De Wereld | BNR

We zijn in een impasse aanbeland, die al een lange tijd duurt. Het leek erop dat de Oekraïners progressie maakten maar het front gaat met millimeters heen en weer. De gevechten hebben onvoldoende effect om tot een doorbraak te kunnen leiden. Dat betekent niet dat er geen activiteit is op de grond. Zelensky zegt hierover dat er langs het front geen plekje meer te vinden is zonder bloed. Ook de vredesonderhandelingen komen niet van de grond. Beide partijen eisen eigenlijk capitulatie van de ander voordat er gepraat kan worden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Dramatisch.’ Zo omschrijven ziekenhuizen in Duitsland, en in iets mindere mate in België en Nederland, de situatie op hun intensive care. Bomvol, en het aantal patiënten blijft zich opstapelen. Klinkt als Ground Hog Day? Daar gaan we weer… Alleen: dit gaat niet over corona, en ook niet over alle IC-bedden, maar over het RS-virus. Dat bestaat al sinds mensenheugenis, en leidt meestal tot een stevige verkoudheid. Maar voor senioren kan het fataal zijn, en ook voor kleine kinderen. En daar wringt de schoen, want we zitten in een heuse RSV-epidemie, en er is niet voldoende IC-capaciteit voor baby’s, peuters en kleuters. Voor bejaarde, ernstig zieke coronapatiënten werd op het hoogst van de pandemie triage gepleegd, wat zoveel betekent dat een medische poortwachter uitmaakte wie de IC in mocht en wie niet. Bejaarde, ernstige zieke coronapatiënten werden, zogezegd, weggegooid. Geen systeem is wreed genoeg om datzelfde te doen met kleine kinderen. Het RS-virus is geen kleine jongen. Alleen al in Amerika sterven er jaarlijks tussen de 6.000 en 10.000 patiënten aan, en ook in Europa slaat het virus hard toe, harder dan normaal. Dat komt door het afstand houden en het dragen van mondkapjes tijdens corona, waardoor ook RSV zich minder kon verspreiden. Pfizer en Astra Zeneca zijn bezig met vaccins, maar die zijn er nog niet. Nee, het is niet zo erg als corona, maar er is zeker reden tot zorg, en je kunt er net zo dood aan gaan. Je kunt bij deze berichten niet anders dan terugdenken aan de krankzinnigheden die we allemaal bedachten bij het uitbreken van corona. Een intelligente lockdown. Een wat? Ja, een intelligente lockdown. Bekeuringen van honderden euro’s per persoon plus een strafblad voor mensen die met z’n vieren in het park, keurig op afstand van elkaar, een praatje maakten. Een sociaalgeograaf die al heel vroeg begreep dat het virus zich als aerosol verspreidde en dat dus ventilatie het belangrijkste wapen was, maar door de deskundigen voor dorpsgek werd versleten. Arrestaties van Spanjaarden die een ijsje kochten en om eraan te likken hun mondkapje even verwijderden. Ook in Spanje: bekeuringen voor mensen die alleen in de auto zaten zonder mondkapje. Een Amerikaanse president die suggereerde dat zijn volk zich moest inspuiten met een ontsmettingsmiddel. Israëliërs die wel het huis uit mochten, maar tot hooguit een paar kilometer van de voordeur. Zelfs de Chinezen beginnen in te zien dat het afgelopen moet zijn met de massahysterie. Met virussen moeten we leven. Het RS-virus, stokoud maar springlevend, is daar een bewijs van. De troost komt uit de kolossale stappen die de wetenschap steeds weer zet.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov heeft aangegeven dat Vladimir Poetin wel wil onderhandelen. Voorwaarde is dat Oekraïne aanvaardt dat de Krim van Rusland is, naast de nieuw geannexeerde gebieden. Oekraïne zegt ook te willen onderhandelen onder leiding van Secretaris Generaal van de VN Antonio Guterres, maar hun voorwaarde is dat de Krim en de Donbas worden teruggegeven én dat Poetin eerst voor een tribunaal heeft gestaan.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De begrippen genocide en oorlogsmisdaden vallen vaak in de oorlog in Oekraïne. Genocide is lastig aan te tonen. Maar oorlogsmisdaden van de Russische zijde wel. Dat zegt Marieke de Hoon, universitair docent internationaal strafrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Landen werken internationaal samen om een tribunaal op te zetten. Maar de kans dat er ook echt iemand vervolgd gaat worden is op dit moment nog klein. Luister ook | 'De Derde Wereldoorlog is al bezig' Vervolging van Trump? Als het aan de 6 januari-commissie ligt wordt oud-president Trump vervolgd voor zijn aandeel in de bestorming van het Capitool, bijna twee jaar geleden. Het is nog onduidelijk of dat ook echt gaat gebeuren. De vervolging van Trump in het FBI-onderzoek naar geheime documenten in Mar-a-Lago lijkt aanzienlijk groter. Te gast is Amerikanist Koen Petersen. Luister ook | Ovaties voor Zelensky, maar weerstand tegen blanco cheque neemt toeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

President Zelensky heeft het Amerikaanse parlement toegesproken en bedankte alle parlementariërs voor de steun. Hij maakte indruk door de gehele speech in het Engels te doen, wat zeer ongebruikelijk is voor hem. Zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden waren aanwezig bij de toespraak. President Biden bevestigde na een persoonlijke ontmoeting met Zelensky dat er een nieuw wapenpakket aan komt ter waarde van 1.8 miljard dollar wat inclusief Patriot afweer systeem is. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat zich precies afspeelt tijdens een oorlog is de belangrijkste vraag en het lastigst te beantwoorden. Wat de strijdende partijen zelf melden is vrijwel altijd onjuist, onvolledig en onbetrouwbaar. Communicatie is immers een onderdeel van strategie, en dus een wapen. Bruikbare informatie krijg je alleen van primaire bronnen, dus van mensen die de oorlog meemaken, zoals verslaggevers, en van beelden, bijvoorbeeld van satellieten of sociale media. Maar ook die moet je zien te checken. Je kunt ook varen op het kompas van media die hebben bewezen betrouwbare eigen bronnen te hebben. Alle serieuze media houden Oekraïneblogs bij, die doorgaans zijn gebaseerd op wat persbureaus en andere bronnen melden. De New York Times kwam deze week met waarschijnlijk het grondigste onderzoek sinds het uitbreken van de oorlog, met als thema het functioneren van de Russische krijgsmacht. Van onze militaire deskundigen wisten we al dat de Russen er een potje van hebben genaakt, maar hoe kolossaal de miskleun is was niet bekend. De krant legde de hand op het invasieplan, waarin officieren instructie kregen hun galauniform en medailles in te pakken, voor de militaire parade door Kiev, die binnen enkele dagen na de invasie zou plaatsvinden. De krant sprak met gewonde soldaten in ziekenhuizen, die de strijd in waren gestuurd met een kaart uit 1960, een Wikipedia gebruiksaanwijzing voor scherpschuttersgeweren, met nauwelijks proviand, kogels en uitrusting, en die twee derde van hun peloton zagen sneuvelen. Soms schoten de soldaten op elkaar. Pelotons werden in kleine groepen verdeeld, aangevoerd door allerhande vreemde snoeshanen, zoals Poetins voormalige lijfwacht en een huurlingenbaas die catering had verzorgd op het Kremlin. Een Russische krijgsgevangene was uit een gevangenis gehaald, waar hij wegens moord zat, om te vechten. Bij een krijgsgevangenenruil en terugkeer in Rusland werd hij met een moker geëxecuteerd. Poetins vertrouwelingen gaven alleen adviezen die hij wilde horen. Van het invasieplan wisten zijn woordvoerder, Peskov, stafchef Vaino en media-adviseur Gromov niets. Ze hoorden er pas van na de inval in Oekraïne. CIA-directeur Burns waarschuwde een Russische collega van tevoren voor de risico’s van een invasie, maar kreeg te horen dat de Russen zo sterk waren dat ze zelfs de Amerikanen aankonden. Het menselijke offer was geen beletsel. Tegen de toenmalige Israëlische premier Bennett zei Poetin: ‘We zijn een groot land en we hebben geduld.’ Het is een ontluisterend verhaal. Ons beeld van een falend Russisch leger was minder negatief dan de werkelijkheid. Het is ook een griezelige onthulling, want Poetin geeft onder geen beding op. Heeft de NAVO een plan B?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vladimir Poetin is niet van plan om Belarus in te nemen. Dat zei hij na afloop van een gesprek met ambtsgenoot Loekasjenko. Poetin noemde de situatie in de vier geannexeerde regio’s ‘extremely difficult’, en kondigde daarmee eigenlijk aan om versterking in de vorm van manschappen en wapens te zullen gaan sturen naar deze nieuwe grenzen. Hij laat hiermee zien dat op deze plekken een nieuw front wordt opgebouwd, en dwingt de Oekraïners om ook troepen te sturen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oorlogsverslaggever Rudi Vranckx is voor de Vlaamse VRT dit jaar meerdere keren naar het front in Oekraïne afgereisd. Hij deelt zijn ervaringen in het boek 'In Oekraïne - dreigt de Derde Wereldoorlog?' Volgens Vranckx is die Derde Wereldoorlog al jaren bezig, ook in het informatiedomein. Bernard Hammelburg gaat met hem in gesprek. Luister ook | Hoe Scholz met Duitsland de leiding wil nemen in Europa Nederlandse steun in Syrië niet voor terroristen De Nederlandse steun aan rebellengroepen in Syrië was zeer risicovol. Maar die steun is niet terechtgekomen bij terroristen of jihadisten. Dat concludeerde de commissie onder leiding van generaal-majoor Patrick Cammaert. Nieuwsuur en Trouw kwamen in 2018 met het verhaal dat dit wel het geval zou zijn geweest. Voormalig Syrië-gezant Koos van Dam sprak dat toen al tegen en is nu weer te gast. Luister ook | #87: De 'Great Game' om Groenland Europa Update | de wederopbouw van Oekraïne Terwijl Oekraïne nog wel even het toneel van Russische agressie zal blijven, is de rest van Europa druk in de weer met noodhulp voor Kiev. En zelfs het woord 'wederopbouw' wordt al in de mond genomen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit hoe die hulp eruit kan gaan zien. Luister ook | Amerika Podcast Postma in Amerika | weg met 'status quo Joe' Een groep linkse Democraten roept president Biden op om niet mee te doen aan de volgende presidentsverkiezingen van 2024. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe zij die boodschap over proberen te brengen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van een Kerstakkoord of een Kerstpauze is geen sprake in Oekraïne, de strijd gaat gewoon verder. Beide partijen laten zich niet afschrikken door de kou, men is niets anders gewend. Aan het front proberen de Oekraïners steeds stukjes bezet gebied terug te winnen en daar hebben ze ook enkele successen geboekt. Andersom proberen de Russen deze stukjes weer terug te winnen. Aan de herovering van Cherson was een militaire simulatie met de Britten en de Amerikanen vooraf gegaan, die succesvol uitpakte. Daarna was het even klaar aan beide kanten en besloten de Russen hun troepen te verplaatsen. Het is nu de vraag wat de Russen gaan doen, en of Oekraïne hier offensief of defensief mee omgaat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Long story short, zei de man naast me in de trein, het Nederlands sterft bij ons op de zaak uit. As we speak, en trouwens overall in de corporate world. De directeur is chief executive officer. Daaronder zit het management team, en nog een trapje lager zit de B to B manager, dat is nu even niemand, maar we hebben wel een prospect. Die stond bovenaan op de longlist, en bleef als enige over op de shortlist. Dat is volgens human resources in de huidige arbeidsmarkt nog een hele challenge. To put it mildly. Hoewel ze altijd de chef retail kunnen inschakelen, want die is echt allround. Die prospect was uitgenodigd voor een gesprek, maar HR zat nog in een meeting, en de controller, die meepraat over het salaris, zat in een call. Dat had te maken met een tender waaraan de company meedeed, als in een beauty contest. Dat gaf de prospect wel een opportunity om zijn key message nog even goed in te studeren. En mocht hij worden afgewezen – tja, you win some, you lose some. That’s life. Hij heeft wel een mooi resume, met dikke scores voor zijn kennis over scrum en agile. Hij heeft een paar cases meegenomen, keurig uitgewerkt in een spread sheet. Afijn, als die prospect de job krijgt, kijk ik al uit naar de socials, want die maken gehakt van hem. Als ik het goed begrijp, wil jij die baan, zei ik. Bottom line?, antwoordde hij, right on target.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De G7 landen hebben aangekondigd om in samenwerking met het IMF de financiële steun aan Oekraïne te willen gaan stroomlijnen. Ze nemen hiermee het initiatief over van de EU, wat tot betere en snellere resultaten zou moeten gaan leiden. Het zou ook moeten voorkomen dat het draagvlak voor steun aan Oekraïne afneemt, nu andere Europese landen in economisch zwaarder weer terecht komen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz ziet voor Duitsland een nieuwe leidende rol voor zich. Dat betoogde hij in een groot opiniestuk in het tijdschrift Foreign Affairs. Ook waarschuwde hij voor een nieuwe Koude Oorlog. Han ten Broeke, directeur Politieke Zaken bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies juicht de visie van Scholz toe. "Misschien is dit het begin van een Europese lente." Luister ook | 'Europa moet bedrijfsleven beter beschermen' Iers nationalisme in Noord-Ierland springlevend Exact 100 jaar geleden scheidde Ierland zich als de Ierse Vrijstaat af van het Britse Empire. Het was de eerste Britse kolonie die dit deed. Noord-Ierland bleef Brits. Lange tijd was Ierse hereniging een utopie, maar nu niet meer. Groot-Brittannië-correspondent Lia van Bekhoven legt uit wat er veranderd is. Lees ook | 'Het rommelt al in de verte voor Rishi Sunak' Postma in Amerika | Verliezer Walker toch een winnaar? De Amerikaanse staat Georgia ging deze week voor de tweede keer naar de stembus voor de laatste senaatzetel. De Democraat Raphael Warnock won en behield zijn zetel. Zijn tegenstander, de Republikeinse American football-held Herschel Walker erkende zijn verlies, maar aan het eind was hij toch weer een winnaar. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | #157 Wat nu, Donald?See omnystudio.com/listener for privacy information.

De nucleaire dreiging vanuit Rusland is door internationale druk afgenomen, aldus Duitse bondskanselier Olaf Scholz. Poetin denkt daar anders over, zo gaf hij gisteren aan. Hij zegt dat het risico juist is toegenomen, maar zegt ook zijn nucleaire arsenaal alleen defensief in te zetten. Wie heeft er nou gelijk?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de Eerste Wereldoorlog bloeide het pacifisme op. Geen oorlog meer, en vooral ook geen wapens, was het devies. In Nederland en België speldden pacifisten het internationale symbool voor dienstweigeraars en gewetensbezwaarden op hun revers: een gebroken geweertje. Niet erg snugger, want het was in de opmaat naar de Tweede Wereldoorlog, waarop Nederland nauwelijks was voorbereid. In de euforie over het einde van de Koude Oorlog, na 1989, gebeurde er iets vergelijkbaars: het vredesdividend. Aangezien we geen vijand meer hadden, en ons hooguit moesten kunnen verweren bij een inval door België, werd drastisch bezuinigd op de krijgsmacht, en dus op wapens. In het spoor daarvan rukte maatschappelijke druk op de financiële wereld op om het beleggingsbeleid te toetsen aan duurzaamheidsregels. Pensioenfondsen deden hun beleggingen in wapens van de hand, zij het met een wonderlijke voetnoot: het ging vooral om ‘controversiële’ wapens. Dus geen aandelen in fabrieken die atoomwapens, landmijnen of clusterbommen maken. Maar omdat ook beleggers weten dat er in principe geen verschil is tussen een helm, scherfvest, pantserwagen, gevechtsvliegtuig of kruisraket, werden alle ‘wapens’ zoveel mogelijk uit de portefeuilles verwijderd. Want er bestaat niet zoiets als een niet-controversieel wapen. Sinds 24 februari zijn wapens knuffels geworden. Oekraïne wordt volgestouwd met vaak zeer geavanceerde westerse wapens. Omdat we onze eigen voorraden kannibaliseren, draait de wapenindustrie als nooit tevoren, niet alleen om Oekraïne overeind te houden, maar ook omdat we ons plotseling kwetsbaar voelen en onze tekorten moeten aanvullen. Als we al scrupules hadden, hebben ze plaatsgemaakt voor openlijke omarming. Voor de wapenindustrie zijn het gouden tijden, wat niets nieuws is, want hun verkoop gaat al zeven jaar onverminderd omhoog. Voor beleggers liggen er kansen, en die zullen ze ongetwijfeld pakken. De vraag is wat institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, doen. Die hebben een langetermijnstrategie, en zien ongetwijfeld in dat we ons gemakkelijker van CO2 ontdoen dan van oorlog. De les van deze tijd is dat duurzaamheid niet alleen gaat over opwarming van de planeet, maar vooral over overleven zonder onze nazaten te kort te doen. Vechten doe je niet alleen mét wapens, maar ook óm wapens.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland heeft gisteren een nieuwe golf raketten afgevuurd op Oekraïne. Ondanks dat de luchtafweer het grootste gedeelte uit de lucht heeft weten te halen, zijn er inslagen gemeld in onder andere Odessa en Zaporizja. Maar ook aan de Russische kant zijn doelen geraakt, waaronder twee militaire luchtmachtbases. Wat deze inslagen bijzonder maakt, is dat ze erg ver weg liggen van Oekraïens grondgebied en de vraag is hoe de Oekraïners dit voor elkaar hebben gekregen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onze veiligheidsdiensten waarschuwen voor de dreiging uit China en Rusland. Tegelijkertijd voert Amerika een agressief protectionistisch beleid met zijn Inflation Reduction Act. Wat VVD-Europarlementariër Bart Groothuis betreft moet Europa zich beter wapenen tegen de andere machtsblokken. Landen gaan volgens hem nog altijd te veel hun eigen gang in Europa. Luister ook | Rusland rukt op in Afrika De comeback van 'Bibi' Benjamin Netanyahu is dichtbij een comeback als premier van Israël. Dat wil hij gaan doen in een coalitie met onder meer de politicus Avi Maoz, die vaak gezien wordt als extreemrechts. Maar niet alleen dat baart veel mensen zorgen, ook de staat van de rechtsspraak in het land roept vraagtekens op. Te gast is buitenlandcommentator Paul Brill. Lees ook | Verkiezingswinst Netanyahu: 'Pyromaan wordt baas brandweer' Postma in Amerika | Soccer leeft in Amerika President Biden reageerde verheugd op de overwinning van 'Team USA' in de beladen wedstrijd tegen Iran. Aanstaande zaterdag spelen Nederland en de VS tegen elkaar in de achtste finale. Correspondent Jan Postma legt uit hoe 'soccer' leeft in de VS. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland blijft met scherp schieten op Oekraïense energievoorzieningen. Gisteren is een gascentrale in de provincie Zaporizja geraakt en daarmee uitgeschakeld, waardoor een heel groot gebied hier de gevolgen van ondervindt. De Oekraïners blijven strijdbaar en weten op alternatieve wijze de energievoorziening weer aan de praat te krijgen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een land dat in zijn 3500-jarige geschiedenis nog nooit één dag vrijheid heeft gekend, is het extra dapper om te doen wat in een democratie een grondrecht is: demonstreren. Petje af, dus, voor de Chinezen die de moed hebben om versoepeling van de absurde coronaregels te eisen. In zo’n 15 steden zijn inmiddels enkele tienduizenden mensen de straat op gegaan, met een onvermijdelijk gevolg: hard politieoptreden en het blokkeren van verzamelpunten. Om de demonstraties voor te stellen als bedreigend voor de regering, of zelfs een mogelijke opstap naar de val van Xi Jinping, is wensdenken. Van een opstand, zoals in het verleden, is geen sprake. Er zijn wel wat demonstranten die anti-Xi teksten scanderen, maar de meeste mensen zijn vooral woedend omdat ze nu al drie jaar van de ene totale lockdown in de andere gaan. Aanleiding was de brand in een flatgebouw, waarbij tien mensen omkwamen omdat ze als ratten in een coronaval zaten. Anders was het in 2019 en 2020 in Hong Kong, en in 1989 in Peking, toen demonstraties uitmondden in opstanden. Hong Kong, met zijn status aparte, had de ijdele hoop in vrijheid te kunnen doorleven, totdat China een zogenoemde ‘nationale veiligheidswet’ en een ‘uitwijzingswet’ oplegde, waarmee de schijndemocratie in de stadstaat door de mand viel. Ruim een miljoen mensen namen deel aan de opstand, 10.000 werden gearresteerd. Het is niets vergeleken met de Tiananmen-opstand van 1989, vereeuwigd in het iconische beeld van een man in een wit overhemd, in elke hand een boodschappentas, die voor de colonne tanks stond die het Plein van de Hemelse Vrede oprolden. Dat was op 5 juni, de derde dag van een ware slachtpartij door het leger onder de opstandelingen. Hier ging het om veel meer. Partijleider Deng Xiaoping had de economie geliberaliseerd, maar niet de persoonlijke vrijheden. Binnen de partij woedde daarover een fel debat, met Hu Yaobang als voorman van de liberale vleugel. Toen die in het voorjaar van 1989 overleed, demonstreerden op de dag van zijn begrafenis tienduizenden jonge Chinezen voor vrijheid van meningsuiting en persvrijheid. In de dagen en weken erna, trokken ze met bijna een miljoen deelnemers naar Tiananmen. Het zou waarschijnlijk aan de aandacht van de wereld zijn ontsnapt, als midden mei niet toevallig Sovjetleider Gorbatsjov op staatsbezoek was gekomen, met in zijn kielzog journalisten uit de hele wereld, met camera’s en straalverbindingen. Er waren nog geen sociale media, maar wel CNN en de BBC met live beelden. Zo werd de ‘Tank Man’ wereldnieuws. Hoeveel mensen er bij de opstand zijn omgekomen weet niemand. De Britse ambassadeur, Alan Donald, hield het op 10.000. ‘Tank Man’ verdween, niemand weet wat er van hem is geworden. Van de huidige demonstranten zullen we evenmin nog wat horen. Zo gaat dat, in een land dat in zijn 3500-jarige bestaan nog nooit één dag vrijheid heeft gekend.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Oekraïne graven de Russen zich in langs de Dnipro rivier om een mogelijke Oekraïense opmars richting de Krim tegen te gaan. De rivier is een soort natuurlijke grens, en strategisch erg belangrijk. De omstandigheden waarin gevochten wordt zijn zwaar, maar de Russen moeten wel om hun positie te behouden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland raakt, door de oorlog in Oekraïne, steeds verder geïsoleerd van de Westerse wereld. Daarom gaat het op zoek naar nieuwe partners. Die vindt het in Afrika. Zo heeft de paramilitaire Wagner Group stevig voet aan de grond gekregen in de Centraal Afrikaanse Republiek. Te gast is Bram Vermeulen, maker van de documentaireserie Frontlinie en voormalig Afrika-correspondent voor de NOS, NRC en de VPRO. Luister ook | 'Binnen een jaar wint Oekraïne de oorlog' Covid rijst de pan uit in China China wil dolgraag afstappen van het zero-covidbeleid. Er is alleen één probleem, sinds de aankondiging om het beleid te versoepelen rijzen de besmettingen de pan uit. Gevolg is dat mensen in sommige steden alleen naar buiten mogen met een negatieve PCR-test of dat hele appartementencomplexen in complete lockdown gaan. Economisch zijn de gevolgen van dit beleid ook goed zichtbaar. Te gast is Valérie Hoeks, sinoloog en partner bij China Inroads. Lees ook | China zet nóg meer op slot vanwege corona Postma in Amerika | Verkiezingscampagne draait door in Georgia In Georgia wordt op dit moment volop campagne gevoerd voor de laatste senaatszetel. Een tweede ronde is daar nodig. Biden en Trump zijn voorlopig nog niet welkom in de staat waar een extra dag gestemd mag worden. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Gisteren kwam de VN-Veiligheidsraad bijeen om de massale raketaanvallen van de Russen op Oekraïne te bespreken. Door die grootschalige aanval zitten veel mensen in Oekraïne nu zonder elektra en water. Ook zijn er weer doden gevallen, waaronder kinderen. Het lijkt erop dat Rusland kou als wapen inzet, zo zei Zelensky. Ook pleitte hij dat Rusland niet mee zou moeten stemmen in de VN-Veiligheidsraad.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je moet behoorlijk zoeken om iemand te vinden die niet een beetje in zijn maag zit met het WK in Qatar. Fout land, fout seizoen, eigenlijk ben je als kijker een beetje medeplichtig aan massamoord, homofobie en racisme. Maar ja, wat maakt het uit, met een druk op dat knopje op je afstandsbediener krijg je die 6500 omgekomen gastarbeiders niet terug. Noch red je een paar transgenders die hand in hand liepen. Dat schuldgevoel is natuurlijk onzin. Voetballiefhebbers, voetbal-meelopers en gelegenheidskijkers, zoals uw dienstwillige dienaar, hebben recht op hun WK. Wij hebben niets misdreven. En we kijken met bewondering naar de helden op en rondom het veld, die de stelling dat sport en politiek niet samengaan onderuit halen. Een verslaggever van de Deense TV, die werd aangehouden omdat hij een regenboog-armband droeg, het Iraanse team dat openlijk solidair was met de groeiende oppositie tegen de vrouwen hatende dictatuur in hun eigen land door te zwijgen tijdens het volkslied, de Europese teams die probeerden de regenboog-armband te dragen, maar werden bedreigd met een gele kaart. Zoals Virgil van Dijk, die de wereldpers haalde. Ook de poging was al heldhaftig, dus chapeau. Wat ons natuurlijk brengt op de grootste schurken, zo ongeveer de uitvinders van de dictatuur. Inderdaad, de FIFA. Dat je, meer dan tien jaar nadat je je hebt laten verleiden en omkopen om aan deze krankzinnige vertoning te beginnen, het lef hebt om de landenteams om de oren te slaan met even krankzinnige regels, en te dreigen met gele kaarten voor zogenaamde overtreders, is de wereld op zijn kop. Gianni Infantino, die politieke ambities heeft, die met zijn speech van een uur het midden hield tussen Benito Mussolini en Donald Trump, en die het lef had om de dictatuur van Qatar uit te breiden met zijn eigen dictatuur. Het dreigement met gele kaarten kwam uit de koker van de FIFA, niet uit de koker van de emir van Qatar. Overtreders van diens regels zouden een gat in de lucht springen als ze een geplastificeerd stukje karton voor hun neus zouden krijgen in plaats van marteling in een cel. De grauwsluier die over dit WK hangt, blijft er hangen. De rol die de FIFA vrijwillig heeft gekozen is verderfelijk. Scheidsrechters mogen rode kaarten geven aan trainers die zich langs de lijn misdragen. Zou er nou niet een scheidsrechter te vinden zijn die het lef om zo´n kaart voor de tronie van Infantino te houden?See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Zelensky heeft opnieuw een oproep gedaan aan de NAVO om de Oekraïense kerncentrales tegen sabotage van de Russen te beschermen. Die oproep volgde op nieuwe beschietingen op de kerncentrales in Zaporizja. Volgens de Oekraïners is het onderdeel van een Russische campagne om Oekraïners dood te vriezen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de bevrijding van Cherson is de stemming onder Oekraïners opperbest. Maar ook onder analisten neemt het optimisme toe. Zo denkt militair historicus Christ Klep dat Oekraïne de oorlog komende zomer in zijn voordeel kan beslechten. Ook ziet hij dat Oekraïne door kan stoten naar De Krim. Bernard Hammelburg gaat met hem in gesprek. Europaverslaggever Geert Jan Hahn duidt de reactie van Oekraïne. Luister ook | Timmermans: 'gas wordt echt niet meer goedkoop' Protesten Iran De protesten in Iran zijn al sinds september hevig, en de gemoederen lijken maar niet te bedaren. Eigenlijk is het al 3 jaar lang onrustig in Iran, zegt Iraans mensenrechtenverdediger en jurist Sander Terphuis. Maar de reactie van Iran laat volgens hem zien dat de ayatollah en de moellahs bibberen. Lees ook | 'Koppige Zelenski overspeelt zijn hand' Postma in Amerika | Trump gedumpt De aankondiging van Trump over zijn kandidatuur voor het presidentschap in 2024 maakt het één en ander los, maar zelfs 'zijn' Fox News zond zijn speech niet helemaal uit. Van de andere Amerikaanse networks zond alleen CNN de toespraak uit, legt Amerika-correspondent Jan Postma uit. Lees ook | Iran waarschuwt voor 'langdurige schade' na uitspraken ScholzSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het laatste, onbevestigde nieuws is dat er twee grote aanvallen zijn geweest. Een van Oekraïne op de Krim, en een van Rusland op Odessa. Dit melden de grote internationale persbureaus. En dan is er nog die andere raket, die in Polen terecht is gekomen. Zelensky zegt dat het geen Oekraïense raket is geweest, maar president Biden beweert het tegendeel en zegt hier bewijs voor te hebben.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Marcheren Nederlandse soldaten, met hun NAVO-kompanen, binnen enkele dagen naar Rusland? Is dit een ‘artikel 5’-kwestie – een aanval op één NAVO-land is een aanval op allen? Wees maar eerlijk: iedereen die gisteravond hoorde dat er wellicht Russische raketten terecht waren gekomen op een Poolse graandrogerij had diezelfde geconditioneerde reflex. De oorlog komt plotseling griezelig dichtbij. Zover gaat het hopelijk niet komen. De kans dat Poetin een moedwillige aanval doet op een NAVO-lidstaat is gering. Maar verontrustend blijft het. Poetin heeft inmiddels het grootste deel van zijn arsenaal aan precisieraketten weggeschoten, en de oudere generatie, die nu is ingezet, kan gemakkelijk een aantal kilometers zijn doel voorbijschieten. De geëxplodeerde graandrogerij ligt zes kilometer over de Oekraïens-Poolse grens. Die al dan niet verdwaalde Russische raketten waren onderdeel van een treurig record: met bijna honderd raketten was dit het grootste bombardement sinds het begin van de oorlog. Dat de Oekraïners zich niet gemakkelijk laten intimideren is ruimschoots bewezen, maar de schade en het leed door de Russische mega-operatie zijn enorm. Was het wraak op Zelensky, die per videoverbinding de G20 in Bali toesprak, en het gezelschap snerend ‘G19’ noemde? Of zijn het opnieuw represailles voor de herovering van Cherson? Gelet op de omvang van de operatie is dat laatste waarschijnlijker. In elk geval legde het de illusie bloot die op de G20 werd gekoesterd. Dagenlang was er gesleuteld aan een verklaring over Oekraïne, wat leidde tot ‘een veroordeling door de meeste G20-leden.’ Zonder unanimiteit, en dus een papieren tijger. De inkt op de veroordeling was nog niet droog, toen het nieuws kwam over het Russische bombardement. Minister Lavrov van buitenlandse zaken stapte inmiddels op een vliegtuig en kneep er tussenuit. Dat kan niet anders zijn geweest dan opzet. Terwijl de wereldleiders zaten te puzzelen of, en hoe, ze een diplomatiek geitenpaadje konden vinden om de diplomatie te laten werken, gebruikte Poetin zijn beproefde wapen: zijn middelvinger.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Egyptische Sharm-el-Sheikh zijn zowat alle landen bijeen op de COP27 om te praten over de aanpak van de klimaatverandering. Te gast is Eurocommissaris Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Europese Unie en hoofdonderhandelaar namens de EU op deze klimaattop. Gasprijzen en de energietransitie zijn daar een belangrijk onderwerp. En hoewel burgers zich zorgen maken om de rekening, is de enige manier om de energieprijzen duurzaam omlaag te krijgen volgens Timmermans door hernieuwbare energie in te zetten. Luister ook | SPECIAL: De prijs van Poetin Postma in Amerika | Wat wordt het grote nieuws van Trump? Correspondent Jan Postma neemt het laatste nieuws over de Midterms mee. In het Huis van Afgevaardigen halen de Republikeinen waarschijnlijk kleine meerderheid, en president Joe Biden heeft al gezegd dat hij graag wil samenwerken. En wat komt er nog terecht van de grote aankondiging die Donald Trump op 15 november gaat doen? Luister ook | Amerika Podcast Waar blijft de 'red wave'? Zowel Joe Biden als Donald Trump uiten zich positief over de uitslag tussentijdse verkiezingen in Amerika. Maar … een red wave blijft uit. Wat vertellen de details van de verkiezingsuitslagen ons over Amerika? Te gast is Paul Verhagen, Amerika-deskundige van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Luister ook | Wacht de Democraten een bloedbad bij de midterms? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Gisteren kwam een verhaal vanuit de Russische legerleiding, dat de Russen hun troepen gaan terugtrekken uit Cherson. De reacties in Oekraïne zijn wisselend. Sommige mensen zijn euforisch, waaronder de militair adviseur van Zelensky. De Russen trokken zich eerder terug uit delen van Oekraïne, bijvoorbeeld afgelopen maart vanuit Kiev. De Oekraïners reageerden toen sceptisch: eerst zien, dan geloven. Dat lijkt nu ook het geval onder een groot deel van de bevolking.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Al twee dagen is er geen elektra in Cherson. Er kwam ook geen druppel water uit de kraan, maar dat komt weer een beetje op gang. Er wordt nog steeds hevig gevochten in de provincie Donetsk, en daar berichtte Zelenski vannacht dat er hevige verliezen worden geleden door de Russen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Speciaal voor luisteraars van BNR De Wereld: een bijzondere podcasttip. Hoe zijn we in deze energiecrisis terecht gekomen? Den Haag wijst naar Rusland van Poetin. Maar is dat het hele verhaal? In deze driedelige podcastserie gaat energie- en klimaatverslaggever Mark Beekhuis aan de slag om antwoord te vinden op die vragen. Luister nu naar aflevering 1, met Bernard Hammelburg en Stefan de Vries.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika kiest op dinsdag 8 november een nieuw parlement. De peilingen wijzen uit dat het Huis van Afgevaardigden in Republikeinse handen zal komen. In de Senaat spant het erom en gaan beide partijen nek-aan-nek. In deze speciale aflevering van BNR De Wereld praten buitenlancommentator Bernard Hammelburg, Amerika-correspondent Jan Postma en Amerikanist Koen Petersen een uur lang over deze belangrijke verkiezingen. Luister ook | 'Er heerst een diepgeworteld wantrouwen tegen het Westen' Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De kerncentrale in Zaporizja zit voor de zoveelste keer zonder stroom omdat de hoogspanningskabels niet meer functioneren. Op dit moment is de centrale afhankelijk van dieselgeneratoren om voor reactorkoeling te zorgen. Oekraïne geeft aan dat er nog voor vijftien dagen diesel beschikbaar is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom Amerika pogingen blijft doen om de nucleaire overeenkomst met Iran te herstellen, wordt steeds raadselachtiger. Het keiharde optreden door de moellahs tegen de nu al weken durende opstand maakt het voeren van onderhandelingen vrijwel ondenkbaar. Welk fatsoenlijk land wil nog een woord met de Iraanse regering wisselen? Sterker nog: wie kan nog praten met het land dat niet alleen zelfmoorddrones aan Rusland levert, maar ze ook zelf vanaf de Krim afvuurt? Desondanks probeert de speciale Amerikaanse Iran-gezant, Robert Malley, nog steeds een diplomatiek geitenpaadje te vinden dat de nucleaire deal uit 2015, in 2018 door Donald Trump geschrapt, kan doen herleven. Want we moeten alles op alles blijven zetten om Iran te verhinderen een atoombom te maken, zegt hij. Achterhaald, want Iran heeft inmiddels tot 60 procent verrijkt uranium, waarmee zo’n bom binnen handbereik is. En dat terwijl het land blijft beweren alleen kerncentrales te willen voor elektriciteit en isotopen, waarvoor tussen de 3,5 en 20 procent verrijking meer dan genoeg is. De huidige opstand, met als aanleiding de dood van een door de kuisheidspolitie gearresteerde en vermoorde 22-jarige vrouw die haar hoofddoek niet volgens de regels droeg, maakt opnieuw duidelijk dat het Iraanse volk hunkert naar vrijheid. In 2009, in de zogenoemde Groene Revolutie, trokken miljoenen burgers de straat op, met dezelfde strijdkreet als nu, ‘dood aan de dictator.’ Duizenden werden gearresteerd en gemarteld, meer dan 300 mensen werden vermoord. Dat deze nieuwe opstand succes zal hebben hopen velen, maar gelooft bijna niemand, daarvoor zit de schatrijke geriatrische inrichting, die zichzelf de geestelijke leiding noemt, te stevig in het zadel, gesteund door de gevreesde Republikeinse Garde. Wie desondanks nog hoopte op herleving van de nucleaire deal, kan het signaal niet negeren dat uit Joe Bidens eigen Witte Huis komt: Iraanse militairen verlenen op de Krim technische bijstand bij het afvuren van de honderden door Iran geleverde drones die systematisch de Oekraïense water- en elektriciteitsvoorziening in puin leggen. De oorlog in Oekraïne is een kantelpunt, dat een eind maakt aan veel, meestal goedbedoelde, westerse illusies. Een redelijke relatie met Iran is daar een van.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland heeft de graanexportdeal met Oekraïne opgeschort. Rusland vindt de voorwaarden niet gunstig genoeg, en het zou te gevaarlijk want ze worden bestookt met raketten. President Erdogan van Turkije, president Zelenski van Oekraïne en Secretaris Generaal António Guterres van de VN hebben gezegd niet te willen wachten op de medewerking van Rusland, en ze hebben met elkaar een workaround bedacht. Om die reden zijn er gisteren alsnog 12 schepen met graan vertrokken uit de havens van Oekraïne. Echter, als de Russen kwaad willen kunnen ze de doorgang van de schepen in de toekomst gaan versperren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Westen mag dan wel als één blok tegen Poetin optreden. Nog altijd zijn er veel landen die weigeren om de Russische daden te veroordelen. Onder hen onder meer China en India. Volgens Uri Rosenthal, voormalig-minister van Buitenlandse Zaken, komt dat vooral door een diepgeworteld wantrouwen dat nog afstamt van de koloniale tijd. Hij is te gast. Luister ook | 'Wij hebben economisch meer last van de oorlog dan de Russen' Eindelijk een regering in Irak Irak staat eindelijk op het punt om een nieuwe regering te krijgen, ruim een jaar na de verkiezingen. Jeanine Hennis, voormalig minister van Defensie, is al vier jaar in Irak actief als speciaal gezant voor de Verenigde Naties. Zij heeft met alle partijen om de tafel gezeten. Maar een nieuwe regering betekent niet het einde van de chaos in het land. Luister ook | #152: De nabeschouwing met Ilya Ponomarenko Europa Update | Ilya Ponomarenko De Oekraïense journalist Ilya Ponomarenko was deze week in Nederland. Hij is de bekendste oorlogsverslaggever uit Oekraïne van dit moment. Geert Jan Hahn sprak met hem, onder meer over het aantal doden in Oekraïne en de steun van het Westen. Luister ook | Amerika Podcast Postma in Amerika | Gaat DeSantis zijn termijn volmaken? De campagne voor de midterm-verkiezingen draait op volle toeren. Pennsylvania lijkt de sleutel voor een meerderheid in de Senaat in handen te hebben. Ondertussen wil gouverneur Ron DeSantis van Florida herkozen worden, maar het is nog maar de vraag of de posterboy van de Trumpisten zijn termijn volmaakt, legt Amerika-correspondent Jan Postma uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is dag 246 van de oorlog in Oekraïne. De Russen zijn inmiddels bezig met nucleaire oefeningen, die Poetin van achter een scherm volgt. Zowel Rusland als Oekraïne beschuldigen elkaar ervan een zogenaamde ‘vuile bom’ in te zetten. De oorlog heeft inmiddels ook flinke invloed op de midterms verkiezingen in de Verenigde Staten, waar steeds grotere verdeeldheid ontstaat over in hoeverre door moet worden gegaan met de financiële steun.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor de Duitse Bondskanselier Olaf Schulz, gastheer van de Berlijnse conferentie voor de wederopbouw van Oekraïne, was het de opmaat naar een ‘nieuw Marshall Plan.’ Dat klonk goedbedoeld. Maar behalve de vaststelling dat Oekraïne miljarden nodig heeft voor de wederopbouw, slaat de vergelijking met de Marshall hulp nergens op. Het Marshall Plan, dat liep van 1948 tot eind 1952, was een gift van één land, de Verenigde Staten aan 16 Europese landen die onder de Tweede Wereldoorlog hadden geleden, waaronder Nederland. Het herstelplan voor Oekraïne is een collecte onder zo’n dertig landen om één land hulp te bieden. Het Marshall Plan was geen lening, geen achtergestelde lening, geen voorschot – het was een geschenk. Maar het was ook strategisch heel goed doordacht, en in sommige opzichten behoorlijk doortrapt. Het politieke doel was het creëren van een groep welvarende westerse landen die als buffer konden dienen tegen de Sovjetunie. De Koude Oorlog woedde al, en dit was de economische invulling van alles dat ten westen lag van het IJzeren Gordijn. Zo zat, verborgen in de cijfer-brei, een post van vijf procent van het totaal voor de CIA, om spionageposten in Europa op te bouwen. De CIA financierde er ook het anticommunistische verzetsleger in de Sovjetstaat Oekraïne mee, dat tot 1953 heeft bestaan, en dat eerst tegen Hitler vocht en daarna tegen Stalin. Duitsland was weliswaar de aanstichter geweest van het kwaad, maar na de oorlog was het voor de Amerikanen in industrieel opzicht en als buffer in de Koude Oorlog het belangrijkste Europese land, en kreeg een groot deel van de hulp. Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië waren de andere koplopers. Pikant was trouwens dat Nederland Marshall hulp ontving voor het eigen land, maar ook voor Nederlands Indië, hoewel dat in die tijd al Indonesië was. De Marshall Hulp was geen altruïsme. De economische redenering was dat het snelle herstel van Europa zou leiden tot gezonde economieën, en daarmee tot goede handelsbetrekkingen met Amerika. De afhankelijkheid van de VS die hierdoor ontstond, werd ook verankerd in de gelijktijdig opgerichte NAVO. Kortom: je moet wel heel veel fantasie hebben om de opbouw van Oekraïne te vergelijken met het Marshall Plan. Misschien op één punt na: een volledig door westerse inspanning op de been geholpen Oekraïne vormt een goede buffer tegen Rusland, dat zijn ware aard heeft laten zien.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische bezetters van de havenstad Cherson wekken de illusie dat ze die geannexeerde stad aan het verlaten zijn. In werkelijkheid zouden ze nieuw gemobiliseerde troepen aanvoeren, aldus de chef van de Oekraïense militaire inlichtingendienst. Of dat waar is weet niemand.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne doet het militair gezien goed in de oorlog, maar op economisch gebied zijn de Russen de oorlog aan het winnen. Dat zegt BNR-huiseconoom Han de Jong. Zo wordt de Russische economie minder hard geraakt door onze sancties dan in het Westen aanvankelijk werd gehoopt. Bernard Hammelburg gaat met Han de Jong in gesprek. Luister ook | 'Groep neutrale landen is nodig voor vrede in Oekraïne' Xi wil China verder isoleren Xi Jinping begint aan zijn derde termijn als president van China. Op het 20e partijcongres sprak hij over van alles, behalve over de stagnerende economie en corona. Xi's ideologie typeert zich door een steeds verdere ontkoppeling van de rest van de wereld. Te gast is sinoloog Henk Schulte Nordholt. Lees ook | 'Veiligheid belangrijkste thema voor Xi' Postma in Amerika | Republikeinen accepteren uitslag alleen bij winst Over minder dan drie weken gaan de Amerikanen naar de stembus voor de midterm-verkiezingen. De Republikeinen hebben een grote kans om de meerderheid in het Congres te heroveren. Trump-Republikeinen zeggen de uitslag alleen te accepteren als zij winnen en verwijzen opnieuw naar de - volgens hen - gestolen verkiezingen van 2020. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is dag 239 van de oorlog in Oekraïne. De Russische aanvallen op het stroomnetwerk van de afgelopen tien dagen zorgen voor grote stroomuitval in het hele land. Het nationale energiebedrijf van Oekraïne heeft de burgers opgeroepen om alle apparaten op te laden voor het geval de stroom echt volledig uitvalt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van het westerse enthousiasme over de succesvolle Oekraïense opmars in het door Rusland geannexeerde deel van het land is niet veel over. Poetins ‘Blitzkrieg’ tegen Kiev en andere Oekraïense steden – onverwacht en effectief – zet het leger van Zelensky niet alleen op achterstand, maar plaatst ook de enorme westerse militaire en financiële steun in een ander daglicht. Over de barrage van drones en raketten was in westerse kring weliswaar gespeculeerd, maar de omvang en het effect zijn zwaar onderschat. De discussies gaan plotseling niet meer over de gebrekkige Russische invasie en het beschamende gestuntel bij de mobilisatie, en al evenmin over het snel uitdunnende arsenaal aan Russische precisiewapens, maar over de rol van Iran. Dat land levert een, naar het zich laat aanzien, onuitputtelijke hoeveelheid drones en precisieraketten. Iran produceert die wapens snel en goedkoop. De kamikazedrones, die met tientallen tegelijk worden afgevuurd, kosten 20.000 dollar per stuk. Ter vergelijking: een kruisraket kost een paar miljoen. Oekraïne schiet een hoop kamikazedrones uit de lucht, maar de afweerraketten die daarvoor nodig zijn, kosten ook enkele miljoenen per stuk en hebben een lange productietijd. Rusland en Iran verstevigden hun band in 2015, toen Poetin besloot zijn luchtmacht ter beschikking te stellen van de Syrische leider Assad. De Iraanse Republikeinse Gardes vulden de Syrische grondtroepen aan. Aan die situatie is nauwelijks is gewijzigd. Van warme vriendschap tussen de twee landen is niet echt sprake. Het is meer een verstandshuwelijk, en Iran ziet een gouden kans om zijn positie als hoofdrolspeler in de regio te versterken. Door de moord door de Iraanse kuisheidspolitie op de 22-jarige Masha Amini, die had geweigerd een hoofddoekje te dragen, en de daarop volgende protesten in Iran en in andere landen, zoals Nederland, legde de Europese Unie nieuwe sancties op aan Iran. De Iraanse rol als wapenleverancier in de oorlog in Oekraïne leidt tot nog meer sancties, al is de vraag wat de EU nog kan doen tegen een land dat op Noord-Korea begint te lijken. Praktisch gezien betekent het twee dingen: dat Rusland voldoende wapens heeft om zijn ‘Blitzkrieg’ tot heel Oekraïne uit te breiden. En de Russische economie gaat best redelijk, terwijl de onze door de combinatie van steun aan Oekraïne, inflatie en een energiecrisis de grootste klappen krijgt sinds misschien wel een halve eeuw. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De EU moet Iran straffen voor het leveren van de kamikaze drones, aldus Wopke Hoekstra. Andere EU landen willen eerst meer bewijs zien. Het zou kunnen dat Rusland de drones niet rechtstreeks van Iran heeft gekocht, waardoor Iran de handen kan wassen in onschuld. Deze nieuwe vorm van aanvallen is in financiële zin een stuk goedkoper dan het gebruik van kruisraketten. De Russen lijken steeds meer belangrijke infrastructurele (burger) doelen te willen raken. Met de winter in aantocht kan de geringe toegang tot water, gas en elektriciteit leiden tot grote onrust onder de Oekraïners, waardoor ze zich misschien gewonnen zullen geven. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China, Kazachstan, India en Turkije zouden met behulp van de VN een groep kunnen vormen om te bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne. Dat denkt Ron Keller, voormalig ambassadeur in Rusland, Oekraïne, Turkije en China. Volgens hem is er een groep neutrale landen nodig, omdat het Westen partij kiest voor Oekraïne. Luister ook | Hoe het pond een ons werd 'Wanhopig Rusland' Rusland voert sinds afgelopen maandag grote luchtaanvallen uit door heel Oekraïne. Volgens Rusland is dat uit wraak voor de aanslag op de Krimbrug. Defensie-expert Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies ziet geen strategisch motief maar pure wanhoop bij de Russen. Luister ook | #78: Pinco Pallino, Jan Modaal en de schrikwekkende Gasrekening! Europa Update | Leefbaarheid in Oekraïne onder druk Oekraíne beleeft een roerige week door de bombardementen van de Russen, maar met de winter op komst wacht de Oekraïners een nog lastigere tijd. Drinkwater is op veel plekken niet meer vanzelfsprekend en ook andere vitale infrastructuur, zoals energie en telecommunicatie wordt hard geraakt. Geert Jan Hahn sprak erover met de Oekraïense cyberdefensie-expert Lada Roslicky. Luister ook | Amerika Podcast Postma in Amerika | Beroerte zorgt voor spanning in Pennsylvania De strijd om de senaatszetel in Pennsylvania wordt steeds spannender. De Democraat John Fetterman leek de strijd gaan winnen, tot hij werd getroffen door een beroerte. Voormalig tv-dokter Oz ruikt nu zijn kans voor de Republikeinen. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanochtend waren opnieuw aanvallen vanuit de lucht op veel verschillende plekken in Oekraïne. Een woordvoerder van Zelenski zegt dat er veel kritieke infrastructuur is geraakt door zogenaamde kamikaze drones. Het lijkt een voortzetting van de vergeldingsacties voor de opgeblazen brug naar de Krim, hoewel die aanslag nog steeds niet is opgeëist.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Eerste Golfoorlog hadden we de illusie dat we die nauwgezet konden volgen. Vanaf het dak van een hotel hield oorlogsverslaggever Peter Arnett van het toen nog nauwelijks bekende CNN, aan de hand van legerwoordvoerders, bij hoe de Amerikaanse opmars tegen Irak en de bevrijding van Koeweit verliepen. Achter Arnett zag je het door nachtkijkers groen gekleurde beeld van afgevuurde raketten. Maarten van Rossem noemde het staren in een kom erwtensoep. Wat er werkelijk gebeurde, wisten we niet. Amerikaanse woordvoerders hadden het over ‘sorties,’ een eufemisme voor luchtbombardementen. En we leerden het woord ‘bomtapijt,’ een eufemisme voor wat massamoord moet zijn geweest. Inmiddels weten we dat er in zes weken meer dan 100.000 ‘sorties’. waren, waarmee de Iraakse krijgsmacht werd verbrijzeld, maar waarbij ook minstens 6.000 burgers omkwamen. Na hun debacle in Vietnam, hadden de Amerikanen hun les geleerd: geen journalisten als pottenkijkers op het slagveld. De episode legt de dilemma’s bloot waarmee de journalistiek worstelt. Een verslaggever op het dak van een hotel en Amerikaanse woordvoerders in Washington – dat was natuurlijk onvoldoende. Op één journalist van CBS na, die op eigen houtje naar het front reed en prompt maanden werd gegijzeld door de Irakezen, was niemand van ons echt snugger genoeg om zich aan het Amerikaanse frame te ontworstelen. De waarheid was de Amerikaanse waarheid. Na de val van Saddam Hoessein, in de Tweede Golfoorlog, en de chaos die tot de huidige dag voortduurt, hebben we de nuances ingevuld die toen ontbraken. Met de Russische inval in Oekraïne worstelen wij bij BNR dagelijks, en bij collega’s van gewetensvolle media al het niet anders zijn. Kies je voor Joe Bidens waarschuwing voor een naderend Armageddon? Vraagt de raketaanval op meer dan tien Oekraïense steden om een veroordeling of een analyse? Beoordeel je de feiten aan de hand van je gevoel voor beschaving en rechtvaardigheid? Noem je Poetins daden oorlogsmisdrijven, zoals de Europese Commissie? Of vaar je op het kompas van de Realpolitik, zoals Henry Kissinger, die Oekraïne adviseert afstand te doen van het geannexeerde deel? Of kies je ervoor zoveel mogelijk facetten te duiden? Maar bovenal: hoe ontworstel je je aan het framen door de strijdende partijen? Tijdens de Golfoorlog voerde de Iraakse onderminister Tariq Aziz dagelijks in een talkshow van CNN het woord namens Saddam Hoessein. Waarvan ik toen al dacht: zou CNN, als het tijdens de Tweede Wereldoorlog had bestaan, Joseph Göbbels aan het woord hebben gelaten om de inzichten van Adolf Hitler toe te lichten? Het was surrealistisch. Onze beste wapens: het vermijden van napraten, en het onderzoeken en dubbelchecken van feiten. Daar is ons team echt heel goed in. Maar het blijven vaak duivelse dilemma’s. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de aanslagen van gisteren begint de dag in Oekraïne vandaag weer met een luchtalarm. De autohandelaar, de school en het park zijn niet veilig gebleken voor de aanvallen van de Russen, en nu zou ook een kolencentrale zijn geraakt. Poetin mikt momenteel bewust op doelen in de energie infrastructuur. Met de winter in aantocht is het niet hebben van stroom echt een groot probleem.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanuit verschillende Oekraïense steden als Kiev, Dnipro, Zaporizja en Odessa wordt melding gemaakt van explosies, naar alle waarschijnlijkheid zijn het Russische raketten. 'Dit is duidelijke een vergeldingsmaatregel van Poetin', zegt buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. Volgens Hammelburg is het wraak voor de aanslag op de brug naar de Krim, het 'geesteskind van Poetin'.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne slaat stevig terug in de door Rusland geannexeerde provincies. Waar de grenzen van die geannexeerde gebieden lopen is het Kremlin trouwens niet precies duidelijk. Ondertussen wachten de Russische troepen in Oekraïne op de beloofde extra soldaten. Te gast is Mart de Kruif, generaal buiten dienst en voormalig commandant der strijdkrachten. Luister ook | 'Landjepik door Poetin' vraagt om nieuwe sancties De u-bocht van Truss en Kwarteng De Britse regering ziet tóch af van het voornemen om topinkomens een belastingverlaging te geven. Dat moest ook wel, want de beurs stortte in en het pond was hard op weg nog maar een ons waard te zijn. Dat maakt de politieke draai van Liz Truss en haar minister van Financiën, Kwasi Kwarteng, niet minder opmerkelijk. Peter de Waard redacteur bij de Volkskrant en voormalig correspondent in het Verenigd Koninkrijk is te gast Europa Update | Nóg een praatclub Leiders uit heel Europa komen samen in Praag voor de eerste bijeenkomst van de 'Europese Politieke Gemeenschap' -- een initiatief dat eerder dit jaar al was aangekondigd door president Emmanuel Macron. Europaverslaggever Geert Jan Hahn is er ook. Hij vraagt aan premier Mark Rutte wanneer de bijeenkomst wat hem betreft nou een succes is. Luister ook | #77: Een nieuw Europees 'clubje' Postma in Amerika | Een opmerkelijk campagneschandaal Een flink schandaal in een van de campagnes deze week, en wel bij Herschel Walker, de Republikeinse kandidaat voor de senaat in Georgia. Walker is een American football-held zonder politieke ervaring, naar voren geschoven door niemand minder dan Donald Trump. En nu blijkt dat Walker niet zo'n goede kandidaat is. Luister ook | Amerika Podcast See omnystudio.com/listener for privacy information.

De New York Times schrijft vandaag dat de Amerikaanse overheid denkt dat Oekraïne achter de aanslag op de dochter van Kremlin ideoloog Alexander Doegin van afgelopen augustus zit. Dit nieuws is bevestigd door verschillende bronnen aan de New York Times, maar de krant is wel de enige bron die het opschrijft. Belangrijk om in ogenschouw te nemen is dat we ook niet weten uit wélke Oekraïense hoek deze aanslag precies komt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische troepen in Oost- en Zuid-Oekraïne komen steeds verder onder druk te staan door het succesvolle Oekraïense tegenoffensief. Verschillende bronnen, uit Kiev en Rusland zelf, laten zien dat steeds meer Russische soldaten zich terugtrekken uit de gebieden. See omnystudio.com/listener for privacy information.