Taaldinge

Afrikaans.com se #Onmisbaar Afrikaans-veldtog eindig vir die jaar. Wat wys die syfers oor die impak van die veldtog.

Daar is vele maniere waarop 'n mens "nee" sê in Afrikaans, en nee is nie altyd nee nie! Prof. Ernst Kotze praat met Ina Strydom oor negatiewe polariteit in Afrikaans.

Magdaleen Krüger kyk na variëteite in Suid-Afrikaanse Engels en vergelykings met internasionale Engels.

Ina Strydom praat met die taalhistorikus, prof. Jac Conradie van die Universiteit van Johannesburg, oor die oorsprong en gebruike van modale partikels in Afrikaans: “mos” en sy maters!

Hoekom word reën en seën met deeltekens geskryf, en been en steen nie? Wat is 'n noorkapperwalvis? Is dit korrek om te praat van die afvoer van mense?

Prof. Hans du Plessis het by 'n onlangse herkomsseminaar gepraat oor die wortels van Afrikaans. In 'n geredigeerde weergawe van sy bydrae verduidelik wat hy onder meer wat hy met die "voorpos" bedoel.

In Taalnavrae word die betekenis van navrant gegee, daar word gesels oor taptoe, en uitgebrei oor die woord tarentaal.

Daar is groot internasionale belangstelling in die grammatika van Afrikaans. Viva se grammatikasimposuim is onlangs in Gent in België gehou, en prof. Gerhard van Huyssteen vertel meer oor die sprekers wat opgetree het en die onderwerpe wat bespreek is.

Wat is die effektiwiteit (of nie) en waarde van 'n reklameveldtog vir iets wat nie 'n konkrete diens of produk is nie, maar eerder 'n emosie, soos 'n taal?

'n Unieke nuwe woordeboek, die Junior Tweetalige Woordeboek, het pas verskyn. Ina Strydom praat met die leksikograaf, Delana Fourie en NB Uitgewers se streeksverkoopsbestuurder vir skole in Gauteng, Henk Viljoen oor die boek.

Kan die spanning tussen Standaardafrikaans en die omgangsvariëteite van Afrikaans verlig word, en hoe?

Gesproke Afrikaans en geskrewe Afrikaans is nie altyd dieselfde nie. Wat is die redes hiervoor en watter invloede speel 'n rol? Ina Strydom praat met Jana Luther van Viva oor hierdie kwessie.

Die taalkenners beantwoord 'n klompie taalnavrae van luisteraars. Hulle praat oor onder meer 'n stil veiling, 'n klossiegat en 'n boom operator.

Ina Strydom praat met prof. Wannie Carstens van die NWU oor die gapings wat nog bestaan in die optekening van die geskiedenis van Afrikaans.

Wat is 'n tastrein, tantelant en miempiempie?

Ina Strydom bring hulde aan die taalkundige, prof. Christo van Rensburg, wat verlede week oorlede is.

Van die luisteraarsvrae wat bespreek word, is die herkoms van die woorde tonteldoos, argitek, gemelik en ghoef.

Ina Strydom praat met Magaleen Krüger en Fred Pheiffer, een van die redakteurs van Die Tale wat ons praat - taaldinge uit die gewilde radioprogram, oor die boek wat pas verskyn het.

Klemplasings binne woorde en binne sinne – is daar 'n verskuiwing aan die gang in Afrikaans?

Die gesprek oor die vertaling van eiename word voortgesit, met die fokus op onder meer persoonsname (byvoorbeeld die Pous van die Rooms-Katolieke Kerk), geografiese name, en die name van organisasies.

In Taalnavrae word daar gepraat oor 'n ysterwarewinkel, hoekom spel ons onthou, maar spreek dit uit as 'ondhouis', en waar kom die woord 'bom' vandaan.

Behoort 'n mens eiename te vertaal? Die taalpraktisyn Tom McLachlan praat oor die tradisie en faktore wat ter sprake kom by vertalings.

In Taalnavrae word daar gepraat oor die herkoms van die naam Simonsberg. Is 'n stadslegende en wolhaarstorie een en dieselfde ding? Waar kom die woord bietjie vandaan.

Wat is taalnorme en hoekom is dit nodig? Prof. Wannie Carstens vertel hoe die norme met verloop van tyd verander.

Magdaleen Krüger kyk na die verband tussen 'n spraakgebrek soos hakkel, en die goeie en vlot gebruik van 'n taal. Is 'n driedubbele moord ses moorde of drie moorde? En kan 'n bord kos beeldskoon wees?

Die Virtuele Instituut vir Afrikaans, oftewel Viva, speel 'n toenemend groter rol as bron vir en oor Afrikaans. Jana Luther praat met Ina Strydom oor van die projekte, insluitend aanlynwoordeboeke, waarmee Viva hom besig hou.

Magdaleen Krüger kyk na die variante en dialekte van Afrikaans.

Proff. Marne Minnaar en Eleanor Cornelius vertel meer van die nuwe boek, TOLKTERMINOLOGIE IN VYF TALE, wie dit kan gebruik en hoe dit gebruik kan word.

Die taalkenners bespreek hoeka, die kluts kwyt, asvaal met 'n naat en koloratuur.

Verskeie universiteite in Europa bied Afrikaans as vak aan. Prof. Wannie Carstens vertel van sy doseerperiode by die Universiteit van Leiden, en 'n blitsbesoek aan Boedapest.

Die taalkenners beantwoord 'n klompie taalnavrae van luisteraars. Hulle praat oor onder meer 'n stil veiling, 'n klossiegat en 'n boom operator.

Waar lê Afrikaans se wortels? Prof. Christo van Rensburg vertel van die invloed van Khoi-tale in die ontwikkeling van Afrikaans.

Wat is die verband tussen taal en denke? En tussen taal en 'n geestesongesteldheid soos depressie?

Wat is ortografie, en hoekom het tale unieke skryfstelsels? Ina Strydom praat met taalkundige prof. Ernst Kotze oor Afrikaans, en ander tale, se ortografie.

Magdaleen Krüger kyk na die aard, plasing en skryfwyse van toename in Afrikaans.

Hoe veg jy vir Afrikaans? Die voorsitter van die Trust vir Afrikaanse Onderwys, dr. Theuns Eloff praat oor maniere om die stryd te voer.

Die voorsitter van Prolingua, dr. Marietjie du Plessis vertel meer oor die organisasie en prof. Marne Pienaar van die department Tale, Kultuurstudies en Toegepaste Linguistiek aan die Universiteit van Johannesburg verduidelik wat homonimie is.

Is appelasyn werklik 'n wondergeneesmiddel? Kan diere reën voorspel? Waar kom die klippe en diamante aan die Kaapse Weskus vandaan? En het die Oranjerivier vroeër verder suid in die see geloop?

Martelize Brink en die taalfoendies gesels oor onder meer die betekenis van koloratuur, die gedurige verwarring met is en was, wat 'n stilveiling is, en wat die oorsprong van die woord hoeka is.

Die Afrikaans-Engels taalbrousel wat dikwels gehoor word, is dalk een van die grootste bedreigings vir Afrikaans. Ina Strydom praat met Tom McLachlan oor idiomatiese Afrikaans, en hoe die integriteit van gesproke Afrikaans herstel kan word.

Die tekort aan gekwalifiseerde en bekwame Onderwysers wat in Afrikaans kan skoolhou – is dit #fake news of is dit # werklikheid. Wat is dan die oorsake as dit tog so is en wat moet gedoen word om dit reg te stel. Deelnemers is Miranda Jonas, skool-kurrikulumkenner, Johan Anker, onderwysersopleiding en Mvula Yoyo, vanuit 'n gemeenskapsperspek.

In taalnavrae word gepraat oor die betekenis en herkoms van woorde soos skrapnel, mombakkies en skerpskutter.

Hoe kan die integriteit van Afrikaans as gesproke taal herstel word? Ina Strydom praat met Tom McLachlan oor taalverandering, mengtaal en idiomatiese Afrikaans.

Die staatsubsidie vir die Woordeboek van die Afrikaanse Taal, die WAT, is die afgelope 10 jaar drasties ingekort. Waar dit voorheen twee tot drie jaar geneem het om een deel (1 letter) te voltooi, neem dit deesdae vier-en-'n-half jaar per letter. Teen hierdie tempo sal dit na beraming 20 jaar neem om die WAT tot die letter Z te voltooi. 'n Tienjaarplan is nou opgestel vir die voltooing van die WAT tot die letter W, en as alles volgens plan verloop, behoort die WAT in 10 jaar voltooi te wees. Magdaleen Krüger het hieroot met dr. Willem Botha van die WAT gepraat.

Die bestuurshoof van die Afrikaanse Taalraad, Conrad Steenkamp, praat met Ina Strydom oor die implikasies van die Hoërskool Overvaal-gebeure, en die noodsaaklikheid van 'n oortuigingstaak vir Afrikaans.

Ina Strydom en prof. Wannie Carstens van die NWU sit die gesprek oor taalfunksies, en waar Afrikaans hom bevind, voort.

Wat laat tale groei of kwyn? Ina Strydom praat met prof. Wannie Carstens van die NWU oor die rol van taalfunksies en die stand van Afrikaans.

Nina Brink van die NWU se Skool vir Tale vertel vir Ina Strydom van haar navorsing oor kindertaal en die taalaanleerproses van kinders jonger as twee jaar.

Luisteraarsvrae oor togaswaaier, spanspek en knopkoppie word hanteer.

Ina Strydom praat met die taalkundige, prof. Ernst Kotze oor hoftaal as menseregtekwessie.