De Wereld | BNR

Tussenstand: Rusland heeft een hap uit Oekraïne genomen, maar weet zelf niet precies waar de nieuwe grens loopt. Oekraïne hapt stukken terug, maar of dat nu geannexeerd gebied is, of bezet Oekraïens gebied, is daarom evenmin duidelijk. De dictator van Tsjetsjenië, Kadirov, die het bed waarschijnlijk deelt met een vurig atoombommetje, vindt het de hoogste tijd om dat af te vuren. Wat het Kremlin dan weer sust als uit de hand gelopen emoties. Kortom: chaos. Het goede nieuws is dat dat de kans op wat velen vrezen, een nucleaire oorlog, minimaal is, al heeft Poetin het woord ‘kernwapens’ vaak in de mond. Maar wat zijn woordvoerder, Dmitry Peskov, zei, snijdt hout. ‘Wij verkiezen evenwichtige, objectieve analyses boven emoties,’ zei hij, verwijzend naar de barse dreigementen van Kadirov. De Russische doctrine luidt dat het land alleen kernwapens gebruikt als het ermee wordt aangevallen, of als in een oorlog alle conventionele wapens zijn uitgeschakeld. Bovendien neemt Poetin ongetwijfeld het Amerikaanse dreigement serieus, dat oud-CIA-directeur David Petraeus uitsprak. ‘In dat geval zouden we, met de NAVO, de totale Russische conventionele krijgsmacht uitschakelen, inclusief de bezettingstroepen in Oekraïne en elk schip in de Zwarte Zee.’ Met andere woorden: dan zou de beperking om niet rechtstreeks bij de oorlog in Oekraïne betrokken te raken, wegvallen. Kun je een Russische aanval dan zien als een aanval op de NAVO? ‘Zo zou je het kunnen beschouwen,’ aldus Petraeus. Al met al is de kans op het gebruik van kernwapens minimaal, ondanks het voor de Russen chaotische verloop van de oorlog. Maar op ander vlak wint Poetin weldegelijk. De acute energiecrisis, waarvan we nu moeten toegeven dat die er is, kan Poetin zien als oorlogswinst. 17,1 procent inflatie, zoals nu in Nederland, valt rechtstreeks te herleiden tot het conflict. Natuurlijk, Rusland heeft, met 14,3 procent, ook een hoge inflatie, maar die daalt een beetje. En de Russen hoeven zich geen zorgen te maken over de energievoorziening van hun industrie en de kachels van de burgers. Wie zit er straks klappertandend, met het licht uit, naast een koude radiator? Anders gezegd: wie is de winnaar en wie verliest?See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Het is onwaarschijnlijk dat Rusland nucleaire wapens gaat inzetten’, aldus de Britse minister van Defensie Ben Wallace. Deze uitspraak kwam nadat de woordvoerder van het Kremlin zei alleen kernwapens te gebruiken als ze zelf daarmee worden aangevallen. China en India, twee landen waar Rusland op hoopt te kunnen leunen, hebben aan het Kremlin duidelijk gemaakt dat het gebruik van kernwapens écht te ver gaat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Vladimir Poetin van Rusland heeft het parlement formeel op de hoogte gebracht van het plan vier Oekraïense regio's toe te laten tot de Russische Federatie. Vanuit verschillende hoeken worden de acties van Poetin veroordeeld. Zelfs de Turkse president Erdogan heeft erop aangedrongen om te onderhandelen, in plaats van te annexeren. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische president Vladimir Poetin zal vrijdag de bezette gebieden in Oekraïne officieel annexeren. Dat meldt het Kremlin. De annexatie volgt na omstreden referenda, waarbij aangetoond zou moeten worden dat de inwoners zich aan willen sluiten bij Rusland. Dat rechtvaardigt nieuwe sancties, zegt Agnes Mulder, buitenlandwoordvoerder van het CDA. Luister ook | Hoekstra: speech Poetin betekent verder escalatie oorlog Duidelijke taal voor de Russen Rusland werd pas dertig jaar geleden, met een tot dan toe onbekende markteconomie, onderdeel van de kapitalistische wereld. Is het land isoleren met sancties dan wel zo’n goed idee? Te gast is Gijs Kessler, senior onderzoeker bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, en auteur van het boek Rusland - land dat anders wil zijn. Ook hij vindt duidelijke sancties belangrijk; 'dat is de enige taal die de Russen verstaan.' Europa Update | De kans op nucleaire wapens? Europa-verslaggever Geert Jan Hahn was deze week bij een conferentie over de Staat van de Europese Unie. Met als thema: 'de oorlog in Europa en de naschokken'. Daar had voormalig NAVO-secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer over nucleaire dreiging. De kans dat Poetin nucleaire wapens gebruikt is niet nul, en dus moet je internationale relaties zéér serieus nemen, zegt hij. Luister ook | #76 Alle wegen leiden naar Rome, maar welke leidt naar Brussel?See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Zweedse kustwacht heeft eerder deze week een vierde lek in de Nordstream pijplijn ontdekt, zo werd vanochtend bekend. Dit is een nieuwe manier van oorlog voeren: legers ontmoeten elkaar niet op het slagveld, maar vallen elkaar aan op andere plekken. Verschillende landen zoeken naar mogelijkheden om de onderzeese infrastructuur van onder andere telefoon- en internetkabels beter te beschermen. Er wordt volop gespeculeerd wie er achter deze vernielingen zit, maar er is officieel nog geen schuldige aangewezen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat Russische mannen massaal op de vlucht zouden slaan na de afkondiging van de mobilisatie van 300.000 reservisten, had Vladimir Poetin vast niet verwacht. Het aantal vluchtelingen is ook al bijna 300.000 man, en dat plaatst de omringende landen, maar vooral de Europese Unie, voor alweer een probleem: zijn die Russische mannen welkom of niet? De Baltische staten en Finland zijn er heel duidelijk over: njet, die komen er bij hun niet in. De Litouwse minister Landbergis van buitenlandse zaken, zegt: ‘Russen moeten in hun eigen land blijven en vechten. Tegen Poetin.’ Franse senatoren willen de Russen juist verwelkomen, omdat tegenhouden Poetins beeld van het vijandige Westen bevestigt. De Duitse regeringscoalitie wil een Europees besluit om Russische deserteurs en dienstplichtontduikers politiek asiel te verlenen. Daar staat in Duitsland het geluid tegenover van de CDU, tot voorkort aan het bewind en nu in de oppositie. Friedrich Merz, de leider van de CDU, keert zich zelfs tegen Oekraïense vluchtelingen. Hij beschuldigt die van welvaartstourisme. Ze komen naar Duitsland, krijgen een uitkering, en gaan dan weer terug naar Oekraïne – vaak pendelen ze heen en weer. En dat, terwijl het Duitse volk de prijs betaalt met de energierekening. Met statistisch bewijs komt hij niet, en of het waar is doet er eigenlijk niet toe. Het schetst de grimmige anti-immigrantensfeer, die in veel conservatieve Europese partijen klinkt. Alom klinken klassiekers. Zoals vluchtelingen uit Nazi-Duitsland er vaak van werden verdacht agenten van het Derde Rijk te zijn, en zoals Amerikaanse staatsburgers van Japanse afkomst in de Tweede Wereldoorlog om vergelijkbare verdenking werden geïnterneerd in kampen, hoor je ook nu dat je met die Russen nooit weet wat je in huis haalt. Of dat ze niet piepten toen Poetin zijn illegale oorlog begon, maar nu wel omdat ze er zelf de dupe van dreigen te worden. Oekraïense en Russische vluchtelingen hebben één ding gemeen: zij zijn niet schuldig of fout. Fout is Vladimir Poetin. Wie wil of moet vluchten is slachtoffer. We moeten niet naïef zijn, dus je moet zoveel mogelijk antecedentenonderzoek doen. Maar slachtoffers van zoveel wreedheid, bij ons pal om de hoek, moet je verwelkomen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is de laatste dag van de omstreden schijnreferenda in Rusland. De opkomst ligt rond de 50%, en dat is volgens de Russen naar wens: dat betekent dat de stromannen van de regio’s de referenda erkennen. Ondertussen proberen Russische dienstweigeraars op allerlei manier het land te verlaten. Vluchtpogingen gaan hand in hand met corruptie. Niet alleen douaniers moeten worden omgekocht, ook artsen dwingen gewonden in het ziekenhuis extra te betalen, omdat er anders niet wordt geopereerd.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische president Poetin is 'een dictator onder druk voor wie de oorlog volstrekt anders is gelopen dan hij had verwacht'. Dit zegt minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra. Bernard Hammelburg spreekt Hoekstra op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Daar is Oekraïne met stip het belangrijkste onderwerp. Hoekstra noemt de combinatie van Poetins toespraak, de gedeeltelijke mobilisatie en de fake-referenda een verdere escalatie. Lees ook | Hoekstra: 'Poetin is een dictator onder druk' Sancties verdelen Duitse partij Duitse politieke partij Die Linke dreigt uiteen te vallen. De ene helft van de partij vindt de sancties tegen Rusland veel te streng, de andere helft is het daar niet mee eens. Hoofdpersoon van deze interne strubbeling is partijprominent Sahra Wagenknecht, die n, in een zei dat Duitsland een economische oorlog tegen Rusland voert. Te gast is Derk Marseille, correspondent in Duitsland. Luister ook | 'Solidariteit met Oekraïne zal snel afbrokkelen bij niet ingrijpen hoge energierekening'Europa Update | Westerse leiders reageren op Poetin De toespraak van Vladimir Poetin deze week zorgde ervoor dat Westerse leiders snel weer elkaars hand vastpakten. Er moest namelijk als één front worden gereageerd. Is dat een beetje gelukt? Europa-verslaggever Geert Jan Hahn analyseert de reacties van de Westerse leiders. Luister ook | #75: Frans Timmermans: ‘Poetin wil ons uit elkaar spelen’See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu doet Joe Biden het alweer: zeggen dat Amerikaanse troepen Taiwan zullen verdedigen als China het eiland aanvalt. Dat zou oorlog met China betekenen, met een twijfelachtige internationaal-juridische onderbouwing. Sterker nog: als senator heeft Biden zich tegen Amerikaans militair ingrijpen verzet. Dit keer kwam de opwinding door uitspraken die hij deed in een TV-interview met Sixty Minutes. Amerika houdt zich aan de overeenkomst over Taiwan, maar als China aanvalt, stuurt hij het leger. China reageerde woest – opnieuw, al raken we eraan gewend. Hoe zit het nou precies met die Taiwan Relations Act? Daarin staat dat de VS Taiwan van wapens voorzien om zich teweer te kunnen stellen tegen dreiging vanuit China. Terwijl in de wet is opgenomen dat er geen formele diplomatieke betrekkingen zijn, luidt de tekst dat ‘in overleg met het Congres, gepaste actie’ kan worden overwogen. Militair ingrijpen wordt niet genoemd. George Bush jr. zei in 2001, ook in een TV-interview, dat hij welk middel dan ook zou inzetten om Taiwan te verdedigen dus ook de krijgsmacht. Senator Joe Biden reageerde met een opinieartikel in de Washington Post, waarin hij haarfijn uiteenzette dat de Taiwan Wet niet kan worden gezien als een vrijbrief voor het sturen van troepen. De kronkel in het verhaal is de erkenning van het ‘één-land’-beginsel', dat stelt dat China en Taiwan bij elkaar horen. Het is en blijft moeilijk te begrijpen dat de westerse landen, die allemaal zeggen zich druk te maken over Taiwan, China niet de diplomatieke middelvinger geven door het eiland als onafhankelijke staat te erkennen. Nu spreekt Biden met dubbele tong. Tegen China: Taiwan en China zijn één. Tegen Taiwan: als dat andere deel van het land jullie aanvalt, sturen wij de cavalerie. Het doel is om China te weerhouden van het inlijven van Taiwan. Zinloos, want dat China de dolende provincie, zoals ze Taiwan noemen, met rust zal laten is uitgesloten. Voortdurend wordt de vraag gesteld wanneer de inlijving komt. Een betere vraag is hoe de inlijving wordt uitgevoerd. Niet door een invasie, al is het alleen al omdat ook China aan Oekraïne ziet hoe lastig dat is. Maar wel met een blokkade van het luchtverkeer en de wateren rondom het eiland. Amerika stuurt dan ongetwijfeld vliegdekschepen. Maar komen die echt in actie? Het is ijdele hoop om daarop te rekenen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische president Poetin wil een gedeeltelijke mobilisatie voor de oorlog in Oekraine, dat zei hij zojuist in een toespraak. Het is voor het eerst sinds het begin van de Russische oorlog in Oekraïne dat Poetin het land toespreekt. We hebben dit nieuws besproken met Europaverslaggever Geert Jan Hahn en Jeroen Ketting, al 28 jaar ondernemer in Rusland, onder meer bekend als oprichter van The Lighthouse Group. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Oekraïense leger heeft vannacht Horlivka herovert. Een klein stadje in de Luhansk regio, maar wel het eerste stadje dat weer in handen van Oekraïne is gekomen, en daarmee heeft Rusland geen complete controle meer over de regio. Het tegenoffensief van Oekraïne kruipt steeds verder richting de oostgrens. Zowel een symbolische als strategische overwinning en ook een enorme opsteker voor het Oekraïense volk. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Zelensky heeft nieuwe aanvallen aangekondigd op de Russen bezette gebieden in Oekraïne. Ondertussen spreken in Rusland steeds meer Russen zich uit tégen de oorlog. We bespreken de laatste ontwikkelingen rond het conflict met onze buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa verslaggever Geert Jan Hahn. See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Poetin blijft het gas gebruiken als wapen richting Europa. Wat PvdA-Kamerlid Kati Piri betreft hebben de EU-lidstaten de verantwoordelijkheid om snel in te grijpen in de hoge energierekening. 'Als we dat niet doen, dan zie ik de solidariteit heel snel afbrokkelen.' Bernard Hammelburg gaat met haar in gesprek. Luister ook | 'Afscheid van de Ostpolitik is al bij Merkel begonnen' Openlijke kritiek in Rusland op de oorlog De opmars van Oekraïne in de regio rond Charkov komt voor veel mensen als een verrassing. In de Russische media en onder sommige politici leidt het tot iets dat we nog niet eerder hoorden: kritiek op de nationale televisiezenders. Te gast is Laura Starink, voormalig Rusland-correspondent voor NRC en medeoprichter van Raam op Rusland. Luister ook | #74: EU wil de zeven zeeën bevaren Europa Update | Timmermans voelt zich niet aangesproken In haar State of the European Union waarschuwde commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat we bij China niet dezelfde fout mogen maken als Rusland en dat we te lang met dat laatste land in zee zijn gegaan. Frans Timmermans zat al voor Von der Leyen in de Europese politiek, maar hij voelt zich niet aangesproken door die woorden. Europa-correspondent Stefan de Vries en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn spraken Timmermans in Brussel.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïense strijdkrachten zijn nog altijd bezig met een flinke opmars in het oosten van het land. Volgens president Zelenski is sinds het begin van dit tegenoffensief zeker 6000 vierkante kilometer aan land teruggewonnen. De steun van het westen, vooral van Amerika, blijkt cruciaal hierin geweest. Luister naar de analyse van BNR's buitenlandcommentator en host van BNR De Wereld, Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zelfs de meest overtuigde republikein zal moeten toegeven dat het overlijden van koningin Elizabeth en de opvolging door koning Charles een indrukwekkende gebeurtenis was. En is, want geef een Brit één ceremoniële vinger en hij grijpt beide handen, dus het gaat nog even duren. Mooi, toch, al die symboliek? Behalve dan dat Charles best eens de restanten van het Britse rijk kan verliezen, die Elizabeth krampachtig bij elkaar wist te houden. In de gebiedsdelen en het Gemenebest was het afscheid al begonnen. Elizabeth verloor 17 Gemenebestlanden, die de monarchie verlieten, waarvan als laatste Barbados. Er zijn er nog 14 over, waarvan drie, Jamaica, Belize en Antigua, concrete plannen hebben om het koningshuis vaarwel te zeggen. Maar ook grote landen, zoals Canada, Australië en Nieuw-Zeeland hebben genoeg van een Londens staatshoofd, vertegenwoordigd door een gouverneur-generaal. Wat al die landen decennialang in de koninklijke plooi hield was de populariteit van Elizabeth. Dat betekent geenszins dat ze iets tegen Charles hebben, maar het is niet de bijzondere sympathie die zijn moeder genoot. En dus komt het moment nabij om de banden met Londen te verbreken. Doet het er iets toe? Niet echt, en al zeker niet voor bijvoorbeeld ons. In Schotland gebeurt een beetje het omgekeerde, en dat kan weldegelijk over ons gaan. Engeland en Schotland waren aparte landen, die in 1707 samengingen in wat sindsdien het Verenigd Konikrijk heet. Van meet af aan was er verzet, dat uitmondde in protesten en opstanden, onder meer omdat Schotland geen eigen parlement had. In de moderne tijd kwam het tot referenda, in 1979 en in 1997, wat niet tot onafhankelijkheid leidde, maar in 1999 wel tot oprichting van het Schotse parlement. In 2014 werd nog eens een onafhankelijkheids-referendum gehouden, alweer zonder succes, en volgend jaar oktober komt er opnieuw een volksstemming. Wat al duidelijk was, en nu al helemaal, is de hechte band van de Schotten met het koningshuis. Het geeft, zoals de Washington Post schrijft, een tegenstrijdig beeld. Er is beslist een kans dat de Schotten echt op onafhankelijkheid uit zijn, maar de monarchie willen behouden. Het koninklijke kasteel Balmoral, waarop Elizabeth gek was, en Charles, met zijn kilt – het valt allemaal heel goed bij de Schotten. Ze willen dus een soort Gemenebest-constructie. Maar van het politieke Engeland zijn ze, zeker sinds Brexit, steeds meer vervreemd, en de wil om terug te keren naar de EU is aanzienlijk. Daarvoor zal Schotland vermoedelijk de aanvraagprocedure moeten doorlopen, met enorme gevolgen. Het Verenigd Koninkrijk houdt dan op te bestaan, maar dat is het probleem van de Britten. Uitbreiding van de EU, daarentegen, is een Brusselse kwestie, en daarmee ook een Nederlandse. Whisky zonder invoerrechten – lekker vooruitzicht. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne slaat een grote slag in het heroveren van hun land. In Donetsk en Luhanks erkennen de Russen de moeilijke situatie, maar benadrukken wel dat hun troepen daar stand houden. Er is nog een lange weg te gaan voor de Oekraïners, maar die weg ligt wel open. Het lijkt alsof Russische soldaten in de buurt van Charkov overrompeld zijn geraakt door Oekraïners, als we kijken naar hun achtergelaten materieel. Deze wapens zijn niet onklaar gemaakt, waardoor de Oekraïners naast Westerse wapens ook Russische wapens kunnen gebruiken in hun strijd.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is Dag 201 in de oorlog in Oekraïne. De afgelopen dagen voerde Oekraïense troepen een verrassend tegenoffensief in het oostelijke Charkov. De regio heeft te maken met stroomstoringen: Zelenski wijst met de vinger naar de - zo noemt hij - 'Russische terroristen'. "Hun doel is om mensen van warmte en licht te beroven." We bespreken het met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn, en buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Oekraïne markeert het einde van de Ostpolitik die Duitsland hanteerde sinds bondskanselier Willy Brandt. Zo’n halve eeuw had Duitsland een betere relatie met Rusland dan de rest van Europa. Maar zijn wij hierin te lang achter Duitsland aan blijven lopen? Han ten Broeke, directeur politieke zaken van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, vindt dat Angela Merkel al is begonnen met afstand nemen van Rusland. Bernard Hammelburg praat met hem en met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Gorbatsjov heeft eigen ondergang geïmporteerd met Jeltsin' Europa en de energiecrisis De gasprijs ging in een maand tijd van 200 euro naar 340 euro per megawattuur en weer terug. De Europese Commissie wil burgers tegemoet komen vanwege de hoge energieprijzen. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen pleit onder meer voor een prijsplafond. Maar naast interventies wordt er ook nagedacht om de hele energiemarkt in Europa te hervormen. Te gast is Tom Berendsen, Europarlementariër namens het CDA in de EVP-fractie. Lees ook | Gas en de economie | als de prijs niet daalt, wordt het een rampSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl Oekraïne zijn offensief in het Zuiden voortzet, maken Russische media melding van zware bombardementen op de door Rusland veroverde stad Nova Kakhovka [in Cherson]. Ondertussen zijn er ook meldingen van hevige Russische aanvallen in het centrum van Kharkiv, de op één na grootste stad van Oekraïne. Europa verslaggever Geert Jan Hahn vertelt wat het laatste nieuws is van het front.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toen Liz Truss begin dit jaar Moskou bezocht, in een poging de dreigende oorlog met Oekraïne af te wenden, zei ze tegen haar toenmalige collega Sergei Lavrov van buitenlandse zaken dat het Verenigd Koninkrijk ‘nooit de Russische soevereiniteit over de steden Rostov en Voronezh zou erkennen.’ De Britse ambassadeur sprong tussenbeide, maar het kwaad was geschied. Rostov en Voronezh zijn gewoon Russische steden. Lavrov greep de gelegenheid meteen aan als bewijs hoe slecht westerse leiders zijn geïnformeerd. Het was niet haar eerste blunder: al eerder had Truss de Zwarte Zee en de Baltische Zee door elkaar gehaald. De woordvoerder van Lavrov zag het als ‘teken van de domheid en onwetendheid van Angelsaksische politici.’ Mooie gelegenheid om ook de Amerikanen een veeg uit de pan te geven. De nieuwe premier is, zoals sommige media het noemen, ‘een kameleon,’ een eufemisme voor draaikont. Tot 1996 was ze lid van de Liberaal-Democratische Partij. Ze was voorstander van het legaliseren van cannabis, en afschaffing van de monarchie. Nadat ze naar de Tory’s was overgestapt, was ze tegen Brexit, want ‘het EU-lidmaatschap was gezond voor de Britse economie.’ Ze veranderde radicaal van standpunt, en zei zelfs dat ‘de jury nog beraadslaagt over de vraag of Emmanuel Macron een vriend of een vijand is.’ Nu het land in zeer zwaar economisch weer is beland, heeft ze waarschijnlijk het werk van Keynes nog eens doorgebladerd, en beloofde vanaf het moment van haar benoeming de belastingen te verlagen, en de energie-industrie niet extra te belasten voor de superwinsten die door de hoge prijzen worden gemaakt. Het is een strategie waartegen haar rivaal voor de post van premier, minister van financiën Rishi Sunak, zich krachtig heeft verzet. Wat het Brexit-beleid betreft zal ze niet afwijken van haar voorganger, Boris Johnson. De kwestie van de douaneregels met Noord-Ierland blijft een Gordiaanse knoop die de EU weigert te ontrafelen. Het is nu het probleem van Liz, en met de uiterst sombere economische voorspellingen voor de komende winter, wordt het een enorme klus om politiek overeind te blijven. Ook Cameron, May en Johnson waren draaikonten, en het heeft ze uiteindelijk niets opgeleverd. Liz Truss start met slechte kaarten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als gevolg van de oorlog in Oekraïne, blijven de energieprijzen hoog, en de koopkracht in Europa lijdt daar erg onder. Mede daardoor heeft onder andere Duitsland aangekondigd met een groot pakket aan maatregelen te komen om de lasten te verlichten. We bespreken het laatste nieuws uit en over Oekraïne, zoals de belegering in Cherson, in deze nieuwe update met: Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg, en Europaverslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Michail Gorbatsjov was de architect van de nieuwe wereldorde. Zonder Koude Oorlog en zonder middellange kernwapens. Met schrijver en voormalig Rusland-correspondent Pieter Waterdrinker bespreken we zijn erfenis. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn peilt reacties. Luister ook | 'Poetin heeft geen enkele strategische doelstelling bereikt' Geen verbod op toeristenvisa voor Russen De EU wil het voor Russen lastiger maken om Europa als toerist te bezoeken. Het visaverdrag met Rusland uit 2007 wordt opgeschort. Toch komt er geen algeheel verbod op toeristenvisa. Wat D66-Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma betreft was dat verbod er wel gekomen. Hij is te gast. Luister ook | #72: Een nieuw seizoen BNR Europa! Met: Liesje Schreinemacher Postma in Amerika | Wel of geen belemmering van de rechtsgang in Mar-a-lago? In het onderzoek naar de geheime documenten bij Trump in Mar-a-lago draait het nu allemaal om mogelijke belemmering van de rechtsgang. Ook gaan er geruchten dat er seksuele escapades van een bekende wereldleider in worden genoemd. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Internationaal Atoomenergieagentschap is aangekomen in de buurt van de kerncentrale in Zaporizja, waar ze de komende tijd permanent aanwezig willen zijn. Hoewel de Russen hebben gezegd dat het agentschap welkom is, doen ze er alles aan om het daadwerkelijke bezoek te bemoeilijken. Oekraïne claimt op drie plekken succes rondom havenstad Cherson, maar klopt dat wel? Het nieuws komt van de tweede man van de provincie Cherson, en blijkt te gaan om drie plekken in de provincie Cherson, en niet de stad.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika is de bakermat van reclame, marketing, mediatrainingen, framing – kortom, alles wat te maken heeft met moderne communicatie. Dat draait er altijd om jezelf, of je eigen product, aan te prijzen. Wij kijken en luisteren vaak met afgunst en bewondering naar het gemak waarmee Amerikanen zich, van jongs af aan, uitdrukken. Hoe is het dan mogelijk dat Joe Biden een poging tot politieke zelfmoord doet door Donald Trump en diens aanhang, ‘semi-fascistisch’ te noemen? Eerst dat woord, semi-fascistisch. Niemand weet wat het betekent, en toen de media hem ernaar vroegen, zei hij: ‘Dat snappen jullie best.’ Je zag de verwarring bij de journalisten. Wat fascisme is, weten we: een ideologie die ongelijkheid, macht, nationalisme, censuur en dictatoriaal leiderschap aanhangt. Maar semi-fascisme? Geen idee. Voor de Trumpisten is het voornamelijk diep beledigend. Zoals een Republikeins Congreslid het uitdrukte: ‘Ruwweg de helft van de Amerikanen is Democraat, de andere helft is Republikein. Die roepen vaak domme dingen over elkaar, maar dit gaat een streepje verder.’ Nu kun je zeggen: wat stoer dat Biden, in strijd met de Amerikaanse traditie om zo min mogelijk over voorgangers te spreken, die malloot van een Trump eens goed van onderuit de zak geeft. Alleen weet iedereen die ook maar iets begrijpt van reclame, marketing en framing, dat je de vijand met zo’n opmerking versterkt. Al wat team-Biden had moeten doen was even terugbladeren in de geschiedenis, naar september 2016, toen Hillary Clinton de volgelingen van haar tegenstander, Donald Trump, ‘racistisch, seksistisch, homofoob en Islamofoob, kortom ‘a basket of deplorables’ noemde, een mand vol stakkers. Er speelde veel meer, natuurlijk, maar die verkettering van Trump & Co heeft haar naar haar eigen afgrond gesleurd. De les van die verloren verkiezingen in 2016 was: etaleer je eigen kracht, geef niet af op je tegenstander. Biden heeft politiek misschien wel de meest succesvolle maand achter de rug sinds hij aantrad, met een mooi economisch herstelplan en opvallend veel kiezers die naar de Democraten willen overstappen uit woede over het afschaffen van het landelijke recht op abortus. Wat Biden zou moeten doen, is zichzelf op de borst kloppen over zijn recente wapenfeiten. Ordinair schelden op Trump, en hem en de 74 miljoen Amerikanen die op hem hebben gestemd ‘semi-fascisten’ noemen, zou bij een voetbalwedstrijd aanleiding zijn om de wedstrijd stil te leggen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense strijdkrachten zijn een offensief begonnen in de regio Cherson. Zo meldt een woordvoerder van de troepen in het zuiden van het land. Vanuit verschillende windrichtingen zou het leger optrekken richting de cruciale havenstad Cherson. Rusland erkent het offensief, maar zegt dat het 'een grote mislukking' is. We bespreken de laatste ontwikkelingen met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europaverslaggever Geert-Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Wereld staat stil bij een halfjaar oorlog in Oekraïne. Een oorlog waarin Rusland onder leiding van president Poetin vooralsnog geen enkele strategische doelstelling heeft bereikt, dat stelt commodore Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden. Luister ook | 'Xi Jinping stelt ideologie en nationalisme boven economische groei' Oekraïense vluchtelingen Nederland vangt op dit moment zo'n 75.000 Oekraïense vluchtelingen op. Dat kunnen er nog veel meer worden als de winter aanbreekt. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn sprak met Gerald Knaus, de grondlegger van de Turkije-deal uit 2016. Hij voorziet 10 miljoen Oekraïense vluchtelingen deze winter. Met VVD-Tweede Kamerlid Ruben Brekelmans praat Bernard Hammelburg over wat dat betekent voor de opvang van vluchtelingen in ons land. Luister ook | #144: 'Europa moet werk maken van een luchtbrug voor Oekraïners' Postma in Amerika | DeSantis als fanboy van Top Gun Ook in Amerika stond men stil bij oorlogen. Bij die in Oekraïne, maar ook bij de evacuatie uit Afghanistan van een jaar geleden. Op hetzelfde moment presenteert Ron DeSantis, de gouverneur van Florida, zich als Tom Cruise in Top Gun. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de viering van de Onafhankelijkheidsdag van Oekraïne is een raketaanval geweest op een Oekraïens treinstation, waarbij volgens Zelenski 22 mensen zijn omgekomen. Hebben de Russen deze dag aangegrepen om burgerdoelen te raken? Beweging aan het front is er nauwelijks. Dat is verontrustend, want zonder beweging kan de oorlog nog heel lang gaan duren. Beide landen hebben grote moeite met het vinden van soldaten, ondanks bijvoorbeeld de hoge salarissen en bonussen die in Rusland worden geboden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoeveel Nederlanders zouden op dit moment naar Rusland willen? Vermoedelijk hooguit een handjevol, en in elk geval staan ze niet in drommen te dringen. En hoe zit het andersom? Welke Rus wil er naar Nederland – of een ander Europees land? Dat is een lastige. Het antwoord is: veel meer, maar dat zijn voornamelijk mensen die politieke motieven hebben. Moeten we iedere Rus die naar Europa wil een visum weigeren? EU-landen langs de Russische grens zijn hard en duidelijk, en steunen de wens van de Oekraïense president Zelensky: Europa moet alle Russen de toegang verbieden. Tot genoegen van de website Visit Ukraine, die trouwens alle landen met hoofdletters spelt, behalve de ‘russische federatie’- met kleine letters. In Nederland vinden die landen steun bij D66. Buitenlandwoordvoerder Sjoerd Sjoerdsma bepleit een visastop voor, zoals hij het noemt, ‘Russische burgers die naar de EU willen komen voor vakantie of om te shoppen.’ De Duitse Bondskanselier Scholz is tegen, omdat niet alleen politiek geëngageerde tegenstanders van de Russische oorlog hun land uit willen, maar ook gewone reizigers die een tijdje aan de vrijheid willen ruiken. Scholz krijgt steun van Josep Borrell, de Buitenlandchef van de Europese Commissie. Oligarchen en hele tritsen mensen staan al op de sanctielijst, terwijl er al 300.000 Russen zijn die hun land zijn ontvlucht uit onmin met de oorlog en het leven onder Poetin. De kwestie wordt een belangrijk agendapunt op een EU-top van ministers van Buitenlandse Zaken in Praag. Het is best ingewikkeld, want een visum dat door één van de Schengenleden wordt afgegeven, geldt voor heel Schengen. Het wordt een totale chaos als het ene Schengenland wél visa afgeeft en het andere niet. Overigens zijn alle EU-landen het erover eens dat politieke vluchtelingen altijd welkom zijn, maar hoe selecteert je die? En dat brengt deze behoorlijk ingewikkelde, politieke zowel als morele kwestie, terug naar af. Op de Engelstalige website van de Nederlandse overheid staat onder het kopje Aanvraag voor een kort-verblijf-visum voor Schengen in de Russische Federatie: ‘Als gevolg van het tot persona non grata verklaren van al het consulaire personeel op de Nederlandse ambassade in Moskou, heeft het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken de afgifte van gewone Schengenvisa moeten opschorten.’ Het is aannemelijk dat de situatie op de consulaten van de meeste andere EU-landen identiek is. Discussiëren over iets dat al niet kan – het klinkt stoer, maar het is niet meer dan een kosteloze, politieke schijnbeweging.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Morgen is de Oekraïense onafhankelijkheidsdag. De angst is groot dat de Russen dit feest gaan verstoren. Zelenski heeft gezegd waakzaam te zijn, het is mogelijk dat Kiev het doelwit is. Op dit moment worden raketten in Belarus opgebouwd, en dat is binnen schotafstand. Eind deze week zullen er 75.000 Oekraïners in Nederland zijn aangekomen, sinds het uitbreken van de oorlog. De arbeidsparticipatie is groot onder deze groep: twee derde van de volwassenen heeft inmiddels hier een baan gevonden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

China stond in het verleden bekend om zijn grote economische groei. Nu vlakt die groei onder president Xi Jinping af. Volgens sinoloog Boudewijn Poldermans komt dat omdat Xi ideologie en nationalisme boven economische groei stelt. De kritiek op Xi neemt dan ook toe. Poldermans is te gast. Luister ook | 'De NAVO moet een vloot in de Zwarte Zee leggen' Rusland flirt met Noord-Korea Rusland flirt openlijk met Noord-Korea. Dat biedt voor dat laatste land een gouden kans. En dat net op het moment dat Noord-Korea corona zegt te hebben verslagen. Te gast is Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden. Hij zegt dat Noord-Korea er op dit moment redelijk goed voorstaat. Lees ook | Borrell bemiddelt in Servisch-Kosovaars kentekenconflict Europa Update | Diplomatie in Oekraïne en op de Balkan Europese politici hebben het deze week druk op diplomatiek gebied. Zelensky, Erdogan en VN-chef Guterres treffen elkaar in Oekraïne, terwijl op hetzelfde moment EU-buitenlandchef Borrell moet bemiddelen in de kentekenplaatruzie tussen Servië en Kosovo. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit wat er op tafel ligt. Luister ook | Amerika Podcast Postma in Amerika | Complottheorieën rond FBI-inval Trump De huiszoeking van de FBI in het huis van oud-president Trump in Mar-a-Lago domineert nog steeds het nieuws in Amerika. Daarbij wordt ook kwistig met complottheorieën gestrooid. De Republikein Mark Lombardo maakt het daarbij wel heel bont, legt Amerika-correspondent Jan Postma uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne blijft de Krim bestoken met aanvallen, zonder die aanvallen echt op te eisen. De verwarring onder de Russen neemt toe: zijn het partizanenacties of toch niet? Zijn deze acties onderdeel van de aanloop naar een ander doel, namelijk het heroveren van Cherson? Oekraïne laat zich niet in de kaarten kijken. En secretaris generaal van de VN António Guterres is gearriveerd in Lviv, om daar in gesprek te gaan met Zelenski en Erdogan. Onderwerp zal zijn om te onderzoeken of vredesbesprekingen mogelijk zijn, als zal de kans van slagen daarvan niet heel groot zijn. Ook zal Guterres waarschijnlijk aan Zelenski vragen om de beschietingen op de kerncentrale in Zaporizja te staken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Marketing in zijn moderne vorm is komen overwaaien uit Amerika, en levert een enorme bijdrage aan onze welvaart. Hetzelfde geldt voor het Internet. Maar de halve zool die de huidige plaag van elektronische enquêtes – een combinatie van marketing en Internet – heeft uitgevonden, doet er verstandig aan mij niet tegen te komen in een donker straatje. Het is om gestoord van te worden. Vliegticket gekocht, en nog geen tien minuten later komt de mail: hoe gemakkelijk verliep de boeking? Zou u, op basis van deze boeking, onze luchtvaartmaatschappij aanbevelen bij vrienden of relaties? Vijf minuten na de landing: hoe is uw vlucht verlopen? Telefoontje met mijn creditcardbedrijf. Twee minuten later: Zou u, op grond van uw recente contact, onze kaart aan anderen aanbevelen? Hotels, restaurants, kledingwinkels, apotheken, medisch specialisten, supermarkten, garages, banken, telecommers, theaters – je wordt ermee overspoeld. Ik gooi ze allemaal linearecta in mijn spamfilter, maar kan er, naast het Bel-me-niet register alsjeblieft ook een Mail-me-niet register komen? Marketing dateert al van meer dan drieduizend jaar geleden, toen massaproducten in Mesopotamië – het huidige Irak – van een logo werden voorzien. In 1867 verscheen in Amerika het eerste billboard, zo’n eeuw geleden kwam op de Amerikaanse radio de eerste commercial, en de kranten begonnen met de eerste advertenties. Maar dat kon je allemaal negeren. In 1991 bedachten de Brit Timothy Berners-Lee en de Belg Robert Caillieu het world wide web, en het Internet was geboren De combinatie van marketing en Internet is een spannende, en wie er ongelukkig mee is, mag zijn vinger opsteken. Maar die vreselijke enquêtes zijn een directe inbreuk op de Universele Rechten van de Mens. Het is de stikstof van het Internet. Weg ermee. Een goed bedrijf weet echt wel wat service is en heeft mijn aanbeveling niet nodig. Boverndien een luchtvaartmaatschappij die vanuit en naar Schiphol vliegt? Ja, hoor, die vlucht was prima, maar over de puinhoop op Schiphol wordt geen vraag gesteld. En Schiphol zelf kijkt wel uit voordat het zo’n enquête houdt. Zou u, op basis van uw recente ervaring, deze luchthaven aan vrienden of familie aanbevelen? Hoor ik hoongelach?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het eerste graanschip dat onderweg was bleek helemaal geen graan te vervoeren, maar mais. Het laatste nieuws is dat er verschillende schepen onderweg zijn die zowel mais als tarwe vervoeren (aan beide is grote behoefte), en het transport lijkt te zijn opgestart. Gisteren heeft het Oekraïense leger geclaimd dat ze het hoofdkwartier van de Wagner group, een Russische paramilitaire organisatie in Popasna heeft vernietigd. Dit bericht is min of meer bevestigd door een pro-Kremlin journalist, die waarschijnlijk aan de basis stond van de aanval. De journalist was vorige week namelijk in Popasna om daar verslag te doen van hoe de Wagner group te werk gaat, en heeft in dat proces een foto gepost van een voorportaal met daarop een naambordje en een straatnaam. Die plek is vervolgens gelokaliseerd door de Oekraïners, zo luidt het verhaal vanuit Oekraïne, waardoor de aanval kon worden uitgevoerd. De beschietingen rondom de grootste kerncentrale van Europa duren voort, en inmiddels heeft ook de Secretaris Generaal van de VN António Guterres opgeroepen om hiermee te stoppen. Poetin lijkt niet onder de indruk, maar staat wel toe dat het Internationaal Atoomagentschap mag komen kijken bij de centrale, om te beoordelen hoe groot het gevaar is dat er nucleair materiaal weglekt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Westen trekt geen duidelijke rode lijn tegen Rusland en China. Dat vindt voormalig MIVD-directeur Pieter Cobelens. Zo vindt hij dat de NAVO best een vloot in de Zwarte Zee kan leggen en moeten we meteen het Groningse gas gebruiken om van het Russische gas af te komen. 'Maak alle Groningers miljonair morgen', aldus Cobelens. Hij is te gast. Luister ook | 'De EU heeft zich veel te afzijdig gehouden op de Balkan' Europese minister van Financiën Als het aan econoom Sweder van Wijnbergen ligt moet Europa een Europese minister van Financiën krijgen. Monetair regelt de ECB alles in Europa, maar fiscaal doen alle landen iets voor zichzelf vindt Van Wijnbergen, die in het verleden secretaris-generaal was op het ministerie van Economische Zaken. Ook is hij uitermate kritisch op minister Kaag. Luister ook | 'We hebben een Europese minister van Financiën nodig' Europa Update | 'German Angst' door energiecrisis Politici zouden nu van hun vakantie willen genieten, maar dat wil niet goed lukken. Ze hebben hun handen vol aan de energiecrisis. In Duitsland zorgt die voor angst, want de industrie moet flink energie besparen. In Berlijn merken zelfs de musea dat, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | #140 Weer ouderwets Trump o'clock Postma in Amerika | Trumps bondgenoten vs de FBI Na de inval van de FBI bij Trump in Mar-a-Lago kwam er een storm aan kritiek los van Trumps bondgenoten. Trump zelf denkt dat de FBI met eventueel bewijs tegen hem kan hebben geknoeid. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Satellietfoto’s van een Russische luchtmachtbasis op de Krim laten zien dat er een enorme aanval is geweest. De Russen zeggen dat er een explosie is geweest in het munitiedepot, en de Oekraïners zeggen dat het partizanen zijn geweest, die van binnenuit een aanval hebben geplaatst. Hoe dan ook, de Oekraïners zijn erg blij met deze actie, want er zijn zeven gevechtsvliegtuigen verwoest. Vandaag staan twee bijeenkomsten op de rol. De eerste is een bijeenkomst van de veiligheidsraden, aangevraagd door Rusland. De verwachting is dat daar geen resolutie of beslissing uit zal komen, want daar zullen verschillende landen een veto over uitspreken. De tweede bijeenkomst is een conferentie in Kopenhagen, geïnitieerd door Denemarken en Groot Brittannië, waar alle ministers van defensie bijeen komen. Doel van de conferentie is tweeledig: hoe ziet de middellange termijnhulp vanuit de EU aan Oekraïne eruit, en wat is het effect van onze hulp op de eigen voorraden van wapens? Komt onze eigen defensie mogelijk in gevaar? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump maakte van de week zélf bekend dat de FBI een inval had gedaan in Mar-a-Lago, zijn huis in Florida, en daar zijn kluis had opgebroken en zijn inboedel had uitgekamd. Publicitair een gok, maar daar houdt hij wel van. Zijn verdedigingslijn: dit beleg, deze bezetting door de FBI, was totaal onnodig, want ik werk gewoon mee. Het ging om documenten die hij aan het einde van zijn termijn mee naar huis had genomen. Dat is onrechtmatig, want elk document uit het Witte Huis behoort volgens de wet aan het volk, en wordt – meestal onder embargo – opgeslagen in het Nationaal Archief. Zonder enige twijfel zoekt de FBI onder meer naar bewijs dat Trump de wet heeft overtreden met zijn campagne om de verkiezingen van 2020 ongeldig te verklaren, en mogelijk ook naar zijn rol bij de bestorming van het Capitool. Dat onderzoekt de 6 januari commissie van het Huis van Afgevaardigden ook, maar die heeft geen opsporingsbevoegdheid – de FBI wél. Een onderzoek door justitie wil niet zeggen dat Trump een misdrijf heeft gepleegd, of zelfs dat hij verdacht wordt. Twee roemruchte FBI-onderzoeken uit het recente verleden illustreren dat: Hillary Clintons illegale gebruik van haar privé-email toen zij minister van buitenlandse zaken was, en de veronderstelde Russische steun aan Trumps verkiezingscampagne. Beide onderzoeken leverden geen aanklacht op, hoewel Hillary ervan overtuigd is dat de FBI haar kans bij de presidentsverkiezingen van 2016 de nek omdraaide. Trumps tegenstanders denken dat hij zich, met zoveel averij, onmogelijk kandidaat kan stellen voor de verkiezingen van 2024. Dat is ijdele hoop. De kans dat hij die stap juist wél zal zetten groeit. Hij rekent erop dat zijn nog altijd indrukwekkend grote aanhang in de inval in Florida het zoveelste bewijs ziet van een Democratisch complot tegen hun idool. En het geeft hem een extra zetje om te doen wat hij voortdurend laat doorschemeren: dat hij zich al binnen weken of maanden kandidaat zal stellen, dus vóór de tussentijdse verkiezingen van november. Daarmee schakelt hij concurrentie binnen zijn partij uit. Bovendien meent hij dat hij als kandidaat juridisch onschendbaar is. Dat gaat er bij zijn aanhang in als koek, al is het feitelijk lariekoek. Wat niet wil zeggen dat er onder Republikeinen geen oppositie is. In een vernietigend commentaar schrijft het conservatief-Republikeinse tabloid New York Post dat Trump zijn partij naar een verlies leidt, in een tijd waarin het land nota bene tegen de Democraten is. Alleen omdat hij zichzelf belangrijker vindt dan wie of wat dan ook. Nog nooit is bij een oud-president een inval gedaan. En nog nooit is een oud-president zo nadrukkelijk níet weggeweest.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het graanschip dat vanuit Odessa onderweg was naar Tripoli, Libanon, zou voor de kust van Turkije stil liggen. De Oekraïense ambassade in Libanon zegt de lading niet meer te willen, want ze zijn vijf maanden te laat. Het verhaal zou nu zijn dat men op zoek moet naar een nieuwe koper, zo vermelden onbevestigde bronnen. En er wordt nog steeds geschoten in de buurt van de kerncentrale. Het Institute for the Study of War zou hebben gezegd dat een Russische nucleaire dreiging kan worden gezien als een afleidingsmanoeuvre voor het plaatsen van mijnen om Oekraïense troepen op te kunnen blazen. Ook dit bericht is niet bevestigd. In Cherson worden nieuwe raketaanvallen door Oekraïne gemeld. De Russen trekken echter niet weg, ze sturen zelfs versterking. Oekraïne is er langzaam terrein aan het winnen. Ze willen zomin mogelijk burgerslachtoffers maken en gaan daarom behoedzaam te werk.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Servië en Kosovo ruziën over kentekenplaten en in Bosnië is het al langer onrustig. Maar de EU heeft zijn vizier gericht op Oekraïne. PvdA-Europarlementariër Thijs Reuten vindt dat de EU zich veel te afzijdig heeft gehouden op de Westelijke Balkan. Hij is te gast, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn, die de conflicten duidt. Luister ook | 'Von der Leyen heeft enorm naïef gehandeld in Oekraïne' Hoe Erdogan Turkije laat laveren tussen oost en west De Turkse president Erdogan kreeg het voor elkaar: er komt weer graan vanuit Oekraïne de wereld in. Tegelijkertijd spreekt hij deze week ook met Poetin in Sotsji. Daarmee heeft Erdogan een bijzondere positie voor zijn land verworven. Het is het enige NAVO-lid dat nog in gesprek gaat met alle partijen in de oorlog. In zijn eigen land gaat het ondertussen vooral economisch bar slecht. Te gast is Turkije-correspondent Joost Lagendijk. Lees ook | Spanning tussen Servië en Kosovo loopt verder opSee omnystudio.com/listener for privacy information.

China was tot nu toe neutraal in deze oorlog. Ze kiezen geen kant, behalve dan een principiële: we zijn bondgenoot van Rusland en we steunen ze. President Zelenski hoopt dat China neutraal blijft, en heeft Xi Jinping gevraagd om hulp. De Russen hebben de grootste kerncentrale van Europa bezet, en van daaruit wordt nu geschoten. Mocht Oekraïne terug gaan schieten, dan kan dat grote gevolgen hebben en staat Oekraïne er slecht op. Het Internationaal Atoomenergieagentschap spreekt zorgen uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door een voor normale mensen nauwelijks te volgen ruzie tussen Kosovo en Servië over nummerborden ligt onze aandacht wat minder in Oekraïne en wat meer in de Balkan. En dat is de hoogste tijd, want de kans dat daar opnieuw oorlog uitbreekt is aanzienlijk. De haat tussen echte en etnische Serviërs, Kroaten, Bosnische moslims, Albaniërs en Slovenen is sinds de oorlog tussen Kroatië, Servië en Slovenië, daarna in Bosnië-Herzegovina en in Kosovo, schijnbaar iets gesmoord, maar allerminst verdwenen. Onder druk van Amerika en de EU is de dreigende nummerbordenoorlog met een maand uitgesteld. Servische auto’s zouden alleen nog Kosovo binnen mogen met een Kosovaars nummer. Op zo’n kenteken staan de letters RKS, voor Republiek Kosovo. Dat is voor Serviërs onaanvaardbaar. Er zijn ook kentekens met de letters KS, voor Kosovo, en dat mag wel. Achtergrond: Servië beschouwt Kosovo nog altijd als provincie, en niet als onafhankelijk land, en beschermt daarom de Servische minderheid in Kosovo. Zo dreigt in Bosnië-Herzegovina ook een nieuwe oorlog uit te breken, tussen de moslims en Kroaten in de ene helft van het land en de Serviërs in de afgescheiden Republika Srpska. Daar ligt het beruchte Srebrenica, dat iedere Nederlander kent. De slachtpartij onder duizenden moslim mannen wissen we niet meer uit ons geheugen. Dankzij de Amerikanen en hun door de NAVO gesteunde bombardementen, kwamen er uiteindelijk twee bestanden, het akkoord van Dayton en het akkoord van Rambouillet. Zonder de duizenden NAVO-soldaten die er nog steeds zijn, zou de Balkanoorlog allang weer zijn ontbrand. Want de haat wint het nog steeds met straatlengtes van de veiligheid en het geluk van vrouwen en kinderen. De geschiedenis van die haat gaat eeuwen terug, en de Balkan was altijd een politieke vulkaan. Maar de westerse wereld had moeten ingrijpen toen de Duitse Bondskanselier Helmut Kohl op 24 december 1991 plotseling, en tegen de nadrukkelijke wil van de VN, de EU en de Amerikaanse president Bush Sr., de onafhankelijkheid van Kroatië en Slovenië erkende – een beetje zoals Vladimir Poetin nu met Loehansk en Donetsk heeft gedaan. Het gevolg van die erkenning was oorlog met het door Rusland gesteunde Servië, waarna alle etnische groepen in het volledig uit elkaar vallende Joegoslavië elkaar naar de strot vlogen. Juist vanwege de prominente rol die Rusland in de coulissen speelt is het van het grootste belang dat de VN, EU en de westerse wereld een absolute prioriteit maken van deze tikkende tijdbom. Tussen de kogels van een verwarde student in 1914, in Sarajevo, en een nummerbord in Kosovo in 2022 is maar weinig verschil. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Doet ze het wel, of doet ze het niet? Volgens aanhoudende geruchten zou Nancy Pelosi op bezoek gaan in Taiwan. De spanningen lopen op, en er wordt volop gespeculeerd over reacties vanuit China. Het eerste schip met graan is onderweg vanuit Oekraïne. Het vaart langzaam, want ondanks dat de mijnen langs de route zouden zijn geruimd is voorzichtigheid geboden. Vanuit het oorlogsfront komen wisselende berichten. De Russen zeggen bezig te zijn met een opmars, maar echt veroveren wil nog niet lukken. Oekraïne is vooral bezig met de herovering van Cherson.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Westen blijft Oekraïne volop steunen met wapens voor het land en sancties tegen Rusland. Een goede zaak volgens oud-minister van defensie Eimert van Middelkoop. Toch is hij kritisch op Europese Commissievoorzitter Von der Leyen vanwege het kandidaat-lidmaatschap van de EU voor Oekraïne. 'Ik vind dat Von der Leyen daar enorm naïef in heeft gehandeld.' Luister ook | 'Europa moet zich voorbereiden op situatie zonder Russisch gas' Floris Akkerman vanuit Oekraïne De strijd richt zich op dit moment met name rond de stad Cherson in het zuiden van het land. Britse inlichtingendiensten claimen dat Oekraïne de stad heeft afgesloten van Russische troepen en het land denkt zelf dat de stad in september heroverd kan zijn. Oost-Europa-verslaggever en co-host van de Perestrojkast Floris Akkerman was bij het front en vertelt vanuit Oekraïne over wat hij daar ziet. Lees ook | Oekraïne bereidt strijd Cherson voor Europa Update | Macron schaamt zich voor Bin Salman De Franse president Macron is net terug van een tour door Afrika, waar hij met name boos was op de landen die geen partij kiezen voor het Westen in de oorlog in Oekraïne. Ondertussen ontvangt hij met enige gêne de Saoedische kroonprins Mohamed Bin Salman. Je hoort Europa-correspondent Stefan de Vries.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is dag 155 van de oorlog. De Russen hebben na weken van langzaam voortbewegen een belangrijk nieuw strategisch punt ingenomen: een Oekraïense kolencentrale in de buurt van Donetsk, in het Donbas gebied. De Oekraïners zien het als een kleine tegenslag, en zijn vooral bezig met de ontwikkelingen aan het front.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De maximale capaciteit van Nord Stream 1, de gasleiding die Russisch gas via Oekraïne naar Duitsland vervoert, wordt teruggeschroefd. Gazprom zegt dat dit noodzakelijk is vanwege onderhoud aan de leiding. Als gevolg hiervan schiet de gasprijs omhoog, en er wordt gesproken over ‘gaschantage’. Moet Duitsland gaan investeren in kernenergie als alternatief?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er stroomt dan wel weer gas door Nord Stream 1 naar Europa. Toch moet Europa zich voorbereiden op een situatie waarin we het zonder Russisch gas moeten doen. Dat vindt Esther de Lange, Europarlementariër voor het CDA en klimaatwoordvoerder namens de EVP-fractie. In gesprek met Bernard Hammelburg gaat ze in op de vraag hoe Europa zijn ambitieuze klimaatdoelen nog kan halen. Luister ook | 'Meer retoriek dan militaire successen voor Zelensky' De situatie op de olie- en gasmarkt Europa haalt voor nu even opgelucht adem nu er weer gas vanuit Rusland naar Europa stroomt. Toch is het nog maar de vraag hoe lang dat nog duurt. Tegelijkertijd kan het Westen niet rekenen op extra olie uit Saoedi-Arabië. Met energiedeskundige Lucia van Geuns van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies maken we de balans op van de huidige energiemarkt. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn gaat in op de reacties uit Brussel over het heropenen van Nord Stream 1. Luister ook | #135: Edi Rama (premier Albanië) Postma in Amerika | Nikki Haley for president? President Biden krijgt veel kritiek te verduren, onder meer op zijn beleid richting Iran. Biden heeft de deur voor een nieuwe Iran-deal nog niet dichtgegooid. Nikki Haley - Trumps voormalige ambassadeur bij de Verenigde Naties - beloofde dat de volgende president een eventuele deal zou verscheuren. Ze hintte daarbij op dat zij die president zal zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Vandaag loopt de deadline af voor het onderhoud van Nord Stream 1. Ondertussen verlicht de EU voor het eerst sancties tegen Rusland.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dus die sancties zijn bedoeld om Vladimir Poetin op de knieën te krijgen? Papegaaiende Europese politici praten elkaar na, en beweren dat het nu menens is, en dat het Kremlin onder het nieuwe, zevende sanctiepakket gaat piepen en kraken. Daar zijn nauwelijks tekenen van. Integendeel: als er iets piept en kraakt is het Europa. Wie treft nou precies wie met sancties? Beter gezegd: met draaideursancties? Persbureau AP geeft een aardig overzicht van de paniekerige situatie in Europa. Voedselbanken in Italië kunnen de drukte niet aan, de Duitse overheid zet airconditioners lager en herstart kolenmijnen, melkfabrieken vrezen dat ze niet meer kunnen pasteuriseren, de euro is gekelderd, de inflatie is moordend. En natuurlijk het hoepeltje waardoor Poetin de Duitsers laat springen. Houdt hij de pijpleiding Nord Stream 1 dicht? Of gaat die na een extra vertraging toch weer open? Of een beetje open? De Europese Unie probeert aan te pappen met Azerbeidzjan, Kazakhstan en Turkmenistan – voormalige Sovjetstaten die weliswaar dictaturen zijn, maar niet veel van Poetin moeten hebben. En ze hebben wel gas, al is het lang niet genoeg om het verlies van de Russische aanvoer te compenseren. Intussen stromen de gas- en olie-inkomsten in Rusland nog steeds binnen, is de inflatie hoog maar wel dalende en is de roebel opmerkelijk sterk. De oorlog woedt in Oekraïne, niet in Rusland, en daar gaat het leven gewoon door. In Moskou was vorige maand een wedstrijd ijsjes eten, en het jaarlijkse boekenfestival op het Rode Plein. De meeste winkels zijn open, terrassen goed gevuld. De burger kan kennelijk goed zonder McDonald’s, Heineken, Netflix en Nintendo. Wat komt er in dat zevende Europese sanctiepakket? Goud, wat Rusland, met 10 procent van de wereldproductie, al nauwelijks meer aan het Westen verkoopt, maar wel aan Turkije, India en andere Aziatische landen. Dus die boycot is een slag in de lucht. Diamant, waarvan 30 procent van de wereldproductie uit Rusland komt, staat niet op de sanctielijst, hoewel ook dat niet echt veel zou uitmaken, want het overgrote deel daarvan gaat voor bewerking en doorverkoop naar India. Daar staat tegenover dat wij dicht tegen de paniek aanzitten. ‘Code rood voor Europa https://nos.nl/artikel/2437315-internationaal-energieagentschap-het-is-code-rood-voor-europa ,’ waarschuwt het International Energie Agentschap. Het wordt een barre winter. Of misschien wel Siberisch. Wie treft nou precies wie met die draaideursancties?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl de strijd in de Donbas doorgaat, ontmoet de Turkse president Erdogan Vladimir Poetin vandaag in Teheran. Daar spreken ze onder meer over de export van graan uit Oekraïne. En gisteren kondigde Ursula von der Leyen aan dat de EU meer gas uit Azerbaijan wil halen, als alternatief voor gas uit Rusland. Dat en meer bespreken we met Geert Jan Hahn en Bernard Hammelburg, die alles rondom de oorlog in Oekraïne voor ons volgen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne probeert de havenstad Cherson te heroveren op de Russen. Maar Ruslandkenner Hubert Smeets denkt dat dit vooralsnog vooral retoriek betreft. In Rusland zelf wordt ondertussen niet naar de oorlog zelf gekeken, maar naar hoe 'zwak' de Westerse leiders zijn als gevolg van hun verzet tegen Rusland. Daarover hoor je Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Ook Ierland beweegt richting NAVO-lidmaatschap' Het Midden-Oosten doet er weer toe We waren het door de oorlog in Oekraïne even vergeten, maar het Midden-Oosten is terug van weggeweest. Poetin en Erdogan gaan elkaar ontmoeten in Iran. En president Biden is in Israël en reist daarna door naar Saoedi-Arabië. Te gast is buitenlandcommentator Paul Brill. Lees ook | VS en Israël bezweren te voorkomen dat Iran nucleair wapen krijgt Postma in Amerika | de coup van Bolton John Bolton, de voormalig veiligheidsadviseur van president Trump, bekende in het CNN-programma van Jake Tapper per ongeluk dat hij ooit betrokken was bij een coup. Maar bij welke wilde hij niet zeggen. Tegelijk spendeert Fox News aandacht aan de Nederlandse boerenprotesten. Je hoort het van Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat de verontwaardiging over Rusland de gekste vormen aanneemt, is geen nieuws. In concertzalen zijn Rachmaninov, Stravinsky en Tsjaikovski in de ban gedaan, Russen die in het buitenland wonen worden met de nek aangekeken, en nu ligt ook Kate Middleton, de toekomstige Britse koningin, in de Britse pers onder vuur. Wat heeft Kate dan misdreven? Nou, ze heeft als lid van de Firma – zoals de Britten het koninklijk huis noemen – de euvele moed gehad de winnares van Wimbledon de Venus Rosewater Bokaal uit te reiken, de beroemde kampioenstrofee. Aan Elena Rybakina, een Russin – foei. Oliver Brown, chef-sport bij de Telegraph, pakte eens stevig uit. ‘Hoongelach was hoorbaar in de gangen op Wimbledon. De foto van Kate en Elena deed iedereen op de Russische ambassade glunderen boven zijn glas wodka.’ Alleen: Rybakina is al sinds 2018 staatsburger van Kazakhstan, het land waarvoor ze uitkomt, al heeft ze nog wel een flat in Moskou. En laat Kazakhstan nou toevallig een van de voormalige Sovjetstaten zijn die zich krachtig verzet tegen Poetin en de Oekraïense oorlog. De regering werkt aan een maatregel om het vervoer per spoor van goederen die onder sancties van de EU vallen te verbieden. President Takajef heeft een defensieovereenkomst met Belarus opgezegd, uit verontwaardiging over de achter Poetin aanhuppelende Belarussische president Loekasjenka. De politieke en militaire steun die Belarus aan Rusland geeft is volgens een regeringswoordvoerder in Kazachstan ‘in strijd met de fundamentele principes en normen van het internationale recht.’ Voor Poetin is kritiek uit de voormalige Sovjetstaten een bittere pil. En zeker uit Kazakhstan, waarmee hechte banden bestaan. Zo staat de beroemde Russische Soyuz-lanceerbasis al sinds de jaren vijftig in Kazakhstan. Het personen- en goederenvervoer van en naar het Internationale Ruimte Station verloopt vrijwel helemaal van daaruit. Terug naar Wimbledon, dat voor het toernooi van dit jaar alle Russische spelers had uitgesloten. Voor Rybakina gold dat, als staatsburger van Kazakhstan, gelukkig niet. Je zou kunnen zeggen: het is een beetje een truc. Maar om Kate Middleton meteen weg te zetten als een soort landverrader – dat is natuurlijk krankzinnig. Maar voor kranten als de Telegraph en Express valt deze koninklijke lariekoek allemaal in de categorie Rachmaninov, Stravinsky en Tsjaikovski. See omnystudio.com/listener for privacy information.