Modern Dutch

Korte inhoud van het voorafgaande: Bertie Wooster heeft een artikel geschreven over Wat de goedgeklede man thans draagt voor Milady’s Boudoir, het tijdschrift van zijn tante Dahlia. Jeeves keurt het artikel goed, behalve de passage over soepele zijden overhemden bij avondkleding. Bertie heeft een dozijn van die overhemden buiten Jeeves om besteld. Om het onderwerp van gesprek te veranderen meldt Bertie dat zijn vriend Bingo en diens vrouw Rosie een beter kamermeisje zoeken. Bertie gaat vervolgens zijn artikel afleveren op het kantoor van Milady’s Boudoir en loopt daar Mrs. Little tegen het lijf. Zij nodigt Bertie uit voor het diner bij haar en Bingo thuis. Tante Dahlia en haar man zullen daar ook zijn. Bertie neemt de uitnodiging graag aan want de Bingo’s hebben een uitzonderlijk goede Franse kok, Anatole. Vervolgens spreekt Bertie zijn hartelijke tante Dahlia. Die blijkt aan Jeeves gevraagd te hebben een betere kok voor haar te vinden vanwege de gevoelige spijsvertering van haar man, oom Tom Travers, zodat die milder gestemd zal raken en daardoor meer bereid haar tijdschrift financieel te ondersteunen. De volgende avond bij de Littles is de maaltijd inderdaad uitstekend en oom Tom is zeer tevreden. Als Bertie thuiskomt zegt Jeeves hem dat Bertie’s andere oom, George Travers, naar Harrogate gaat voor de kuur en graag zou willen dat Bertie met hem meegaat, maar Bertie wijst dat af. De ochtend daarna komt Bingo Bertie opzoeken en vertelt dat zijn vrouw Rosie voor de Boudoir een voor hem uiterst gênant artikel heeft geschreven over hun huwelijksleven: Hoe behoud ik de liefde van mijn mannetje-pannetje. Jeeves stelt voor te proberen Anatole over te halen voor Mrs. Travers te gaan werken, wat Mrs. Little haar zozeer zal kwalijk nemen dat zij ook haar gênante artikel niet aan de Boudoir zal afstaan. Hoewel Bingo het vreselijk vindt om Anatole te moeten missen, stemt hij met het plan in. Jeeves meldt na een eerste poging dat Anatole weigert te vertrekken omdat hij verliefd is op het kamermeisje van Mrs. Little. Bingo oppert een alternatief plan waarbij Bertie in het huis van de Littles zou moeten inbreken of binnensluipen om de cilinder van Rosie’s dicteermachine, waar het gênante artikel op staat, te stelen. Bertie laat zich daar na hevige aandrang toe overhalen…

In dit verhaal, Clustering Round Young Bingo, nog steeds uit Carry On, Jeeves, komen we o.a. terecht in Covent Garden. Tegenwoordig is die buurt een toeristische trekpleister met The Royal Opera House en het Theatermuseum, talloze chique winkeltjes en een heuse koopgoot, waar je kunt genieten van een doorlopend programma van vaak heel interessante straatartiesten. Bij Wodehouse is het niet alleen nog de buurt waar veel uitgeverijen en uitgeverijtjes gevestigd zijn, maar ook een wat afgetrapte omgeving waar je kennelijk moet waden door een dikke laag van resten kool en tomaten dan wel (zoals in Het Minderwaardigheidscomplex van vriend Sippy kool en spruitjes. Logisch, want van 1671 tot 1974 was in Covent Garden namelijk de Londense groente- en fruitmarkt gevestigd, die inmiddels naar ergens ten zuiden van de rivier (Nine Elms) is verhuisd.

Dit is geen verhaal van P.G. Wodehouse zelf, maar – bij wijze van surprise – een vrolijke pastiche, waarin de liefhebber niet alleen diens stijl herkent en sommige van zijn personages onder andere namen – alleen speelt alles zich ditmaal af in Nederland, en op een klassiek Nederlands feest: dat van Sinterklaas. Puffy Benger gaat op verzoek van Tante Erica naar Zuylenstein om haar te helpen bij de organisatie van het Sint Nicolaasfeest. Hij ziet daar Maritgen terug, ‘mooi als een zeewaardig jacht, en voorzien van spannender curven dan Zandvoort – maar femelig ‘, en zijn onhandige vegetarische vriend Rutger-Jan Severaer, die hopeloos verliefd op haar is. Puffy doet zijn best om zijn vriend te helpen, maar maakt als gewoonlijk alles erger dan het was. Gelukkig is zijn trouwe en zeer verstandige bediende Gérard in de buurt om zijn jonge meester – en alle anderen – uit de soep te vissen. Maar niets voor niets…

Korte inhoud van het voorafgaande: Bertie Wooster brengt twee weken door in Parijs. Daar loopt hij zijn oude vriend Charles Biffen, bijgenaamd ‘Biffy’ tegen het lijf. De uiterst verstrooide Biffy is er slecht aan toe. Hij is namelijk een tijdje daarvoor verliefd geworden op een meisje dat Mabel heet, een model, dat hij ontmoet heeft op de boot naar New York. Hij heeft haar ten huwelijk gevraagd, en zij heeft daarop ja gezegd. Maar bij aankomst in New York is hij haar uit het oog verloren. Hij is vergeten in welk hotel zij zou gaan logeren, en bovendien weet hij haar achternaam niet meer! Zij heeft zijn gegevens wel, maar zij heeft, waarschijnlijk teleurgesteld omdat hij zich niet meldde, geen contact meer met hem opgenomen. Hij is haar tot zijn grote verdriet dus kwijt. Daarnaast is Biffy bezig het landgoed in Herefordshire dat hij heeft geërfd te verkopen aan Sir Roderick Glossop, de eminente zenuwspecialist. Tien dagen later, terug in Londen, ziet Bertie in de krant de huwelijksaankondiging van Biffy met de afschuwelijke Honoria Glossop, Sir Rodericks dochter. Biffy vraagt Bertie hoe hij zich in ’s hemelsnaam uit die verloving kan bevrijden. Jeeves blijkt niet van zins om hem daarbij te helpen. Bertie verzint dus zelf een plan. Sir Roderick zal bij Biffy komen lunchen en Bertie zal daar ook zijn. Hij heeft een boeketje namaakbloemen met zo’n rubberen slang en een balletje eraan geprepareerd, waarmee Biffy Sir Roderick nat moet spuiten, zodat die zijn geestelijke gezondheid in twijfel zal trekken en het huwelijk zal verbieden. Ze gaan aan tafel.

Wonderlijk genoeg horen we in eerdere noch latere verhalen meer over de wonderlijk vergeetachtige Biffy (Charles Edward Biffen). Hij moet ooit een maatje van Bertie geweest zijn in het Londense uitgaansleven, maar leeft nu teruggetrokken op de boerderij die hij erfde in Herefordshire. Misschien is hij familie van Admiraal Sir George J. (of C.J.) “Fruity” Biffen, een oude vriend van Galahad Threepwood, die voorkomt in Full Moon en in Pigs have Wings. Niet dat het er iets toe doet, maar er zijn Wodehousianen die dat soort dingen allemaal willen weten.

Korte inhoud van het voorafgaande: Op de avond van de grote roeiwedstrijd tussen Oxford en Cambridge is Bertie Wooster nogal dronken geworden, samen met zijn vriend en oude schoolkameraad Oliver Sipperley, bijgenaamd Sippy. Deze Sippy is een schrijver, maar financieel nog erg afhankelijk van zijn tante Vera. Overigens was Sippy op de avond van de roeiwedstrijd erg somber, omdat hij op last van deze tante Vera drie weken moest gaan doorbrengen bij vrienden van haar in Cambridge, de familie Pringle. Om die somberheid te bestrijden raadt Bertie zijn vriend aan om een agent de politiehelm van het hoofd te jatten. Dat doet hij. Bertie en Sippy worden echter opgepakt en de volgende ochtend veroordeelt de politierechter Bertie tot een kleine boete, maar Sippy tot een verblijf van dertig dagen in de cel. Onvoorwaardelijk. Hij kan dus niet naar de Pringles. Maar anderzijds mag zijn tante Vera niet te weten komen dat hij in de gevangenis zit. Op aanraden van Jeeves besluit Bertie daarom Sippy’s plaats in te nemen bij de Pringles in Cambridge. Niemand kent Sippy daar, dus dat moet in theorie mogelijk zijn. De Pringles bestaan uit Professor Pringle, zijn vrouw, en twee oude tantes, plus Heloïse, de dochter des huizes. Deze Heloïse lijkt sprekend op Honoria Glossop, de dochter van Sir Roderick. Bertie is ooit drie weken met Honoria Glossop verloofd geweest en heeft daar de meest afschuwelijke herinneringen aan. Hij probeert Heloïse dus te ontlopen, maar zij begint met hem te flirten.

Wodehouse was erg goed in het hergebruiken van plots en plot-elementen. Dit is echt zo’n verhaal waarin alle mogelijke ingrediënten voorkomen die we ook kennen uit andere verhalen: De avond van de Grote Roeiwedstrijd (Boat Race night) en het stelen van een politiehelm, vijf pond boete, maar ook de ‘onvoorwaardelijke’ gevangenisstraf (eig: without the option of a fine) van zoals altijd 30 dagen, het ergens binnendringen onder een valse naam en het ontsnappen via de regenpijp naast het raam van je slaapkamer. Ze zijn er allemaal weer. Bijzonder efficiënt.

Bertie changes his mind is alweer een heel bijzonder verhaal uit de bundel Carry On, Jeeves. Het is een van de 35 korte verhalen die Wodehouse schreef over Bertie Wooster en zijn persoonlijke bediende Jeeves. In de 34 andere verhalen èn alle 11 romans over dat koppel is Bertie Wooster de verteller. Sterker nog: de aantrekkelijkheid van die verhalen en romans wordt juist vooral bepaald door de manier waarop Bertie ze vertelt. Zijn taalgebruik vol jargon-wisselingen, verbasterde citaten en eigenzinnige formuleringen is voor mij als vertaler niet alleen een bijzondere uitdaging maar ook een bron van plezier. Dìt verhaal wordt verteld door Jeeves en vanuit diens perspectief. Ik ben benieuwd hoe dat klinkt…

Na de vroege Jeeves-verhalen uit Jeeves en Ik, die voor een deel zelfs nog Bertie’s voorloper Reggie Pepper als hoofdpersoon hadden, zijn we inmiddels terecht gekomen bij de bundel Carry on, Jeeves uit 1925. Jeeves, die zou uitgroeien tot misschien wel het belangrijkste – en in elk geval het bekendste – personage uit Wodehouse’ werk was in 1915 volstrekt onopvallend het oeuvre binnengeslopen. Dat verhaal, Extricating Young Gussie, ligt ook al klaar voor onze podcast, maar volgt later. Het onopvallend verschijnen en verdwijnen is overigens zeer typerend gebleken voor Jeeves – maar goed, nadat Jeeves een belangrijke rol is gaan spelen in de verhalen, heeft Wodehouse alsnog een verhaal geschreven waarin hij een typerende entrée maakt onder de terechte titel: Jeeves neemt de leiding.

De Modern Dutch Podcast bestaat nu een jaar. Elke week heb ik u een verhaal of hoofdstuk voorgelezen uit het werk van P.G. Wodehouse, telkens omlijst door een vrolijk muziekje van Bill Brookers’ Jugband. Om dat te vieren vandaag een extra lange aflevering met een verhaal dat een hoogtepunt genoemd mag worden uit de Jeeves & Wooster Saga: Het Lied der Liederen. Voor Wodehouse-liefhebbers is dat lied de beroemde smartlap van Al Jolson Sonny Boy. Vandaag kunt u het, als feestelijk toetje bij ons eenjarig bestaan, aan het eind van het verhaal in zijn geheel beluisteren in de versie van Bill Brookers’ Jugband. Meer, veel meer, van Bill Brookers is overigens te horen en te zien op BBJB.nl.

Het tweede en laatste deel van The Aunt and the Sluggard. Ik begin deze aflevering met een korte samenvatting van de eerste helft van het verhaal. Dit is tevens het laatste stukje van de vroege bundel My Man Jeeves / Jeeves en Ik. Misschien de komende paar weken eens even wat anders dan Jeeves. Maar wees gerust – we komen bij hem terug…

Dit is dan tenslotte weer een Jeeves en Wooster-verhaal. Ook, nauwelijks gewijzigd, te vinden in Carry on, Jeeves. Het is te lang voor een podcast-aflevering, dus u krijgt het in twee delen te horen. De namen van de twee nachtclubs die Jeeves in dit verhaal bezoekt, Frolics on the Roof en de Midnight Revels, zijn allebei afgeleid van het beroemde Midnight Frolics op het dak van het New Amsterdam Theatre aan 42nd Street.

Doing Clarence a Bit of Good (1913) is een Reggie Pepper-verhaal dat in 1958 sterk is omgewerkt voor de bundel A Few Quick Ones, en daar dan Jeeves Makes an Omelette heet. Ook van dit verhaal heb ik allebei de versies vertaald, de jongste onder de titel Waar Gehakt Wordt… Die komt ter vergelijking ook nog wel eens aan de beurt voor deze podcast. Het is heel interessant om te zien wat Wodehouse na 45 jaar aan zijn eigen verhaal verandert en wat niet. Nu eerst dus maar de oorspronkelijke versie, het vierde en laatste Reggie Pepper-verhaal uit deze bundel.

Dit Reggie Pepper-verhaal uit 1912 is veel later nog eens verschenen als een vertelling van Mr. Mulliner, namelijk in de Playboy van januari 1967, en in de bundel Plum Pie. Overigens is Reggie Pepper in Amerikaanse edities van de verhalen een Amerikaan en woont in New York, terwijl hij in de Britse versies een Engelsman is die in Londen woont. Het geld dat hij van zijn oom heeft geërfd werd in de Amerikaanse versies verdiend in de mijnbouw, in de Engelse versies met de fabricage van veiligheidsscheermesjes. – Over nutteloze kennis gesproken.

Helping Freddie is ook een Reggie Pepper-verhaal, dat Wodehouse een paar jaar later omwerkte tot een Bertie Wooster-verhaal voor de bundel Carry on, Jeeves onder de titel Fixing it for Freddie. Die omgewerkte versie heb ik ook vertaald en die zal nog wel eens aan de beurt komen om voor te lezen als we toekomen aan Carry on, Jeeves / Doe Maar, Jeeves. Eerst maar eens even zien hoe Reggie Pepper zich in de nesten werkt. Zonder steun van een Jeeves.

Dit is een van de zeven verhalen die Wodehouse schreef over Reggie Pepper. Vier van die verhalen zijn terechtgekomen in deze bundel My Man Jeeves / Jeeves & Ik. Reggie Pepper is duidelijk een voorloper of voorstadium van Bertie Wooster, de jeugdige, welgestelde nietsnut met een goed hart, die voortdurend in de problemen raakt omdat hij weer een van zijn vrienden wil helpen die in de puree zit. Alleen moet Reggie Pepper dat doen zonder hulp van iemand als Jeeves, en dat valt niet mee…

Ook dit verhaal keert onveranderd terug in Carry on, Jeeves. Waar Jeeves in de meeste verhalen kritiek heeft op een onorthodox kledingstuk van Bertie (een foute hoed, paarse sokken, een fel-geruit pak, slobkousen in Eton-kleuren, slappe boorden bij avondkleding) is het dit keer de snor die Bertie laat groeien die geen genade kan vinden in Jeeves’ ogen. Maar kan een man toestaan dat zijn bediende zo ver gaat dat hij zelfs ‘zijn gezicht redigeert’? We zullen zien… – Een thema overigens dat Wodehouse later nòg een keer gebruikt in Jeeves and the Feudal Spirit.

Dit is ook een Jeeves en Wooster-verhaal dat terugkeert in de bundel Carry on, Jeeves. Vrijwel het enige verschil tussen de twee versies is dat in de My Man Jeeves-versie Bertie zijn zinnen heeft gezet op een hoed van het model Broadway Special, terwijl Jeeves de voorkeur geeft aan het White House Wonder, waar in Carry on, Jeeves die hoeden de respectieve namen dragen van Country Gentleman en Longacre. De eerste twee namen duidelijk Amerikaans, de laatste twee een stuk Britser. Hm.

Jeeves en Ik is mijn nieuwe vertaling van My Man Jeeves, een verzameling korte verhalen van P.G. Wodehouse die in 1919 verscheen. Merkwaardig genoeg, gezien de titel, gaan slechts vier van de acht verhalen die erin staan over Jeeves en Bertie Wooster, de andere vier hebben als hoofdpersoon Reggie Pepper, qua personage een duidelijke voorloper van Bertie Wooster. Een Jeeves-voorloper is er niet bij. De Jeeves en Wooster-verhalen uit deze bundel komen in licht bewerkte vorm ook voor in de latere bundel Carry on, Jeeves. Dit verhaal bijvoorbeeld, Leave it to Jeeves komt in Carry on, Jeeves voor als The Artistic Career of Corky.

Hier moet ik misschien nog eens een serieus stukje over schrijven, maar in het slothoofdstuk van Summer Lightning / Noodweer op Blandings vinden we helemaal het thema terug van Wodehouse’ bekendste liedtekst, namelijk die van Bill. Op blz 252 (Penguin uitgave) zegt Sue : Ronnie isn’t the sort of man you could understand anyone raving about. You look on him just as something quite ordinary (…) Whereas to me he is something rather special. (…) He’s the whole world to me. Ze voegt er zelfs nog aan toe: It’s like something out of a song, isn’t it. – Nou, dat lied is Bill: Hij is mijn Wim, een doodgewone man, er is niets aan hem dat heel bijzonder is, maar aan zijn zij daar voel ik mij nooit lelijk of krukkig maar altijd gelukkig. Ik weet niet waarom ik altijd van hem droom, hij is niet rijk of slim. Ik hou van hem – ach, ik weet het niet… Hij is gewoon mijn Wim.

Lord Emsworth is niet de helderste noch de meest doortastende bewoner van Blandings. Hij is met zijn eigen dingetjes bezig, en laat zich intussen door zijn zusters en zijn tuinman op zijn kop zitten om geen gedonder te krijgen. Maar als het erop aankomt laat hij uiteindelijk toch niet met zich sollen en blijkt hij onvermurwbaar in de dingen waar het om gaat. In veel opzichten is Lord Emsworth zoals hij door Wodehouse beschreven wordt, zowel uiterlijk als innerlijk, als je het mij vraagt een niet onkritisch zelfportret van de auteur.

In mijn vertaling blijkt Pilbeam een uitgesproken Rotterdams accent te krijgen. Met die stem zingt hij in dit hoofdstuk ook een flard van ‘Er waren twee motten’, een bekend nummer van Dorus (Tom Manders). In de de tekst van Wodehouse stond daar een fragment van The Spaniard That Blighted My Life, een komisch lied van Billy Merson, dat in 1913 een wereldhit werd in de versie van Al Jolson – jawel, de man van het Lied der Liederen, Sonny Boy.

Dit is het hoofdstuk waarin het eigenlijke noodweer losbarst, de summer lightning. Het is bij Wodehouse eigenlijk altijd mooi weer, en zeker op Blandings, maar zo af en toe komt een regenbui of een stevig onweer goed van pas, zodat mensen even ergens kunnen gaan schuilen en zo (weer) tot elkaar gebracht worden, of – indien alleen – tot bezinning kunnen komen. Heftiger wordt het niet in Plum’s pastorales.

Bij het schrijven van Summer Lightning in 1925-26 worstelt Wodehouse nogal met het plot. Hij verblijft in die tijd veel op Hunstanton Hall in Norfolk, het buitengoed van een vriend, Charles LeStrange. Deze fokt weliswaar geen prijsvarkens, maar wel koeien (Jersey Cattle) en behaalde successen met zijn bijzondere prijskoe, Glenny 2nd. In ’27 won Glenny 2nd een eerste prijs in de Open Klasse in Cambridgeshire, en in ’28 op de Royal Norfolk Show èn de Suffolk show. In ’29 verscheen Summer Lightning. Dat de koe een varken werd, en wel een Black Berkshire heeft er volgens Wodehouse-kenner Col. M.T.P. Murphy, TWS mee te maken dat Wodehouse in de bibliotheek van Hunstanton Hall een boek opensloeg met daarin een fraaie gravure van een Berkshire Sow, gesigneerd ‘Wipple’ – wat wel erg overeenkomt met Whipple of Whiffle, de auteur van Lord Emsworth’ favoriete varkensboek On the Care of the Pig.

Iedereen kent Lord Emsworth als een, schier fanatiek, liefhebber van varkens – of althans van één varken: De Keizerin van Blandings. Lord Emsworth en Kasteel Blandings maken deel uit van Wodehouse’ werk sinds 1915, toen de roman Something Fresh verscheen. Daarin echter nog geen spoor van de Keizerin. Lord Emsworth hield zich in die eerste jaren bezig met de teelt van rozen en pompoenen. Pas in 1927, in het verhaal Pig Hoo-o-o-o-ey blijkt hij vooral ook voor de varkensmesterij te hebben gekozen. In Noodweer op Kasteel Blandings (Summer Lightning, 1929, eerder vertaald als De ontvoerde Zeug) speelt de Keizerin een centrale rol, en uiteindelijk zal ze dat in maar liefst acht romans doen. In vier daarvan wordt ze ontvoerd. Pig Hoo-o-o-o-ey is in 2001 als Varken-Aho-o-o-o-y verschenen in de bundel Lord Emsworth bedoelt het goed, uitg. The P.G. Wodehouse Society. Noodweer op Blandings is in deze nieuwe vertaling alleen nog als Modern Dutch Podcast verschenen. Andere nieuwe Wodehouse-vertalingen vindt u bij Uitgeverij IJzer in Utrecht.

In dit hoofdstuk moet Sue dan echt de rol van Miss Schoonmaker spelen. Indringer onder een valse naam in een vreemd (land)huis is een typische Wodehouse-situatie die in tal van zijn boeken voorkomt – Uncle Fred en Pongo als de dierenarts en zijn assistent in The Cedars, Valley Fields, Uncle Fred als majoor Brabazon-Plank op Ashenden Manor, Bertie als Oliver Sipperley bij de Pringles in Cambridge, Bertie als Gussie (en Gussie als Bertie!) op Deverill Hall in the Mating Season, Bill Lister als de schilder Landseer op Blandings Castle in Full Moon, de lijst kan eindeloos worden aangevuld. Wodehouse ging eh, efficiënt om met zijn plot-ideeën.

De gluiperige griezel Percy Pilbeam, voormalig roddeljournalist bij ‘Society Spice’ is nu de directeur van het Argus Detectivebureau. Argus komt van Argus Panoptes, een reus uit de Griekse mythologie die honderd ogen had, waarvan er nooit meer dan twee tegelijk sliepen. (‘Panoptes’ Gr.: de alziende). Toen ooit Zeus zijn oog liet vallen op Io, veranderde hij haar in een zilverglanzend kalf zodat zijn vrouw Hera niets zou merken. Maar Hera vertrouwde het niet en gaf Argus de opdracht Io “in het oog” te houden. Overspel-zaken zijn altijd al de core-business geweest van privé-detectives. Argus is dan ook een uitstekende naam voor Pilbeams gluiperige bureautje. Overigens, nadat Zeus Argus met behulp van Hermes wist uit te schakelen, liet Hera als eerbetoon zijn honderd Arusogen terugkeren op de staart van het haar toegewijde dier, de waakzame pauw. Zo zit dat.

De wereld van P.G. Wodehouse, en met name die van Kasteel Blandings lijkt volkomen fictioneel. De personages hebben karikaturale trekken, zijn tot leven gebrachte ’typen’, de gebeurtenissen lijken meer ontleend aan het plot van een blijspel of een ouderwetse musical en de locaties, waar het altijd zomer is, lijken ontsproten aan een zonnige fantasie. Blandings Castle is hèt luchtkasteel van het escapisme. Lijkt het. Norman Murphy, de Wodehouse-kenner bij uitstek, heeft echter duidelijk aangetoond – eerst in zijn In Search of Blandings, later nog eens in deel 1 van zijn Wodehouse Handbook – dat zelfs de wereld van Wodehouse stevige wortels heeft in de werkelijkheid en in de biografie van de auteur. Zijn personages zijn goed te herleiden tot mensen uit zijn omgeving, de plots behandelen vaak belangrijke gebeurtenissen uit zijn leven, en de locaties zijn aan te wijzen in de realiteit. Fascinerend als je je daar een beetje mee gaat bezighouden. Wat Kasteel Blanding betreft wijst Murphy op Sudeley Castle, Gloucestershire voor het gebouw en op Weston Park, Staffordshire voor de tuinen. – Ik heb ze allebei bezocht en het was er prachtig, maar Blandings Cstle, Shropshire blijft toch mijn favoriet.

Hoewel de meeste mensen bij de naam Wodehouse vooral aan Jeeves & Wooster denken, vinden misschien toch zijn Blandings-verhalen het breedste publiek. In de J&W-verhalen is de stem van de verteller die van Bertie Wooster, de onbewuste taalvirtuoos bij wie het ritselt van de citaten, verbasteringen, archaïsmen, jargon, woordgrappen en puntige formuleringen. De Blandingsverhalen zijn wat dat betreft wat rustiger en nemen ook de tijd om plaatsen en personen te portretteren en een sfeer te scheppen waarin de lezer zich aangenaam voelt en waarin hij wil terugkeren. De wereld van Blandings is een onbestaanbaar paradijs waar je stiekem toch een beetje in wilt geloven. Wodehouse woonde er geloof ik zelf ook graag.

Het BBC News meldde vorige week dat dit jaar de Wodehouse Prize for Comic Fiction niet zal worden uitgereikt. “Wij hadden niet het gevoel dat ook maar één van de boeken die we dit jaar lazen ons een eenstemmig gelach wist te ontlokken op het niveau waaraan wij inmiddels gewend waren geraakt” zei jurylid David Campbell. In de verklaring van de jury stond dat er wel “veel vermaklelijke en goed geschreven boeken” waren verschenen maar dat “geen daarvan aan het criterium voldeed dat alle juryleden er hardop om moesten lachen”. De Bollinger Everyman Wodehouse Prize is de enige Britse prijs voor humoristische literatuur voor volwassenen en wordt naar traditie uitgereikt op het Hay Festival – het tiendaagse literatuur- en kunst-festival dat elk jaar eind mei/begin juni gehouden wordt in Hay-on-Wye, het ‘boekenstadje’ op de grens tussen Engeland en Wales. De winnaar van vorig jaar was Helen Fielding, de schrijfster van de Bridget Jones-boeken. Andere winnaars in het verleden waren Michael Frayn, Howard Jacobson, Marina Lewycka en Alexander McCall Smith. Een onderdeel van de prijs is ieder jaar dat een varken van zeldzaam ras genoemd wordt naar het winnende boek – dit ongetwijfeld ter ere van de Keizerin van Blandings. De jury looft ditmaal de prijs niet uit om de hoge standaard voor humoristische literatuur waar de Wodehouse Prize voor staat te kunnen behouden, en kijkt uit naar een hilarisch boek om volgend jaar te kunnen bekronen. Wij herlezen inmiddels gewoon een oude Wodehouse – in nieuwe, spetterende vertaling. (Verkrijgbaar bij Uitgeverij IJzer te Utrecht, in de betere boekhandel natuurlijk, of bij [email protected])

Sue Brown is een Engels meisje. Zij is de dochter van Dolly Henderson, de soubrette waarop Galahad Threepwood in zijn jeugd erg verliefd was, en van Captain Jack Cotterleigh van de Irish Guards. Ze heet dan ook eigenlijk Susan Cotterleigh, en Sue Brown is haar toneelnaam, want ook zij werkt, net als haar moeder destijds, in de theaters van het Londense West End. Gally is destijds door zijn familie naar Zuid Afrika gestuurd omdat zijn relatie met Dolly Henderson te serieus werd, en Ronnie wil voorkomen dat zíjn familie hetzelfde doet met hem vanwege Sue. Daarom stelt hij haar aan zijn tante Constance voor als Myra Schoonmaker, een jeugdige Amerikaanse kennis van zijn moeder. Dat iedereen (behalve Gally) op Blandings Castle dat slikt heb ik altijd merkwaardig gevonden omdat een Engelse Sue Brown het Amerikaanse accent miste dat Miss Schoonmaker gehad moet hebben. Pas toen ik het vorige hoofdstuk voor deze podcast voorlas viel me op dat Wodehouse daar toch echt wel aan heeft gedacht. Hij laat daar – zoals u vorige week heeft kunnen horen – als Ronnie en Sue door de stad rijden, voordat ze onverwacht Lady Constance ontmoeten, hen kennelijk om die reden een gesprek voeren met als terloops de essentiële informatie: “Ik heb altijd gedacht dat jij Amerikaans was,” zei Ronnie (…). “Ik weet zeker dat toen Hugo ons aan elkaar voorstelde, hij erbij zei dat jij regelrecht uit New York was gekomen.” “Dat was ook zo. Mijn vader heeft me met zich mee genomen toen hij naar Amerika ging, kort nadat mijn moeder was overleden.” – O, daarom staat dat er dus.

Leuk om in dit hoofdstuk, o.a. bij het gesprek van Sue met de theatermanager Mortimer Mason weer te zien hoe goed Wodehouse thuis was in de theaterwereld, en hoe hij daar met grote vanzelfsprekendheid over kon schrijven. Hij heeft tussen 1903 en 1950 aan tientallen toneelstukken en ‘musical comedies’ meegewerkt. In 1929, het jaar waarin NOODWEER OP BLANDINGS verscheen speelden in de theaters twee stukken waarvan hij de tekst had geleverd: Baa, Baa, Black Sheep en Candle-Light met resp 155 en 128 voorstellingen.

NOODWEER OP KASTEEL BLANDINGS is de nieuwe vertaling van SUMMER LIGHTNING, het vierde boek dat P.G. Wodehouse op Blandings Castle situeerde. In totaal schreef hij twaalf boeken die op Blandings spelen, van Something Fresh in 1915 tot Sunset at Blandings, het boek waar hij mee bezig was toen hij stierf in 1975. Summer Lightning is uit 1929, en werd al eens eerder vertaald (in 1956, door Willy Wielek) onder de titel De Ontvoerde Zeug. Deze nieuwe vertaling van Leonard Beuger is nog niet als boek verschenen – een primeur dus voor de luisteraars van de Modern Dutch Podcast.

De komende 15 weken staat de Modern Dutch Podcast in het teken van Blandings Castle. Dat betekent ruim drie maanden geen Jeeves & Wooster, maar de romantische omgeving van Lord Emsworth, Lady Constance, Galahad ‘Gally’ Threepwood, de nijvere Baxter, butler Beach en natuurlijk: de Keizerin van Blandings, Lord Emsworth’ prijsvarken. De boeken van P.G. Wodehouse zijn verdeeld over een aantal reeksen, die over Jeeves & Wooster natuurlijk, over Ukridge, over Uncle Fred, de verhalen van Mr. Mulliner en die van het Oudste Lid bijvoorbeeld. Van al die reeksen en al die hilarische personages is de wereld van Kasteel Blandings bij veel lezers het meest geliefd. Niet alleen vanwege de zachtmoedige kasteelheer, zijn blunderende neven en charmante nichtjes, zijn onverstoorbare butler en zijn prijswinnende varken – maar vooral om zijn paradijselijke landgoed, zijn tuinen, vijvers en terrassen waar het altijd zomer is. Op Blandings kan elke lezer zich telkens weer terugtrekken om te genieten van de rozentuin, de hangmat in de schaduw van de ceder, thee op het gazon, en een wandelingetje naar het dorp. De problemen van de Berties, Gussies, Freddies en in dit geval van Hugo en Ronnie worden vast op vindingrijke wijze opgelost…

Dit is het derde verhaal in deze bundel waarin de pulpschrijfster Rosie M. Banks voorkomt. Ze wordt in totaal in minstens 16 van Wodehouse’s verhalen genoemd. De naam Rosie M. Banks heeft Wodehouse gebaseerd op de naam van een real life schrijfster van ‘damesromans’, Ruby M. Ayres (1881-1955). Omgekeerd werd de naam Rosie M. Banks weer (met toestemming van Wodehouse, die het een amusant idee vond) gebruikt als pseudoniem door de New Yorkse schrijver Alan Jackson, die in de jaren 1959-1962 een reeks van zo’n zes ‘verpleegstersromans’ onder die naam uitbracht: Surgical Nurse, Prison Nurse, Teenage Nurse, Settlement Nurse, Navy Nurse, en Ship’s Nurse. Een aantal van die boeken werd ook in het Nederlands vertaald. In 2002 heeft een groep Wodehouse-liefhebbers door ijverig en in groten getale te stemmen het fictionele boek Only a Factory Girl van de fictionele Rosie M. Banks in de top 100 van boeken bij Random House weten te krijgen. Pas na een week kregen de beheerders van die lijst de grap door en vervingen het door een boek van J.R.R. Tolkien.

De tweelingbroers Claude en Eustace zijn twee neven van Bertie Wooster. Zij zijn de zoons van wijlen Henry en Emily Wooster. Henry was een broer van Bertie’s vader. Uit de drie verhalen in deze bundel (The Inimitable Jeeves) waarin de tweeling beschreven wordt, valt gemakkelijk op te maken waarom tante Agatha doorgaans spreekt over ‘die arme Emily’.

Ook in dit verhaal vinden we, naast opnieuw het gok-element, nog een ander terugkerend thema uit Wodehouse’ werk: het Village Concert. Ik heb het maar vertaald met Dorpsconcert, hoewel dat in het nederlands geen bestaande term is. Het gaat eigenlijk om een soort Bonte Avond, waarbij allerlei mensen uit het dorp hun kunstje laten zien. Sommigen zingen een lied, of spelen een stukje viool, anderen doen samen een sketch, dragen een gedicht voor of imiteren vogelgeluiden. Het geheel wordt aan elkaar gepraat door de dominee of iemand uit de familie van de lokale landheer. Vaak wordt zo’n avond georganiseerd voor een goed doel, bij Wodehouse doorgaans het Orgelfonds of het lekkende dak van de parochiekerk. Dat iedereen daar desgevraagd aan meedoet lijkt vanzelfsprekend. Bij Wodehouse komen dit soort bonte avonden meermaals voor, in dit verhaal (The Metropolitan Touch) uit 1923, maar natuurlijk ook in The Song of Songs (1929), al speelt het daar in een stedelijke omgeving en kan het dus geen Village Concert heten, en uiteraard in The Mating Season (1949), waar we zelfs het hele programma van het concert meemaken, en waarin Esmond Haddock successen viert met de Hunting Song van zijn oude tantes. Het valt me overigens voor het eerst op dat zo’n Village Concert ook wel een beetje doet denken aan de gemiddelde bijeenkomst van The Wodehouse Society…

De meeste verhalen van Jeeves & Wooster spelen zich af in de grote stad, Londen of New York, maar er zijn ook prachtige bij die op het Engelse platteland spelen, zoals het verhaal van deze week. De sfeer wordt prachtig getekend, bijvoorbeeld die van ‘evensong‘ in de dorpskerk. Maar het gaat in dit verhaal om het gokken op de wedstrijden tijdens het ‘schoolfeest’ in Twing, zo’n bijeenkomst met allerlei kraampjes en een thee-tent en zaklopen en kokosnootwerpen en dergelijke. Als ik in Engeland ben vind ik het altijd heerlijk om zoiets bij te wonen. In Nederland heb je tegenwoordig weleens een ‘Engelse Fair’ waar ze dat proberen na te bootsen, wat dan meestal niet helemaal lukt. Vaak te commercieel. Een gunstige uitzondering daarop is de jaarlijkse ‘fair’ (in september) van de Anglicaanse kerk (St. Mary’s Chapel) bij Kasteel Weldam in Goor. Daar kan de Anglofiel – en dat zijn de meeste Wodehousianen toch ook – zijn hart ophalen en zich heel gelukkig voelen.

Het gokken, meestal op de paardenrennen, komt bij Wodehouse nogal eens voor. In de roman ‘Ring for Jeeves’ helpt Jeeves zijn tijdelijke meester Lord William ‘Bill’ Rowcester die als bookmaker geld probeert te verdienen om zijn afbrokkelende kasteel Rowcester Abbey te redden. In ‘Uncle Fred flits by’ is sprake van de hondenrennen, en in talloze andere verhalen komt het wedden zijdelings ter sprake. In het verhaal van deze week ‘The Great Sermon Handicap Race’ vormt het de hoofdmoot, en ook in dat hierna, ‘The purity of the turf’ speelt het een belangrijke rol. – Voor de vertaler een lastige opdracht, want de in Engeland zo wijd verbreide gok-cultuur met zijn typische gebruiken en het bijpassende jargon kennen wij hier niet zo. De fraaie korte uitdrukkingen voor allerlei vormen van weddenschappen en de gebruiken daarbij (to risk a tenner each way, an S.P. job, his odds are shortening) hebben wij niet, en het moet natuurlijk niet te duister, maar ook niet te uitleggerig worden. Een ander terrein dat Wodehouse vaak betreedt is dat van het klerikale, waarbij het lastige is dat de Anglicaanse kerk uiteraard een protestante kerk is, maar voor een groot deel veel meer op de katholieke lijkt. Dat levert problemen op bij de terminologie die je kunt gebruiken. Vaak zou je de vicar ‘pastoor’ willen noemen, maar dat kan niet want hij is getrouwd, dus zeg je dominee – maar dan kun je de curate dus ook geen kapelaan meer noemen. Er is dan weer wel een bisschop. En al die dominees en hulppredikanten dragen toch albe’s en kazuifels en superplieën. Dat soort problemen. Niet erg consequent allemaal, maar goed, het zij ons – al dan niet per biecht – vergeven. In dit verhaal – een van Wodehouse’ allerleukste – komen het gok-jargon en het klerikale jargon allebei veelvuldig voor – bien étonnés de se trouver ensemble.

Standsverschil is heel vaak het onderwerp van Wodehouse’ romans en verhalen, meestal doordat een een lid van aristocratie of patriarchaat een ‘eenvoudig meisje’ wil trouwen. Galahad Threepwood was ooit verliefd op Dolly Henderson, een zangeres die gewaagde liedjes zong in een roze maillot, Lord Yaxley (Bertie’s oom George) wordt verliefd op een serveerster, en was dat jaren geleden al op haar tante, destijds de barvrouw van het Kriterion, Ronald Overbury Fish, een neef van Lord Emsworth, heeft zich verloofd met Sue Brown, die danseres is van beroep, landheer Charles Biffen wil de dochter van een melkboer trouwen en Lord Worplesdon huwt zijn kokkin! En dat zijn alleen maar de eerste voorbeelden die me te binnen schieten… Wodehouse trouwde overigens zelf een ‘chorusgirl’, een revuedanseres. Niemand maakt het echter zo bont als Bingo, die in dit verhaal zelfs poseert als communist om een meisje het hof te kunnen maken dat ‘definitely of the people’ is, zoals Jeeves zou zeggen…

P.G. Wodehouse heeft een kleine honderd boeken geschreven. Wijlen Elizabeth Bowes-Lyon, de queen-mother, die een groot fan was van Wodehouse, heeft eens gezegd dat hij 98 boeken had geschreven, en sindsdien houdt de Wodehouse Society dat aan als ‘royal standard’. Maar een groot deel van zijn leven was Wodehouse niet in de eerste plaats een romanschrijver maar een (song)tekstschrijver voor het musical theater! Hij werkte daarin vooral samen met Guy Bolton en Jerome Kern, maar ook met Gershwin, Novello and Porter en was bijzonder succesvol. Denk aan producties als Have a Heart, Oh Boy, The Cabaret Girl, Sitting Pretty, en Anything Goes. In 1917 stonden er zes producties waaraan hij had meegewerkt tegelijkertijd op Broadway. Hij was een kenner en liefhebber van de theaterwereld en trouwde, net als de leukste personages uit zijn boeken, een ‘chorus girl’. Verschillende van zijn verhalen en romans spelen in de theaterwereld, zoals voor een deel ook met dit verhaal (over de ‘sukkel Cyril’ die zo graag bij het toneel wil) het geval is, en die verhalen geven een heel levendig inzicht in die wereld, hanteren ook vaak het jargon uit die sfeer en die tijd en tonen ons de gebruiken van het vooroorlogs theater – waarvan er verrassend veel tot nu hebben overleefd!

De familie Glossop speelt een belangrijke rol in Bertie Wooster’s leven. Hildebrand ‘Tuppy’ Glossop is een mede-Drone. Met diens nicht Honoria is Bertie in dit verhaal verloofd, een situatie waaraan hij op vele andere momenten maar nauwelijks weet te ontsnappen. Haar vader, Sir Roderick Glossop, de eminente zenuwspecialist, raakt er aanvankelijk steeds dieper van overtuigd, dat Bertie een psychiatrische patiënt is, en niet ongevaarlijk. Pas veel later in hun beider carrière (Thank you, Jeeves, 1934) raken Bertie en Sir Roderick beter met elkaar bekend en – heus waar – zelfs bevriend. Maar in dit verhaal is het nog lang niet zo ver….

Een terugkerend probleem voor Bertie Wooster is, dat hij almaar weer tegen zijn zin verloofd raakt met de meest ongeschikte meisjes, Honoria Glossop, zoals in dit verhaal, maar ook Pauline Stoker, Florence Cray, Madeline Bassett en talloze andere meer. Jeeves weet hem daar meestal vroeg of laat wel uit te redden, maar dit verhaal eindigt toch echt met een hopeloos verloofde Bertie: “Ik slaakte een holle, vreugdeloze lach en liep naar beneden om me bij Honoria te voegen. Ik had met haar afgesproken in de salon. Ze zou me Ruskin voorlezen.” – Maar wie weet heeft Wodehouse in die laatste zin nog opzettelijk een troost verborgen. Het is immers bekend dat het huwelijk van John Ruskin (beroemd auteur 1819-1900) met Effie Gray (muze en model van de prerafaëlieten 1828 – 1897) nooit werd geconsumeerd…

Zoals in het leven van Wodehouse zelf, spelen tantes een belangrijke rol in het leven van Bertie Wooster. Wodehouse’s ouders woonden in Hong Kong, waar zijn vader rechter was. Zijn broers en hij zaten in Engeland op kostscholen en zagen hun ouders zelden. Van zijn tweede tot zijn vijftiende levensjaar bracht de jonge ‘Plum’ in totaal ongeveer zes maanden door met zijn ouders. In de vakanties verbleef hij bij ooms en tantes, waarvan hij er een schier onuitputtelijke voorraad had.. Ook Bertie Wooster, die jong wees werd, is goeddeels opgevoed door tantes, en die blijven ook daarna een grote rol spelen in zijn leven. De twee belangrijkste daarbij zijn tante Dahlia (zijn ‘goede en eerbiedwaardige’ tante) en tante Agatha (‘die glasscherven eet en ondergoed draagt van prikkeldraad’), twee zussen van zijn overleden vader. Hoewel hij in de latere boeken vooral veel omgaat met tante Dahlia die weliswaar zeer grof tegen hem kan uitvallen maar die uiteindelijk ‘meer blaft dan bijt’ is het in deze vroege bundel, Jeeves is Uniek, telkens tante Agatha met wie hij zich moet meten. In dìt verhaal, Tante Agatha raakt uitgeteld, loopt dat voor één keer uitzonderlijk goed af voor Bertie…

JEEVES IS UNIEK is een vertaling van The Inimitable Jeeves uit 1924. Het is een pseudo-roman, opgebouwd uit 11 verhalen die voor de gelegenheid zijn verknipt tot 18 hoofdstukken die door onderlinge verwijzingen losjes aan elkaar geregen zijn tot iets dat op een roman lijkt. De thema’s en personages van de oorspronkelijke 11 verhalen komen ook nogal overeen, en die 11 verhalen zijn ook achtereenvolgens in het zelfde jaar (1921-22) in tijdschriften verschenen, voornamelijk in The Strand. De tante in dit boek is telkens tante Agatha (“die zich voedt met glasscherven, en lijfgoed draagt van prikkeldraad”), niet Tante Dahlia (Berties’s “alleraardigste en rechtschapen tante”), en een van de belangrijkste weerkerende personages is Bingo Little, die “verliefd wordt op elke tweede vrouw die hij tegenkomt”. De truc waarbij Bertie in dat verband moet doorgaan voor Rosie M. Banks, de schrijfster van tranentrekkende damesliteratuur als “Die rode Roos en die Zomer”, “Alles voor de Liefde” en “Zij was maar een Meid van de Straat”komt in drie van de elf verhalen voor, en verder zijn er verschillende verhalen bij die gaan over ongebruikelijke weddenschappen. Als je ze achter elkaar leest zie je goed hoe Wodehouse zijn plot-ideeën in de loop van dat jaar uitwerkt en uitbuit. In deze voorgelezen versie zijn de 18 hoofdstukken weer 11 verhalen geworden die los van elkaar beluisterd kunnen worden. Twee van de verhalen duren ongeveer een half uur, zoals de bedoeling was voor deze podcast, maar de andere elf duren eerder rond de drie kwartier. Het muziekje rond de afleveringen is uit ‘Mijn Broertje’ van de CD Bill Brookers’ Jugband 2005 (te beluisteren op http://bbjb.nl/nl/Recordings)

Vandaag het laatste deel van “Een Golf van Misdaad op Kasteel Blandings”. Een korte inhoud van het voorafgaande: Lady Constance begrijpt dat het Lord Emsworth is geweest die Baxter in de bil heeft geschoten met de luchtbuks van de kleine George, maar hij blijft glashard ontkennen. Lord Emsworth’ nichtje Jane blijkt even later echter toevallig met eigen ogen te hebben gezien wat haar oom heeft gedaan, en zij gebruikt die informatie vervolgens om Lord Emsworth te chanteren: ze dwingt hem in ruil voor haar zwijgzaamheid een briefje te schrijven waarin hij de omstreden baan van rentmeester zwart op wit toezegt aan haar verloofde, George Abercrombie. Baxter blijkt echter het hele gesprek tussen Lord Emsworth en zijn nicht Jane via een open raam duidelijk te hebben kunnen volgen. Om zijn schande geheim te houden, met name tegenover Lady Constance, biedt Lord Emsworth Baxter als prijs voor zijn zwijgen aan hem te herstellen in zijn functie van secretaris. Tot overmaat van ramp biedt dan ook nog onverwacht Lord Emsworth’s trouwe butler Beach zonder opgave van redenen zijn ontslag aan. Ongelukkig trekt Lord Emsworth zich in zijn studeerkamer terug. Dan gaat de deur open en komt Lady Constance binnen…

Lord Emsworth’ nichtje Jane, zou graag trouwen met George Abercrombie en rekende erop dat die de betrekking van rentmeester zou krijgen op Blandings Castle. Lady Constance heeft Lord Emsworth echter verboden hem die baan te geven en Jane neemt hem dat bijzonder kwalijk. Lord Emsworth neefje, de kleine George heeft de gehate Baxter in zijn bil geschoten met zijn luchtbuks, en Lady Constance geeft het wapen aan Lord Emsworth in bewaring met de opdracht George een flink standje te geven, wat Lord Emsworth weinig gemotiveerd doet, want zijn sympathie ligt eigenlijk bij de kleine schutter. Als Lord Emsworth met de luchtbuks in de hand voor het open raam staat en Baxter daar passeert, kan hij de verleiding niet weerstaan hem zelf ook, ongezien, te beschieten. De kleine George krijgt daar aanvankelijk de schuld van. Lord Emsworth beweert dat Baxter zich moet vergissen, hij heeft volgens hem altijd al wonderlijk gedag vertoond…

Vorige week hebben we gehoord hoe Lord Emsworth, die juist zo blij was dat hij eindelijk verlost was van zijn bemoeizuchtige secretaris Rupert Baxter opnieuw met die overambitieuze pennenlikker werd geconfronteerd. Het is duidelijk dat Lord Emsworth’s bazige zuster, Lady Constance haar protegé Baxter opnieuw als Lord Emsworth’ secretaris geïnstalleerd zou willen zien. Voorlopig heeft ze hem echter even aangesteld als huisleraar van de kleine George, Lord Emsworth’s kleinzoon, die tijdens de vakantie de tuinen rond het huis onveilig maakt met zijn luchtbuks. Dan is er ook nog Lord Emsworth’ nichtje Jane, dat graag zou trouwen met ene George Abercrombie. Om haar te kunnen onderhouden zou George echter wel de baan van rentmeester moeten krijgen op het landgoed Blandings. Lord Emsworth gunt hem die graag en hij heeft dat ook aan Jane toegezegd, maar Lady Constance denkt daar heel anders over en dwingt Lord Emsworth zijn belofte te breken. Jane komt daarover verhaal halen.

De eerste 15 afleveringen van onze podcast waren gewijd aan een Jeeves roman, Jeeves en de Liefde. De gedrukte versie van het boek verscheen in oktober bij uitgeverij IJzer en die is dus nu ook in zijn geheel te beluisteren op ModernDutch.nl – maar PG Wodehouse heeft zo’n honderd boeken geschreven, en die gaan niet allemaal over Jeeves en Bertie Wooster. Er zijn ook een aantal andere reeksen, zoals over de kleine oplichter een klaploper Ukridge, over de onuitputtelijke verteller Mr. Mulliner, over de nooit erg volwassen geworden Oom Fred, maar natuurlijk vooral ook over het paradijselijke Blandings Castle en zijn bewoners waaronder in de eerste plaats de beminnelijke maar altijd hopeloos verstrooide Lord Emsworth. De komende weken lezen we in vier afleveringen het verhaal Een golf van misdaad op kasteel Blandings uit de bundel Lord Emsworth bedoelt het goed. De gedrukte versie van die bundel is overigens nog wel te koop bij de P.G. Wodehouse Society die hem ook heeft uitgegeven, maar alleen daar!

Deze week het laatste deel van Jeeves en de Liefde. Als u de gedrukte versie nog niet hebt, vraag er dan naar in de boekwinkel of bestel rechtstreeks bij Uitgeverij IJzer te Utrecht. Ook bij [email protected] kunt u terecht. – Volgende week even iets anders dan Jeeves, dan vertrekken we naar Blandings Castle!