Wetenschap Vandaag | BNR

In deze audio hoor je onderzoeker Jette Lengefeld. Lees meer over het onderzoek op de site van MIT: For stem cells, bigger doesnt mean better. Of bekijk de video:See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 1938 zag hij als jonge arts een leeftijdgenoot sterven aan uremie: het eindstadium van nierfalen. Het was een pijnlijke en langzame dood waarbij het lichaam stikt in de eigen afvalstoffen. Het maakte grote indruk op Kolff en hij begon kort erna aan de ontwikkeling van een apparaat dat buiten het lichaam gifstoffen uit het bloed kon filteren. Middenin de Tweede Wereldoorlog maakte hij van onderdelen van een bommenwerper, de waterpomp van een T-Ford en worstenvel een eerste model. Terwijl hij ook nog meer dan 1000 mensen voor de Duitsers wist te verstoppen in noodhospitalen waarvan ruim 800 mede dankzij hem zijn ontsnapt bleef hij werken aan het ontwerp. De eerste proefpersonen die hij ermee behandelde, overleden nog, maar bij patiënt 17 had Kolff succes: als eerste medicus ter wereld redde hij in september 1945 iemand het leven met de door hem ontwikkelde kunstmatige nier. Nadat hij wat later naar de VS emigreerde, bouwde hij ook nog de hart-longmachine en in de jaren 80 werd het eerste door hem ontwikkelde kunsthart in een mens geplaatst. Willem Kolff ging voor de derde keer met pensioen toen hij 95 was. Hij overleed in 2009. Meer lezen over zijn leven en werk: Wie is Willem Kolff? Er is ook een boek: De man die miljoenen levens redde. De eerste kunstnier van Kolff in 1942. Met hoofdzuster Maria ter Welle als modelpatiënt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je onderzoeker Jan van Gils van het NIOZ. Luister ook deze eerdere bijdragen van hem terug: Minder vogels en kleinere snavels: het gaat niet goed met de kanoet en Mannelijke vogels sterven uit door klimaatverandering. Meer lezen over het onderzoek naar de tropische vogels kan hier: Amazon Rainforest Birds Bodies Transform Due to Climate Change. De paper vind je hier: Morphological consequences of climate change for resident birds in intact Amazonian rainforest.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickAls je de prestaties van mannelijke en vrouwelijke atleten naast elkaar legt dan zijn er bij veel sporten duidelijke verschillen in het voordeel van de mannen. De best presterende mannen rennen harder, springen hoger en gooien verder dan de best presterende vrouwen. Tot je gaat kijken naar hele lange afstanden. Als er echt ver (zeg meer dan 6 uur) gerend of bijvoorbeeld gezwommen moet worden, dan is het verschil in finishtijd nog maar zo'n 4 procent. Bij extreme afstanden, zoals de 45,8 kilometer Manhattan Island marathon swim, presteren vrouwen gemiddeld zelfs beter. Omdat dit soort events niet veel gehouden worden en het aantal vrouwelijke deelnemers beperkt is, wordt het lastig om te achterhalen waar dit precies door komt. Maar er zijn wel aannemelijke theorieën. Zo zou de gemiddelde vrouw meer van het type spieren hebben dat minder krachtig is maar het langer volhoudt. Ook zouden vrouwen beter vet om kunnen zetten naar energie, houden ze makkelijker één tempo aan (in plaats van te snel te hard willen gaan) en zouden ze beter tegen pijn en vermoeidheid kunnen. En vrouwen zouden beter zijn in het genieten van de ervaring, zonder obsessief aan de uitkomst te denken. Of je die extreem lange afstand-wedstrijden moet willen is een tweede. In China overleden dit jaar nog 21 renners van een ultra marathon toen het weer ineens omsloeg, mensen de route niet meer konden zien en onderkoeld raakten. In dit geval had een betere organisatie van het event waarschijnlijk een groot verschil kunnen maken, maar het blijft een risicovolle sport. Met dank aan: BBC Science Focus. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickDe ontdekking werd per toeval gedaan toen onderzoekers de genen vergeleken van kleine parasieten. Ze keken hierbij naar de genen die verantwoordelijk zijn voor de energieomzetting in cellen. Eén parasiet - die leeft in wormen en vissen - bleek geen genen meer te hebben voor het verwerken van zuurstof. Maar hoe komt de parasiet dan aan zijn energie? Waarschijnlijk maakt hij hiervoor gebruik van zijn gastheer. Dat vraagt nog wel om wat aanvullend onderzoek, maar met de nieuwe kennis kan in ieder geval alvast geprobeerd worden om vissen af te helpen van de parasiet. Voor mensen is hij overigens niet gevaarlijk, maar de besmette vissen zien er zo vies uit dat niemand ze meer kan verkopen, dus voor vissers en kwekerijen is een wapen tegen de parasiet goed nieuws. Een ander mooi idee naar aanleiding van dit onderzoek is het aanpassen van de zoektocht naar buitenaards leven. Want daarbij wordt nu nog vooral gezocht naar plekken met zuurstof. Misschien moeten we die zoekopdracht nu toch wel wat verbreden. Luister ook: Algen laten kikkervisjes licht omzetten in zuurstof. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickNet als bij planten, waarbij het grootste zaadje tientallen kilo's weegt en het kleinste een miljoenste van een gram, zie je bij dieren enorme verschillen. Een stekelvarken heeft een zaadcel van rond de 0.02 mm. Ook walvissen, olifanten en mensen hebben zaadcellen van ongeveer die grootte. Die van ons zitten bijvoorbeeld rond de 0,05 mm. Maar nu komt ie ik vind het altijd leuk om dit te delen: de grootste vind je met maar liefst 6 centimeter - in de fruitvlieg. Meer dan 20 keer de lengte van z'n lichaam. Waarom? We weten inmiddels dat het iets te maken heeft met het voortplantingskanaal van de vrouw. Grote dieren hebben een groot voortplantingstraject met een grotere kans op het verwateren van de zaadcellen. Dan is veel, belangrijker dan lang. Een olifant zorgt dan ook dat er 200 miljard zaadcellen op pad gaan. Wij mensen mikken op 100 miljoen. Maar de plek van bevruchting maakt ook uit. Is er sprake van externe bevruchting, zoals bij veel vissen, dan wordt er ook flink gecompenseerd voor verwatering en wint hoeveelheid het van grootte.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je Sasker Scheerder van Manenwolfs Foodlab. Meer over dit project, maar ook over het aankomende Low Food symposium (er zijn nog kaarten) en de Chefs Academy lees je hier: Low Food. Luister ook: Het hele gesprek, met zowel Sasker als Elzelinde van Doleweerd van Upprinting Food over bouillon en oprichter van de Low Food-beweging chef Joris Bijdendijk, is hier terug te luisteren:See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je Elzelinde van Doleweerd van Upprinting Food. Meer over dit project, maar ook over het aankomende Low Food symposium (er zijn nog kaarten) en de Chefs Academy lees je hier: Low Food. Luister ook: Het hele gesprek, met zowel Elzelinde, als Sasker Scheerder van Manenwolfs Foodlab over soja-pulp en oprichter van de Low Food-beweging chef Joris Bijdendijk, is hier terug te luisteren:See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickOns spierweefsel bestaat uit eiwitten en die eiwitten bestaan weer uit aminozuren. Als je die allerkleinste deeltjes van spieren gaat bestuderen dan zie je opmerkelijke dingen. Bijvoorbeeld dat ons spierweefsel continu opbouwt en afbreekt. Na een paar maanden is een spier zelfs helemaal ververst. Nou halen we aminozuren niet alleen uit voeding. Ons lichaam recyclet ze ook. Zo'n molecuul kan vandaag in je bilspier zitten, maar over een paar maanden misschien wel in je lever, of je haar. Onderzoeker Luc van Loon van de Universiteit Maastricht heeft veel gekeken naar die weg die aminozuren afleggen en ontdekte zo ook dat onze hersenen net zo goed verversen. Nog sneller dan spieren dit doen. Wat een mooie filosofische vraag oplevert: als onze hersenen eens in de zoveel tijd helemaal zijn ververst, hoe blijf je dan toch jezelf? Los van deze ingewikkelde vraag, leveren dit soort onderzoeken ook belangrijke kennis op over het mechanisme achter spieropbouw. En daarmee wordt het weer mogelijk om mensen te helpen waarbij dat niet vanzelf gaat. Luister ook: Lichaam: al je spieren zijn binnen een paar maanden volledig ververst.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je onderzoeker Cees Dekker van de TU Delft. Lees hier meer over het onderzoek: Een enkel eiwit scannen met de precisie van één aminozuur. De paper vind je hier: Multiple rereads of single proteins at singleamino acid resolution using nanopores. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je onderzoeker Peter Jonker (SRON/Radboud). Lees hier meer over het onderzoek: Bias telescopen blijkt oorzaak ontbrekende zware zwarte gaten. Voor de kaartenlezers en astronomen onder ons: Uitleg kaartje: Via elektromagnetische (EM) straling hebben we alleen zwarte gaten lichter dan twintig zonsmassas ontdekt (paars). Dit zijn altijd zwarte gaten met een ster als begeleider, omdat een zwart gat begeleid door een ander zwart gat niet zichtbaar is. Via zwaartekrachtsgolven (LIGO-Virgo) hebben we sinds 2015 al tientallen zware zwarte gaten ontdekt (blauw). Deze discrepantie blijkt nu te liggen aan een bias van EM-telescopen ten nadele van zware zwarte gaten. Overigens heeft LIGO-Virgo een bias de andere kant op, omdat zwaardere zwarte gaten sterkere golven produceren. Toch ziet LIGO-Virgo niet exclusief zware zwarte gaten. De toekomstige JWST-telescoop zou ook gevoelig genoeg moeten zijn om af en toe de EM-bias te doorbreken, zodat EM-telescopen niet meer exclusief lichte zwarte gaten waarnemen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn 1908 was het record voor een marathon 2 uur 55 minuten en 18 seconden. In de 50 jaar daarna werd dat record 22 keer verbroken, waarbij een dikke 40 minuten van de tijd af werd gerend, valt te lezen in BBC Science Focus. In de 50 jaar daarna, ging er slechts 10 minuten van die tijd af en sinds 2002 is het record met niet meer dan een paar minuten verbeterd. Bij bijna alle sporten is deze trend terug te zien. Nieuwe technieken, nieuw materiaal en nieuwe regels kunnen allemaal zorgen voor een verbeter-sprongetje, maar als je puur kijkt naar fysieke prestatie, lijken we een grens te naderen. Meerdere studies hebben een poging gedaan om die grens te vinden. Zo rekende eentje uit dat de snelste tijd waarmee een 100m sprint gelopen kan worden rond de 9.44 seconde is. Slechts 0.14 seconde sneller dan Usain Bolt's wereldrecord uit 2009. Betekent die naderende grens straks het einde van sommige sporten? Waarschijnlijk niet. Er zit ongetwijfeld nog rek in de nauwkeurigheid van tijdmeting en ook met iets als regelgeving kan geschoven worden. Of misschien worden de sporten op een andere manier weer wat spannender gemaakt en rennen sprinters straks 100 meter door een windtunnel op blote voeten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je Arnon Lesage, onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. Met SolarFoil is hij één van de winnaars van de Amsterdam Science Innovation Award.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickAls een opgenomen patiënt achteruitgaat zijn er een aantal dingen die een arts meteen moet weten. Voornamelijk: wat is iemands hartslag, bloeddruk, temperatuur en urineproductie. Het kan alleen zo zijn dat die urineproductie niet net is gecontroleerd. Deze moet handmatig door zorgpersoneel worden bijgehouden en dat kan niet elke minuut voor elke patiënt gebeuren. Een digitale weegschaal zou dat op moeten lossen. Hij meet, registreert en presenteert de urineproductie continue zodat altijd meteen is te zien hoeveel iemand heeft geplast. Nu is dit nog op een schermpje naast het apparaat, uiteindelijk zou het ook in een app, of meteen in iemands dossier kunnen komen te staan. In deze audio hoor je Tom Brouwer, arts in het Amsterdam UMC. Met Flowsure is hij één van de winnaars van de Amsterdam Science Innovation Award. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickWat als er een einde zou komen aan de beschaving van de mens? Even los van het feit dat het soms en op sommige plekken lijkt alsof het al zover is: waar zou je in zo'n geval het beste heen kunnen vluchten? Onderzoekers van de Anglia Ruskin University in Engeland wilden het weten. En we hebben hier in Nederland een beetje pech: Nieuw-Zeeland blijkt namelijk de beste plek te zijn om een wereldwijde instorting van de beschaving te overleven. Ze keken in het onderzoek naar zelfredzaamheid, vruchtbaarheid van het land en isolatie. Nieuw- Zeeland staat dus bovenaan, gevolgd door IJsland, Engeland, Australië (en dan vooral Tasmanië) en Ierland. Allemaal plekken die relatief goed te isoleren zijn, waar genoeg vruchtbaar land is per inwoner en waar ook genoeg kennis en technologie is om bijvoorbeeld lange tijd zelf energie op te wekken. Lukt het ons Nederlanders om op tijd weg te komen, dan is mikken op Engeland of Ierland dus de beste optie. Lees hier meer over het onderzoek: New Zealand is best placed to survive collapse. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickHet klinkt misschien als iets eetbaars, maar spaghettificatie is niet bepaald smakelijk. Het is eigenlijk te vergelijken met de getijdenkrachten op aarde. Wat dichterbij de bron van zwaartekracht zit, daar wordt meer aan getrokken dan iets wat verder weg zit. In het geval van een zwart gat zijn die krachten gigantisch. Komt een ster daarbij in de buurt, dan zal de kant die het dichtst bij is sneller naar het gat toe worden getrokken dan de andere kant. Is de zwaartekracht van de ster zelf niet meer sterk genoeg om de boel bij elkaar te houden, dan ontstaat er slierten en krijg je dus spaghettificatie. Hoe lang het vervolgens duurt voordat de ster met een laatste grote lichtflits voor altijd verdwijnt hangt af van verschillende dingen: de grootte van de ster, maar ook de grootte van het zwarte gat. Ook kan het nog zo zijn dat de slierten een hele tijd maar een beetje ronddraaien. Want pas als de kop en staart elkaar raken is het einde verhaal. Soms duurt het wel een jaar voordat dit gebeurt. Zo'n flits van een uiteengetrokken ster is inmiddels al een aantal keer gezien, maar recent is voor het eerst ook het stukje ervoor - de spaghettificatie - gedetecteerd. Zeker als die sliertvorming een tijd heeft geduurd, kun je daar sporen van zien op het moment dat de flits gemeten wordt. Die sporen verstoren het lichtsignaal dat we op aarde kunnen detecteren en omdat het een hele specifieke verstoring is, denken onderzoekers nu zeker te weten dat ze het bewijs gevonden hebben. Ze kunnen nu zelfs gaan berekenen hoe breed de slierten moeten zijn. Luister ook: Eerste hint gezien van de spaghettificatie van een ster. Credit foto op Twitter: NASA / CXC / M. Weiss. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIk ga er even vanuit dat je op het moment niet aan het eten bent. En anders raad ik je aan om daar toch heel even mee te stoppen. Want wat is nou het geval... ...het verdwijnen van verschillende soorten mijten gebeurt 1000 keer sneller dan het van nature zou moeten gaan en dat is slecht nieuws, want we kunnen niet zonder ze. Nou is er één mijt die ons helpt, maar die zelf een uitzonderlijk tragisch leven heeft. De beestjes wonen in de puntjes van onze haren. Als we 's nachts liggen te slapen reizen ze af naar ons gezicht, waar ze fanatiek beginnen met het opruimen van dingen als dode huidcellen. Ook zoeken ze er naar een nieuwe partner. Dat klinkt nog best gezellig toch? Maar wat is er nou zo zielig aan deze mijten: omdat ze maar een klein spijsverteringskanaal hebben en - netjes gezegd - geen uitgang aan de achterkant, raken ze op een gegeven moment vol. Zo vol dat ze uiteindelijk exploderen. Deze mijten hebben zelf weer bacteriën in zich, die dan op ons gezicht landen en dat kan zorgen voor rode plekjes. Dus de volgende keer dat je wakker wordt met een vreemd vlekje op je voorhoofd, denk dan even aan de mijt zonder anus, bedank hem voor het stofzuigen en besef dat we ze stuk voor stuk hard nodigen hebben. Zowel diep in het regenwoud, als in de puntjes van onze haren. Luister ook: Het is een slechte tijd voor de mijt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je stress-sociologe Suzan Kuijsten en hoogleraar cognitieve neurowetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam Victor Lamme. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickHet begint allemaal - dat zal geen verrassing zijn - bij nectar. Nectar wordt gemaakt door planten en bestaat voor 70 tot 80 procent uit water, gemixt met drie soorten suiker: sucrose, glucose en fructose. En wat geurstofjes die bedoeld zijn om bestuivers te lokken. Bijen slurpen de nectar op door hun tong die hol is vanbinnen en slaan het op in de eerste kamer van hun maag. Daar breken eiwitten de sucrose af, zodat er alleen glucose en fructose overblijft en de zuurgraad van het goedje wordt verhoogd, zodat het minder gevoelig voor bacteriën is. Als de bij terug bij de korf is, haalt hij de bewerkte nectar weer omhoog, om het vervolgens bij een andere bij naar binnen te spugen. Werkerbijen herhalen dit proces net zolang tot er nog maar zo'n 18 procent water in de mix zit. Zo kunnen schimmels en bacteriën er niet op groeien en ontstaat er honing. De honing wordt dan in kamers in de korf gestopt. In het voorjaar en de zomer gaat al die honing naar de larven, om een zo groot mogelijke kolonie te maken. Die kolonie moet vervolgens genoeg honing maken om de winter door te komen. Het kost 12 bijen hun hele leven om één theelepeltje honing te maken. Denk daar maar eens aan bij je volgende kopje thee. Met dank aan BBC Science Focus: How do bees make honey?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickHet idee van deze eerste grote online big data-studie naar relatieproblematiek was om een overzicht te maken met de meest voorkomende relatieproblemen. Maar dan zonder data te gebruiken uit een klinische setting, zoals therapiesessies. De meeste onderzoeken kijken daar juist wel naar, maar dat betreft een vrij beperkte groep mensen. Namelijk: mensen die de tijd, het geld en de motivatie hebben om in therapie te gaan. Ze keken in dit onderzoek daarom naar een anoniem online forum met miljoenen gebruikers. Een subreddit geheel gewijd aan relatieproblemen. Van 184.000 mensen analyseerden ze op verschillende manieren hun taalgebruik en zo konden ze onder andere zien wat de meeste genoemde problemen waren. Bij één op de vijf mensen ging het vooral om communicatieproblemen en bij één op de acht mensen werden vertrouwensproblemen genoemd. Verschil man-vrouw Wat volgens de onderzoekers opviel, was een niet eerder gevonden verschil tussen mannen en vrouwen. Het meest voorbijkomende thema op de fora was niet één van de problemen, maar de emotionele pijn die ze veroorzaakten. Die pijn werd besproken met woorden als: regret, breakup, cry en heartbroken. En het waren niet de vrouwen, maar de mannen die deze emotionele pijn meer noemden. Ook spraken deze mannen op een manier verbonden manier over hun relaties - dat wil zeggen: ze spraken eerder van 'ons' en 'wij' en waren veelal positiever over de relatie zelf. Daarnaast was het aantal mannen dat online om hulp vroeg groter dan het aantal vrouwen. Hier kun je natuurlijk niet zomaar allerlei conclusies uit trekken. Het gaat hier niet om professionele hulp, dus het zegt niets over of deze mensen ook echt geholpen zijn door het delen van deze informatie met anonieme vreemden. Maar wat het volgens de onderzoekers wel suggereert is dat mannen niet minder emotioneel geraakt worden door problematiek in relaties. Ze hopen ook dat het laat zien dat je als man echt niet alleen bent in het zoeken naar hulp en dat het bijdraagt aan betere relatietherapie door te laten zien naar welke hulp mensen op zoek gaan. In dit geval was dat dus niet vooral een oplossing voor een probleem, maar eerder steun. In ieder geval lijkt het een interessante nieuwe manier om buiten een klinische setting onderzoek te doen naar dit soort thema's. In deze audio hoor je onderzoeker Charlotte Entwistle van de universiteit van Lancastar. De paper vind je hier: Dirty laundry: The nature and substance of seeking relationship help from strangers online. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je Yannick Jadoul, hij is werkzaam in de Max Planck Institute for Psycholinguistics research group Comparative Bioaccoustics, geleid door Andrea Ravignani. Lees hier meer over het onderzoek: Baby seals can change their tone of voice. De paper vind je hier: Vocal plasticity in harbour seal pups.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickHet grootste zaadje is met tientallen kilo's in gewicht en een lengte van zo'n halve meter - de dubbele kokosnoot. Deze komt van een zeer zeldzame palm. Eentje die nog maar op twee eilanden groeit en waar er nog maar duizenden van zijn. Het kleinste zaadje komt van de tropische orchidee. Een miljoenste van een gram, zijn ze. En 0,05 millimeter lang. Maar waarom die enorme verschillen? Dat zit hem niet alleen in de grootte van de ouders, het zit hem in wat de zaadjes allemaal moeten doorstaan. Ze krijgen precies de hoeveelheid energie en bescherming mee die de embryo's die ze dragen nodig hebben om te overleven. Soms, bijvoorbeeld in het geval van de dubbele kokosnoot, betekent dit dat het zaad'je' na maanden dobberen in zee nog steeds in leven moet zijn. De zaadjes van een orchidee zijn dan wel klein, ze vertrekken met miljoenen. Omdat de kans dat ze de perfecte plek op een tak vinden om te groeien klein is. Groeit een plant of boom op een plek met veel schaduw dan zijn de zaden weer groter, zoals bij de eikenboom. Omdat de jonge plantjes snel de lucht in moeten om genoeg licht te krijgen. Vaak is groot niet per se beter. Grote zaadjes worden sneller opgegeten door dieren bijvoorbeeld. Met dank aan: BBC Science Focus: Why are seeds such different sizes?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickNou klinkt het een beetje alsof er nieuwe sensoren zijn ontwikkeld die net als superman door van alles heen kunnen kijken, maar het zit net iets anders. Onderzoekers in Australië hebben samen met twee grote mobiliteitsbedrijven een systeem ontwikkeld dat een auto gebruik laat maken van data die door andere voertuigen en verkeerssystemen wordt verzameld. Niet alleen moest daarvoor een gemeenschappelijke 'taal' worden ontwikkeld zodat al die verschillende typen data één duidelijke boodschap konden vormen over een verkeerssituatie, ook moesten de juiste algoritmes worden ontwikkeld en werd er drie jaar lang getest. Daarvoor werden zowel simulaties als experimenten op de weg gebruikt. Veiliger en goedkoper? Na die drie jaar zijn de onderzoekers er nu van overtuigd dat het systeem de veiligheid op de weg verhoogd. Ze denken ook dat het kan zorgen voor goedkopere zelfrijdende auto's. Het systeem is immers niet (alleen) afhankelijk van eigen sensoren, dus die hoeven dan misschien een stuk minder geavanceerd (en daarmee duur) te zijn. Het betekent ook dat dit in auto's bestuurd door mensen zou werken. Daarvoor heb je wel een vrij moderne auto nodig, maar dus geen zelfrijdende supercar. De komende tijd gaan ze kijken of het systeem nog beter kan. Er kan natuurlijk oneindig veel aan worden toegevoegd: van informatie uit verkeerslichten, tot snelheden van andere verkeersdeelnemers en data over het gedrag van objecten. Lees hier meer het uiteindelijke rapport: Development and Demonstrations of Cooperative Perception for Connected and Automated Vehicles. Voor wie de tijd heeft: hier het hele webinar (75 minuten) over de nieuwe techniek:See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickJe hoort universitair docent Félice van Nunspeet van de Universiteit Utrecht. Het onderzoek dat ze deed met hoogleraar Naomi Ellemers is Alarmbellen in het brein? En in deze video vertelt Félice van Nunspeet meer over het onderzoek. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je natuurkundige en promovendus Jacob-Jan Sloots. Hij deed dit onderzoek aan het UMC Utrecht in de groep van onderzoeker Jaco Zwanenburg. Lees hier meer: MRI-scanner meet kloppen van het brein. Jaco Zwanenburg heeft onlangs een Vici-beurs van 1,5 miljoen euro ontvangen, waarmee zijn groep de komende jaren verder kan werken aan deze uitdaging.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickEen planeet spotten in een ander sterrenstelsel is niet makkelijk, maar het lijkt nu te zijn gelukt met röntgenastronomie. Hoe het werkt: iets als een neutronenster of een zwart gat - zeker als het net materie van een donorster aan het opslokken is - zendt hele felle röntgenstralen uit. Omdat dit hele compacte objecten zijn, kan een ander object dat zich voorlangs beweegt zorgen voor een dip in de meting van die straling. Is het object groot genoeg, dan heb je zelfs een eclips. Toen Rosanne Di Stefano en haar team data analyseerden van twee röntgentelescopen vonden ze een verstoring van zo'n signaal. Het viel een paar uur weg en kwam daarna weer terug. Kon dat zijn veroorzaakt door een passerende planeet? In deze audio hoor je Norbert Schartel, leider van het XMM-Newton-project bij ESA. Credit animatie op Twitter: NASA/CXC/A.Jubett. Lees hier meer: NASA: First Evidence of a Planet Identified Beyond Our Galaxy ESA: Could this be a planet in another galaxy? De paper vind je hier als pdf: A possible planet candidate in an external galaxy detected through X-ray transit Of via Nature Astronomy: A possible planet candidate in an external galaxy detected through X-ray transit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickWaar andere antivirale middelen het mechanisme achter het binnendringen van de cel of bijvoorbeeld specifieke eiwitten proberen aan te vallen, hebben ze in dit onderzoek hun pijlen gericht op het mechanisme achter recombinatie. Daarbij dringen meerdere virussen de cel in die vervolgens samengevoegd worden tot een nieuw - vaak gevaarlijker - virus. Eerst was het nodig om op moleculair niveau te begrijpen hoe recombinatie plaatsvindt. Toen dat was gelukt konden ze gaan kijken of dit ook te beïnvloeden was. In plaats van het kopieermechanisme te blokkeren, gebruikten ze een bestaande experimentele virusremmer om het in een soort overdrive te zetten. Daardoor bestond het uiteindelijke genoom uit zoveel verschillende knipsels dat het niet langer een levensvatbaar virus was. In deze audio hoor je biofysicus Richard Janissen van de TU Delft. Het onderzoek vond plaats onder leiding van de onderzoeksgroep van hoogleraar Nynke Dekker. Lees hier meer: Mechanisme achter het ontstaan van virusvarianten ontrafeld. De paper vind je hier: Induced intra- and intermolecular template switching as a therapeutic mechanism against RNA viruses. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn de audio hoor je Tabo Goudswaard: sociaal ontwerper, onderzoeker, kunstenaar en curator op de DDW Embassy of Safety. Ook hoor je fooddesigner en curator op de DDW Embassy of Food Chloé Rutzerveld. De DDW Embassy of Safety onderzoekt hoe ontwerp en beleid samen kunnen komen in het veiligheidsdomein en op de DDW Embassy of Food worden veelbelovende food-projecten gepresenteerd waarmee ontwerpers vragen opwerpen over het huidige voedselsysteem, of over de rol van ons als consumenten. Food-projecten die het niet altijd haalden tot aan de schappen in de supermarkt. Maar waarom? Lees meer via de linkjes in de tekst. De Dutch Design Week is nog tot en met 24 oktober te bezoeken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickHet voelt in Delft, ondanks dat er vijf verschillende teams verschillende instrumenten testen en ze allemaal succes willen hebben, absoluut niet als een competitie. Gaat er ergens iets mis of zijn er vragen, dan staan de teams voor elkaar klaar. 'Dat komt', zegt ESA-expert Peter de Maagt, 'omdat we het allemaal zo belangrijk vinden. We willen echt dat dit lukt. Iedereen begrijpt hoe belangrijk het is.' De sfeer is dus goed in het gigantische bassin van onderzoeksinstituut Deltares. De golven staan aan, het plastic is in het water gegooid en nu is het tijd om met - zowel bestaande satellietinstrumenten als nog te ontwikkelen meetinstrumenten - te kijken of ze tussen al die waterbewegingen het plastic kunnen detecteren. Voorzichtig positief Het is een lopend experiment en dus zijn vandaag nog niet alle data binnen, maar er wordt hier en daar al breed geglimlacht. 'Het lijkt erop dat we iets kunnen zien. Dat we dus het plastic kunnen meten. En dat met een instrument dat al gewoon op een satelliet door de ruimte gaat', vertelt Thomas, uit het Portugese team enthousiast. 'Nog niet zo nauwkeurig dat we één flesje kunnen zien, maar met grotere hoeveelheden lijkt het mogelijk.' In de audio legt ESA-expert Peter de Maagt meer uit over het onderzoek. We spraken ook met onderzoeker Anton de Fockert van Deltares, dat fragment hoor je hier: Het hele gesprek met Thomas uit het Portugese team hoor je hier: Lees hier meer over de verschillende projecten van ESA rondom het detecteren van plastic in de oceanen: The Discovery Campaign on Remote Sensing of Plastic Marine Litter. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je onderzoeker Erik Garnett van AMOLF. Lees hier meer over het onderzoek: Chemische reacties fine-tunen met licht. De paper vind je hier: Energy-resolved plasmonic chemistry in individual nanoreactors.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickBekijk hier wat er allemaal te vinden is op de Embassy of Circular & Biobased Building. Of breng een bezoekje aan de site van Lucas De Man en Pascal Leboucq: Biobased Creations. Hier vind je alles over het huis dat ze hebben ontworpen: The Exploded View. We liepen natuurlijk ook een rondje door het huis, waar je schimmelmuren vindt, servies van mest en tegels van blauwalg en rioolslib. Je hoort het hier: De Dutch Design Week is nog tot en met zondag 24 oktober te bezoeken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je onderzoeker Suzan Özugur. Lees hier meer over het onderzoek: Photosynthesizing algae injected into the blood vessels of tadpoles supply oxygen to their brains. De paper vind je hier: Green oxygen power plants in the brain rescue neuronal activity. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je Doris Hondtong, zij deed samen met twee andere studenten mee aan het project als onderdeel van de minor Makerslab van de Hogeschool van Amsterdam. Hun werk is van 16 tot en met 24 oktober te zien op de Dutch Design Week in Eindhoven. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickVoor we het gaan hebben over waarom er nou specifiek is gekeken naar koolstof, eerst even een minicollege 'daten met sterren'. Sterren zijn, net als wij, niet graag alleen, vertelt Eva Laplace van de Universiteit van Amsterdam. 'De meeste sterren hebben een maatje. Sommige hebben er zelfs meer dan één. En bij zware sterren - die 8 tot 20 keer de massa van onze zon hebben - is de kans op een maatje nog groter.' Maar wat betekent het nou om als ster een maatje te hebben? 'Deze dubbelsterren worden door elkaars zwaartekracht aangetrokken. Ze draaien om elkaar heen zoals de aarde om de zon draait en kunnen zelfs materie uitwisselen. De ene geeft het weg en de andere eet het als het ware op. In sommige gevallen voegen de sterren samen om één grotere ster te vormen.' Koolstof Waar ze in dit onderzoek benieuwd naar waren, was de oorsprong van koolstof. Koolstof is qua massa één van de meest aanwezige elementen in ons lichaam. Nou is er van meer elementen van het leven gekeken waar hun oorsprong in de kosmos ligt, maar de oorsprong van koolstof was nog erg mysterieus. In eerder onderzoek naar het verschil tussen single sterren en sterrenstellen hadden ze al gezien dat dubbelsterren aan het einde van hun leven meer koolstof produceerden als een enkele ster. Twee keer zoveel zelfs. Tijd om daar eens meer over te weten te komen. Die grotere koolstofproductie zit hem in de koolstoflaag van de ster. Die zit vast onder het oppervlakte, maar: dubbelsterren kunnen elkaars materie beïnvloeden. 'Dat kan ervoor zorgen dat de koolstoflaag dichter bij het oppervlakte van de ster komt te liggen. En dat maakt de kans groter dat er bij sterke wind wat van die koolstof loskomt. Daarnaast zit de koolstof bij deze sterren ook nog eens ver genoeg bij de kern vandaan. Wanneer zo'n ster aan het einde van z'n leven explodeert, is daardoor de kans groter dat de koolstof intact blijft.' Computersimulaties Koolstof komt dus makkelijker vrij uit dubbelsterren. Vervolgens zou het zomaar eens op een andere plek het begin kunnen vormen van een aardachtige planeet en wie weet ook: nieuw leven. Maar hoe weten ze dat over die koolstoflaag nou? Ze kunnen moeilijk in een ster kijken. 'Het mooie aan dit soort onderzoek is dat we de wetten van de natuur nu zo goed begrijpen, dat we kunnen berekenen hoe een ster er vanbinnen uit zou moeten zien.' En dat kan weer de basis zijn voor computersimulaties die ons meer vertellen over de oorsprong van de elementen van het leven. In deze audio hoor je Eva Laplace van de Universiteit van Amsterdam. Lees hier meer over het onderzoek: Better together than alone: the cosmic origin of carbon. Of hier: Dubbelsterren vergroten kosmische koolstofvoetafdruk. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je neurochirurg Pieter Kubben van het Maastricht UMC en onderzoeker Christian Herff van de Universiteit Maastricht. Lees hier meer over het onderzoek: De laptop laat horen wat jouw hersenen willen zeggen. De paper vind je hier: Real-time synthesis of imagined speech processes from minimally invasive recordings of neural activity. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickVoor bloemen is het enorm belangrijk om goed zichtbaar te zijn voor bestuivers. Het komt zelfs voor dat bloemen hun kleur aanpassen aan het soort bestuiver in hun omgeving. Nu blijkt uit nieuw onderzoek dat ook de hoeveelheid pigment een grote rol speelt. Misschien zou je denken: als je gezien wilt worden, dan is zoveel mogelijk het best. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Te veel pigment kan er ook voor zorgen dat een bloem niet zichtbaar genoeg is. Daarnaast kan de kleur - in het geval van gele bloemen - ook beïnvloed worden als de plant te weinig van bepaalde voedingsstoffen binnenkrijgt. Zwaveltekort Dit blijkt bij zwavel het geval te zijn. In bloemen met andere kleuren heeft een zwaveltekort ook negatieve gevolgen. De bloemen zijn kleiner, misvormd en het zijn er minder. Zelfs het stuifmeel is anders van samenstelling. Het zijn allemaal veranderingen die het bestuivingsproces hoogstwaarschijnlijk niet ten goede komen. Nou hadden bloemen dit probleem niet toen we last hadden van zure regen. Toen was er genoeg zwavel. Moeten we dan terug naar die tijd? Dat zeker niet. Er zal gekeken moeten worden naar een andere oplossing. Bijmesten kan, mits op een verantwoorde manier, maar waar ook naar gekeken kan worden is het kweken van planten die beter tegen weinig zwavel kunnen. In deze audio hoor je Casper van der Kooi en Ties Ausma van de Rijksuniversiteit Groningen. Hier vind je de paper over het pigment in bloemen: How Much Pigment Should Flowers Have? Flowers With Moderate Pigmentation Have Highest Color Contrast. En hier die over zwaveltekort: Floral displays suffer from sulphur deprivation. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickZo'n beetje alles bestaat uit moleculen. Wijzelf, planten, materialen, zonnecellen, medicijnen: noem het maar op. Moleculen ontstaan op natuurlijke wijze, maar ze kunnen ook door mensen worden gemaakt. Daarvoor zijn onder meer bouwsteentjes nodig en chemische reacties. Om die reacties goed te laten verlopen heb je - net als in ons lichaam - katalysatoren nodig: stofjes die de snelheid en het verloop van de chemische reactie sturen. Twee typen katalysatoren waren al bekend: eentje op basis van metalen en eentje op basis van enzymen. List en MacMillan ontwikkelden in 2000 tegelijkertijd een geheel nieuwe organische katalysator met bijzondere eigenschappen. Het gaf wetenschappers een derde type katalysator om te gebruiken bij het bouwen van moleculen. Eentje die simpeler, goedkoper en milieuvriendelijker was dan de twee die al bestonden. Beide onderzoekers omschreven hun werk ook nog eens zo goed, dat wetenschappers wereldwijd er makkelijk mee aan de slag konden, wat resulteerde in een vloedgolf van nieuwe onderzoeken. Benjamin List is op het moment op vakantie in Nederland met zijn familie. 'Ik zat vanmorgen aan de koffie in Amsterdam, toen ik Zweden op mijn telefoon zag verschijnen', zei hij tijdens de persconferentie aan de telefoon. 'Ik dacht eerst dat het een grap was. Mijn vrouw en ik keken elkaar aan, ik rende naar buiten en dat was hét telefoontje. Het was een heel speciaal moment dat ik nooit zal vergeten.' Lees hier verder: Building molecules is a difficult art. Benjamin List and David MacMillan are awarded the Nobel Prize in Chemistry 2021 for their development of a precise new tool for molecular construction: organocatalysis. Feitjes De Nobelprijs voor Scheikunde is 112 keer uitgereikt. In 1901 was de eerste keer. De prijs ging 7 keer naar een vrouw. Eén iemand, Frederick Sanger, kreeg de prijs twee keer: in 1958 and in 1980. De jongste winnaar was 35 (Frédéric Joliot in 1935) en de oudste was 97 (John B. Goodenough). Luister ook: Nobelprijs Natuurkunde naar klimaatonderzoek en complexe systemen Nobelprijs Geneeskunde naar ontdekkers receptoren voor temperatuur en aanrakingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickLuister hier naar de reactie van Klaus Hasselmann op de bekendmaking: Lees hier verder: This years Nobel Prize in Physics is awarded with one half jointly to Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann and the other half to Giorgio Parisi. Feitjes De Nobelprijs voor Natuurkunde is 114 keer uitgereikt. Hij ging 4 keer naar een vrouw: Marie Curie in 1903, Maria Goeppert-Mayer in 1963, Donna Strickland in 2018 en Andrea Ghez in 2020. De eerste uitreiking was in 1901. Eén iemand, John Bardeen, kreeg de prijs twee keer. De jongste winnaar was 25 jaar (Lawrence Bragg) en de oudste 96 jaar (Arthur Ashkin). Luister ook: Nobelprijs Scheikunde naar belangrijk instrument voor bouwen moleculen Nobelprijs Geneeskunde naar ontdekkers receptoren voor temperatuur en aanrakingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickDeze ontdekking zorgde ervoor dat we eindelijk meer te weten kwamen over de moleculaire basis voor het voelen van warmte, kou en aanraking. Dankzij het werk van de twee onderzoekers weten we nu precies welke ionenkanaaltjes reageren op deze stimuli. Hoewel het gaat om fundamentele ontdekkingen is er zeker ook een link met behandelingen. Bijvoorbeeld die van chronische pijn. Ook spelen de kanaaltjes een rol in processen als de regulatie van bloeddruk, de werking van de blaas, ontstekingen en lichaamstemperatuur en dus geldt zeker: hoe meer we weten over die kanaaltjes, hoe beter. Het heeft allerlei nieuwe onderzoekslijnen mogelijk gemaakt. Lees hier meer over de winnaars: This years medicine prize is awarded to David Julius and Ardem Patapoutian. Feitjes Van de 112 keer dat deze prijs is uitgereikt, ging hij 12 keer naar een vrouw. Het eerste jaar waarin de prijs werd uitgereikt was 1901. De jongste winnaar was 32 jaar (Frederick G. Banting in 1923) en de oudste 87 jaar (Peyton Rous in 1966). Luister ook: Nobelprijs Scheikunde naar belangrijk instrument voor bouwen moleculen Nobelprijs Natuurkunde naar klimaatonderzoek en complexe systemenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickJe hoort meer over de verschillen tussen mannen en vrouwen als het aankomt op hart- en vaatziekten. Die verschillen vind je overal: op biologisch vlak (denk aan hormonen en chromosomen), maar ook aan de sociaal-culturele kant. Zo worden vrouwen bijvoorbeeld minder snel gereanimeerd op straat. En dan is het ook nog eens zo dat over vrouwen met hart- en vaatziekten veel minder bekend is. Hoog tijd om daar iets aan te veranderen. Verhalende geneeskunde Een ander onderwerp dat op het festival voorbij zal komen is verhalende geneeskunde. Het verhaal als instrument bij het helpen van de patiënt. En dat is niet alleen een kwestie van beter luisteren, nee: het is tools uit de literatuur inzetten. Want als je echt begrijpt hoe iemand iets vertelt, wat diegene wel deelt, maar ook wat wordt weggelaten, welke stijl iemand gebruikt en hoe interactie tussen jou en de verteller dat allemaal beïnvloedt, dan kun je als zorgverlener de patiënt beter helpen bij het verwerken van zijn of haar eigen ziekte-ervaring. In deze audio hoor je hoogleraar in het UMC Utrecht Hester den Ruijter en letterkundige in het UMC Utrecht Megan Milota (De Nieuwe Utrechtse School). Hier vind je het volledige programma van het Betweter Festival. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick*Correctie: het wiskundige model werd twee decennia geleden ontwikkeld. Niet twee eeuwen geleden. Belangrijk verschil. De paper vind je hier: Orangutan information broadcast via consonant-like and vowel-like calls breaches mathematical models of linguistic evolution. Of luister hier naar alle verschillende geluiden van orang-oetangs: Examples of orangutan vocalizations and sounds. Meer over eerder onderzoek naar de taal van orang-oetangs vind je hier: Orangutan squeaks reveal language evolution, says study. Het recente onderzoek naar de evolutie van de staart: The genetic basis of tail-loss evolution in humans and apes.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn deze audio hoor je Iris Noordermeer van Chanel Naar van team iGEM Leiden 2021. Lees hier meer over het onderzoek, de wedstrijd en de crowdfunding-actie die de studenten zijn gestart: DOPL LOCK: Veilig synthetische biologie inzetten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je promovendus Loes Janssen. De studie vind je hier. Wil je meewerken aan RE-PAIR waar dit onderzoek onderdeel van is? Je kunt hier zien of je in aanmerking komt en je vervolgens ook daar aanmelden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn de podcast hoor je Sonja Aalbers. Ze promoveert als buitenpromovendus aan de faculteit Psychologie van de Open Universiteit. Aalbers is docent-onderzoeker, supervisor en muziektherapeut. Je kunt haar promotie op 1 oktober om 13.30 live volgen via ou.nl/live. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickDat kan bijvoorbeeld verklaren waarom de één zieker wordt van corona dan de ander. Maar het geeft ook aanknopingspunten voor het behandelen van ziekten, die tot nu toe nog niet te behandelen zijn. In de podcast hoor je prof. dr. Albert Heck van de Universiteit Utrecht. De publicatie van het onderzoek vind je hier. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je Monique Flecken van de Universiteit van Amsterdam. Meer over het onderzoek lees je hier. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickDe kanoet, die jaarlijks foerageert in West-Afrika en broedt in Siberië, neemt de laatste jaren sterk in aantal af. Daarnaast worden er naar verhouding steeds minder mannetjes geboren. Snavel De vogel verandert ook van uiterlijk: de vogels worden kleiner en hun snavel wordt langer. Dat komt door natuurlijke selectie onder druk van het opwarmende klimaat. Te vroeg Normaal gesproken komen er vroeg in het broedseizoen vooral mannetjes uit het ei, maar omdat de zomers in Siberië steeds vroeger invallen, zijn de vogels te laat in het hoge noorden voor vroeg broedsel. Belangrijk om te beseffen is dat de meeste insecten, die gemiddeld vier weken eerder dan dertig jaar geleden uit de grond komen, dan al dood zijn. Kanarie Jan van Gils ziet de kanoet als een kanarie in de kolenmijn. Wat de kanoet nu overkomt kan straks andere vogelsoorten gebeuren, en wellicht ook andere diersoorten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickNederlandse onderzoekers van de VU en SRON Netherlands Institute for Space Research bestudeerden de uitstoot van de branden. Dat deden ze met Tropomi, een zeer gevoelig instrument in de ruimte, dat gassen in de atmosfeer nauwkeurig kan meten. Dubbel De hoeveelheid Co2 die de branden veroorzaakten was twee keer de hoeveelheid die Australië normaalgesproken jaarlijks uitstoot. 700 miljard kilo. Dat is net zoveel als de Co2 bijdrage van de complete luchtvaart, wereldwijd. Neutraal Tot nu toe dacht men dat bosbranden redelijk klimaatneutraal waren, maar uit de gegevens van Tropomi blijkt dat grote bosbranden wel degelijk een overschat aan Co2 in de atmosfeer kunnen veroorzaken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickIn de huidige elektronica gaat heel veel energie verloren door warmte. Topologische isolatoren zijn niet geleidend maar ook niet isolerend. Ze bestaan al, maar werken alleen als de materialen zeer extreem gekoeld worden. Bouwstenen Door topologische isolatoren als bouwstenen te gebruiken in bijvoorbeeld telefoons en laptops, kan energieverlies door warmte worden uitgebannen. Wetenschapper Luca Rosa Bouwmeester behaalde afgelopen week haar PhD aan de Twente University, ze ontwikkelde materialen die mogelijk bij kamertemperatuur kunnen fungeren als topologische isolatoren. Barium Bismuth Oxide Een van die veelbelovende materialen is BaBio3, Barium Bismuth Oxide. Met een speciale vacuumkist reisde Bouwmeester heen en weer tussen het Mesa+ institute in Twente, en Parijs, om daar onderzoek te doen. Decennia Ondanks de potentie van het onderzoek van Bouwmeester duurt het naar verwachting nog 20 tot 25 jaar voordat topologische isolatoren in onze telefoons en laptops zitten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: BroadwickMeer over het Eindhovense onderzoek vind je op de website van de TU/e hier en hier, en de publicatie van het onderzoek uit 2018 vind je hier. See omnystudio.com/listener for privacy information.