De Wereld | BNR

In sommige westerse bolletjes zit het idee dat China inspiratie put uit de Russische inval in Oekraïne om dan maar snel Taiwan in te nemen. Joe Biden heeft zo’n westers bolletje. Tijdens een bezoek aan Japan zei hij dat Amerika Taiwan bij een Chinese invasie militair zou steunen. Die koppeling – Oekraïne en Taiwan – slaat nergens op, evenmin als die militaire toezegging.  Al eerder zegde Biden Taiwan militaire steun toe bij een inval, en nu, net als toen, schoten zijn adviseurs als door adders gebeten overeind om uit te leggen dat in het Amerikaanse beleid niets is veranderd. Dat Biden de neiging heeft om uit de heup te schieten is bekend, maar zou hij bij vergissing over Taiwan twee keer dezelfde fout maken?  Eerst even die vergelijking met Oekraïne. Dat is een door de hele wereld erkend soeverein land, waarvan Poetin bij nader inzien vindt dat het nooit onafhankelijk had mogen worden, en het dus alsnog, gedeeltelijk of geheel, met meedogenloos geweld tracht in te lijven. Taiwan, daarentegen, is geen onafhankelijk land. We doen wel net alsof, maar sinds de wereld in de jaren zeventig Taiwan uit de VN zette en China binnenhaalde, heeft vrijwel geen enkel land officiële betrekkingen met Taiwan. Wij – de Amerikanen voorop – erkennen het ons door China opgedrongen ‘één land beginsel.’ Taiwan is voor China dus niet meer dan een afvallige provincie. Als we echt vonden dat Taiwan een oorlog met China waard was, hadden we het lef moeten hebben het land officieel te erkennen, en tegen de Chinezen moeten zeggen dat ze dat ‘één land beginsel’ in derlui neus konden steken. Maar dat durven we niet. En als we dat al niet durven, komen we Taiwan dan, als land dat we niet erkennen, militair te hulp bij een Chinese invasie? Natuurlijk niet. Dat is een Taiwanees sprookje.  Maar gesteld eens dat die Chinese invasie wél komt, en Biden houdt zich aan zijn woord, dan is het strategisch suïcidaal. Amerika heeft nu al bijna 50 miljard dollar in de Oekraïense oorlog gestoken, en begint door zijn wapenvoorraad heen te raken. Voor een oorlog met China ontbreken simpelweg de financiële en materiële middelen. Laten die westerse bolletjes nu even hun neus op de bal houden. Op Oekraïne, dus.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland maakt grote strategische blunders in de oorlog in Oekraïne. Maar dat wil nog niet zeggen dat ze de oorlog daarmee gaan verliezen en dus ook niet of Oekraïne hem gaat winnen. Dat stelt Peter Wijninga, defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Luister ook | De laatste spartelingen van 'Homo Sovjeticus' Poetin 'Oxocratie' Groot-Brittannië Het Verenigd Koninkrijk wordt al decennia voornamelijk gerund voormalige studenten van de universiteit van Oxford. Van premiers Attlee en Thatcher tot Cameron en Johnson. Allemaal studeerden ze er. De Brexit is er zelfs geboren. Journalist Simon Kuper schreef er een boek over getiteld 'Chums'. Hij noemt het land een 'Oxocratie'. Luister ook | #63: RePowerEU: 300 miljard euro om voor 2030 van het Russische gas af te komen Europa Update | Finland en Zweden bij de NAVO Finland en Zweden hebben nu dan echt hun lidmaatschapsverzoeken ingediend bij NAVO-chef Jens Stoltenberg. Binnen drie maanden draaiden de meningen van de inwoners van de landen 180 graden. Hoe het toetredingsproces er nu uitziet en welke beren er nog op de weg liggen, bespreekt Europa-correspondent Stefan de Vries. Luister ook | #129 'WIT WORDT WEGGEDRUKT' Postma in Amerika | Pikante verspreking van Bush Voormalig president George W. Bush veroordeelde de oorlog van Rusland in Oekraïne tijdens een toespraak. Dat deed hij wel met een pijnlijke verspreking. Hij noemde niet de oorlog in Oekraïne, maar zijn eigen oorlog in Irak 'onrechtvaardig' en 'brutaal'. Amerika-correspondent Jan Postma zag het gebeuren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat Vladimir Poetin óók gestolen heeft, is onze nostalgie en onze hoop. Vanaf het hoogst van de Koude Oorlog tot 24 februari 2022 waren er in een zee van spanning altijd dukdalven waaraan je je kon vastklampen. Guus Hiddink en Dick Advocaat als Russisch bondscoach, de viering van twee eeuwen goede betrekkingen, McDonalds dat zijn eerste filiaal opende in Moskou.  Vlak na de opening van McDonalds op het Poesjkinplein, eind 1990, zag ik hoop in de metersdikke, ellenlange rijen dolgelukkige Russen, die in de ijskou op een Amerikaanse hamburger wachtten. Het Bolsjoj Ballet danste het Zwanenmeer in Carré. De betoverend mooie Hermitage in St. Petersburg, met onder andere zijn 1500 Oude Meesters, waaronder 63 Rembrandts, kreeg een dependance in Amsterdam, met elk halfjaar een ander deel van de collectie. Van Bolsjoj hebben we nu één overgelopen prima ballerina, de Hermitage Amsterdam heeft de navelstreng met St. Petersburg doorgesneden. De trots over twee eeuwen goede betrekkingen, in 2013, met de hinderlijk homofobe Poetin als gast, is weg. Allemaal op 24 februari verdampt. Al die indrukken waren illusies.  In 1964 was de toenmalige generatie in de ban van de Franse chansonnier Gilbert Bécaud, die Nathalie toezong, de gids op wie hij op het Rode Plein verliefd was geworden. In 2003 stond het Rode Plein mudjevol uitzinnige fans om Paul McCartney te zien.  Wantrouwden de Russen ons toen al, en wij hen? Nou en of. We hadden dr. Zjivago gezien en Solsjenitsins Goelag Archipel gelezen. Maar dat ging over het kwaad in eigen land. Wij konden niet vermoeden dat het kwaad zich ooit tegen Europa zou richten.  Natuurlijk waren er politici en Rusland-experts die waarschuwden, en die de Georgische oorlog in 2008 en de annexatie van de Krim, in 2014, zagen aankomen. Maar dat was dáár, en Georgië en Oekraïne waren nou niet bepaald toonbeelden van democratie. Onze illusies waren wel wat gehavend, maar ze bleven intact. Tot 24 februari 2022. Toen werden ze door Poetin gejat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van een mobilisatie, tot het verklaren van de oorlog, of zelfs het uitroepen van de overwinning. Allemaal scenario’s die werden verwacht voorafgaand aan Poetins 9 mei-toespraak. Maar het nieuws was dat Poetin eigenlijk niets zei. Schrijver en voormalig Rusland-correspondent Pieter Waterdrinker ziet de laatste spartelingen van 'Homo Sovjeticus' Vladimir Poetin. Hij is te gast. Luister ook | Minister Ollongren: 'Oekraïne heeft in zekere zin al gewonnen' Nederland voor Oekraïne Premier Rutte sprak het Oekraïense parlement toe, op verzoek van president Zelensky, die weer bezoek kreeg van minister Hoekstra. Nederland laat zijn steun voor Oekraïne volop zien. Toch lijkt Europa lang niet meer zo eensgezind te zijn als aan het begin van de oorlog. Bernard Hammelburg praat erover met VVD-Tweede Kamerlid Ruben Brekelmans. Luister ook | #62: Wahlkampf in Nordrhein-Westfalen: waarom de Duitse deelstaat zo belangrijk is Europa Update | De zin en onzin van de toekomst van Europa Europa gaat vernieuwen, of toch weer niet? De Unie sprak er de afgelopen maanden over en de Franse president Macron deed begin deze week ook een duit in het zakje. Europa-correspondent Stefan de Vries legt uit wat Macron wil. Luister ook | #127: Geen baas in eigen buik? Postma in Amerika | Hooggerechtshof weer bij elkaar De leden van het Amerikaanse Hooggerechtshof komen weer bij elkaar. Dat doen ze voor het eerst sinds het omstreden lek over abortus. Iets waar Amerika dan ook met spanning naar uitkijkt. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat het meeste opviel in de bevrijdingsdag-toespraak van Vladimir Poetin was dat er niets in opviel. Geen aankondiging van een mobilisatie, of van een overwinning in de Donbas, of Marioepol. Eigenlijk alleen maar het verhaal dat de Sovjets de nazi’s hebben verslagen, en dat de NAVO-landen de nazi’s van nu zijn. Wat vooral ontbrak was perspectief: geen woord over het einde van wat hij de ‘speciale militaire operatie’ noemt.  Dat moet het Russische volk aan het denken hebben gezet. Want de conclusie kan alleen maar zijn dat deze oorlog nog heel lang gaat duren. Wat naar alle waarschijnlijkheid ook zo is. Wij in het Westen vertellen elkaar, bijna glunderend, dat Poetin de ene blunder op de andere stapelt, dat zijn soldaten niet kunnen schieten, dat de Oekraïners met Amerikaanse inlichtingen Russische generaals opsporen en liquideren. Poetins narratief is dat de westerse nazi’s met hun sabotage uiteindelijk aan het kortste eind trekken.  Voor westerse analisten wordt het beeld duidelijker, letterlijk en figuurlijk. De authenticiteit van beelden wordt steeds beter geverifieerd, we weten welke bronnen betrouwbaar zijn en welke niet. In die zin bevestigt de terughoudendheid in Poetins speech onze vermoedens. Het einde van de oorlog is bij lange na niet in zicht. Van zijn oorspronkelijke ambities blijft alleen de verovering van de Donbas over, maar ook dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Uit de moeite die de Russen hebben om de in de Dombas gelegen steden Kramatorsk en Slovyansk te bereiken, blijkt dat de weerstand ook in dit gebied, waarvan de Russen veronderstelden dat ze die gemakkelijk konden innemen, overweldigend is.  Er zijn twee mogelijkheden, zegt defensiespecialist prof. Michael Clarke  tegen de BBC. Als de strijd tot het najaar voortduurt, komt Poetin binnenslands echt in de problemen, vooral als de Oekraïense krijgsmacht de Russen ook nog een stuk terugdringt. Maar ook als het de Russen lukt de hele Donbas onder controle te krijgen, wordt het nog een hele klus. Ze moeten er dan voor onbepaalde tijd blijven, en omdat er ook in die regio miljoenen Oekraïners zijn die de Russen daar niet willen, is aanhoudend verzet onvermijdelijk. Elk Russisch succes in elk district zal leiden tot een guerrillabeweging. Uiteindelijk blijven de Russen vechten tegen het Oekraïense leger, het volk, of allebei, zegt Clarke.  Dat de oorlog lang gaat duren is tragisch, maar heeft ook één voordeel: sancties, zoals een olieboycot, worden pas tegen het eind van het jaar geïmplementeerd. Rusland is dan veel kwetsbaarder dan nu. Bij nader inzien is het dus begrijpelijk dat Poetin in die toespraak op 9 mei niets concreets zei. Als hij concreet zou worden, had hij moeten toegeven dat de man van het nieuwe, grote Russische rijk, deze oorlog best eens kan verliezen. Nietszeggend is in dit geval veelzeggend.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Oekraïne hangt als een schaduw boven de bevrijdingsfestiviteiten van Bevrijdingsdag heen. Zo ook in Wageningen waar BNR De Wereld deze week vandaan komt. Minister Ollongren van Defensie denkt dat Oekraïne de oorlog in zekere zin al gewonnen heeft, omdat Rusland zijn doelen niet haalt. Luister ook | Rusland te land, ter zee, maar niet in de lucht Rusland en 9 mei Wat 5 mei is voor ons is 9 mei voor Rusland. Die dag staan zij stil bij de overwinning op de nazi's. Dit jaar zal die dag een andere lading hebben. Te gast is Boris Noordenbos, universitair hoofddocent literatuur- en cultuurwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in de Russische literatuur en cultuur. Luister ook | #61: Het Jaar van Europa Svetlana Tichanovskaja over vrijheid Speciaal voor deze uitzending sprak Europa-verslaggever Geert Jan Hahn met Svetlana Tichanovskaja, de oppositieleider van Belarus. Zij leeft in ballingschap in Litouwen, terwijl haar man vastzit in Belarus. Zij legt uit wat vrijheid voor haar betekent. Luister ook | #127: Svetlana Tichanovskaja over oorlog & vrijheid Hotel de Wereld BNR De Wereld komt deze week live vanuit Hotel de Wereld in Wageningen. Hier werd op de dag af 77 jaar geleden onderhandeld over de capitulatie. Iets dat elk jaar groots herdacht en gevierd wordt in Wageningen. Toon van Asseldonk, voorzitter van het Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945, licht de betekenis van het hotel toe.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als Rusland geen permanent lid was van de VN-Veiligheidsraad, en dus geen vetorecht had, zou de invasie van Oekraïne luidkeels zijn veroordeeld, misschien gevolgd door optreden onder VN-vlag, en een VN-boycot, wat veel verder gaat dan Amerikaanse en Europese sancties. Waarom ontneemt de ruime meerderheid van de 193 VN-leden die het Russische optreden afkeuren Rusland dan dat vetorecht niet?  Het antwoord is heel simpel. Daar gaat de Veiligheidsraad zelf over, dus Rusland zal elke verandering blokkeren. De Algemene Vergadering, die geen bindende besluiten kan nemen, aanvaardde een Liechtensteinse resolutie om veto’s te voorzien van een toelichting. Gaat ook niets veranderen. Toch is er een kans geweest. Toen de Sovjetunie in 1991 ophield te bestaan, meldde president Jeltsin dat Rusland de plaats van de Sovjetunie en de zetel in de Veiligheidsraad overnam. Geen enkele lidstaat maakte bezwaar. Sterker nog: in het handvest van de Veiligheidsraad staat nog steeds USSR – niet Russische Federatie. Er bestaat dus geen Veiligheidsraad-lid dat Russische Federatie heet. Verblind door de euforie over het ter aarde bestellen van het Sovjet-communisme, voorzag niemand dat Jeltsins kabinetslid en latere vicepresident Poetin het voormalige Russische rijk wilde laten herrijzen, van de Veiligheidsraad een farce zou maken en een onafhankelijke VN-lidstaat zou binnenvallen.  Soms pesten de Amerikanen wel eens een beetje. Het gebouw van de VN, hier in New York, en de ambassades van de lidstaten, zijn geen Amerikaans grondgebied. Maar om daar als buitenlandse regeringsleider, minister of diplomaat te komen, moet je wel via een van de vliegvelden en van daaruit met de auto naar Manhattan. Daarvoor heb je een visum nodig. Volgens een overeenkomst uit 1947 wordt het gastland – Amerika, dus – geacht vrije doorgang te verlenen. Maar Iraniërs, Libiërs, Cubanen, Venezolanen en Noord-Koreanen grijpen wel eens mis, of krijgen hun visum pas als de vergaderingen voorbij zijn. Ze hebben vaak geen bewegingsvrijheid, dus mogen alleen naar een ambtswoning, ambassade of het VN-gebouw. Restaurants of hotels die zulke gasten binnenlaten, krijgen enorme boetes.  Het roept vragen op. Als de Veiligheidsraad bijeenkomt op ministersniveau, krijgt de Rus Lavrov dan een visum? En wat gaat er gebeuren op de Algemene Vergadering van de VN in september? Houdt Biden zich dan aan het Gastlandverdrag, of gaat hij diplomatiek stunten? Als hij het staatshoofd een oorlogsmisdadiger en slager noemt, laat hij diens lakeien dan toch toe? Kan nog heel spannend worden.  Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland zet zijn aanval in de Donbas voort, maar doet dat nog altijd met name over de grond. Ondertussen doet het Westen er alles aan om alle toegezegde wapens op tijd in Oekraïne te krijgen. Bernard Hammelburg praat erover met Danny Pronk, veiligheidsonderzoeker van Instituut Clingendael. Luister ook | Duitsland moet zichzelf opnieuw uitvinden door oorlog in Oekraïne Europa Update: de informatieoorlog Russen staan nog altijd massaal achter Vladimir Poetins optreden in Oekraïne. Dat blijkt uit verschillende peilingen die in Rusland gehouden worden. Hoe betrouwbaar die zijn besprak Europa-verslaggever Geert Jan Hahn in Parijs met de Russische socioloog Aleksandr Bikbov die daar in ballingschap woont. Luister ook | #125: Russische peilingen zijn palingen Luister ook | #60: Populisten, protestpartijen en plucheplakkers Klein-Brittannië Bij het Verenigd Koninkrijk denk je tegenwoordig eerder aan Brexit dan aan het grote wereldrijk waar de zon nooit onder gaat. Al sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog worstelt het land met zijn plek op het wereldtoneel, maar veel mensen hebben nog altijd heimwee naar de gloriedagen. Correspondent Lia van Bekhoven is al meer dan 40 jaar correspondent in Londen en schreef het boek ‘Klein-Brittannië’ over haar persoonlijke ervaringen in het land.  Luister ook | #126 Komt hij terug op Twitter? Postma in Amerika: de angst voor Manchin Het Witte Huis kijkt - niet voor het eerst - met angst en beven naar de Democratische senator Joe Manchin uit West-Virginia. De Democraten proberen hun eigen Manchin te paaien met allerlei dealtjes, maar de senator hapt vooralsnog niet. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit waarom.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Duitsland heeft sinds Willy Brandts ‘Ostpolitik’ een sussende rol gespeeld tussen het Westen en Rusland. Met de oorlog van Oekraïne is dat verleden tijd en dus moet Duitsland zichzelf herpositioneren. Bernard Hammelburg praat erover met Bondsdaglid Otto Fricke van de liberale coalitiepartij FDP. Luister ook | Waarom Oekraïne de oorlog moet winnen Europa Update: de slag om Marioepol en een olie- en gasboycot Terwijl Rusland de stad Marioepol claimt te hebben veroverd, laait in Duitsland het debat over een olie- en gasboycot verder op. Wat minister Baerbock van Buitenlandse Zaken betreft komt die er in ieder geval bij olie. Bondskanselier Scholz twijfelt. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit wat de gevolgen zijn en Otto Fricke reageert. Luister ook | #59: Verkiezingstijd in Europa (4): wat als Marine Le Pen wint? Bidens harde woorden richting Poetin Genocide, slager, oorlogsmisdadiger. Allemaal classificaties die Joe Biden gebruikt om Vladimir Poetin te omschrijven. Is Biden nou echt zo'n flapuit of zit hier een strategische en/of politieke strategie achter met het oog op de midterm-verkiezingen van later dit jaar? Correspondent Jan Postma komt met het laatste nieuws vanuit Washington en te gast is Amerikanist Koen Petersen. Luister ook | #124 Bidens beschuldigingenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In al haar wijsheid heeft de Europese Unie al vroeg in de Oekraïense oorlog besloten de toegang tot Russische nieuwssites te blokkeren. RT, de Engelstalige schijn-kloon van CNN, en de persbureaus Sputnik en Tass zijn, in samenwerking met tech-reus Google en YouTube, niet meer bereikbaar, want onze burgers mogen niet worden blootgesteld aan rabiate Russische propaganda. Nederlandse complotkranten wordt geen strobreed in de weg gelegd. Huis aan huisblad De Andere Krant verspreidt volgens NRC Russische propaganda. Tijdschrift Gezond Verstand beweert dat 9/11 door Amerikanen is veroorzaakt en dat de opwarming van de aarde een mythe is. Apekool, maar in een democratie mag het gelukkig. Nederlandse leugens mogen, Russische mogen niet. Sana, het Syrische agentschap, is gewoon toegankelijk, evenals het Chinese staatspersbureau Xinhua. Beide zijn leugenfabrieken van dubieuze regimes, maar we mogen ze gewoon lezen.  Het afsluiten van Russische staats-nieuwssites had als argument dat Poetin dan door de beschaafde wereld zou worden belemmerd in het verspreiden van zijn leugens. Onzin. Hier in Amerika zijn de Russische nieuwssites gewoon toegankelijk, terwijl je toch moeilijk kunt ontkennen dat Joe Biden de Russen met sancties van onderuit de zak geeft. Maar het censureren van media, al zijn ze nog zo fout, dat is ondenkbaar. Donald Trump fulmineerde tegen wat hij de fake media noemde, maar het zou niet in hem zijn opgekomen ze te verbieden.  Inhoudelijk is het jammer voor iedereen die wil begrijpen hoe de Russische staatspropaganda werkt. Zomaar wat voorbeelden. Op Sputnik lees ik in een dagelijks feuilleton hoe Oekraïne al sinds 2014 bezig is met genocide, en dat vluchtelingen niet welkom zijn in de EU zonder internationaal paspoort – wat voor geheimzinnig document dat ook moge zijn. RT heeft een reportage van een eigen verslaggever over Oekraïense antipersoonsmijnen, Tass komt met een artikel over de bevrijding door Russische soldaten van gijzelaars in een moskee in Marioepol, en de stelling van de Franse presidentskandidaat Marine le Pen dat toenadering tot Poetin in het belang van Europa is.  Dan nog iets. Hoe gruwelijk de oorlog ook is, hij gaat tussen Rusland en Oekraïne, niet tegen Rusland en ons. Wanneer je, als EU of als Nederland, werkelijk solidair wilt zijn, knijp dan de olie- en gasimport af, want dat is een echte vuist, en vergeet de censuur van een paar media, want dat is niet meer dan een schaamlap. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vrede sluiten met Rusland is volgens voormalig Commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn geen optie. We moeten Oekraïne juist helpen de oorlog te winnen. Bernard Hammelburg gaat er met Berlijn over in gesprek. Luister ook | Russen staan massaal achter Poetins oorlog Zweden, Finland en de NAVO Zweden en Finland willen volgens Zweedse media in juni een aanvraag doen om lid te worden van de NAVO. De premiers van beide landen ontkennen dat nog, maar benadrukken wel dat er snel een besluit genomen zal worden. Te gast is Scandinavië-correspondent Koen Verhelst. Luister ook | #124 Bidens beschuldigingen Europa update | Macroner Het optreden van president Macron in de oorlog in Oekraïne heeft hem een nieuw werkwoord opgeleverd: Macroner. Het betekent dat je iets heel erg vindt, maar dat je er eigenlijk maar weinig tegen doet. Iets dat Macron in de verkiezingsstrijd met Le Pen niet kan gebruiken. Daarover Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | #58: Verkiezingstijd in Europa (3): Wat als Emmanuel Macron wint?See omnystudio.com/listener for privacy information.

We blijven het proberen: kijken in het hoofd van Poetin. Maar na ruim anderhalve maand oorlog is het misschien beter die pogingen te staken, simpelweg omdat alles waarmee de westerse wereld om zijn aandacht schreeuwt, geen enkele indruk op hem maakt. Sancties niet, politieke en financiële isolatie niet, diplomatieke initiatieven niet. Hoe groter zijn isolement, hoe verbetener hij wordt in zijn streven Oekraïne te vermorzelen.  Wij hebben allerhande theorieën. Bijvoorbeeld dat de sancties tot een revolte zullen leiden, terwijl ruim tachtig procent van de Russische bevolking hem steunt. Of dat de tegenslag tot nu toe aantoont dat de Russische krijgsmacht uit paniekerige prutsers bestaat, terwijl de soldaten zonder scrupules massamoord plegen en steden en dorpen in een maanlandschap veranderen. Of dat tritsen politici die Kiev bezoeken Poetin intimideren. Of dat hij echt luistert naar de Oostenrijkse kanselier Nehammer, die hem opzocht.  Minister van Buitenlandse Zaken Lavrov gaf een aardig inkijkje in de denkwijze van het Kremlin. Over een gevechtspauze als opmaat naar onderhandelingen valt niet te praten, en wat er aan diplomatiek overleg plaatsvindt is maar een zootje. Is Rusland dan tegen onderhandelingen? Nee, maar van hem hoeft het niet. Het dedain druipt ervan af.  Maar dan moeten al die bevroren tegoeden en in beslag genomen bezittingen toch resultaat hebben? En had de Russische staat niet gefaald aflossing en rente te betalen? Jawel, maar het blijft bij schouderophalen zo lang de export van olie en gas gewoon doorgaat. Door de gestegen prijzen heeft Rusland superwinsten gemaakt, waaruit de oorlog gemakkelijk kan worden gefinancierd. Wat ongetwijfeld zou helpen is een echte olie- en gasboycot, maar we weten inmiddels dat die er niet komt. Zoals de Israëlische historicus Yuval Noah Harari het zegt: Rusland is een tankstation met kernwapens.  Westerse politici verdringen zich om hun solidariteit met president Zelensky te etaleren. Zelensky gaat onvermoeibaar door met het toespreken van parlementen. Poetin zwijgt, ongeïnteresseerd in welke onderhandeling dan ook. Het enige moment waarop hij woedend werd was toen Joe Biden hem een oorlogsmisdadiger noemde. Toen dachten we even dat we hem bij de staart hadden en zijn zwakke plek hadden ontdekt. Inmiddels noemt de halve wereld hem een massamoordenaar, maar met een populariteit van Noord-Koreaanse proporties, ziet hij het kennelijk als geuzennaam.  Bill Clinton zei ooit over bemiddeling: vrede is alleen mogelijk als de partijen dat zelf willen, je kunt het niet afdwingen. Een elegante manier om te zeggen dat diplomatie soms kansloos is. Zoals nu. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Westen hoopte dat Poetin met de inval in Oekraïne zijn hand ook binnenslands zou overspelen, maar niets is minder waar. Meer dan tachtig procent van de Russen keurt het optreden van Poetin goed. Bernard Hammelburg spreekt erover met Hubert Smeets, Ruslanddeskundige van Raam op Rusland en columnist bij NRC. Luister ook | Vriend Mark en Slager Poetin De Chinees-Russische as Ook al duurt de oorlog in Oekraïne nu al meer dan veertig dagen. China blijft zich op de vlakte houden, al lijkt dat in China zelf maar schijn te zijn. Sinoloog Henk Schulte Nordholt vindt dat Europa nog altijd moet leren begrijpen hoe de Chinees-Russische as in elkaar steekt om China's positie beter te begrijpen. Hij is te gast. Lees ook | Sinoloog: 'China en Rusland zijn geen bloedbroeders, het is een verstandshuwelijk' Postma in Amerika Na zoon Hunter richten de Republikeinen hun pijlen nu op James Biden, de broer van de president. Het zou gaan om verdachte zakelijke deals die James zou hebben gesloten. Ondertussen gaat het nog altijd slecht met Trumps nieuwe social mediaplatform en houdt hij zich bezig met de uitspraak van een Nederlandse naam. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hier zijn een paar beelden: een dood jongetje op het strand, een bloot, vluchtend meisje, vernederde en gemartelde naakte soldaten, een man in een wit overhemd vóór oprukkende tanks, bergen opgestapelde schedels, een onthoofde journalist. Iedereen kent ze, als symbool van gruwelijke conflicten. Ook de nieuwste: een straat, bezaaid met lijken.  Een foto zegt meer dan duizend woorden, zeggen ze. Maar hebben foto’s, ook al zijn ze nog zo iconisch, invloed op een conflict? Dat dode jongetje werd het symbool voor de Syrische vluchtelingencrisis, en die is er nog steeds – kijk maar op de Griekse eilanden. Dat blote meisje was in Vietnam, in 1972, in een oorlog die nog drie jaar zou duren. De vernedering van die blote mannen was in de Abu Ghraib gevangenis in Irak, en had geen enkele invloed op de oorlog, die daarna nog 14 jaar zou duren. Tank man, met zijn witte overhemd, op Tienmannen, kon de meedogenloze jacht op de Chinese democratiseringsbeweging niet voorkomen, die stapels schedels in Cambodjahadden geen invloed op de burgeroorlog, totdat buurland Vietnam ingreep. De onthoofding van journalist James Foley opende de jacht op IS, maar dat terreurnetwerk bestaat nog steeds.  Het beeld van de lijken in de straten van Boetsja is zo overweldigend dat er, in elk geval in de westerse wereld, over weinig anders wordt gesproken. Staatshoofden en regeringsleiders noemen Poetin, die zij verantwoordelijk houden, een oorlogsmisdadiger. Sancties worden verscherpt, dreigementen nemen toe. Maar ook hier geldt dat noch het verloop van de oorlog, noch de zoektocht naar een diplomatieke oplossing erdoor wordt beïnvloed. Het Russische offensief, dat zich vooral op het oosten en zuiden van Oekraïne richt, houdt aan. Dat geldt ook voor vredesbesprekingen, momenteel via beeldverbindingen, die gewoon doorgaan. Dat is, hoe hard het ook klinkt, logisch, want de delegaties onderhandelen over neutraliteit, een nieuwe bestandslijn, uitwisselen van krijgsgevangenen en de toekomstige relatie.  Terwijl het drama van Boetsja zich letterlijk voor onze ogen afspeelt, en president Zelensky het terecht aangrijpt om aan te dringen op meer steun en meer sancties, geven de reacties een goed inzicht in de politieke realiteit. De Europese Commissie kwam niet verder dan een voorstel aan de lidstaten om te stoppen met de invoer van Russisch steenkool. Misschien ook olie, maar gas mag nog gewoon, want daar kunnen we niet buiten. Een foto vertelt meer dan duizend woorden, zeggen ze. Dat is waar: we zijn er behoorlijk overstuur van, die lijken op straat. Maar tussen overstuur en overstag zit een wereld van verschil.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Volodymir Zelenski heeft de Tweede Kamer toegesproken. Hij wil meer wapens en meer sancties tegen Rusland. En hij sprak premier Mark Rutte aan als 'vriend Mark'. Europa-verslaggever en voormalig Oekraïne-correspondent Geert Jan Hahn heeft de belangrijkste momenten uit de toespraak van Zelenski meegenomen. Ook te gast is VVD-Europarlementariër Bart Groothuis. Lees ook | 'Nederland moet zich geopolitiek heruitvinden' Rusland na de oorlog Spijkerharde taal van Joe Biden over Vladimir Poetin. Volgens hem is de Russische president een slager en een oorlogsmisdadiger. De verhoudingen tussen het tussen het Westen en Rusland gaan er waarschijnlijk flink anders uit zien zodra de stofwolken in Oekraïne zijn neergedaald. Han ten Broeke, directeur politieke zaken bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies heeft verschillende scenario's klaarstaan.  Luister ook | #56 Verkiezingstijd in Europa (1): Wat als Orban en Vučić winnen? Europa Update: Geen violist bij de Nederlandse speech Niet alleen het Nederlandse parlement werd toegesproken, ook onze zuiderburen waren aan de beurt. En daar deed de Belgische premier De Croo wel gelijk een toezegging: hij gaat Oekraïne direct wapens leveren. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn neemt de Nederlandse én Belgische speeches door. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Westerlingen hebben astronauten, Rusland heeft kosmonauten. Betekent precies hetzelfde. Het Westen heeft miljardairs, Rusland heeft oligarchen. Betekent iets totaal anders. Oligarchen zijn verstrengeld met de macht, dus met Poetins Kremlin. Wat de vraag oproept of sancties tegen oligarchen doeltreffend zijn. Ik betwijfel het.  Oligarchieën, wat in het Grieks zoiets betekent als een kleine groep heersers, zijn van alle tijden. Nederlandse steden waren in de 17de Eeuw oligarchieën, dus bestuurd door kleine groepen rijke mensen. In Rusland is het een gilde van puissant rijke mannen, die volgens de Atlantische Raad gezamenlijk zo’n duizend miljard dollar hebben verborgen in het buitenland. Een kwart daarvan valt onder de controle van Poetin. De Pandora Papers lieten zien hoe magistraal het vermogen van Poetin zelf is, en hoe de oligarchen zijn geld rond de wereld pompen.  Met sancties proberen Amerika en Europa de oligarchen te isoleren en de hand te leggen op hun vermogens. Dat klinkt stoer, maar deze mensen zitten in een buitencategorie: ze zijn zo rijk dat geld geen economische waarde meer heeft. In New York krioelt het van de flats in de prijsklasse 200 miljoen die in Russische handen zijn, maar via zoveel lege vennootschappen en tussenpersonen – allemaal in landen die niet aan sancties doen – dat onteigening of beslaglegging vrijwel onmogelijk is.  Maar zelfs als dat allemaal lukt, en ook in Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje, Nederland en Italië, dan nog blijft het een druppel op een gloeiende plaat. De echte vermogens staan onder niet traceerbare entiteiten op de Britse Maagdeneilanden, de Kaaimaneilanden, Londen en New York. Of in Turkije, dat niet van sancties wil weten.  Tot voorkort stond het meeste geld geparkeerd op Cyprus, dat de bijnaam Moskou aan de Middellandse Zee heeft. Dat heeft ook te maken met de ‘gouden paspoorten’ die je daar kon kopen, net als in Groot-Brittannië, Malta en Bulgarije. Dat is nu afgeschaft. Klinkt heel louche, maar Amerika heeft die optie ook. Als je een Amerikaanse BV opricht en je creëert tien banen, krijg je een groene kaart. Sterker nog: president Biden heeft deze maand zijn handtekening gezet onder verlenging van deze regeling tot 2027.  Pogingen om de macht van de superrijken te breken zijn maatregelen in de morele sfeer. Als Poetin inbindt, dan is het niet omdat er beslag is gelegd op wat jachten, huizen en bankrekeningen. En al helemaal niet omdat de oligarchen zich tegen Poetin zullen keren. Geld zat, en aanschurken tegen het Kremlin bevalt ze nog altijd uitstekend. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Poetins invasie in Oekraïne heeft de verhoudingen op het wereldtoneel in rap tempo veranderd. In Europa zou je zelfs kunnen spreken van een nieuw IJzeren Gordijn. Dat vindt Uri Rosenthal, voormalig minister van Buitenlandse Zaken. Rosenthal ziet ook dat de de oorlog in Oekraïne invloed heeft op andere brandhaarden in de wereld. Hij is te gast. Luister ook | Toekomst van Rusland op het spel in Oekraïne De oorlog in Oekraïne vanuit de Chinese media China houdt zich afzijdig wat betreft de oorlog in Oekraïne. Maar in de Chinese media wordt de Russische propaganda voor een groot deel overgenomen. Zo wordt er bijvoorbeeld niet over een 'oorlog' gesproken. Te gast is Ardi Bouwers, sinoloog en directeur van China Circle. Luister ook | #55: Het Europese defensiebeleid en de angst aan de oostgrens Europa Update: Alle ogen op Biden Hij is dan wel geen Europeaan. Maar de spotlights stonden in Brussel gericht op Joe Biden. Naast de G7 en de NAVO deed de Amerikaanse president ook de EU-top aan, dat is nog nooit vertoond. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is net terug van een reis uit Litouwen en Polen en neemt de pijnpunten van de EU-top door.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij alle voorspellingen over de Oekraïense oorlog ontbrak er één: niemand, inclusief Poetin, had kunnen vermoeden dat er na een maand nog geen winnaar was. Hoe hard Poetin ook probeert de tegenstander te verpulveren, het Oekraïense verzet is niet gebroken. Zo langzamerhand wordt een oude wijsheid bewaarheid: als de sterkste niet wint, heeft hij verloren. En als de underdog niet verliest, heeft hij gewonnen. Hoe lang deze oorlog gaat duren valt niet te voorspellen. Maar dat Poetin er niet in slaagt Zelenski te verslaan, wordt waarschijnlijker. Volgens de Israëlische premier Bennett, die probeert te bemiddelen, heeft Poetin de eis dat Zelenski het veld ruimt, inmiddels laten varen. Daarmee fladdert het frame over de neonazistische kliek die Oekraïne regeert, als een lekke ballon het raam uit. Het zou naïef zijn te veronderstellen dat Poetin zich bij zijn verlies neerlegt. New York Times commentator Thomas Friedman veronderstelt dat de vlucht van miljoenen burgers naar Europa – het grootste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog – een door Poetin bedacht wapen is, want miljoenen Oekraïners zullen de EU-landen ontwrichten. Denkt Poetin. Of hoopt hij. Daarmee is zijn arsenaal niet uitgeput. Hij overweegt ook de diplomatieke betrekkingen met Amerika te verbreken, als wraak op Joe Biden, die hem een oorlogsmisdadiger heeft genoemd. Dat was misschien niet zo tactisch van Biden, maar het is niet ondenkbaar dat Poetin het aangrijpt als opmaat om ook de betrekkingen met andere landen te verbreken, bijvoorbeeld in Europa. Op het slagveld blijft Oekraïne nog steeds overeind. Maar buiten het slagveld staat de westerse wereld voor keuzes die tot nu toe zijn vermeden. Wordt het tijd om de rollen om te draaien? Moet de EU, ondanks tegenwerpingen van bijvoorbeeld Mark Rutte, het aandurven om de olie- en gastoevoer te stoppen? Of, à la Poetin, dreigen de betrekkingen met Rusland te verbreken? Isolement, in plaats van overleg? Gaat allemaal niet gebeuren, omdat we hebben uitgerekend dat we ons dat niet kunnen veroorloven. Of omdat we – eigenwijs, of goedgelovig – op diplomatie blijven vertrouwen. Hoe het ook zij, Oekraïne zal de conclusie trekken dat het er met alleen westerse schouderkloppen en schouderraketten niet komt. Dat het er dus alleen voorstaat, en zich opmerkelijk goed redt. Als het niet verliest, heeft het gewonnen – op eigen kracht. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De toekomst van Rusland zou wel eens af kunnen hangen van het verloop van de oorlog in Oekraïne. Dat denkt Hubert Smeets, Ruslandkenner van Raam op Rusland. Het land wordt hard geraakt door de sancties, en hoewel Poetin nog veel steun heeft, is het verzet zichtbaar. Smeets is te gast. Luister ook | Cancelcultuur tegen Rusland Oekraïne-update President Poetin lijkt geenzins van plan te zijn om te stoppen met de oorlog. Hij gaf een opmerkelijke toespraak voor de Russische televisie. Europa-verslaggever en voormalig Oekraïne-correspondent Geert Jan Hahn gaat in op Poetins toespraak en komt met het laatste nieuws uit Oekraïne. Luister ook | #54: Hoe Maastricht van Europa profiteert Solidair met Oekraïne Het Westen is solidair met Oekraïne door wapens te leveren aan het land en door sancties in te stellen tegen Rusland. Maar dat niet alle neuzen dezelfde kant opstaan bleek deze week toen drie centraal-Europese landen zelf Oekraïne bezochten. Wat heeft het Westen nog meer in petto voor Oekraïne tegen Rusland of leidt onze solidariteit nergens toe? Daarover te gast is Kati Piri, buitenlandwoordvoerder namens de PvdA in de Tweede Kamer. Luister ook | #119 Biden en het zwarte goud Postma in Amerika Waar Russische staatsmedia zoals RT en Sputnik in Europa verbannen zijn kan je in Amerika nog altijd naar Russische propaganda luisteren. Dat gaat via Sputnik Radio. Amerika-correspondent Jan Postma beluisterde de zender een avond en laat horen wat hij ervan vindt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat hartverwarmend om te zien hoezeer de EU haar best doet om Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Gemeentes, particulieren, regeringen – iedereen heeft de deuren wagenwijd opengezet. Het is één groot Europees ‘Wir schaffen Dass,’ de Oekraïners zijn knuffelvluchtelingen. Ook in Polen. Ook in Hongarije. En vanzelfsprekend in Duitsland en Nederland.  De New York Times beschrijft het lot van twee vluchtelingen, ongeveer even oud, die op dezelfde dag aan de Poolse grens aankwamen. De 21-jarige Katja, uit de buurt van Odessa, kreeg onderdak van een man die ze een heilige noemt, met elke dag vers brood en een goed gevulde koelkast. De andere vluchteling is Abagir, student geneeskunde. Bij de grens werd hij in elkaar geslagen, zowel lichaam als gezicht, en uitgescholden door politie en grenswachters die dat met overgave en genoegen deden. Want Abagir, 22 jaar, komt uit Darfoer, de hel van Soedan. Bijna drie jaar is hij onderweg geweest, en uiteindelijk in het Wit-Russische fuik gelopen. Belarus probeert vluchtelingen immers te dumpen in Polen. Nu zal bijna iedereen zeggen: dit zijn appels en peren. Een Afrikaanse asielzoeker, gevlucht voor de barbaren in Soedan, en die Europa binnen wil – dat is echt iets anders dan een Oekraïense vrouw, op de vlucht voor de Russen. Voor Abagir is dat verschil niet duidelijk. Waarom wordt hij mishandeld en vernederd, terwijl Katja een gratis vliegticket kan krijgen om waar dan ook in Europa heen te reizen, met open armen ontvangen waar ze maar wil. Waarom buigt de EU de regels om en geeft verblijfsvergunningen voor drie jaar? Waarom wordt er voor de Abagirs van deze wereld geen 106 miljoen euro bijeen-gecollecteerd? Ja, het zijn appels en peren. Maar waarom zijn voor Katja woonruime en banen beschikbaar, en wordt Abagir gezien als iemand die, als het hem al lukt Europa binnen te komen, de woning van een rechthebbende inpikt? Hoe zou het zijn als Abagir Albert heette, wit was en christen? En omgekeerd: als Katja Fatima heette en moslim was? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat Rusland hard geraakt wordt door sancties is een logisch gevolg van de acties van Poetin. Maar ondertussen worden Russen in Nederland aangesproken op de oorlog en richt het anti-Russische sentiment zich ook op de Russische cultuur, terwijl het zich juist tegen Poetin zou moeten richten. Volgens voormalig Rusland-correspondent Michel Krielaars is er sprake van een cancelcultuur tegen Rusland. Hij is te gast. Luister ook | Ondernemers vierkant achter anti-Russisch EU-beleid Oekraïne-debat Door de oorlog in Oekraïne is het belang van een goed buitenland- en defensiebeleid weer extra duidelijk geworden. Ondertussen vluchten Oekraïners voor de oorlog richting de EU-buurlanden. De Tweede Kamer debatteert er donderdag over. Te gast is Don Ceder, buitenlandwoordvoerder in de Tweede Kamer, namens de ChristenUnie. Luister ook | #53: Frans Timmermans zit op (te) hete kolen Poetin spreekt President Poetin heeft in een publieke kabinetsbijeenkomst weer van zich laten horen, terwijl 's ochtends het overleg tussen de buitenlandministers Kuleba en Lavrov van Oekraïne en Rusland op niets uitliep. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn heeft het laatste nieuws.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Denazificering, een van de doelstellingen die Vladimir Poetin zich heeft gesteld voor Oekraïne, is een behoorlijk potsierlijk streven voor een man die voor zijn eigen land steeds meer het klassiek-fascistische model kiest. Wie lijkt meer op Mussolini, Zelensky of Poetin? Ik zou zeggen: gemakkelijke keus.  Poetins nazi-referentie gaat over de omarming van het Duitse nationaalsocialisme door een deel van West-Oekraïne, nadat Stalin in 1932 en 1933 miljoenen Oekraïners de hongerdood had ingejaagd, een episode die de geschiedenis inging als de Holodomor – de hongernoodterreur. Iets waaraan Zelensky en de naoorlogse generaties Oekraïners part noch deel hebben.  Over de precieze definitie van fascisme verschillen historici en politicologen van mening. Maar over de belangrijkste kenmerken zijn ze het eens: het mythologiseren van het grote rijk dat het land ooit was (in elk geval in de fantasie van de grote leider), de verering van machtsvertoon en geweld, het systematisch buiten werking stellen van de vrije meningsuiting, een klopjacht op de media, strenge censuur en slimme propaganda. En de gelovigen dwepen graag met een oorlogssymbool – in dit geval de mysterieuze letter Z, die op tanks, t-shirts auto’s en etalages verschijnt. Niemand weet waar die Z – een letterteken dat het Cyrillisch niet eens kent – vandaan komt, trouwens. Het kan een runenteken zijn.  En misschien wel de meest verderfelijke eigenschap: klikken. Dus het gevaar dat je door je eigen buren of collega’s wordt verraden. Je bent in het Rusland van nu snel verdacht, vooral als verdediger van het vrije woord. Als een van de laatste kampioenen daarvan gooide Derk Sauer, uitgever van de Moscow Times, de handdoek in de ring.  Twee derde van de Russen steunt de oorlog in Oekraïne, de populariteit van Poetin ligt ruim boven de 60 procent, iets dat weinig staatshoofden en regeringsleiders hem nadoen. Dat was bij Mussolini ook zo – totdat het niet meer zo was. Dus wie weet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze podcast hoor je een update over het allerlaatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Presentator Meindert Schut geeft je de laatste updates met analyses en verhalen van onder meer buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ondernemers in Europa kunnen zich vinden in de sancties die de EU heeft ingesteld tegen Rusland. Dat zegt Frank Heemskerk, secretaris-generaal van de European Round Table of Industry (ERT). Heemskerk - die in het verleden ook bewindvoerder bij de Wereldbank en staatssecretaris was -  doet ook een oproep aan Europa om meer zelfvoorzienend te worden in het digitale domein. Luister ook | #52: De kanttekeningen bij een krankzinnige week in Europa Europa Update: Oekraïne Het laatste nieuws uit Oekraïne is dat het megakonvooi van de Russen tot stilstand is gekomen op weg naar Kiev. Europa-verslaggever en voormalig Oekraïne-correspondent Geert Jan Hahn heeft het laatste nieuws. Luister ook | BNR Special | Vlucht uit Oekraïne Knarsetandend kijkend China China zit met de Russische invasie in Oekraïne in zijn maag. Het land veroordeeld de inval niet hardop, maar gaf wel een duidelijk signaal door zich te onthouden van stemming bij anti-Russische revoluties in de Veiligheidsraad en Algemene Vergadering van de VN. Te gast is Ron Keller, voormalig ambassadeur in China, Rusland en Oekraïne. Luister ook | #117 Terug van weggeweest: Koude Oorlog Postma in Amerika De oorlog in Oekraïne vormde een belangrijk onderdeel van de State of the Union van president Biden. Hij kwam met nog meer sancties richting Rusland. Toch waren de reacties op zijn rede wisselend, legt Amerika-correspondent Jan Postma uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Contact met onze correspondent Joost Bosman in Kiev gaat moeizaam. Met spraakberichten over en weer proberen we zo goed en kwaad als het kan contact te houden. We zenden de berichten uit op de radio, spreken hem af en toe telefonisch, maar het blijven fragmenten. Samen met een vriendin ontvlucht hij Kiev, en reist via Lviv naar het veilige Polen.  In Vlucht Uit Oekraïne neemt Connor Clerx je mee op de reis van Joost Bosman, van Kiev naar Polen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat Vladimir Poetin de oorlog tegen Oekraïne gaat winnen is waarschijnlijk, maar niet zeker. Wat wel zeker lijkt is dat hij zich heeft misrekend op de geopolitieke schok die hij teweeg heeft gebracht. Hij dreef de doorgaans kibbelende westerse mogendheden in elkaars armen, isoleerde zijn land financieel, cultureel en sportief en haalde zich zelfs de toorn op de hals van China, de reus die hem doorgaans gedwee volgt.  In de Europese Unie voltrekt zich een ware revolutie. De Brusselse moloch, die jarenlang overhoop kan liggen over landbouwsubsidies of visserijprijzen, sloot binnen enkele dagen de rijen en transformeerde zich tot een militaire unie, die indrukwekkende hoeveelheden zware wapens aan Oekraïne levert. Dissidente geluiden, bijvoorbeeld uit Hongarije, zijn verstomd.   Duitsland, sinds de Tweede Wereldoorlog met een uitsluitend defensieve krijgsmacht, besloot tot wapenleveranties aan Oekraïne, en gaat 100 miljard euro steken in zijn landsverdediging, waarmee ruim de NAVO-norm van twee procent van het BNP wordt gehaald waarop elke Amerikaanse president, van Reagan tot Biden, heeft aangedrongen. In het oog van een mogelijke derde wereldoorlog, vergeet Duitsland de tweede, onder daverend applaus van de Bondsdag en met instemming van de bondgenoten. De Ostpolitik van Willy Brandt, met als kern liever handel dan ruzie met de Russen, gaat het raam uit.  Ook die andere supermacht, China, distantieert zich van Poetin – niet met zoveel woorden, maar in de VN-Veiligheidsraad onthield China zich van stemming over een resolutie die de Russische invasie afkeurde. En president Xi gaf aan dat hij niet gediend is van agressie tegen een onafhankelijk land – des te opmerkelijker, omdat hij zelf het voornemen heeft Taiwan binnen te vallen.  De Amerikaanse rol als leider van de NAVO is in allerijl hersteld, maar ook bondgenoten als Japan, Taiwan, Zuid-Korea en Australië steunen de koers van sancties en scherpe afkeuring van Poetins oorlog. Zweden en Finland, bang geworden en diep gegriefd door Poetins dreigementen, omarmen de NAVO nu ook. Solidariteit onder de westerse bondgenoten is de afgelopen decennia vaak ver te zoeken geweest, maar nu is die er. Als het niet zo’n tragedie was voor de Oekraïners, zou je er Poetin bijna voor bedanken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze podcast hoor je een update over het allerlaatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Presentator Mark Beekhuis geeft je de laatste updates met analyses en verhalen van onder meer buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en natuurlijk verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dreigementen uit Amerika, ronkende teksten van de NAVO, waarschuwende vingers van de EU – als puntje bij paaltje komt, legt niemand Vladimir Poetin een strobreed in de weg. De onvermijdelijke sancties zijn onaangenaam, maar spijkerhard worden die niet, en Rusland kan, met zijn honderden miljarden aan cash reserve, best tegen een stootje. Vladimir Poetin maakt op behendige wijze gebruik van de zwakheden van het Westen.  Het eerste waaraan je denkt is het Russische gas, want Europa is daar voor 40 procent afhankelijk van. Durft de EU het aan om de import te stoppen? Of, in samenwerking met Amerika, de export te blokkeren, zoals met Iran is gebeurd? Wie dat gelooft, mag zijn vinger opsteken. Ander voorbeeld naar analogie van Iran: Aeroflot vliegt vrijwel uitsluitend met Airbus en Boeing toestellen. Een échte sanctie zou het stopzetten van de leverantie van onderdelen zijn, of onderhoudscontracten, en dat gaat allemaal niet gebeuren.  Dan het militaire aspect. De invasie van Dombas is acht jaar geleden begonnen. Extra Russische troepen, zoals Poetin aankondigde, zijn een provocatie, maart strikt genomen verandert er niets. Tenzij die troepen de demarcatielijn overtrekken en de rest van Oekraïne trachten te veroveren. Maar waarom zouden ze?    Poetin wilde uitvoering van het Minsk 2 akkoord, dat Oekraïne zou veranderen in een federatie, met autonomie voor Dombas. Daar verzette de Oekraïense president Zelensky https://www.washingtonpost.com/national-security/2022/02/11/russia-ukraine-minsk-agreements/ zich tegen, want dat kwam neer op annexatie van het oosten. Dat is, door Poetins optreden, nu ook gebeurd, en er is geen enkel middel – politieke druk of sancties – dat hem van gedachten zal doen veranderen.    Belangijker voor Poetin: omdat Oekraïne nu feitelijk in tweeën is gehakt, is toetreding tot de NAVO onmogelijk geworden. Het blijft jammer dat de NAVO het signaal van de Franse president Macron niet heeft opgepakt, die Poetin vorige week voorhield om Oekraïne te ‘finlandiseren https://www.trouw.nl/buitenland/biedt-neutraliteit-a-la-finland-voor-oekraine-een-uitweg-uit-de-crisis~bf49ed1b/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F ,’ want dat was het ei van Columbus. Maar dat is praten achteraf.    Het onder de voet lopen van het westerse deel van Oekraïne heeft hij niet nodig en gaat hij niet doen. West-Oekraïne is anti-Russisch, en bezetting van een vijandelijk gebied is kostbaar en gevaarlijk. En het zou leiden tot een absolute en volledige boycot door het Westen, dus inclusief gas, Boeings en Airbussen. Strategisch heeft hij de buit al binnen, See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland erkent de twee afvallige provincies in Oekraïne en wil troepen sturen. Ondertussen kondigen Amerika en Europa een scala aan sancties af tegen de Russen. Wat is er gaande en welke scenario's kunnen zich de komende uren, dagen en weken voltrekken?In deze tijden van oplopende geopolitieke spanningen is het opnieuw tijd om de BNR-alliantie bijeen te roepen. Het ongebruikelijke verbond van ALLE geopolitieke podcasts van BNR in een nieuwe Oekraïne Special.Liever kijken dan luisteren? Klik dan hier.Hugo Reitsma ontvangt: Universitair docent internationale betrekkingen Arend Jan Boekesteijn, van Boekesteijn en de WijkBuitenlandcommentator Bernard Hammelburg, van BNR De Wereld en de Amerika podcast (Oost-) Europa verslaggever Geert Jan Hahn, van de Europapodcast en de perestrojkast en Europa correspondent Stefan de Vries, van de EuropapodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Er komt géén oorlog in Oekraïne, zegt Poetin herhaaldelijk. Toch is de rest van de wereld daar nog niet zo zeker van. Volgens president Biden is de kans op een Russische inval juist heel groot. Te gast is journalist en Ruslandkenner Hubert Smeets. Luister ook | Nederlandse server betrokken bij cyberaanval Oekraïne offline; bedrijf hostte eerder extreemrechtse vizier op links Europa Update Europaverslaggever Geert Jan Hahn heeft nieuws uit Oekraïne. Cyberaanvallen op het Oekraïense ministeries en banken liepen via een Nederlandse server. En dat heeft grote gevolgen voor Oekraïne, maar ook voor Europa. Te horen is ook Lada Roslycky, ze adviseert bedrijven en landen op het gebied van defensie, veiligheid en cyberveiligheid.  Luister ook | #50 Het deksel op de Poolse en Hongaarse neusIran-deal De Verenigde Staten sluiten het liefst zo snel mogelijk een Iran-deal. Heeft Iran zelf ook haast? Of hebben ze hun ogen gericht op China? Dat vragen we aan politiek analist en Iran-kenner Damon Golriz.Luister ook | #115 'Bad mother-truckers'Postma in Amerika De Amerikaanse congresverkiezingen zijn pas in november. Maar in Texas is de verkiezingsgekte al begonnen. Daar kun je al stemmen voor de primaries. En bij de Super Bowl was de eerste verkiezingsspot te zien. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Oekraïense kwestie heeft Joe Biden makkelijk praten. De lopen van de Russische tanks staan niet op de Verenigde Staten gericht, en handelsbetrekkingen hebben Amerika en Rusland nauwelijks. Tussen Europa en Rusland zit dat totaal anders – die hebben enorme handelsbelangen. Oorlog en sancties zouden voor de Russen en voor ons desastreus zijn.  Poetin en de Europese leiders, Macron en Scholz,, maar ook Rutte, hebben ongetwijfeld een calculator, een stukje papier, een potlood en een vlakgommetje op hun bureau liggen om de consequenties van hun militaire tromgeroffel uit te rekenen. Poetin, schrijft diplomatiek correspondent Steve Erlanger van de New York Times, heeft twee opties: ofwel hij verovert Oekraïne, of hij behoudt de handelsrelatie met Europa. Allebei is onmogelijk,  Die handelsrelatie is enorm. De belangrijkste Russische exportartikelen zijn natuurlijk olie en gas, en Europa neemt, als grootste handelspartner van Rusland, daar zoveel van af dat de economie zonder die export in elkaar zou storten. De verkoop van Russische fossiele brandstof aan China, die de laatste jaren enorm is opgevoerd, kan het verlies aan Europese klandizie bij lange na niet compenseren.  Het zou ook voor Europa rampzalig zijn. Nederland, bijvoorbeeld, heeft een robuust handelsoverschot met Rusland. Door het wegvallen van Rusland als markt gaan we niet failliet, maar het is wel een gevoelige dreun. Toch is het voor Rusland ernstiger, want behalve China heeft het geen snel te ontwikkelen, potentiële nieuwe markten.  Alleen de dreigende economische ravage is al een goede reden om van oorlog af te zien. Maar het geeft ook een inkijkje in de rol van Amerika. Poetin beschouwt alleen Biden als echt serieuze gesprekspartner, omdat alleen die, als leider van de grootste militaire mogendheid en de NAVO, de voor Rusland verlossende woorden kan spreken dat Oekraïne geen NAVO-lid wordt. Voor Biden gaat het in de eerste plaats om de suprematie van Amerika in het geopolitieke spel. Daarbij heeft het Europese economische belang niet de hoogste prioriteit, wat bijvoorbeeld blijkt uit zijn dreigement om Nord Stream 2 niet in gebruik te nemen. Terwijl hij er niet over gaat – het is een Russisch-Duits project.  Beteugeling van de Oekraïense crisis is primair een zaak tussen Rusland en Europa. Het is goed dat Macron en Scholz zich zo uitsloven. Een beleefd telefoontje met Biden om zich een beetje gedeisd te houden zou geen kwaad kunnen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is erop of eronder voor de Europese Unie in het conflict rond Oekraïne. De Franse president Macron doet zijn uiterste best om de gemoederen te bedaren. En het verdrag van Maastricht viert deze week zijn dertigste verjaardag. Lukt het de Europese Unie om te laten zien wat ze waard is? Te gast is Mathieu Segers, hoogleraar Hedendaagse Europese Geschiedenis aan Maastricht University en maker van de podcast Café Europa. Luister ook | Alles wat je moet weten over de Oekraïnecrisis. Met Hammelburg, De Wijk en Hahn. Europa Update Het was weer een week voor diplomatieke krachtmetingen in Europa, en dat gold vooral voor Macron. Hij was bij Poetin, bij de Oekraïnse president Zelenski, en belde met Verder overlegt hij met de 'Weimar Dreieck' én in het Normandië-format met Duitsland.  Macron schaakt op allerlei borden tegelijk.  Luister ook | #49 Een overvloed aan Europese studenten De Indische Doofpot De Verjaringswet uit 1971 moest verhinderen dat oorlogsmisdaden niet zouden verjaren. Dat gebeurde ook, met één uitzondering. De misdaden uit de dekolonisatieoorlog met Indonesië. Te gast onderzoeksjournalist Maurice Swirc, die schreef een boek over hoe het kan dat die misdaden nooit zijn vervolgd.  Luister ook | #114 De strijd tegen keizer Trump Postma in Amerika Dat Trump documenten uit het Witte Huis mee naar huis nam, krijgt een serieuzer vervolg. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Steun onder de bevolking is de basis van het coronabeleid. Een snel groeiende meerderheid is van mening dat de pandemie is veranderd in een endemie, al is de wetenschap nog niet zo ver. Maar de protesten nemen toe, en de marge waarbinnen regeringen, wetenschappers en de gezondheidszorg manoeuvreren wordt met de snelheid van het geluid kleiner. De ontwikkelingen in Canada zijn evenzeer een teken aan de wand als de razend populaire actie van Mona Keijzer.  In Canada, waar de vaccinatiecampagne, met ruim 84 procent, goed is geslaagd, barstte totaal onverwacht de protestbom in Ottawa. Vrachtautochauffeurs, woedend over de vaccinatieplicht bij transporten naar de Verenigde Staten, trokken massaal naar de hoofdstad, blokkeerden overal het verkeer en begonnen een toeterconcert dat nooit meer leek te stoppen. Er waren meer truckers dan politieagenten, en dus kondigde de burgemeester de noodtoestand af. Het was inmiddels niet meer een demonstratie, maar een bezetting. Dit ‘Vrijheidskonvooi,’ uitstekend georganiseerd en gefinancierd, trok allerhande andere groepen aan, van de inmiddels bekende holocaust-vergelijkers tot neonazi’s met hakenkruisvlaggen, ultrarechtse activisten – kortom, het beeld van het keurige Canada liep behoorlijke averij op.  Van de zuiderburen kwam onmiddellijk steun. Donald Trump noemde premier Trudeau ‘een extreemlinkse gek,’ die Canada ‘heeft vernietigd met zijn krankzinnige vaccinatieplicht.’ De Texaanse minister van justitie prees de ‘patriottische’ Amerikanen die geld hadden overgemaakt aan de Canadese truckers. En het protest breidde zich uit naar Toronto, Edmonton, Halifax en Vancouver.    Die woede en agressie hebben natuurlijk verschillende bronnen. Het is een ideale actie voor anti-vaxxers, maar er zijn ook heel veel doodgewone burgers die vinden dat het afgelopen moet zijn met de coronamaatregelen. Die beweging begint een universeel karakter te krijgen. En dat zie je ook in de actie van Mona Keijzer. Haar inzet is wat minder radicaal, want de afschaffing van de coronapas is een eis die op niet al te lange termijn ongetwijfeld toch wel in vervulling gaat. De formulering lijkt wél op het Canadese protest: ‘Overal gaat de maatschappij weer open, behalve in betwetersland Nederland.’   Tekenend is, behalve de honderdduizenden Nederlanders die haar petitie tekenen, een peiling die het Dagblad van het Noorden hield over de vraag of zij gelijk heeft. 79 procent van de deelnemers vond van wél. Dat is echt veel. Nederland gaat de komende week verder open. Net op tijd, want voordat je het weet, heb je Canadese toestanden. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

SP-senator Tiny Kox is gekozen tot voorzitter van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa. Hij treedt aan in een tijd waarin ook de Raad wordt geconfronteerd met de Oekraïnecrisis. Maar er zijn ook zorgen over Turkije en Bosnië-Herzegovina. Hij roept op tot het leveren van verstand en diplomatie, niet op het leveren van wapens. Luister ook | Alles wat je moet weten over de Oekraïnecrisis. Met Hammelburg, De Wijk en Hahn. Europa Update De Oekraïense hoofdstad Kiev was het diplomatieke epicentrum van de wereld deze week. Wereldleiders kwamen en gingen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn was erbij. Hij omschrijft vooral de manier waarop premier Rutte en minister Hoekstra werden ontvangen als een 'stoelendans'. Luister ook | #48 Europese veiligheid en de aanhoudende Russische dreiging Olympische Spelen De Olympische Spelen in Beijing gaan vrijdag van start. De Spelen worden overschaduwd door corona en diplomatieke boycots. Bij de vorige Spelen van Beijing in 2008 was het beeld van China nog heel anders. Te gast is voormalig China-correspondent Oscar Garschagen. Luister ook | #113 Biden valt uit zijn rol Postma in Amerika Gerrymandering is een begrip dat Democraten altijd woest maakt. Het zijn immers de Republikeinen die het vaak toepassen. Maar nu doen de Democraten het opeens zelf. Het was ook de week waarin de Democraten zich rot schrokken. Een senator belandde in het ziekenhuis waardoor de partij zijn meerderheid in de Senaat opeens kwijt was. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met zijn 58 jaar is Viktor Orbán oud genoeg om de Hongaarse toetreding tot de NAVO, in 1999, en tot de EU, in 2004, te hebben meegemaakt, maar tijdens de Hongaarse Opstand van 1956 was hij nog niet geboren. Zijn illustere voorganger Imre Nagy, door de Russen geëxecuteerd, en verzets-kardinaal Mindszenty, die de Amerikaanse ambassade in Boedapest binnenvluchtte en daar vijftien jaar zou blijven, kent hij alleen uit de verhalen.  De Russische bezetting, het neerslaan van de opstand op 4 november 1956 door het Sovjetleger, de minstens 6.000 doden en 13.000 arrestaties – het zijn de macabere herinneringen van een Oostblokland dat zich vergeefs uit de Russische wurggreep trachtte te ontworstelen. Orbán noemt het de strijd tegen het communisme, en voor hem zijn de Sovjets van toen niet de Russen van nu. Voor veel Hongaren is dat lariekoek en moet het een gruwel zijn dat Orbán de schoothond is van Vladimir Poetin.  Feit is dat Orbán meer is dan de luis in de pels van NAVO en EU. Hij noemt de kwestie-Oekraïne een Amerikaans-Russisch conflict. Hij steunt, tot ontsteltenis van de westerse wereld, maar tot grote tevredenheid van Poetin, de Servische enclave Republika Srpska in Bosnië. Hij koopt een Russische kernreactor en méér aardgas, en bestelt massaal het Russische Sputnik-vaccin. Hij houdt immigratie tegen, discrimineert homo’s en transgenders, kijkt neer op de liberale democratie, zoals wij die kennen, en noemt zijn land trots een onliberale democratie. Een autocratie, dus, naar voorbeeld van zijn inspirator en vriend Donald Trump. Trump steunt hem  en zijn Fidesz-partij voor de verkiezingen van begin april, en overweegt campagne voor hem te komen voeren. Voor wat hoort wat, want Orbán steunde Trump in 2020.  De oppositie, een combinatie van zes partijen, staat in de peilingen ongeveer gelijk met Orbáns populistische coalitie. Maar er is gegronde vrees voor fraude, zoals dat sinds de laatste echt democratische verkiezingen in 2010 steeds gebeurt. Orbán voegt elke keer trucs toe aan zijn arsenaal. Zo legaliseerde hij ‘verkiezingstourisme’: Hongaren en etnisch-Hongaren die in grensstaten wonen, kunnen zich inschrijven en meestemmen in ‘swing states’ in het thuisland. In de Hongaarse verkiezingen wordt het erop of eronder. De EU en Organisatie voor Vrede en Samenwerking in Europa moeten alles op alles zetten om een leger waarnemers te sturen. Dat zijn we verplicht aan de oppositie, en al die Hongaren die zich 1956 wél herinneren. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In tijden van oplopende geopolitieke spanningen en dreigend conflict is de rationele oplossing: een alliantie. Vandaar dit ongebruikelijke verbond van ALLE geopolitieke podcasts van BNR in één in deze Oekraïne Special. Aan tafel bij Roos Abelman: Rob de Wijk, Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn. Wat is de kern van het conflict over Oekraïne, welke rol speelt de EU, was die speech van Biden over de gevolgen van een ‘minor incursion’ nou briljant of idioot, en wie trekt er in deze ruzie aan het langste eind? Je hoort het in deze eenmalige special van de geopolitieke podcasts van BNR. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Juist nu Europa bedreigd wordt door het conflict aan de grens met Oekraïne, blijven de Europese landen verdeeld over het antwoord daarop. Minister Hoekstra noemde de EU ‘eensgezind’, toch is er nog geen akkoord. Bernard Hammelburg praat erover met Rem Korteweg, senior onderzoeker Europa van Instituut Clingendael. En Europa-verslaggever Geert Jan Hahn heeft het laatste nieuws. Luister ook | Als de Russen (online) komen Italiaanse presidentsverkiezingen Italië kiest, op bijna Vaticaanse wijze, een nieuwe president. Meer dan duizend afgevaardigden zijn al sinds maandag bij elkaar in Rome om een keuze te maken. De grote vraag is of ‘Super Mario’ Draghi het roerige premierschap opgeeft voor het rustige presidentschap. Te gast is Catherine de Vries, hoogleraar politicologie aan de Bocconi Universiteit van Milaan. Lees ook | Van premier tot president: verruilt Draghi zijn functie? Postma in Amerika President Biden mag een rechter gaan kiezen voor het Hooggerechtshof nu Stephen Breyer heeft aangekondigd met pensioen te zullen gaan. Biden wordt nu geconfronteerd met een verkiezingsbelofte, die hij deed tijdens de voorverkiezingen deed in South Caroline: het benoemen van een zwarte vrouw. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nou, nou, zeg, wat een kinderachtige klaagzang uit de Kamer. Over lekken. Alsof daar iets mis mee is. Alsof die 150 Tweede Kamerleden niet over minstens zulke goede bronnen beschikken als de journalisten. Hoort de Kamer als eerste te worden geïnformeerd? Natuurlijk, maar als dat zo is, waarom verwijzen zoveel Kamerleden in hun vragen dan zo vaak naar politieke primeurs van diezelfde media?  Lekken zijn zo oud als de politiek, en ze horen er gewoon bij. Soms zit er een boze bron  achter. De Pentagon Papers, bijvoorbeeld, die ambtenaar Daniel Ellsberg in 1971 lekte, en waaruit bleek dat de Amerikaanse regering al lang wist dat de oorlog in Vietnam niet winbaar was. Of Deep Throat, de bron van het Watergate-schandaal. Of een MI6-spion, die in 2005 lekte dat premier Tony Blair al negen maanden voor de inval in Irak wist dat daar geen massavernietigingswapens waren. Of de formatie voor Balkenende II, in 2003, toen het CDA zoveel informatie lekte dat de PvdA buiten spel kwam te staan en de VVD binnen glipte.  In de Amerikaanse media wordt vaak als bron ‘een hoge regeringsfunctionaris’ genoemd. Met regelmaat is dat een minister, die zelf een belangrijke onthulling lekt om te kijken hoe een voornemen van de regering bij politiek en publiek valt. Als de reacties negatief zijn, gaat het voornemen van tafel, en wordt de zaak afgedaan als fake nieuws. Amerikanen doen ook nauwelijks aan embargo’s. Als de president zijn state-of-the-union toespraak houdt, worden de belangrijkste stukken tekst al van tevoren naar de media gestuurd.  Nederland worstelt met zijn eigen embargo-cultuur. Jarenlang probeerde het kabinet wanhopig de Troonrede geheim te houden, tot het besef doordrong dat het er niet zoveel toe doet als de politieke voornemens al voor Prinsjesdag bekend zijn. In de kwestie van de corona-persconferenties, waarover een anti-lek motie werd aangenomen, spelen waarschijnlijk meerdere factoren een rol. In de eerste plaats, op z’n Amerikaans, het meten van de temperatuur onder het volk. Als blijkt dat de quarantaineregeling in het onderwijs zowat tot een opstand leidt, kan de regeling nog even worden bijgeschaafd. Als 20 uur voor de naar vertier smachtende burger te vroeg is, kan dat nog snel naar 22 uur.  En misschien wel het belangrijkste: als je informatie onder voorbehoud lekt, genereer je extra aandacht. Er zijn meer mensen die nieuwsgierig zijn of de geruchten kloppen, en dus trekt de persconferentie meer kijkers. Wat héét – miljoenen meer. Waaronder 150 Kamerleden die de beledigde onschuld spelen.   Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Oekraïne-kwestie tussen Rusland en het Westen speelt de EU een bijrol, terwijl het over ónze veiligheid gaat. Bernard Hammelburg praat erover met Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66). Hij denkt dat het niet helpt als het Westen openlijk uitspreekt dat Oekraïne niet bij de NAVO komt en hoopt dan ook niet op Westerse concessies aan Poetin. Luister ook | Clash van grote woorden tussen VS en Rusland Eén jaar president Biden Joe Biden is deze week exact één jaar president van de Verenigde Staten. Hij markeerde dat jubileum met een persconferentie, maar daarin moest hij zich vooral verdedigen. Bidens 'approval rating' staat namelijk op een recordlaagte. Ondertussen ging in het Capitool de strijd om de kieswethervormingen gewoon door. Amerikanist Koen Petersen en Amerika-correspondent Jan Postma kijken naar Bidens presidentschap tot nu toe. Luister ook | Knokken om kiesrecht Europa Update: Italiaanse presidentsverkiezingen Italië krijgt volgende week een nieuwe president. Vanaf maandag gaan ruim duizend gedelegeerden daarover met elkaar in conclaaf. Volgens geruchten gaat premier Mario Draghi een gooi doen naar de functie, maar wie er exact meedoen is niet duidelijk. Wel is duidelijk dat de stemming vanwege coronamaatregelen plaatsvindt in een parkeergarage. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn sprak erover met PvdA-Europarlementariër Thijs Reuten. Luister ook | Leiden leidt de Europese wetenschapSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nee, er komt geen oorlog met Rusland, en het wordt tijd dat al die opgewonden standjes die over elkaar heen tuimelen met sombere voorspellingen en dreigende taal een beetje dimmen. Wat dan wel? Russische cyber-pesterijen, disinformatie-campagnes, intimidatie, misschien wat meer groene mannetjes in Oost-Oekraïne, maar meer wordt het niet. De hoofdrolspelers in deze wedstrijd armpje drukken zijn Amerika, Duitsland en Rusland. Niet Europa, hoewel het vooral om onze veiligheid gaat. Binnen de NAVO, waarvan de meeste Europese landen lid zijn, wordt met één tong gesproken, maar diezelfde Europese landen zijn het, als leden van hun andere club, de EU, niet eens. Bijvoorbeeld over mogelijke sancties. De regering-Biden heeft daar behoorlijk de smoor over in, want die verwacht dat Brussel en Washington eventueel een gezamenlijke, totale handelsboycot tegen Rusland instellen. Dat is voor hem het belangrijkste wapen uit het westerse arsenaal. Maar de EU reageert met de bekende geconditioneerde reflex: eerst maar weer een top, en dan waarschijnlijk nog een aantal. Europese leiders prefereren tobben op toppen boven boude besluiten. EU-buitenlandcommissaris Borrell gaf zijn zoveelste bewijs van onvermogen door Rusland te dreigen met het blokkeren van de Nord Stream 2 gaspijpleiding. Maar dat is een zaak van Rusland en Duitsland, dus daar gaat hij helemaal niet over. Hoewel de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Annalena Baerbock, moeite heeft met Nord Stream 2, wijst alles erop dat Bondskanselier Olaf Scholz vasthoudt aan het krankjorume standpunt van voorganger Angela Merkel: Nord Stream 2 is geen politieke, maar een commerciële zaak. Dat EU-commissaris Borrell dreigt met het blokkeren van Nord Stream 2, terwijl Scholz daar niet van wil horen, is een zoveelste illustratie van het amateurisme binnen de EU. Voor Poetin is dit allemaal uitstekend nieuws. De gasleveranties aan Europa gaan in elk geval door, hij speelt de westerse bondgenoten uit elkaar, hij weet dat hij met kleine pesterijen, zoals cyberaanvallen, best weg komt, en inmiddels is het echt wel duidelijk dat Oekraïne voorlopig niet lid wordt van de NAVO. Hij zegt met die 100.000 soldaten aan de grens geen plan te hebben om Oekraïne binnen te vallen, en de NAVO gelooft hem ook wel. Niet omdat Poetins woord een woord is, maar omdat hij zich simpelweg geen groot militair conflict en een bezetting kan veroorloven. Hoeft ook niet, want op de keeper beschouwd, heeft Poetin bereikt wat hij wil. De dreigementen over en weer gaan vast nog lang door. En hoewel dit advies wellicht tot hoongelach leidt, zou ik zeggen: gaat u rustig slapen.  Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De clash tussen de VS en Rusland lijkt er vooral één van dreigende taal te zijn. Zo had Rusland het zelfs over de dreiging van een Derde Wereldoorlog. Beide partijen blijven met elkaar praten, om de NAVO. Is daarmee de ergste kou uit de lucht? Te gast is Peter Wijninga, defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Europa Update De NAVO praat deze dagen niet alleen met Amerika en Rusland, maar ook met het land waar alle ophef eigenlijk om draait: Oekraïne. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is op locatie en legt uit hoe de vlag erbij hangt. De Franse verkiezingscampagne Emmanuel Macron is er alles aan gelegen om zijn herverkiezing veilig te stellen. De concurrentie komt vooral van rechts. De grootste kanshebber om het Macron moeilijk te maken zijn niet de rechtspopulisten Le Pen of Zemmour, maar de Gaullistische Valerie Pecresse. Te gast is historicus en Frankrijk-kenner Niek Pas. Postma in Amerika Een aantal Republikeinse senatoren spreken oud-president Trump tegen. Zij ontkennen dat er sprake is van verkiezingsfraude, waar Trump nog altijd in gelooft. Ook de Republikeinse leider in de Senaat, Mitch McConnell, verdedigde de senatoren. Daar liet Trump het niet bij zitten, legt Amerika-correspondent Jan Postma uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met het intrekken van het visum van tennis-superster Novak Djokovic heeft de Australische regering een putdeksel opengetrokken waaruit allerhande vuiligheid naar buiten komt. Het gaat een beetje over Djokovic, maar vooral over Australië zelf. Want tegen wie geen ‘mate’ is, is het land heel wreed. Over Djokovic, die tegen vaccinatie is, mag iedereen denken wat hij wil. Hij heeft bijval, maar ook felle kritiek. Washington Post columnist Max Boot noemt hem ‘de zoveelste zanikende sport-superstar die het te hoog in zijn bol heeft.’ Dat een hoop Australiërs woedend waren dat een anti-vaxxer zomaar naar binnen mocht, terwijl zij zelf hun dierbaren uit het buitenland al twee jaar missen, is begrijpelijk. Minstens zo spannend is het onverwachte inkijkje in de binnenlandse politiek. De staat Virginia had weldegelijk ingestemd met het verlenen van een visum voor de Serviër, die weliswaar niet is gevaccineerd, maar die corona heeft gehad. Maar de immigratiedienst valt onder de federale regering van premier Morrison, en die zit in een verkiezingsjaar. Dus in al die protesten tegen de toelating van Djokovic zag hij een gouden kans. De immigratiedienst sloot hem vervolgens op in een hotel, dat onderdeel uitmaakt van het beruchte Australische stelsel van detentiecentra voor immigranten. Op dat punt is Australië met stip het wreedste land in de democratische wereld. Die detentiecentra doen denken aan Guantanamo. Het zijn gevangenissen, waar de gedetineerden soms jaren wachten op een visum. De kamers zijn cellen, van verzorging is nauwelijks sprake, het eten is barbaars. Bootvluchtelingen komen sinds 2013 terecht op het eiland Nauru, en tot voorkort in Papua Nieuw-Guinea. Een kamp op het eiland Manus is inmiddels gesloten nadat het Hooggerechtshof van Nieuw-Guinea de detentie illegaal noemde. Het is dus begrijpelijk dat de gedetineerden Djokovic via de media hebben opgeroepen om voor hen in actie te komen. Hij heeft het even zelf meegemaakt en met zijn eigen ogen gezien. Voor de vluchtelingen in detentie is de tennisster geen eigenwijze wappie, maar een metafoor voor hun eigen onrecht. Premier Morrison mag met zijn actie misschien wat stemmen winnen, hij had vast niet gerekend op dat putdeksel, dat voor de ogen van de hele wereld openging. Hij kan vast precies uitleggen wat een ‘mate’ is, maar mensenrechten vallen daar niet onder. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De spanningen tussen Amerika en Rusland nemen Koude Oorlog-achtige vormen aan. In theorie zou er zelfs een hete oorlog kunnen ontstaan. De oorzaak: Oekraïne. Na een telefoongesprek tussen Biden en Poetin treffen beide landen elkaar komende week. Bernard Hammelburg praat erover met Hubert Smeets, columnist en Rusland-deskundige van Raam op Rusland. Hong Kong China vergroot zijn invloed in Hong Kong in rap tempo. Nu is de vrije pers aan de beurt. Afgelopen week sloten de laatste twee grote mediaorganisaties hun deuren uit angst voor de dreiging uit Beijing. Te gast is oud-inwoner van Hong Kong en voormalig CDA-Tweede Kamerlid Kathleen Ferrier. Europa Update Wanneer een land lid wordt van de Europese Unie is het gebruikelijk dat ook diens taal erkent wordt. Maar soms duurt dat even. Zo werd Ierland al in 1973 lid van de Unie, maar de Ierse taal is pas sinds deze week een officiële taal in Brussel en Straatsburg. Daarover hoor je Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Postma in Amerika De VS staat stil bij de bestorming van het Capitool in Washington DC, precies een jaar geleden. Er zijn veel verschillende herdenkingen en toespraken, maar die van Donald Trump gaat niet door. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe dat komt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor Europa blijkt de politieke boycot, die Joe Biden een maand geleden instelde tegen de Olympische Winterspelen in China, een bijzonder hete aardappel te zijn. Dat Amerika geen officiële delegatie stuurt kreeg bijval van Australië, Nieuw-Zeeland, het Verenigd Koninkrijk en Japan, maar in de EU-lidstaten zitten de regeringen naar elkaar kijken en zie je ze hopen dat deze kwestie vanzelf overwaait.  Koning Willem-Alexander speelt, heel slim, de coronakaart. Hij gaat niet omdat hij het raar vindt om erbij te zijn terwijl de fans vanwege de pandemie niet welkom zijn. De Duitse minister van buitenlandse zaken, Annalena Baerbock, sluit zich aan bij de manoeuvre van Biden – geen delegatie naar China vanwege de mensenrechten – en gaat dus niet, maar dat is een politieke schwalbe, want ministers van buitenlandse zaken gaan zelden naar Olympische Spelen. Bovendien houdt haar eigen Bondskanselier, Olaf Scholz, een slag om de arm.  Demissionair minister van Buitenlandse Zaken, Ben Knapen, stak niet onder stoelen of banken dat hij het lastig vond dat Biden de EU met zijn besluit had overvallen. Wel of niet meedoen aan zo’n politieke boycot kan alleen, zei hij, binnen EU-verband. Onder geen beding gaat Nederland een eigen standpunt innemen. China is misschien een Goliath, maar het kleine Nederland is geen David – daar kwam het op neer. Tijdens een EU-top, een paar weken geleden, werd de kwestie wel geagendeerd, maar er kwam geen conclusie. Litouwen was wél duidelijk: geen delegatie. Maar dat was omdat het land toch al knallende ruzie met China heeft vanwege het aanhalen van de banden met Taiwan. Hongarije vond de hele discussie zinloos, en Oostenrijk meent dat je van de Spelen geen politieke pion moet maken.  Dat Europese standpunt komt er dus simpelweg niet. Voor China is daarmee al meer bereikt dan het hoopte, want Biden heeft in Chinese ogen de Europese landen in deze kwestie uit elkaar gespeeld. En IOC-voorzitter Thomas Bach verwacht dat een meerderheid van minstens 80 deelnemende landen sowieso een regeringsdelegatie stuurt.  Bidens Olympische manoeuvre heeft zeker irritatie gewekt. Maar de Spelen beginnen al op 4 februari – te snel om het nog eens met de Amerikanen of onder EU-lidstaten uit te praten. En, zoals een goed ingevoerde diplomaat het zegt: dan is de discussie over het WK voetbal in Qatar nog niet eens begonnen. Welke regering durft daar een delegatie heen te sturen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het spionageschandaal Pegasus is terug. Afgelopen zomer bleek dat onder meer journalisten en politici uit minstens 40 landen door inlichtingendiensten waren gehackt met de Pegasus-software uit Israël. Nu blijkt dat Polen er ook door getroffen is. De Poolse oppositie is in 2019 bespioneerd met de software. Het wordt al het Poolse Watergate-schandaal genoemd. Bernard Hammelburg praat met VVD-Europarlementariër Bart Groothuis. En Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit hoe er in Polen gereageerd wordt. Luister ook | Pegasus: gevaarlijk, maar ook nodig Energieprijzen De energieprijzen zijn dit jaar hard gestegen. Vooral de prijs van gas ging door het dak. Hoewel de prijzen sinds een week weer dalen, ligt de prijs nog altijd veel hoger dan vorig jaar. Hoe heeft dit kunnen gebeuren en wat zijn de verwachtingen voor 2022? Te gast is René Peters, energie-expert verbonden aan TNO. Luister ook | Kernenergiebeleid komt nog niet tot de kernSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu Omikron het beeld van corona verandert – veel meer besmettingen, maar milder – is het extra interessant om te zien wat het draconische beleid oplevert dat de stad New York deze week invoerde. Simpel gezegd: als je ouder bent dan 5 mag je nergens meer in, tenzij je bent gevaccineerd. Dus geen toegang tot restaurants, kantines, theaters, zwembaden, sportscholen, maar ook niet tot je werk. Werkgevers zijn verplicht van al hun werknemers bij te houden of en wanneer ze zijn gevaccineerd, van kleine winkeltjes tot het grootste bedrijf. En de sancties zijn pittig: duizend dollar boete per niet gecontroleerde werknemer. Oostenrijkse toestanden, dus. Maar vaccinatieplicht is onder Amerikaans recht niet mogelijk, dus wie niet wil, hoeft nog steeds niet. Alleen komt hij simpelweg nergens meer binnen. Dat burgemeester De Blasio met zijn decreet waarschijnlijk hele series wetten, en ongetwijfeld ook grondrechten, schendt, lijdt geen twijfel. De Texaanse gouverneur Abbott draait het om door zich te verzetten tegen vaccinatiedwang, of de plicht om mondkapjes te dragen. Enkele maanden geleden ging hij nog verder: werkgevers die werknemers zouden controleren op vaccinatie, konden daarvoor duizend dollar boete krijgen. Tot nu toe waren het juridische schermutselingen, hoewel – voornamelijk onder Republikeinen – het schuim van woede al op de lippen komt als het woord vaccin zelfs valt. Nu is het plotseling vooral een statistische kwestie geworden: gaat die superstrenge New Yorkse vaccinatieplicht leiden tot een daling van het aantal besmettingen, in een metropool waar 9 miljoen mensen op een kluitje wonen? Dat is waarschijnlijk, maar als het zo is, wat gaat de samenleving met die kennis doen? Er zijn beroemde, absurdistische statistiekjes uit het wegverkeer: hoe lager de toegestane snelheid, hoe geringer het aantal ernstige ongelukken. Als je al het verkeer volledig verbiedt, weet je zeker dat het aantal ongelukken naar nul zal dalen. Veel Amerikanen hebben het gevoel dat New York nu zo’n surrealistische situatie aan het bereiken is. Natuurlijk, voor veel New Yorkers is thuiswerken of -studeren een optie, maar voor miljoenen gaat dat simpelweg niet. Daarmee wordt de New Yorkse regel een model voor een steeds duidelijker wordend dilemma: wat doe je met de weigeraars – ongetwijfeld onevenredig vaak besmet – in een land waar een sociaal vangnet ontbreekt? Daar hebben ze niet over nagedacht. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland krijgt er mogelijk twee nieuwe kerncentrales bij volgens het coalitieakkoord. Tegelijkertijd moet de Europese Commissie besluiten of kernenergie als groene investering beschouwd mag worden, maar in Brussel is men het nog niet eens. Bernard Hammelburg praat met Wim Turkenburg, emeritus hoogleraar wetenschap, technologie en samenleving aan de Universiteit Utrecht. En Europa-verslaggever Geert Jan Hahn licht de Brusselse worsteling toe. Chaos in Libië Libië verkeert al tien jaar in chaos, na de dood van Moammar Kaddafi. Zijn zoon Saïf al-Islam rammelt nu aan de poort, maar hij mag niet meedoen aan de presidentsverkiezingen. Na de Arabische Lente en de moord op Kaddafi senior kent het land minimaal twee regeringen, maar in het land zelf zijn ook nog allerlei stammen die gebieden in hun greep houden. Daarover voormalig minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal. Postma in Amerika Donald Trump heeft zijn boosterprik gehaald. Vanuit het kamp der Trumpisten kwamen wisselende reacties, en in een zaal werd hij voorzichtig uitgejouwd. Vooral de influencers en talking heads uit die vleugel van de Republikeinen lieten van zich horen over waarom zij zich nooit zouden laten vaccineren, waaronder Sarah Palin. Daarover Amerika-correspondent Jan PostmaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hopelijk komt er zo snel mogelijk een parlementaire enquête over de coronacrisis, en hopelijk blijkt dan waarom Nederland op minstens twee essentiële momenten heeft geblunderd. Eerst met het stilleggen van het net gestarte vaccinatieprogramma, vanwege bijeffecten bij één derde persoon, dat honderden extra besmettingen, 60 IC-opnamen en 20 doden tot gevolg had. En nu de booster-blunder van de afgelopen maanden, die een hele samenleving straft die zich best goed aan de regels houdt. Inmiddels geeft Hugo de Jonge toe dat Nederland zowat hekkensluiter is in het booster-tempo. Maar, zo klinkt het verontschuldigend, onze buren hebben vergelijkbare omikron-problemen. Oh ja? Denemarken, door De Jonge als voorbeeld genoemd, sluit de kunstsector, maar verder gaat het leven min of meer gewoon door. Een verdere blik op Europa: Frankrijk boostert zich helemaal suf, en zonder vaccinaties plus booster ben je persona non grata, net als Italië en Duitsland, die vastberaden tot een 2G-beleid zijn overgegaan. In Oostenrijk ben je welkom, maar ook alleen gevaccineerd. In België zijn er beperkingen, maar de kunstwereld is open en tot 23.00 uur kun je gewoon dineren. Zelfs in Groot-Brittannië, waar omikron keihard toeslaat, blijven voorlopig de pubs open. Hier, in het linkse New York, is alles open. In een stad waar pressie en dwang ondenkbaar waren, geldt nu vaccinatieplicht voor iedere werknemer, van een winkeltje tot een beursgenoteerde onderneming, en een strikte toegangscontrole in elk theater, museum en restaurant. Prikken en boosteren kan zo’n beetje op elke hoek, bij elke drogist, en vaak 24 uur per dag. Overwerkte artsen en verpleegkundigen? Ja, maar het is hun vak, en nood breekt wet. In Nederland worden we geframed om twee redenen: wij blijven de beschaamde eigenaar van het geringste aantal IC-units in de westerse wereld. En om de booster-blunders te verhullen. In augustus en september waren er internationaal al overtuigende resultaten met boosters, maar de Gezondheidsraad vond het, in al zijn wijsheid, op 14 september alleen nodig om voorbereidingen aan te bevelen, want er was nog geen bewijs. Op 3 november nam de Tweede Kamer een motie aan om er met volle boosterkracht tegenaan te gaan. In plaats daarvan stortte een batterij aan ambtenaren, GGD-bobo’s en elkaar tegensprekende pennenlikkers bij OMT en RIVM zich in tenenkrommend beleidsberaad over de opzet en de uitvoering. En dit terwijl de kans op een omikron-infectie aantoonbaar drastisch afneemt na een derde prik. Dat zegt Hugo de Jonge zelf ook, maar als poortwachter van de volksgezondheid is hij kennelijk de sleutels kwijt. Op naar die parlementaire enquête.  Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland heeft eindelijk een coalitieakkoord. Juist op het moment dat Rusland aan de Oekraïense poort rammelt. Welke rol geopolitieke rol moet Europa op zich nemen en welke rol heeft Nederland daarin? Bernard Hammelburg praat met Han ten Broeke, directeur politieke zaken van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. China vreest Omikronvariant China wist grotendeels te ontsnappen aan de deltavariant van het coronavirus. Inmiddels zijn de eerste besmettingen met de Omikronvariant geconstateerd. Het land vreest een nieuwe besmettingsgolf. Daarover te gast is voormalig China-correspondent Oscar Garschagen. Europa Update Het is het oosten dat de klok slaat in Europa. Op de laatste EU-top van het jaar staat de omgang met Rusland centraal en woensdag sprak de EU met landen als Oekraïne, Georgië en Moldavië over de Russische dreiging. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn hoor je over de maatregelen die die landen wensen, waaronder 'preventieve sancties'. Postma in Amerika SMS’jes van Fox News houden Amerikanen bezig. Anchors Laura Ingraham en Tucker Carlson hadden op 6 januari contact met Trumps toenmalige stafchef Mark Meadows over de bestorming op het Capitool in Washington. Achter de schermen bleken zij daar heel anders over te denken dan ze op het nieuws lieten weten. Daarover Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vitriool is niet alleen buiten, maar ook in de politiek in korte tijd gemeengoed geworden. In 1996 oordeelde de Nederlandse rechter nog dat een oproep van de politicus Janmaat om ‘de multiculturele samenleving af te schaffen,’ strafbaar was. Nu scheldt het nieuwe rechtse Franse politieke wonderkind Eric Zemmour jonge migranten uit voor ‘dieven,  moordenaars en verkrachters.’ In het Amerikaanse Congres noemt een Republikeinse vrouw een collega ‘terrorist.’  Ook in 1996 vonden heel wat Nederlanders het Janmaat-vonnis bekrompen, en ook toen klonk alom de mening dat in een democratie de vrijheid van meningsuiting vrijwel onbeperkt is. Janmaat werd gazien als gezien, maar verlaagde zich niet tot ordinaire scheldkanonnades. De rel tussen een aantal Republikeinse vrouwen is andere koek. De Republikeinse Lauren Boebert noemde haar Democratische collega Ilhan Omar, links en moslim, een ‘terrorist.’ Dat vond de Republikeinse Nancy Mace te ver gaan, en dat leidde weer tot een uitval van Marjorie Taylor Greene, die Mace verweet aan te schurken tegen een ‘Jihad Squad.’  Zemmour, zoon van Algerijnse immigranten, die in Frankrijk in de politieke arena treedt tegen Emmanuel Macron en Marine LePen, trekt alle registers open tegen immigratie en de islam. Daarvoor wordt hij regelmatig aangeklaagd, maar het lijkt hem alleen maar te sterken.  Net als in veel landen, heeft corona, naast haat tegen migranten, een pole position veroverd in de strijd om de populistische gunst. Viroloog Marion Koopmans liet deze week wat zien van de dreigmail op Twitter waarmee ze wordt ondergesneeuwd, met termen als ‘jouw grote corona rotkop’ en ‘jij vuil goor monster van Dachau.’  Maar ook in de Tweede Kamer kunnen ze er wat van. In een debat over noodopvang voor asielzoekers deden PVV en Forum een wedstrijd ver-plassen. Markuszower van de PVV: “De continue en ongecontroleerde instroom van veelal kansarme, gevechtsklare, mannelijke, westerse cultuur hatende, want uit islamitische landen afkomstige immigranten walst Nederland plat.” Jansen van Forum: “Zonder immigranten hadden we al die criminaliteit en straatoverlast niet. Dan hoefden we onze natuur- en landbouwgronden niet op te offeren voor overtollige woningen. Dan was er gezelligheid en vertrouwen. Dan hoefden de deuren en de fietsen niet op slot. Dan hoefde je niet over je schouder te kijken bij een pinautomaat. Dan konden meisjes onbezorgd alleen over straat.”  Het goede nieuws is dat de meerderheid van de kiezers, of het nu Frankrijk is of Nederland, dit soort vitriool langs zich af laat glijden. Maar het slechte nieuws is dit: een liberale democratie verzet zich tegen extremisme. Als het extremistische geluid niettemin prominent klinkt, verschuift er iets. Dan zegt de samenleving: we weten best hoe het hoort, maar er zijn mensen die er anders over denken. Dat extremisme promoveert tot ‘een van de meningen,’ is precies waarnaar zij streven. Dan is vitriool gewoon onderdeel geworden van de mainstream.  Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.