De Wereld | BNR

De toekomst van Rusland zou wel eens af kunnen hangen van het verloop van de oorlog in Oekraïne. Dat denkt Hubert Smeets, Ruslandkenner van Raam op Rusland. Het land wordt hard geraakt door de sancties, en hoewel Poetin nog veel steun heeft, is het verzet zichtbaar. Smeets is te gast. Luister ook | Cancelcultuur tegen Rusland Oekraïne-update President Poetin lijkt geenzins van plan te zijn om te stoppen met de oorlog. Hij gaf een opmerkelijke toespraak voor de Russische televisie. Europa-verslaggever en voormalig Oekraïne-correspondent Geert Jan Hahn gaat in op Poetins toespraak en komt met het laatste nieuws uit Oekraïne. Luister ook | #54: Hoe Maastricht van Europa profiteert Solidair met Oekraïne Het Westen is solidair met Oekraïne door wapens te leveren aan het land en door sancties in te stellen tegen Rusland. Maar dat niet alle neuzen dezelfde kant opstaan bleek deze week toen drie centraal-Europese landen zelf Oekraïne bezochten. Wat heeft het Westen nog meer in petto voor Oekraïne tegen Rusland of leidt onze solidariteit nergens toe? Daarover te gast is Kati Piri, buitenlandwoordvoerder namens de PvdA in de Tweede Kamer. Luister ook | #119 Biden en het zwarte goud Postma in Amerika Waar Russische staatsmedia zoals RT en Sputnik in Europa verbannen zijn kan je in Amerika nog altijd naar Russische propaganda luisteren. Dat gaat via Sputnik Radio. Amerika-correspondent Jan Postma beluisterde de zender een avond en laat horen wat hij ervan vindt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat hartverwarmend om te zien hoezeer de EU haar best doet om Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Gemeentes, particulieren, regeringen – iedereen heeft de deuren wagenwijd opengezet. Het is één groot Europees ‘Wir schaffen Dass,’ de Oekraïners zijn knuffelvluchtelingen. Ook in Polen. Ook in Hongarije. En vanzelfsprekend in Duitsland en Nederland.  De New York Times beschrijft het lot van twee vluchtelingen, ongeveer even oud, die op dezelfde dag aan de Poolse grens aankwamen. De 21-jarige Katja, uit de buurt van Odessa, kreeg onderdak van een man die ze een heilige noemt, met elke dag vers brood en een goed gevulde koelkast. De andere vluchteling is Abagir, student geneeskunde. Bij de grens werd hij in elkaar geslagen, zowel lichaam als gezicht, en uitgescholden door politie en grenswachters die dat met overgave en genoegen deden. Want Abagir, 22 jaar, komt uit Darfoer, de hel van Soedan. Bijna drie jaar is hij onderweg geweest, en uiteindelijk in het Wit-Russische fuik gelopen. Belarus probeert vluchtelingen immers te dumpen in Polen. Nu zal bijna iedereen zeggen: dit zijn appels en peren. Een Afrikaanse asielzoeker, gevlucht voor de barbaren in Soedan, en die Europa binnen wil – dat is echt iets anders dan een Oekraïense vrouw, op de vlucht voor de Russen. Voor Abagir is dat verschil niet duidelijk. Waarom wordt hij mishandeld en vernederd, terwijl Katja een gratis vliegticket kan krijgen om waar dan ook in Europa heen te reizen, met open armen ontvangen waar ze maar wil. Waarom buigt de EU de regels om en geeft verblijfsvergunningen voor drie jaar? Waarom wordt er voor de Abagirs van deze wereld geen 106 miljoen euro bijeen-gecollecteerd? Ja, het zijn appels en peren. Maar waarom zijn voor Katja woonruime en banen beschikbaar, en wordt Abagir gezien als iemand die, als het hem al lukt Europa binnen te komen, de woning van een rechthebbende inpikt? Hoe zou het zijn als Abagir Albert heette, wit was en christen? En omgekeerd: als Katja Fatima heette en moslim was? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat Rusland hard geraakt wordt door sancties is een logisch gevolg van de acties van Poetin. Maar ondertussen worden Russen in Nederland aangesproken op de oorlog en richt het anti-Russische sentiment zich ook op de Russische cultuur, terwijl het zich juist tegen Poetin zou moeten richten. Volgens voormalig Rusland-correspondent Michel Krielaars is er sprake van een cancelcultuur tegen Rusland. Hij is te gast. Luister ook | Ondernemers vierkant achter anti-Russisch EU-beleid Oekraïne-debat Door de oorlog in Oekraïne is het belang van een goed buitenland- en defensiebeleid weer extra duidelijk geworden. Ondertussen vluchten Oekraïners voor de oorlog richting de EU-buurlanden. De Tweede Kamer debatteert er donderdag over. Te gast is Don Ceder, buitenlandwoordvoerder in de Tweede Kamer, namens de ChristenUnie. Luister ook | #53: Frans Timmermans zit op (te) hete kolen Poetin spreekt President Poetin heeft in een publieke kabinetsbijeenkomst weer van zich laten horen, terwijl 's ochtends het overleg tussen de buitenlandministers Kuleba en Lavrov van Oekraïne en Rusland op niets uitliep. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn heeft het laatste nieuws.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Denazificering, een van de doelstellingen die Vladimir Poetin zich heeft gesteld voor Oekraïne, is een behoorlijk potsierlijk streven voor een man die voor zijn eigen land steeds meer het klassiek-fascistische model kiest. Wie lijkt meer op Mussolini, Zelensky of Poetin? Ik zou zeggen: gemakkelijke keus.  Poetins nazi-referentie gaat over de omarming van het Duitse nationaalsocialisme door een deel van West-Oekraïne, nadat Stalin in 1932 en 1933 miljoenen Oekraïners de hongerdood had ingejaagd, een episode die de geschiedenis inging als de Holodomor – de hongernoodterreur. Iets waaraan Zelensky en de naoorlogse generaties Oekraïners part noch deel hebben.  Over de precieze definitie van fascisme verschillen historici en politicologen van mening. Maar over de belangrijkste kenmerken zijn ze het eens: het mythologiseren van het grote rijk dat het land ooit was (in elk geval in de fantasie van de grote leider), de verering van machtsvertoon en geweld, het systematisch buiten werking stellen van de vrije meningsuiting, een klopjacht op de media, strenge censuur en slimme propaganda. En de gelovigen dwepen graag met een oorlogssymbool – in dit geval de mysterieuze letter Z, die op tanks, t-shirts auto’s en etalages verschijnt. Niemand weet waar die Z – een letterteken dat het Cyrillisch niet eens kent – vandaan komt, trouwens. Het kan een runenteken zijn.  En misschien wel de meest verderfelijke eigenschap: klikken. Dus het gevaar dat je door je eigen buren of collega’s wordt verraden. Je bent in het Rusland van nu snel verdacht, vooral als verdediger van het vrije woord. Als een van de laatste kampioenen daarvan gooide Derk Sauer, uitgever van de Moscow Times, de handdoek in de ring.  Twee derde van de Russen steunt de oorlog in Oekraïne, de populariteit van Poetin ligt ruim boven de 60 procent, iets dat weinig staatshoofden en regeringsleiders hem nadoen. Dat was bij Mussolini ook zo – totdat het niet meer zo was. Dus wie weet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze podcast hoor je een update over het allerlaatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Presentator Meindert Schut geeft je de laatste updates met analyses en verhalen van onder meer buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ondernemers in Europa kunnen zich vinden in de sancties die de EU heeft ingesteld tegen Rusland. Dat zegt Frank Heemskerk, secretaris-generaal van de European Round Table of Industry (ERT). Heemskerk - die in het verleden ook bewindvoerder bij de Wereldbank en staatssecretaris was -  doet ook een oproep aan Europa om meer zelfvoorzienend te worden in het digitale domein. Luister ook | #52: De kanttekeningen bij een krankzinnige week in Europa Europa Update: Oekraïne Het laatste nieuws uit Oekraïne is dat het megakonvooi van de Russen tot stilstand is gekomen op weg naar Kiev. Europa-verslaggever en voormalig Oekraïne-correspondent Geert Jan Hahn heeft het laatste nieuws. Luister ook | BNR Special | Vlucht uit Oekraïne Knarsetandend kijkend China China zit met de Russische invasie in Oekraïne in zijn maag. Het land veroordeeld de inval niet hardop, maar gaf wel een duidelijk signaal door zich te onthouden van stemming bij anti-Russische revoluties in de Veiligheidsraad en Algemene Vergadering van de VN. Te gast is Ron Keller, voormalig ambassadeur in China, Rusland en Oekraïne. Luister ook | #117 Terug van weggeweest: Koude Oorlog Postma in Amerika De oorlog in Oekraïne vormde een belangrijk onderdeel van de State of the Union van president Biden. Hij kwam met nog meer sancties richting Rusland. Toch waren de reacties op zijn rede wisselend, legt Amerika-correspondent Jan Postma uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Contact met onze correspondent Joost Bosman in Kiev gaat moeizaam. Met spraakberichten over en weer proberen we zo goed en kwaad als het kan contact te houden. We zenden de berichten uit op de radio, spreken hem af en toe telefonisch, maar het blijven fragmenten. Samen met een vriendin ontvlucht hij Kiev, en reist via Lviv naar het veilige Polen.  In Vlucht Uit Oekraïne neemt Connor Clerx je mee op de reis van Joost Bosman, van Kiev naar Polen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat Vladimir Poetin de oorlog tegen Oekraïne gaat winnen is waarschijnlijk, maar niet zeker. Wat wel zeker lijkt is dat hij zich heeft misrekend op de geopolitieke schok die hij teweeg heeft gebracht. Hij dreef de doorgaans kibbelende westerse mogendheden in elkaars armen, isoleerde zijn land financieel, cultureel en sportief en haalde zich zelfs de toorn op de hals van China, de reus die hem doorgaans gedwee volgt.  In de Europese Unie voltrekt zich een ware revolutie. De Brusselse moloch, die jarenlang overhoop kan liggen over landbouwsubsidies of visserijprijzen, sloot binnen enkele dagen de rijen en transformeerde zich tot een militaire unie, die indrukwekkende hoeveelheden zware wapens aan Oekraïne levert. Dissidente geluiden, bijvoorbeeld uit Hongarije, zijn verstomd.   Duitsland, sinds de Tweede Wereldoorlog met een uitsluitend defensieve krijgsmacht, besloot tot wapenleveranties aan Oekraïne, en gaat 100 miljard euro steken in zijn landsverdediging, waarmee ruim de NAVO-norm van twee procent van het BNP wordt gehaald waarop elke Amerikaanse president, van Reagan tot Biden, heeft aangedrongen. In het oog van een mogelijke derde wereldoorlog, vergeet Duitsland de tweede, onder daverend applaus van de Bondsdag en met instemming van de bondgenoten. De Ostpolitik van Willy Brandt, met als kern liever handel dan ruzie met de Russen, gaat het raam uit.  Ook die andere supermacht, China, distantieert zich van Poetin – niet met zoveel woorden, maar in de VN-Veiligheidsraad onthield China zich van stemming over een resolutie die de Russische invasie afkeurde. En president Xi gaf aan dat hij niet gediend is van agressie tegen een onafhankelijk land – des te opmerkelijker, omdat hij zelf het voornemen heeft Taiwan binnen te vallen.  De Amerikaanse rol als leider van de NAVO is in allerijl hersteld, maar ook bondgenoten als Japan, Taiwan, Zuid-Korea en Australië steunen de koers van sancties en scherpe afkeuring van Poetins oorlog. Zweden en Finland, bang geworden en diep gegriefd door Poetins dreigementen, omarmen de NAVO nu ook. Solidariteit onder de westerse bondgenoten is de afgelopen decennia vaak ver te zoeken geweest, maar nu is die er. Als het niet zo’n tragedie was voor de Oekraïners, zou je er Poetin bijna voor bedanken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze podcast hoor je een update over het allerlaatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Presentator Mark Beekhuis geeft je de laatste updates met analyses en verhalen van onder meer buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en natuurlijk verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dreigementen uit Amerika, ronkende teksten van de NAVO, waarschuwende vingers van de EU – als puntje bij paaltje komt, legt niemand Vladimir Poetin een strobreed in de weg. De onvermijdelijke sancties zijn onaangenaam, maar spijkerhard worden die niet, en Rusland kan, met zijn honderden miljarden aan cash reserve, best tegen een stootje. Vladimir Poetin maakt op behendige wijze gebruik van de zwakheden van het Westen.  Het eerste waaraan je denkt is het Russische gas, want Europa is daar voor 40 procent afhankelijk van. Durft de EU het aan om de import te stoppen? Of, in samenwerking met Amerika, de export te blokkeren, zoals met Iran is gebeurd? Wie dat gelooft, mag zijn vinger opsteken. Ander voorbeeld naar analogie van Iran: Aeroflot vliegt vrijwel uitsluitend met Airbus en Boeing toestellen. Een échte sanctie zou het stopzetten van de leverantie van onderdelen zijn, of onderhoudscontracten, en dat gaat allemaal niet gebeuren.  Dan het militaire aspect. De invasie van Dombas is acht jaar geleden begonnen. Extra Russische troepen, zoals Poetin aankondigde, zijn een provocatie, maart strikt genomen verandert er niets. Tenzij die troepen de demarcatielijn overtrekken en de rest van Oekraïne trachten te veroveren. Maar waarom zouden ze?    Poetin wilde uitvoering van het Minsk 2 akkoord, dat Oekraïne zou veranderen in een federatie, met autonomie voor Dombas. Daar verzette de Oekraïense president Zelensky https://www.washingtonpost.com/national-security/2022/02/11/russia-ukraine-minsk-agreements/ zich tegen, want dat kwam neer op annexatie van het oosten. Dat is, door Poetins optreden, nu ook gebeurd, en er is geen enkel middel – politieke druk of sancties – dat hem van gedachten zal doen veranderen.    Belangijker voor Poetin: omdat Oekraïne nu feitelijk in tweeën is gehakt, is toetreding tot de NAVO onmogelijk geworden. Het blijft jammer dat de NAVO het signaal van de Franse president Macron niet heeft opgepakt, die Poetin vorige week voorhield om Oekraïne te ‘finlandiseren https://www.trouw.nl/buitenland/biedt-neutraliteit-a-la-finland-voor-oekraine-een-uitweg-uit-de-crisis~bf49ed1b/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F ,’ want dat was het ei van Columbus. Maar dat is praten achteraf.    Het onder de voet lopen van het westerse deel van Oekraïne heeft hij niet nodig en gaat hij niet doen. West-Oekraïne is anti-Russisch, en bezetting van een vijandelijk gebied is kostbaar en gevaarlijk. En het zou leiden tot een absolute en volledige boycot door het Westen, dus inclusief gas, Boeings en Airbussen. Strategisch heeft hij de buit al binnen, See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland erkent de twee afvallige provincies in Oekraïne en wil troepen sturen. Ondertussen kondigen Amerika en Europa een scala aan sancties af tegen de Russen. Wat is er gaande en welke scenario's kunnen zich de komende uren, dagen en weken voltrekken?In deze tijden van oplopende geopolitieke spanningen is het opnieuw tijd om de BNR-alliantie bijeen te roepen. Het ongebruikelijke verbond van ALLE geopolitieke podcasts van BNR in een nieuwe Oekraïne Special.Liever kijken dan luisteren? Klik dan hier.Hugo Reitsma ontvangt: Universitair docent internationale betrekkingen Arend Jan Boekesteijn, van Boekesteijn en de WijkBuitenlandcommentator Bernard Hammelburg, van BNR De Wereld en de Amerika podcast (Oost-) Europa verslaggever Geert Jan Hahn, van de Europapodcast en de perestrojkast en Europa correspondent Stefan de Vries, van de EuropapodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Er komt géén oorlog in Oekraïne, zegt Poetin herhaaldelijk. Toch is de rest van de wereld daar nog niet zo zeker van. Volgens president Biden is de kans op een Russische inval juist heel groot. Te gast is journalist en Ruslandkenner Hubert Smeets. Luister ook | Nederlandse server betrokken bij cyberaanval Oekraïne offline; bedrijf hostte eerder extreemrechtse vizier op links Europa Update Europaverslaggever Geert Jan Hahn heeft nieuws uit Oekraïne. Cyberaanvallen op het Oekraïense ministeries en banken liepen via een Nederlandse server. En dat heeft grote gevolgen voor Oekraïne, maar ook voor Europa. Te horen is ook Lada Roslycky, ze adviseert bedrijven en landen op het gebied van defensie, veiligheid en cyberveiligheid.  Luister ook | #50 Het deksel op de Poolse en Hongaarse neusIran-deal De Verenigde Staten sluiten het liefst zo snel mogelijk een Iran-deal. Heeft Iran zelf ook haast? Of hebben ze hun ogen gericht op China? Dat vragen we aan politiek analist en Iran-kenner Damon Golriz.Luister ook | #115 'Bad mother-truckers'Postma in Amerika De Amerikaanse congresverkiezingen zijn pas in november. Maar in Texas is de verkiezingsgekte al begonnen. Daar kun je al stemmen voor de primaries. En bij de Super Bowl was de eerste verkiezingsspot te zien. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Oekraïense kwestie heeft Joe Biden makkelijk praten. De lopen van de Russische tanks staan niet op de Verenigde Staten gericht, en handelsbetrekkingen hebben Amerika en Rusland nauwelijks. Tussen Europa en Rusland zit dat totaal anders – die hebben enorme handelsbelangen. Oorlog en sancties zouden voor de Russen en voor ons desastreus zijn.  Poetin en de Europese leiders, Macron en Scholz,, maar ook Rutte, hebben ongetwijfeld een calculator, een stukje papier, een potlood en een vlakgommetje op hun bureau liggen om de consequenties van hun militaire tromgeroffel uit te rekenen. Poetin, schrijft diplomatiek correspondent Steve Erlanger van de New York Times, heeft twee opties: ofwel hij verovert Oekraïne, of hij behoudt de handelsrelatie met Europa. Allebei is onmogelijk,  Die handelsrelatie is enorm. De belangrijkste Russische exportartikelen zijn natuurlijk olie en gas, en Europa neemt, als grootste handelspartner van Rusland, daar zoveel van af dat de economie zonder die export in elkaar zou storten. De verkoop van Russische fossiele brandstof aan China, die de laatste jaren enorm is opgevoerd, kan het verlies aan Europese klandizie bij lange na niet compenseren.  Het zou ook voor Europa rampzalig zijn. Nederland, bijvoorbeeld, heeft een robuust handelsoverschot met Rusland. Door het wegvallen van Rusland als markt gaan we niet failliet, maar het is wel een gevoelige dreun. Toch is het voor Rusland ernstiger, want behalve China heeft het geen snel te ontwikkelen, potentiële nieuwe markten.  Alleen de dreigende economische ravage is al een goede reden om van oorlog af te zien. Maar het geeft ook een inkijkje in de rol van Amerika. Poetin beschouwt alleen Biden als echt serieuze gesprekspartner, omdat alleen die, als leider van de grootste militaire mogendheid en de NAVO, de voor Rusland verlossende woorden kan spreken dat Oekraïne geen NAVO-lid wordt. Voor Biden gaat het in de eerste plaats om de suprematie van Amerika in het geopolitieke spel. Daarbij heeft het Europese economische belang niet de hoogste prioriteit, wat bijvoorbeeld blijkt uit zijn dreigement om Nord Stream 2 niet in gebruik te nemen. Terwijl hij er niet over gaat – het is een Russisch-Duits project.  Beteugeling van de Oekraïense crisis is primair een zaak tussen Rusland en Europa. Het is goed dat Macron en Scholz zich zo uitsloven. Een beleefd telefoontje met Biden om zich een beetje gedeisd te houden zou geen kwaad kunnen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is erop of eronder voor de Europese Unie in het conflict rond Oekraïne. De Franse president Macron doet zijn uiterste best om de gemoederen te bedaren. En het verdrag van Maastricht viert deze week zijn dertigste verjaardag. Lukt het de Europese Unie om te laten zien wat ze waard is? Te gast is Mathieu Segers, hoogleraar Hedendaagse Europese Geschiedenis aan Maastricht University en maker van de podcast Café Europa. Luister ook | Alles wat je moet weten over de Oekraïnecrisis. Met Hammelburg, De Wijk en Hahn. Europa Update Het was weer een week voor diplomatieke krachtmetingen in Europa, en dat gold vooral voor Macron. Hij was bij Poetin, bij de Oekraïnse president Zelenski, en belde met Verder overlegt hij met de 'Weimar Dreieck' én in het Normandië-format met Duitsland.  Macron schaakt op allerlei borden tegelijk.  Luister ook | #49 Een overvloed aan Europese studenten De Indische Doofpot De Verjaringswet uit 1971 moest verhinderen dat oorlogsmisdaden niet zouden verjaren. Dat gebeurde ook, met één uitzondering. De misdaden uit de dekolonisatieoorlog met Indonesië. Te gast onderzoeksjournalist Maurice Swirc, die schreef een boek over hoe het kan dat die misdaden nooit zijn vervolgd.  Luister ook | #114 De strijd tegen keizer Trump Postma in Amerika Dat Trump documenten uit het Witte Huis mee naar huis nam, krijgt een serieuzer vervolg. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Steun onder de bevolking is de basis van het coronabeleid. Een snel groeiende meerderheid is van mening dat de pandemie is veranderd in een endemie, al is de wetenschap nog niet zo ver. Maar de protesten nemen toe, en de marge waarbinnen regeringen, wetenschappers en de gezondheidszorg manoeuvreren wordt met de snelheid van het geluid kleiner. De ontwikkelingen in Canada zijn evenzeer een teken aan de wand als de razend populaire actie van Mona Keijzer.  In Canada, waar de vaccinatiecampagne, met ruim 84 procent, goed is geslaagd, barstte totaal onverwacht de protestbom in Ottawa. Vrachtautochauffeurs, woedend over de vaccinatieplicht bij transporten naar de Verenigde Staten, trokken massaal naar de hoofdstad, blokkeerden overal het verkeer en begonnen een toeterconcert dat nooit meer leek te stoppen. Er waren meer truckers dan politieagenten, en dus kondigde de burgemeester de noodtoestand af. Het was inmiddels niet meer een demonstratie, maar een bezetting. Dit ‘Vrijheidskonvooi,’ uitstekend georganiseerd en gefinancierd, trok allerhande andere groepen aan, van de inmiddels bekende holocaust-vergelijkers tot neonazi’s met hakenkruisvlaggen, ultrarechtse activisten – kortom, het beeld van het keurige Canada liep behoorlijke averij op.  Van de zuiderburen kwam onmiddellijk steun. Donald Trump noemde premier Trudeau ‘een extreemlinkse gek,’ die Canada ‘heeft vernietigd met zijn krankzinnige vaccinatieplicht.’ De Texaanse minister van justitie prees de ‘patriottische’ Amerikanen die geld hadden overgemaakt aan de Canadese truckers. En het protest breidde zich uit naar Toronto, Edmonton, Halifax en Vancouver.    Die woede en agressie hebben natuurlijk verschillende bronnen. Het is een ideale actie voor anti-vaxxers, maar er zijn ook heel veel doodgewone burgers die vinden dat het afgelopen moet zijn met de coronamaatregelen. Die beweging begint een universeel karakter te krijgen. En dat zie je ook in de actie van Mona Keijzer. Haar inzet is wat minder radicaal, want de afschaffing van de coronapas is een eis die op niet al te lange termijn ongetwijfeld toch wel in vervulling gaat. De formulering lijkt wél op het Canadese protest: ‘Overal gaat de maatschappij weer open, behalve in betwetersland Nederland.’   Tekenend is, behalve de honderdduizenden Nederlanders die haar petitie tekenen, een peiling die het Dagblad van het Noorden hield over de vraag of zij gelijk heeft. 79 procent van de deelnemers vond van wél. Dat is echt veel. Nederland gaat de komende week verder open. Net op tijd, want voordat je het weet, heb je Canadese toestanden. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

SP-senator Tiny Kox is gekozen tot voorzitter van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa. Hij treedt aan in een tijd waarin ook de Raad wordt geconfronteerd met de Oekraïnecrisis. Maar er zijn ook zorgen over Turkije en Bosnië-Herzegovina. Hij roept op tot het leveren van verstand en diplomatie, niet op het leveren van wapens. Luister ook | Alles wat je moet weten over de Oekraïnecrisis. Met Hammelburg, De Wijk en Hahn. Europa Update De Oekraïense hoofdstad Kiev was het diplomatieke epicentrum van de wereld deze week. Wereldleiders kwamen en gingen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn was erbij. Hij omschrijft vooral de manier waarop premier Rutte en minister Hoekstra werden ontvangen als een 'stoelendans'. Luister ook | #48 Europese veiligheid en de aanhoudende Russische dreiging Olympische Spelen De Olympische Spelen in Beijing gaan vrijdag van start. De Spelen worden overschaduwd door corona en diplomatieke boycots. Bij de vorige Spelen van Beijing in 2008 was het beeld van China nog heel anders. Te gast is voormalig China-correspondent Oscar Garschagen. Luister ook | #113 Biden valt uit zijn rol Postma in Amerika Gerrymandering is een begrip dat Democraten altijd woest maakt. Het zijn immers de Republikeinen die het vaak toepassen. Maar nu doen de Democraten het opeens zelf. Het was ook de week waarin de Democraten zich rot schrokken. Een senator belandde in het ziekenhuis waardoor de partij zijn meerderheid in de Senaat opeens kwijt was. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met zijn 58 jaar is Viktor Orbán oud genoeg om de Hongaarse toetreding tot de NAVO, in 1999, en tot de EU, in 2004, te hebben meegemaakt, maar tijdens de Hongaarse Opstand van 1956 was hij nog niet geboren. Zijn illustere voorganger Imre Nagy, door de Russen geëxecuteerd, en verzets-kardinaal Mindszenty, die de Amerikaanse ambassade in Boedapest binnenvluchtte en daar vijftien jaar zou blijven, kent hij alleen uit de verhalen.  De Russische bezetting, het neerslaan van de opstand op 4 november 1956 door het Sovjetleger, de minstens 6.000 doden en 13.000 arrestaties – het zijn de macabere herinneringen van een Oostblokland dat zich vergeefs uit de Russische wurggreep trachtte te ontworstelen. Orbán noemt het de strijd tegen het communisme, en voor hem zijn de Sovjets van toen niet de Russen van nu. Voor veel Hongaren is dat lariekoek en moet het een gruwel zijn dat Orbán de schoothond is van Vladimir Poetin.  Feit is dat Orbán meer is dan de luis in de pels van NAVO en EU. Hij noemt de kwestie-Oekraïne een Amerikaans-Russisch conflict. Hij steunt, tot ontsteltenis van de westerse wereld, maar tot grote tevredenheid van Poetin, de Servische enclave Republika Srpska in Bosnië. Hij koopt een Russische kernreactor en méér aardgas, en bestelt massaal het Russische Sputnik-vaccin. Hij houdt immigratie tegen, discrimineert homo’s en transgenders, kijkt neer op de liberale democratie, zoals wij die kennen, en noemt zijn land trots een onliberale democratie. Een autocratie, dus, naar voorbeeld van zijn inspirator en vriend Donald Trump. Trump steunt hem  en zijn Fidesz-partij voor de verkiezingen van begin april, en overweegt campagne voor hem te komen voeren. Voor wat hoort wat, want Orbán steunde Trump in 2020.  De oppositie, een combinatie van zes partijen, staat in de peilingen ongeveer gelijk met Orbáns populistische coalitie. Maar er is gegronde vrees voor fraude, zoals dat sinds de laatste echt democratische verkiezingen in 2010 steeds gebeurt. Orbán voegt elke keer trucs toe aan zijn arsenaal. Zo legaliseerde hij ‘verkiezingstourisme’: Hongaren en etnisch-Hongaren die in grensstaten wonen, kunnen zich inschrijven en meestemmen in ‘swing states’ in het thuisland. In de Hongaarse verkiezingen wordt het erop of eronder. De EU en Organisatie voor Vrede en Samenwerking in Europa moeten alles op alles zetten om een leger waarnemers te sturen. Dat zijn we verplicht aan de oppositie, en al die Hongaren die zich 1956 wél herinneren. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In tijden van oplopende geopolitieke spanningen en dreigend conflict is de rationele oplossing: een alliantie. Vandaar dit ongebruikelijke verbond van ALLE geopolitieke podcasts van BNR in één in deze Oekraïne Special. Aan tafel bij Roos Abelman: Rob de Wijk, Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn. Wat is de kern van het conflict over Oekraïne, welke rol speelt de EU, was die speech van Biden over de gevolgen van een ‘minor incursion’ nou briljant of idioot, en wie trekt er in deze ruzie aan het langste eind? Je hoort het in deze eenmalige special van de geopolitieke podcasts van BNR. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Juist nu Europa bedreigd wordt door het conflict aan de grens met Oekraïne, blijven de Europese landen verdeeld over het antwoord daarop. Minister Hoekstra noemde de EU ‘eensgezind’, toch is er nog geen akkoord. Bernard Hammelburg praat erover met Rem Korteweg, senior onderzoeker Europa van Instituut Clingendael. En Europa-verslaggever Geert Jan Hahn heeft het laatste nieuws. Luister ook | Als de Russen (online) komen Italiaanse presidentsverkiezingen Italië kiest, op bijna Vaticaanse wijze, een nieuwe president. Meer dan duizend afgevaardigden zijn al sinds maandag bij elkaar in Rome om een keuze te maken. De grote vraag is of ‘Super Mario’ Draghi het roerige premierschap opgeeft voor het rustige presidentschap. Te gast is Catherine de Vries, hoogleraar politicologie aan de Bocconi Universiteit van Milaan. Lees ook | Van premier tot president: verruilt Draghi zijn functie? Postma in Amerika President Biden mag een rechter gaan kiezen voor het Hooggerechtshof nu Stephen Breyer heeft aangekondigd met pensioen te zullen gaan. Biden wordt nu geconfronteerd met een verkiezingsbelofte, die hij deed tijdens de voorverkiezingen deed in South Caroline: het benoemen van een zwarte vrouw. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nou, nou, zeg, wat een kinderachtige klaagzang uit de Kamer. Over lekken. Alsof daar iets mis mee is. Alsof die 150 Tweede Kamerleden niet over minstens zulke goede bronnen beschikken als de journalisten. Hoort de Kamer als eerste te worden geïnformeerd? Natuurlijk, maar als dat zo is, waarom verwijzen zoveel Kamerleden in hun vragen dan zo vaak naar politieke primeurs van diezelfde media?  Lekken zijn zo oud als de politiek, en ze horen er gewoon bij. Soms zit er een boze bron  achter. De Pentagon Papers, bijvoorbeeld, die ambtenaar Daniel Ellsberg in 1971 lekte, en waaruit bleek dat de Amerikaanse regering al lang wist dat de oorlog in Vietnam niet winbaar was. Of Deep Throat, de bron van het Watergate-schandaal. Of een MI6-spion, die in 2005 lekte dat premier Tony Blair al negen maanden voor de inval in Irak wist dat daar geen massavernietigingswapens waren. Of de formatie voor Balkenende II, in 2003, toen het CDA zoveel informatie lekte dat de PvdA buiten spel kwam te staan en de VVD binnen glipte.  In de Amerikaanse media wordt vaak als bron ‘een hoge regeringsfunctionaris’ genoemd. Met regelmaat is dat een minister, die zelf een belangrijke onthulling lekt om te kijken hoe een voornemen van de regering bij politiek en publiek valt. Als de reacties negatief zijn, gaat het voornemen van tafel, en wordt de zaak afgedaan als fake nieuws. Amerikanen doen ook nauwelijks aan embargo’s. Als de president zijn state-of-the-union toespraak houdt, worden de belangrijkste stukken tekst al van tevoren naar de media gestuurd.  Nederland worstelt met zijn eigen embargo-cultuur. Jarenlang probeerde het kabinet wanhopig de Troonrede geheim te houden, tot het besef doordrong dat het er niet zoveel toe doet als de politieke voornemens al voor Prinsjesdag bekend zijn. In de kwestie van de corona-persconferenties, waarover een anti-lek motie werd aangenomen, spelen waarschijnlijk meerdere factoren een rol. In de eerste plaats, op z’n Amerikaans, het meten van de temperatuur onder het volk. Als blijkt dat de quarantaineregeling in het onderwijs zowat tot een opstand leidt, kan de regeling nog even worden bijgeschaafd. Als 20 uur voor de naar vertier smachtende burger te vroeg is, kan dat nog snel naar 22 uur.  En misschien wel het belangrijkste: als je informatie onder voorbehoud lekt, genereer je extra aandacht. Er zijn meer mensen die nieuwsgierig zijn of de geruchten kloppen, en dus trekt de persconferentie meer kijkers. Wat héét – miljoenen meer. Waaronder 150 Kamerleden die de beledigde onschuld spelen.   Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Oekraïne-kwestie tussen Rusland en het Westen speelt de EU een bijrol, terwijl het over ónze veiligheid gaat. Bernard Hammelburg praat erover met Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66). Hij denkt dat het niet helpt als het Westen openlijk uitspreekt dat Oekraïne niet bij de NAVO komt en hoopt dan ook niet op Westerse concessies aan Poetin. Luister ook | Clash van grote woorden tussen VS en Rusland Eén jaar president Biden Joe Biden is deze week exact één jaar president van de Verenigde Staten. Hij markeerde dat jubileum met een persconferentie, maar daarin moest hij zich vooral verdedigen. Bidens 'approval rating' staat namelijk op een recordlaagte. Ondertussen ging in het Capitool de strijd om de kieswethervormingen gewoon door. Amerikanist Koen Petersen en Amerika-correspondent Jan Postma kijken naar Bidens presidentschap tot nu toe. Luister ook | Knokken om kiesrecht Europa Update: Italiaanse presidentsverkiezingen Italië krijgt volgende week een nieuwe president. Vanaf maandag gaan ruim duizend gedelegeerden daarover met elkaar in conclaaf. Volgens geruchten gaat premier Mario Draghi een gooi doen naar de functie, maar wie er exact meedoen is niet duidelijk. Wel is duidelijk dat de stemming vanwege coronamaatregelen plaatsvindt in een parkeergarage. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn sprak erover met PvdA-Europarlementariër Thijs Reuten. Luister ook | Leiden leidt de Europese wetenschapSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nee, er komt geen oorlog met Rusland, en het wordt tijd dat al die opgewonden standjes die over elkaar heen tuimelen met sombere voorspellingen en dreigende taal een beetje dimmen. Wat dan wel? Russische cyber-pesterijen, disinformatie-campagnes, intimidatie, misschien wat meer groene mannetjes in Oost-Oekraïne, maar meer wordt het niet. De hoofdrolspelers in deze wedstrijd armpje drukken zijn Amerika, Duitsland en Rusland. Niet Europa, hoewel het vooral om onze veiligheid gaat. Binnen de NAVO, waarvan de meeste Europese landen lid zijn, wordt met één tong gesproken, maar diezelfde Europese landen zijn het, als leden van hun andere club, de EU, niet eens. Bijvoorbeeld over mogelijke sancties. De regering-Biden heeft daar behoorlijk de smoor over in, want die verwacht dat Brussel en Washington eventueel een gezamenlijke, totale handelsboycot tegen Rusland instellen. Dat is voor hem het belangrijkste wapen uit het westerse arsenaal. Maar de EU reageert met de bekende geconditioneerde reflex: eerst maar weer een top, en dan waarschijnlijk nog een aantal. Europese leiders prefereren tobben op toppen boven boude besluiten. EU-buitenlandcommissaris Borrell gaf zijn zoveelste bewijs van onvermogen door Rusland te dreigen met het blokkeren van de Nord Stream 2 gaspijpleiding. Maar dat is een zaak van Rusland en Duitsland, dus daar gaat hij helemaal niet over. Hoewel de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Annalena Baerbock, moeite heeft met Nord Stream 2, wijst alles erop dat Bondskanselier Olaf Scholz vasthoudt aan het krankjorume standpunt van voorganger Angela Merkel: Nord Stream 2 is geen politieke, maar een commerciële zaak. Dat EU-commissaris Borrell dreigt met het blokkeren van Nord Stream 2, terwijl Scholz daar niet van wil horen, is een zoveelste illustratie van het amateurisme binnen de EU. Voor Poetin is dit allemaal uitstekend nieuws. De gasleveranties aan Europa gaan in elk geval door, hij speelt de westerse bondgenoten uit elkaar, hij weet dat hij met kleine pesterijen, zoals cyberaanvallen, best weg komt, en inmiddels is het echt wel duidelijk dat Oekraïne voorlopig niet lid wordt van de NAVO. Hij zegt met die 100.000 soldaten aan de grens geen plan te hebben om Oekraïne binnen te vallen, en de NAVO gelooft hem ook wel. Niet omdat Poetins woord een woord is, maar omdat hij zich simpelweg geen groot militair conflict en een bezetting kan veroorloven. Hoeft ook niet, want op de keeper beschouwd, heeft Poetin bereikt wat hij wil. De dreigementen over en weer gaan vast nog lang door. En hoewel dit advies wellicht tot hoongelach leidt, zou ik zeggen: gaat u rustig slapen.  Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De clash tussen de VS en Rusland lijkt er vooral één van dreigende taal te zijn. Zo had Rusland het zelfs over de dreiging van een Derde Wereldoorlog. Beide partijen blijven met elkaar praten, om de NAVO. Is daarmee de ergste kou uit de lucht? Te gast is Peter Wijninga, defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Europa Update De NAVO praat deze dagen niet alleen met Amerika en Rusland, maar ook met het land waar alle ophef eigenlijk om draait: Oekraïne. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is op locatie en legt uit hoe de vlag erbij hangt. De Franse verkiezingscampagne Emmanuel Macron is er alles aan gelegen om zijn herverkiezing veilig te stellen. De concurrentie komt vooral van rechts. De grootste kanshebber om het Macron moeilijk te maken zijn niet de rechtspopulisten Le Pen of Zemmour, maar de Gaullistische Valerie Pecresse. Te gast is historicus en Frankrijk-kenner Niek Pas. Postma in Amerika Een aantal Republikeinse senatoren spreken oud-president Trump tegen. Zij ontkennen dat er sprake is van verkiezingsfraude, waar Trump nog altijd in gelooft. Ook de Republikeinse leider in de Senaat, Mitch McConnell, verdedigde de senatoren. Daar liet Trump het niet bij zitten, legt Amerika-correspondent Jan Postma uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met het intrekken van het visum van tennis-superster Novak Djokovic heeft de Australische regering een putdeksel opengetrokken waaruit allerhande vuiligheid naar buiten komt. Het gaat een beetje over Djokovic, maar vooral over Australië zelf. Want tegen wie geen ‘mate’ is, is het land heel wreed. Over Djokovic, die tegen vaccinatie is, mag iedereen denken wat hij wil. Hij heeft bijval, maar ook felle kritiek. Washington Post columnist Max Boot noemt hem ‘de zoveelste zanikende sport-superstar die het te hoog in zijn bol heeft.’ Dat een hoop Australiërs woedend waren dat een anti-vaxxer zomaar naar binnen mocht, terwijl zij zelf hun dierbaren uit het buitenland al twee jaar missen, is begrijpelijk. Minstens zo spannend is het onverwachte inkijkje in de binnenlandse politiek. De staat Virginia had weldegelijk ingestemd met het verlenen van een visum voor de Serviër, die weliswaar niet is gevaccineerd, maar die corona heeft gehad. Maar de immigratiedienst valt onder de federale regering van premier Morrison, en die zit in een verkiezingsjaar. Dus in al die protesten tegen de toelating van Djokovic zag hij een gouden kans. De immigratiedienst sloot hem vervolgens op in een hotel, dat onderdeel uitmaakt van het beruchte Australische stelsel van detentiecentra voor immigranten. Op dat punt is Australië met stip het wreedste land in de democratische wereld. Die detentiecentra doen denken aan Guantanamo. Het zijn gevangenissen, waar de gedetineerden soms jaren wachten op een visum. De kamers zijn cellen, van verzorging is nauwelijks sprake, het eten is barbaars. Bootvluchtelingen komen sinds 2013 terecht op het eiland Nauru, en tot voorkort in Papua Nieuw-Guinea. Een kamp op het eiland Manus is inmiddels gesloten nadat het Hooggerechtshof van Nieuw-Guinea de detentie illegaal noemde. Het is dus begrijpelijk dat de gedetineerden Djokovic via de media hebben opgeroepen om voor hen in actie te komen. Hij heeft het even zelf meegemaakt en met zijn eigen ogen gezien. Voor de vluchtelingen in detentie is de tennisster geen eigenwijze wappie, maar een metafoor voor hun eigen onrecht. Premier Morrison mag met zijn actie misschien wat stemmen winnen, hij had vast niet gerekend op dat putdeksel, dat voor de ogen van de hele wereld openging. Hij kan vast precies uitleggen wat een ‘mate’ is, maar mensenrechten vallen daar niet onder. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De spanningen tussen Amerika en Rusland nemen Koude Oorlog-achtige vormen aan. In theorie zou er zelfs een hete oorlog kunnen ontstaan. De oorzaak: Oekraïne. Na een telefoongesprek tussen Biden en Poetin treffen beide landen elkaar komende week. Bernard Hammelburg praat erover met Hubert Smeets, columnist en Rusland-deskundige van Raam op Rusland. Hong Kong China vergroot zijn invloed in Hong Kong in rap tempo. Nu is de vrije pers aan de beurt. Afgelopen week sloten de laatste twee grote mediaorganisaties hun deuren uit angst voor de dreiging uit Beijing. Te gast is oud-inwoner van Hong Kong en voormalig CDA-Tweede Kamerlid Kathleen Ferrier. Europa Update Wanneer een land lid wordt van de Europese Unie is het gebruikelijk dat ook diens taal erkent wordt. Maar soms duurt dat even. Zo werd Ierland al in 1973 lid van de Unie, maar de Ierse taal is pas sinds deze week een officiële taal in Brussel en Straatsburg. Daarover hoor je Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Postma in Amerika De VS staat stil bij de bestorming van het Capitool in Washington DC, precies een jaar geleden. Er zijn veel verschillende herdenkingen en toespraken, maar die van Donald Trump gaat niet door. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe dat komt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor Europa blijkt de politieke boycot, die Joe Biden een maand geleden instelde tegen de Olympische Winterspelen in China, een bijzonder hete aardappel te zijn. Dat Amerika geen officiële delegatie stuurt kreeg bijval van Australië, Nieuw-Zeeland, het Verenigd Koninkrijk en Japan, maar in de EU-lidstaten zitten de regeringen naar elkaar kijken en zie je ze hopen dat deze kwestie vanzelf overwaait.  Koning Willem-Alexander speelt, heel slim, de coronakaart. Hij gaat niet omdat hij het raar vindt om erbij te zijn terwijl de fans vanwege de pandemie niet welkom zijn. De Duitse minister van buitenlandse zaken, Annalena Baerbock, sluit zich aan bij de manoeuvre van Biden – geen delegatie naar China vanwege de mensenrechten – en gaat dus niet, maar dat is een politieke schwalbe, want ministers van buitenlandse zaken gaan zelden naar Olympische Spelen. Bovendien houdt haar eigen Bondskanselier, Olaf Scholz, een slag om de arm.  Demissionair minister van Buitenlandse Zaken, Ben Knapen, stak niet onder stoelen of banken dat hij het lastig vond dat Biden de EU met zijn besluit had overvallen. Wel of niet meedoen aan zo’n politieke boycot kan alleen, zei hij, binnen EU-verband. Onder geen beding gaat Nederland een eigen standpunt innemen. China is misschien een Goliath, maar het kleine Nederland is geen David – daar kwam het op neer. Tijdens een EU-top, een paar weken geleden, werd de kwestie wel geagendeerd, maar er kwam geen conclusie. Litouwen was wél duidelijk: geen delegatie. Maar dat was omdat het land toch al knallende ruzie met China heeft vanwege het aanhalen van de banden met Taiwan. Hongarije vond de hele discussie zinloos, en Oostenrijk meent dat je van de Spelen geen politieke pion moet maken.  Dat Europese standpunt komt er dus simpelweg niet. Voor China is daarmee al meer bereikt dan het hoopte, want Biden heeft in Chinese ogen de Europese landen in deze kwestie uit elkaar gespeeld. En IOC-voorzitter Thomas Bach verwacht dat een meerderheid van minstens 80 deelnemende landen sowieso een regeringsdelegatie stuurt.  Bidens Olympische manoeuvre heeft zeker irritatie gewekt. Maar de Spelen beginnen al op 4 februari – te snel om het nog eens met de Amerikanen of onder EU-lidstaten uit te praten. En, zoals een goed ingevoerde diplomaat het zegt: dan is de discussie over het WK voetbal in Qatar nog niet eens begonnen. Welke regering durft daar een delegatie heen te sturen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het spionageschandaal Pegasus is terug. Afgelopen zomer bleek dat onder meer journalisten en politici uit minstens 40 landen door inlichtingendiensten waren gehackt met de Pegasus-software uit Israël. Nu blijkt dat Polen er ook door getroffen is. De Poolse oppositie is in 2019 bespioneerd met de software. Het wordt al het Poolse Watergate-schandaal genoemd. Bernard Hammelburg praat met VVD-Europarlementariër Bart Groothuis. En Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit hoe er in Polen gereageerd wordt. Luister ook | Pegasus: gevaarlijk, maar ook nodig Energieprijzen De energieprijzen zijn dit jaar hard gestegen. Vooral de prijs van gas ging door het dak. Hoewel de prijzen sinds een week weer dalen, ligt de prijs nog altijd veel hoger dan vorig jaar. Hoe heeft dit kunnen gebeuren en wat zijn de verwachtingen voor 2022? Te gast is René Peters, energie-expert verbonden aan TNO. Luister ook | Kernenergiebeleid komt nog niet tot de kernSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu Omikron het beeld van corona verandert – veel meer besmettingen, maar milder – is het extra interessant om te zien wat het draconische beleid oplevert dat de stad New York deze week invoerde. Simpel gezegd: als je ouder bent dan 5 mag je nergens meer in, tenzij je bent gevaccineerd. Dus geen toegang tot restaurants, kantines, theaters, zwembaden, sportscholen, maar ook niet tot je werk. Werkgevers zijn verplicht van al hun werknemers bij te houden of en wanneer ze zijn gevaccineerd, van kleine winkeltjes tot het grootste bedrijf. En de sancties zijn pittig: duizend dollar boete per niet gecontroleerde werknemer. Oostenrijkse toestanden, dus. Maar vaccinatieplicht is onder Amerikaans recht niet mogelijk, dus wie niet wil, hoeft nog steeds niet. Alleen komt hij simpelweg nergens meer binnen. Dat burgemeester De Blasio met zijn decreet waarschijnlijk hele series wetten, en ongetwijfeld ook grondrechten, schendt, lijdt geen twijfel. De Texaanse gouverneur Abbott draait het om door zich te verzetten tegen vaccinatiedwang, of de plicht om mondkapjes te dragen. Enkele maanden geleden ging hij nog verder: werkgevers die werknemers zouden controleren op vaccinatie, konden daarvoor duizend dollar boete krijgen. Tot nu toe waren het juridische schermutselingen, hoewel – voornamelijk onder Republikeinen – het schuim van woede al op de lippen komt als het woord vaccin zelfs valt. Nu is het plotseling vooral een statistische kwestie geworden: gaat die superstrenge New Yorkse vaccinatieplicht leiden tot een daling van het aantal besmettingen, in een metropool waar 9 miljoen mensen op een kluitje wonen? Dat is waarschijnlijk, maar als het zo is, wat gaat de samenleving met die kennis doen? Er zijn beroemde, absurdistische statistiekjes uit het wegverkeer: hoe lager de toegestane snelheid, hoe geringer het aantal ernstige ongelukken. Als je al het verkeer volledig verbiedt, weet je zeker dat het aantal ongelukken naar nul zal dalen. Veel Amerikanen hebben het gevoel dat New York nu zo’n surrealistische situatie aan het bereiken is. Natuurlijk, voor veel New Yorkers is thuiswerken of -studeren een optie, maar voor miljoenen gaat dat simpelweg niet. Daarmee wordt de New Yorkse regel een model voor een steeds duidelijker wordend dilemma: wat doe je met de weigeraars – ongetwijfeld onevenredig vaak besmet – in een land waar een sociaal vangnet ontbreekt? Daar hebben ze niet over nagedacht. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland krijgt er mogelijk twee nieuwe kerncentrales bij volgens het coalitieakkoord. Tegelijkertijd moet de Europese Commissie besluiten of kernenergie als groene investering beschouwd mag worden, maar in Brussel is men het nog niet eens. Bernard Hammelburg praat met Wim Turkenburg, emeritus hoogleraar wetenschap, technologie en samenleving aan de Universiteit Utrecht. En Europa-verslaggever Geert Jan Hahn licht de Brusselse worsteling toe. Chaos in Libië Libië verkeert al tien jaar in chaos, na de dood van Moammar Kaddafi. Zijn zoon Saïf al-Islam rammelt nu aan de poort, maar hij mag niet meedoen aan de presidentsverkiezingen. Na de Arabische Lente en de moord op Kaddafi senior kent het land minimaal twee regeringen, maar in het land zelf zijn ook nog allerlei stammen die gebieden in hun greep houden. Daarover voormalig minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal. Postma in Amerika Donald Trump heeft zijn boosterprik gehaald. Vanuit het kamp der Trumpisten kwamen wisselende reacties, en in een zaal werd hij voorzichtig uitgejouwd. Vooral de influencers en talking heads uit die vleugel van de Republikeinen lieten van zich horen over waarom zij zich nooit zouden laten vaccineren, waaronder Sarah Palin. Daarover Amerika-correspondent Jan PostmaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hopelijk komt er zo snel mogelijk een parlementaire enquête over de coronacrisis, en hopelijk blijkt dan waarom Nederland op minstens twee essentiële momenten heeft geblunderd. Eerst met het stilleggen van het net gestarte vaccinatieprogramma, vanwege bijeffecten bij één derde persoon, dat honderden extra besmettingen, 60 IC-opnamen en 20 doden tot gevolg had. En nu de booster-blunder van de afgelopen maanden, die een hele samenleving straft die zich best goed aan de regels houdt. Inmiddels geeft Hugo de Jonge toe dat Nederland zowat hekkensluiter is in het booster-tempo. Maar, zo klinkt het verontschuldigend, onze buren hebben vergelijkbare omikron-problemen. Oh ja? Denemarken, door De Jonge als voorbeeld genoemd, sluit de kunstsector, maar verder gaat het leven min of meer gewoon door. Een verdere blik op Europa: Frankrijk boostert zich helemaal suf, en zonder vaccinaties plus booster ben je persona non grata, net als Italië en Duitsland, die vastberaden tot een 2G-beleid zijn overgegaan. In Oostenrijk ben je welkom, maar ook alleen gevaccineerd. In België zijn er beperkingen, maar de kunstwereld is open en tot 23.00 uur kun je gewoon dineren. Zelfs in Groot-Brittannië, waar omikron keihard toeslaat, blijven voorlopig de pubs open. Hier, in het linkse New York, is alles open. In een stad waar pressie en dwang ondenkbaar waren, geldt nu vaccinatieplicht voor iedere werknemer, van een winkeltje tot een beursgenoteerde onderneming, en een strikte toegangscontrole in elk theater, museum en restaurant. Prikken en boosteren kan zo’n beetje op elke hoek, bij elke drogist, en vaak 24 uur per dag. Overwerkte artsen en verpleegkundigen? Ja, maar het is hun vak, en nood breekt wet. In Nederland worden we geframed om twee redenen: wij blijven de beschaamde eigenaar van het geringste aantal IC-units in de westerse wereld. En om de booster-blunders te verhullen. In augustus en september waren er internationaal al overtuigende resultaten met boosters, maar de Gezondheidsraad vond het, in al zijn wijsheid, op 14 september alleen nodig om voorbereidingen aan te bevelen, want er was nog geen bewijs. Op 3 november nam de Tweede Kamer een motie aan om er met volle boosterkracht tegenaan te gaan. In plaats daarvan stortte een batterij aan ambtenaren, GGD-bobo’s en elkaar tegensprekende pennenlikkers bij OMT en RIVM zich in tenenkrommend beleidsberaad over de opzet en de uitvoering. En dit terwijl de kans op een omikron-infectie aantoonbaar drastisch afneemt na een derde prik. Dat zegt Hugo de Jonge zelf ook, maar als poortwachter van de volksgezondheid is hij kennelijk de sleutels kwijt. Op naar die parlementaire enquête.  Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland heeft eindelijk een coalitieakkoord. Juist op het moment dat Rusland aan de Oekraïense poort rammelt. Welke rol geopolitieke rol moet Europa op zich nemen en welke rol heeft Nederland daarin? Bernard Hammelburg praat met Han ten Broeke, directeur politieke zaken van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. China vreest Omikronvariant China wist grotendeels te ontsnappen aan de deltavariant van het coronavirus. Inmiddels zijn de eerste besmettingen met de Omikronvariant geconstateerd. Het land vreest een nieuwe besmettingsgolf. Daarover te gast is voormalig China-correspondent Oscar Garschagen. Europa Update Het is het oosten dat de klok slaat in Europa. Op de laatste EU-top van het jaar staat de omgang met Rusland centraal en woensdag sprak de EU met landen als Oekraïne, Georgië en Moldavië over de Russische dreiging. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn hoor je over de maatregelen die die landen wensen, waaronder 'preventieve sancties'. Postma in Amerika SMS’jes van Fox News houden Amerikanen bezig. Anchors Laura Ingraham en Tucker Carlson hadden op 6 januari contact met Trumps toenmalige stafchef Mark Meadows over de bestorming op het Capitool in Washington. Achter de schermen bleken zij daar heel anders over te denken dan ze op het nieuws lieten weten. Daarover Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vitriool is niet alleen buiten, maar ook in de politiek in korte tijd gemeengoed geworden. In 1996 oordeelde de Nederlandse rechter nog dat een oproep van de politicus Janmaat om ‘de multiculturele samenleving af te schaffen,’ strafbaar was. Nu scheldt het nieuwe rechtse Franse politieke wonderkind Eric Zemmour jonge migranten uit voor ‘dieven,  moordenaars en verkrachters.’ In het Amerikaanse Congres noemt een Republikeinse vrouw een collega ‘terrorist.’  Ook in 1996 vonden heel wat Nederlanders het Janmaat-vonnis bekrompen, en ook toen klonk alom de mening dat in een democratie de vrijheid van meningsuiting vrijwel onbeperkt is. Janmaat werd gazien als gezien, maar verlaagde zich niet tot ordinaire scheldkanonnades. De rel tussen een aantal Republikeinse vrouwen is andere koek. De Republikeinse Lauren Boebert noemde haar Democratische collega Ilhan Omar, links en moslim, een ‘terrorist.’ Dat vond de Republikeinse Nancy Mace te ver gaan, en dat leidde weer tot een uitval van Marjorie Taylor Greene, die Mace verweet aan te schurken tegen een ‘Jihad Squad.’  Zemmour, zoon van Algerijnse immigranten, die in Frankrijk in de politieke arena treedt tegen Emmanuel Macron en Marine LePen, trekt alle registers open tegen immigratie en de islam. Daarvoor wordt hij regelmatig aangeklaagd, maar het lijkt hem alleen maar te sterken.  Net als in veel landen, heeft corona, naast haat tegen migranten, een pole position veroverd in de strijd om de populistische gunst. Viroloog Marion Koopmans liet deze week wat zien van de dreigmail op Twitter waarmee ze wordt ondergesneeuwd, met termen als ‘jouw grote corona rotkop’ en ‘jij vuil goor monster van Dachau.’  Maar ook in de Tweede Kamer kunnen ze er wat van. In een debat over noodopvang voor asielzoekers deden PVV en Forum een wedstrijd ver-plassen. Markuszower van de PVV: “De continue en ongecontroleerde instroom van veelal kansarme, gevechtsklare, mannelijke, westerse cultuur hatende, want uit islamitische landen afkomstige immigranten walst Nederland plat.” Jansen van Forum: “Zonder immigranten hadden we al die criminaliteit en straatoverlast niet. Dan hoefden we onze natuur- en landbouwgronden niet op te offeren voor overtollige woningen. Dan was er gezelligheid en vertrouwen. Dan hoefden de deuren en de fietsen niet op slot. Dan hoefde je niet over je schouder te kijken bij een pinautomaat. Dan konden meisjes onbezorgd alleen over straat.”  Het goede nieuws is dat de meerderheid van de kiezers, of het nu Frankrijk is of Nederland, dit soort vitriool langs zich af laat glijden. Maar het slechte nieuws is dit: een liberale democratie verzet zich tegen extremisme. Als het extremistische geluid niettemin prominent klinkt, verschuift er iets. Dan zegt de samenleving: we weten best hoe het hoort, maar er zijn mensen die er anders over denken. Dat extremisme promoveert tot ‘een van de meningen,’ is precies waarnaar zij streven. Dan is vitriool gewoon onderdeel geworden van de mainstream.  Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard Hammelburg spreekt met Ben Knapen, de demissionair minister van Buitenlandse Zaken. De relatie met Rusland staat onder druk nu Amerika aanwijzingen heeft voor een mogelijke Russische inval in Oekraïne, Duitsland gaat verder zonder Angela Merkel en de val van Afghanistan houdt politiek Den Haag nog altijd bezig. Ondertussen wordt Europa verrast door de politieke boycot van de Olympische Spelen door onder meer de VS. Narcostaat Syrië Grote voorraden Captagon, een amfetamine-achtige drug, worden gevonden in Europa en het Midden-Oosten. Deze zijn afkomstig uit Syrië, dat met recht een nieuwe narcostaat genoemd mag worden. President Assad en zijn vrienden verkopen het om toch nog aan geld te komen, nu de Syrische economie in puin ligt na 10 jaar burgeroorlog. Te gast is oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen. Europa Update Nu het einde van het jaar nadert duiken er lijstjes op. Zo komt POLITICO met een lijst van machtigste mensen in Europa. De eer gaat dit jaar naar de Italiaanse premier Mario Draghi. Met zijn jarenlange ervaring als ECB-baas heeft Draghi Italië een hoger aanzien weten te geven. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn vat het politieke jaar van Draghi samen. Postma in Amerika Terwijl president Biden het druk had met Vladimir Poetin, bleef oud-president Trump de aandacht opeisen. Trumps mediabedrijf heeft een congreslid binnengehaald als nieuwe CEO. En uit het boek van Trumps voormalige stafchef Mark Meadows blijkt dat Trump veel zieker was dan gedacht toen hij corona had. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

China is nijdig op Joe Biden vanwege zijn ‘politieke boycot’ tegen de Olympische Winterspelen. Dus geen officiële Amerikaanse delegatie, waarover de Chinese ambassade in Washington trouwens ook iets grappigs zegt: En is ‘nog helemaal niemand uitgenodigd,’ en ‘het interesseert trouwens niemand of die mensen komen of niet.’ Los van het feit dat ‘politieke boycot’ een taalkundige primeur is (ga maar een Googelen), is het een raar besluit van Biden. In de eerste plaats is het een verkeerd signaal aan de sporters en TV-kijkende fans, die in een officiële delegatie hun nationale trots vertegenwoordigd zien. Een koning, prinses, presidentsvrouw of minister op de tribune – het zijn symbolen die bij Olympiades horen. In de tweede plaats omdat bondgenoten in verlegenheid raken. Japan en Zuid-Korea, bijvoorbeeld, kronkelen zich in diplomatieke bochten, want die willen gewoon een delegatie sturen. En wat moet Nederland nou? Ook geen delegatie sturen is niet wat Den Haag wil, al is het alleen al om de onvermijdelijke Chinese wraak. Wel een delegatie sturen is meteen een wig tussen bondgenoten en een dikke anti-Amerikaanse opsteker voor de Chinezen. De vraag is ook wat de Amerikaanse boodschap is. Boos over mensenrechten? Dat is een beetje de pot verwijt de ketel, want in Amerika tiert het racisme welig, is de kloof tussen arm en rijk kolossaal en blijft de doodstraf populair. Nee, geen dictator, maar tot voor kort eentje die er dicht tegenaan zat. Nee, geen concentratiekampen, maar wel troosteloze getto’s en tentenkampen met daklozen. Waar het verhaal echt lastig wordt is als je kijkt naar de handel. Na Canada en Mexico is China de grootste Amerikaanse handelspartner. Als je kijkt naar de goederenstroom, dan komt zo’n beetje elk essentieel product uit China, van simpele en geavanceerde elektronica tot stoelen en autopetten. Meer dan 90 procent van de Amerikaanse antibiotica komt uit China. 1.100 biljoen dollar van de Amerikaanse staatsschuld is in Chinese handen. Dus als China kwaad wil, dan heeft het nogal wat middelen, bijvoorbeeld door de export van medicijnen stil te leggen, of van geassembleerde iPhone’s, of van autopetten, of door die staatsschuld te dumpen. Wil Amerika zich daar tegen wapenen, dan is een handelstransitie nodig van enorme omvang. En wat dat betreft zitten de bondgenoten in hetzelfde schuitje. Overleg tussen China’s handelspartners, zoals wij, over een werkelijk effectief Chinabeleid is heel wat zinvoller dan een diplomatieke slag in de lucht.  Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Taiwan waarschuwt voor China China zet steeds openlijker in op inlijving van Taiwan. Om steun te vergaren maakte Harry Tseng, de onderminister van Buitenlandse Zaken van Taiwan, een tour door Europa. Bernard Hammelburg sprak hem bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Hoewel Nederland Taiwan - net als de meeste landen - niet erkent, betekent dat volgens Tseng niet dat Nederland de banden met Taiwan niet verder kan aanhalen. VVD-Kamerlid Ruben Brekelmans reageert. Luister ook | Komt Erdogans AKP nog door de APK? Europa Update Hij was de wonderboy van Europese conservatief-rechts. Nu neemt Sebastian Kurz afscheid van de politiek. De Oostenrijkse oud-bondskanselier wordt achtervolgd door een corruptieschandaal. Daarom besloot hij eerder al om zijn ambt neer te leggen, maar nu stapt hij dus helemaal uit de politiek. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit waarom Kurz tot dit besluit is gekomen. Luister ook | #39 De communicatiecrisis van Mark en Hugo door een Europese bril Postma in Amerika Opvallende aankondigingen in de Amerikaanse politiek deze week. Stacey Abrams stelt zichzelf kandidaat voor het gouverneurschap van Georgia, tot grote vreugde van de Democraten. En Mehmet Oz, de beroemde tv-dokter van Oprah Winfrey, wil namens de Republikeinen meedingen naar een Senaatszetel voor de staat Pennsylvania. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit. Luister ook | #104 Spanning te snijden tijdens kalkoen snijdenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2010 legden Israël en Amerika het Iraanse nucleaire programma stil met het Stuxnet-virus, dat het besturingssysteem liet smelten. Dat was een militaire operatie. Inmiddels hebben beide zijden begrepen dat cyberaanvallen op burgerdoelen simpeler en doeltreffender zijn: ze zijn veel makkelijker uitvoerbaar, ze zijn goedkoop, en ze brengen veel meer schade toe, zonder dat er ook maar één dode valt. Waterzuiveringsbedrijven In april 2020 viel een deel van de Israëlische waterzuiveringsbedrijven stil, naar al spoedig werd erkend als gevolg van een Iraanse cyberaanval. In mei volgde een Israëlische aanval op de belangrijkste Iraanse haven. De Israëliërs lieten de beveiligingsinstallaties ongemoeid, maar richtten zich op de laad- en losapparatuur, met enorme chaos tot gevolg. Iraanse hackers met de toepasselijke naam Black Shadow legden de hand op alle informatie van een Israëlische ziekteverzekeraar, en verkochten duizenden persoonlijke gegevens op het dark web. Het opmerkelijke is niet alleen de verplaatsing van militaire naar civiele doelen, maar ook het gemak waarmee beide kanten erkennen dat ze doelwit zijn. Toen alle Iraanse benzinepompen bijna twee weken niet werkten, gaf Iran toe het slachtoffer te zijn van een Israëlische aanval. En omgekeerd: toen een Israëlische LGBT-dating site werd gehackt, en duizenden naaktfotos, videos en persoonsgegevens werden gepubliceerd, inclusief informatie over HIV-besmetting, ontkenden de Israëliërs niet dat ook hier het Iraanse Black Shadow achter zat. Nerds Je kunt zeggen: griezelig allemaal, net als ransomware aanvallen. De Amerikanen waarschuwen dat hier weldegelijk sprake is van een zeer ernstige dreiging. Een oude vrees, die nooit helemaal serieus werd genomen, is terug: met dit soort acties kunnen vijanden het elektriciteitsnet uitschakelen, of de verkeersleiding op het spoor en op luchthavens, of de systemen van hulpdiensten. Je ziet de generaals, paraat als altijd, met hun sterren, strepen en medailles, plaatsmaken voor nerds in shorts en T-shirts, die weinig anders nodig hebben dan het Internet. Wat ons terugbrengt op die Stuxnet-aanval in 2010. Iran deed daarna iets slims door het nucleaire programma los te koppelen van het Internet. Het zou best kunnen dat de meest essentiële onderdelen van onze samenleving in die richting moeten denken. Leven zonder Internet zou het kunnen? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Stoplichtcoalitie in Duitsland Duitsland heeft een nieuwe regering. De rode sociaaldemocratische SPD, de gele liberale FDP en de Groenen vormen samen een 'stoplichtcoalitie'. Een progressief kabinet dat vooral in wil zetten op duurzaamheid en digitalisering. Te gast is René Cuperus, Duitslandkenner verbonden aan Instituut Clingendael en gastonderzoeker aan het Duitsland Instituut. Luister ook | 'Nederland had eerder moeten beginnen met boosters' Europa Update Nu Duitsland een nieuwe coalitie heeft, weet ook de Europese Unie waar het aan toe is. Polen en Hongarije weten dat deze Duitse coalitie de rechtsstaat zeer belangrijk vindt en mogelijk dus een stokje steekt voor de coronagelden. Ook voor Europarlementariërs gaat er het één en ander veranderen. Daarover Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | #38 Wie... is... de president? Postma in Amerika Democraten zijn kritisch op president Biden. Sommigen vinden hem niet zichtbaar genoeg. Tegelijk meldt het Witte Huis dat Biden ook in 2024 mee wil doen aan de verkiezingen. Of Trump mee gaat doen wil hij nog niet zeggen, maar zijn team werkt al wel aan peilingen. Daarover Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Biden, die zaterdag 79 wordt, had een darmonderzoek ondergaan, wat een uur en 25 minuten duurde, en had de macht overgedragen aan Harris. Routine op die leeftijd, maar ja. Biden heeft volgens zijn arts een paar kwaaltjes: een middenrifbreuk waardoor zijn maag een beetje wordt afgekneld, met maagzuur en dat bekende hoestje tot gevolg. En slijtage van rug en voeten, waardoor hij wat moeilijk beweegt. Over het neurologische deel van het onderzoek ontbreken details, maar, zegt de dokter, Biden is kerngezond. Fox News had al meteen een professor aan tafel die twijfel zaaide, want de scans zijn niet gepubliceerd. Volgens een peiling van Politico denkt maar 40 procent dat Bidens gezondheid in orde is, en maar 46 procent acht hem geestelijk in staat het land te leiden. Kortom: het verhaal wordt meteen de opening van het nieuws, terwijl niemand het kan controleren. De gezondheid van het staatshoofd of regeringsleider is vrijwel nergens in de wereld publiek domein. Ja, je leest wel eens dat Kim Jong-un van Noord-Korea is afgevallen, of ontkenningen dat Poetin Parkinsons heeft. Maar in gewone democratieën is de gezondheid van de leiders privé, evenals trouwens hun belastingaangifte, die in Amerika ook openbaar wordt gemaakt. Er is geen wettelijke plicht om dat te doen, en iedereen herinnert zich Donald Trump, die simpelweg weigerde. Wat we alweer vergeten zijn is dat Bill Clinton de diagnoses van zijn artsen ook geheim wilde houden, en dat Barack Obama sputterend één A4-tje vrijgaf met een nietszeggende samenvatting. Het hangt ook af van het karakter. Eisenhower hield de ernst van zijn hartkwaal verborgen, de artsen van John Kennedy ontkenden glashard dat hij de Ziekte van Addison had, maar Lyndon Johnson trok zonder schaamte zijn overhemd omhoog om de journalisten het litteken van een galblaasoperatie te laten zien. We zouden raar opkijken als de samenleving zou gaan roepen om de gezondheidsgegevens en belastingaangiften van Rutte, Merkel of Macron. Die informatie houden ze lekker voor zich, en gelijk hebben ze. Oh ja, wat deed Kamala Harris in die één uur en 25 minuten dat de president van de Verenigde Staten was? Woedend bellen met Poetin, of Xi, of zo? Nee, hoor, ze keek op kantoor naar het begrotingsdebat in het Capitool.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Schaduwoorlog Uruzgan De Nederlandse militaire missie in het Afghaanse Uruzgan behoorde tot de grootste missies van ons land na de Tweede Wereldoorlog. Een missie die politiek zeer gevoelig lag. Zo viel het kabinet-Balkenende IV erover. De missie werd voorgesteld als opbouwmissie, maar was in feite een vechtmissie. Olof van Joolen schreef er samen met Silvan Schoonhoven een boek over: Schaduwoorlog Uruzgan. Van Joolen is te gast, samen met veteraan Ludy de Vos die daar diende. Luister ook | Europa's koekje van eigen deeg tegen China Europa Update Net als anderhalf jaar geleden is Europa weer een lappendeken aan het worden van coronamaatregelen. Zo heeft Oostenrijk een lockdown voor gevaccineerden, moet je in Italië ook op je werk je coronapas laten zien, en heeft België een thuiswerkverplichting. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn zet de Europese landen op een rijtje en legt uit wat de Europese Commissie hiermee aan moet. Luister ook | #37 Vaccinatievrijheid in EuropaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Santorum, die fel campagne voerde tegen euthanasie, gebruikte voor zijn krankzinnige redenering, rapporten en dubieuze bronnen. Maar als je kijkt naar recente analyses van wat zich momenteel in Nederland afspeelt, had hij niet in alles ongelijk. In de eerste plaats houdt corona ons de spiegel voor over het destijds zo trots gepresenteerde middel van de marktwerking in de zorg. Dat leidde tot wangedrochten, zoals het kapitaliseren van een mensenleven. Dat mocht 80.000 euro per jaar kosten. Je krijgt dus berekeningen over de kosten van behandelingen van bejaarden, en voor tachtigers met een stevig kwaaltje krijgt die rare Santorum wel een beetje gelijk. Pilletje wordt erg duur, IC is zinloos dus op naar de hospice. Budgetteren leidt tot bezuinigen, en in de zorg is dat grootschalig gebeurd. De Volkskrant fileerde het probleem van het tekort op de arbeidsmarkt. Zolang er geen bijzondere omstandigheden zijn, is er qua materieel en personeel eigenlijk niet zoveel aan de hand. Maar het systeem is duidelijk niet bestand tegen een ernstige crisis. Het voornemen om de capaciteit te vergroten, zoals vorig jaar toegezegd, was onhaalbare symboolpolitiek. Doekle Terpstra, de aftredende voorzitter van de Commissie Welzijn en Zorg, verwijt instellingen dat ze personeel bij elkaar wegkapen door twee salarisstapjes méér te bieden. 'Instellingen,' zegt Terpstra, 'kijken alleen naar hun eigen capaciteit, niemand denkt aan elkaars problemen. Ziekenhuizen moeten hun productie halen. Dat is inherent aan ons stelsel van marktwerking.' Gelukkig komt er voor de bejaarden een boosterprik, nog deze maand, zei Hugo de Jonge. Ook dat blijkt een illusie. Want nu maken De Jonge & Co plotseling een keuze tussen ongevaccineerden en bejaarden. Die ongevaccineerden willen doorgaans niet, en die bejaarden staan te springen. Maar ja, het systeem, weet je wel. Rick Santorum lacht in zijn vuistje. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister ook | 'Apocalyptische boodschap klimaattop achterhaald' Europa Update Duizenden vluchtelingen proberen vanuit Belarus EU-lidstaten Polen, Letland en Litouwen te bereiken. President Loekasjenko van Belarus laat de vluchtelingen ophalen uit Irak en Afghanistan om de EU onder druk te zetten. Nu de NAVO en Rusland zich ermee bemoeien is het uitgemond in een geopolitieke kwestie. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn komt met de laatste stand van zaken, samen met oud-Rusland-correspondent Michel Krielaars. Luister ook | #36: 'Schade Limburg is mogelijk een overschatting van één miljard euro'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nog even de feiten. Terwijl in een aantal landen al volop werd ingezet op een derde prik, kwam de Gezondheidsraad, op 14 september, in al zijn wijsheid, met het advies zon derde prik alleen te geven aan mensen met een afweerstoornis. Anderen? Niet zinvol. Nog geen twee maanden later herziet de Gezondheidsraad, in al zijn wijsheid, zijn advies: zwakkeren en iedereen boven de 60 krijgt een booster, beginnend in december vanaf de oudste groepen . Voor jongeren: niet zinvol. Zorgbestuurders trekken in Nieuwsuur aan de bel: die derde prik moet er komen, en wel onmiddellijk. Het hoofd van de IC-afdeling van het Amsterdam-AMC noemt het wachten op de boosterprik tegenover AT5 onbegrijpelijk. Wij zijn geen virologen of epidemiologen, maar die jongens, meisjes en transgenders van de Gezondheidsraad hebben die vast in huis, of kunnen zo snugger zijn om even buiten de grenzen te kijken. In Amerika, Italië, Denemarken, Duitsland en Israël zijn ze al een eind op weg. Israël is het interessantste voorbeeld. Dat land begon als eerste met vaccineren, stuitte, net als wij, desondanks op een nieuwe golf, en ging meteen, in augustus al, over tot het zetten van een derde prik. Overal zijn mensen die geen vaccin willen, dus ook daar. Maar de rest heeft die derde prik allang gehad, en je ziet de besmettingen en ziekenhuisopnamen kelderen. Sterker nog: kersvers Israëlisch onderzoek wijst uit dat die derde prik een maand of tien helpt, met geluk iets langer. Hier ligt een uitdaging voor de stroperige combo Gezondheidsraad-RIVM-OMT-minister: wees iedereens nou eens voor, en begin nu alvast na te denken over de vierde prik. Misschien worden we ooit nog eens kampioen met een corona-formule. Formule-C, of zo. Dat we het met de Formule-1 konden, had ook niemand ooit gedacht. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister ook | Frans Timmermans over de klimaattop en de Green Deal Naast Van Hattum zijn ook Tom Middendorp, voorzitter van de internationale militaire commissie voor klimaat en veiligheid en voormalig commandant der strijdkrachten, en Jilles van den Beukel, , energiedeskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS), te gast. Middendorp waarschuwt voor de ontwrichtende effecten die klimaatverandering op de veiligheid in sommige delen van de wereld kan hebben. Van den Beukel hamert op een goede balans tussen fossiele en duurzame energie op korte termijn. De vraag naar olie en gas zal nog tot 2030 blijven stijgen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De boodschap moest het streven onderstrepen om de trein te verkiezen boven een vliegreis. Als je daarin duikt, loopt het faliekant mis. Zelfs de redenering dat het met nabije bestemmingen de moeite waard is, wordt door de werkelijkheid gelogenstraft, vooral als je qua data niet flexibel bent. Dat geldt voor zo ongeveer alle ouders met schoolgaande kinderen en voor alle zakelijke reizigers. Die vallen zelden in de speciale aanbiedingen of stunttarieven. Een paar vergelijkingen. Half november naar Parijs: met de trein 240 euro, reistijd 3 of 4 uur, met het vliegtuig 170 euro, reistijd een uur. Retourtje Berlijn: 106 euro, reistijd 6 uur, vliegtuig 92 euro, reistijd 1 uur en 20 minuten. En ja, je moet heen en weer naar vliegvelden, maar dat moet je met treinstations ook. En inchecken is tegenwoordig online in een minuutje gebeurd. Is dit een pleidooi voor het nemen van korte vluchten? Absoluut niet. Maar om de reiziger voortdurend schuldgevoel op te dringen omdat hij kiest voor een snel en betaalbaar transportmiddel, is de wereld op zijn kop. In de eerste plaats met het oog op corona. In beide transportmiddelen zit je als haringen in een ton, maar treinen zijn groter en doen er langer over. Ik zit liever één dan zes uur te dicht tegen mijn buurman aan. En dan de prijs. Een treinreis naar Parijs kost een derde meer dan een vliegreis, En wie Glasgow nog eens moet bezoeken: per trein kost dat minimaal 209 euro, ook een derde meer dan de 144 euro voor een vliegretour. Als reiziger zou ik zeggen: wordt het daar in Glasgow eerst eens een beetje met elkaar eens, doorbreek dat bekrompen kernenergie-taboe en praat eens wat meer over de scheepvaart, een megavervuiler. Wat er in het reizigersverhaal vooral niet klopt is de prijs van een treinkaartje. Zolang, in elk geval financieel, het spoor voor de gebruiker niet spoort, blijft het aanpraten van schuldgevoel aan de reiziger activistisch gedram. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lees ook | Timmermans: 'Brussel gniffelt' om uitblijven Nederlandse plannen voor herstelfonds Orbán en de Hongaarse opstand De Hongaarse premier Viktor Orbán politiseert de herdenking van de opstand in zijn land van 1956. Deze weken is het exact 65 jaar geleden dat de Sovjet-Unie het land binnenviel nadat er grootschalige protesten waren losgebarsten. Orbán voelt de hete adem van de oppositie in de nek en gebruikt de opstand nu om de verkiezingscampagne aan te zwengelen. Daarover Kati Piri, PvdA-Tweede Kamerlid en bovendien zelf geboren in Hongarije. Luister ook | Orban in het nauw door uitdager Europa Update Het evenementencentrum waar de klimaattop in Glasgow gehouden wordt biedt naast een plek voor formele onderhandelingen ook genoeg wandelgangen voor tête-à-têtes over gevoelige onderwerpen. Eén zo'n gevoelig onderwerp is het EU Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit wat dat is en waarom het zo gevoelig ligt. Luister ook | Onbetaalbare imagoschade voor Nederland en Den HaagSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom Nederland het record minste-ICs houdt is vanwege iets dat we zinloos medisch handelen noemen. Te oud, ziek en krakkemikkig betekent verboden toegang tot de IC en verbanning naar een sterfhuis. Daar ontstond vorig jaar enorm gekrakeel over, en terecht. In Italië noemen ze het verwerpelijke leeftijdsdiscriminatie, want daar vechten ze net zo hard voor een honderdjarige als voor een dertiger. Net als in Duitsland, dat 28.000 ICs heeft, waarvan 25.000 met beademing. Nederland heeft er 1.350. En de Nederlandse Zorgautoriteit blokkeert de toegezegde uitbreiding tot 1.700. Nederland heeft trouwens ook het minste aantal ziekenhuizen. In vijftig jaar klom de bevolking van 11 naar 17 miljoen, en werd het aantal ziekenhuisbedden gehalveerd. Allemaal oud nieuws, van maart vorig jaar en eerder. En nu klinkt die andere gruwelijke uitdrukking waarop Nederland het Europese monopolie heeft, opnieuw: code zwart. Dat betekent niet dat de dood als een uitslaande brand om zich heen slaat, maar dat de IC-capaciteit vol raakt. Er zijn niet alleen te weinig bedden, er is vooral te weinig personeel. Nu kampt zowat iedere branche met personeelstekort, maar waarom de overheid op een moment zoals nu zonder veel morren en terecht miljarden aan bedrijfssteun weggeeft, maar blijft pruttelen over een mega-investering in medisch personeel is een raadsel. In het begin klapten we nog voor die helden in hun witte jassen, maar zelfs dat doet niemand meer. Nee, zo erg als in Rusland en omstreken is het niet, maar opnieuw bungelt Nederland in de EU onderaan. Ja, de ongevaccineerden zijn vast de oorzaak, maar zij zijn niet de zwakste schakel, dat is de zorg. En op de een of andere manier lijkt dat de Haagse penningmeesters een zorg te zijn. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa Update: Polen toch op de agenda Europa-verslaggever Geert Jan Han volgt de tweedaagse top in Brussel. En daar staat Polen tóch op het menu. De Europese Commissie stemt over de rechtsstaat in Polen. Of er maatregelen genomen gaan worden, zijn niet alle landen het over eens. Luister ook | #33 Brussel op je bordje: bon appétit Postma in Amerika De bijdrage van Jan Postma in BNR De Wereld hoor je nu elke week als podcast. Oud-president Donald Trump komt met een eigen social media platform en met een videodienst, waarop je alles mag zeggen. Correspondent Jan Postma heeft de gebruikersvoorwaarden vast voor je doorgekamd. En alvast een tipje van de sluier: pesten mag niet. Luister ook | #99 KwakkelenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het verhaal is iets groter. De episode was de eerste ernstige breuk binnen het NAVO-bondgenootschap. Op de knipscherende Britten na, raakte vrijwel elke lidstaat in grote verwarring. Frankrijk kreeg knallende ruzie met Amerika. In Nederland moest de regering-Balkenende kiezen tussen weerzin tegen een nieuwe oorlog en Atlantische solidariteit, en kwam met de krankzinnige formule wél politieke, geen militaire steun. Irak is als een schaduw over het bondgenootschap blijven hangen. Er was meer. Bij de Eerste Golfoorlog, toen Powell stafchef van de krijgsmacht was, lanceerde hij Powell Doctrine: oorlog kon Amerika alleen voeren met overweldigende militaire overmacht, en met een duidelijke exit-strategie. Je moest de vijand kunnen verpletteren, en bij wijze van spreken de datum en het uur van terugtrekking vastleggen. Daar had hij gelijk in, maar zowel in de Afghaanse oorlog, die hij heeft helpen starten, als in de Iraakse oorlog heeft hij zijn eigen doctrine genegeerd. Daarmee werd hij van een visionair een brokkenmaker. Zijn grootste ongelijk kreeg hij in de Balkanoorlog, toen Clinton hem had overgenomen als stafchef van Bush sr. Clinton en VN-ambassadeur Madeleine Albright besloten te gaan bombarderen, tot afgrijzen van de Veiligheidsraad, trouwens. Powell was mordicus tegen. In zijn memoires beschrijft hij een moment waarop Albright zei: We hebben we aan een krijgsmacht als we die nooit gebruiken? Powell schrijft: Ik dacht dat ik een hartstilstand kreeg. Klinkt spannend, en je kunt over die bombardementen tijdens de Balkanoorlog van alles vinden, maar ze leidden uiteindelijk tot de door Amerika uit onderhandelde Dayton Akkoorden, en dus tot vrede, iets dat Europa in al die jaren niet was gelukt. Toch gaat Colin Powell de geschiedenis in als een bijzondere man. Dat was hij ongetwijfeld, want ondanks zijn ruiterlijk erkende blunders, was hij een toonbeeld van integriteit. En die met zijn doctrine liet blijken te begrijpen hoe onmetelijk de verschrikkingen van oorlog zijn. Al was hij zelf niet bij machte die verschrikkingen tegen te houden. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister ook | 'Europa kan niet zonder China' Europa Update De Europese Commissie heeft deze week zijn Arctische strategie gepresenteerd. Dat doet de vraag rijzen wat Europa te zoeken heeft op de Noordpool. 'Volgens de EU best veel', legt Europa-correspondent Stefan de Vries uit. 'Lidstaten Zweden en Finland liggen binnen de Poolcirkel. De EU wil meewerken aan een vreedzaam, duurzaam en welvarend Noordpoolgebied. Luister ook | #32 Grensoverschrijdende Europese journalistiek Postma in Amerika In Virginia wordt nu hard campagne gevoerd voor de gouverneursverkiezingen in november. Uiteraard is daarin ook een grote rol weggelegd voor oud-president Donald Trump. Let op: vanaf zaterdag hoor je Postma in Amerika elke week in de Amerika Podcast. Te vinden via bnr.nl of via je favoriete podcastapp. Luister ook | #98 Trumps schaduwSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Er zijn meer overeenkomsten: noch het Duitse hof, noch het Poolse Tribunaal wordt door de EU erkend. En beide jagen de Brusselse gevestigde orde in de gordijnen, terwijl Ursula & Co die dwarsliggers-in-toga strikt genomen zouden kunnen negeren. Neem nog een andere uitspraak van rechter Peter Huber, van dat Duitse hof: Als Von der Leyen zegt dat Europees recht altijd en zonder enige beperking geldig is, dan is dat niet correct. Nu kun je zeggen: dat Duitse Bundesverfassungsgericht probeert het Europese Hof te corrigeren, terwijl het Poolse Tribunaal simpelweg de autoriteit van het Hof ontkent. Maar het verschil is een dun lijntje, als je kijkt naar een uitspraak van oud-president Andreas Vokuhle van het Duitse hof in Die Zeit: De liberale elite heeft het contact met de gewone burger, het grote midden, verloren. Daar kunnen ze in Warschau nog een puntje aan zuigen. De ganse Europese politiek en journalistiek zijn driftig bezig elkaars vocabulaire te kopiëren: isoleer Polen via Artikel 7; ze kunnen wel fluiten naar hun corona-centjes; dat kost ze als grootste netto-ontvangers een klauw EU-geld. Alsof de Poolse regering dat allemaal niet heeft bedacht. Maar die vindt het sentiment veel belangrijker: Polen voelt zich super-Europees en pro-EU, maar kijkt van de andere kant. Naar West-Europeanen die Polen na de Tweede Wereldoorlog aan de Sovjet-Unie hebben uitgeleverd. Die geen notie hebben hoe ze onder het Russische juk hebben geleden. Die de EU-bijdrage als onze ereschuld beschouwen. En die zelf wel uitmaken welke politieke vriendjes ze als rechter benoemen, en hoe ze homos en transgenders, migranten, etnische minderheden en niet-katholieken afserveren. De EU rust op een verdrag tussen democratieën. De oprichters hebben er geen rekening mee gehouden dat verkiezingen kunnen leiden tot het verlaten van het liberaal-democratische pad dat zij voor ogen hadden. En ze hebben verzuimd de enige echte sanctie op te nemen: het ontnemen van het lidmaatschap. Met als gevolg botte autocraten tegenover machteloze bureaucraten. Zoals Ursula & Co. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.