Radio Wnet

Propozycja prezydenta Karola Nawrockiego ws. programu SAFE zaskoczyła rząd i pozwoliła opozycji przejąć inicjatywę - ocenia publicysta Piotr Matczuk. W sobotę PiS ma ogłosić kandydata na premiera.

Od Bliskiego Wschodu po paryskie pieski – Piotr Witt prowadzi słuchacza przez felieton o wojnie, lęku, samotności i francuskich absurdach codzienności.

W audycji również powrót sportowego okienka Jakuba Grabiasza.

Polscy turyści przebywający w Dubaju próbują na własną rękę wrócić do kraju. Skarżą się na utrudniony kontakt z placówkami dyplomatycznymi i wysokie ceny biletów.

Mateusz Morawiecki, były premier przekonuje, że model „rozwoju zależnego” powoduje stały odpływ kapitału z Polski. Proponuje sześć radykalnych zmian: od oszczędności po zamówienia i inwestycje.

Dr Mirosław Panek ocenia, że Polska nie przejdzie bezpiecznie do atomu bez utrzymania energetyki węglowej. W tle są gaz, unijne regulacje i ryzyko luki mocy.

Od napięć na Bliskim Wschodzie po barwne Kaziuki w Wilnie - jak Litwa patrzy na światowy konflikt, propagandę i bezpieczeństwo, a jednocześnie chroni tradycję, muzykę i ducha św. Kazimierza.

Prof. Elżbieta Chojna-Duch oceniła w Radiu Wnet, że pomysł finansowania zbrojeń z krajowych źródeł – w wariancie nazywanym w debacie „Polski SAFE” – jest realny również od strony prawa. Zastrzegła jednak, że szczegóły powinny zostać przedstawione i uporządkowane w trybie instytucjonalnym, a nie jako „skrót” medialny. W jej ujęciu kluczowe jest to, że koncepcje wymagają akceptacji rządu i ustawienia procesu po stronie wykonawczej.Jest kilka możliwości z punktu widzenia prawa. Wszystkie są legalne– mówi prof. Chojna-Duch.Jednocześnie podkreśla, że bez rządu nic się nie wydarzy, bo to rząd – wraz z MON i MF – będzie prowadził operacje finansowe w wieloletnim horyzoncie.Komisja Europejska jako pośrednik i koszty „obsługi”Profesor zestawia model europejski z krajowym. W jej opisie SAFE (wariant europejski) oznacza, że Komisja Europejska sama musi pożyczać pieniądze na rynku i następnie przekazywać je dalej – w transzach, z odsetkami i kosztami „obsługi”. Chojna-Duch mówi o rozbudowanym zapleczu eksperckim i o tym, że w praktyce działa już „nieformalnie” struktura wyspecjalizowana w zadłużaniu.To nie są zasoby Komisji Europejskiej (…) Komisja Europejska też idzie na rynek, szuka inwestorów– tłumaczy.Jej zdaniem w Polsce pokusa „prostego” opisu tych mechanizmów bywa duża, ale w praktyce to złożona konstrukcja: harmonogramy, transze, koszty oraz polityka zadłużenia państwa.

Nie mitologizujmy pojęć wolności gospodarczej, bo taka wolność nie istnieje. Jest sterowany przez państwo kierunek i zakres działań zarobkowych - mówi prof. Krystyna Pawłowicz w "Prawie bez cenzury".

Mikołaj Murkociński zwraca uwagę, że choć konflikt w osi Iran–Izrael wchodzi w kolejny etap, to w ostatnich godzinach centrum uwagi przesuwa się na Liban. Powód jest prosty: decyzje dotyczące ewakuacji w Bejrucie zmieniły skalę tego, co wcześniej było lokalnymi, punktowymi ostrzeżeniami.Wczoraj doszło do czegoś bezprecedensowego, a mianowicie Izrael po raz pierwszy zarządził ewakuowanie całych dzielnic południowego Bejrutu– relacjonuje Mikołaj Murkociński.Dziennikarz podkreśla, że wcześniej komunikaty dotyczyły „pojedynczych domów” czy „pojedynczych ulic”, a teraz mowa o całych obszarach. To automatycznie uruchamia masową migrację wewnętrzną i chaos logistyczny – ludzie nie przenoszą się już „kilka ulic dalej”, tylko próbują znaleźć schronienie w innych częściach miasta.Po raz pierwszy mówimy o całych obszarach, co oczywiście wywołuje wielką falę wewnętrznych uchodźców– zaznacza.Według niego tę falę widać już w praktyce: uchodźcy przemieszczają się do dzielnic północnych i wschodnich, a Bejrut zaczyna funkcjonować w trybie kryzysowym.Ci ludzie są widziani w całym Bejrucie, w północnych częściach oraz we wschodnich także dzielnicach miasta– dodaje.

Rozmowa z dr. Mateuszem Szpytmą zaczęła się od gratulacji: wiceprezes IPN otrzymał nagrodę im. bp. Romana Andrzejewskiego za dokumentowanie historii polskiej wsi i współtworzenie Muzeum Ulmów w Markowej. Szpytma nie ukrywał, że to temat bliski mu biograficznie i zawodowo – wraca w jego pracy od lat, a i rodzinne korzenie prowadzą wprost do Markowej.Ja ze wsi pochodzę, o wsi dużo piszę, o historii wsi przede wszystkim– mówi dr Mateusz Szpytma.W rozmowie pojawił się też wątek rodzinny: bliscy Szpytmy mieszkają w domu, w którym urodziła się bł. Wiktoria Ulma. Jak podkreślał, to nie tylko historia „do opowiadania”, ale żywa pamięć pielęgnowana przez rodzinę.Mieszkają w tym domu (…) i kultywują pamięć, i propagują kult też błogosławionej rodziny Ulmów– relacjonuje.

Kazimierz Gajowy, gospodarz Studia Bejrut w Radiu Wnet mówił, że komunikaty dotyczące ewakuacji nie obejmują już pojedynczych miejscowości, lecz całe obszary południowego Libanu oraz cztery dzielnice Bejrutu. W jego ocenie to wywołało masowy ruch ludności, który porównał do „biblijnego exodusu”.Relacjonował, że ludzie uciekają w pośpiechu, zabierając przede wszystkim dzieci i dokumenty. Według jego słów w trakcie ucieczek dochodziło do niebezpiecznych zajść, a w chaosie miały paść nawet strzały oddawane przez armię libańską.

Prezes stowarzyszenia TAK dla CPK Maciej Wilk wskazuje na obszary, które musimy naprawić, jeżeli chcemy jako kraj zacząć grać w lidze europejskich liderów.

W rozmowie na antenie Radia Wnet Paweł Rakowski, autor książki Nowy Bliski Wschód zwracał uwagę, że chaos informacyjny wokół irańskiego przywództwa pokazuje jedno: system w Teheranie może funkcjonować także bez natychmiastowego wskazania następcy. W jego ocenie realne decyzje mogą dziś zapadać nie w ośrodku religijnym, lecz w strukturach siłowych.„Islamska Republika może istnieć bez swego najwyższego przywódcy. […] W chwili obecnej najprawdopodobniej Iranem kieruje irańska Gwardia Rewolucyjna. To ona decyduje, gdzie, co, kiedy strzela.”Rakowski podkreślał, że irański system władzy jest rozproszony, a o przyszłym układzie sił zdecydują przede wszystkim ci, którzy politycznie i fizycznie przetrwają obecną wojnę.

Włączenie Narodowego Banku Polskiego w finansowanie wydatków obronnych jest możliwe, ale w ograniczonym zakresie – ocenia ekonomista Marek Dietl.

Spór o program SAFE wszedł w nową fazę po wspólnej konferencji prezydenta i prezesa NBP. Piotr Gursztyn ocenia, że sama kontrpropozycja – nawet jeśli ostatecznie nie przesądza jeszcze o wecie – już zmieniła układ sił i utrudniła rządowi prosty przekaz o konieczności przyjęcia unijnego mechanizmu finansowania.„Nawet jeśli prezydent […] zawetuje, no to będzie coś takiego: no zawetowałem, ale jest mój pomysł lepszy, dlaczego mój pomysł nie jest realizowany, więc to jest jakieś […] alibi dla weta.”W ocenie gościa Radia Wnet to właśnie jest dziś najważniejszy polityczny efekt: prezydent nie występuje wyłącznie w roli blokującego, ale pokazuje własną alternatywę.

Gościem Limes inferior jest Paweł Gepner, dyrektor ds. naukowych (Chief Research Officer) firmy Polski Krzem, założonej przez inżynierów i menedżerów mających doświadczenie pracy w globalnych firmach.

W rozmowie Krystian Kratiuk przekonuje, że część amerykańskiej debaty o Bliskim Wschodzie jest dziś przeniknięta religijną narracją, która przestaje być jedynie kwestią wiary, a zaczyna wpływać na politykę i ocenę wojny. Publicysta nazywa ten mechanizm herezją – teologiczno-polityczną ideologią, która jego zdaniem może napędzać eskalację.„Bardzo się cieszę, że te informacje zaczynają docierać do mainstreamu, a po drugie patrzę na to z rosnącym przerażeniem, bo jednak mamy do czynienia z herezją, która popycha ludzi do tego, żeby bombardować inne kraje i żeby wysyłać tam żołnierzy własnych, którzy też giną w imię […] herezji, która jest ideologią teologiczno-społeczno-polityczną.”

W rozmowie z Magdaleną Uchaniuk dr Bogdan Pliszka krytykuje projekt SAFE za jego warunki brzegowe. 2.5 miesiąca na przygotowanie pożyczki na sto kilkadziesiąt miliardów złotych? - dziwi się politolog.

Rozmowa w Radiu Wnet dotyczy propozycji, którą wypracowali prezydent oraz prezes NBP prof. Adam Glapiński. Jej sednem ma być wykorzystanie wzrostu wartości złota w rezerwach Narodowego Banku Polskiego. Piotr Nowak, ekonomista i były wiceminister finansów i minister rozwoju i technologii mówi o kwocie rzędu 180–190 mld zł, która – jego zdaniem – wynika z różnicy między średnią ceną zakupu złota a dzisiejszą ceną rynkową.To jest zysk – nazwijmy to – na papierze– tłumaczy były minister. W jego narracji nie chodzi o wyprzedaż złota ani „zabieranie rezerw”, tylko o księgową operację, która ma pozwolić zamienić rezerwę rewaluacyjną w wynik finansowy NBP, a ten – zgodnie z zasadami – może trafić do budżetu.Rezerwa rewaluacyjna NBPNowak zwraca uwagę na to, że wzrost wartości złota w bilansie banku centralnego nie powiększa od razu wyniku finansowego NBP, tylko zasila tzw. rezerwę rewaluacyjną. I to właśnie tę „papierową” nadwyżkę miałaby objąć planowana operacja.W rozmowie padają konkretne liczby: NBP ma ok. 550 ton złota, średnia cena zakupu miała wynieść ok. 1850 dolarów za uncję, a cena bieżąca – jak mówi Nowak – ok. 5150 dolarów. To – w jego ocenie – daje przestrzeń na kwotę w granicach 180–190 mld zł.To jest po prostu przesunięcie zapisu księgowego– podkreśla.

W pierwszym odcinku Krucjat Radiowych w 2026 roku rozmawiamy o jednym z najtrudniejszych momentów pierwszej krucjaty – zimie 1097/1098 pod Antiochią. Krzyżowcy po wielomiesięcznym marszu przez Azję Mniejszą znaleźli się w dramatycznej sytuacji. Głód, zimno, brak zapasów i nieustanne walki sprawiły, że wielu z nich nie przeżyło oblężenia. Kronikarz Fulcher z Chartres, świadek wydarzeń, opisywał ludzi zmuszonych do jedzenia koni, psów, a nawet myszy.

Rozmowa z Adamem Strugiem o prawdzie w muzyce: od greckiego rebetiko i śpiewów cerkiewnych po arabskie skale i polską tradycję. O tym, czym jest autentyczna muzyka.

Rząd Hiszpanii pod przewodnictwem Pedro Sánchez zapowiedział, że nie udzieli wsparcia armii Stanów Zjednoczonych w ewentualnej ofensywie przeciw Iranowi.

Dr Eisa Kameli ambasador Iranu w Polsce zabiera głos w sprawie wojny z USA i Izraelem. W rozmowie padają ostre słowa o agresji, presji i odpowiedzi Teheranu. Rozmowa tylko w Radiu Wnet.

Szef Strategy&Future Jacek Bartosiak ocenia, że obecna wojna USA z Iranem ma sens z punktu widzenia geostrategicznych interesów Stanów Zjednoczonych. Izrael nie jest tu główną siłą pociągową - dodaje.

Mahmoud Khalifa ocenił, że odpowiedź Iranu na ataki była nie tylko ograniczona, ale także politycznie błędna. W jego opinii szczególnie niebezpieczne jest to, że uderzenia zostały skierowane również w kraje arabskie, co – zamiast budować zaplecze – może tylko zwiększać liczbę przeciwników Teheranu.Ambasador mówił wprost, że bombardowanie Kataru, Emiratów Arabskich, Arabii Saudyjskiej czy Omanu oznacza strategiczny błąd. Zwłaszcza że część tych państw pełniła wcześniej role mediacyjne albo starała się zachować dystans wobec konfliktu.To niestety błąd, wielki błąd, jeżeli chodzi o politykę Iranu– powiedział Khalifa.Groźba większej wojnyW rozmowie wybrzmiała też obawa, że konflikt nie zatrzyma się na starciu Iranu z Izraelem i Stanami Zjednoczonymi. Zdaniem ambasadora w region mogą zostać wciągnięci kolejni gracze, a to znacząco zwiększa ryzyko dłuższej i znacznie bardziej niebezpiecznej wojny.Khalifa podkreślał, że w regionie znajduje się już wystarczająco dużo uzbrojenia, by skutki dalszej eskalacji były bardzo poważne. Jego zdaniem dziś nikt nie jest w stanie wiarygodnie przewidzieć, jak długo potrwa ta wojna.Zbliżamy się do wielkiej wojny. I broń Boże, żeby do tego doszło– zaznaczył.

"Kartingowy Wtorek", a w nim o najważniejszych wydarzeniach tego sportu z udziałem polskich kierowców. Inauguracja sezonu F1 w Melbourne już w najbliższy weekend, a przed nią wiele pytań.W programie również o podium w debiutanckim wyścigu Tymka Kucharczyka w Indy NXT, a także podsumowanie pierwszej rundy Indycar oraz MotoGP w sezonie 2026.Goście programu:Paweł Surynowicz - redaktor naczelny ,,Polskiego Kartingu",Dariusz Szymczak - dziennikarz ,,ŚwiatWyścigów.pl" i ,,Rally And Race".Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.

Krzysztof Rak, odnosząc się do własnej książki o polityce Józefa Piłsudskiego, podkreślił, że także dziś Polska powinna unikać myślenia zero-jedynkowego w polityce zagranicznej. W jego ocenie błędem byłoby ustawianie się wyłącznie po jednej stronie – albo amerykańskiej, albo europejskiej.„Powinniśmy stosować politykę wieloopcyjną, wielowariantową. Najkrócej mówiąc, nie powinniśmy być proamerykańscy i antyeuropejscy, czy antyniemieccy, i nie powinniśmy być proeuropejscy, proniemieccy i antyamerykańscy, tylko powinniśmy być proamerykańscy, proniemieccy, proeuropejscy”.Gość Radia Wnet zaznaczył, że Polska – jako państwo średnie, a nie mocarstwo – powinna szukać maksymalnie szerokiego pola manewru. Tylko taka polityka, jego zdaniem, daje szansę na realną podmiotowość.

Gość Radia Wnet Maciej Kożuszek uważa, że Polska nie powinna angażować się militarnie w konflikt z Iranem, ale powinna politycznie poprzeć działania Stanów Zjednoczonych. Maciej Kożuszek przekonywał, że konflikt na Bliskim Wschodzie nie jest dla Polski wojną bezpośrednią, ale ma znaczenie dla naszych interesów. W jego ocenie kluczowe jest to, że bezpieczeństwo Polski nadal opiera się na sile i wiarygodności Stanów Zjednoczonych.„To nie jest nasza wojna. Nasza wojna, jeżeli już, toczy się za naszą wschodnią granicą, przynajmniej w tym sensie, że toczy ją ktoś, kto może też potencjalnie Polskę zaatakować”.

Redaktor naczelny tygodnika „Do Rzeczy” przekonuje, że amerykańska interwencja jest sprzeczna z wcześniejszymi deklaracjami Waszyngtonu i może uderzyć w polskie interesy.

Kazimierz Gajowy podkreślił, że najnowsze informacje z Libanu są coraz bardziej niepokojące, bo działania wojenne obejmują miejsca dotąd względnie bezpieczne. Chodzi m.in. o poranny atak na budynek hotelowy w rejonie Baabdy, na terenie chrześcijańskim, w pobliżu dzielnicy dyplomatycznej.„Te najświeższe informacje nie są w ogóle zadowalające (…) bo po prostu one zagrażają coraz bardziej, coraz to większej przestrzeni Libanu. (…) Dzisiaj rano zaskoczyła nas informacja o zbombardowaniu jednego piętra z hoteli na terenie chrześcijańskim. (…) Okazało się, że został tam zabity (…) Irańczyk”.Według relacji rozmówcy mógł to być człowiek związany z zapleczem dowódczym Hezbollahu. Zwrócił też uwagę, że przedstawiciele tej organizacji bardzo szybko pojawili się na miejscu i zabrali ciało jeszcze przed przybyciem służb państwowych.

Radio Wnet objęło patronat nad Międzynarodowym Festiwalem Bernarda Ładysza, który odbędzie się w dniach 24–26 lipca w Lidzbarku Warmińskim. Gościem audycji Cała naprzód jest Aleksander Czajkowski-Ładysz – syn legendarnego śpiewaka i współorganizator wydarzenia.

Aleksandr Łukaszenka wyraźnie potępił atak USA i Izraela na Iran, jednak nie skrytykował bezpośrednio Donalda Trumpa.

Świeżo po powrocie z Grecji Ryszard Derdziński analizuje, w jaki sposób kultura klasyczna – a zwłaszcza języki – wpłynęły na kształtowanie światów w twórczości J.R.R. Tolkiena.

Ponad 15 mld dolarów inwestycji i centra operacyjne Hezbollahu. Eksperci ostrzegają przed wpływami Teheranu w regionie.

Chaos komunikacyjny w Waszyngtonie, wątpliwości prawne i obawy o globalne bezpieczeństwo - tak działania Stanów Zjednoczonych wobec Iranu ocenia dr Bartosz Bojarczyk (UMCS).

Turystyczny Fundusz Pomocowy miał działać w sytuacjach kryzysowych, ale wciąż nie został uruchomiony – mówi Łukasz Mikosz. Jego zdaniem przez zwłokę państwa koszty już dziś ponoszą biura podróży, a turyści nadal czekają na rozwiązania.Posłuchaj całej rozmowy:Fundusz jest, ale nadal nie działaNajmocniej w rozmowie Magdaleny Uchaniuk w Radiu Wnet z Łukaszem Mikoszem wybrzmiał temat Turystycznego Funduszu Pomocowego. To mechanizm utworzony w czasie pandemii po to, by w sytuacjach nadzwyczajnych organizatorzy turystyki mieli z czego zwracać klientom pieniądze za odwołane wyjazdy.Jak tłumaczył prezes Europejskiego Stowarzyszenia Przedsiębiorców Turystycznych, fundusz nie jest zwykłą dopłatą od państwa. To system, z którego organizator może pożyczyć środki, a pieniądze trafiają bezpośrednio do podróżnego. Problem w tym, że choć kryzys trwa od kilku dni, fundusz nadal nie został uruchomiony.Od soboty mamy problem, spotykamy się w środę i tak w sumie jeszcze ten fundusz nie został uruchomiony– powiedział Mikosz.

Cywilizacja łacińska opierająca się na prawie, mającym realizować sprawiedliwość i na moralności, która powinna być obecna także w polityce, nie zaś na prawie silniejszego jest obecnie w zaniku.

Sprawa Jeffreya Epsteina powraca w kontekście napięć wokół Iranu. Kongresmen Ted Lieu publicznie zasugerował, że nieujawniona część akt może zawierać kompromitujące materiały dotyczące Donalda Trumpa.

Izraelskie uderzenie na Iran to nie tylko element regionalnej eskalacji, ale także ruch o wyraźnym wymiarze wewnętrznym.. Komentarz Michała Wojnarowicza.

Łukasz Skiba zwrócił uwagę w Radiu Wnet, że patrząc wyłącznie na najpopularniejsze benchmarki ropy, można odnieść wrażenie, że rynek zareagował na kryzys stosunkowo spokojnie. Jego zdaniem to jednak mylący obraz, bo kontrakty futures nie odpowiadają bezpośrednio na same wydarzenia, lecz na oczekiwania inwestorów wobec ich dalszego rozwoju.Analityk podkreślił, że kapitał spekulacyjny wciąż nie zakłada jeszcze najczarniejszego scenariusza, czyli realnego, trwałego zatoru w cieśninie Ormuz. To właśnie dlatego cena ropy nie wyskoczyła dotąd do poziomów, których wielu obserwatorów mogło się spodziewać.Kapitał spekulacyjny jeszcze nie wszedł, mówiąc kolokwialnie, all in i nie wierzy w ten najgorszy scenariusz– powiedział Skiba.

Dominik Derlicki, szef misji Caritas Polska w Bejrucie, mówił, że ostatnia noc była wyraźnie spokojniejsza niż poprzednie. Jak podkreślił, w ostatnim czasie nocne naloty stały się w stolicy Libanu codziennością, dlatego kilka cichszych godzin nie oznacza jeszcze realnej poprawy sytuacji.Już rano spokój się skończył. Z relacji Derlickiego wynika, że ponownie zaatakowano południowe dzielnice Bejrutu, a eksplozje były wyraźnie słyszalne także w miejscu, w którym przebywa.Ta noc była zaskakująco spokojna, w przeciwieństwie do poprzednich nocy, bo mamy teraz naloty każdej nocy. Ta noc była spokojna, ale ranek już nie był taki spokojny– powiedział.

Andrzej Zawadzki-Liang, gospodarz Studia Szanghaj w Radiu Wnet ocenił, że z chińskiej perspektywy obecny kryzys wokół Iranu nie wywołuje gospodarczej paniki. Jak podkreślił, choć Iran pozostaje ważnym dostawcą ropy dla Pekinu, to skala tej zależności jest asymetryczna – bardziej Teheran potrzebuje Chin niż Chiny Iranu.Z jego relacji wynika, że Pekin jest spokojniejszy przede wszystkim dlatego, że ma szeroko zdywersyfikowane źródła dostaw surowców. Oprócz Iranu Chiny sprowadzają ropę m.in. z Rosji, Arabii Saudyjskiej, Iraku, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Kuwejtu i Omanu, a dodatkowo dysponują znacznymi rezerwami.Iran bardziej potrzebuje Chin niż Chiny potrzebują Iranu– mówił Zawadzki-Liang, wskazując, że relacje handlowe z Iranem stanowią mniej niż 1 proc. całego chińskiego handlu zagranicznego.

Agaton Koziński skrytykował w Radiu Wnet sposób, w jaki rząd podchodzi do kwestii powrotu Polaków z rejonu objętego napięciami na Bliskim Wschodzie. Jego zdaniem problemem nie jest wyłącznie brak skutecznych działań, ale także próba przedstawienia bierności państwa jako racjonalnej i wystarczającej postawy.Publicysta zwrócił uwagę, że inne państwa europejskie podejmują realne kroki, by pomóc swoim obywatelom, podczas gdy polski rząd ogranicza się przede wszystkim do komunikatów i tłumaczenia, że ostrzeżenia zostały wcześniej opublikowane. W jego ocenie to zasadnicza różnica w rozumieniu roli państwa.Cała Europa sprowadza – Francuzi, Czesi, pierwsze przykłady z brzegu – a rząd nie sprowadza i, co więcej, nawet nie próbuje sprowadzać– mówił Koziński.Spór o rolę państwaKoziński podkreślał, że w tle tej sprawy toczy się dużo szerszy spór polityczny. Jego zdaniem chodzi o odpowiedź na pytanie, czy państwo ma być jedynie administratorem publikującym komunikaty, czy realnie działać na rzecz obywateli w sytuacjach kryzysowych.W tej logice obecny spór może – według publicysty – wybrzmieć mocno także w kampanii wyborczej. To nie będzie już tylko kwestia konkretnej ewakuacji, ale modelu państwa, którego oczekują wyborcy.Otrzymamy też odpowiedź, czy chcemy rządu, który jest de facto stróżem nocnym (…) czy chcemy rządu, który myśli w kategoriach pomagania swoim obywatelom– powiedział.

Wczoraj pod Ministerstwem Zdrowia na ul. Miodowej odbył się protest Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych reprezentującego – jak podkreślali organizatorzy – około 230 placówek. Związek domaga się zmian, które mają uratować szpitale powiatowe przed utratą płynności finansowej. O kulisach protestu i najważniejszych postulatach w porannej rozmowie opowiedziała Anna Płotnicka-Mieloch, prezes Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Łużyckie Centrum Medyczne w Lubaniu.„Chcieliśmy pokazać, jak nas jest dużo i jaki jest problem”Nasz gość tłumaczy, że protest miał zwrócić uwagę na znaczenie szpitali powiatowych jako podstawowego poziomu leczenia dla mieszkańców mniejszych miejscowości.„Protest miał na celu pokazanie, że szpitale powiatowe są jedną z najważniejszych form leczenia dla naszych małych ojczyzn. Chcieliśmy pokazać, jak nas jest dużo i jaki jest problem – przede wszystkim finansowy” – mówiła.Wśród sześciu postulatów, które przedstawiono resortowi, na pierwszym miejscu znalazło się rozliczanie tzw. nadwykonań – czyli świadczeń wykonanych ponad limity kontraktowe.„Naszych postulatów jest sześć. To jest przede wszystkim zapłacenie za wszystkie nadwykonania limitowane i nielimitowane. Czyli tak naprawdę – zapłacenie nam za naszą pracę” – podkreśliła.Jedzenie dla pacjentów i „oddzielny strumień” na podwyżkiPłotnicka-Mieloch zwracała uwagę, że w debacie publicznej pojawia się zarzut, jakoby szpitale powiatowe były „przeciwko podwyżkom”. Jej zdaniem to nieprawda – problemem jest brak gwarantowanego finansowania podwyżek.„Wszędzie wybrzmiewa, że my jesteśmy przeciwko podwyżkom. Nie. My apelujemy, żądamy wręcz oddzielnego strumienia. My nie jesteśmy przeciwnikami podwyżek” – zaznaczyła.I dodawała, że pracownicy ochrony zdrowia powinni „godnie zarabiać”, ale dyrektorzy szpitali nie mogą co roku balansować między wypłatami a zakupem leków.„Chcemy, żeby ministerstwo zagwarantowało nam trwały strumień środków finansowych na podwyżki, żeby każdego pierwszego lipca dyrektor szpitala nie musiał się martwić, czy mu na te podwyżki wystarczy i czy zostaną środki na to, żeby zakupić leki”.Wśród postulatów pojawił się też powrót finansowania „dobrego posiłku” dla pacjentów. Rozmówczyni podkreślała, że szpitale nie chcą obniżać jakości jedzenia, ale muszą dziś dopłacać do niego z własnych, coraz bardziej napiętych budżetów.„Nie jesteśmy w stanie pogorszyć jedzenia dla pacjentów, bo jest to jeden z elementów leczenia. A teraz musimy te środki ze swojego budżetu desygnować” – mówiła.Nadwykonania rosną, bo „limity są za niskie”Dziennikarka dopytywała, skąd bierze się rosnąca liczba nadwykonań. Płotnicka-Mieloch odpowiadała wprost: szpitale mają obowiązek pomagać pacjentom, nawet jeśli limit już się skończył.„Mamy limity, ale niejednokrotnie mamy obowiązek udzielić pomocy każdemu, bez względu na to, czy mamy środki finansowe, czy nie. I te nadwykonania powstają”.Według niej problem leży w systemowym niedoszacowaniu.„Po prostu wynika to z tego, że limity na nasze leczenie są za niskie. Za niska jest składka i tych środków po prostu fizycznie nie wystarcza” – oceniła.„Komornicy zaczynają zajmować konta”W rozmowie wybrzmiał obraz szpitali, które działają na granicy możliwości. Opóźnione rozliczanie świadczeń powoduje utratę płynności, a zobowiązania wobec dostawców trzeba regulować natychmiast.„My zobowiązania musimy regulować na bieżąco. Nikt nie czeka na zapłacenie rachunku za prąd czy za wodę. A NFZ rozlicza nam te środki po trzech, czterech miesiącach, czasami po pół roku” – mówiła.Jak podkreśliła, w części placówek sytuacja jest już skrajna.„Są sytuacje takie, że komornicy zaczynają zajmować konta… dyrektor jest niezłym ekwilibrystą, żeby wystarczyło na zapłacenie pracownikom i na kupienie leków”.Płotnicka-Mieloch zwróciła też uwagę, że bywają szpitale, w których środki z NFZ niemal w całości „zjadają” wynagrodzenia.„Są niektóre takie, które ze swoich środków, które dostają z NFZ-u, nawet do 100% pokrywane są tylko wynagrodzenia. A gdzie są środki finansowe na leczenie?” – pytała retorycznie.„Porody są bardzo słabo wycenione”, a internę leczy się „holistycznie”Rozmówczyni wskazała, że jednym z kluczowych elementów naprawy powinny być sprawiedliwsze wyceny świadczeń, zwłaszcza tych realizowanych w podstawowych oddziałach szpitali powiatowych.„My postulujemy również sprawiedliwą wycenę świadczeń. Porody są bardzo słabo wycenione” – mówiła, odnosząc się do informacji o likwidowanych porodówkach.Podkreślała też, że oddział wewnętrzny od lat nie doczekał się realnej rewizji wycen, mimo że pacjenci są coraz bardziej obciążeni chorobami współistniejącymi.„Pacjenta na oddziale wewnętrznym leczymy holistycznie, bo to najczęściej pacjent bardzo schorowany… a Fundusz płaci nam tylko za jedno świadczenie” – zaznaczyła.Czas do końca marca i apel o reformę całego systemuWiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski odebrał postulaty od protestujących. Związek – jak wynika z rozmowy – daje resortowi czas do końca marca na reakcję.

Baronessa Philippa Stroud, brytyjska polityk, członkini Izby Lordów i jedna z najbardziej wpływowych postaci międzynarodowego ruchu konserwatywnego, była gościem w Radiu Wnet. W rozmowie mówiła o kondycji cywilizacji zachodniej, wyzwaniach stojących przed społeczeństwami oraz roli organizacji Alliance for Responsible Citizenship (ARC).Stroud jest współzałożycielką ARC – powstałej w 2023 roku międzynarodowej platformy intelektualnej skupiającej konserwatywnych polityków, ekspertów i liderów opinii z wielu krajów. Organizacja, powiązana m.in. z Jordanem Petersonem, chce budować globalną sieć środowisk konserwatywnych i prowadzić debatę o przyszłości Zachodu.„Zachód zapomniał, kim jest”Rozmowa rozpoczęła się od pytania o obecną sytuację międzynarodową i konflikt na Bliskim Wschodzie. Zdaniem Stroud ważnym elementem współczesnej debaty jest także polityka Stanów Zjednoczonych.„Zachód z biegiem czasu zapomniał, kim jest i zapomniał o swoich wartościach. Ameryka rzuca nam dziś wyzwanie, abyśmy przypomnieli sobie, że jesteśmy narodami demokratycznymi, opartymi na godności człowieka, wolności słowa i wolności sumienia” – powiedziała.Jak dodała, działania i retoryka amerykańskich polityków są częścią szerszego procesu przypominania o tożsamości cywilizacji zachodniej.„To, co dzieje się w Stanach Zjednoczonych, jest w rzeczywistości ruchem mającym na celu przypomnienie zachodniej cywilizacji, kim jesteśmy” – podkreśliła.Największe wyzwania ZachoduBaronessa wskazała także na najważniejsze problemy, z którymi mierzą się współczesne społeczeństwa. Wśród nich wymieniła kryzys tożsamości, spadek znaczenia rodziny oraz słabnące zaufanie do własnej historii.„Straciliśmy wiarę w to, kim jesteśmy. Utraciliśmy wiarę w naszą historię jako narodów i w naszą cywilizację” – stwierdziła.Według Stroud skutkiem tego jest także spadek przedsiębiorczości oraz osłabienie tkanki społecznej.„Dostrzegamy wyzwania demograficzne, spadek znaczenia rodziny i malejącą chęć do przedsiębiorczości. Widzimy również, że poprzez niektóre decyzje polityczne niszczymy własną bazę przemysłową” – dodała.W jej ocenie ogromnym wyzwaniem jest również rewolucja technologiczna i rozwój sztucznej inteligencji.„Technologia i sztuczna inteligencja mogą być dla ludzkości niezwykłą szansą, ale mogą też okazać się poważnym zagrożeniem” – zaznaczyła.„Polska jest bardziej konserwatywna niż Wielka Brytania”W trakcie rozmowy pojawiło się także pytanie o różnice między Polską a Wielką Brytanią. Zdaniem Stroud Polska zachowała więcej tradycyjnych wartości.„Polska jest zdecydowanie bardziej konserwatywna niż Wielka Brytania” – powiedziała.Jednocześnie zaapelowała, aby Polacy nie powtarzali błędów Zachodu.„Nie podążajcie tą samą drogą, którą przeszliśmy. Nie pozwólcie, aby to, co zbudowało siłę waszej wspólnoty, uległo rozpadowi. Jeśli tak się stanie, za 30 czy 40 lat będziecie tego żałować” – ostrzegła.ARC – odpowiedź na kryzys wartościBaronessa opowiedziała również o powstaniu Alliance for Responsible Citizenship. Impulsem do stworzenia tej inicjatywy były sygnały płynące z uniwersytetów i szkół.„Zaczęłam otrzymywać telefony od wykładowców, którzy mówili, że nie są już w stanie nauczać zachodniego kanonu na swoich uczelniach” – wspominała.Jak relacjonowała, podobne obawy zgłaszali rodzice i nauczyciele.„Rodzice mówili, że martwią się o zdrowie psychiczne następnego pokolenia. Zaczęliśmy więc pytać, jakie historie i wartości są dziś przekazywane młodym ludziom”.Według Stroud odpowiedzią na dominującą negatywną narrację powinna być pozytywna opowieść o cywilizacji Zachodu.„Negatywnej historii nie można wyprzeć samym sprzeciwem. Można ją zastąpić tylko czymś piękniejszym, silniejszym i lepszym”.„Musimy na nowo odkryć nasze źródła”Zdaniem Stroud kluczowe znaczenie ma powrót do fundamentów cywilizacji zachodniej – od filozofii greckiej po tradycję judeochrześcijańską.„Jeśli nie chcemy popaść w upadek, mamy wybór: możemy zastąpić nasze źródła albo je na nowo odkryć” – powiedziała, odwołując się do myśli Os Guinnessa.Jak dodała, to właśnie odbudowa tej tożsamości może wzmocnić społeczeństwa i rodziny.„Jeśli uda nam się ponownie połączyć nasze społeczeństwa z tymi pierwotnymi źródłami, będziemy już w połowie drogi”.„Jestem absolutną optymistką”Mimo licznych wyzwań baronessa pozostaje optymistką.„Nie zajmowałabym się tym, gdybym nie była optymistką. Wierzę, że wybór leży w naszych rękach i że możemy stworzyć przyszłość, którą zdecydujemy się stworzyć” – podkreśliła.Stroud zaznaczyła również, że choć zło zawsze istniało w historii, odpowiedzialność za przyszłość spoczywa na każdym pokoleniu.„Granica między dobrem a złem przebiega przez serce każdego człowieka. Możemy skupiać się na złu albo wziąć odpowiedzialność za budowanie czegoś lepszego”.Tegoroczna konferencja Alliance for Responsible Citizenship odbędzie się w Londynie w dniach 23–25 czerwca.

Radosław Pogoda ocenił w Poranku Radia Wnet, że skutki napięć na Bliskim Wschodzie są już widoczne na rynku paliw. Jak podkreślał, pierwsze wzrosty cen hurtowych już ruszyły, ale obecna sytuacja odzwierciedla jeszcze handel paliwem, które wcześniej znajdowało się w magazynach i w systemie dystrybucji. Jego zdaniem prawdziwa skala problemu dopiero nadejdzie, gdy rynek zacznie reagować na realne zakłócenia w transporcie surowców.Dzisiaj od rana już nawet nasz Orlen podniósł o pierwsze pięćdziesiąt parę groszy cenę hurtową i ta cena hurtowa będzie rosła. Natomiast my mówimy ciągle jeszcze o paliwie, które już było w magazynach– mówił komentator.

Radosław Fogiel w Poranku Radia Wnet skrytykował sposób, w jaki rząd reaguje na problemy Polaków, którzy w związku z napiętą sytuacją na Bliskim Wschodzie nie mogą swobodnie wrócić do kraju. Poseł PiS zaznaczył, że sama polityczna powściągliwość Warszawy jest – w jego ocenie – zrozumiała, ale praktyczne działania państwa ocenił już bardzo surowo.Jak mówił, problem jest spychany na margines, a rządzący próbują budować wrażenie, że chodzi wyłącznie o uprzywilejowanych turystów. Tymczasem – podkreślał – wśród osób, które utknęły, są również podróżni lecący służbowo oraz Polacy przebywający w Izraelu, w tym pielgrzymi.Jeśli chodzi o komunikację z tymi, którzy utknęli i którym wojna uniemożliwia powrót do domu, i działania, no to niestety jest poniżej wszelkiej krytyki. Już w samej narracji rządzących próbuje się całą sprawę sprowadzić do Emiratów, do Dubaju, i sugerować, że chodzi tylko o jakichś celebrytów– powiedział Fogiel.

Po wecie prezydenta wobec ustawy o KRS konflikt wokół sposobu wyłaniania sędziowskiej części Rady nie wygasa. W rozmowie na antenie Radia Wnet adwokat i były przedstawiciel prezydenta w KRS Maciej Krzyżanowski ocenił, że zapowiadane „plany B i C” nie prowadzą do uspokojenia sytuacji, lecz do dalszego zaostrzenia sporu.„Sejm – z tego, co pamiętam – stwierdza w tej uchwale, że zaakceptuje wybór stowarzyszeń sędziowskich, które przedstawią jakąś listę posłom, a ci będą za tym głosować. To jest wbrew ustawie, kontra legem”.

Po wecie prezydenta wobec ustawy o KRS konflikt wokół sposobu wyłaniania sędziowskiej części Rady nie wygasa. W rozmowie na antenie Radia Wnet adwokat i były przedstawiciel prezydenta w KRS Maciej Krzyżanowski ocenił, że zapowiadane „plany B i C” nie prowadzą do uspokojenia sytuacji, lecz do dalszego zaostrzenia sporu.„Sejm – z tego, co pamiętam – stwierdza w tej uchwale, że zaakceptuje wybór stowarzyszeń sędziowskich, które przedstawią jakąś listę posłom, a ci będą za tym głosować. To jest wbrew ustawie, kontra legem”.