Taaldinge

Die Sentrum vir Tekstegnologie, CText, die Noordwes-Universiteit doen navorsing oor taaltegnologie en ontwikkel hulpbronne. Die kommunikasiebeampte, Annuschka Snyman, vertel meer oor van die projekte.

In Taalnavrae beantwoord drr. Willem Botha en Frikkie Lombard onder meer vrae oor die gebruik van nommers, syfers en getalle; en die gebruik van gaan en sal.

Prof. Gerhard van Huyssteen vertel van ‘n projek waarby hy betrokke is wat fokus op die herkoms van woorde en idiome. Die projek word geborg deur Afrikaans.com.

‘n Student van die Universiteit van Moskou, Lika Gorokhwa, vertel van haar belangstelling in en liefde vir Afrikaans.

Jana Luther, die sekretaris van die Taalkommissie, vertel meer van die kommissie se werksaamhede, en die beplanning wat reeds gedoen word vir die 12de uitgawe van die Afrikaanse Woordelys en Spelreëls.

‘n Senior mederedakteur van die WAT, Alet Cloete, praat oor Deel 16 van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal wat onlangs bekend gestel is, en ‘n mederedakteur Gerda Odendal praat oor Kaaps in die WAT.

Luister na ‘n geredigeerde weergawe van “Die syfer- en sypelplekke van Afrikaans – ‘n samevatting.” Dit is presies 31 jaar gelede uitgesaai op 30 Mei 1990, en handel oor die variëteite van Afrikaans. Die stemme van wyle proff. Tony Links en Christo van Rensburg kan gehoor word.

Die Woordeboek van die Afrikaanse Taal het onlangs sy 95ste bestaansjaar gevier. Die hoofredakteur, dr. Willem Botha, praat oor hoe die WAT ná soveel jaar relevant bly, en die verskyning van Deel XVI van die WAT. Die ambassadeur van die WAT se borg-‘n-woordprojek, die ekonoom Dawie Roodt, vertel waarom hy by die projek betrokke geraak het.

In Taalnavrae word gepraat oor die betekenis van om iets te laat links lê, om iets om dowe neute te doen, en oor die gebruik van nogals in plaas van nogal.

Die hoof van die Sentrum vir Akademiese en Professionele Taalpraktyk by die NWU, prof. Tobie van Dyk, en die projekbestuurder by ICELDA, DJ Cloete, vertel meer oor die werk wat dié sentrum doen op die gebied van die ontwikkeling van taalvaardigheid, akademiese taalvaardigheid en meertaligheid.

In Taalnavrae word gepraat oor omskep of omgeskep, kontaminasie, en om verskoning of onverskoning.

SADiLaR is ‘n sentrum wat digitale taalhulpbronne skep en bewaar en navorsing doen in en vir al die landstale. Ina Strydom praat met die projekbestuurder, Juan Steyn, en die Afrikaans-navorser Benito Trollip oor hulle werk en projekte.

In Taaldinge word daar gepraat oor newwies, kwaggakaiings en die herkoms van die woord imbesiel.

Jana Luther praat oor die rol van die teksredakteur, en hoe hy die leser én die skrywer help.

In Taalnavrae word onder meer gepraat oor die verskil tussen oppervlak en oppervlakte, alma mater en alumni en stiekem.

Die taalkundiges, Nerina Bosman en Sulene Pilon van die Departement Afrikaans aan die Universiteit van Pretoria, vertel vir Ina Strydom meer oor die Afrikaanse Skryfhulp wat saam met die Leuven Universiteit ontwikkel is.

In Taalnavrae word gepraat oor onderstebo klere en die oorsprong van "na iemand se pype dans." Is daar ‘n woord wat op j eindig?

Dr. John Bojé vertel vir Ina Strydom van sy lewenswerk: die vertaling van Geoffrey Chaucer se Canterbury Tales uit die Middelengels in Afrikaans as Die Pelgrimsverhale van Geoffrey Chaucer. Hy lees ook uit die Middelengels voor, en uit die Afrikaanse vertaling.

Waar kom padda in die keel vandaan? Wat beteken basel? Wat is ‘n buitengewone professor anders as net ‘n professor?

Ina Strydom praat met Nicol Faasen, die samesteller van Pharos se Afrikaansgids, oor dié gids se inhoud en gebruikswaarde. Die gids word saamgestel volgens die Departement van Basiese Onderwys se amptelike Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsdokumente vir Afrikaans Huistaal en Eerste Addisionele Taal vir graad 7 tot 12, en is dus handig vir leerlinge én Afrikaansonderwysers.

Op Intenasionale Moedertaaldag, 21 Februarie gesels Magdaleen en haar gaste oor die gebruik van moedertaal in die alledaagse sosiale lewe en in die groowordlewe van ‘n kind.

‘n Toenemende belangstelling in Afrikaans by universiteite in die buiteland is een van die redes waarom ‘n handboek oor Afrikaans, maar in Engels, nou saamgestel word. Die drie redakteurs, proff. Wannie Carstens, Nerina Bosman en Theresa Biberauer het met Ina Strydom oor die projek gepraat.

Wat is die verskil tussen ‘n nasie en ‘n volk? Waar kom die ‘ent’ in entstof vandaan? Wat is die verskil tussen integraal en integrerend?

Om te vertaal of nie te vertaal nie – dit is die vraag wat Ina Strydom met Sophia Kapp bespreek. Sophia is die taaladviseur van VivA en lid van die Taalkommissie.

Hulde word gebring aan RSG-omroeper, dramaregisseur en woordkunstenaar Margot Luyt, wat onlangs oorlede is. Dit word gedoen deur ‘n kortverhaal van Cecile Cilliers wat Margot in 2018 in die program, Kortom, voorgelees het.

Wat is ‘n tesourus, waarvoor word dit gebruik en deur wie? Ina Strydom praat met die mederedakteur van die hersiene Tesourus van Afrikaans, Leon de Stadler, oor die hersiening van die woordeboek, en veranderings wat aangebring is.

In Taalnavrae word gepraat oor spandabel, porseleinaarde, veselperske, en wat die korrekte Afrikaans vir ‘branding’ sou wees.

In dié eerste program van die nuwe jaar praat Ina Strydom met Jana Luther oor die maan, maande en kalenders of almanakke.

Luister na ‘n herhaling van ‘n gesprek wat in driesestig uitgesaai is oor ‘n toepassing waarmee kinders in al die landstale kan leer lees; en ‘n uittreksel uit die program oor taalverskynsels in die poësie van die NP van Wyk Louw.

Daar word gepraat oor sibbe, jou moses teekom, die verskil tussen eers en eens, en die herkoms van die kluts kwyt wees.

Hoe word pejoratiewe in die AWS hanteer? Ina Strydom praat met Duncan Ruiters wat pas sy M.A. in Afrikaanse Taalkunde aan die Universiteit van Johannesburg oor dié onderwerp behaal het.

Taalnavrae gaan oor onder meer bog, vroetel, toekomskundige en drop.

Ina Strydom praat met die mederedakteurs van ‘n unieke handboek oor Toegepaste Taalkunde in Afrikaans, proff. Wannie Carstens en Tobie van Dyk, oor die doel, aard en omvang van die projek.

In Taalnavrae word gepraat oor onder meer kolofonium, kolofon, decibel en die Hansard.

Die vertaling van die Bybel is ‘n lang en omvattende proses. Prof. Ernst Kotze vertel vir Ina Strydom van die proses, die benadering tot die vertaling en die unieke eienskappe van die 2020 vertaling.

Taalnavrae word hanteer, en daar word gepraat oor Stockholm-sindroom, kaspaas, paria en die verskil tussen ‘n boot en ‘n skip.

Ina Strydom praat met Marlie Coetzee van die Virtuele Instituut vir Afrikaans oor VivA se nuwe aanlyn lees-en-luisterbiblioteek.

Die nuwe voorsitter en ondervoorsitter van die direksie van die Afrikaanse Taalraad praat oor hulle planne.

Hoe lyk jou Sondagmiddagmaal? Vleis, rys, pampoen, gebraaide aartappels of strooppatats? Jana Luther vertel vir Ina Strydom meer van pampoen, aartappel en patat.

In Taaldinge word taalnavrae hanteer. Daar word gepraat oor onder meer opkeil, asem, adem en van 'n berg 'n molshoop maak.

Ina Strydom praat met die samestellers van eksamenhulpboeke vir Afrikaans Huistaal, Isabella Venish en Martli Jordaan. Die boeke is beskikbaar vir Grade 10, 11 en 12.

Taalnavrae kom aan die beurt en daar word gepraat oor onder meer kalant en vabond, landdros, magistraat, bekaf en apostelperde.

Is daar vloekwoorde wat meer aanvaarbaar as ander is? Hoekom en wanneer vloek mense, en watter soort woorde gebruik hulle? Prof. Gerhard van Huyssteen vertel vir Ina Strydom meer van sy vloekprojek.

Ons praat oor die lidwoorde de, der en des en oor eenvoudige Afrikaans in die wetenskap.

Prof. Jac Conradie, emeritus-professor verbonde aan die Universiteit van Johannesburg, praat met Ina Strydom oor taalverskynsels in die poësie van NP van Wyk Louw.

Wat is die verskil tussen draghoender en dragonder? Waar kom die woord, ekskuus, vandaan? Wat beteken harlaboerla?

Wat is gewone taal, en hoekom is dit belangrik? Prof. Eleanor Cornelius van die Universiteit van Johannesburg verduidelik die konsep, en vertel vir Ina Strydom wie almal by gewone taal kan baat vind.

Die Stigting vir die Bemagtiging deur Afrikaans is 'n geletterdheidstrust wat 'n verskil in die Wes-Kaapse gemeenskappe wil maak deur Afrikaans. Magdaleen Krüger gesels die SBA se uitvoerende hoof, dr. Niel le Roux, en met die voorsitter van die direksie, Sandra Prinsloo, oor die relevansie van 'n slegs Afrikaans-uitgangspunt en of die stigting al in 'n meertalige rigting beweeg het.

Waar kry 'n mens antwoorde oor korrekte spelling of die regte betekenis van 'n woord of gepaste taalgebruik? Prof. Wannie Carstens praat met Ina Strydom oor die soorte bronne waar 'n mens die inligting kan kry.

Dr. Willem Botha en dr. Frikkie Lombard van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal is “Die Ware Jakob”. Hulle veruidelik die gebruik van drakonies, gade, lepel in die dak steek en Sela.