Monitor

Die minister van finansies se mediumtermyn-begroting maak geen groot verskuiwing van fondse ten bate van Nasionale Gesondheidsversekering nie - hoekom? 'n Onafhanklike ondersoek deur die Verenigde Nasies bevind dat Israel se veiligheidsmagte doelbewus mediese fasiliteite- en personeel in Gasa geteiken het. 'n Beraamde 500-miljoen liter gevaarlike, onwettige alkohol word jaarliks deur Suid-Afrikaners gedrink.

‘n Ekonoom en politieke partye reageer op die mediumtermyn-begrotingsraamwerk. Die ergste oorstromings in Spanje in meer as 30 jaar. Noord-Korea vuur 'n interkontinentale missiel oor meer as 1 000 kilometer af.

Daar word baie van die regering van nasionale eenheid se eerste medium-termynbegroting verwag, soos groter fiskale dissipline. Die RNE werk beter as verwag, sê DA-leier John Steenhuisen by 'n beleggerskonferensie in New York. Suid-Afrika wil sien dat heelwat meer internasionale geld aan ontwikkelende lande bestee word, om hulle teen klimaatsverandering te beskerm.

Groter druk dat die Matie-rektor bedank ná oudregter Edwin Cameron se onthullings - ons praat met die president van die US-Konvokasie. ‘n Spesialis verduidelik wat die organofosfaat, terbufos, is. Dit was die oorsaak van ses kinders se dood. Dis vandag Wêreld Beroerte-dag.

ANC-president Cyril Ramaphosa sê die party is in 'n krisis wat 'n drieledige aanslag verg om te bowe te kom. Die Afrikaanse Taalraad kritiseer die rektor en visekansellier van Universiteit Stellenbosch, prof. Wim de Villiers, oor sy hantering van die Wilgenhof-verslag. ’n SAUK-reeks oor die Khoisan palm 'n SAFTA prys in. Suid-Afrika neem vandeesweek deel aan 'n internasionale beraad oor stowwe wat die osoonlaag vernietig. Die WNNR stel 'n vervoerveiligheidslaboratorium in Pretoria bekend.

Die diamanthandelaar, Louis Liebenberg, en vyf medebeskuldigdes bly nóg 'n week in aanhouding. Die gebrek aan 'n eenvormige buitelandse beleid in die Regering van Nasionale Eenheid onder die soeklig. Frelimo bly aan bewind in Mosambiek.

Drie waterprojekte moet onmiddelik in Gauteng begin word om 'n Dag Zero te voorkom. Duisende mense is nog dakloos na hierdie week se storms in die Oos-Kaap. Meer as 17 000 mense onderteken 'n petisie teen misdaad in die sakekern van Stellenbosch. Die eerste besending Suid-Afrikaanse avokados het in China aangekom.

Afriforum gaan stappe doen om die rioolprobleem in Kroonstad op te los. Swaar reën rig groot skade aan in Kariega en omliggende gebiede in die Oos-Kaap. Ons fokus op die eerste honderd dae van die Minister van Korrektiewe Dienste, dr. Pieter Groenewald.

Die BRICS- en Statebond-berade vind vandeesweek plaas - ons praat met 'n ontleder oor Suid-Afrika se belange. 'n Gladde begin vir die matriek-eindeksamen in KwaZulu-Natal, ondanks baie reën. Die fokus is vandag op Wêreld-Hakkeldag.

Derduisende matrikulante skryf vandag hulle eerste vraestel in die eindeksamen. Die Joshlin Smith-hofsaak hervat enkele dae voor haar verjaarsdag. Afriforum sê die waterkrisis in Gauteng kan deels toegeskryf word aan die premier, Panyaza Lesufi, se versuim om munisipaliteite reg te ruk.

Die Instituut vir Sekerheidsstudies sê ernstige misdaad kan deur die opsporing van onwettige vuurwapens bekamp word. Die Minister van Sport, Kuns en Kultuur, Gayton MacKenzie, reageer op kritiek dat sy besoek aan die Olimiese Spele R800 000 gekos het. Die Padvragvereniging sê die privatisering van hawens is waarskynlik vir eers van die baan ná 'n belangrike hofuitspraak in Durban.

Kleinhandelverkope styg vir die sesde agtereenvolgende maand. Hoe gaan jy vir 'n mammogram? Ons praat met 'n kenner oor borskanker-bewusmaking. 'n Elekrtiese motorfiets kom 6 000 kilometer later, vanaf Kenia in die Kaap aan.

'n Moontlike styging in die brandstofprys in November. Rand Water vra munisipaliteite om dringend waterverliese te beperk om te verhoed dat krane opdroog. Brittanje, Duitsland, Frankryk en Italië vra Israel om nie VN-vredesmagte in die suide van Libanon aan te val nie.

President Ramaphosa vra dat die Regering van Nasionale Eenheid regverdig beoordeel word. Action SA sê hy is nog nie klaar met die Phala Phala-skandaal nie. Ons praat met Helen Zille oor koalisie-politiek, veral op plaaslike regeringsvlak.

Die polisie ondersoek 'n massa-skietvoorval in Orange Farm. Huldeblyke stroom steeds in na die dood van die voormalige minister van finansies, Tito Mboweni. Ons bespreek Mboweni se invloed op die ekonomie en politiek. Die polisiediens kry 'n ongekwalifiseerde ouditmening. Moontlike regstappe oor die besnoeiing aan onderwysposte in die Wes-Kaap.

Ons praat met 'n kenner oor die reuse bedrae wat in die Amerikaanse verkiesingsveldtogte betrokke is. Massa-optrede beplan teen die Wet op Basiese Onderwys en Orkaan Milton eis die lewens van 16 mense.

Dr Nasiphi Moya van Action SA dra nou die burgemeestersketting in die Tshwane Metro. Die Gautengse kantoor vir verbruikersake vra mense om nie kosprodukte sonder etikette, te koop nie. Mosambiekers wag op die uitslag van dié land se algemene verkiesing.

Spaza-winkels onder die vergrootglas ná die dood van vyf kinders. Een van die sterkste orkane ooit op pad na Florida. Die SAUK is tegnies insolvent - ons praat met ons eie finansiële hoof.

Dr. John Hlophe trek sy benoeming terug as lid van die Regterlike Dienskommissie. 'n Versoek om die wettige ouderdom om alkohol te gebruik, tot 21 jaar te verhoog. Daar is 'n groot tekort aan personeel by die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie.

Hamas het Israel 'n jaar gelede aangeval, met skrikwekkende gevolge en Israel wat nou op verskeie fronte oorlog voer - ons praat met 'n militêre kenner. Hulde aan ‘n politieke leier en 'n bekroonde joernalis. 'n Belangegroep sê ’n reuse skuif is nodig om geestesgesondheidsorg vir almal toeganklik te maak.

Treindienste op ses van Durban se agt spoorweglyne weer in bedryf gestel. Die AA bevraagteken die Gautrein-uitbreiding ten bedrae van R120 miljard. 'n Elektriese motorfiets pak die 6 000 kilometer van Kenia na Stellenbosch aan.

Die Amerikaanse president, Joe Biden, sê hy ondersteun nie 'n moontlike teenaanval deur Israel op kernkragaanlegte in Iran nie. Solidariteit nader Nedlac om die regering te dwing om 'n bemiddelingsproses oor die Bela-wet te begin. Ons skyn die kollig op laerskoolleerders se leesvermoë. Verskeie lande eis dat Afrika dringend permanente setels in die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad moet kry.

Ons ontleed Iran se grootskaalse aanval op Israel. Brandstof is vandag aansienlik goedkoper, maar is dit 'n tendens wat sal voortduur, gegewe die konflik in die Midde-Ooste. Wilgenhoffers wil hof toe om die omstrede koshuis oop te hou.

‘n Spesiale uitsending om Monitor se 50ste bestaansjaar te vier. Gure rweer tref die Wes-Kaap en KwaZulu-Natal. Daar is 'n min skenkers van stamselle. Moord op vroue is aan die toeneem. Meer munisipaliteite dien hulle finansiële state betyds in.

Voorstanders van AfriKaaps vra groter status. Die Woordfees se direkteur, Saartjie Botha, praat oor vanjaar se kleiner fees. Ons hoor met watter interessante nuutskeppings ons luisteraars vorendag kom.

Action SA hoop die ANC steun hulle kandidaat vir die burgemeesterskap in Tshwane, adjunkburgemeester dr. Nasiphi Moya, nadat 'n mosie van wantroue teen die burgemeester, Cillier Brink, geslaag het. Ons praat met die DA oor wat hulle nou gaan doen. Sanparke stel sy Visie 2040-plan bekend. Een van die doelwitte is om 30% van die land se grondgebied teen 2030 onder bewaring te bring. In Libanon sterf minstens 92 mense in lugaanvalle deur Israel op 'n woonstelgebou in die suide van Beiroet.

Provinsiale onderwysdepartemente sal teen 2027 'n reuse begrotingstekort hê. 'n Openbare raadplegingsproses begin oor Eskom se voorgestelde kragtariefverhogings. 'n Mosie van wantroue sal na verwagting vandag teen die burgemeester van die Tshwane-metro, Cilliers Brink, gebring word.

Die oorskot van 49 vryheidsvegters wat in Zimbabwe en Zambië oorlede is, word geherpatrieër. 'n Suid-Afrikaanse organisasie help met vlugtelinge in die suide van Libanon. Mejuffrou Suid-Afrika, Mia le Roux, word met groot blydskap tuis in Oudtshoorn verwelkom. Ons praat oor Rassie Erasmus se spankeuse vir Saterdag se wedstryd teen Argentinië.

'n Ondersoek word gevra na die aanstelling van departementshoofde in die Mangaung-metro. Die Limpopo-regering plaas die Thabazimbi-munisipaliteit onder administrasie. Bykans 500 mense is in Libanon dood, nadat Israel sy lugaanvalle op Hezobollah-teikens verskerp.

Huldeblyke stroom in vir die ontslape veteraan-parlementariër, Koos van der Merwe. Hulpverlening en reddingspogings is gister by van Reenenspas in die Drakensberg voortgesit. Die DNS van mense wat tienduisend jaar gelede in die George-omgewing gewoon het, word uitgepluis.

Die repokoers verlaag vir die eerste keer in vier jaar. Die regering vergader met sakelui oor die Nasionale Gesondheidsversekeringsplan. Die Tshwane Metro sê goeie vordering word gemaak om agterstallige skuld te verhaal.

Ten minste 20 mense word in 'n tweede golf van ontploffings in Libanon gedood - dié keer was tweerigtingradios die teiken. Die konstruksiemafia word onder meer vir die vertragings met die installering van sonkrag warmwaterstelsels deur die regering blameer. Ons praat met Business Against Crime oor die jongste tendense wat die konstruksiemafia betref. Die Amerikaanse ruimteagentskap, NASA, nooi Suid-Afrikaanse wetenskaplikes uit om aan 'n studie oor die dwergplaneet, Pluto, deel te neem.

Die organisasie, WaterCan, sê swak beplanning is die rede vir waterprobleme in Gauteng. Vyf munisipaliteite in die Vrystaat skuld die Vaal Sentraal-waterraad R10 miljard. Ons praat met 'n ontleder oor die verhoogde spanning in die Midde-Ooste, wat die Lebanon-ontploffings meebring.

Die Minister van Basiese Onderwys, Siviwe Gwarube, onderneem om die nuwe BELA-onderwyswet toe te pas, al het sy verlede week se ondertekening geboikot. Stellenbosch Universiteit se Wilgenhof-koshuis gaan vir 'n jaar sluit. sowat 30 000 besoekers word by die Africa Aerospace and Defence-skou in Pretoria verwag.

Die Polisiediens hoes sedert 2018 R2,4 miljard aan uitbetalings weens onregmatige arrestasies. Die Raad van die Universiteit Stellenbosch besluit vandag oor die toekoms van die Wilgenhof-manskoshuis. Die jongste oor die sluipmoordpoging op Donald Trump.

Die omstrede BELA-wet sal waarskynlik vandag bekragtig word. Is kernkrag 'n lewensvatbare opsie vir Suid-Afrika se energiebehoeftes? Reën is volgende week op pad na groot dele van die binneland.

Die DA dreig om uit die regering van nasionale eenheid te stap indien president Cyril Ramaphosa die BELA-wysigingswetsontwerp onderteken. Landdroste se salarisse en werksomstandighede weer onder die vergrootglas. Die Jagersfontein-ramp van twee jaar gelede word met 'n foto-uitstalling herdenk.

Die paroolverhoor van Najwa Petersen sal na verwagting vandag plaasvind. Honderde onderwysers se poste in gedrang weens besnoeiings aan provinsiale onderwysbegrotings. Kamala Harris en Donald Trump pak mekaar in 'n debat.

Skok oor Gauteng se Departement van Maatskaplike Ontwikkeling se onderbesteding van R554 miljoen. Een uit elke vier kinders in Suid-Afrika het vertraagde groei en ontwikkeling weens wanvoeding. Die VSA se twee presidensiële kandidate pak mekaar in 'n debat.

Duitse masels onder kinders aan die toeneem. Huldeblyke stroom steeds in na die dood van die skrywer en aktivis, James Matthews. Ons fokus op die Springbokke en die Vroue Bokspan se oorwinnings.

Die minister van basiese onderwys word gevra hoe ‘n nuwe plan om sportgeriewe aan alle skole beskikbaar te stel, gedoen sal word. 'n Beweerde lid van die konstruksiemafia sê politici sit agter dié soort misdaad. President Ramaphosa sê daar was geen druk op Suid-Afrika om nie handelsooreenkomste met China te sluit nie.

Die Minister van Korrektiewe Dienste vra strenger paroolvoorwaardes en groter deelname deur die gemeenskap. Suid-Afrika wil meer na China uitvoer. Die Nama Khoi-munisipaliteit in die Noord-Kaap verlaag residensiële eiendomsbelasting met 19 persent.

Burgerregte-organisasies plaas druk op die president om die Wysigingswetsontwerp op Outeursreg te onderteken. Die ekonomie het effens gegroei in die tweede kwartaal van die jaar. 'n Rolprent oor plaaskinders wat hulle honde oplei om toertjies te doen, is as beste dokumentêre rolprent by die Silwerskermfees aangewys.

Die heropende ondersoek na die dood van die Cradock Vier is tot volgende jaar uitgestel. Kommer oor die toename in die stroop van inheemse plante. Hoe volhoubaar is laer brandstofpryse?

Kommer oor die toename in moord op kinders, en die verkragting van vroue. Die taalraad, Pansat, vra dat Khoe- en San-tale by openbare skole aangebied moet word. Ons fokus op die Springbokke se oorwinning teen die All Blacks.

Die Wes-Kaapse onderwysdepartement moet 2 400 onderwysposte besnoei - 'n onderwyskenner reageer. Nóg sukses vir Suid-Afrika by die Onder 20-spele. Die oud-Bok André Pretorius praat oor môre se stryd tussen die Bokke en All Blacks.

Slegs vier munisipaliteite in KwaZulu-Natal het 'n skoon oudit gekry. Munisipaliteite se skuld aan waterrade beloop meer as R22-miljard. Goeienuus wink steeds vir motoriste by die brandstofpomp.

Politieke partye en nie-regeringsorganisasies vra dat Justisie-minister Thembi Simelane ondersoek word. Ons praat met 'n belastingkenner oor die tweepot-stelsel. Die Silwerskermfees pas aan by die manier waarop ons na rolprente en televisie kyk.

Vyf verdagtes verskyn in die hof in Camperdown, KwaZulu-Natal, in verband met die konstruksiemafia in uMsunduzi. Ons praat met Business Against Crime South Africa oor hierdie soort misdaad. Planne word gemaak om 'n muisplaag op Marion-eiland te beveg. Huldeblyke stroom in vir die voormalige rektor van die Universiteit van die Wes-Kaap, prof. Brian O'Connell. Die Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking bevestig dat hulle die konsulgeneraal in Dubai, Tsepo Lebona, herroep het.

Nóg 'n brandende gebou in Johannesburg eis lewens. 'n Nuwe inisiatief om vroue en kinders wat erg getraumatiseer is deur geslagsgebaseerde geweld, by te staan. 'n 72-jarige Suid-Afrikaner stel sy eerste rolprent as regisseur vry.