Macro met Boot en Mujagić | BNR

We zitten in een geldklem en het kabinet moet nadenken wat er écht belangrijk is. Dat zegt hoogleraar Lex Hoogduin van de Rijksuniversiteit Groningen. 'We zitten met een coalitieakkoord dat eigenlijk al ondeugdelijk was, in de zin dat men alles tegelijk wilde doen, en dus eigenlijk geen keuzes maakte. Een poging tot een vierkante cirkel ontwerpen'. 'Dat regeerakkoord had al een gat van 10 á 15 miljard - en dat is nóg gunstig gerekend. Sindsdien is Oekraïne-oorlog erbij gekomen - wat koopkrachtvragen oproept, wat extra uitgaven voor Defensie vergt. Het kabinet zit lastig, en ontkomt niet aan een combinatie van drie zaken: bezuinigen, lastenverhoging en prioriteiten temporiseren'. 'Geld is nooit gratis en nu gaat dat ook blijken. Ik denk dat er niet aan te ontkomen valt. Je kunt niet iedereen compenseren, je moet je compensatie op een bepaalde groep richten die het nodig heeft. Daar moet je echter wel financiering voor vinden. Doe je dat niet, dan laat je het begrotingstekort verder oplopen wat dit jaar al oploopt op een moment dat de prioriteit van de ECB moet zijn: inflatie onder controle krijgen.' 'Laat je dat begrotingstekort nog verder oplopen, dan gooi je vuur op de inflatie. En duurt het langer eer je die onder controle hebt, dan zal je verdere renteverhogingen nodig hebben'. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet-financiële bedrijven blijken op een enorme pot geld te zitten. In de coronajaren wisten de bedrijven bijna 100 miljard euro op te potten, blijkt uit cijfers van het CBS. Een probleem, vindt Barbara Baarsma, directeur van de Rabo Carbon Bank en hoogleraar Economie aan de Universiteit van Amsterdam. De bedrijven wisten vooral het geld op te sparen door minder te investeren, dat terwijl in 2021 er enorme winsten gemaakt werden. 'Het is problematisch. Als je kijkt naar het Nederlandse bedrijfsleven hebben het op twee-na laagste investeringsquota in Europa. Gemiddeld was het investeringsquota in Europa 24,66 procent, Ierland zat op het dubbele met bijna 50 procent. Wij zaten op 18,1 procent. Dat is een probleem, want het gaat ten koste van het groeipotentieel van de Nederlandse economie, op de lange termijn', zegt Baarsma. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De lange rente daalt weer, en dat is opmerkelijk volgens oud-directeur van het CPB en hoogleraar Coen Teulings aan de universiteit van Utrecht. 'Eerst schoot de rente twee procent omhoog, maar nu zien we dat mensen geleidelijk aan denken dat de kapitaalmarkt ervan uitgaat dat op lange termijn een dermate grote rentestijging níet nodig zal zijn om de inflatie onder controle te krijgen.' Volgens Teulings is het vertrouwen in de kapitaalmarkten, om de inflatie in te dammen, ook op zijn plaats. 'We zijn in Nederland vaak heel somber over de ECB, maar dat is een soort Nederlandse folklore. Als je kijkt naar wat kapitaalmarkten ook gewoon concreet van de inflatie verwachten, dan blijkt eigenlijk dat kapitaalmarkten ervan uitgaan dat - gemiddeld genomen - de ECB erin zal slagen. Er is wel een kleine stijging in de inflatieverwachting, maar dat is helemaal niet vreemd in een tijd van grote onzekerheid.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

De angst voor een recessie neemt maar toe. 'Spectaculair wat er gebeurt op de markt', zo beschrijft Hans Stegeman, head of research and Investment Strategy bij Triodos. 'De olieprijs is onder de honderd dollar, de euro-dollar koers staat bijna gelijk en het heeft alles te maken met de angst die er is voor een recessie en de vraag wanneer die komt.' De verwachting van Stegeman is dat een recessie 'steeds dichterbij' komt. 'Ook als je naar de rentebeweging kijkt zie je dat als extra indicator. Een paar weken geleden zagen we de tienjaarsrente aan alle kanten oplopen. Nu zien we die ook weer wat naar beneden gaat. Het idee is ook dat centrale banken de rente gigantisch gaan verhogen om de inflatie te bestrijden. Maar het kan wel eens zo zijn dat dat helemaal niet hoeft, want de economie gaat vanzelf wel verslappen, waardoor de spanning er wel uitloopt.' Stegeman ziet daarnaast ook dat er nog spanningen zijn voor het afsluiten van de gasleveranties door Rusland. 'Nord Stream 1 wordt stilgezet en het is de vraag of die weer open gaat. Als dat niet gebeurt heeft met name Duitsland, maar wij ook, een groot probleem.' Toch Stegeman ook tekenen dat een recessie nog tegen te houden is. 'Het goede nieuws is dat China weer begonnen is en dat de economie weer open is na de lockdowns. Je zag dat direct terug in de inkoopmanagersindex, die spoot omhoog. Uit China gaan we dan ook goed nieuws verwachten.' Een beetje positiviteit is echter wel nodig, beaamt Stegeman. 'Als we op het smalle pad weten te navigeren tussen het houden van vertrouwen en de inflatie indammen, en er gebeurt niks verkeerds, dan zou het allemaal nog best goed kunnen gaan.' See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sylvester Eijffinger, emeritus hoogleraar financiële economie Tilburg University, heeft kritiek op de modellen die inflatie moeten voorspellen. 'We zeiden een jaar geleden al, dit klopt allemaal niet.' Met de kritiek haakt hij in op Augustin Carstens, van de Bank for International Settlements. Hij benoemde dat de modellen die de inflatie moesten voorspellen hebben gefaald. 'De ECB heeft 8 triljoen euro aan securities op de balans staan, die overliquiditeit gaat zich manifesteren. En als dan de looneisen omhoog gaan, vanwege de inflatie, dan is het hek van de dam. We zitten nu in de situatie dat we hele hoge inflatie hebben, dubbele getallen. En dat hebben we permanent. De ECB en andere centrale bankiers hebben ook toegegeven dat ze allemaal miszaten', meldt Eijffinger. 'We wisten al dat die modellen fout zaten, omdat we nu geconfronteerd worden met een hele grote crisis.' See omnystudio.com/listener for privacy information.

De kritiek van minister Kaag van Financiën op het opkopen door de ECB van Italiaanse schulden getuigt van lef. Dat zegt hoogleraar Economie Sweder van Wijnbergen van de Universiteit van Amsterdam en hij bedoelt dat niet positief. 'Zij is net de minister die op de top van de conjunctuurgolf het begrotingstekort uit de hand laat lopen. Zij is niet de aangewezen persoon om te prediken hoe je zaken zuinig moet aanpakken'. Volgens de econoom is Kaag een 'typische minister van Financiën die tegen iedereen ja zegt'. Dat niet alleen, volgens Van Wijnbergen zegt ze evenmin de juiste dingen over hoe Italië aangepakt moet worden. Snellere economische groei, een strakker budgettair beleid - wie dit als oplossingen voor Italië aandraagt debiteert oppervlakkige cliché's volgens Van Wijnbergen. Het hele artikel lees je hier. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Minister Sigrid Kaag geeft een stevige waarschuwing aan ECB-baas Christine Lagarde: blijf weg van monetaire financiering, oftewel het opkopen van staatsschulden. Thomas bespreekt het met Casper de Vries, hoogleraar monetaire economie, Erasmus Universiteit Rotterdam. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het CPB is voorzichtig hoopvol dat de inflatie teruggaat naar 2%, maar de vraag is of dat wel goed nieuws is. Thomas bespreekt het met Bert Colijn, senior econoom bij ING. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Edin Mujagić van OHV Vermogensbeheer broedt nog na op het statement van de Bank for International Settlement over de inflatie. 'Voorkomen is beter dan genezen, zeggen zij. De afgelopen 40 jaar was de belangrijkste les voor centrale bankiers om inflatie te voorkomen, en niet wachten tot het een feit is en het dan willen genezen', legt Mujagić uit. 'De kosten van genezen zijn namelijk veel hoger. Als je kijkt naar het afgelopen jaar, dan lijkt het toch weer zo te zijn dat er gekeken wordt naar hoe het loopt. En als het uit de hand loopt, dan genezen we het.' De BIS ziet dat dat weinig veranderd is, terwijl de oude les van voorkomen is beter dan genezen blijft staan. 'Je moet je beleid dus aanpassen eraan', vertelt Mujagić See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wimar Bolhuis, hoofdeconoom van Ecorys en docent aan de Universiteit Leiden, vindt de strategie van minister Karien van Gennip om de arbeidskrapte te verhelpen bijzonder. Er komen geen trucjes om de vraag te verminderen, of mismatchen te voorkomen. Van Gennip wil juist mensen meer laten werken. 'Ze zegt dat we in Nederland meer moeten gaan werken. Dat is op zich niet nieuw en is wel vaker gezegd. Maar ze zegt nu dat in het Nederlandse belastingsysteem ingevoerd gaat worden dat je meer geld krijgt, als je meer dan 28 uur gaat werken.' Niet voor iedereen die ineens fulltime gaat werken zal dit gaan gelden, benadrukt Bolhuis. 'Het gaat ingevoerd worden in twee sectoren waar de problemen groot zijn, dus de zorg en het onderwijs.' Bolhuis vindt het een goed idee. 'Als er meer gewerkt gaat worden, dan zullen de problemen opgelost zijn.' Toch ziet de hoofdeconoom wel negatieve kanten aan het plan. 'Het nadeel is dat het ook uitgevoerd moet gaan worden. We weten dat er bij de belastingdienst wel problemen zijn en hoe kan je bijhouden of mensen 32 uur of meer werken? Dat moet dan geregistreerd worden ergens en die mensen moeten de bonussen ook weer uitgekeerd worden. Je moet voorkomen dat mensen tijdelijk meer gaan werken om aanspraak hierop te maken.' 'In de uitvoering wordt dit dus wel een groot probleem. Gaat de belastingdienst dit doen of ga je dit aan de sectoren zelf laten? Hier zit dus nog een hele grote uitwerkingsvraag', aldus Bolhuis. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Bank for International Settlements (BIS) dringt er bij centrale bankiers op aan in te grijpen. De reële rentes zijn nog steeds negatief nu de rente stijgt, maar de inflatie nog veel hoger is. 'Kennelijk zijn ze bij de BIS er niet helemaal van overtuigd dat centrale bankiers echt ingrijpen', zegt redacteur macro-economie Marijn Jongsma van het Financieele Dagblad. De Bank for International Settlements coördineert centrale bankpolitiek. Er is overleg tussen monetaire autoriteiten binnen de BIS. 'Het is eigenlijk de bank der centrale banken', zegt Jongsma, 'De BIS is ook een spil in het opleggen van kapitaaleisen aan banken, zoals Basel I, II en III'. Opgericht in de jaren '30 om de Duitse herstelbetalingen te distribueren, zetelt de instelling in Basel. Volgens Jongsma zijn de centrale bankiers druk in de weer om het inflatiespook te bezweren, maar is de BIS daar 'kennelijk niet helemaal van overtuigd'. Vandaar de extra aansporing. De BIS wijst erop dat de reële rentes nog steeds negatief zijn - de rente stijgt, maar de inflatie is nog hoger. 'Conclusie: als je zo'n beleid niet hard genoeg voert en er is nog steeds sprake van negatieve rentes, dan ben je per saldo aan het stimuleren. Dus is de boodschap: stap nog harder op die rem'. De BIS spreekt van een kantelpunt. Volgens Jongsma is dat echter naderhand pas met zekerheid te zeggen. 'We hebben jarenlang in een lage inflatie-omgeving gezeten waarbij mensen ook niet zo veel acht sloegen op prijsstijgingen. Er was ook weinig onderzoek naar: af en toe werd iets duurder, dan verdween dat weer uit de cijfers. Het het was niet on top of mind.' 'Maar als je in hoog inflatieregime terecht komt, dan gaat iedereen zich enorm focussen op dat cijfer: vakbonden gaan zich organiseren, iedereen wil kortlopende contracten, mensen komen met indexatie-eisen. Kortom, het is de klassieke loonprijsspiraal'. Volgens Jongsma moet voorkomen worden dat het tussen de oren gaat zitten en dat mensen gaan anticiperen op een hogere inflatie in de toekomst. 'Er moet een grote plas koud water over die economie gegooid worden.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Recessiezorgen op het Damrak. De olieprijzen gaan flink omlaag en dus is de angst groot. Volgens hoofd Research & Investment Strategy Hans Stegeman bij Triodos Bank is die angst reëel. 'Er zit áltijd een recessie aan te komen', stelt hij. 'Maar wanneer die begint, is altijd een van de cruciale vragen. Het is natuurlijk niet alleen op het Damrak raak, maar we zien ook dat het sentiment in de VS ook flink gedraaid is. Eerst was het zo dat er 'heel veel spanning' was in de economie, lage werkloosheid, een hoog uitgavenpatroon van de Amerikaanse consument, dus het gaat supergoed daar. Maar, de inflatie, dat was het verhaal van de VS, en dus verhoogde de Fed de rente.' Met behoorlijke stappen ook, en de Fed lijkt nog niet uitverhoogd. 'Er zijn plannen voor nog meer stappen', vervolgt Stegeman. 'En het is natuurlijk een beetje zo dat als je de rente verhoogt, dat je dat met een doel doet. Het doel daarvan is de inflatie verlagen, maar hoe loopt dat? Dat loopt niet direct naar de inflatie; in plaats daarvan wil je dat je de spanning uit de economie haalt en dat mensen minder uitgeven. Of dat bedrijven minder investeren, zodat uiteindelijk de inflatie omlaag gaat. Dat betekent uiteindelijk dat je minder economische activiteit wil hebben. En daar ligt de belangrijkste vraag: lukt het om die economische activiteit te doen afnemen zonder een recessie?'See omnystudio.com/listener for privacy information.

De zon schijnt, de temperatuur klimt in de twintig, dus een lijkt een mooie dag te zijn. Tenzij je naar de CBS-cijfers over het consumentenvertrouwen kijkt, dan is het allesbehalve een mooie dag. Heleen Mees, econoom, jurist en Volkskrant-columnist spreekt van een historisch dieptepunt. 'Min vijftig deze maand, dat hebben we nog nooit eerder bereikt. De consumenten geven aan dat ze echt last hebben van de stijgende prijzen en dat verklaart het dalende consumentenvertrouwen ook deels. De arbeidsmarkt is namelijk sterker dan hij ooit is geweest. Het punt met consumentenvertrouwen is dat die prijsstijgingen niet beïnvloed kunnen worden door de overheid. Voor een heel groot deel worden die geïmporteerd naar Nederland; stijgende energie- en voedselprijzen en de oorlog in Oekraïne. Allemaal uit het buitenland.' Waar de overheid wél invloed op heeft, volgens Mees, is zorgen dat er geen loon-prijsspiraal ontstaat. 'En die dreigt wel degelijk te ontstaan, omdat er een heel erg krappe arbeidsmarkt is.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Inflatie en vooral de stijgende prijzen van voedsel en energie doen steeds meer Nederlandse huishoudens in financiële problemen belanden. Als we uitkomen op een miljoen huishoudens in problematische schulden, dan is dat 'geen gekke schatting', zegt econoom Piet Rietman van ABN Amro. 'Voor het huidige inflatieniveau zaten er al een half miljoen Nederlandse huishoudens zo erg in de problemen dat ze hun vaste lasten of noodzakelijke uitgaven niet meer konden betalen, daar komt behoorlijk wat bij. Afhankelijk van de inflatieverwachting - als we uitkomen op een miljoen Nederlandse huishoudens in problematische schulden, dan is dat is geen gekke schatting.' Nieuw in Nederland: armoede1htmlVolgens Rietman hebben we te maken met een nieuw verschijnsel in Nederland. 'We zijn er niet aan gewend in de Nederlandse economie om te praten over mensen die echt basale behoeften niet kunnen betalen.' Rietman wijst erop dat economen ook de neiging hebben om een laagconjunctuur te vertalen naar menselijk gedrag in termen van bezuinigen op luxegoederen of ontsparen - het gebruik van een spaartegoed om financiële klappen op te vangen. Waar economen in de regel geen rekening mee houden is dat er nu ook bespaard wordt door het terugschroeven van alledaagse noodzakelijke uitgaven. Kortom, er is sprake van een voorheen ongekende armoedeval voor veel Nederlandse huishoudens. In de schuldsaneringsstatistieken zijn deze huishoudens echter niet terug te vinden. Sterker nog, wie het nieuws volgt gaat geloven dat het aantal mensen dat in de schuldsanering zit, afneemt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een prominent lid van het rentecomité van de Amerikaanse Federal Reserve heeft gisteren voor opschudding gezorgd door te zeggen dat het jaren gaat duren voordat de inflatie weer op een laag niveau van twee procent zal terugkeren. Even verderop in het interview zei ze dat ze de kans op een recessie niet groot acht. 'Die twee dingen moet je samen zien, want die hebben een gemeenschappelijke reden', zegt Edin Mujagić van OHV Vermogensbeheer. 'Wat ze daarmee in feite tussen de regels door zegt, is dat we met die renteverhogingen niet heel ver gaan komen', vervolgt Mujagić. 'Dat is goed nieuws, de kans op recessie is laag. Maar de prijs daarvoor is dat je die inflatie dus niet op korte termijn daadkrachtig aanpakt. De Fed hoopt dat ze de rente kunnen verhogen zonder dat het een diepe recessie veroorzaakt, maar dat het wel genoeg zal zijn om de pijn over een paar jaren heen te spreiden. Als het rentecomité eraan vasthoudt dat een rente van 3,8% eind 2023 te laag is, dan is de prijs daarvoor dat de afbouw van inflatie heel lang gaat duren. Niet alleen in Amerika, maar de kans is groot dat het ook in Europa lang gaat duren.' See omnystudio.com/listener for privacy information.

De huizenmarkt ís te redden, dat is de conclusie van een rapport dat door meerdere banken is opgesteld. De banken adviseren maar liefst zeventien maatregelen om woningen voor meer mensen betaalbaar worden en de markt niet volledig over te laten koken. Senior econoom Philip Bokeloh van ABN AMRO is een van de ondertekenaars van dat rapport, ziet dat met name het gebrek aan toegankelijkheid een heet hangijzer is. 'Maar de huurprijzen schommelen ook ontzettend veel en er is sprake van ongelijkheid tussen huurders en kopers. Ook kost het huidige beleid gewoon best veel geld, waardoor er meer belasting is op arbeid. En dat verstoort de economie.' Maar, zo stelt Bokeloh in het rapport, er is licht aan het einde van de tunnel. 'Het is al vaker voorgesteld, maar het verplaatsen van een eigen woning van box 1 naar box 3 komt ook in ons rapport naar voren. Daarvoor moet je natuurlijk wel wat aanpassingen plegen, dus dat betekent dat de hypotheekrenteaftrek moet worden verlaagd en dat de wet-Hillen versneld moet worden afgebouwd. En het eigenwoningforfait verhogen. Als dat gelukt is, is er ruimte om de woning naar box 3 over te hevelen. De plannen van de regering zijn om box 3 in te richten volgens werkelijke rendementsheffing. Volgens ons zou je dan een woning in twee rendementen kunnen indelen: het woongenoegen en daarnaast de waardestijging.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet geheel onverwachts, maar toch was het rentebesluit van de Fed zeer bijzonder. Voor het eerst in bijna dertig jaar verhoogde de Amerikaanse centrale bank de rente met maar liefst 75 basispunten. 'Als professional ben ik niet overvallen, want je kijkt de hele dag en ook 's avonds naar de schermen', zegt Wim Zwanenburg, van Stroeve Lemberger. 'Als je kijkt naar de geldmarktfutures, de termijncontracten op de geldmarkten, dan kon je al zien dat de drie kwartjes al ingeprijsd waren in de markt. Maar vermogensbeheerder en beleggers gingen nog uit van 50 basispunten.'  Dat ze daar vanuit gingen was vooral nog zo voor de inflatiecijfers van afgelopen vrijdag, die 'behoorlijk tegenvielen', zoals Zwanenburg omschrijft. 'Het verwijt is aan de Fed dat ze dit verkeerd hebben ingeschat. Op het moment dat Biden aantrad met zijn nieuwe regering ging hij ook nog eens verder stimuleren. De Amerikaanse economie ligt op een heel hoog groeipad, maar komt door allerlei schrokken van de oorlog, corona in China, logistieke problemen en de krappe arbeidsmarkt tot stilstand', aldus Zwanenburg.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De ECB is voor een spoedvergadering bijeengekomen om te praten over de opgelopen rente, de verschillen tussen de verschillende lidstaten en wat ze daaraan gaan doen. 'Het is niet makkelijk, want wat er nu optreedt is een soort fragmentatie in de eurozone', zegt hoogleraar macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam Roel Beetsma. 'De opkoopprogramma's voor de pandemie is afgelopen, het asset purchasing programma wordt ook steeds verder verkleind en zal op een gegeven moment aflopen, en de manier om hier iets aan te doen is toch echt door opkopen.' 'Je zou de investeringen in beide programma's op peil kunnen houden, dus als obligaties dan aflopen worden er nieuwe gekocht', vervolgt Beetsma. 'De netto opkopen zijn afgelopen, maar er zijn wel nog herinvesteringen. Een mogelijkheid is dat die herinvesteringen meer richting landen gaan die onder vuur liggen.'                                                                                                                                               See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je zult een sterke maag nodig hebben als je je momenteel op de financiële markten begeeft, want het doet overal zeer. Maar, waar komt die recessieangst door? Volgens hoogleraar Overheidsfinanciën en Economisch Beleid Bas Jacobs van de Vrije Universiteit komt dat door meerdere factoren. 'We zien de rentes sterk oplopen en dat heeft wel degelijk iets te maken met de zeer hoge inflatie', betoogt hij. 'Gisteren stond de aandelenmarkt bij Standard & Poors op -4 procent. De AEX op -3 procent en ook markten in Azië gingen onderuit. Techaandelen kregen grote klappen door de rentevrees en dat komt toch allemaal omdat de inflatie langer aanhoudt en hoger uitvalt dan markten in de VS bijvoorbeeld verwachtten.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Een rare combinatie van een soort crisissfeer en tegelijkertijd een vorm van hoogconjunctuur, gezien de krappe arbeidsmarkt', zo betitelt macro-economieredacteur Marijn Jongsma van het FD de ramingen van De Nederlandsche Bank en de daar aan gekoppelde beleidsaanbevelingen. 'Wat DNB duidelijk maakte tijdens hun presentatie, is dat het weinig zin heeft om als overheid schade te repareren. Dat betekent dat je de vraag verder aanjaagt en dus ook de inflatie. Dus het is een soort auto die vastzit in de modder, als je gas geeft wordt de motor heter, maar kom je alsnog geen meter vooruit. Dus de mogelijkheden om dit met een soort van stimulerend beleid op te lossen zijn eigenlijk beperkt.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hans Stegeman, hoofd Research and Investment Strategy bij Triodos, sloeg zeker niet stijl achterover bij het rentebesluit van de ECB. 'Het is wel een opmerkelijke dag, omdat we niet eindelijk het perspectief hebben, na jaren, dat de rente weer positief gaat worden.' Stegeman benadrukt wel dat het niet meten rozengeur en maneschijn is. 'Het gebeurt niet meteen. We gaan eerst het aankoopprogramma van staatsobligaties stopzetten, p[er 1 juli. Vervolgens stijgt de rente met 25 punten. Waar markten wel stijl van achterover sloegen is dat de kans aanwezig is dat we in september 50 basispunten omhoog gaan. Dat markeert een tijdperk van enorm lage rente.' Toch heeft Stegeman twijfel bij het beleid. 'We hebben zo'n groot monetair experiment uitgevoerd in de afgelopen 15 jaar. Het lijkt me stug dat we dit zonder kleerscheuren kunnen beëindigen.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een historische dag, zo mag 9 juni 2022 met recht genoemd worden. 'De ECB is vandaag bijeen in Amsterdam, waar er vergaderd wordt over de aankondiging van de renteverhoging', aldus beleggingsstrateeg Wim Zwanenburg van Stroeve en Lemberger.  Het zou een historische beslissing zijn, omdat het een lange periode niet is gebeurd aldus Zwanenburg. 'In reactie op de coronaperikelen werd die rente steeds verder verlaagd, en we zitten eigenlijk met de depositofaciliteitsratio op een negatieve rente van -0,5 procent. Dus nu is de vraag met welk tempo ze de rente gaan verhogen. Wordt het een kwart procent, of met vijftig basispunten en een half procent? Wordt het juli of later, en zeggen ze iets over een verder pad?' Zwanenburg vervolgt: 'We constateren wereldwijd en in eigen land dat de inflatiecijfers heel erg hoog blijven. Ze vlakken misschien af, maar de inflatie blijft oplopen. En dan is het verwijt aan de centrale banken dat ze achter de feiten aanlopen, terwijl ze de economische groei zouden moeten afremmen en de inflatie afzwakken, door de rente te verhogen.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kleinverdieners komen - onder andere door de gestegen energieprijzen - steeds vaker in financiële problemen terecht. Kan daarop worden ingegrepen, en belangrijker nog: door wie? Volgens hoofdeconoom Wimar Bolhuis van Ecorys zijn er voldoende maatregelen te verzinnen, maar de implementatie daarvan verloopt stroef. 'Je ziet dat overheden in de hele wereld proberen in te grijpen en inkomenspolitiek te voeren, maar wat daarin heel erg opvalt is dat er allereerst ontzettend lompe maatregelen worden genomen', stelt hij. 'Accijnzen worden verlaagd, btw wordt verlaagd, de energiebelasting wordt verlaagd, noem maar op. Dat doen ze om de lagere inkomens te stutten, maar het komt natuurlijk bij iedereen terecht.' Ook constateert Bolhuis dat het specifieke beleid in Nederland niet heel gemakkelijk geïmplementeerd kan worden. 'In Nederland hebben we bijvoorbeeld bedacht dat we de laagste inkomens energietoeslagen toekennen, die door de gemeentes uitgekeerd moeten worden. Maar dat loopt dus heel erg lastig. Ruim de helft daarvan is nog niet uitgekeerd. Dus de overheden proberen het wel, maar het valt op dat specifieke maatregelen lastig te implementeren zijn.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Steeds meer economen en banken spreken van een recessie nog vóór hij is uitgebroken, maar daadwerkelijk iets zeggen over de stand van de economie of hoe erg het gaat worden is knap lastig als je er middenin zit, zo betoogt financieel journalist Martin Visser van de Telegraaf.  'Dat ervaar ik steeds weer ja', zo stelt hij. 'Nou ben ik geen econoom die voorspelt - ik doe vooral verslag. Ik heb geen afdeling onder me die modellen berekent en dergelijke, maar ik ervaar nu moeite om de heftigheid van wat er gebeurt te zien en te voorspellen. Dat doet me denken aan de cijfers in de coronacrisis en de eurocrisis. Nu lijkt het economisch best prima te gaan in de eerste maanden ná corona, en dat ondanks de oorlog in Oekraïne. Maar, zo erkent ook Visser, het worden spannende tijden. 'Ik ben vooral heel erg benieuwd hoe we over een paar maanden terugblikken op deze periode, omdat steeds meer banken spreken over een mogelijke recessie die op komst is. We zitten nu in een soort stilte voor de storm zo lijkt het, maar het zou ook gewoon los kunnen lopen.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

De lange rente was jarenlang zeer laag en zelfs negatief, maar de laatste tijd stijgt de rente, merkt econoom Coen Teulings. 'De oorzaken zijn de oorlog in Oekraïne en de naweeën van Covid-19.' Sinds de coronacrisis neemt de werkloosheid rap af, verrassend genoeg, vindt Teulings. 'Op de een of andere manier is dat gebeurd. We zijn het werken ontleerd. We zijn allemaal gaan uitgeven en willen allemaal onze spaarcenten uitgeven om uit eten te kunnen gaan. Maar er zijn ook veel mensen die minder willen werken. Er was altijd een ruime voorraad van mensen die willen werken in de horeca, maar die zijn er nu minder', volgens Teulings. De omvang van de effecten verbaast velen, ziet Teulings. 'We weten ook niet heel precies waarom de arbeidsmarkt zo overspannen is. Maar dat zorgt er wel voor dat er druk is op de rente, omdat er veel vraag is, maar weinig aanbod.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een gemiddelde stijging van de CAO-lonen van 3,8 procent, zoals de AWVN meldt, lijkt goed nieuws, maar de cijfers zijn nog vertekend, stelt ABN Amro-econoom Piet Rietman. 'Op het begin van het jaar waren er lagere loonstijgingen afgesproken.' Rietman denkt ook dat veel werkgevers wachten met afspraken maken, tot de inflatie minder hoog is dan het nu is. 'Daarnaast moet je onthouden: dit zijn CAO's die nu afgesloten worden, maar er zijn ook best wel CAO's die niet afgesloten worden. Er zullen ook veel CAO's in augustus, september of oktober afgesloten worden. Dan is de inflatie wat lager en kunnen werkgevers en vakbonden het beter verkopen aan hun achterban, dat de loonstijging lager is.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de tegenvallende Europese inflatiecijfers is er een grote kans dat de ECB in juli de rente verhoogt. Dat zegt macro-econoom en jurist Heleen Mees. 'Iedereen in Europa is gisteren weer geschrokken van het inflatiecijfer van 8,1 procent. Dat is inclusief de prijs van energie en voedsel, die nogal volatiel zijn, maar ook de kerninflatie viel hoger uit dan verwacht'. Volgens Mees een duidelijk signaal dat de energieprijzen beginnen door te werken in de gewone prijzen die mensen voor andere producten betalen. 'Bovendien zien we ook dat er loondruk komt. In de laagwaardige arbeid beginnen mensen compensatie te willen voor de hogere loonkosten', aldus Mees. 'Dus het is echt heel belangrijk dat de ECB het voorbeeld van de Amerikaanse Federal Reserve volgt.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inflatie in de Eurozone bedraagt nu 8,1 procent. 'Van 7,4 procent in april is dat een flinke stap omhoog', zegt Bert Colijn, senior econoom Bert Colijn van ING. Volgens Colijn was de inflatie niet eerder zo hoog sinds. En weer zijn het de voornamelijk energieprijzen die voor die cijfers zorgen, maar niet uitsluitend. 'Alarmerend', zegt Colijn die erop wijst dat de inflatie zich nu uitbreidt naar andere categorieën. 'Het begint breder te worden.'  Anders dan in Europa als geheel is de inflatie in Nederland wat gedaald. Met dank aan de accijnsverlaging op energie. Wat Colijn opvalt, is dat nu ook de voedselprijzen sterk stijgen. Uit onderzoek blijkt dat de Nederlandse consument niet gelukkig is met de hoge inflatie, het valt Colijn op dat deze onvrede zich niet vertaalt naar het gedrag: 'De horeca doet het goed, de reisbranche gaat sterk, zo duwen we de echte zwaarste recessiedruk even voor ons uit.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

President van de ECB Christina Lagarde heeft een blogpost geschreven, waardoor het lijkt alsof ze een overhoop ligt met de eigen centrale bank. 'Het is opmerkelijk dat ze met een soort primeur kwam, en het verbaast me hoe weinig dat is opgepakt', zegt hoogleraar economie aan de Rijksuniversiteit Groningen Lex Hoogduin. 'Het is een uitgebreide macro-economische analyse ,met als uitgangspunt dat ze de regie bij de ECB een beetje terug probeert te krijgen', aldus Hoogduin. 'Kennelijk was er intern nogal strijd over hoe snel en wanneer precies rentes verhoogd moeten worden, en ze heeft nu heel duidelijk een lijn uitgezet in dat blog. Zonder dat er een vergadering was geweest, dus dat was kennelijk nodig.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lukas Daalder, Chief investment Strategist bij BlackRock, ziet het zoveelste financiële stabiliteitsrapport langskomen. Ditmaal dat van het CPB, op verzoek van de Tweede Kamer. 'Hier wordt keurig teruggeblikt op 2021, maar er is geen woord genoemd over Oekraïne en de term inflatie valt maar drie keer. Het is een blik in de achteruitkijkspiegel.' De schade wist het CPB wel te beperken. 'Ze zijn niet helemaal blind voor wat er gebeurt. Maar je kan je afvragen wat het doel is van een rapport over de financiële stabiliteit, als je niet ook de actualiteit wat prominent meeneemt?', vraagt Daalder zich af.  Beluister de podcast om de rest van het verhaal van Lukas Daalder te horen!    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Econoom Sweder van Wijnbergen heeft weinig goede woorden voor het beleid van de centrale banken in de wereld. 'Het foute beleid uit de jaren '70 wordt herhaald', vindt hij. De banken willen de geldmarkt verkrappen, zodat de inflatie beteugeld kan worden.  'In de jaren '70 zag je ook aanbodschokken. De aanvraag liep voor op het aanbod en dan is het niet de bedoeling om verder te stimuleren, dat deden ze wel heel lang. Nu wordt er minder hard gestimuleerd, maar ze doen het nog steeds.'  Van Wijnbergen waarschuwt dan ook voor een loon-prijsspiraal. 'Als dat gebeurt, kan je er alleen nog uitkomen met een flinke recessie, zoals je in de jaren '80 zag.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Marijn Jongsma, redacteur macro-economie van het Financieele Dagblad, merkt een schizofrene situatie op door het historisch lage consumentenvertrouwen. 'Er wordt enorm gesomberd door de consument, maar door ondernemers veel minder, grappig genoeg. Toch blijven we consumeren. Als je de consumptie nu vergelijkt met een jaar geleden, is het enorm gestegen.' Jongsma wijst vooral de spaarpotjes aan als reden dat er toch geconsumeerd wordt. 'Mensen hebben tijdens corona gespaard. Ze konden niet naar het café of het concertgebouw, dus dat geld wordt nu uitgegeven. Dat ze somber gestemd zijn heeft vooral te maken met de inflatie, omdat hun koopkracht en spaargeld wordt uitgehold.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Heleen Mees, econoom, jurist en columnist voor de Volkskrant ziet dat de lage rente van de afgelopen jaren niet het effect heeft gehad waar men op hoopten. 'Altijd ging men ervan uit dat als de rente verlaagd werd, de investeringen aangejaagd werden. Maar in de praktijk is dat niet het geval. Bedrijven investeren vooral als er gezien wordt dat er voldoende vraag is naar hun producten en diensten.' Het 'transmissiemechanisme' van rentebeleid naar de reële economie werkt anders, volgens mee. 'De lage rente wakkert de prijzen van assets aan. Dus van huizen en aandelenkoersen. Als die stijgen voelen mensen zich rijker, ook als die winsten nog niet gerealiseerd zijn. Die winsten kunnen ze wel realiseren door schulden op te nemen tegenover de waarde van hun huis of aandelen. Dat geld wordt weer uitgegeven, wat investeringen stimuleert van bedrijven en weer zorgt voor banen.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Klaas Knot, de topman van De Nederlandsche Bank, stelt voor om in juli de rente van de ECB te gaan verhogen van -0,5 procent naar -0.25 procent, om zo de inflatie te bestrijden. Niet zo'n gekke gedachte, zegt Arnoud Boot, hoogleraar ondernemingsfinanciering en financiële markten aan de Universiteit van Amsterdam.  'Het is een machtsspel binnen de ECB. De richting staat eigenlijk vast, vandaar dat zijn uitspraak ook een redelijk grote uitspraak had op de beurs. Het is niet zoals in het verleden dat Nederland en Duitsland het tegenovergestelde zeiden van de rest van Europa, wat genegeerd werd op de financiële markten.' Boot ziet ook dat Knot hiermee Lagarde dwingt om uitspraken te doen over de rente. 'Ze moet nu bevestigen dat ze hetzelfde erover denkt.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet eerder was de arbeidsmarkt zo krap. Dat zegt hoogleraar Economie en Overheidsfinanciën Bas Jacobs van de Erasmus School of Economics. Volgens Jacobs is er een record aantal vacatures van 451.000 tegenover 338.000 werkzoekenden. Met als uitschieter de horeca. 'Die krapte is echt uitzonderlijk.' Logischerwijs is er dan ook een sterke groei bij de uitzendbureaus. het afgelopen kwartaal kwamen er 57.000 banen bij, een stijging van de werkgelegenheid bij de uitzenders van 7,6 procent. Ook Jacobs wijst echter op de incongruentie tussen deze krapte en de hoogte van de lonen. 'We zien die krapte maar heel beperkt terug in de loonstijgingen. Alleen de contractlonen stegen in april met 2,7 procent, maar dat is niet genoeg om de inflatie bij te houden. De inflatie in april is 9,6 procent, gecorrigeerd voor inflatie betekent dit dat mensen er ruim 5 procent in het besteedbaar inkomen op achteruit gaan.'   Voorlopig zal je in deze podcast-feed de blikken van verschillende economen zien op de macro-economie. We werken nog aan een nieuwe naam en artwork.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luc Aben, hoofdeconoom bij Van Lanschot, ziet 'barslechte'-cijfers uit China komen. Grootste redenen: 'Het Covid-verhaal en de lockdowns, de problemen in de vastgoedsector en het evenwichtiger worden van de vraag uit het Westen.' Aben merkt op dat we vanuit het Westen nu minder inkopen vanuit China, doordat de lockdowns voorbij zijn: 'Inmiddels heeft iedere tuin wel een nieuwe tuinkabouter. Als we opnieuw meer diensten gaan consumeren dan goederen, dan heeft China daar last van.'   Voorlopig zal je in deze podcast-feed de blikken van verschillende economen zien op de macro-economie. We werken nog aan een nieuwe naam en artwork.    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het mag gerust als het einde van een tijdperk worden beschouwd. Na ruim twintig jaar trouwe dienst zwaait macro-econoom en voor een allerlaatste keer BNR-economiecommentator Kees de Kort af. Voor BNR-luisteraars was het vaste prik om 12.10 uur. Het steevaste 'goedemiddag Kees' van presentator Thomas van Zijl werd net zo steevast beantwoord met 'dag Thomas', waarna de economische ontwikkelingen van de dag rap maar uitgebreid besproken werden. Lees ook | Kees de Kort verlaat BNR Een macro-economische hoeksteen, die liever zonder al te veel poespas vertrokken was, maar wij zullen hem wel degelijk missen. Dus namens de redactie: ontzettend bedankt Kees de Kort, macro-econoom en BNR-economiecommentator. Bekijk hier de laatste bijdrage van Kees de KortSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook de Europese Centrale Bank lijkt eindelijk overstag te gaan met een renteverhoging. Deze zomer zal de rente mogelijk omhoog gaan, volgens topvrouw Christine Lagarde. 'Het is allemaal een storm in een vingerhoedje', BNR's macro-econoom en economiecommentator Kees de Kort. De Kort wijst erop dat de renteverhoging weinig zal uitmaken in de strijd tegen de inflatie. 'De inflatie in Europa zit rond de acht. Als de rente omhoog gaat zal die waarschijnlijk naar 0.5 gaan. Dat maakt helemaal niks uit. Maar er is een goede reden dat Lagarde dit doet, want dat heeft te maken met de Amerikaanse Federal Reserve.' De Amerikanen hebben namelijk al eerder de rente verhoogd, waardoor de ECB nu ook moet volgen, merkt De Kort op. 'Dat betekent dat de dollar sterker wordt op alle munten, maar ook op de euro. De inflatie wordt grotendeels bepaald door producten op de wereldmarkten, die in dollars genoteerd zijn. Als die prijzen stijgen en de euro vervolgens nog waarde verliest op de dollar, dan heeft dat voor Europese consumenten een opdrijvend effect op de inflatie', aldus De Kort.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Gisteren klaagde hij nog over de gestegen kosten van zijn boodschappen, maar bij het horen van de inflatiecijfers in China verschijnt er toch langzaam weer een glimlach op het gezicht van macro-econoom en BNR-economiecommentator Kees de Kort. 'Twee procent inflatie in Europa? Daar doen we het voor.' De Kort noemt de - bescheiden - inflatiecijfers in China bijzonder. 'Producten die het meeste in prijs stijgen, zijn energie en voedsel. Dat zijn toch vaak wereldmarktprijzen, dus als die prijs in Nederland stijgt, stijgt-ie ook in China. En de Chinese overheid doet hun stinkende best om te proberen die prijsstijging voor het Chinese publiek onder controle te houden. En daar hebben ze genoeg middelen voor. Voorraden in eigen land, subsidies, producenten vragen om de prijsstijging niet door te voeren. Allerlei kostbare manieren om ervoor te zorgen dat het publiek niet opmerkt wat er op de wereldmarkt gebeurt.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet langer is het inflatiecijfer van 9,6 procent toe te schrijven aan alleen de energiesector. Het wordt breder gedragen en veel producten worden alsmaar duurder. Vlees, groenten, koffie, noem maar op. Ook de boodschappen van macro-econoom en BNR-economiecommentator Kees de Kort zijn een stuk duurder geworden. 'Iedereen merkt dat.' 'Het is natuurlijk afhankelijk van wát je koopt en je gezinssamenstelling, maar het wordt gewoon allemaal duurder. 9,6 procent, en het vervelende is dat de dingen die het meest in prijs stijgen, de dingen zijn die je móet kopen. Dat betekent dat de ruimte voor de dingen die je wil en kunt kopen een stuk minder is geworden. Hier en daar merken we in cao-afspraken dat er hogere loonstijgingen worden afgesproken, maar voor nu is koopkrachtverlies the name of the game voor heel veel mensen.' Automatisch een dikke min voor de economie, zo concludeert De Kort dan ook. 'Naast eten en drinken kopen we ook een heleboel andere dingen', vervolgt hij. 'Men maakt een keuze voor die verschillende dingen, misschien dat mensen prioriteit leggen bij vakantie. Dat kan, maar dat gaat dan weer ten koste van andere dingen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De leiders van de G7-landen zijn het eens geworden om de invoer van Russische olie te verbieden. Dat meldt het Witte Huis. 'De rijke landen willen er in het Oekraïneconflict nog een schepje bovenop gooien. De rijke landen willen sancties en maatregelen, maar de rest van wereld denkt daar heel anders over', stelt Kees de Kort, macro-econoom en BNR economiecommentator.  Volgens De Kort is het gevolg van de sancties dat de energieprijzen en voedselprijzen omhoog gaan. 'Dat betekent dat de inflatie op veel plekken in de wereld ook omhoog gaat. Extra sancties maken het extra onprettig.' De Kort vindt dat de eerste prioriteit van de Nederlandse regering de Nederlandse bevolking zou moeten zijn, de twee prioriteit zou Europa moeten zijn en dan volgt de rest van de wereld. 'We moeten wel nadenken wat de consequenties zijn op korte termijn en lange termijn wanneer Nederland optreedt bij een conflict, dus niet op gevoel zomaar wat doen.'     See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘We zitten in een heel raar moment. Ik zou bijna het pessimisme van Kees de Kort gaan overnemen', zegt hoogleraar Ondernemingsfinanciering en Financiële Markten Arnoud Boot.  ‘Nederland is eigenlijk het Amerika van Nederland. Er is een totale overspannenheid op de arbeidsmarkt en we weten niet waar we mensen vandaan moeten halen. Iedereen wil zijn geld uitgeven want niemand heeft meer vertrouwen in geld. Wat is geld nog?', vraagt Boot zich af. Hij vervolgt: 'Er komt een hele grote correctie op de beurs. Op dat moment gaan mensen zich armer voelen en dan gaat de economie eronder lijden. Dan zul je ook zien dat een deel van de krapte op de arbeidsmarkt even weg is. We zitten op een heel vreemd moment waar de Europese Centrale Bank de Nederlandse economie zou moeten afremmen maar dat kan ze niet omdat de rest van Europa niet in dezelfde luxe positie zit als Nederland.’See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kees de Kort is op vakantie, zijn plaats wordt vandaag ingenomen door Casper de Vries, hoogleraar monetaire economie aan de Erasmus School of Economics.  De Vries heeft het over een een nieuw voorstel van het ESM (Europees Stabiliteitsmechanisme). De voorziening moet de mogelijkheden voor landen in Europa uitbreiden om te kunnen lenen. 'Het voordeel van dit fonds moet zijn dat het heel snel tot actie over kan gaan, om zo landen die met een enorme externe schok te maken hebben tijdelijk uit de brand te helpen met extra leningen. 'Het past in het beeld van dat er steeds meer wordt geleend, we gaan steeds meer lijken op een 'leenunie'.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Macro-econoom en BNR-economiecommentator is nog heerlijk aan het genieten van de vakantiezon, dus hoogleraar Bankwezen en Financiering Harald Benink van de Tilburg University neemt de honneurs waar. 'Kees de Kort is natuurlijk onvervangbaar, maar ik zal mijn best doen.' Met vandaag als onderwerp: escalatie. Politieke escalatie, militaire escalatie, of economische escalatie. En precies dat laatste wordt pijnlijk duidelijk in de Oekraïne-oorlog. 'Het gaat er even om over hoe wij er in Europa en Amerika mee omgaan. We zitten heel erg in een escalatie op verschillende niveaus, en dat is gedeeltelijk terecht in verband met de sancties en wapenleveringen, maar de vraag is nu of we wel goed op het netvlies hebben wat we willen bereiken.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens ABN Amro-econoom Piet Rietman, die vandaag Kees de Kort vervangt, ziet het er niet best uit voor huishoudens. De EU werkt aan een zesde sanctiepakket tegen Rusland, waarin ook een olieboycot is meegenomen. Een slecht teken voor de consument, denkt Rietman. 'De energieprijzen in Europese landen zullen dan nog verder stijgen, verwachten we. Dat betekent een nog verdere koopkrachtdaling.' De prijs aan de pomp zal dan direct stijgen, zo staat vast, zegt Rietman. 'Maar denk ook aan het transport. Alles wat je in je winkel koopt, wordt over het algemeen vervoerd door een vrachtwagen waar benzine in gaat. Uiteindelijk komt een hogere energieprijs overal wel terecht, soms met vertraging.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met een groei van 0,2 procent geven de Europese groeicijfers maar weinig reden om de vlag uit te hangen. Dat in combinatie met een sterke inflatie geeft volgens hoogleraar Economie en Overheidsfinanciën Bas Jacobs van de Erasmus School of Economics in Rotterdam een vervelend scenario dat we in de jaren '70 ook zagen. 'In een aantal eurolanden gaat het niet zo goed zoals in Italië waar de economie krimpt, Spanje dat vertraagt en Frankrijk dat stagneert. Maar Duitsland laat weer groei zien, en voor Nederland zijn de groeicijfers nog niet bekend.' Aan deze cijfers liggen de usual suspects ten grondslag: oorlog in Oekraïne, de daaraan inherente sancties, stijgende prijzen van energie en voedsel en Covidmaatregelen in China die voor verdere verstoringen zorgen in de wereldwijde ketens. Jacobs ziet in het Eurogebied nog een positieve vraagschok: de dollar wordt wat duurder, wat betekent dat het voor Europese bedrijven makkelijker wordt om te concurreren op de wereldmarkten. 'Dat zal bijdragen aan de export van het Eurogebied naar de rest van de wereld.' Desondanks ligt stagflatie op de loer, een scenario dat Jacobs vervelend noemt en waarvoor we terug moeten naar de jaren '70, hoewel daar een belangrijk verschil is. Er is nog geen verankering van de inflatieverwachtingen op hogere niveaus. De inflatieverwachting is een belangrijke economische determinant: die verwachting bepaalt bijvoorbeeld hoe hoog de looneisen van vakbonden zullen zijn, maar ook hoeveel financiële partijen aan rente zullen vragen in de kapitaalmarkten ter compensatie van het hogere inflatierisico. 'Wat we zien in de financiële markten in het Eurogebied: de inflatieverwachting gaat wel wat omhoog, maar niet schrikbarend en we zien zeker niet fors oplopende loonstijgingen. Het laatste CBS-cijfer over de loonstijging laat zien dat die 2,4 procent omhoog gaat op jaarbasis terwijl die inflatie daar enorm bovenuit torent.' Bas Jacobs vervangt macro-econoom Kees de Kort die met vakantie is  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Omdat macro-econoom en BNR-economiecommentator Kees de Kort even weg is van alle economische praat en lekker aan het genieten is van zijn vakantie, is het vandaag macro-economieredacteur Marijn Jongsma van het Financieel Dagblad die zijn plaats inneemt. De cijfers van de Nederlandse inflatie - berekend via de Europese methode - komt uit op een iets lager niveau dan vorige maand, en daarmee is het meeste gezegd. Geruststellend durft Jongsma het niet te noemen. '11,2 procent in plaats van 11,7 is nog steeds heel hoog en ruim boven het Europees gemiddelde van 7,5 procent. We zijn dus in het gezelschap van de Baltische staten, die er nog boven zit.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘De gasprijs steeg woensdag met 20 procent door de beslissing vanuit Rusland om Polen en Bulgarije af te sluiten vanwege het niet betalen in roebels. Dat brengt een hoop verstoringen en daarnaast een hoop volatiliteit op de markt met zich mee', zegt senior econoom Bert Colijn van ING. 'We hebben gezien dat de hoogste piek in de gas- en olieprijzen al in begin maart was. Sindsdien namen die allerhoogste cijfers een klein beetje af, maar we zien nu dat het snel weer die kant op gaat. Ook zijn er zorgen of we hier in West-Europa ook te maken krijgen met afsluitingen.' Colijn vervolgt: ‘Vrijdag wordt het Europese- en Nederlandse cijfer volgens de Europese berekening van de inflatie voor april bekendgemaakt. Dat was in maart een heel lelijk cijfer van bijna 12 procent voor Nederland. Ook voor april mogen we onze borst natmaken. Natuurlijk hebben we gezien dat de verlaging van de accijnzen een beetje zullen meehelpen, maar tegelijkertijd weten we niet helemaal hoe die gas- en elektriciteitsprijs maand tot maand is doorberekend. Ga er maar vanuit dat het een heel hoog cijfer wordt', aldus Colijn.  Bert Colijn is senior econoom van ING en vervangt deze week Kees de Kort die met vakantie is. See omnystudio.com/listener for privacy information.

VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen mag opnieuw in de media melden dat het bedrijfsleven 'niet als pinautomaat' gebruikt moet worden. Hoofdeconoom Esther Barendregt van RaboResearch begrijpt Thijssen wel. 'Het komt voor een groot deel op het bordje van bedrijven, dat is wel wat.' Anderzijds heeft Barendregt er ook begrip voor dat het kabinet geld zoekt bij bedrijven. 'Het kabinet heeft echt wel een puzzel. Aan de inkomsten- en uitgavenkant vallen gaten. Zo moeten spaarders gecompenseerd worden voor de onterechte spaartaks.'  Dat Thijssen het kabinet oproept om de staatsschuld dan maar te verhogen, omdat die 'beheersbaar' is, snapt Barendregt ook. 'Die staatsschuld is op zich geen punt van zorg. Maar na de ingrepen rondom corona staat het kabinet ook voor het punt om weer eens normaal begrotingsbeleid te gaan voeren. Daar staat ook bij dat je oplossingen gaat zoeken als er tegenvallers zijn. En dat je het niet doorschuift naar iedereen later.' Esther Barendregt is hoofdeconoom van RaboResearch en vervangt deze week Kees de Kort die met vakantie isSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Bundesbank denkt dat de olie- en gasboycot een economische krimp gaat opleveren. Volgens BNR-econoom Han de Jong is het daarom zinnig om de afweging te maken of de gevolgen van de sancties voor de eigen economie wel in verhouding staan tot de beoogde effectiviteit ervan. Uit het onderzoek dat er namelijk naar gedaan is, blijkt immers dat sancties een effect hebben van slechts 30 procent - en als ze bedoeld zijn om een militaire agressor in toom te houden, is dat nóg minder. 'Je moet afwegen of de schade die je je eigen economie toebrengt het waard is.' En eindelijk gaat de ECB iets doen aan de oplopende inflatie. Het mocht eens tijd worden, vindt De Jong. 'Het huidige beleid slaat nergens op, en dat erkennen ze nu ook zelf. De ECB loopt wel heel erg achter alles aan: de Fed is in paniek en gaat de rente verhogen, de Braziliaanse centrale bank heeft dat al voor de negende keer gedaan, de Bank of England al drie keer. Nu komt er kennelijk verandering in de opstelling van de ECB.'Ook in Nederland is de kapitaalmarktrente flink aan het stijgen, de Nederlandse tienjaarstaatsrente was aan het begin van dit jaar nog nul en staat nu op 1,2. Dat is best een stijging en dat vertaalt zich in hogere hypotheektarieven.  Han de Jong Han de Jong is BNR's huiseconoom en vervangt Kees de Kort die op vakantie is  See omnystudio.com/listener for privacy information.