Het Mediaforum
2,052 episodes — Page 27 of 42
Kefah Allush: “Hoe dom kun je zijn?! Dat je dit overweegt en denkt dat het nooit uitkomt”
Aan tafel zitten Martha Riemsma, Kefah Allush en Spraakmaker Jacco Janssen. Voor het mediamoment van Allush gaan we naar Saudi Arabië. Volgens hem moeten er meer aandacht komen voor de banden die ons land heeft met Saudi Arabië. Waarom? Riemsma wil het graag hebben over de verkiezingen en wat je in coronatijd daar nog voor extra's kan doen als regionale krant. Hoe gaan zij het aanpakken? We hebben te maken met een wereldwijde pandemie, is er dan nog wel aandacht voor regionale thema's? We blijven bij campagnes, en dan kijken we naar Mark Rutte. Die zei op 30 oktober in de Telegraaf dat hij geen campagne ging voeren voor de verkiezingen. Maar gisteren sloot hij wel alvast Forum voor Democratie uit bij een eventuele nieuwe regering. Is dit toch stiekem campagne voeren, of beantwoordt hij gewoon een vraag van een journalist? Wat valt onder campagnevoeren? Aankomende zaterdag komt er nog een mediaoptreden van de premier. De aankondiging zorgde voor ophef. Rutte schuift aan bij zijn goede vriend Jort Kelder. Ze gaan het hebben over een gezamenlijke hobby: historische politieke fragmenten terugluisteren. Is het verstandig dit gesprek, op dit moment, te doen? Tot slot, de Duitse krant Die Welt publiceerde deze week e-mails waaruit bleek dat er door een Duitse minister en wetenschappers actief bezig waren om het publiek angstiger te maken voor corona. Hoe is dit aan het licht gekomen? En kan zoiets wel ontstaan? Dat door heel veel aandacht er een onterecht angstbeeld wordt gecreëerd?
Floor Bremer: “Het is je journalistieke plicht om weerwoord hier op te halen”
Aan tafel zitten Stéphane Alonso, Floor Bremer en Spraakmaker Paul Depla. Eens per week toveren we ons Mediaforum om tot Politiek Forum, met onze vaste Haagse duiders en ook nieuwe gezichten die ons iedere woensdag bijpraten. We beginnen met wat hen opviel in de politiek. Wat Bremer opviel: schaatsen is ineens politiek. Door de vorst deze week wordt er veel gepraat over een eventuele Elfstedentocht. Zijn de campagneteams hier blij mee, even weg van corona? Alonso wil het hebben over Arjen Lubach. Hij is speciaal voor de verkiezingen terug op televisie met een reeks Zondag met Lubach. Met enige jaloezie keek Alonso hier naar. Alonso: “Wat hij knap doet, is dat hij zowel linkse als rechtse partijen genadeloos hard kan aanpakken”. Het televisieprogramma maakt altijd veel los en heeft impact. Zitten campagnestrategen met knikkende knietjes voor de tv op de zondagen? Gisteren stond Bremer, met een grote groep andere journalisten, voor de deur bij Forum voor Democratie om een reactie te halen op racistische appjes van Baudet en partijgenoten. Echt weerwoord bleef uit. Het moment zelf werd geregisseerd, hoe ging dat? Bremer: “Iedereen stelt ongeveer op hetzelfde moment een vraag - Baudet kan heel makkelijk kiezen en regisseren op wie hij wel antwoord kan geven”. Hoe ga je hiermee om als politiek journalist? Deze week was ook het eerste grote verkiezingsdebat, met de acht grootste partijen - zittend en in peiling. Georganiseerd door Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en Friesch Dagblad. Niet álle lijsttrekkers deden mee. Werd het daardoor een gemankeerd debat? Bremer en Alonso willen het beide hebben over de rol van Pieter Omtzigt. Wat viel hen op? We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.
Kees Boonman: ‘’Metropolis is een programma wat een prijs verdient’’
Aan tafel zitten Kees Boonman, Frenk van der Linden en Spraakmaker Jet Bussemaker. Het mediamoment van van der Linden gaat over een reportage van de Russische staatstelevisie. Hij heeft zo zijn bedenkingen bij de reportage: ‘’Dat journalisten zich voor dit soort dingen laten gebruiken. Bij Russische media is het altijd stront aan de knikker’’, aldus van der Linden. Het mediamoment van Boonman gaat over het VPRO-programma Metropolis. Boonman is erg te spreken over het programma: ‘’Je ziet dingen die je normaal nooit ziet op de gebruikelijke televisie. Ik vind het gewoon een fantastisch programma omdat het gemaakt wordt door correspondenten daar ter plekke.’’ Ook is Boonman erg te spreken over de manier waarop het programma tot stand komt: ‘’In de huidige coronatijd komt het allemaal online binnen en wordt het ingesproken door Stef Biemans, en slechts een klein team komt bij elkaar om het te monteren. Het is een programma wat een prijs verdient. Het is ver weg, maar toch eigenlijk heel dichtbij want het gaat over gewone mensen’’, aldus Boonman. Van der Linden is ook erg te spreken over Stef Biemans: ‘’Er hangt iets aan zijn kont wat sympathiek is, hij wekt vertrouwen.” Verder komt aan bod hoe gisteravond Ferd Grapperhaus en Mark Rutte journalisten te woord stonden over de verlenging van de avondklok, waar het vooral opviel dat Rutte de hete aardappel vooral graag doorschoof naar zijn collega. Hoe keken de forumleden hierna? En wat is de ervaring van Bussemaker in de voorbereiding van dit soort gesprekken? Tot slot komt de nieuwe politieke documentaire van van der Linden uitgebreid ter sprake.
Gert-Jaap Hoekman: “Ik heb soms het idee dat ik Wouter de Winther vaker zie dan mijn vrouw”
Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Catherine Keyl en Spraakmaker Mary-Jo de Leeuw. In zijn mediamoment wil Hoekman stilstaan bij het papieren nieuws… Deze ochtend wordt de papieren krant niet verspreid. Is dit vaker voorgekomen door winterweer? Keyl wil het hebben over het tv-aanbod afgelopen weekend. Ze las een krantenartikel waar het ging over complotdenkers en op tv werd het niet besproken. Keyl verbaasde zich hierover. Zij vindt dat je mensen die anders denken moet uitnodigen aan tafel bij talkshows. Is dat wel verstandig? Hoe ga je tegen dat er desinformatie verspreid wordt? Nieuwsmonitor, een onafhankelijk onderzoeksbureau, maakte een analyse van het eerste jaar van de talkshow Op1. Conclusie: het zijn vooral andere journalisten die er aan tafel mogen aanschuiven. De top 3 bestaat uit politiek verslaggever Joost Vullings, viroloog in ruste Ab Osterhaus en politiek verslaggever Xander van der Wulp. Wat zegt dit over het programma? De kritiek is natuurlijk niet alleen toepasbaar voor Op1, ook bij M, Jinek en WNL komen vaak dezelfde gezichten voorbij. Heeft niet ieder programma zo z’n vaste poule mensen? En is dat erg? Een interessant artikel in de Volkskrant dit weekend met de veelzeggende kop: ´Zijn we nu dan eindelijk uitgepraat over corona?´ Want, zo schrijft de journalist: ´Ook al is echt beleid niet feilloos, misschien is het beter om nu even niet alles tot in den treure te bediscussiëren.´ Is het te veel? Moeten we als journalisten misschien niet meer elke visie, elke invalshoek, elk kritiekpuntje de ruimte geven? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Ward Wijndelts: “Dit is zo waardevol! Denk terug aan WW2, elk briefje die we terugvinden zijn we blij mee, kan troost geven en kun je van leren”
Voor het mediamoment van Ornstrein gaan we naar de Tweede Kamer. Er was een kleine correctie aan de broek van Henk Krol. Khadija Arib gaf hem een standje nadat hij gisteren in het debat zei dat de Tweede Kamer anderhalve maand ‘met vakantie’ gaat. Wijndelts wil stilstaan bij de lancering van de website isdatechtzo.nl, die mensen helpt echt van nep-nieuws te onderscheiden. Hoe belangrijk is het eigenlijk om mensen mediawijs te maken? En we gaan het hebben over hoe we de huidige crisis vastleggen voor de toekomstige generaties. Zo overheersten de corona beelden bij de uitreiking van De Zilveren Camera en heeft het kabinet alle discussiestukken die tijdens de zondagse Catshuissessies zijn ingebracht, openbaar gemaakt. Hoe belangrijk is het dat we goed documenteren? Cees van Leuven: “We weten pas over tien jaar - als we terugkijken - wat deze crises voor de samenleving heeft betekend en hoe we daar in een volgende crisis goed op kunnen anticiperen. Dus als we het nu goed documenteren hebben we alles om de volgende crisis veel beter door te komen.” We kunnen natuurlijk niet heen om de nationale afleiding van het moment: het weer. Want de winter arriveert eindelijk dit weekend, eerst centimeters sneeuw en vanaf zondag zijn de temperaturen koud.. Tot ijskoud. Is de aandacht die het krijgt buitensporig? We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Lennart van Dijk.
Pieter Klok: “Het gevaar is dat je geen collectieve kijkervaringen meer hebt straks”
Aan tafel zitten Pieter Klok, Thomas Muntz en Spraakmaker Steven van Eijck. Het mediamoment van Muntz gaat over hoe scholen nu, via de media in verzet komen. Zij laten via media weten: wij blijven dicht. Muntz vindt dit mooi. Waarom? Veel kabinetsbeleid wordt via de media gecommuniceerd en daar blijft het volgens Muntz te vaak bij en moet dat anders. Klok is het daar niet mee eens: “Als de werkelijkheid elke dag veranderd, dan is het onmogelijk om te zorgen dat je met iedereen een goed debat hebt”. Die scholen hebben het gevoel dat alles van bovenaf wordt opgelegd. Moet die communicatie anders? Of er publiek bij is, is niet duidelijk. Hoe ver de dansers en zangers uit elkaar moeten staan ook niet. Maar hoe dan ook: het Songfestival gaat sowieso door dit jaar en Klok wordt daar wel vrolijk van. Er komen steeds meer initiatieven van dingen die wel doorgaan en volgens Klok is dat goed voor de samenleving. ‘De afbraak die de relschoppers aanrichten, is klein bier vergeleken met de afbraak onder Rutte’. De Belgisch schrijver Tom Lanoye haalt keihard uit naar Nederland en het kabinet Rutte in het bijzonder. Nederland was altijd een voorbeeld voor België, maar dat is nu wel anders. Nederland heeft er afgelopen jaren volgens de schrijver een bende van gemaakt en oogst nu het resultaat met de bestrijding van het corona. “What the fuck is er aan de hand in Nederland” is na de kop de eerste zin van de column. Volgens Muntz is dit de vinger op de zere plek. Kun je landen vergelijken met elkaar? Tot slot, de nominaties zijn bekend voor de Golden Globes zijn bekend, maar nog voor de beeldjes daadwerkelijk zijn uitgereikt is er eigenlijk al een winnaar... De streamingdiensten domineren de nominaties. Netflix kreeg er 42. Dit is niet nieuw, maar de vraag is: hoe ga je daar als reguliere tv zenders mee om? Gaan we focussen op nieuws, spelshows, human-interest en laten we de series en het drama over aan de streamingsdiensten? Wat is het gevaar voor de publieke omroep?
Wouter de Winther: “Ik vind het altijd heel laf om te zien dat als de verkiezingen gewest zijn iedereen weer vriendjes is met elkaar”
Aan tafel zitten Wouter de Winther, Avi Bhikhie en Spraakmaker Johan van de Gronden. Nog zes weken tot de verkiezingen. Eens per week toveren we ons Mediaforum om tot Politiek Forum, met onze vaste Haagse duiders en ook nieuwe gezichten die ons iedere woensdag bijpraten. We beginnen met wat hen opviel op en rond het Binnenhof. Bhikhie wil het hebben over een plan van Wopke Hoekstra, opgetekend door het Financiële Dagblad: ‘De vergoeding voor commissarissen van staatsdeelnemingen zoals Schiphol, Tennet en Holland Casino moet met 15% tot 20% omhoog’ - waarom sloeg Bhikhie hier op aan? De Winther wil een fragment laten horen van Gert-Jan Segers, lijsttrekker van de ChristenUnie gisteravond aan tafel bij Jinek. Het ging over de rol van de Tweede Kamer tijdens deze crisis. Volgens Segers komt de Kamer er niet zo goed vanaf. Heeft hij een punt? Dan nog even terug naar de persconferentie van gisteren. We wisten natuurlijk al lang dat de scholen opengingen. Want Wopke Hoekstra pakte vrijdag al zijn momentje voor de camera’s bij de NOS direct na de ministerraad. Overigens sorteerden Sigrid Kaag en Arie Slob ook al voor op die opening van het primair onderwijs. Rutte reageerde hier gisteren tijdens de persconferentie op na een vraag. We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.
Bert Huisjes: “Zelfs de mensen die nieuws wantrouwen, weten wel dat ze dat nieuws nodig hebben”
Aan tafel zitten Bert Huisjes, Arjen Fortuin en Spraakmaker Bero Beyer. Fortuin keek gisteravond met bijzonder veel interesse naar de 2DOC “als Mara Lacht”, over een jonge gehandicapte vrouw die euthanasie wil plegen. Waarom vond hij de documentaire zo bijzonder? Het mediamoment van Huisjes gaat over het steeds hoger oplopende conflict tussen Google en de regering in Australië. Hij legt uit wat er aan de hand is. Moet Europa een voorbeeld nemen aan Australië? Dan hebben we het over een terugkerend thema in dit Mediaforum: het vertrouwen in de journalistiek. Het lijkt of de journalistiek het vertrouwen van de consument verliest. Maar volgens onderzoek van bureau Motivaction klopt dat niet: Het vertrouwen is juist toegenomen. Ruim driekwart van de mensen vindt de persvrijheid en de onafhankelijke journalistiek belangrijk voor het functioneren van de democratie. Aan de telefoon hoogleraar Irene Costera Meijer van de Vrije Universiteit in Amsterdam en betrokken bij het onderzoek van Motivaction. Zij geeft een toelichting bij de cijfers. De journalistiek wordt door een ruime meerderheid als betrouwbaar gezien maar aan de andere kant worden journalisten door een steeds grote groep gezien als verspreider van desinformatie. Hoe zit dat?
Cees van der Laan: “Dit is een hoofdredactioneel commentaar, dit is niet een nieuwsartikel”
Aan tafel zitten Tom Kleijn, Renzo Veenstra en Spraakmaker Adriana van Dooijeweert. Het mediamoment van Veenstra gaat over een man in een berenpak. De man was een opvallende verschijning tijdens de demonstratie in Eindhoven. Omroep Brabant sprak hem in een interview. Hebben we, een week na al die demonstraties en rellen, een goed beeld gekregen uit de media wie de mensen zijn die daar gestaan hebben? Kleijn wil in zijn mediamoment stilstaan bij de coronavaccinaties. Het aantal daarvan in Nederland ging gisteren opeens met 100.000 omhoog, omdat er sprake was van onderrapportage. Wat vind hij daar opvallend aan? Dagblad Trouw sprak zich dit weekend onomwonden uit tegen de PVV: ‘De PVV schendt de Grondwet’ was de titel van het hoofdredactioneel commentaar. De krant schrijft dat de extreme standpunten over de islam nauwelijks meer ophef veroorzaken, maar dat het eigenlijk gek is dat er nog partijen zijn die een samenwerking de PVV niet uitsluiten. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Veenstra zegt dat hij het zelf onafhankelijker aangepakt zou hebben. “Wanneer je als hoofdredacteur daar zo’n oordeel over velt maak je het ook verrekte lastig voor jouw verslaggevers om daar nog goed mee om te gaan”. Aan de lijn ook Cees van der Laan. Wat is zijn bedoeling van dit stuk geweest? Heeft hij getwijfeld om dit te publiceren? Zijn we inderdaad gewend geraakt aan extremere standpunten? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Stéphane Alonso: “Hoe is het mogelijk dat dit niet afstraalt op Rutte? Terwijl hij eindverantwoordelijk is?”
Aan tafel zitten Stéphane Alonso, Karin Sitalsing en Spraakmaker Mart de Kruif. Voor het mediamoment van Karin Sitalsing duiken we in de cold case podcasts. Hebben media nog een belangrijke rol in dit soort zaken? En draagt het bij aan extra politie-aandacht? Het mediamoment van Stéphane Alonso gaat over De Sobibor Tapes. Een bijzondere documentaire waarin overlevers aan het woord gelaten worden. Alonso: “Het grijpt je naar de keel.” Dan hebben we het ook over Hugo de Jonge. De minister lag deze week onder vuur. De grote vraag: kan hij de prik-campagne wel aan? In Nieuwsuur kwamen verschillende Kamerleden met hun kritiekpunten aan het woord.Is het terecht dat De Jonge zo wordt aangepakt? Of laten journalisten zich misschien te veel meeslepen in de campagnetaal van de Kamerleden? En dan blijven we bij politieke taal. Want Nynke de Jong neemt vandaag afscheid als columnist van het AD. In haar laatste column komt ze met de volgende boodschap: woorden doen ertoe. Hoeveel wordt er eigenlijk door journalisten nagedacht over hun taalgebruik? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk
Roos Schlikker: “Wij kunnen als consumenten dit niet nagaan, het is niet te doen, het is zó veel”
Aan tafel zitten Paul Römer, Roos Schlikker en Spraakmaker Jim Jansen. Het mediamoment van Schlikker gaat over een campagne van de game-industrie: ‘Rule the Game’. Wat vindt Schlikker zo goed aan deze campagne? En waarom is het nodig? Schlikker: “Ouders hebben echt geen idee wat die kinderen doen”. Römer wil een het hebben over Artis. De noodlijdende Amsterdamse dierentuin neemt noodgedwongen afscheid van zijn drie leeuwen, zegt directeur Rembrandt Sutorius donderdag in De Telegraaf. Römer: “Ik werd daar een beetje melancholisch van”. Dan hebben we Thomas Mulder aan de lijn, collega van de onderzoeksredactie van Pointer. Hij heeft zich de afgelopen weken intensief beziggehouden met beelden die circuleren op de verschillende sociale media en in besloten app-groepen. Van de zeker 250 foto’s en filmpjes die bekeken zijn, sprong er eentje uit. Een oudere man, zit onder het bloed, een hoofdwond heeft hij met verband erom, en hij zegt te zijn neergeslagen door de politie terwijl hij vreedzaam demonstreert. Wat is de conclusie van Pointer na het bekijken van meer beelden? Wat komen de fact checkers zoal tegen? Moeten we ons daar zorgen over maken? Hoe kunnen journalisten snel dit soort beelden op waarde schatten? Gelukkig zitten er ook nog mooie kanten aan sociale media: inzamelacties voor getroffen ondernemers bijvoorbeeld. Het Plaswijckpark, waar gisteravond een gebouw in brand werd aangestoken, loopt de teller ook snel op met inmiddels al tienduizenden euro’s. We horen een verslag van Vincent van Rijn. Tot slot hebben we nog een klassiek transferbericht uit de tv-wereld: Matthijs van Nieuwkerk wordt gastheer van de nieuwe show Popquiz, dit voorjaar te zien bij de Belgische zender VTM. Zou dit een tussenstap zijn om uiteindelijk naar de commerciële zenders over te stappen?
Marc Josten: “Je geeft ze de ultieme trofee in handen door ze in beeld te brengen”
Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Marc Josten en Spraakmaker Danka Stuijver. Het mediamoment van Josten is een interview met een Helmondse restauranthouder. Josten kreeg er een glimlach van op zijn gezicht. Waarom spreekt de boodschap van de restauranthouder tot de verbeelding? Voor het mediamoment van Kantelberg gaan we naar Eindhoven. Daar werd eerder een straatinterview opgenomen met een vrouw die kritiek had op de media. Wat viel Kantelberg op? Blijf je in gesprek gaan met iemand die deze toon aanslaat? En hoe doe je dat? Josten: “Op bepaald niveau blijf je in gesprek, maar we moeten ergens een grens trekken”. In het televisieprogramma Opsporing Verzocht heeft de politie gisteren beelden getoond van relschoppers die de afgelopen dagen agenten aanvielen en vernielingen aanrichtten. Moet je het uitzenden, of is dit precies wat de relschoppers willen? Geef je ze hiermee een podium? Of moet je deze mensen juist in bescherming nemen tegen zichzelf? Dan hebben we het nog over een opvallende keuze bij NH Nieuws. Zij willen niet langer live verslag doen van ongeregeldheden en rellen die er zijn sinds de invoering van de avondklok. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? We hoorden de afgelopen dagen ook veel gezagsdragers die zich mengden op radio en televisie. Allemaal spraken ze hun afschuw uit maar wel op verschillende manieren. Kantelberg vindt dat Aboutaleb het goed deed: “Ik denk dat weinig burgemeesters weg komen met zo’n goed toneelstukje”. Waar heeft het land op dit moment behoefte aan? Welke tone-of-voice? Streng, de-escalerend, repressief? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Sjirk Kuijper: ‘’Een taak van de journalistiek is om dingen in hun context te plaatsen, én de verschillen te duiden’’
Aan tafel zitten Sjirk Kuijper en Mireille van Ark en Spraakmaker Jeroen Smit. Het mediamoment van van Ark gaat over het account van ‘Maffiameid’, wat van Ark gister ging volgen op Facebook. Wat viel haar op aan dit account? Voor van Ark brengt het in ieder geval veel zorgen met zich mee. Volgens Spraakmaker Jeroen Smit missen we veel context rondom de berichtgeving van de rellen. “Nu ontstaat er een beeld alsof heel Nederland in de brand staat. En ongeveer alle jongeren de straat op gaan. Bij Ajax-Feyenoord worden ook regelmatig een paar honderden aanhouden gedaan”, aldus Smit. Het mediamoment van Kuijper gaat over een specifieke tweet van Geert Wilders. Hij linkt daarin naar een artikel in het Parool, waarin de journalistenvakbond zegt dat het geweld tegen journalisten moet stoppen. De gemoederen liepen hoog op bij Kuijper toen hij deze tweet van Wilders las. Wat viel hem eraan op? Verder worden de rellen van gisteravond uitgebreid besproken. Opnieuw was het voor journalisten gevaarlijk daar verslag van te doen. De tweede kamer praat er daarom over of geweld tegen journalisten niet hetzelfde bestraft moet worden als geweld tegen hulpverleners. Tot slot komt de rol van de bewindslieden in de media ter sprake. Toen de regering ruim een week geleden viel, vond demissionair premier Rutte dat die rol bescheiden moest zijn. Maar ondertussen hebben ze ook een coronacrisis het hoofd te bieden. Hoe kijken de forumleden hierna?
Jan-Kees Emmer: “Het was nooit echt kritisch, maar Larry King kreeg ze wel aan de praat”
Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Elger van der Wel en Spraakmaker Sjarel Ex. Emmer wil in zijn mediamoment stilstaan bij het overlijden van Larry King. Hij stond niet bekend om de meest scherpe en diepgravende interviews. Waar zat de kracht in? Voor het mediamoment van Van der Wel kijken we naar social media en hoe het ook daar tekeer ging dit weekend. Wat is het grootste probleem? Moeten sociale media bedrijven ingrijpen, of is moderatie niet de oplossing? De rellen van gisteravond blijken ook een mooie aanleiding om, via diezelfde sociale media, politieke campagne te voeren. Terwijl partijleiders als Jesse Klaver en Geert Wilders de rellen veroordeelden, wezen ze ook met een beschuldigende vinger naar elkaar. Is het goed dat politici zich uitspreken, of is het gewoon campagnetijd? De Volkskrant publiceerde dit weekend een uitgebreid inkijkje in de werkwijze van het zo gesloten OMT. Journalist Willem Feenstra volgde een jaar lang vijf OMT-leden, onder wie Jan Kluytmans, Marion Koopmans en Diederik Gommers. De leden praten openlijk over hun twijfels, problemen en worstelingen met hun rol in de schijnwerpers. Wat vonden onze mediakenners er van? Van der Wel: “Het geeft een heel goed inkijkje en ik ben blij met de vorm die ze hebben gekozen”. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Gerdi Verbeet: "Benali heeft nog steeds al het recht van spreken, maar niet in op 4 mei in de Nieuwe Kerk."
Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Hansje van de Beek en Spraakmaker Jaap de Hoop Scheffer. Voor het mediamoment van Van der Beek kijken we naar de onderzoeksjournalistiek. Dat doen we met een glimlach, want het nieuwe Bait duikt in de wereld achter internetoplichters en de stijl waarin ze dat doen is opmerkelijk: "Ik heb echt zitten lachen en dat gebeurd niet vaak bij onderzoeksprogramma's." Het Mediamoment van Wijndelts gaat over een bijzondere publicatie. Vrij Nederland gaat de tekst publiceren die Abdelkader Benali had willen uitspreken op de 4 mei lezing. Er ontstond ophef door uitspraken die Benali in 2006 deed op een borrel en hij trok zich terug. Door de publicatie kunnen we de tekst toch lezen. Maar waarom gaan ze die plaatsen? En was het noodzakelijk dat Benali zich terugtrok? Over die vraag bellen we ook met Gerdi Verbeet, voorzitter Nationaal Comité 4 en 5 mei. Verbeet is standvast: "Benali heeft nog steeds al het recht van spreken, maar niet in op 4 mei in de Nieuwe Kerk." Verder hebben we het over boze onderzoeksjournalisten. Rutte beloofde op de persconferentie bij de val van het Kabinet minder zwart gelakte documenten bij een WOB-verzoek. Dat bleek net even anders te liggen. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.
Paul Jansen: “Als je als CNN in de studio staat te janken bij een verkiezingsuitslag, dan verlies je toch elke geloofwaardigheid”
Aan tafel zitten Tom Kleijn, Paul Jansen en Spraakmaker Hubert Smeets. Voor de mediamoment van Jansen en Kleijn kijken we naar Amerika. Het viel Jansen op dat er gisteren protesten in Amerika waren en dat hier eigenlijk weinig over is bericht. Waren de protesten vooral vanuit ‘links’ of ‘rechts’? Hoe kunnen we dat controleren? Waar ligt het aan dat dit niet groter in het nieuws was? Het mediamoment van Kleijn gaat over het moment dat Trump in de helikopter instapte bij het Witte Huis. Volgens hem is dat van grote symbolische waarde. Hoe werd hierover bericht door de grote nieuwszenders? Kleijn: “Hij werd echt een beetje uitgelachen door de commentatoren van CNN” Het was sowieso een groot mediaspektakel natuurlijk. Veel mensen, overal ter wereld keken naar de inauguratie. Hoe was de toon bij verschillende nieuwszenders? En hoe is het medialandschap veranderd tijdens Trump? Hoe kijken we vanuit Nederland naar de gepolariseerde media in Amerika? De kijk-, lees- en luistercijfers zijn in veel gevallen wel gestegen de laatste jaren. Jansen: “De media hebben veel gewonnen bij het mallotige presidentschap van Trump”. Wat verwachten onze mediakenners, welke rol moet de media gaan innemen de komende tijd? Gisteren hadden we natuurlijk ook de persconferentie van Mark Rutte en Hugo de Jonge, dit ging onder andere over de avondklok, maar ook over de andere maatregelen. Zoals de beperking van het thuisbezoek, de quarantaineplicht van 10 dagen voor reizigers die Nederland binnenkomen. Hebben journalisten een obsessie met de avondklok? Of waarom wordt er minder focus gelegd op de andere maatregelen? Smeets: “Ik begrijp de aandacht wel, want we krijgen gelazer”. Wordt er genoeg perspectief geboden? Volgens Jansen wordt er te weinig gekeken naar een exitstrategie.
Kees Boonman: “Politici zijn in principe niet je vrienden”
Aan tafel zitten Kees Boonman, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Lousewies van der Laan. Het mediamoment van Hadderingh gaat over ernstige milieuvervuiling in de IJssel, een verhaal vandaag bij Omroep Gelderland. De kwestie speelt al langer, maar wordt nu ook landelijk opgepakt. Waarom blijft bepaald nieuws beperkt tot de regio? Voor het mediamoment van Boonman kijken we naar Jinek. Boonman fronste zijn wenkbrauwen bij de bijdrage van Diederik Gommers, ic-specialist en lid van het Outbreak Management Team gisteren. Gommers is geen voorstander van een avondklok. Wat verbaasd Boonman hieraan? Er wordt ook gesproken over de mogelijke invoering van de avondklok. Moeten talkshows op radio en televisie in de avond hoe dan ook doorgaan? Gisteren werd in de Tweede Kamer het toeslagendebat gehouden. Een opvallende moment was de bijdrage van Pieter Omtzigt (CDA) die samen met Renske Leijten (SP) boven op die zaak zat. Omtzigt heeft het over een innige band tussen pers en kabinet. Bewaren journalisten te weinig afstand? Boonman: “Je moet weten wat je plek is en je moet er niet te dicht opzitten – ken je rol”. Hoe gaan onze mediakenners hiermee om? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Henrike van Gelder: “Daar had het veel meer over moeten gaan, in plaats van alleen maar dát ze vrouw is”
Aan tafel zitten Jaap van Zessen, Henrike van Gelder en Spraakmaker Marco Zannoni. Het mediamoment van Van Gelder gaat over de berichtgeving rondom de nieuwe fractievoorzitter Liliane Ploumen. Van Gelder stoort zich hoe Ploumen in de media wordt neergezet. Wat stoort haar? “De eerste die echt een inhoudelijk opmerking maakte was Kustaw Bessems, de man aan tafel”. Verder heeft Van Zessen gekeken naar het online bereik van de PvdA. Het valt hem op dat de partij relatief weinig volgers heeft. Is het verstandig om hier meer op in te zetten, in aanloop naar de verkiezingen? In zijn mediamoment wil Van Zessen het hebben over de grootste tech-beurs van de wereld, die in Las Vegas. Wat wordt daar zoal gepresenteerd? Gaan we de producten als consument ook allemaal gebruiken? NRC had een artikel met als insteek dat met het vertrek van Trump, het nu de tijd is om sociale media op een ander spoor te krijgen. De krant lanceerde 5 ideeën. Zo zou het nu tijd zijn om na te denken of het niet goed is om deze enorme techbedrijven als Facebook en Twitter op te knippen. Ook zou er een publiek sociale mediakanaal moeten komen. In hoeverre zijn dit realistische oplossingen? Welke oplossingen zijn er volgens onze mediakenners? Wordt de markt volwassen? Er zijn meer nieuwe spelers, bijvoorbeeld de groeiende populariteit van Signal, een alternatief voor WhatsApp. Bij Kidsweek worstelen ze in deze tijd met de berichtgeving over corona. Hoe bericht je daarover genuanceerd? Hou je rekening met kritische ouders over de rug van kinderen meekijken, en hoe ga je daarmee om? Ontvangt Kidsweek veel kritiek?
Joost Oranje: “Ik vind dat wij als journalisten heel erg moeten oppassen om dingen nièt te publiceren”
Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Joost Oranje en Spraakmaker Gerdi Verbeet. Vandaag horen we wie Lodewijk Asscher opvolgt als lijsttrekker van de Partij van de Arbeid. Wie zal het worden? Het mediamoment van Oranje gaat over een uitspraak van Mark Rutte afgelopen vrijdag. Waarom is dit groot nieuws voor de journalistiek? Gaat het daadwerkelijk iets veranderen? Voor het mediamoment van Brandsma gaan we naar Duitsland. Daar is namelijk de nieuwe CDU-leider verkozen: Armin Laschet. Verrassende keuze? Kon je aan de journalistieke analyses merken dat de pers toe was aan verandering? Hoe is de aandacht in de Nederlandse berichtgeving? Krijgt het de aandacht die het verdient? Gisteren werd er op het Museumplein in Amsterdam gedemonstreerd tegen kabinet Rutte III en de coronamaatregelen. Zo’n 1500 tot 2000 mensen kwamen af op het protest, dat al gauw grimmig werd en uit de hand liep. De ME zette uiteindelijk waterkannonen in, 143 mensen werden gearresteerd. Bij een live-uitzending van AT5 kwam een demonstrant aan het woord, hij noemt zichzelf arts en zei opmerkelijke dingen. Dit was een live-gesprek, maar welke afweging maak je om dit wel of niet uit te zenden? Oranje: “Als je dingen nièt gaat uitzenden, daar moet je veel beter over nadenken dan te makkelijk zeggen: we zenden het niet uit” De Amerikaanse muziekproducer Phil Spector is overleden, waarschijnlijk aan het coronavirus. Spector werd vooral bekend vanwege zijn ‘Wall of Sound’ en werkte onder anderen samen met The Beatles, Leonard Cohen en The Beach Boys. Maar Phil Spector was niet alleen geniaal muziekproducer, hij was ook de moordenaar van actrice Lana Clarkson in 2003. Hij moest een gevangenisstraf van 19 jaar uitzitten. Hoe Phil Spector te herdenken? Vooral focussen op die muziekcarrière of toch vooral de moordzaak noemen? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Kees Boonman: “Dit is een gevolg van desinformatie, van leugens en bedrog”
Aan tafel zitten Kees Boonman, Zoë Papaikonomou en Spraakmaker Arno Visser. Het mediamoment van Papaikonomou is eigenlijk een volledige serie. Ze heeft het hele eerste seizoen van de Netflix-serie Bridgerton gebinged. Wat maakt deze serie zo goed? Het mediamoment van Boonman gaat over de Brexit. Volgens hem worden er nu steeds meer gevolgen duidelijk, waar wellicht eerder niet aan gedacht werd. Boonman stelt dat nepnieuws hier een rol in speelt. Gaat het kabinet opstappen of niet? Die vraag hangt nog steeds boven de markt. Lodewijk Asscher heeft al eieren voor zijn geld gekozen, hij trok zich gisteren terug als lijsttrekker van de PvdA. Had hij een andere keuze? Welke gevolgen heeft dit? Visser: “Als ervaring verdwijnt, wordt het er vaak niet beter op”. Heeft dit zijn imago duurzaam beschadigd? Media lijken juist er positief over hem. Heeft hij hiermee zijn straatje kunnen schoonvegen? Als we kijken naar de toeslagenaffaire, wat is dan de rol van de journalistiek? Volgens Papaikonomou moet er ook gekeken worden naar hoe de journalistiek dit aangepakt heeft. “Ik zou ook willen dat wij een onderzoekscommissie kregen”. En Wikipedia is jarig, het platform bestaat 20 jaar! Gebruiken onze mediakenners het? En hoe? Papaikonomou: “Je mag via Wikipedia op andere bronnen komen, maar je moet het wel controleren”. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.
Ingrid Spijkers: “Je kunt je ook afvragen bij het grote journaal hoe interessant iets is op de Filipijnen”
Aan tafel zitten Jan Slagter, Ingrid Spijkers en Spraakmaker Marja Verburg. We beginnen het Mediaforum met een bijdrage van de NOS vanuit Den Haag. Lodewijk Asscher zal bij de komende verkiezingen geen lijsttrekker meer zijn van de PvdA. Wilco Boom praat ons bij. Het mediamoment van Spijkers gaat over berichten die uiteindelijk nièt zijn verschenen bij Omroep Friesland.... Spijkers: “Hier hoeven wij helemaal niks mee, wij gaan niet mee in de hype”. Want zodra het over weerpluimen en ijs gaat, dan wordt er toch iets verwacht van Omroep Friesland. Erben Wennemars zat bij Jinek aan tafel en had het ook over de Elfstedentocht. Want wat als het zou kunnen? Hoe doe je dat in coronatijd? Slagter las met verbazing de berichten over lijnvluchten vanuit Engeland die op Schiphol landen. Hij vindt dat de journalistiek hier iets mee moet doen. Wat is die taak voor de journalistiek? Verslag doen, of gaat het verder dan dat? Als je je mengt wordt je een partij, een belanghebbende. Hoe geloofwaardig ben je dan als controlerende macht? De Britse variant van het coronavirus hangt als het zwaard van Damocles boven Nederland - en de rest van de wereld. Aan de ene kant is er de uitzichtloosheid van ondernemers en schrijnende situaties bij ouderen en in het onderwijs, aan de andere kant gaan alle alarmbellen af. Hoe ga je daar als media mee om? Hoe bepaal je de toon en balans in je berichtgeving? Spijkers: “Je moet in de journalistiek ook oog hebben voor de mensen die het zwaar hebben”. Tot slot: sinds vorige week zendt de NOS aansluitend op het Zesuurjournaal het NOS Journaal Regio uit. Een kort journaal met items van de regionale omroepen, gepresenteerd vanuit de Hilversumse NOS-studio. Omroep Friesland werkt ook mee. Hoe is de eerste week bevallen? Hoe zijn de reacties? Hebben mensen interesse in nieuws uit de andere kant van het land?
Wouter de Winther: "Dit was veelzeggend voor de politieke watchers"
Aan tafel zitten Wouter de Winther, Thomas Muntz en Spraakmaker Emile Roemer. Muntz was met onderzoekscollectief Investico betrokken bij de onthullingen in Trouw vanochtend over NCOI, verreweg de grootste aanbieder van volwassenenonderwijs: sommige diploma’s blijken niet officieel geaccrediteerd, het bedrijf rekent hoge onvoorziene kosten aan studenten en docenten zijn vaak onbevoegde freelancers... Hoe zijn zij te werk gegaan? Het is een samenwerking tussen Investico, Trouw, Onderwijsblad en De Groene Amsterdammer. Hoe bepaal je wie welk nieuws en welke informatie brengt? Moet je dan tijdens een vergadering nog onderhandelen: Trouw krijgt de scoop, De Groene een bepaald interview? De Winther wil het in zijn mediamoment hebben over de live ticker bij CNN. Het is niet de eerste keer dat De Winther dit onderwerp aanhaalt in het Mediaforum. Eerst bracht CNN realtime het aantal doden en besmettingen wereldwijd, daarna veranderde de ticker naar het aantal doden per dag. Nu is het een positievere insteek: het aantal gevaccineerden. Zou dit ook een goed idee zijn voor de Nederlandse televisie? Muntz ziet er wel wat in om er een wedstrijdje van te maken. Muntz: “Ik vind ook dat we België moeten willen inhalen met dit soort tickers” Dan gaan we naar Lars Geerts. Hij volgt de technische briefing en praat ons bij. Wat zijn de zorgen binnen het kabinet op dit moment? Na de persconferentie gisteren werd gevraagd wat de gevolgen zouden zijn als het kabinet aftreedt na aanleiding van het onderzoek over de toeslagenaffaire. Wat verwacht politiek commentator De Winther? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Bert Huisjes: “Ik moet altijd een beetje glimlachen als tv-critici een gezamenlijke lijn trekken”
Aan tafel zitten Bert Huisjes, Haroon Ali en Spraakmaker Jan Douwe Kroeske. Het mediamoment van Ali gaat over Sex and the City. Er is namelijk een nieuw seizoen aangekondigd. Wat maakt de serie zo goed volgens Ali? Maar, zo zegt hij ook: “De vraag is wel: wordt dit een leuke serie?”. Het mediamoment van Huisjes gaat over de speech van Shula Rijxman, bestuursvoorzitter van de NPO. Ze zegt onder andere: ‘Aanvallen op journalistiek zijn gevaarlijk en onacceptabel’. Huisjes maakt zich ook zorgen. Rijxman koppelt het ook aan het omroepbestel. Zou dat bestel op de schop moeten? Verder hebben we het over de uitzending van WNL gisteren, waar onder andere Thierry Baudet te gast was. Hoe kijkt Huisjes, als hoofdredacteur terug op deze uitzending en de kritiek die hierop volgde? Gisteren was de laatste aflevering van Klassen op televisie, de documentairereeks van Esther Gould en Sarah Sylbing over kansenongelijkheid in het onderwijs. In de laatste afleveringen zien we hoe corona het onderwijs van deze kinderen in Amsterdam-Noord beïnvloedt. Ali schreef al eerder een column naar aanleiding van deze serie. Wat raakt hem in deze serie? Huisjes heeft ook gekeken en noemt dit product een enorme verrijking voor de publieke omroep. Heeft Klassen net zoveel impact als de voorganger van deze makers, Schuldig, over mensen in schuldenproblematiek? Tot slot, de BBC zendt sinds gisteren uitgebreide lesprogramma´s uit, om kinderen tijdens de lockdown toch van onderwijs te voorzien. Leerlingen in de basisschoolleeftijd kunnen vanaf 9 uur inschakelen op CBBC, de speciale kinderzender. Middelbare scholieren kunnen dagelijks twee uur lang naar BBC 2 kijken voor onder meer wiskunde, Engels en geschiedenis. Is dit een mooie taak voor de publieke omroep, ook in Nederland?
Arjen Fortuin: “Je kreeg geen moment het idee dat daar presentatoren zaten met een plan”
Aan tafel zitten Barbara Barend, Arjen Fortuin en Spraakmaker André Rouvoet. Het mediamoment van Fortuin gaat over een uitzonderlijk figuur in een uitzonderlijk Deens programma: John Dillermand. Dillermand betekent zoiets als ‘Piemelman’. Niet iedereen is blij met een man met een lange piemel in een kinderserie… Rouvoet: “Dat zijn juist de onderwerpen waar je niet heel spastisch over moet doen”. Het mediamoment van Barend gaat over het nieuws RTL 4-programma Humberto. Onder anderen Theo Hiddema was te gast. Hiddema reageert op een column van Max Pam waarin het foute verleden van de familie van Hiddema wordt aangehaald. Volgens Barend was het een goede start voor Humberto. Barend: “Humberto straalde, was in vorm”. Fortuin keek naast Humberto ook naar Op1. Daar waren onder andere Baudet en Van Haga te gast. Fortuin heeft zijn tv-column van vandaag er aan gewijd, en dan gaat het met name over de rol van Jort Kelder. Kritiek was dat Kelder niet onafhankelijk genoeg te werk kon gaan als interviewer. Hoe kijkt Fortuin hiernaar? Ook vond Fortuin het contrast tussen Humberto en Op1 kolossaal. Zo zegt hij over Op1: “Daar werden heel veel kritische vragen aan Thierry Baudet gesteld – namelijk door de andere tafelgasten”. Donald Trump is voorgoed van Twitter verwijderd, zo maakte het techbedrijf dit weekend bekend. Eerder werd zijn account nog tijdelijk geblokkeerd, maar nu heeft Twitter besloten het account helemaal op te heffen. Dit vanwege “het risico op verdere aanzet tot geweld”. Directe aanleiding is uiteraard de bestorming van het Capitool, afgelopen woensdag. Is het een goede zet van Twitter? De roep dat social media platforums hun verantwoordelijkheid moeten nemen is niet nieuw. Waarom worden daar niet grotere stappen in gezet? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Catherine Keyl: ‘’Ik denk dat heel veel journalisten niet erg data-gericht zijn’’
Aan tafel zitten Catherine Keyl en Kefah Allush en Spraakmaker Inge de Wit. Het mediamoment van Allush gaat over Blendle. ‘’Ik was een geweldige fan, je had elke dag toegang tot alles!’’, aldus Allush. Nu stapt Klopping op bij Blendle, ‘’dat vond ik ook wel een teken aan de wand dat dat project uiteindelijk mislukt is’’, aldus Allush. Wat viel hem nog meer op aan het nieuws over Blendle? Het mediamoment van Keyl gaat over de column van Ronald Plasterk vandaag in de Telegraaf. Keyl is erg te spreken over zijn columns, waar ligt volgens haar de kracht van Plasterk? Allush denkt ook dat Plasterk inmiddels meer populariteit heeft verworven met zijn columns, dan als hij deed in zijn rol als minister. Verder komt het nieuws ter sprake dat 550.000 Nederlanders mogelijk later zullen worden ingeënt dan De Jonge maandag in een brief naar de kamer schreef, 1,1 miljoen vaccins zijn namelijk vertraagd. Hoe kijken de forumleden naar dit bericht? De media zit bovenop de verwachtingen en uitspraken van Hugo de Jonge. Maar niet alleen de media, ook de oppositie. Twaalf uur lang lagen minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) en premier Rutte dinsdag in de Tweede Kamer onder vuur over de eerste coronaprikken. Hoe kijken Keyl en Allush naar de kritiek op de Jonge, vinden ze het terecht? Tot slot wordt een nieuw online platform besproken. De drie onderzoeksjournalistiek programma’s van de KRO-NCRV gaan namelijk fuseren. Het gaat om de programma’s Pointer, De Monitor en Reporter Radio. De presentator van Reporter Radio, Niels Heithuis schuift aan om over het nieuwe platform te vertellen.
Renzo Veenstra: “Je moet vooral zo min mogelijk censureren en zo veel mogelijk laten zien”
Aan tafel zitten Tijs van den Brink, Renzo Veenstra en Spraakmaker Tom Kleijn. Het zou haast ondersneeuwen, maar gisteren was een belangrijke dag voor Brabant en dus voor Omroep Brabant; de eerste coronavaccinaties werden gezet in Veghel. Hoe heeft Omroep Brabant hier aandacht aan besteed? Op Facebook kregen ze zo’n 2000 reacties, ook veel van mensen die complottheorieën aanhangen en denken dat de media aan de leiband van de overheid loopt. Hoe gaan ze daarmee om? Van den Brink: “Als je op sociale media zit kun je zomaar denken dat het een grote meerderheid is, maar dat is niet zo”. Jinek had het ook goed aangepakt: ze hadden Hugo de Jonge, de medisch directeur van Pfizer Nederland en Sanna Elkadiri - die als eerste de prik kreeg. Toen kwam de bestorming van het Capitool tussendoor. Op1 had daar goed op geschakeld, ze hadden vijf Amerika-experts aan tafel. Onder wie Tijs van den Brink zelf. Hoe is dat gegaan bij Op1? Hebben ze alles omgegooid? Is dat een lastige beslissing? Van den Brink: “Bij zo’n groot nieuws ga je gewoon om – en mijn ervaring is dat je gasten dat gewoon snappen”. Het mediamoment van Van den Brink gaat over een reportage van de Britse verslaggever Robert Moore van ITV. Hij waagde zich met een cameraman tussen de mensen die het Capitool binnenstormden. Er is veel woede te horen, waar komt die woede vandaan? En wat hebben de relschoppers met deze actie bereikt? Moet je als verslaggever daar naar binnen gaan, ook al is het in feite illegaal? Kleijn: “Ik zou ook dat raam binnen zijn geklommen”. Verslag doen bij een protest is natuurlijk niet zonder gevaar. De verslaggevers van CNN liepen bijvoorbeeld rond zonder logo op hun plopkap. Is dat verstandig? Twitter en Facebook hebben het Twitteraccount van Donald Trump voor 12 en 24 uur geblokkeerd, omdat Trump het geweld niet per se afkeurt. Ook blijft hij zeggen dat de verkiezingen frauduleus waren. Hoe kijken onze mediakenners naar dit ingrijpen van Twitter en Facebook? Veenstra: “Ik was stomverbaasd toen ik zag dat het filmpje eraf was gehaald”.
Pieter Klok: “Ik lees zelf ook liever columns waar ik het niet mee eens ben”
Aan tafel zitten Pieter Klok, Frénk van der Linden en Spraakmaker André Kuipers. Voor het mediamoment van Klok kijken we naar Amerika. Klok volgt op de voet wat daar gebeurt; Trump die vraagt om meer stemmen te vinden, de verkiezingen in Georgia. Nu volgt hij het nieuws veel, blijft dat ook zo als Biden eenmaal geïnaugureerd is? Het mediamoment van Van der Linden gaat over de Volkskrant-columnist Peter de Waard. Van der Linden wil hem graag in het zonnetje zetten. Waarom? Van der Linden: “Wat ik zo mooi aan hem vindt is dat hij mij aanzet tot denken”. En nu Van der Linden toch met Klok aan tafel zit wil hij het ook graag eens even hebben over pagina 2 van de Volkskrant… Dan gaan we naar het Brabantse Veghel. Daar werd vanochtend zorgmedewerker Sanna Elkadiri als eerste Nederlander gevaccineerd. Waarom is er voor haar gekozen voor de eerste prik? En het uitzenden van het vaccineren, het doet een beetje denken aan de allereerste vaccinatie in Europa. Die inenting was zelfs live op tv te volgen. Minister Hugo de Jonge noemde de inenting in Veghel zojuist “een waanzinnig moment”. Is het inderdaad een historisch moment? Of is het overdreven om dit zo in het nieuws te brengen? De krantenkoppen lopen flink uiteen. Volgens de Telegraaf: “Gaan we op weg naar normaal”. Het AD kopt: “Lockdown langer en mogelijk strenger”. En de Volkskrant: “Ook met het vaccin is het virus nog lang onder ons”. Interessant om te zien hoe elke krant zijn draai er aan geeft? Gisterenavond bij de NPO een speciaal tv-programma van anderhalf uur bij de NOS gepresenteerd door Rob Trip. Aan het woord waren veel experts, zoals die van de Gezondheidsraad, het RIVM en de GGD. Opvallend was dat er geen politici waren. Onze mediakenners hebben gekeken. Wat vonden ze ervan? De journalistenbond NVJ trekt aan de bel. De NVJ is het er niet mee eens dat documentairemaker Joost van der Valk moet getuigen in het liquidatieproces Eris. De vakbond vreest voor zijn veiligheid en bovendien zou de onafhankelijkheid van journalisten op het spel staan. Van der Valk zegt tegen het Algemeen Dagblad dat hij zich op zijn verschoningsrecht beroept. Wat is het belang van dat verschoningsrecht? Het OM heeft het recht om hem als getuige op te roepen, maar is dat wel verstandig? Klok: “Het OM moet de journalistiek gewoon met rust laten”. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Marc Chavannes: “Je kan positief doen om het positieve, en je kan het op de manier van het Jeugdjournaal doen”
Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Marc Chavannes en Spraakmaker Clarice Stenger. Het mediamoment van Chavannes gaat over een column van Sheila Sitalsing. Volgens Chavannes horen we te weinig over China. Volgens hem is het als journalist in China ‘hardlopen door de mist’. Wat trof hem zo in die column van Sitalsing? In zijn mediamoment wil Hoekman nog even terugkomen op de befaamde hoofdredacteur Hans Verstraaten, ook wel bladendokter genoemd. Hij overleed 29 december. Welke herinneringen heeft Hoekman aan hem? Hoekman: “Wat ik vooral van hem geleerd heb is ja zeggen tegen gekke dingen”. Dan hebben we het over de communicatie van de overheid rond corona. Vandaag werd bekend dat de Machiavelliprijs dit jaar gaat naar hoogleraar virologie Marion Koopmans en de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, Diederik Gommers. Voor hun opmerkelijke prestatie op het gebied van publieke communicatie. Wat doen Gommers en Koopmans beter dan de overheid, die juist veel kritiek krijgt op de communicatie? Of is het niet te vergelijken? Zou de communicatie persoonlijker moeten, of stel je je daarmee te kwetsbaar op? Primeur voor Nederland. Gisteravond was op NPO2 een half uur durend regionaal nieuwsprogramma. Wat vonden onze mediakenners er van? Stenger: “Het lijkt een beetje op het Jeugdjournaal, qua toon een sfeer”. Wat is de toegevoegde waarde? Of is het misschien een politiek compromis? En vandaag vieren we een ander journaal, want het Jeugdjournaal bestaat 40 jaar. De eerste aflevering was in 1981. Wat is de kracht van het Jeugdjournaal?
Ward Wijndelts: “Dit is het enige juiste dat de Washington Post kon doen”
Aan tafel zitten Kees Boonman, Ward Wijndelts en Spraakmaker Rob Bertholee. Het mediamoment van Boonman gaat over Media Inside. Gisteravond zag hij namelijk de eerste aflevering. Wat zijn de reacties? Boonman: “Ik vind het toch een beetje podcasten op televisie”. Het mediamoment van Wijndelts gaat over een herinnering aan Big Brother. Vanaf vanavond is er weer een Nederlands Big Brotherhuis. Welke herinnering roept dit bij Wijndelts op? The Washington Post is in het bezit van een opname van een telefoongesprek waarin Trump de verkiezingscoördinator van Georgia onder druk zet om extra stemmen te vinden. Is dit zorgelijk? En verbazen onze mediakenners zich hier nog over? De mensen die dat lekken hebben er een belang bij. Moet je daar zo maar aan tegemoet komen als media? Welke afweging maak je voordat je zulke audio publiceert? ‘Sigrid Kaag, van Beiroet tot Binnenhof’, zo heet de documentaire van regisseur Suchen Tan die gisteren te zien was bij de VPRO. Over die film was vooraf veel ophef, want was het wel een goed idee om zo kort voor de verkiezingen een documentaire over een lijsttrekker uit te zenden? Heeft de documentaire het beeld van Kaag veranderd? Bertholee heeft ook met Kaag gewerkt, hoe kijkt hij hiernaar? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Jaap van Zessen: “Het is belangrijk dat journalisten middelen krijgen om deepfake te toetsen”
Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Jaap van Zessen en Spraakmaker Martin Sitalsing. Het mediamoment van Van Zessen gaat over de aanstormende talenten van 2021. Hij is verheugd over de Volkskrantkeuze voor mediatalent van het jaar, Roel Maalderink. Waarom vindt hij dit zo goed? Voor het mediamoment van Kantelberg kijken we naar China. Daar is een journaliste veroordeeld die de situatie rondom het coronavirus in China liet zien. Kantelberg vindt dat we het coronavirus best de Chinese griep zouden mogen noemen. Waarom zou hij willen benoemen waar het virus, waarschijnlijk, vandaan komt? Verder: de Britse Channel Four toonde een wel heel kwieke Queen Elisabeth met een ongekende kerstspeech. Fake dus, en zelfs deepfake, vergaande beeldmanipulatie. Britten kunnen het niet waarderen, mediawaakhond Ofcom ontving ruim tweehonderd klachten. Dit filmpje was ook bedoeld om mensen bewust te maken van de technologische mogelijkheden. Is dit een geschikte manier? Gaan dit soort deepfakes problemen opleveren in de toekomst? HP/ De Tijd gaat zelfstandig verder. Vrij Nederland gaat behalve het tijdschrift ook non fictie boeken uitgeven. Laten we dat eens als aanleiding nemen om terug te kijken op dit tijdschriftenjaar. Welke tijdschriften lopen goed? Hoe gaat het bijvoorbeeld met National Geographic? En welke invloed heeft corona op de tijdschriftenmarkt gehad?
Ward Wijndelts: ‘’Vroeger kreeg je een fax op de redactie, nu krijg je een tweet’’
Aan tafel zitten Ward Wijndelts en Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Eppo van Nispen tot Sevenaer. Het mediamoment van Hadderingh gaat over het nieuws over de wethouder Sociaal Domein Rosalie van Rijn van de gemeente Wijdemeren. Zij gaat opnieuw kijken naar een zaak van een vrouw met een bijstandsuitkering, die ruim 7000 euro moet terugbetalen. - Opvallend is dat nieuws over deze vrouw in het weekend op social media rondging en vervolgens enorm breed wordt opgepakt, van kamerleden tot nationaal nieuws. Hoe werkt dat volgens Hadderingh? ‘’Vroeger kreeg je een fax op de redactie, nu krijg je een tweet’’, vult Wijndelts aan. Het mediamoment van Wijndelts gaat over het Oxford/AstraZeneca nieuws wat een beetje is ondergesneeuwd volgens hem. Dat vaccin leek eerst niet effectief, maar gisteren gaf de directeur een interview aan Sunday Times dat het toch wél goed blijkt te zijn. ‘’Ik heb het getweet als het grootste nieuws van 2020, want het was prettig nieuws’’, aldus Wijndelts. Verder wordt de voortgang van het vaccin in Nederland besproken. De Volkskrant opende vandaag met een uitgebreide reconstructie waarom wij als Nederland het allerlaatste land in Europa zijn dat zal beginnen met het prikken van het vaccin. Hoe kijken de forumleden hierna? Bij Wijndelts ‘’druipt de frustratie ervan af’’. Bij Hadderingh rijst de vraag waarom onze buurlanden het wel kunnen en wij dan niet? Ook komt het Jaaroverzicht van de NOS ter sprake, wat gisteravond is uitgezonden. Hoe gaat Hadderingh met Omroep Gelderland om met een overzicht van dit jaar? ‘’Je kan ook een klein beetje naar voren kijken, en licht aan het einde van de tunnel schetsen’’, aldus Hadderingh. Volgens Wijndelts moet je in elk goed jaaroverzicht ‘’iets zien wat je nog niet hebt gezien, en een traantje wegpinken’’. Wijndelts sluit het mediaforum af met nieuws over Vrij Nederland.
Leonard Ornstein ‘’Voordat er echte doden vallen, vind ik dat je journalisten veel fundamenteler moet beschermen”
Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Charlotte Nijs en Spraakmaker Sanne Wallis de Vries. Het mediamoment van Nijs komt uit de uitzending van Promenade van gisteravond. Het overzicht van de ‘oneliners’ van Hugo de Jonge viel in goed in de smaak bij Nijs. Het was voor haar heel herkenbaar in haar werk als politiek journalist: ‘’Op basis van de oneliners van Hugo de Jonge, weet je al een beetje de toon van de avond’’, aldus Nijs. Ornstein ziet dat de Jonge erg groeit in zijn rol, ‘’hij is bevrijd van het lijsttrekkerschap, dat zie je aan alles!’’. Wat valt Ornstein nog meer op aan Hugo de Jonge? Het mediamoment van Ornstein gaat over de bedreiging van een journalist van de Limburger. Misdaadjournalist Jos Emonts vond een handgranaat bij zijn voordeur. Ornstein vindt dat we hier eens duidelijk naar moeten kijken. ‘’Voordat er echte doden vallen, vind ik dat je journalisten veel fundamenteler moet beschermen. Dat gaat verder dan een meldpunt’’, aldus Ornstein. Verder komt het Brabanste plaatsje Veen ter sprake, waar dit weekend het nieuws vandaan kwam Er gingen namelijk twee nachten achter elkaar auto’s in vlammen op. Beelden daarvan werden veel gedeeld en uitgezonden. Hoe kijken de forumleden hierna? Tot slot komt Hugo de Jonge weer ter tafel. Zijn media-optredens vallen naast zijn drukke bestaan toch wel op. Er was een fotoserie in het AD, twee eindejaars interviews op Radio1, een tv optreden bij WNL op Zondag, op bezoek bij een Youtuber, een acapella versie van All You Need is Love van de Beach Boys in de gelijknamige kijkcijferhit van Robert ten Brink én een reportage met zijn dochter bij het Jeugdjournaal. Volgens Nijs is dit niet opvallend voor de Jonge, ‘’zolang ik hem ken staat hij de media te woord, ook al zijn het maar een paar luttele seconden bij een inloop’’. Spraakmaker Sanne Wallis de Vries vraagt zich af of het niet iets té is. Hoe denkt Ornstein hierover? En wat valt hem nog meer op aan politici in de media?
Martha Riemsma: “Meestal zit er een verschil in wat de een kwijt wil en de ander wil horen”
Aan tafel zitten Martha Riemsma, Catherine Keyl en Spraakmaker Ineke Sluiter. Het mediamoment van Keyl gaat over de veroordeelde Turkse journalist Can Dündar. Keyl vindt de veroordeling heel erg. Ze vertelt er meer over. Voor het mediamoment van Riemsma gaan we naar Twente. Volgens haar was hèt gesprek deze week: hoe vier je kerst? Bij Tubantia hebben ze een peiling gedaan op de website. Hiermee wilden ze ook de discussie op gang brengen. Gaan mensen zich aan de maatregelen houden? Gisteren hadden we het er ook al even over, de eindejaarsinterviews die inmiddels een genre op zich zijn. Gisteren zagen we Hugo de Jonge en zijn Mireille, vandaag treffen we Wopke Hoekstra en Liselotte in de Telegraaf. En Mark Rutte in het AD. En Jaap van Dissel in de Volkskrant. We zien ook veel ‘onbekende’ hoofdrolspelers, zoals de helden in de zorg. Doen veel kranten hier aan mee? Hoe doen ze het bij Tubantia? Lezen onze mediakenners zulke portretten? En missen zij nog personen die niet geïnterviewd zijn? Rutte en De Jonge zijn natuurlijk veel bezig met de coronacrisis. Is het opvallend dat zij ook tijd make voor eindejaarsinterviews? Lineke Nieber van NRC liep 10 maanden mee met de voorlichters van het RIVM. Dat idee ontstond na de protesten van de boeren, maar door corona nam haar verhaal een heel andere wending. Onze mediakenners hebben dit verhaal gelezen. Het RIVM had ook kritiek op de media, bijvoorbeeld dat het RIVM zegt: we weten het niet, en dat media daarvan maken: ‘RIVM zwijgt’. Je ziet ook het spanningsveld tussen journalisten en voorlichters. Hoe ga je als journalist om met de verschillende belangen? Volgens Riemsma is het vooral belangrijk om elkaars rol te respecteren. Een taak van het RIVM is wetenschapscommunicatie. Heeft ‘de wetenschap’ in het algemeen ook steken laten vallen bij het aan de man brengen van het belang van onderzoek en vertrouwen kweken in de uitkomsten daarvan?
Margriet Brandsma: “Wij staan in de journalistiek niet bekend om ons hele grote zelfreinigende vermogen”
Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Avi Bhikhie en Spraakmaker Lucas de Man. Het mediamoment van Bhikhie is het fenomeen ‘het eindejaarsinterview’. Bhikhie vindt het een leuk fenomeen. “Het is toch een beetje; als andere media het doen, moet jij het dan ook hebben”. Wat is het gevoel tussen een “gewoon” interview en een eindejaarsinterview? Het mediamoment van Brandsma over een klein bericht in de Volkskrant, dat misschien wel voorpaginanieuws had moeten zijn. 2020 het jaar met de meeste dagen boven tien graden. Brandsma: “Het lijkt wel over de media een beetje klimaatmoe zijn” De slachtoffers van de toeslagenaffaire krijgen uiterlijk in mei allemaal dertigduizend euro. En dat is nog maar een begin, zei staatssecretaris Alexandra van Huffelen gisteren na overleg op het Catshuis. Was deze uitkomst te verwachten? Bhikhie was verbaasd dat Van Huffelen het woord deed. Had de premier het woord moeten voeren? Brandsma: “Rutte is er goed in andere bewindslieden het gezicht te laten zijn van probleemdossiers”. Maar, Brandsma vindt het niet gek dat Van Huffelen het woord deed. Waarom? En gaat deze affaire nog een staartje krijgen? BNNVARA doet niet meer mee aan de Raad voor de Journalistiek, omdat de omroep het niet eens is met het oordeel van de raad dat een uitzending van Zembla onzorgvuldig is gemaakt. Hoe kijken onze mediakenners naar deze zaak? Bhikhie: “Zou je niet eerst in gesprek moeten, voordat je een autoriteit aan de kant zet?”. Wat is de kerntaak van de Raad voor de Journalistiek? Is het een te juridisch orgaan? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Frénk van der Linden: “Dit is een motie van wantrouwen tegenover de journalistiek”
Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Frénk van der Linden en Spraakmaker Mark Tuitert. Van der Linden wil het hebben over zijn blooper van 2020, in navolging van een oud-stagebegeleider. Zijn blooper ging over een interview van hem in het Radio 1-programma Kunststof. Wat was volgens hem de misstap? Van der Linden: “Dat van mij was een overdachte fout, dat is de ergste categorie”. Had hij meteen door: dit heb ik niet goed gedaan? Het mediamoment van Emmer gaat over de vaccinatie van Joe Biden. Hij liet zich gisteren, live op camera, vaccineren. Hoe belangrijk is dit moment? Is het goed dat er zo’n happening van gemaakt wordt in de media? Er is veel kritiek op de houding van Trump tegenover corona. Maar hoe zit het met het vaccinatiebeleid? Emmer: “Er is veel kritiek op Trump, maar dit heeft hij heel goed gedaan”. Vanaf vandaag start de overheid met een speciale campagne voor het coronavaccin. Zo is in de dagbladen een paginagrote advertentie geplaatst, met de veelzeggende kop: ‘het vaccineren kan beginnen’. In de advertentie wordt onder meer uitgelegd waarom het vaccin veilig is én waarom de ontwikkeling zo snel verliep. Emmer: “Ik mag hopen dat dit de eerste van velen is”. Volgens Emmer kan zo’n advertentie geen kwaad, maar Van der Linden vindt dat gemeenschapsgeld hier niet voor bedoeld is. Bereikt de advertentie de juiste mensen? Zijn er andere manieren om deze boodschap te brengen? Wiens verantwoordelijkheid is het om draagvlak voor het vaccin te krijgen; politiek of journalisten? In onder meer het NOS Journaal en de Volkskrant worden de bijwerkingen van het Pfizer-vaccin specifiek genoemd, zoals hoofdpijn en moeheid. Terwijl het in de advertentie niet zo staat. Is dat vreemd? Het is één van de opmerkelijkste video’s van het jaar: Russische oppositieleider Navalny belt met de geheim agent die hem vergiftigd zou hebben. De agent dacht met een topfunctionaris van de Veiligheidsraad te bellen en legde uit wat er gebeurd was: het gif is op Navalny’s onderbroek gesmeerd, na een inbraak in zijn hotelkamer. Gisteren kwam de video met deze bekentenis online. Hoe hebben onze mediakenners naar deze video gekeken? NPO Radio 1 stond gisteren zes uur lang in het teken van kunst en cultuur. Vanuit Tivoli Vredenburg werd een hele avond gepraat met mensen uit de wereld van de muziek, literatuur, theater, musical en cabaret onder de noemer ‘Zes uur Cultuur’. Vooraf werd beloofd dat het niet alleen een avond zou worden over de problemen ten gevolge van de coronacrisis. De situatie zou ook bijzondere cultuurprojecten hebben voortgebracht. Kwam dat er uit? Was het een optimistische avond, misschien té optimistisch?
Pieter Klok: “Mensen die er klaar mee zijn zijn vooral klaar met het virus, niet zo zeer met de berichtgeving over het virus”
Aan tafel zitten Pieter Klok, Elger van der Wel en Spraakmaker Ronald Ockhuysen. In zijn mediamoment wil Van der Wel het hebben over Serious Request. Van der Wel heeft dit weekend zitten kijken en werd er blij van. Van der Wel: “Het is net weer anders, en creatief”. Warmte en gezelligheid is natuurlijk de tijd van het jaar. Dat zagen we gisteren ook op televisie: in de eerste editie van Scooge Live, gisteren bij Omroep Max. Een rits aan bekende acteurs kwamen voorbij om het bekende kerstverhaal A Christmas Carol van Charles Dickens na te spelen. Met de uitzending werd aandacht gevraagd voor kinderarmoede in Nederland. Hebben onze mediakenners gekeken? Het mediamoment van Klok gaat over een bijzonder gesprek met Pieter Omtzigt van het CDA en Renske Leijten van de SP. In Buitenhof spraken zij over de conclusies van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Klok vond het aangrijpend. Waarom? En hoe kijken onze andere gasten naar de ontwikkelingen in de toeslagenaffaire? Van der Wel: “Ik denk niet dat je met een beetje excuses het vertrouwen gaat herstellen” In hoeverre worden nieuwsberichten minder belicht dan het normaal zou gebeuren, voor coronatijd? Want Covid-19 drukt natuurlijk een flinke stempel dit jaar op alle nieuwsgebeurtenissen. Komen andere onderwerpen hierdoor in verdrukking? Is de nieuwsconsument nog niet corona-moe? De hoofdredacteuren aan tafel zien nog steeds een grote nieuwsbehoefte. Levert het discussies op redacties op, als er keuzes gemaakt moeten worden over welke onderwerpen er geschreven wordt? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Het politiek forum met Kees Boonman, Floor Bremer, Han ten Broeke en Hans Spekman
Vandaag een uitgebreid politiek forum met Floor Bremer, Kees Boonman, Han ten Broeke en Hans Spekman. Hoe gaan de lijsttrekkers het kerstreces in? Zeker nu er een genadeloos rapport over de toeslagenaffaire ligt.
Tom Kleijn: “Ik zou zeggen: Haal dan in je landelijke uitzending een lokale verslaggever”
Aan tafel zitten Tom Kleijn, Haroon Ali en Spraakmaker Daan Roovers. Het mediamoment van Ali gaat over de dating show Prince Charming. Hoe is er tot nu toe op dit programma gereageerd? De deelnemers zijn niet erg divers. Ali: “Vooral de fitboys die graag op tv willen zeggen hier wel ja tegen”. Het mediamoment van Kleijn gaat over Pornhub, met name over de New York Times verslaggeving over Pornhub. Een artikel van Nicholas Kristof had grote gevolgen. Wat is het verhaal? Kleijn: “Het is een voorbeeld van journalistiek die tot iets goeds leidt”. Dan hebben we het over de coronamaatregelen. Zo’n driekwart van de Nederlanders steunt de lockdown, maar is dat ook het beeld dat we in de media zien? Daar horen we over twijfels, zelfs vanuit het OMT, lezen we hoe economen deze lockdown disproportioneel vinden en hoe de kritiek op de vaccinatieplanning totaal niet mals is. Zien we in de media ziet een afspiegeling is van wat er leeft in de maatschappij? Ali: “Het geluid van de permanente onvrede kennen we nu wel”. Wat is het effect van de beelden die de media laten zien? Als we kijken naar het buitenland, hoe gaat het daar en hoe berichtten media daar? Heeft de kritiek die in de media geuit is invloed heeft gehad op beleid? Regionaal nieuws krijgt vanaf volgend jaar een prominentere plek bij de Publieke Omroep. Dat werd gisteren bekend gemaakt. Op 4 januari start 'NOS Journaal Regio', elke werkdag op NPO 2 om 18:15. En dat is een aftrap van een nieuw twee uur durend blok van programma’s met een ‘regionaal karakter’. Er wordt wel vaker gezegd dat de programma’s op de NPO te veel gericht zouden zijn op ‘het westen’. Is het goed dat er vanuit de NPO dan wat meer de regio in wordt gekeken? Of zijn er voldoende regionale omroepen die het nieuws in en uit de regio brengen?
Kefah Allush: “Wat nog zorgelijker is, is dat het niet op Twitter blijft”
Aan tafel zitten Paul Römer, Kefah Allush en Spraakmaker Henk Naves. In zijn mediamoment wil Römer het hebben over Missie 538, waarin ze één week lang radio maken voor steun voor de voedselbank. December is bij uitstek de maand om geld in te halen voor het goede doel. Is het niet handiger om de acties bij verschillende zenders te spreiden over het jaar? De journalistiek is dit jaar steeds meer onder vuur komen te liggen dit jaar. Daar gaat het mediamoment van Allush over. Gisteren bleek uit de jaarlijkse peiling van het Comité ter Bescherming van Journalisten (het CPJ) dat er dit jaar is een recordaantal journalisten gevangen is gezet vanwege hun werk. En NRC meldt vandaag dat journalisten al 114 keer melding deden van agressie en geweld bij het nieuwe platform PersVeilig (begin november gelanceerd). Media voelen zich genoodzaakt beveiligers in te huren. Hoe kijken onze mediakenners naar deze ontwikkeling? Allush: “Dit zegt iets over de toestand van onze samenleving”. Met de gesloten scholen vandaag is de nieuwe lockdown nu helemaal in werking, wat voor impact heeft die lockdown op televisie en televisie maken? Bij de vorige lockdown lagen veel producties stil. Maar hoe gaat dat nu? Wat doen de verschillende zenders? Römer: “Het evenwicht tussen de publieke omroep en de commerciële omroepen die er zijn is echt heel mooi”. En wat wil het publiek op televisie zien? Misschien hebben mensen nu ook wel behoefte aan oude programma’s in een nieuw jasje… Bijvoorbeeld Big Brother! Journalisten hebben deze week alvast een rondleiding gekregen in het nieuwe Big Brother huis. Vanaf 4 januari is de comeback van dit ooit zo mega-populaire programma. Römer heeft het in 1997 samen met John de Mol bedacht. Hoe is het voor hem dat het programma nu, bij de concurrent, terugkomt? Verwacht hij dat het een succes wordt? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Wouter de Winther: “Het was een soort houtje-touwtje-verbinding met Hugo de Jong”
Aan tafel zitten Wouter de Winther, Joost Oranje en Spraakmaker Onno Hoes. Het mediamoment van Oranje gaat over een moment uit de toespraak van Rutte. Veel mensen hebben zich geërgerd aan het lawaai dat op de achtergrond te horen was. Oranje ziet er ook iets positiefs in. Het bracht veel samen volgens Oranje: “Het schets het ongemak wat in deze hele situatie zit”. Het mediamoment van de Winther gaat ook over de toespraak van gisteren, maar vooral over de gebrekkige ruimte om vragen te stellen na de persconferentie. Waarom vindt hij dat kwalijk? Enkele politici schoven aan bij verschillende talkshows. Was daar niet voldoende ruimte om vragen te stellen? En dan is het straks 19 januari; dan is het nog maar een kleine 2 maanden voordat de verkiezingen beginnen. Hoe gaat dit eruit zien? Politiek redacteur Tom Jan Meeus kijkt in zijn column vanochtend ook al vooruit naar de verkiezingen. Hij schrijft dat strenge maatregelen tot nu toe heel goed zijn geweest voor de waardering van de politiek. En vervolgt: “je kunt zeker beredeneren dat het kabinet tot deze lockdown over moest gaan. Maar als crisisbestrijding en campagnetijd in elkaar overlopen, zoals nu, kan het geen kwaad voor ogen te houden welke politicus het meeste profijt van streng crisisoptreden heeft”. Heeft hij een punt? Door al het coronageweld in Nederland zou je het bijna gemist hebben, maar het kiescollege in de VS heeft Joe Biden uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen in de VS. Normaal is zo’n uitspraak van het kiescollege meer een formaliteit, maar waarom is het nu een heel bijzonder moment? Een groot deel van de Trump-stemmers denkt dat Biden onterecht nu tot president is uitgeroepen. Wat doet dat met een maatschappij?
Arjen Fortuin: “Het feit dat maatregelen steeds uitlekken, dat heeft een groot maatschappelijk nut”
Aan tafel zitten Hasna el Maroudi, Arjen Fortuin en Spraakmaker Marjolein ten Hoonte. In zijn mediamoment wil Fortuin het hebben over een brief. Het is een brief die nu in het Verzetsmuseum te zien is. Wat grijpt Fortuin aan in deze brief? Het mediamoment van El Maroudi gaat over iets dat zij dit weekend in de brievenbus kreeg: een speciaal boekje van de NVJ vol met juridische tips. Waarom is het volgens haar belangrijk om lid te zijn van een vakbond? Het zal niemand ontgaan zijn: er zijn weer strengere maatregelen op komst. Maar wat zijn precies die strengere maatregelen? Daarover wordt traditiegetrouw weer enorm veel over gespeculeerd. We krijgen dit keer dus geen persconferentie, maar een toespraak vanuit het Torentje van premier Rutte. Wat zegt dat? Minister De Jonge zal na die toespraak de pers te woord staan. Is het goed dat er toch een moment is voor de pers om vragen te stellen? Het lekken van informatie in de ochtend gaat nog mondjesmaat. Hoe heb je het over iemand die zich niet identificeert als man of als vrouw en je dus niet zij of hij kan zeggen? Daar worstelt ook de Volkskrant mee, zo konden we dit weekend lezen in het magazine. Daarin stond een interview met de artiest Kindness. Er stond een uitleg bij waarom het woord ‘hen’ wordt gebruikt bij personen die zich identificeren als non-binair. Worstelen onze mediakenners hier ook mee? Is er een beter woord te bedenken in het Nederlands? Of is het gewoon een kwestie van wennen? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Dieuwertje Kuipers: ‘’Politici zijn heel erg bewust zijn van hoe onze agenda als journalisten in elkaar zit’’
Aan tafel zitten Dieuwertje Kuipers en Stéphane Alonso en Spraakmaker Martine Gosselink. Het mediamoment van Alonso gaat over de twee Russen die gister het land zijn uitgezet wegens spionage. ‘’Het feit dat het AIVD hiermee naar buiten komt is bijzonder, maar het duidt ook op een groter probleem’’, aldus Alonso. Kuipers wil voor haar mediamoment stilstaan bij de timing van Hugo de Jonge. Rond 21.00 uur kwam het nieuws naar buiten dat hij aftreed als lijsttrekker van het CDA. ‘’Ik vermoed dat ze hem hierin enigszins gespaard hebben, om niet volledig het nieuws te domineren. Hierdoor zie je ook dat politici heel erg bewust zijn van hoe onze agenda als journalisten in elkaar zit.’’ Volgens Alonso is timing het woord van de week, wat viel hem nog meer op aan deze week? Verder wordt de consternatie bij D66 in Den Haag besproken. Via een anonieme brief werd gisteren bekend dat er een invloedrijke partijbestuurder beschuldigd wordt van stalking. Partijleider Sigrid Kaag heeft aangegeven meteen een onderzoek in te stellen. Hoe kijken de forumleden hierna? En wat viel Kuipers op aan de berichtgeving hiervan?
Paul Jansen: “Dreiging is niet nieuw, maar het wordt wel intenser”
Aan tafel zitten Pieter Klok, Paul Jansen en Spraakmaker Margriet Brandsma. Het mediamoment van Jansen gaat over de raketlancering van SpaceX gisteravond. Er kwam kritiek op de berichtgeving over deze test. Commentaar was dat het negatieve benadrukt wordt, terwijl de rest van de testvlucht goed was. Gebeurt dit vaker met berichtgeving? Jansen: “Een vliegtuig dat veilig land is geen nieuws”. Klok wil stilstaan bij het nieuws uit Groot-Brittannië over het vaccineren. Waarom spitste hij zijn oren bij dit nieuws? Het vaccineren is van start gegaan en verloopt tot nu toe goed. Het is natuurlijk een meevaller voor de Britten in een tijd waar er alleen maar slecht nieuws komt over de Brexit. Klok: “De Britten kunnen meteen zien wat het voordeel is van je eigen koers varen”. Hoe doet Nederland het, in vergelijking met Engeland? Jansen: “De crisiscommunicatie in Nederland is redelijk goed op orde, maar het crisismanagement totaal niet”. In Den Haag wordt de World Press Freedom Conference gehouden. Het motto van de conferentie is Journalism without Fear of Favour. Oftewel “Journalistiek zonder angst of voorkeur”. Een conferentie over het belang van de persvrijheid in de wereld. In het afgelopen jaar zijn ten minste 42 journalisten gedood zijn vanwege hun werkzaamheden. We praten erover met twee hoofdredacteuren. Hoe gaat de Telegraaf om met het toenemend aantal dreigingen? Jansen: “Wij hebben daar als redactie een zero tolerance beleid op; wij doen altijd aangifte”. Heeft Brandsma, in haar tijd als verslaggever, ook wel eens bedreigingen meegemaakt? Humberto Tan is aanwezig bij de conferentie, we bespreken met hem de verhalen die hij al gehoord heeft. Geweld tegen journalisten komt ook veel voor in het buitenland. Kun je hier vanuit Nederlands iets tegen doen? Welke overwegingen maak je voordat je een correspondent naar het buitenland stuurt?
Gert-Jaap Hoekman: “Je kunt een traditionele journalist ergens naartoe sturen, of iemand als Ismail daar naartoe sturen; hij krijgt daar veel meer los”
Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Freek Staps en Spraakmaker Tom Kleijn. Het mediamoment van Staps gaat over de eerste vaccinatie in Groot Brittannië. Een vrouw van 90 jaar kreeg het eerste vaccine. Een moment dat de geschiedenisboeken in gaat. Is het niet gewoon een goede marketingstunt? Het mediamoment van Hoekman gaat over de Top 2000 van NPO Radio 2. De lijst heeft namelijk een nieuwe nummer 1. Waarom wordt Hoekman hier blij van? Gisteravond hebben onze mediakenners gekeken naar ‘Project Ismail’, over drill rap, op NPO 3 van Ismail Ilgun. Ilgun uit Zaanstad kwam in 2016 in opspraak omdat hij in vlogs aanmoedigde om de politie te belagen. Hij is nooit veroordeeld geweest, maar moet je hem wel een podium geven? Hoekman: “Hij is mediageniek en kan een programma dragen”. Is het een goede keuze om hem een programma te laten maken over drill rap? Wordt geweld geromantiseerd? Was het journalistiek of misschien wel meer amusement? Iets eerder op de avond was de documentaire Oproerkraaiers van Sunny Bergman over actievoerders in Nederland. Onze mediakenners zagen overeenkomsten en ook verschillen. Waar zitten die verschillen? Wanneer noem je iets een documentaire? Zijn er verschillende stromingen binnen het genre? Tot slot kijken we naar Twitter. Wereldwijd was in 2020 de hashtag #COVID19 het meest gebruikt, gevolgd door #BlackLivesMatter en heel opmerkelijk in Nederland kwam de hashtag #persconferentie op 3. Maken de journalisten aan tafel veel gebruik van Twitter om verhalen te vinden?
Bert Huisjes: “Journalisten zijn soms hele vervelende mensen om mee te praten”
Aan tafel zitten Bert Huisjes, Angela de Jong en Spraakmaker Evgeniy Levchenko. Het mediamoment van De Jong gaat over Pauw komt Binnen. Hij was in het Prinses Maxima-Centrum, voor kinderoncologie in Utrecht. Het programma greep De Jong erg aan, wat vond zij zo mooi aan deze uitzending? De Jong: “Pauw blijft professioneel; je voelt aan alles dat het hem raakt, maar hij doet zijn werk daar”. In zijn mediamoment wil Huisjes het hebben over een groot interview met Henk Krol in het AD vandaag. Volgens huisjes is dit de start van het politieke verkiezingsseizoen. Maar is dat zo? Sigrid Kaag heeft ook al meerdere interviews gegeven bijvoorbeeld. Nog meer politiek gisteren: in Linda’s Wintermaand bevraagt Linda de Mol bekende Nederlanders naar de belangrijkste momenten van hun leven tot nu toe. Ze kijken ook terug op het afgelopen jaar. Opvallende eerste gast was: minister president Mark Rutte. Wat vonden onze mediakenners ervan? Huisjes: “Het was een enorm feel good interview”. Miste er kritische vragen? Vlak na het Mediaforum wordt duidelijk wie de omroepman of - vrouw van het jaar gaat worden. Wie zijn de kanshebbers? Volgens Huisjes zou minister Arie Slob de prijs verdienen. Waarom? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Leonard Ornstein: “Ik verlang terug naar de tijd dat nummerherkenning onvermijdelijk was”
Aan tafel zitten Jan Slagter, Leonard Ornstein en Spraakmaker Stijn Fens. Het mediamoment van Ornstein gaat over een conflict binnen een politieke partij. En dit keer geen Forum voor Democratie, maar de SP. Onder hoge druk komt namelijk vandaag de partijraad van de SP bijeen. Ze gaan het hebben over de beslissing van het partijbestuur om de financiële en organisatorische steun aan de jongerenafdeling Rood op te zeggen, waardoor opheffing dreigt. Hoe is dit conflict ontstaan? Is het een gebrek aan communicatie tussen de jongerenpartij en de moederpartij? En hoe hiermee om te gaan? Volgens Ornstein moet de SP niet te verkrampt met deze situatie omgaan. Ornstein: “Een verstandige leider kijkt dit even aan”. Het mediamoment van Slagter gaat over de uitspraak van Hugo de Jonge, waarin gezegd wordt dat op 4 januari gestart kan worden met vaccineren. Het valt Slagter tegen hoe er op dit nieuws gereageerd wordt. Waarom? Er komen flink wat kanttekeningen voorbij, zo vreest vakbond CNV dat Nederland net als eerder bij het testen ‘dramatisch achter de feiten aan zal lopen’. Het RIVM zegt dat er nog veel logistieke puzzelstukjes zijn. Hoe vinden media een balans in positieve en negatieve berichtgeving? Meerdere leden van het Outbreak Management Team (OMT) zijn de afgelopen tijd bedreigd, dat blijkt uit gesprekken die NU.nl met OMT-leden heeft gevoerd. De huizen van verschillende OMT-leden zijn bezocht en er zijn brieven met daarin intimiderende teksten bij hen bezorgd. Hoe is het zo ver gekomen? Is het een cultuur geworden, of juist maar een kleine groep mensen? De bedreigingen leiden bij meerdere wetenschappers van het OMT tot twijfels over of ze door moeten gaan met hun mediaoptredens. Ze merken dat de bedreigingen vooral toenemen kort nadat ze op televisie of in een krant over het coronavirus hebben verteld. Wat is de verantwoordelijkheid van de media hierin? Slagter: “Wij hebben er wel aan meegewerkt, doordat we graag al die virologen aan het woord wilden laten”. De Europese commissie wil zich meer gaan bemoeien met het bestrijden van nepinformatie op sociale media. Brussel wil meer invloed hebben op hoe Facebook, Google en Twitter optreden tegen nepnieuws. Gaat dit plan van de commissie bijdragen aan de bestrijding van desinformatie? Is het concreet genoeg? Ornstein: “Als je de financiering van desinformatie weet stop te zetten, dan pas kan het aangepakt worden”. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.
Tijs van den Brink: “Als Trump een mediastation begint sluit ik niet uit dat dat heel succesvol wordt”
Aan tafel zitten Wouter de Winther, Tijs van den Brink en Spraakmaker Jeroen Krabbé. Het mediamoment van Van den Brink gaat over Tijs het interview met beoogd GroenLinks-Kamerlid Kauthar Bouchallikht bij Margriet van der Linden deze week. Van den Brink zou het anders aangepakt hebben. Hij begrijpt de communicatiestrategie van GroenLinks ook niet. Hoe kijk politiek commentator Wouter de Winther hier naar? Voor het mediamoment van De Winther kijken we naar Amerika. Hij zag op CNN hoe de Amerikanen worstelen met de verzadiging van het corona-nieuws. Hoe zorg je ervoor dat de ernst nog doordringt bij kijkers? Doen media in Nederland het goed, met dagelijkse berichten over doden en besmettingen dat gevoel van urgentie bewaken? We blijven in Amerika. Met de crisis in het Witte Huis lijkt een eenduidig coronabeleid ook niet tot de topprioriteit te behoren. Trump gaf deze week in zijn eigen woorden: ‘misschien wel de belangrijkste toespraak die ik ooit heb gehouden’. Trump kiest zijn eigen podium, want de omroepen lijken steeds minder aandacht te hebben voor Trump. Deze week ging een speech viral waarin een Republikeinse verkiezingsfunctionaris de president opriep om niet meer te zwijgen over doodsbedreigingen aan mensen die verantwoordelijk zijn voor de verkiezingen. Trump wil waarschijnlijk voor herverkiezingen gaan en zich verkiesbaar stellen voor 2024. Gaat hij de media-aandacht tot die tijd vasthouden? We hebben het over oud worden. Sonja Barend presenteerde deze week haar nieuwe boek. Tijdens de presentatie zegt ze met verbijstering te kijken naar hoe oude mensen op tv worden neergezet. “Ze zitten altijd in hun rolstoel bingo te spelen, in achterlijke kleren”. Het is duidelijk dat Barend zich niet herkent in dit beeld. Heeft ze een punt? Dan nog een interview met Europarlementariërs Rob Roos en Derk Jan Eppink in de Telegraaf. Zij zijn helder: mochten de leden van Forum voor Democratie in het aankomende referendum bepalen dat Thierry Baudet partijleider blijft, dan splitst de fractie in het Europees Parlement zich af. Naast alle beschuldigingen aan het adres van Baudet, draait het in deze politieke crisis ook om veel statutair en juridische gesteggel. Hoe gaan politiek verslaggevers hiermee om? Normaal hoeven ze niet zo diep in de statuten te graven.
Roos Schlikker over het interview met Baudet: “Je denkt een beetje dat je naar Koefnoen zit te kijken”
Aan tafel zitten Kees Boonman, Roos Schlikker en Spraakmaker Marjon Olfers. Het mediamoment van Schlikker is een podcasttip: ‘Een dik uur Ischa op de radio’, gepresenteerd door Anton de Goede. Waarom zou iedere journalist dit moeten luisteren volgens Schlikker? Boonman slaat regelmatig het Nederlands Dagblad open, omdat ze daar de christelijke ministers met veel belangstelling volgen. Boonman werd enthousiast van de plannen van minister Arie Slob van Media. Hij gaat op een rij zetten hoe dagbladen in Nederland in de toekomst ondersteund kunnen worden. ChristenUnie-Tweede Kamerlid Stieneke van der Graaf stelt voor om onder andere de BTW te schrappen en de bezorging te subsidiëren. Wat vinden onze mediakenners van dit plan? “Als het meezit begint vanaf 4 januari het vaccineren tegen het coronavirus”. Een trotse Hugo de Jonge sprak van een fase van hoop en nieuw perspectief, maar nog geen uur later verscheen een kritisch stuk van Investico en Trouw waarin een voormalig hoofdinspecteur Gezondheidszorg de vaccinatieplannen openlijk in twijfel trekt. Olfers: “Hij zal dit niet voor niets zeggen, want hij weet hoe groot het afbreukrisico is als ie het wéér niet waarmaakt”. Er was direct meer kritiek en twijfel. In plaats van gejuich werd de aankondiging dus vooral ook met kritiek beantwoord. Had de boodschap op een andere manier gebracht moeten worden? Een ‘opmerkelijk’ interview met Thierry Baudet, zoals de Telegraaf kopt bij het interview bij zijn terugkeer in de Tweede Kamer. Baudet is afgezet als voorzitter en een royement hangt hem boven het hoofd... De zware weken lijken ook z’n tol te eisen bij de normaal zo zelfverzekerde Baudet. Pim Sedee doet het interview. Zou Baudet ook niet tegen zichzelf in bescherming genomen moeten worden na zo’n week? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Thomas Muntz: “Onderzoeksjournalistiek begint heel vaak met een gerucht”
Aan tafel zitten Thomas Muntz, Marc Chavannes en Spraakmaker Jelmer Mommers. Het mediamoment van Muntz gaat over de documentaire ‘Klassen’. Hij was onder de indruk van deze documentaire. Wat raakte hem? De makers maakten eerder de veelgeprezen documentaireserie Schuldig waardoor de schuldenproblematiek op de kaart werd gezet. Volgens Muntz doorbreken de makers taboes. Chavannes: “Het beste wat je kunt doen als journalistiek is laten zien dat het zo is, en hoe het werkt”. Het mediamoment van Chavannes komt uit NRC. Het is een reconstructie waaruit blijkt dat het Nederlandse testbeleid faalt. Zo heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in april een aanbod van commerciële laboratoria naast zich neergelegd. Hiermee hadden per dag 60.000 extra tests kunnen worden uitgevoerd. Waarom is hier geen gebruik van gemaakt? Naast dit falende testbeleid was het afgelopen dagen ook weer een hoop gedoe tussen kabinet en de burgemeesters. De laatste meningsverschillen gingen over Black Friday en het vuurwerkverbod. Ontstaat er soms ook een beeld van een kabinet dat het op zijn beloop laat, terwijl burgemeesters in de media hun kritiek uiten? Tot slot: hadden politiek verslaggevers Xander van der Wulp (NOS) en Joost Vullings (EenVandaag) eerder moeten berichten over de rare uitspraken van Thierry Baudet? Dat vragen de twee zich af in hun podcast De Stemming van Vullings en Van der Wulp. Oud-hoofdredacteur van Trouw, Frits van Exter schrijft over de podcast: ‘Ik luister graag, maar was deze keer ook enigszins verontrust. Want, had ik wat ze nu allemaal zeggen over Baudet, niet beter eerder kunnen horen, gewoon op prime time televisie?’. Wat vinden onze mediakenners hiervan? Ligt er een taak voor journalisten, als je dingen hoort, dit sneller naar buiten te brengen? Had de pers minder voorzichtig mogen zijn? Vullings had nog een primeur, maar niet geheel journalistiek verantwoord verworven. Zo vertelde hij in de podcast. Zouden onze mediakenners dit bericht brengen?
Avi Bhikhie: “Waar je denk ik niet vanuit moet gaan is dat de politie een heel objectieve bron is”
Aan tafel zitten Pieter Klok, Avi Bhikhie en Spraakmaker Noraly Beyer. Bhikhie wil het in zijn mediamoment hebben over een stuk op de voorpagina van het AD vanmorgen. Volgens Aboutaleb van Rotterdam heeft het kabinet een verzoek om Black Friday te verbieden naast zich neergelegd. Wat viel Bhikhie op aan dit nieuws? De Partij van de Arbeid heeft de term ‘Prins Bernhard-belasting” gebruikt in haar verkiezingsprogramma. Dat viel verkeerd bij Bernhard. Klok vindt de openlijke frustratie van prins Bernhard junior opvallend. Waarom? Klok: “Als je negeert en niet hapt, dat is altijd heel verstandig”. Is het niet gewoon ook een slimme zet van de PvdA om zo in de media te komen? Het was gistermiddag nog spannend: mocht de documentaire over Nicky Verstappen wel worden uitgezonden? De advocaat van Jos B. had een kort geding aangespannen, omdat de documentaire hem te veel als dader zou neerzetten - terwijl het hoger beroep nog loopt. Van de rechter kreeg hij ongelijk. En dus was bij RTL4 gisteren het eerste deel van ‘De zaak Nicky Verstappen: Achter de schermen bij het politieonderzoek’ te zien. Ewout Genemans heeft de documentaire in samenwerking met de politie gemaakt. Het filmen begon bij het DNA-verwantschapsonderzoek, dus nog voordat Jos B. in beeld was. Genemans werkte aan de docu in het geheim, er mocht niks uitlekken. Hij heeft ook moeten monteren op een locatie van de politie, zodat zij eventueel konden meekijken. Hoe kijken onze mediakenners naar deze samenwerking met de politie? Klok: “Ik begrijp best dat mensen zich wat meer willen beschermen, alleen moet het niet zo ver gaan dat de kwaliteit van de journalistiek eronder gaat lijken”. Is dit een voorbeeld van transparantie? Ook bij de krant dat zien we het steeds vaker: het onderwerp van een verhaal stelt steeds meer eisen en voorwaarden. Hoe gaan ze hier bij de Volkskrant mee om? Het Franse parlement heeft vorige week een omstreden wetsvoorstel aangenomen, dat het herkenbaar filmen van agenten verbiedt. Ook afgelopen weekend werd er weer fel geprotesteerd in diverse Franse steden. Tegenstanders vinden namelijk dat misstanden op die manier onder het tapijt worden geveegd. Snappen onze gasten de woede van de bevolking? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.