Monitor

Politieke partye vra dat koppe rol oor die Julie-onluste. Ons praat ook oor hoe rassehaat in KwaZulu-Natal gemeenskappe verdeel.

'n Verslag wys dat die kabinet aanspreeklik is vir die onluste in Julie verlede jaar. Ons praat met 'n politieke ontleder oor president Cyril Ramaphosa se beloftes in sy vorige staatsrede. 'n Kenner reageer op sprake van 'n moontlike Russiese inval in Oekraïene.

Die moord op 'n 13-jarige seun ruk die gemeenskap van Klawer. 'n Gemeenskapsaktivis sê intussen sulke gruweldade gebeur gereeld op kleiner dorpe. SAHPRA keur die gebruik van twee nuwe Covid-19 entstowwe goed.

Vroue is bang om openbare vervoer te gebruik. Brittanje se koningin Elisabeth II vier 70 jaar op die troon.

Die Regterlike Dienskommissie kan regstappe verwag oor die manier waarop onderhoude vir hoofregter gevoer is. Kinders keer vir die eerste keer sedert die begin van die pandemie voltyds terug na die klaskamer.

'n Sensus-opname onder die land se tronkbevolking sal gebruik word om die huisvesting van gevangenes te beplan. Die Winter Olimpiese Spele begin vandag in Beijing. 'n Renosterkalfie sterk goed aan ná 'n hoërisiko mediese prosedure. Die oorlogswolke pak saam op die grens tussen Rusland en Oekraïene. Die maan val op die aarde in MOONFALL, wat Leon van Nierop in sy fliekrubriek resenseer.

'n Sub-variant van Omicron wek kommer oor 'n moontlike oplewing van Covid-19-infeksies. Verbruikers steier onder stygende kospryse. Dis vandag Wêreld Kankervoorkomingsdag - ons hoor by 'n spesialis of die oormatige gebruik van selfone breinkanker veroorsaak. Universiteite Suid-Afrika reageer op die regering se plan om universiteitsfooie vir 2022 te verhoog. Die EFF herhaal sy oproep dat LP's in hulle massas na die Parlement terugkeer. Die SA Polisiediens hervat sy keuringsinname vir polisierekrute.

Hoe doeltreffend is kommissies van ondersoek? Sutherland hou nou voorwerpe dop wat die aarde kan tref.

Watter impak sal beurtkrag op die sensus hê? Die regering word hof toe gesleep oor die voortdurende ramptoestand.

Daar is meningsverskille oor die idee van 'n basiese inkomstetoelaag, nie net onder kenners nie, maar ook onder regeringsraadgewers. Ons kyk hoe toekomstige beleid hieroor kan lyk. Die regering beplan om wetgewing oor immigrasie en werk in Suid-Afrika te hersien. 'n Weerligstraal met 'n rekordlengte van oor die 760 km word in die Amerikaanse deelstaat, Texas, aangeteken.

Die name van prominente politici word in die tweede deel van die Zondo-kommissie se staatskapingsverslag genoem. Sensus 2022 begin môre in alle erns, maar baie mense is bekommerd dat dit 'n dekmantel vir skurke kan word. Die jongste aanpassings van Covid19-regulasies kan 'n positiewe uitwerking op die ekonomie hê.

Ons praat met die Wes-Kaapse premier oor die bewerings van seksuele wangedrag teen Albert Fritz. Die Blitsbokke loop breëbors rond ná nóg 'n oorwinning.

'n Gevoelige slag vir vuisvoos motoriste, met nóg groot verhogings in brandstofpryse. 'n Fluitjieblaser-organisasie vra vir die spoedige implementering van die Spesiale Ondersoekeenheid se aanbevelings in Limpopo.

Onwettige elektrisiteitsverbindings eis die lewe van 'n vierjarige seun in George in die Suid-Kaap. Opposisiepartye in die Kaapstad Metro eis dat koppe rol ná 'n verslag oor die Strandfontein-kamp vir haweloses. Humphrey, die hond met ‘n ruim hart, word deur die Umhlanga-toerismevereniging as gelukbringer aangeneem.

Mediavryheidorganisasies sê die afdanking van die SAUK se nuushoof, Phatiswa Magopeni, dui op politieke inmenging by die openbare uitsaaier. Oudpresident Jacob Zuma se aansoek om appèl in die wapenskandaal word aangehoor. Die tesourie skuld die Spesiale Ondersoekeenheid R216-miljoen vir die ondersoek na korrupsie oor COVID persoonlike beskermende toerusting.

'n Ekonoom verduidelik wat nóg 'n rentekoersverhoging vir die verbruiker inhou. Leon van Nierop vertel van 'n rateltaai-film oor 'n vrou wat uit die tronk vrygelaat word.

Wat voer Rusland in die mou met die bande wat hy met lande smee? Ons praat met 'n politieke ontleder. Koos Roets lig die sluier oor sy Gerrie Coetzee-rolprent.

Diplomate van 13 lande oorhandig geloofsbriewe aan president Cyril Ramaphosa. Die oudste grondeiser in Distrik Ses in Kaapstad, Shariefa Kahn, sterf voor sy in haar nuwe huis kon intrek. Agri-SA se leiers vergader met die Minister van Landbou, Thoko Didiza, en 'n reeks besluite word geneem.

Die ANC vra die polisie om die saak van die geskorste provinsiale minister van Gemeenskapsveiligheid, Atbert Fritz, te ondersoek. 'n Mediese span van Tygerberg-hospitaal verwyder 'n groot gewas uit 'n 35 week oue fetus. Sowat 850 werknemers van die staatsonderneming, PetroSA, kan in die pad gesteek word.

Sommige ontleders sê 'n militêre inval in Oekraïne is oppad, nadat verskeie lande hulle diplomate uit Kiëf onttrek. Khoi-aktiviste sê die ontwikkeling van Amazon se hoofkwartier in Afrika vernietig 'n kultuurerfenisgebied.

Onderhoude vir 'n nuwe hoofregter van die Konstitutionale Hof begin in Februarie. Ons vind meer uit oor die vier kanidate. 'n Verslag deur die Spesiale Ondersoekeenheid wys dat 62% van Covid-19-verwante verkrygingsprosedures onreëlmatig was. Die EFF ontbind sy provinsiale leierskap in Limpopo. Gemeenskapslede van Rustenburg sê hulle baat nie by mynaktiwiteite in die gebied nie. Ons kry die jongste oor verskeie brande wat woed in die berge tussen Worcester en Touwsrivier in die Wes-Kaap. Die publiek word versoek om aanlyn te registreer vir die 2022-sensus.

Die lening van die Wereldbank aan Suid-Afrika word bevraagteken. Weerstand teen verpligte inenting is aan die oplaai. Huldeblyke stroom in ná die dood van die invloedryke Suid-Afrikaanse teoloog, prof. Jaap Durand.

Die Wes-Kaapse premier, Alan Winde, stel 'n waarnemende provinsiale minister van gemeenskapsveiligheid aan ná die skorsing van Albert Fritz. Die ANC-parlementslid Mervyn Dirks doen regsstappe teen sy skorsing. Onderwysers by die Phomolong Sekondêre Skool in Tembisa aan die Oos-Rand sê hulle vrees vir hulle lewe nadat die adjunkskoolhoof voor die skoolhek doodgeskiet is.

Die stof het nog nie gaan lê nie oor die minister van toerisme, Lindiwe Sisulu, se aanval op die grondwet en regters. Ons bespreek die nalatenskap van die ontslape polisieman, Frank Dutton. Die Blou Bulle se president doen 'n beroep op SA Rugby om sportstadions weer tot volle kapasiteit oop te stel vir toeskouers.

Ons kry die jongste nuus oor die situasie by die Waterkloof Lugmagbasis in Pretoria, nadat 'n brand gisteraand daar uitgebreek het. Adjunkhoofregter Raymond Zondo sê die publiek móét weet hoe die ANC se kanderontplooiingskomitee besluite by staats-nstellings beïnvloed het. Eskom verseker landsburgers dat die kragvoorsiener alles in sy vermoë sal doen om vanjaar beurtkrag te vermy. Boere in dele van die Vrystaat ly miljoene rand se verlies weens swaar reën. Die bestuursopleidingsinstelling, Mancosa, sê tersiêre instellings lewer nie genoeg nuwe ondwerwysers nie. 'n Kenner sê die wetgewing om fluitjieblasers te beskerm is onvoldoende.

'n Oudit van die Norwood-polisiestasie in Johannesburg wys dat minstens 158 vuurwapens daar verdwyn het. Spanning is aan die oplaai nadat Rusland soldate langs die grens met Oekraïene ontplooi het. Die oudvryheidsvegter en teoloog, Allan Boesak, sê die verslag van die Zondo-kommissie behoort 'n wekroep te wees.

Die Minister van Toerisme, Lindiwe Sisulu, ontken dat sy om verskoning gevra het vir haar kritiek van die regbank. Bloedige warm weer word in dele van die Kaap verwag, wat die gevaar van veldbrande soveel groter maak. Suksesvolle matrikulante beplan hulle toekoms nadat die uitslae om middernag bekendgemaak is.

Die voormalige bestuurshoof van Old Mutual, Peter Moyo, beskuldig Old Mutual van kontrakbreuk omdat sy kontrak sonder 'n tugverhoor beëindig is. Verskeie skole in KwaZulu-Natal se deure bly gesluit weens 'n voortslepende tradisionele leierskapsgeskil. Kenners waarsku dat tropiese storms KwaZulu Natal se voorland is. 'n Groen-waterstofprojek in die Noord-Kaap kan duisende werksgeleenthede skep.

'n Studie bevind dat twee inentings en 'n skraagdosis nie genoeg is om jou teen die hoogsaansteeklike Omicron-variant van die Coronavirus te beskerm nie. Ons vind uit of inentings teen griep, polio of masels erge simptome van Covid-19 kan verlig. Die minister van basiese onderwys, Angie Motshekga, maak die matriekeindeksamen-resultate vandag bekend. Ons praat met 'n onderwyskenner oor sy verwagtinge.

'n Studie bevind dat Covid ook van mens na dier oorgedra is. Ons praat met een van die navorsers. Navorsers aan die Oregon Universiteit in Amerika het bevind dat twee sure wat in dagga voorkom, moontlik kan verhoed dat die Covid-19-virus aan mensselle heg. 'n Kommerwekkende styging in die getal padsterftes oor die feestyd. 'n Inwoner op die oewer van die Vaalrivier vertel hoe hy moes padgee weens die hoë watervlak.

Nooddienste in Noordwes is op 'n hoë gereedsheidsgrondslag, nadat nóg water uit die oorvol Vaaldam gelaat is. Privaatskole behaal 'n slaagsyfer van meer as 98%. Ons praat met 'n paar slimkoppe.

Die energiereguleerder, Nersa, begin met provinsiale verhore om te bepaal hoeveel meer jy vir elektrisiteit sal moet betaal. Die polisiebegroting gaan volgens berigte oor die volgende drie jaar met R26-miljard gesny word. Ons praat oor klassieke motors met prof. Jannie Rossouw.

Inwoners van Bloemhof en Christiana in die Noordwes word gevra om hulle huise te ontruim weens die Vaarlrivier se stygende watervlak. Herstelwerk aan spoorinfrastruktuur in die Wes-Kaap vorder stadig weens begrotingsbeperkings. Noordwes se onderwysdepartement identifiseer minstens 50 onwettige skole in die Rustenburg-gebied. Die Hooggeregshof in Pretoria hoor vandag AfriForum se aansoek aan oor die publikasie van matriekuitslae in die media. FEDSAS sleep die Oos-Kaapse Departement van Onderwys hof toe omdat hy glo versuim het om handboeke en skryfbehoeftes aan die provinsie se skole te voorsien. Tegnologie-liefhebbers moet opdok weens 'n tekort aan hardeware wat rekenaarkomponente se pryse die hoogte laat inskiet.

Die stof wil nie gaan lê oor die uitlatings van Lindiwe Sisulu nie. Ons praat met 'n politieke ontleder. Pieter van den Berg bespreek die naweek se sport.

Die Wêreld Ekonomiese Forum se risiko-verslag, wat op die 11e Januarie vanjaar vrygestel is, toon dat klimaatsverandering en die gevolglike ekologiese agteruitgang van natuurlike habitatte, 'n reusebedreiging vir die Afrika-ekonomie inhou . 'n Beroep is gedoen om die mensgemaakte skade wat aangerig is weens droogte, oorstromings, erosie en die oorbewyding van grond, teen te werk. 'n Grondeienaar in die Baviaanskloof, Pieter Kruger, wy sy lewe aan die herstel van die natuurlike ekosisteem op sy plaas, Zandvlakte. Hy het twaalf jaar terug begin om die Spekboombioom op sy plaas te herstel, en het sedertdien sowat 4-miljoen nuwe plante op die plaas geplant. Tydens 'n besoek aan die streek, het hy vir Marlinée Fouché gaan wys waarmee hulle daagliks besig is... 

Fluitjieblasers vra dat die Zondo-kommissie se aanbevelings oor getuiebeskerming geïmplementeer word. Begunstiges van die Vrede-suiwelplaasprojek ontvang uiteindelik hullr deel van die projek.

Ons praat met 'n kenner oor die skerp toename in ontvoerings in die land. Famililede van die slagoffers van 'n gru-ongeluk in Limpopo moet DNS-monsters verskaf om hulle geliefdes uit te ken. 'n Omgewingsbewaarder waarsku teen sogenaamde uilvriendelike rottegif. Burgerregte organisasies reageer op die Minister van Toerisme, Lindiwe Sisulu, se opiniestuk waarin sy die regbank en die grondwet aanval.

Die Wes-Kaapse Premier, Alan Winde, sê die nasionale ramptoestand het 'n negatiewe impak op leerders. Drie Suid-Afrikaans-vervaardigde satelliete sorg vir 'n geskiedkundige oomblik toe dit gister in die VSA gelanseer is. Raad aan angstige matrieks wat wag vir hulle 2021 eindeksamenuitslae.

Opwinding én haakplekke op die eerste dag van die nuwe skooljaar vir binnelandse leerlinge. Indië dreig om beheer van die kriekettoets op Nuweland te neem.

Hewige kritiek teen minister Lindiwe Sisulu, ná haar aanval op die regbank. Die DA sê die ANC se kader-ontplooiing lei tot staatskaping.

Daar is reeds sowat 30,000 name op die nasionale register van seksoortreders. Rwandese soldate sal in Mosambiek aanbly waar die stryd teen ekstremiste voortduur.

Skole in die binneland bgein vandag, met die voortsetting van baie van verlede jaar se Covid-19-maatreëls. Wetenskaplikes meen die oorplanting van 'n geneties gemodifiseerde varkhart in 'n mens, bring hoop vir mense met hartkwale. Die afgelope sewe jaar was die warmste in die geskiedenis van die planeet. Eskom en die energiereguleerder, NERSA, twis oor ‘n verhoging in elektrisiteitstariewe - sal dit 20% of 40% wees?

Die ANC sê 'n gebrek aan befondsing van die privaatsektor is die rede vir sy huidige geldelike verknorsing. Ons praat met 'n kenner oor gesonde spaargewoontes. Sommige kenners sê Suid-Afrika moet sy verbintenis tot die militêre stryd in die noorde van Mosambiek heroorweeg.

Die onderwysvakbond, NAPTOSA, wil hê skole moet terugkeer na voltydse onderrig. Ons hoor by 'n onderwyskenner of skole gereed is hiervoor. Ons kry die jongste inligting oor die brande in Kleinmond in die Wes-Kaap. Die IVP in KwaZulu-Natal wil verskeie amptenare van die Mtubatuba-munisipaliteit deur 'n mosie van wantroue verwyder. Die Padverkeer-oortredingsagentskap sê hy is op dreef om die nasionale AARTO Wysigingswet in werking te stel.

Die ANC gaan 'n vernuwingskommissie stig om die party te laat herleef. Dit is een van die dinge wat ANC-president Cyril Ramaphosa Saterdag tydens sy Januarie 8-toespraak gesê het. Ons fliekresensent Leon van Nierop bring hulde aan die bekroonde akteur Sidney Poitier. Ons kyk na Suid-Afrika se militêre rol in Mosambiek. Sommige ontleders sê die land moet meer soldate en toerusting stuur.

Politieke partye looi die regering oor die brand in die parlement. Talle inwoners van Wepener in die Suid-Vrystaat het steeds nie water nie. Hoewel pogings gesneuwel het om die grondwet te verander om onteiening sonder vergoeding toe te laat, sal wetgewing met 'n soortgelyke strekking vanjaar oorweeg word.

Die Good-party in Kaapstad beskryf die metro se hervestigde spesiale misdaadondersoekeenheid as 'n koverte spioenasie-eenheid. Daar word verwag dat president Cyril Ramaphosa harde woorde oor staatskaping in die ANC se Januarie 8-verklaring sal hê. Die waghondorganisasie, OUTA, sê die vyfjaarlikse hernuwing van rybewyse moet geskrap word.

Die DA beskuldig die ANC van inmenging by die aanstelling van regters. Stygende insetkoste, die massa-invoer van melk en die onlangse sluiting van Clover se Lichtenburg-tak het meegebring dat baie melkboere in Noordwes hulle besighede moes sluit. Die Suid-Afrikaanse Bloedoortappingsdiens het minder as drie dae se bloedvoorraad vir pasiënte in nood. ‘n Rekenaargogga, soortgelyk aan Y2K wat die wêreld 22 jaar gelede op hol gehad het, het Microsoft Exchange lamgelê.

Dit kan tot soveel as 'n mijard rand kos om die parlementsgebou te herstel - ons praat met ‘n argitek van die gebou. Die eerste deel van die Zondo-verslag oor staatskaping word aan president Cyril Ramaphosa oorhandig. Die verslag sê Transnet se borgskap van die destydse TNA-sakeontbytprogramme was onregmatig en 'n geldelike verkwisting. Die Y2K-rekenaargogga wat die wêreld 22 jaar gelede op hol gehad het, neem nou weerwraak van anderkant die graf.

'n 49-jarige verdagte verskyn vandag in die hof in verband met die brand by die parlement in Kaapstad. Oorvol damme in die Vaalrivier bied geleenthede vir toerisme en ontspanning. Ons praat oor die Augrabies-waterval in die Noord-Kaap wat skouspelagtig vertoon weens die baie water wat in die Oranjerivier afkom. Verkeer op die land se paaie neem toe soos mense van die kus af terugkeer huistoe. Brandstofpryse daal met tussen 67 sent en 71 sent per liter. Die hooggeregshof in Johannesburg hoor vandag 'n dringende aansoek aan deur die organisasie, Democracy in Action, wat wil verhoed dat die Staatskapingskommissie se eerste verslag aan president Cyril Ramaphosa oorhandig word.