Əkinçi

Şagirdlərin diqqətinin dərsdə olması üçün nə etmək lazımdır? Qonağımız, təlimçi Vəfa Qəhrəman izah edir.

“Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının bəyanına əsasən, 2020-ci ildə 2.3 milyon qadına süd vəzi xərçəngi diaqnozu qoyulmuşdur, 685 min şəxs xəstəlikdən dünyasını dəyişmişdir.” Molekulyar bioloq Aygün Azadova ilə süd vəzi xərçəngi maarifləndirmə ayı haqqında danışmışıq.

Menstruasiya haqqında danışılmayan, gizli saxlanılan bir mövzu olduğu üçün onunla bağlı çoxlu miflər, səhv məlumatlar mövcuddur. Tədqiqatçı Səadət Abdullazadə ilə menstruasiyanı normallaşdırmağın yollarından və bu məqsədlə çıxardıqları menstruasiya kitabı haqqında söhbətləşmişik.

Ülviyyə Babayeva deyir ki, bölgələrdə qadınların toplaşa biləcəyi bir yer yoxdur. Çayxanalar, internet klublar onlar üçün nəzərdə tutulmayıb. Qonağımız bunu nəzərə alıb, Bərdədə qadınların rahat vaxt keçirə biləcəyi bir klub yaradıb. Növbəti videomuz Bərdə Women Club haqqındadır.

Hüquq həmişə ədalətlidirmi və aktivizm hüququn dəyişməsinə necə təsir göstərib? Mərkəzi Avropa Universitetinin magistranti Lalə Darçınova izah edir.

Könül Şirin deyir ki, Avropa ölkələri ilə müqayisədə Azərbaycanda yaşayış binalarının enerji intensivliyi çox yüksəkdir, bu isə ölkənin ümumi enerji istehlakında böyük yer tutur. Qonağımızla binalarda enerji istehlakını necə səmərəli etməli mövzusunda söhbət etmişik.

Asiman Qocayev deyir ki, bəzən insanlar düşünür ki, hansısa bir sahəni yaxşı bilmək o mövzuda uşaqlara və gənclərə təlim keçmək üçün kifayətdir. Lakin bu, belə deyil. Qonağımızla regionlarda gənclərlə sosial iş haqqındakı söhbətimizi izləmək üçün keçid edin.

Tullantıların çeşidlənməsi dünya praktikasında uzun müddətdir mövcud olsa da, Azərbaycanda vəziyyət bir qədər fərqlidir. Budəfəki videomuzda Bioropean şirkətinin təsisçisi Emin İlyasla məişət tullantıları və təkrar istehsal zənciri haqqında danışmışıq.

Ətraf mühitə ən çox ziyan vuran şeylərdən biri də kütləvi turizmdir. Buna alternativ olaraq, regionların yerli təbiətinə və icmasına zərər vurmayan ekoturizm mövcuddur. Tural Ömərov ekoturizmi izah edir.

İncəsənət tarixin ən ümidsiz vaxtlarında belə, insanlara ümid verərək, onların həyatlarını az da olsa yaxşılaşdıra bilib. Aynur Zərrintac buna ən böyük nümunələrdən biri: konslager və gettolarda teatrlar haqqında danışır.

Dizayner Röyal Paşayev deyir ki, "kitabı üzünə görə qiymətləndirmə" ifadəsinə skeptik yanaşmaq lazımdır. Onun fikrincə tərtibat və xarici görünüşün çox önəmli funksiyası var və bunu görməzdən gəlmək doğru deyil.

“Vətəndaş cəmiyyəti qrupları avtoritarlaşma prosesinin passiv iştirakçısından sivil maraqların müdafiəçisinə çevrilmək istəyirsə, öz icmasını daha da böyütmək haqqında düşünməlidir.” Tədqiqatçı Nəcmin Kamilsoyla demokratik geriləmə və vətəndaş cəmiyyəti haqqında söhbət etmişik.

Sonuncu muzey təcrübəniz yadınızdadırmı və həmin təcrübədən nələr öyrənmisiniz? Muzey təhsili mütəxəssisi Səyyarə Hüseynli ilə muzeylərin təhsildə rolu haqqında söhbət etmişik.

İqlim böhranı daha da kəskinləşdikcə bərpa olunan və alternativ enerji mənbələrinə keçid məsələsi də daha çox gündəmə gəlir. Bəs bu enerji keçidinin neft-qaz ölkələri üçün mümkün nəticələri nə olacaq? Enerji eksperti Kənan Aslanlı izah edir.

Harvard Universitetinin təqaüdçüsü, tədqiqatçı Zülfiyyə Əbdürəhimova-Karberri ilə Azərbaycanda qapalı siyasi mühit və müharibə konteksində əhalinin insan haqlarını və vətəndaş iştirakını necə anladığını öyrənmək məqsədilə keçirilən sorğunun nəticələri haqqında söhbət etmişik.

Biotexnologiya fərqli məhsullar hazırlamaq üçün bioloji sistemlərdən, canlı orqanizmlərdən və ya onların hissələrindən istifadə edən texnologiyadır. Bu dəfəki videomuzda onkoloq-cərrah Vüqar Yaqublu ilə dünyanı dəyişən biotexnoloji startaplar haqqında söhbət etmişik.

Kolumbiya Universiteti doktorantı Abbas Abbasovla təhsil xeyriyyəçiliyinin tarixi və əhəmiyyəti haqda danışmışıq.

Yaşadığımız yerdəki memarlıq nümunələri həyatımıza nə qədər təsir edə bilir? Növbəti qonağımız memar İlqar Manafsoyla müsahibəmizi izləyin.

Şəhərdə gündəlik istifadə etdiyimiz nəqliyyat, ictimai binalar, xəstəxanalar və digər infrastruktur obyektləri təəssüf ki, heç də hamı üçün əlçatan deyil. Bəs şəhərlərin daha inklüziv olması üçün nə edə bilərik? Sosial sahibkar Məhəmməd Kekalovla bu mövzu haqqında söhbət etmişik.

Hüquqşünas Emin Aslan ilə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin yaranmasının qısa tarixi, məhkəmənin fəaliyyət istiqamətləri və Azərbaycanla bağlı vəziyyət haqqında söhbət etmişik.

“Bir neçə ildir tədqiqatçılar yaxın zamanda belə bir pandemiyayla üzləşəcəyimiz barədə kitablar yazırlar, məqalələr dərc edirlər. Təəssüf ki, bu inamsızlıq məlumatsızlıq səbəbindən hələ də davam edir.” Növbəti videomuzda bioloq Naqi Məhəmmədzadə ilə elmi metod haqqında danışmışıq.

Münaqişələrin transformasiyası mütəxəssisi Nuriyyə Həsənova deyir ki, münaqişə və sülh tədqiqatlarını anlamaq üçün əvvəlcə onların nəsillərini anlamaq lazımdır. Qonağımızla müharibə və sülh tədqiqatlarının inkişaf mərhələləri haqqında söhbət etmişik.

Tədqiqatçı Elnaz Vəliyeva deyir ki, su çatışmazlığının qadınlar üzərində təsirlərinin böyük olduğu halda, su ilə bağlı məsələlərdə qadınlar qərarvericilikdə iştirak etmirlər.

Gender və münaqişə araşdırmaçısı Sevinc Səmədzadə deyir ki, cinsi zorakılığa məruz qalmış insanlar nə qədər çox bu haqda danışsa və bunu ictimailəşdirsə, digər insanlar da başa düşəcək ki, onlar tək deyillər.

Bu yaxınlarda qadınlara və LGBT fərdlərinə qarşı zorakılıq çağırışı edən videoların sosial şəbəkələrdə yayılması böyük səs-küyə səbəb oldu. Belə hallarda hansı addımları ata bilərik? Hüquqşünas Ayşə Abdel Qadir ilə nifrət nitqi və ona qarşı görə biləcəyimiz tədbirlər haqqında danışmışıq.

Qidalanma bizim üçün bəsit, şüurlu şəkildə fikirləşmədən hər gün həyata keçirdiyimiz bir akt olsa da, əslində, həyat keyfiyyətimizə böyük ölçüdə təsir edir. Əkinçinin növbəti qonağı molekulyar bioloq Nərmin Axundova ilə qidalanmanın həyat keyfiyyətinə təsiri haqqında söhbət etmişik.

Media hüququ üzrə ekspert Ələsgər Məmmədli deyir ki, milli tezlik resurslarından istifadə etməyən kütləvi informasiya vasitələrinin tənzimlənməsi dövlətin səlahiyyətləri çərçivəsində deyil.

Fariz Namazlı deyir ki, LGBT-lərə qarşı iş yerində və ya gündəlik həyatda ayrıseçkilik, zorakılıq halları baş verdikdə onlar mütləq müvafiq orqanlara şikayət etməli və bu halın məhz onların LGBT kimliklərinə görə baş verdiyini qeyd etməlidirlər.

Müxtəlif növ oyunlar şagirdlərin öyrənmə prosesinə müsbət təsir edə bilər. Qonağımız, müəllim Aygün Pəncəliyeva ilə belə oyunlardan biri - 7 ailə oyunu haqqında söhbət etmişik.

Publisist Orxan Adıgözəl ilə əlillik və posstravmatik dövr haqqında danışmışıq.

Memar Toğrul Bayramov deyir ki, ağıllı şəhər deyəndə bir çox insanın ağlına robotlar, göydə uçan avtomobillər gəlsə də, əslində, bu şəhərlər sadəcə olaraq, insanı mərkəzə qoyan və ona xidmət edən şəhərlərdir.

Yalan xəbər fenomeni pandemiya və müharibə vaxtı olduqca geniş yayıldı. Yanlış məlumatlardan özümüzü necə qoruya bilərik? Növbəti videomuzda ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə mütəxəssis Rəşad Hüseynovla yanlış məlumatlara qarşı xəbər savadlılığı haqqında söhbət etmişik.

İqtisadçı Fərid Mehralızadə deyir ki, malik olduğumuz datalar və rəsmi statistik göstəricilər reallığı əks etdirmirsə və real vəziyyəti göstərmirsə, tətbiq etdiyimiz siyasət mexanizmlərinin də uğurlu olmaq şansı yoxdur.

“Yalnız vergi güzəştləri verməklə, güzəştli kreditlər verməklə iqtisadiyyatı inkişaf etdirmək mümkün olmayacaq. İqtisadiyyata gedən yol rəqabət mexanizminin düzgün işləməsindən gedir.” İqtisadçı Azər Mehdiyevlə rəqabət haqda söhbət etmişik.

Bütün dünyada pandemiya dövrü ən çox əziyyət çəkən qruplar cəmiyyətin həssas və marginallaşmış qrupları oldular. Bu qruplardan biri də narkotik maddələrə asılılığı olan insanlardır. Tədqiqatçı Aysel Sultan ilə narkotik asılılığına dəstək xidmətləri haqqında söhbət etmişik.

Kinotəndiqçi Hacı Səfərov deyir ki, son zamanlar müstəqil rejissorların çəkdiyi filmlər beynəlxalq festivallarda uğur qazansa da, yerli auditoriyanın əksəriyyəti onları tanımır. Qonağımız bunun səbəbləri haqda fikirlərini bölüşür.

İqtisadçı Əhliman Abbasov deyir ki, rifah siyasətləri, əslində, iqtisadi produktivliyin və iqtisadiyyat üçün faydalı ola biləcək resursların artmasına səbəb olur.

Kurikulum üzrə mütəxəssis Yuliya Kərimova deyir ki, şagird naliyyətlərinin yüksəlməsi üçün məktəblər təkmilləşməlidir, məktəblərin təkmilləşməsi üçün müəllim keyfiyyəti təkmilləşməlidir, müəllim keyfiyyətinin təkmilləşməsi üçün isə müəllimlərin peşəkarlıq standartları olmalıdır.

İqlim böhranının get-gedə kəskinləşdiyi dövrdə dünyanın hər yerində ətraf mühit məsələlərinə qarşı biganə qalmaq istəməyən insanların sayı artır. Azərbaycanda bu proses nə yerdədir? Eko-aktivist Cavid Qara ilə Azərbaycanda və dünyada eko-aktivizm haqqında söhbətləşmişik.

Poliqlot təlimçi Aslan Məmmədzadə deyir ki, yeni bir dil öyrənərkən ən vacib məqam dinləməkdir. Qrammatika, yeni sözlər öyrənmək isə işin ancaq 20-30 faizini əhatə edir.

Sosial şəbəkələrdə gördüyümüz xəbərlər, siyasətçilərin çıxışları, inandığımız miflərin doğru olub olmadığını necə bilə bilərik? “Fakt Yoxla” məhz bunun üçün mövcuddur. Qonağımız Əhəd Əhədli ilə dünyada və Azərbaycanda “Fakt Yoxla” trendi haqqında danışmışıq.

Sosial şəbəkələrdə təhqir, təhdid və böhtanla üzləşmək bizə qarşısı alınması mümkün olmayan bir hal kimi görünsə də, bu əslində, belə deyil. Real həyatda olduğu kimi rəqəmsal dünyada da hüquqlarımız var.

Demokratik sistemlərdə vətəndaş cəmiyyətinin fəal iştirakı vacibdir. Bəs Azərbaycanda vətəndaş cəmiyyətinin vəziyyəti nə yerdədir? Hüquqşünas Akif Qurbanov ilə vətəndaş cəmiyyətini necə inkişaf etdirməli mövzusunda söhbət etmişik.

İnsanların əksəriyyəti brendlərdən sosial məsələlərə, ayrıseçkiliyə qarşı mövqe qoymaqlarını tələb edir. Bəs istehlakçılar olaraq, öz üzərimizə düşən məsuliyyətimizi nə qədər dərk edirik? Marketoloq Fərdi Rəhimli ilə brendlərin cəmiyyətdəki dəyişikliklərdə rolundan danışmışıq.

İqtisadçı Rəşad Həsənov deyir ki, pandemiyadan əvvəl dayanıqlı inkişaf məqsədləri istiqamətində müəyyən bir yol qət edilmişdisə, pandemiya dövrü bütün bu prosesləri bir xeyli arxaya atdı. Yoxsulluq dərəcəsinin yenidən artmasını buna misal göstərmək olar.

“Bizim gənclər sosial məsələlərə biganə qalmırlar. Əgər həmin o niyyətlər varsa, biz tamamilə fərqli düşüncə tərzi ilə sosial problemləri cəmiyyətimizdə həll edə bilərik.” Gənclər niyə sosial sahibkarlıqla məşğul olmalıdırlar? Sosial sahibkar Sara Rəcəbli danışır.

Vüsalə Məhərrəmova deyir ki, veqanlıq haqqında ən böyük miflərdən biri veqan həyat tərzinin bahalı olmasıdır. Halbuki günlük istifadə etdiyimiz meyvə, tərəvəz, çərəzlər və digər onlarla məhsul veqandır və ət, süd məhsullarından qat-qat daha ucuzdur.

Təhsil İnstitutunun layihə rəhbəri İlahə Rəsulova deyir ki, oxuduğumuz sözlərin mənasını başa düşürüksə, bu həm də oxuduğumuzu anlayırıq mənasına gəlmir, oxuyub anlama çox daha mürəkkəb bir bacarıqdır.

Valideynlərimizlə olan münasibətimiz həyatımıza böyük ölçüdə təsir edən ən vacib insan münasibətlərindən biridir. Sağlam valideyn-övlad münasibəti qurmaq üçün nə lazımdır? Uşaq inkişafı üzrə ekspert və təlimçi Vüsalə Əhmədlə pozitiv valideynlik haqqında söhbət etmişik.

Psixoloq Nərmin Rəhimli deyir ki, insanlar autizmin xəstəlik yox, fərqlilik olduğunu qəbul etsələr, autizmli uşaqların həyatı daha da asanlaşar. Onunla autizmdə müalicə və müdaxilə metodları haqqında müsahibəmizi buradan izləyə bilərsiniz.