De Wereld | BNR

Marketing in zijn moderne vorm is komen overwaaien uit Amerika, en levert een enorme bijdrage aan onze welvaart. Hetzelfde geldt voor het Internet. Maar de halve zool die de huidige plaag van elektronische enquêtes – een combinatie van marketing en Internet – heeft uitgevonden, doet er verstandig aan mij niet tegen te komen in een donker straatje. Het is om gestoord van te worden. Vliegticket gekocht, en nog geen tien minuten later komt de mail: hoe gemakkelijk verliep de boeking? Zou u, op basis van deze boeking, onze luchtvaartmaatschappij aanbevelen bij vrienden of relaties? Vijf minuten na de landing: hoe is uw vlucht verlopen? Telefoontje met mijn creditcardbedrijf. Twee minuten later: Zou u, op grond van uw recente contact, onze kaart aan anderen aanbevelen? Hotels, restaurants, kledingwinkels, apotheken, medisch specialisten, supermarkten, garages, banken, telecommers, theaters – je wordt ermee overspoeld. Ik gooi ze allemaal linearecta in mijn spamfilter, maar kan er, naast het Bel-me-niet register alsjeblieft ook een Mail-me-niet register komen? Marketing dateert al van meer dan drieduizend jaar geleden, toen massaproducten in Mesopotamië – het huidige Irak – van een logo werden voorzien. In 1867 verscheen in Amerika het eerste billboard, zo’n eeuw geleden kwam op de Amerikaanse radio de eerste commercial, en de kranten begonnen met de eerste advertenties. Maar dat kon je allemaal negeren. In 1991 bedachten de Brit Timothy Berners-Lee en de Belg Robert Caillieu het world wide web, en het Internet was geboren De combinatie van marketing en Internet is een spannende, en wie er ongelukkig mee is, mag zijn vinger opsteken. Maar die vreselijke enquêtes zijn een directe inbreuk op de Universele Rechten van de Mens. Het is de stikstof van het Internet. Weg ermee. Een goed bedrijf weet echt wel wat service is en heeft mijn aanbeveling niet nodig. Boverndien een luchtvaartmaatschappij die vanuit en naar Schiphol vliegt? Ja, hoor, die vlucht was prima, maar over de puinhoop op Schiphol wordt geen vraag gesteld. En Schiphol zelf kijkt wel uit voordat het zo’n enquête houdt. Zou u, op basis van uw recente ervaring, deze luchthaven aan vrienden of familie aanbevelen? Hoor ik hoongelach?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het eerste graanschip dat onderweg was bleek helemaal geen graan te vervoeren, maar mais. Het laatste nieuws is dat er verschillende schepen onderweg zijn die zowel mais als tarwe vervoeren (aan beide is grote behoefte), en het transport lijkt te zijn opgestart. Gisteren heeft het Oekraïense leger geclaimd dat ze het hoofdkwartier van de Wagner group, een Russische paramilitaire organisatie in Popasna heeft vernietigd. Dit bericht is min of meer bevestigd door een pro-Kremlin journalist, die waarschijnlijk aan de basis stond van de aanval. De journalist was vorige week namelijk in Popasna om daar verslag te doen van hoe de Wagner group te werk gaat, en heeft in dat proces een foto gepost van een voorportaal met daarop een naambordje en een straatnaam. Die plek is vervolgens gelokaliseerd door de Oekraïners, zo luidt het verhaal vanuit Oekraïne, waardoor de aanval kon worden uitgevoerd. De beschietingen rondom de grootste kerncentrale van Europa duren voort, en inmiddels heeft ook de Secretaris Generaal van de VN António Guterres opgeroepen om hiermee te stoppen. Poetin lijkt niet onder de indruk, maar staat wel toe dat het Internationaal Atoomagentschap mag komen kijken bij de centrale, om te beoordelen hoe groot het gevaar is dat er nucleair materiaal weglekt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Westen trekt geen duidelijke rode lijn tegen Rusland en China. Dat vindt voormalig MIVD-directeur Pieter Cobelens. Zo vindt hij dat de NAVO best een vloot in de Zwarte Zee kan leggen en moeten we meteen het Groningse gas gebruiken om van het Russische gas af te komen. 'Maak alle Groningers miljonair morgen', aldus Cobelens. Hij is te gast. Luister ook | 'De EU heeft zich veel te afzijdig gehouden op de Balkan' Europese minister van Financiën Als het aan econoom Sweder van Wijnbergen ligt moet Europa een Europese minister van Financiën krijgen. Monetair regelt de ECB alles in Europa, maar fiscaal doen alle landen iets voor zichzelf vindt Van Wijnbergen, die in het verleden secretaris-generaal was op het ministerie van Economische Zaken. Ook is hij uitermate kritisch op minister Kaag. Luister ook | 'We hebben een Europese minister van Financiën nodig' Europa Update | 'German Angst' door energiecrisis Politici zouden nu van hun vakantie willen genieten, maar dat wil niet goed lukken. Ze hebben hun handen vol aan de energiecrisis. In Duitsland zorgt die voor angst, want de industrie moet flink energie besparen. In Berlijn merken zelfs de musea dat, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | #140 Weer ouderwets Trump o'clock Postma in Amerika | Trumps bondgenoten vs de FBI Na de inval van de FBI bij Trump in Mar-a-Lago kwam er een storm aan kritiek los van Trumps bondgenoten. Trump zelf denkt dat de FBI met eventueel bewijs tegen hem kan hebben geknoeid. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Satellietfoto’s van een Russische luchtmachtbasis op de Krim laten zien dat er een enorme aanval is geweest. De Russen zeggen dat er een explosie is geweest in het munitiedepot, en de Oekraïners zeggen dat het partizanen zijn geweest, die van binnenuit een aanval hebben geplaatst. Hoe dan ook, de Oekraïners zijn erg blij met deze actie, want er zijn zeven gevechtsvliegtuigen verwoest. Vandaag staan twee bijeenkomsten op de rol. De eerste is een bijeenkomst van de veiligheidsraden, aangevraagd door Rusland. De verwachting is dat daar geen resolutie of beslissing uit zal komen, want daar zullen verschillende landen een veto over uitspreken. De tweede bijeenkomst is een conferentie in Kopenhagen, geïnitieerd door Denemarken en Groot Brittannië, waar alle ministers van defensie bijeen komen. Doel van de conferentie is tweeledig: hoe ziet de middellange termijnhulp vanuit de EU aan Oekraïne eruit, en wat is het effect van onze hulp op de eigen voorraden van wapens? Komt onze eigen defensie mogelijk in gevaar? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump maakte van de week zélf bekend dat de FBI een inval had gedaan in Mar-a-Lago, zijn huis in Florida, en daar zijn kluis had opgebroken en zijn inboedel had uitgekamd. Publicitair een gok, maar daar houdt hij wel van. Zijn verdedigingslijn: dit beleg, deze bezetting door de FBI, was totaal onnodig, want ik werk gewoon mee. Het ging om documenten die hij aan het einde van zijn termijn mee naar huis had genomen. Dat is onrechtmatig, want elk document uit het Witte Huis behoort volgens de wet aan het volk, en wordt – meestal onder embargo – opgeslagen in het Nationaal Archief. Zonder enige twijfel zoekt de FBI onder meer naar bewijs dat Trump de wet heeft overtreden met zijn campagne om de verkiezingen van 2020 ongeldig te verklaren, en mogelijk ook naar zijn rol bij de bestorming van het Capitool. Dat onderzoekt de 6 januari commissie van het Huis van Afgevaardigden ook, maar die heeft geen opsporingsbevoegdheid – de FBI wél. Een onderzoek door justitie wil niet zeggen dat Trump een misdrijf heeft gepleegd, of zelfs dat hij verdacht wordt. Twee roemruchte FBI-onderzoeken uit het recente verleden illustreren dat: Hillary Clintons illegale gebruik van haar privé-email toen zij minister van buitenlandse zaken was, en de veronderstelde Russische steun aan Trumps verkiezingscampagne. Beide onderzoeken leverden geen aanklacht op, hoewel Hillary ervan overtuigd is dat de FBI haar kans bij de presidentsverkiezingen van 2016 de nek omdraaide. Trumps tegenstanders denken dat hij zich, met zoveel averij, onmogelijk kandidaat kan stellen voor de verkiezingen van 2024. Dat is ijdele hoop. De kans dat hij die stap juist wél zal zetten groeit. Hij rekent erop dat zijn nog altijd indrukwekkend grote aanhang in de inval in Florida het zoveelste bewijs ziet van een Democratisch complot tegen hun idool. En het geeft hem een extra zetje om te doen wat hij voortdurend laat doorschemeren: dat hij zich al binnen weken of maanden kandidaat zal stellen, dus vóór de tussentijdse verkiezingen van november. Daarmee schakelt hij concurrentie binnen zijn partij uit. Bovendien meent hij dat hij als kandidaat juridisch onschendbaar is. Dat gaat er bij zijn aanhang in als koek, al is het feitelijk lariekoek. Wat niet wil zeggen dat er onder Republikeinen geen oppositie is. In een vernietigend commentaar schrijft het conservatief-Republikeinse tabloid New York Post dat Trump zijn partij naar een verlies leidt, in een tijd waarin het land nota bene tegen de Democraten is. Alleen omdat hij zichzelf belangrijker vindt dan wie of wat dan ook. Nog nooit is bij een oud-president een inval gedaan. En nog nooit is een oud-president zo nadrukkelijk níet weggeweest.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het graanschip dat vanuit Odessa onderweg was naar Tripoli, Libanon, zou voor de kust van Turkije stil liggen. De Oekraïense ambassade in Libanon zegt de lading niet meer te willen, want ze zijn vijf maanden te laat. Het verhaal zou nu zijn dat men op zoek moet naar een nieuwe koper, zo vermelden onbevestigde bronnen. En er wordt nog steeds geschoten in de buurt van de kerncentrale. Het Institute for the Study of War zou hebben gezegd dat een Russische nucleaire dreiging kan worden gezien als een afleidingsmanoeuvre voor het plaatsen van mijnen om Oekraïense troepen op te kunnen blazen. Ook dit bericht is niet bevestigd. In Cherson worden nieuwe raketaanvallen door Oekraïne gemeld. De Russen trekken echter niet weg, ze sturen zelfs versterking. Oekraïne is er langzaam terrein aan het winnen. Ze willen zomin mogelijk burgerslachtoffers maken en gaan daarom behoedzaam te werk.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Servië en Kosovo ruziën over kentekenplaten en in Bosnië is het al langer onrustig. Maar de EU heeft zijn vizier gericht op Oekraïne. PvdA-Europarlementariër Thijs Reuten vindt dat de EU zich veel te afzijdig heeft gehouden op de Westelijke Balkan. Hij is te gast, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn, die de conflicten duidt. Luister ook | 'Von der Leyen heeft enorm naïef gehandeld in Oekraïne' Hoe Erdogan Turkije laat laveren tussen oost en west De Turkse president Erdogan kreeg het voor elkaar: er komt weer graan vanuit Oekraïne de wereld in. Tegelijkertijd spreekt hij deze week ook met Poetin in Sotsji. Daarmee heeft Erdogan een bijzondere positie voor zijn land verworven. Het is het enige NAVO-lid dat nog in gesprek gaat met alle partijen in de oorlog. In zijn eigen land gaat het ondertussen vooral economisch bar slecht. Te gast is Turkije-correspondent Joost Lagendijk. Lees ook | Spanning tussen Servië en Kosovo loopt verder opSee omnystudio.com/listener for privacy information.

China was tot nu toe neutraal in deze oorlog. Ze kiezen geen kant, behalve dan een principiële: we zijn bondgenoot van Rusland en we steunen ze. President Zelenski hoopt dat China neutraal blijft, en heeft Xi Jinping gevraagd om hulp. De Russen hebben de grootste kerncentrale van Europa bezet, en van daaruit wordt nu geschoten. Mocht Oekraïne terug gaan schieten, dan kan dat grote gevolgen hebben en staat Oekraïne er slecht op. Het Internationaal Atoomenergieagentschap spreekt zorgen uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door een voor normale mensen nauwelijks te volgen ruzie tussen Kosovo en Servië over nummerborden ligt onze aandacht wat minder in Oekraïne en wat meer in de Balkan. En dat is de hoogste tijd, want de kans dat daar opnieuw oorlog uitbreekt is aanzienlijk. De haat tussen echte en etnische Serviërs, Kroaten, Bosnische moslims, Albaniërs en Slovenen is sinds de oorlog tussen Kroatië, Servië en Slovenië, daarna in Bosnië-Herzegovina en in Kosovo, schijnbaar iets gesmoord, maar allerminst verdwenen. Onder druk van Amerika en de EU is de dreigende nummerbordenoorlog met een maand uitgesteld. Servische auto’s zouden alleen nog Kosovo binnen mogen met een Kosovaars nummer. Op zo’n kenteken staan de letters RKS, voor Republiek Kosovo. Dat is voor Serviërs onaanvaardbaar. Er zijn ook kentekens met de letters KS, voor Kosovo, en dat mag wel. Achtergrond: Servië beschouwt Kosovo nog altijd als provincie, en niet als onafhankelijk land, en beschermt daarom de Servische minderheid in Kosovo. Zo dreigt in Bosnië-Herzegovina ook een nieuwe oorlog uit te breken, tussen de moslims en Kroaten in de ene helft van het land en de Serviërs in de afgescheiden Republika Srpska. Daar ligt het beruchte Srebrenica, dat iedere Nederlander kent. De slachtpartij onder duizenden moslim mannen wissen we niet meer uit ons geheugen. Dankzij de Amerikanen en hun door de NAVO gesteunde bombardementen, kwamen er uiteindelijk twee bestanden, het akkoord van Dayton en het akkoord van Rambouillet. Zonder de duizenden NAVO-soldaten die er nog steeds zijn, zou de Balkanoorlog allang weer zijn ontbrand. Want de haat wint het nog steeds met straatlengtes van de veiligheid en het geluk van vrouwen en kinderen. De geschiedenis van die haat gaat eeuwen terug, en de Balkan was altijd een politieke vulkaan. Maar de westerse wereld had moeten ingrijpen toen de Duitse Bondskanselier Helmut Kohl op 24 december 1991 plotseling, en tegen de nadrukkelijke wil van de VN, de EU en de Amerikaanse president Bush Sr., de onafhankelijkheid van Kroatië en Slovenië erkende – een beetje zoals Vladimir Poetin nu met Loehansk en Donetsk heeft gedaan. Het gevolg van die erkenning was oorlog met het door Rusland gesteunde Servië, waarna alle etnische groepen in het volledig uit elkaar vallende Joegoslavië elkaar naar de strot vlogen. Juist vanwege de prominente rol die Rusland in de coulissen speelt is het van het grootste belang dat de VN, EU en de westerse wereld een absolute prioriteit maken van deze tikkende tijdbom. Tussen de kogels van een verwarde student in 1914, in Sarajevo, en een nummerbord in Kosovo in 2022 is maar weinig verschil. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Doet ze het wel, of doet ze het niet? Volgens aanhoudende geruchten zou Nancy Pelosi op bezoek gaan in Taiwan. De spanningen lopen op, en er wordt volop gespeculeerd over reacties vanuit China. Het eerste schip met graan is onderweg vanuit Oekraïne. Het vaart langzaam, want ondanks dat de mijnen langs de route zouden zijn geruimd is voorzichtigheid geboden. Vanuit het oorlogsfront komen wisselende berichten. De Russen zeggen bezig te zijn met een opmars, maar echt veroveren wil nog niet lukken. Oekraïne is vooral bezig met de herovering van Cherson.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Westen blijft Oekraïne volop steunen met wapens voor het land en sancties tegen Rusland. Een goede zaak volgens oud-minister van defensie Eimert van Middelkoop. Toch is hij kritisch op Europese Commissievoorzitter Von der Leyen vanwege het kandidaat-lidmaatschap van de EU voor Oekraïne. 'Ik vind dat Von der Leyen daar enorm naïef in heeft gehandeld.' Luister ook | 'Europa moet zich voorbereiden op situatie zonder Russisch gas' Floris Akkerman vanuit Oekraïne De strijd richt zich op dit moment met name rond de stad Cherson in het zuiden van het land. Britse inlichtingendiensten claimen dat Oekraïne de stad heeft afgesloten van Russische troepen en het land denkt zelf dat de stad in september heroverd kan zijn. Oost-Europa-verslaggever en co-host van de Perestrojkast Floris Akkerman was bij het front en vertelt vanuit Oekraïne over wat hij daar ziet. Lees ook | Oekraïne bereidt strijd Cherson voor Europa Update | Macron schaamt zich voor Bin Salman De Franse president Macron is net terug van een tour door Afrika, waar hij met name boos was op de landen die geen partij kiezen voor het Westen in de oorlog in Oekraïne. Ondertussen ontvangt hij met enige gêne de Saoedische kroonprins Mohamed Bin Salman. Je hoort Europa-correspondent Stefan de Vries.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is dag 155 van de oorlog. De Russen hebben na weken van langzaam voortbewegen een belangrijk nieuw strategisch punt ingenomen: een Oekraïense kolencentrale in de buurt van Donetsk, in het Donbas gebied. De Oekraïners zien het als een kleine tegenslag, en zijn vooral bezig met de ontwikkelingen aan het front.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De maximale capaciteit van Nord Stream 1, de gasleiding die Russisch gas via Oekraïne naar Duitsland vervoert, wordt teruggeschroefd. Gazprom zegt dat dit noodzakelijk is vanwege onderhoud aan de leiding. Als gevolg hiervan schiet de gasprijs omhoog, en er wordt gesproken over ‘gaschantage’. Moet Duitsland gaan investeren in kernenergie als alternatief?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er stroomt dan wel weer gas door Nord Stream 1 naar Europa. Toch moet Europa zich voorbereiden op een situatie waarin we het zonder Russisch gas moeten doen. Dat vindt Esther de Lange, Europarlementariër voor het CDA en klimaatwoordvoerder namens de EVP-fractie. In gesprek met Bernard Hammelburg gaat ze in op de vraag hoe Europa zijn ambitieuze klimaatdoelen nog kan halen. Luister ook | 'Meer retoriek dan militaire successen voor Zelensky' De situatie op de olie- en gasmarkt Europa haalt voor nu even opgelucht adem nu er weer gas vanuit Rusland naar Europa stroomt. Toch is het nog maar de vraag hoe lang dat nog duurt. Tegelijkertijd kan het Westen niet rekenen op extra olie uit Saoedi-Arabië. Met energiedeskundige Lucia van Geuns van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies maken we de balans op van de huidige energiemarkt. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn gaat in op de reacties uit Brussel over het heropenen van Nord Stream 1. Luister ook | #135: Edi Rama (premier Albanië) Postma in Amerika | Nikki Haley for president? President Biden krijgt veel kritiek te verduren, onder meer op zijn beleid richting Iran. Biden heeft de deur voor een nieuwe Iran-deal nog niet dichtgegooid. Nikki Haley - Trumps voormalige ambassadeur bij de Verenigde Naties - beloofde dat de volgende president een eventuele deal zou verscheuren. Ze hintte daarbij op dat zij die president zal zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Vandaag loopt de deadline af voor het onderhoud van Nord Stream 1. Ondertussen verlicht de EU voor het eerst sancties tegen Rusland.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dus die sancties zijn bedoeld om Vladimir Poetin op de knieën te krijgen? Papegaaiende Europese politici praten elkaar na, en beweren dat het nu menens is, en dat het Kremlin onder het nieuwe, zevende sanctiepakket gaat piepen en kraken. Daar zijn nauwelijks tekenen van. Integendeel: als er iets piept en kraakt is het Europa. Wie treft nou precies wie met sancties? Beter gezegd: met draaideursancties? Persbureau AP geeft een aardig overzicht van de paniekerige situatie in Europa. Voedselbanken in Italië kunnen de drukte niet aan, de Duitse overheid zet airconditioners lager en herstart kolenmijnen, melkfabrieken vrezen dat ze niet meer kunnen pasteuriseren, de euro is gekelderd, de inflatie is moordend. En natuurlijk het hoepeltje waardoor Poetin de Duitsers laat springen. Houdt hij de pijpleiding Nord Stream 1 dicht? Of gaat die na een extra vertraging toch weer open? Of een beetje open? De Europese Unie probeert aan te pappen met Azerbeidzjan, Kazakhstan en Turkmenistan – voormalige Sovjetstaten die weliswaar dictaturen zijn, maar niet veel van Poetin moeten hebben. En ze hebben wel gas, al is het lang niet genoeg om het verlies van de Russische aanvoer te compenseren. Intussen stromen de gas- en olie-inkomsten in Rusland nog steeds binnen, is de inflatie hoog maar wel dalende en is de roebel opmerkelijk sterk. De oorlog woedt in Oekraïne, niet in Rusland, en daar gaat het leven gewoon door. In Moskou was vorige maand een wedstrijd ijsjes eten, en het jaarlijkse boekenfestival op het Rode Plein. De meeste winkels zijn open, terrassen goed gevuld. De burger kan kennelijk goed zonder McDonald’s, Heineken, Netflix en Nintendo. Wat komt er in dat zevende Europese sanctiepakket? Goud, wat Rusland, met 10 procent van de wereldproductie, al nauwelijks meer aan het Westen verkoopt, maar wel aan Turkije, India en andere Aziatische landen. Dus die boycot is een slag in de lucht. Diamant, waarvan 30 procent van de wereldproductie uit Rusland komt, staat niet op de sanctielijst, hoewel ook dat niet echt veel zou uitmaken, want het overgrote deel daarvan gaat voor bewerking en doorverkoop naar India. Daar staat tegenover dat wij dicht tegen de paniek aanzitten. ‘Code rood voor Europa https://nos.nl/artikel/2437315-internationaal-energieagentschap-het-is-code-rood-voor-europa ,’ waarschuwt het International Energie Agentschap. Het wordt een barre winter. Of misschien wel Siberisch. Wie treft nou precies wie met die draaideursancties?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl de strijd in de Donbas doorgaat, ontmoet de Turkse president Erdogan Vladimir Poetin vandaag in Teheran. Daar spreken ze onder meer over de export van graan uit Oekraïne. En gisteren kondigde Ursula von der Leyen aan dat de EU meer gas uit Azerbaijan wil halen, als alternatief voor gas uit Rusland. Dat en meer bespreken we met Geert Jan Hahn en Bernard Hammelburg, die alles rondom de oorlog in Oekraïne voor ons volgen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne probeert de havenstad Cherson te heroveren op de Russen. Maar Ruslandkenner Hubert Smeets denkt dat dit vooralsnog vooral retoriek betreft. In Rusland zelf wordt ondertussen niet naar de oorlog zelf gekeken, maar naar hoe 'zwak' de Westerse leiders zijn als gevolg van hun verzet tegen Rusland. Daarover hoor je Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Ook Ierland beweegt richting NAVO-lidmaatschap' Het Midden-Oosten doet er weer toe We waren het door de oorlog in Oekraïne even vergeten, maar het Midden-Oosten is terug van weggeweest. Poetin en Erdogan gaan elkaar ontmoeten in Iran. En president Biden is in Israël en reist daarna door naar Saoedi-Arabië. Te gast is buitenlandcommentator Paul Brill. Lees ook | VS en Israël bezweren te voorkomen dat Iran nucleair wapen krijgt Postma in Amerika | de coup van Bolton John Bolton, de voormalig veiligheidsadviseur van president Trump, bekende in het CNN-programma van Jake Tapper per ongeluk dat hij ooit betrokken was bij een coup. Maar bij welke wilde hij niet zeggen. Tegelijk spendeert Fox News aandacht aan de Nederlandse boerenprotesten. Je hoort het van Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat de verontwaardiging over Rusland de gekste vormen aanneemt, is geen nieuws. In concertzalen zijn Rachmaninov, Stravinsky en Tsjaikovski in de ban gedaan, Russen die in het buitenland wonen worden met de nek aangekeken, en nu ligt ook Kate Middleton, de toekomstige Britse koningin, in de Britse pers onder vuur. Wat heeft Kate dan misdreven? Nou, ze heeft als lid van de Firma – zoals de Britten het koninklijk huis noemen – de euvele moed gehad de winnares van Wimbledon de Venus Rosewater Bokaal uit te reiken, de beroemde kampioenstrofee. Aan Elena Rybakina, een Russin – foei. Oliver Brown, chef-sport bij de Telegraph, pakte eens stevig uit. ‘Hoongelach was hoorbaar in de gangen op Wimbledon. De foto van Kate en Elena deed iedereen op de Russische ambassade glunderen boven zijn glas wodka.’ Alleen: Rybakina is al sinds 2018 staatsburger van Kazakhstan, het land waarvoor ze uitkomt, al heeft ze nog wel een flat in Moskou. En laat Kazakhstan nou toevallig een van de voormalige Sovjetstaten zijn die zich krachtig verzet tegen Poetin en de Oekraïense oorlog. De regering werkt aan een maatregel om het vervoer per spoor van goederen die onder sancties van de EU vallen te verbieden. President Takajef heeft een defensieovereenkomst met Belarus opgezegd, uit verontwaardiging over de achter Poetin aanhuppelende Belarussische president Loekasjenka. De politieke en militaire steun die Belarus aan Rusland geeft is volgens een regeringswoordvoerder in Kazachstan ‘in strijd met de fundamentele principes en normen van het internationale recht.’ Voor Poetin is kritiek uit de voormalige Sovjetstaten een bittere pil. En zeker uit Kazakhstan, waarmee hechte banden bestaan. Zo staat de beroemde Russische Soyuz-lanceerbasis al sinds de jaren vijftig in Kazakhstan. Het personen- en goederenvervoer van en naar het Internationale Ruimte Station verloopt vrijwel helemaal van daaruit. Terug naar Wimbledon, dat voor het toernooi van dit jaar alle Russische spelers had uitgesloten. Voor Rybakina gold dat, als staatsburger van Kazakhstan, gelukkig niet. Je zou kunnen zeggen: het is een beetje een truc. Maar om Kate Middleton meteen weg te zetten als een soort landverrader – dat is natuurlijk krankzinnig. Maar voor kranten als de Telegraph en Express valt deze koninklijke lariekoek allemaal in de categorie Rachmaninov, Stravinsky en Tsjaikovski. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlogseconomie in Rusland hapert. Tekorten zorgen ervoor dat het land in de oorlog in Oekraïne terug moet grijpen op oud materieel, zegt Bart Groothuis, Europarlementariër namens de VVD. Maar ook de defensie-industrie in Europa heeft volgens Groothuis flinke aandacht nodig. Verder hebben Finland en Zweden officieel getekend voor NAVO-lidmaatschap, wat betekent dat er nog maar een paar Europese landen niet bij de NAVO horen. En zelfs Ierland beweegt voorzichtig naar NAVO-lidmaatschap, ziet Groothuis. Luister ook | Oud-minister Rosenthal: 'Neem onderhandelingen met Turkije serieus' Poetin blijft populair Als je de peilingen mag geloven, is Poetin in eigen land zo ongeveer even populair als Kim Jong-Un in Noord-Korea. Poetin claimt dat hij de provincie Loegansk heeft ‘bevrijd’, en ondertussen gaat het leven in Moskou gewoon door. Is er nog iets over van de oppositie in Rusland? Hierover Laura Starink, journalist en verbonden aan Raam op Rusland. Kantelpunten in Europa Europa-verslaggever Geert Jan Hahn ziet verschillende kantelpunten in de oorlog in Oekraïne. Het gaat deze week op het internationale podium niet alleen over wapenleveranties, of wanneer Poetin er een keer mee ophoudt. Maar er is ook een voedselcrisis, er wordt gesproken over de wederopbouw van Oekraïne, en donderdag 14 juli is er een grote bijenkomst in Den Haag, over een Oekraïne-tribunaal. Luister ook | #70 Europees transport is geopolitiek Postma in Amerika | Independence day Publieke radiozender NPR breekt met een jarenlange traditie. Voor het eerst in 33 jaar wordt de onafhankelijkheidsverklaring daar niet voorgelezen. Dit jaar besloot NPR het anders aan te pakken. Amerika-correspondent Jan Postma luisterde er goed naar. Luister ook | #134 Trumps razernij See omnystudio.com/listener for privacy information.

Reizen met het vliegtuig is binnen enkele maanden veranderd in één kolossale belediging van de passagier. En nee, dit gaat niet alleen over Schiphol, de chaos heeft zich over de westerse wereld verspreid als een pandemie. En dat terwijl de reis- en verblijfkosten tot zeker half augustus buiten alle proporties zijn. In deze context krijgt de uitdrukking ‘the sky is the limit’ een heel bijzondere betekenis. Dat is niet uit de lucht gegrepen: ondanks de spectaculaire prijzen barsten populaire toeristenbestemmingen zowat uit hun voegen. Amerika, Thailand, Italië, Frankrijk, Mexico en Israël worden overstroomd. Voor het Pantheon in Rome staan rijen die doen denken aan de incheckbalies op vliegvelden. Maar de luchtvaart slaat alles. Sprekend voorbeeld waarmee Bloomberg kwam. Een Duitse passagier was voor een zakenreis op 29 juni geboekt op een vlucht van Montreal, via Frankfurt naar München. Dat laatste stukje werd geannuleerd. United Airlines boekte hem om via Washington en Brussel. Vervolgens werd de vlucht van Brussel naar München geannuleerd, en werd hij omgeboekt via Zürich. Na een reis van 26 uur, moest hij nog een uur in het toestel blijven omdat er geen bagagepersoneel voorhanden was. Europa, schrijft Bloomberg, is het epicentrum van de reischaos. Nergens worden zoveel vluchten gecanceld of zijn vertraagd. Maar Amerika kan er ook wat van. In het afgelopen Fourth of July weekend waren er 12.000 vluchten vertraagd en werden er 1.100 geannuleerd. JetBlue bood cabinepersoneel een bonus als ze alsjeblieft kwamen opdagen, American Airlines betaalde piloten drie keer hun normale salaris. Het gekst maakt Delta het. Deze op een na grootste luchtvaartmaatschappij heeft voor de rest van de zomer dagelijks 100 vluchten geschrapt. En doet, zoals elke maatschappij, aan overboeken, omdat onder normale omstandigheden tussen 5 en 15 procent van de passagiers niet komt opdagen. Tenzij ze zich wél allemaal melden, zoals op een korte vlucht van Michigan naar Minnesota. Daar bood Delta acht passagiers een vergoeding aan 10.000 dollar als ze hun plaats wilden afstaan. Uiteindelijk meldden zich er maar vijf. Zien we de KLM zoiets doen? Vergeet het maar. De moraal? Het kan echt veel gekker, en in het Schiphol-infarct word je wel meer dan twee tot drie uur vernederd met wachten, maar doorgaans kom je gewoon weg. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de deal over Finland en Zweden op de NAVO-top heeft Turkije laten zien dat het een 'loyale partner' van het Westen is, dat vindt oud-minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal. Door de dwarsverbanden tussen NAVO en EU en de mogelijkheid dat Amerika een andere politieke koers gaat varen, denkt Rosenthal dat Europese landen niet moeten schromen om meer met Turkije samen te werken. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn duidt de overeenkomsten en verschillen tussen NAVO en EU. Luister ook | Jaap de Hoop Scheffer: 'Niet realistisch dat Oekraïne één geheel blijft' Hongkong is 25 jaar Chinees Hongkong beleeft bijzondere dagen. De speciale bestuurlijke regio van China krijgt een nieuwe leider en er wordt stilgestaan bij de overdracht van Hongkong door het Verenigd Koninkrijk aan China precies 25 jaar geleden. President Xi Jinping zal daarbij aanwezig zijn, en dat is opvallend aangezien hij alleen bij de Olympische Spelen in het openbaar kwam. Te gast is oud-CDA-Kamerlid Kathleen Ferrier die in Hongkong heeft gewoond. Luister ook | #69: NAVO-staren in Madrid - live vanaf de Top Postma in Amerika | Conservatieve media verdeeld over Trump Amerika stond deze week met zijn oren te klapperen bij de laatste hoorzitting van de 6 januari-commissie. Cassidy Hutchinson, de voormalige rechterhand van Trumps stafchef, deed uit de doeken wat Trump deed rond de bestorming van het Capitool. Amerika-correspondent Jan Postma zag hoe conservatieve media verdeeld reageerden. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe moeten we omgaan met Rusland als de oorlog eenmaal voorbij is? Het is een puzzel waarover de G7 zich afgelopen dagen boog, en nu de NAVO op haar topconferentie in Madrid. Want Rusland wordt niet opgeheven, en de kans dat Poetin het veld ruimt is gering. NAVO-baas Jens Stoltenberg zegt: de relatie is voorgoed verpest, wat stoer klinkt, maar niet erg realistisch is. Niet realistisch, alleen al als we even buiten onze cocon kijken, dus buiten Amerika, Canada en de EU. Om te beginnen Poetin zelf. President Joko Widodo van Indonesië heeft hem uitgenodigd voor de G20-bijeenkomst in november, op Bali, en volgens een woordvoerder heeft Poetin de uitnodiging aanvaard. Widodo heeft trouwens ook de Oekraïense president Zelensky uitgenodigd, hoewel dat land geen lid is van de G20. In dit alles zit belangrijke symboliek. Net als veel andere Aziatische landen, kiest Indonesië geen partij. Wat voor de westerse leiders misschien een probleem wordt. De Duitse bondskanselier Scholtz twijfelt of hij onder deze omstandigheden de G20 misschien moet overslaan. Japan, Zuid-Korea en Taiwan doen mee aan de westerse sancties tegen Rusland, maar India, Pakistan, Bangladesh, Laos en Mongolië, die uitstekende handelsrelaties met Rusland hebben, blijven nadrukkelijk neutraal, China zou je pro-Russisch kunnen noemen. Dus, op een enkel land na, kun je stellen dat Azië de oorlog negeert. Nog duidelijker geldt dat voor Afrika. Zelensky hielt eerder deze maand een toespraak voor de Afrikaanse Unie. Van de 55 lidstaten schakelden er welgeteld vier in. Zeven lidstaten hielden tegelijkertijd in Nairobi een conferentie over de Grote Meren en zagen geen reden om die tien minuten te onderbreken – langer duurde Zelensky’s toespraak niet. Als je al over de stemming in Afrika kunt spreken, is die eerder pro-Russische dan pro-Oekraïens of prowesters. Wat wellicht te maken heeft met de steun die de Sovjetunie destijds gaf aan veel vrijheidsbewegingen. Commentaren in de Afrikaanse politiek en journalistiek gaan voornamelijk over één onderwerp: graan, want veertig procent daarvan wordt geïmporteerd uit Oekraïne en Rusland. Een acuut probleem, dus, maar verwijten aan Poetin hoor je nauwelijks. Is het belangrijk dat Afrika en Azië het Westen niet steunen? Ja, want die doen gewoon zaken met Rusland en halen dus een streep door onze redenering dat Rusland zowat bezwijkt onder al die sancties. Hoewel we dat, in onze cocon, blijven denken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Westen moet pal voor de rechten van Oekraïne blijven staan in de oorlog daar. Maar het is 'niet realistisch' dat De Donbas en De Krim voor Oekraïne behouden zullen blijven. Dat zegt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de NAVO in BNR De Wereld. De Hoop Scheffer schaart zich daarmee achter de woorden van de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger. Luister ook | Oud-minister Knapen: 'EU moet totaal hervormen voor lidmaatschap Oekraïne' Oekraïne en de EU De regeringsleiders van de EU-lidstaten buigen zich over een kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Al ziet het er naar uit dat de regeringsleiders het advies van commissievoorzitter Von der Leyen over Oekraïne overnemen. Of het alleen echt zo ver gaat komen bespreekt Bernard Hammelburg met Kati Piri, PvdA-Tweede Kamerlid en voormalig Europarlementariër. Luister ook | #132 Bullshit en crazy stuff Postma in Amerika | Ruzie binnen Democraten dreigt President Biden wil de accijnzen op brandstof tijdelijk verlagen in de strijd tegen de inflatie. Maar nu dreigt hij ruzie te krijgen binnen zijn eigen partij. Ondertussen gaat de 6 januari-commissie door met de verhoren over de bestorming van het Capitool van vorig jaar. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met democratieën kan het wel eens vreemd lopen. Frankrijk staat op zijn achterste benen omdat de partij van president Macron bij de parlementsverkiezingen geen absolute meerderheid heeft behaald. ‘Frankrijk is onbestuurbaar,’ luidden vele koppen. ‘Macron wordt vijf jaar een lame duck,’ schreven anderen. Gevolgd door speculatie over nieuwe verkiezingen. Op een korte periode onder Mitterand na, heeft de partij van de Franse president de afgelopen 65 jaar een meerderheid in de assemblee gehad. En dus vinden de Fransen dat normaal, en met hen de democratische wereld. Het lijkt wel alsof de Franse kiezer van zelfverklaarde democraten een standje krijgt omdat die nu afwijkt en het heeft gewaagd ook voor de linkse en rechtse oppositie te stemmen. Hoe durven ze. Het is een mechanisme dat de democratische wereld in de greep heeft gekregen: prachtig dat er verkiezingen worden gehouden, maar dan verwachten we wel dat de uitslag binnen de liberaal-democratische kaders vallen. Amerikanen die op Trump hebben gestemd, en dat wellicht weer gaan doen: foei! Hongaren die op Orban stemmen: schande. Boris Johnson, die liegt en bedriegt en gewoon blijft zitten: nou já. Vooral binnen de Europese Unie is het tegenwoordig modieus om volkeren bestraffend toe te spreken als ze het liberale centrum verlaten en voor de linker- of rechterflank gaan. De Europese Commissie is een soort keuringsdienst van democratische waarden geworden, waar vaak maanden, en soms jaren wordt onderhandeld om de geest van een eigenwijs-dissidente lidstaat weer in de Brusselse fles de krijgen. Nu dus zelfs in Frankrijk, met een discussie of Macron volgens de grondwet nieuwe verkiezingen kan uitschrijven, of dat hij een jaar moet wachten. De grondgedachte is merkwaardig. Los van de aanzienlijke kans dat Macrons partij ook bij nieuwe verkiezingen geen meerderheid haalt, is het de vraag of het allemaal zo erg is. Eén telefoontje naar Mark Rutte en hij krijgt zo een lijstje tips om tijdens een kabinetsperiode incidentele coalities te vormen. De EU is een verbond van soevereine democratieën. Het zijn dus, in laatste instantie, niet hun leiders die de dienst uitmaken, maar hun kiezers. Het is het volste recht van de kiezer om te stemmen op wat in de ogen van menig toeschouwer een foute kandidaat is. Ook als de gevestigde orde dan vreselijk moet spartelen. Zoals Macron nu.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ben Knapen - tot 10 januari van dit jaar nog minister van Buitenlandse Zaken - vindt dat Europa empathie moet tonen richting Oekraïne wat betreft het kandidaat-lidmaatschap voor de EU. Maar voor Oekraïne daadwerkelijk lid kan worden moet er nog heel wat gebeuren, ook bij de EU. 'De EU kan dit helemaal niet aan. De EU moet totaal hervormd worden voor het zover is.' Knapen is te gast en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn neemt de overwegingen door. Luister ook | Han ten Broeke: 'Oneens met kritiek op Merkel' Mogelijk eindspel in de oorlog De oorlog in Oekraïne duurt nu al bijna 4 maanden en hij is nog lang niet afgelopen. Daar zijn defensie-experts het wel over eens. Toch kijken analisten nu al naar het mogelijke eindspel in deze oorlog. We nemen de scenario’s door met Peter Wijninga, defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Luister ook | Amerika Podcast Postma in Amerika | Musk gaat voor DeSantis Elon Musk lijkt erg pro-Trump te zijn, maar op Twitter 'endorsed' hij nu een andere Republikein. Het is Ron De Santis, gouverneur van Florida en toch een beetje de kroonprins van de partij om Trump als leider op te volgen. Amerika-correspondent Jan Postma praat je bij.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dmitri Peskov, woordvoerder van Vladimir Poetin, is een echte Slavische brombeer, die de ene cynische opmerking op het andere sarcastische commentaar stapelt, maar hij is wel een oude rot in het vak. ‘In de moderne wereld is het onmogelijk om een land te isoleren, vooral als het zo groot is als Rusland,’ zei hij, als commentaar op de totaal mislukte ‘Top van de Amerika’s,’ in Los Angeles.  Die topconferentie, die af en toe wordt gehouden, brengt de Noord- en Zuid-Amerikaanse landen bijeen, en dit keer was Joe Biden de gastheer. Hij begon met een diplomatieke faux-pas door de presidenten van Venezuela, Nicaragua en Cuba niet uit te nodigen. Met als gevolg dat de leiders van Mexico, El Salvador, Guatemala en Honduras uit protest wegbleven. Zo werd, schreef Politico, de ‘Top van de Amerika’s’ een ‘Top van sommige Amerika’s'. Het had allemaal te maken met Rusland. De landen die Biden niet uitnodigde  hebben uitstekende banden met Rusland. Maar dat geldt voor veel andere Latijns-Amerikaanse landen ook. Met de Braziliaanse president Bolsonaro – bijgenaamd ‘de Trump van de Tropen’ – had hij wél een ontmoeting, hoewel die daags voor de inval in Oekraïne nog bij Poetin was langs geweest, en de handelsrelatie met Rusland gewoon voortzet. Wat Biden probeerde was de Latijns-Amerikaanse handen op elkaar te krijgen voor een gezamenlijk anti-Ruslandbeleid. Daar hadden de bezoekende regeringsleiders geen oren naar. Sterker nog, net als veel Aziatische landen, zien die niets in het isoleren van Poetin als middel om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.  Op de agenda stond ook een debat over migratie, maar dat vinden de Latijns-Amerikaanse leiders een Amerikaans probleem – en terecht, want het gaat alleen over de bestorming van de Mexicaans-Amerikaanse grens door vluchtelingen. En dan de keuze van Los Angeles als plaats van samenkomst. ‘Een van de meest diverse steden,’ noemde de Californische gouverneur Newsom het in een welkomstwoord. Premier Briceño van Belize zag het net even anders: ‘Het beste en het slechtste van de Amerika’s,’ noemde hij het. De stad is vergeven van zwervers en daklozen, maar in het restaurant, op de 71ste verdieping van het hotel waar alle gasten zaten, koste een torentje zeevruchten 175 dollar. De top eindigde zonder dat iemand begreep waar die eigenlijk over was gegaan. Joe Biden, kon het niet uitleggen. Kennelijk had hij zelf ook geen idee. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voormalig bondskanselier Angela Merkel heeft geen spijt van haar jarenlange 'appeasementpolitiek' jegens Rusland. Han ten Broeke, directeur politieke zaken van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, is het met haar eens. Bernard Hammelburg bespreekt met hem hoe Europa voor zijn eigen veiligheid moet zorgen. Luister ook | Militaire NAVO-topman: 'Oorlog gaat misschien nog wel een jaar duren' Hulp uit Moskou De Nederlandse ondernemer Jeroen Ketting is na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in Rusland gebleven, dit in tegenstelling tot veel andere ondernemers. Sterker nog: hij heeft zelfs een hulpactie opgezet voor Oekraïne: Lifeline-Ukraine. Ketting is te gast en legt uit waarom hij dit is gaan doen. Luister ook | #66: Ursula's Overrule of Law - een reconstructie Europa Update | Iedereen is boos Europa mag wat betreft Oekraïne dan wel grotendeels eensgezind opereren. Deze week is iedereen boos op elkaar, zo boos zelfs dat er zelfs gedreigd wordt met het ten val brengen van de Europese Commissie. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit wat er aan de hand is, en ook Han ten Broeke praat mee.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Natuurlijk heeft Boris Johnson de vertrouwensstem in het Lagerhuis overleefd. Niet dat de meerderheid van de Britten niet denkt dat hij de hele wereld bij elkaar liegt, het ging erom wat zijn eigen Conservatieve partij uiteindelijk slimmer vond: Boris dumpen en een vervanger aanwijzen, of erop gokken dat hij als onkwetsbare teflon-clown de naar macht snakkende Labour oppositie uit de regeringsbankjes kan houden. Ze kozen voor het laatste. Partygate? Ach, ’t is alweer zo lang geleden. Deukje opgelopen? Nou, wel een flinke.  Teflon-eigenschappen hebben meer politici. Bill Clinton was er zo een, Angela Merkel ook, en je hoort vaak zeggen dat het ook voor Mark Rutte geldt. Er is een groot verschil: Nederlandse moties van wantrouwen komen steevast van de oppositie, en zijn daarmee al op de voorhand kansloos. Sterker nog: in Nederland valt nooit een kabinet als een motie van wantrouwen niet van een regeringspartij komt. Dat is het spannende van het Lagerhuis: daar kwam de aanvraag voor een motie van goedkeuring, wat eigenlijk een motie van afkeuring is, van een opmerkelijk groot aantal van Johnsons eigen Tories. Om dat te overleven is veel moeilijker, vooral omdat hij niet allen met ‘partygate’ worstelt, maar ook tritsen beledigingen op zijn naam heeft staan. Voorbeeld: ‘Je kunt me een Armeense kippenboer noemen, of een Arisch mannetjeszwijn, maar noem me niet incompetent.’ Nog een voorbeeld: ‘vrouwen in boerka zijn net wandelende brievenbussen.’ Hij komt er tot nu toe mee weg.  De Tory-regels verbieden herhaling van zo’n motie van goedkeuring – lees dus: afkeuring – binnen een jaar, dus voorlopig zit Boris op rozen. Hoewel het geen garantie is. Twee beroemde Tory-premiers, Margaret Thatcher in 1990 en Theresa May in 2018, overleefden ook een motie van afkeuring van hun eigen partij, maar gingen daarna toch roemloos ten onder. En een hoop Tories denken dat Boris wel degelijk op de weg naar de uitgang is, al is dat voorlopig wensdenken.  Moeten wij blij zijn met Boris? Nou, met Brexit maakt hij er een behoorlijke puinhoop van. Maar, eerlijk is eerlijk, zijn corona-aanpak was best inspirerend, en in de Oekraïense oorlog is zijn land weer helemaal de bondgenoot waar we altijd op hebben vertrouwd. Voor de internationale verhoudingen is de pias van Whitehall zo slecht nog niet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Oekraïne passeert vrijdag de 100 dagen. Rob Bauer, voorzitter van het militair comité van de NAVO, denkt dat we ons moeten voorbereiden op een lange oorlog. 'Laten we beginnen met misschien nog wel een jaar', zegt Bauer in BNR De Wereld. In februari voorspelde Bauer dat de Russen diezelfde maand Oekraïne binnen konden vallen, wat ook gebeurde. Luister ook | 'Europa staat er heus niet zo slecht voor' Zoektocht naar de waarheid in Oekraïne Het eerste slachtoffer in een oorlog is altijd de waarheid. Zo ook in Oekraïne. Onderzoeksjournalist Christiaan Triebert struint dag in dag uit het internet af en analyseert beelden en andere informatie om uit te zoeken wat er werkelijk speelt in Oekraïne, onder meer in de stad Boetsja waar een massamoord zich voltrok. Luister ook | #65: De start van de Europese handelsoorlog? Europa Update | Denemarken zegt 'ja' Terwijl Hongarije de Europese Commissie tot wanhoop drijft is er ook sprake van wind in de rug voor de EU. Zo gaat Denemarken meedoen aan het Europese defensiebeleid, nadat de Denen daar woensdag voor stemden in een referendum. En Kroatië krijgt vanaf 2023 de euro als munt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wij zijn erg van de Barbertjes die moeten hangen, en dus is het heel makkelijk om Schipholdirecteur Dick Benschop de schuld te geven van de onmetelijke chaos op de nationale luchthaven. Laten we hem dan meteen aan de paal nagelen voor de vrijwel identieke chaos die je momenteel op zo ongeveer elk vliegveld in de wereld ziet. Want waar je ook komt is er te weinig personeel voor het inchecken, de handbagagecheck, de paspoortcontrole en de bagageafhandeling. Of er is geen cabinepersoneel.  Het was natuurlijk oliedom van Benschop  om op het hoogst van de crisis naar Washington en Genève te gaan, toen met vakantie naar Portugal en daarna te gaan schuitjevaren met een kleinkind. Hij had met een megafoon in de vertrekhal moeten staan en de rijen reizigers, vaak totaal overstuur, persoonlijk moeten toespreken. Had dat geholpen? Nee, dat niet, maar empathie doet soms wonderen.  Nu de mondiale werkelijkheid, aan de hand van een paar willekeurige voorbeelden. Op de Amerikaanse luchthavens, waar de wachtrijen onmetelijk schenen, werden afgelopen weekend 6.000 vluchten geannuleerd, alleen al 500 door de grootste maatschappij, Delta. In Dublin stonden duizenden reizigers op straat, voor het stationsgebouw. Door personeelsgebrek misten duizend passagier hun vlucht. Zelf stond ik op het Londense vliegveld Heathrow in een rij voor de handbagagecontrole waarvan je het einde waarschijnlijk alleen met een verrekijker kon zien.  Ha, zeggen mijn milieubewuste vrienden, had dan de Eurostar genomen. O ja? Nou, voor station St. Pancras stond een rij van een halve kilometer – want ook het spoor kampt met problemen. Nu weten we dat Britten dol zijn op rijen, als een soort nationale passie, en er altijd heel beschaafd en zonder voordringen in gaan staan, maar dit leidde toch tot een heuse lawine van klachten. Want natuurlijk waren er vertragingen, waardoor reizigers naar bijvoorbeeld Amsterdam bij het overstappen uren extra kwijt waren. Ook het spoor spoorde niet.  Op de Amerikaanse vliegvelden, en Dublin, en Londen en bij de Eurostar zijn ze, net als op Schiphol, vast blij dat we de schuldige hebben gevonden: Dick Benschop. Als we die met pek en veren de Polderbaan afjagen, zijn overal in de wereld de rijen verdwenen en gaan de vliegtuigen en treinen weer gewoon op tijd. En we reisden nog lang en gelukkig.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Direct na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne schaarde Europa zich als één blok achter het land. Vijf sanctiepakketten tegen Rusland kwamen er geruisloos. Maar het zesde pakket over een olieboycot zorgt voor wrijving. De oorlog roept ook de vraag op hoe Europa zich moet hervormen. En welke rol moet de EU militair gaan hebben ten opzichte van de NAVO? Bernard Hammelburg praat er in deze speciale uitzending over met Mathieu Segers, hoogleraar Europese geschiedenis aan de Maastricht University. Luister ook | Russische blunders leiden niet automatisch tot verliesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In sommige westerse bolletjes zit het idee dat China inspiratie put uit de Russische inval in Oekraïne om dan maar snel Taiwan in te nemen. Joe Biden heeft zo’n westers bolletje. Tijdens een bezoek aan Japan zei hij dat Amerika Taiwan bij een Chinese invasie militair zou steunen. Die koppeling – Oekraïne en Taiwan – slaat nergens op, evenmin als die militaire toezegging.  Al eerder zegde Biden Taiwan militaire steun toe bij een inval, en nu, net als toen, schoten zijn adviseurs als door adders gebeten overeind om uit te leggen dat in het Amerikaanse beleid niets is veranderd. Dat Biden de neiging heeft om uit de heup te schieten is bekend, maar zou hij bij vergissing over Taiwan twee keer dezelfde fout maken?  Eerst even die vergelijking met Oekraïne. Dat is een door de hele wereld erkend soeverein land, waarvan Poetin bij nader inzien vindt dat het nooit onafhankelijk had mogen worden, en het dus alsnog, gedeeltelijk of geheel, met meedogenloos geweld tracht in te lijven. Taiwan, daarentegen, is geen onafhankelijk land. We doen wel net alsof, maar sinds de wereld in de jaren zeventig Taiwan uit de VN zette en China binnenhaalde, heeft vrijwel geen enkel land officiële betrekkingen met Taiwan. Wij – de Amerikanen voorop – erkennen het ons door China opgedrongen ‘één land beginsel.’ Taiwan is voor China dus niet meer dan een afvallige provincie. Als we echt vonden dat Taiwan een oorlog met China waard was, hadden we het lef moeten hebben het land officieel te erkennen, en tegen de Chinezen moeten zeggen dat ze dat ‘één land beginsel’ in derlui neus konden steken. Maar dat durven we niet. En als we dat al niet durven, komen we Taiwan dan, als land dat we niet erkennen, militair te hulp bij een Chinese invasie? Natuurlijk niet. Dat is een Taiwanees sprookje.  Maar gesteld eens dat die Chinese invasie wél komt, en Biden houdt zich aan zijn woord, dan is het strategisch suïcidaal. Amerika heeft nu al bijna 50 miljard dollar in de Oekraïense oorlog gestoken, en begint door zijn wapenvoorraad heen te raken. Voor een oorlog met China ontbreken simpelweg de financiële en materiële middelen. Laten die westerse bolletjes nu even hun neus op de bal houden. Op Oekraïne, dus.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland maakt grote strategische blunders in de oorlog in Oekraïne. Maar dat wil nog niet zeggen dat ze de oorlog daarmee gaan verliezen en dus ook niet of Oekraïne hem gaat winnen. Dat stelt Peter Wijninga, defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Luister ook | De laatste spartelingen van 'Homo Sovjeticus' Poetin 'Oxocratie' Groot-Brittannië Het Verenigd Koninkrijk wordt al decennia voornamelijk gerund voormalige studenten van de universiteit van Oxford. Van premiers Attlee en Thatcher tot Cameron en Johnson. Allemaal studeerden ze er. De Brexit is er zelfs geboren. Journalist Simon Kuper schreef er een boek over getiteld 'Chums'. Hij noemt het land een 'Oxocratie'. Luister ook | #63: RePowerEU: 300 miljard euro om voor 2030 van het Russische gas af te komen Europa Update | Finland en Zweden bij de NAVO Finland en Zweden hebben nu dan echt hun lidmaatschapsverzoeken ingediend bij NAVO-chef Jens Stoltenberg. Binnen drie maanden draaiden de meningen van de inwoners van de landen 180 graden. Hoe het toetredingsproces er nu uitziet en welke beren er nog op de weg liggen, bespreekt Europa-correspondent Stefan de Vries. Luister ook | #129 'WIT WORDT WEGGEDRUKT' Postma in Amerika | Pikante verspreking van Bush Voormalig president George W. Bush veroordeelde de oorlog van Rusland in Oekraïne tijdens een toespraak. Dat deed hij wel met een pijnlijke verspreking. Hij noemde niet de oorlog in Oekraïne, maar zijn eigen oorlog in Irak 'onrechtvaardig' en 'brutaal'. Amerika-correspondent Jan Postma zag het gebeuren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat Vladimir Poetin óók gestolen heeft, is onze nostalgie en onze hoop. Vanaf het hoogst van de Koude Oorlog tot 24 februari 2022 waren er in een zee van spanning altijd dukdalven waaraan je je kon vastklampen. Guus Hiddink en Dick Advocaat als Russisch bondscoach, de viering van twee eeuwen goede betrekkingen, McDonalds dat zijn eerste filiaal opende in Moskou.  Vlak na de opening van McDonalds op het Poesjkinplein, eind 1990, zag ik hoop in de metersdikke, ellenlange rijen dolgelukkige Russen, die in de ijskou op een Amerikaanse hamburger wachtten. Het Bolsjoj Ballet danste het Zwanenmeer in Carré. De betoverend mooie Hermitage in St. Petersburg, met onder andere zijn 1500 Oude Meesters, waaronder 63 Rembrandts, kreeg een dependance in Amsterdam, met elk halfjaar een ander deel van de collectie. Van Bolsjoj hebben we nu één overgelopen prima ballerina, de Hermitage Amsterdam heeft de navelstreng met St. Petersburg doorgesneden. De trots over twee eeuwen goede betrekkingen, in 2013, met de hinderlijk homofobe Poetin als gast, is weg. Allemaal op 24 februari verdampt. Al die indrukken waren illusies.  In 1964 was de toenmalige generatie in de ban van de Franse chansonnier Gilbert Bécaud, die Nathalie toezong, de gids op wie hij op het Rode Plein verliefd was geworden. In 2003 stond het Rode Plein mudjevol uitzinnige fans om Paul McCartney te zien.  Wantrouwden de Russen ons toen al, en wij hen? Nou en of. We hadden dr. Zjivago gezien en Solsjenitsins Goelag Archipel gelezen. Maar dat ging over het kwaad in eigen land. Wij konden niet vermoeden dat het kwaad zich ooit tegen Europa zou richten.  Natuurlijk waren er politici en Rusland-experts die waarschuwden, en die de Georgische oorlog in 2008 en de annexatie van de Krim, in 2014, zagen aankomen. Maar dat was dáár, en Georgië en Oekraïne waren nou niet bepaald toonbeelden van democratie. Onze illusies waren wel wat gehavend, maar ze bleven intact. Tot 24 februari 2022. Toen werden ze door Poetin gejat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van een mobilisatie, tot het verklaren van de oorlog, of zelfs het uitroepen van de overwinning. Allemaal scenario’s die werden verwacht voorafgaand aan Poetins 9 mei-toespraak. Maar het nieuws was dat Poetin eigenlijk niets zei. Schrijver en voormalig Rusland-correspondent Pieter Waterdrinker ziet de laatste spartelingen van 'Homo Sovjeticus' Vladimir Poetin. Hij is te gast. Luister ook | Minister Ollongren: 'Oekraïne heeft in zekere zin al gewonnen' Nederland voor Oekraïne Premier Rutte sprak het Oekraïense parlement toe, op verzoek van president Zelensky, die weer bezoek kreeg van minister Hoekstra. Nederland laat zijn steun voor Oekraïne volop zien. Toch lijkt Europa lang niet meer zo eensgezind te zijn als aan het begin van de oorlog. Bernard Hammelburg praat erover met VVD-Tweede Kamerlid Ruben Brekelmans. Luister ook | #62: Wahlkampf in Nordrhein-Westfalen: waarom de Duitse deelstaat zo belangrijk is Europa Update | De zin en onzin van de toekomst van Europa Europa gaat vernieuwen, of toch weer niet? De Unie sprak er de afgelopen maanden over en de Franse president Macron deed begin deze week ook een duit in het zakje. Europa-correspondent Stefan de Vries legt uit wat Macron wil. Luister ook | #127: Geen baas in eigen buik? Postma in Amerika | Hooggerechtshof weer bij elkaar De leden van het Amerikaanse Hooggerechtshof komen weer bij elkaar. Dat doen ze voor het eerst sinds het omstreden lek over abortus. Iets waar Amerika dan ook met spanning naar uitkijkt. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat het meeste opviel in de bevrijdingsdag-toespraak van Vladimir Poetin was dat er niets in opviel. Geen aankondiging van een mobilisatie, of van een overwinning in de Donbas, of Marioepol. Eigenlijk alleen maar het verhaal dat de Sovjets de nazi’s hebben verslagen, en dat de NAVO-landen de nazi’s van nu zijn. Wat vooral ontbrak was perspectief: geen woord over het einde van wat hij de ‘speciale militaire operatie’ noemt.  Dat moet het Russische volk aan het denken hebben gezet. Want de conclusie kan alleen maar zijn dat deze oorlog nog heel lang gaat duren. Wat naar alle waarschijnlijkheid ook zo is. Wij in het Westen vertellen elkaar, bijna glunderend, dat Poetin de ene blunder op de andere stapelt, dat zijn soldaten niet kunnen schieten, dat de Oekraïners met Amerikaanse inlichtingen Russische generaals opsporen en liquideren. Poetins narratief is dat de westerse nazi’s met hun sabotage uiteindelijk aan het kortste eind trekken.  Voor westerse analisten wordt het beeld duidelijker, letterlijk en figuurlijk. De authenticiteit van beelden wordt steeds beter geverifieerd, we weten welke bronnen betrouwbaar zijn en welke niet. In die zin bevestigt de terughoudendheid in Poetins speech onze vermoedens. Het einde van de oorlog is bij lange na niet in zicht. Van zijn oorspronkelijke ambities blijft alleen de verovering van de Donbas over, maar ook dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Uit de moeite die de Russen hebben om de in de Dombas gelegen steden Kramatorsk en Slovyansk te bereiken, blijkt dat de weerstand ook in dit gebied, waarvan de Russen veronderstelden dat ze die gemakkelijk konden innemen, overweldigend is.  Er zijn twee mogelijkheden, zegt defensiespecialist prof. Michael Clarke  tegen de BBC. Als de strijd tot het najaar voortduurt, komt Poetin binnenslands echt in de problemen, vooral als de Oekraïense krijgsmacht de Russen ook nog een stuk terugdringt. Maar ook als het de Russen lukt de hele Donbas onder controle te krijgen, wordt het nog een hele klus. Ze moeten er dan voor onbepaalde tijd blijven, en omdat er ook in die regio miljoenen Oekraïners zijn die de Russen daar niet willen, is aanhoudend verzet onvermijdelijk. Elk Russisch succes in elk district zal leiden tot een guerrillabeweging. Uiteindelijk blijven de Russen vechten tegen het Oekraïense leger, het volk, of allebei, zegt Clarke.  Dat de oorlog lang gaat duren is tragisch, maar heeft ook één voordeel: sancties, zoals een olieboycot, worden pas tegen het eind van het jaar geïmplementeerd. Rusland is dan veel kwetsbaarder dan nu. Bij nader inzien is het dus begrijpelijk dat Poetin in die toespraak op 9 mei niets concreets zei. Als hij concreet zou worden, had hij moeten toegeven dat de man van het nieuwe, grote Russische rijk, deze oorlog best eens kan verliezen. Nietszeggend is in dit geval veelzeggend.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Oekraïne hangt als een schaduw boven de bevrijdingsfestiviteiten van Bevrijdingsdag heen. Zo ook in Wageningen waar BNR De Wereld deze week vandaan komt. Minister Ollongren van Defensie denkt dat Oekraïne de oorlog in zekere zin al gewonnen heeft, omdat Rusland zijn doelen niet haalt. Luister ook | Rusland te land, ter zee, maar niet in de lucht Rusland en 9 mei Wat 5 mei is voor ons is 9 mei voor Rusland. Die dag staan zij stil bij de overwinning op de nazi's. Dit jaar zal die dag een andere lading hebben. Te gast is Boris Noordenbos, universitair hoofddocent literatuur- en cultuurwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in de Russische literatuur en cultuur. Luister ook | #61: Het Jaar van Europa Svetlana Tichanovskaja over vrijheid Speciaal voor deze uitzending sprak Europa-verslaggever Geert Jan Hahn met Svetlana Tichanovskaja, de oppositieleider van Belarus. Zij leeft in ballingschap in Litouwen, terwijl haar man vastzit in Belarus. Zij legt uit wat vrijheid voor haar betekent. Luister ook | #127: Svetlana Tichanovskaja over oorlog & vrijheid Hotel de Wereld BNR De Wereld komt deze week live vanuit Hotel de Wereld in Wageningen. Hier werd op de dag af 77 jaar geleden onderhandeld over de capitulatie. Iets dat elk jaar groots herdacht en gevierd wordt in Wageningen. Toon van Asseldonk, voorzitter van het Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945, licht de betekenis van het hotel toe.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als Rusland geen permanent lid was van de VN-Veiligheidsraad, en dus geen vetorecht had, zou de invasie van Oekraïne luidkeels zijn veroordeeld, misschien gevolgd door optreden onder VN-vlag, en een VN-boycot, wat veel verder gaat dan Amerikaanse en Europese sancties. Waarom ontneemt de ruime meerderheid van de 193 VN-leden die het Russische optreden afkeuren Rusland dan dat vetorecht niet?  Het antwoord is heel simpel. Daar gaat de Veiligheidsraad zelf over, dus Rusland zal elke verandering blokkeren. De Algemene Vergadering, die geen bindende besluiten kan nemen, aanvaardde een Liechtensteinse resolutie om veto’s te voorzien van een toelichting. Gaat ook niets veranderen. Toch is er een kans geweest. Toen de Sovjetunie in 1991 ophield te bestaan, meldde president Jeltsin dat Rusland de plaats van de Sovjetunie en de zetel in de Veiligheidsraad overnam. Geen enkele lidstaat maakte bezwaar. Sterker nog: in het handvest van de Veiligheidsraad staat nog steeds USSR – niet Russische Federatie. Er bestaat dus geen Veiligheidsraad-lid dat Russische Federatie heet. Verblind door de euforie over het ter aarde bestellen van het Sovjet-communisme, voorzag niemand dat Jeltsins kabinetslid en latere vicepresident Poetin het voormalige Russische rijk wilde laten herrijzen, van de Veiligheidsraad een farce zou maken en een onafhankelijke VN-lidstaat zou binnenvallen.  Soms pesten de Amerikanen wel eens een beetje. Het gebouw van de VN, hier in New York, en de ambassades van de lidstaten, zijn geen Amerikaans grondgebied. Maar om daar als buitenlandse regeringsleider, minister of diplomaat te komen, moet je wel via een van de vliegvelden en van daaruit met de auto naar Manhattan. Daarvoor heb je een visum nodig. Volgens een overeenkomst uit 1947 wordt het gastland – Amerika, dus – geacht vrije doorgang te verlenen. Maar Iraniërs, Libiërs, Cubanen, Venezolanen en Noord-Koreanen grijpen wel eens mis, of krijgen hun visum pas als de vergaderingen voorbij zijn. Ze hebben vaak geen bewegingsvrijheid, dus mogen alleen naar een ambtswoning, ambassade of het VN-gebouw. Restaurants of hotels die zulke gasten binnenlaten, krijgen enorme boetes.  Het roept vragen op. Als de Veiligheidsraad bijeenkomt op ministersniveau, krijgt de Rus Lavrov dan een visum? En wat gaat er gebeuren op de Algemene Vergadering van de VN in september? Houdt Biden zich dan aan het Gastlandverdrag, of gaat hij diplomatiek stunten? Als hij het staatshoofd een oorlogsmisdadiger en slager noemt, laat hij diens lakeien dan toch toe? Kan nog heel spannend worden.  Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland zet zijn aanval in de Donbas voort, maar doet dat nog altijd met name over de grond. Ondertussen doet het Westen er alles aan om alle toegezegde wapens op tijd in Oekraïne te krijgen. Bernard Hammelburg praat erover met Danny Pronk, veiligheidsonderzoeker van Instituut Clingendael. Luister ook | Duitsland moet zichzelf opnieuw uitvinden door oorlog in Oekraïne Europa Update: de informatieoorlog Russen staan nog altijd massaal achter Vladimir Poetins optreden in Oekraïne. Dat blijkt uit verschillende peilingen die in Rusland gehouden worden. Hoe betrouwbaar die zijn besprak Europa-verslaggever Geert Jan Hahn in Parijs met de Russische socioloog Aleksandr Bikbov die daar in ballingschap woont. Luister ook | #125: Russische peilingen zijn palingen Luister ook | #60: Populisten, protestpartijen en plucheplakkers Klein-Brittannië Bij het Verenigd Koninkrijk denk je tegenwoordig eerder aan Brexit dan aan het grote wereldrijk waar de zon nooit onder gaat. Al sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog worstelt het land met zijn plek op het wereldtoneel, maar veel mensen hebben nog altijd heimwee naar de gloriedagen. Correspondent Lia van Bekhoven is al meer dan 40 jaar correspondent in Londen en schreef het boek ‘Klein-Brittannië’ over haar persoonlijke ervaringen in het land.  Luister ook | #126 Komt hij terug op Twitter? Postma in Amerika: de angst voor Manchin Het Witte Huis kijkt - niet voor het eerst - met angst en beven naar de Democratische senator Joe Manchin uit West-Virginia. De Democraten proberen hun eigen Manchin te paaien met allerlei dealtjes, maar de senator hapt vooralsnog niet. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit waarom.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Duitsland heeft sinds Willy Brandts ‘Ostpolitik’ een sussende rol gespeeld tussen het Westen en Rusland. Met de oorlog van Oekraïne is dat verleden tijd en dus moet Duitsland zichzelf herpositioneren. Bernard Hammelburg praat erover met Bondsdaglid Otto Fricke van de liberale coalitiepartij FDP. Luister ook | Waarom Oekraïne de oorlog moet winnen Europa Update: de slag om Marioepol en een olie- en gasboycot Terwijl Rusland de stad Marioepol claimt te hebben veroverd, laait in Duitsland het debat over een olie- en gasboycot verder op. Wat minister Baerbock van Buitenlandse Zaken betreft komt die er in ieder geval bij olie. Bondskanselier Scholz twijfelt. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit wat de gevolgen zijn en Otto Fricke reageert. Luister ook | #59: Verkiezingstijd in Europa (4): wat als Marine Le Pen wint? Bidens harde woorden richting Poetin Genocide, slager, oorlogsmisdadiger. Allemaal classificaties die Joe Biden gebruikt om Vladimir Poetin te omschrijven. Is Biden nou echt zo'n flapuit of zit hier een strategische en/of politieke strategie achter met het oog op de midterm-verkiezingen van later dit jaar? Correspondent Jan Postma komt met het laatste nieuws vanuit Washington en te gast is Amerikanist Koen Petersen. Luister ook | #124 Bidens beschuldigingenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In al haar wijsheid heeft de Europese Unie al vroeg in de Oekraïense oorlog besloten de toegang tot Russische nieuwssites te blokkeren. RT, de Engelstalige schijn-kloon van CNN, en de persbureaus Sputnik en Tass zijn, in samenwerking met tech-reus Google en YouTube, niet meer bereikbaar, want onze burgers mogen niet worden blootgesteld aan rabiate Russische propaganda. Nederlandse complotkranten wordt geen strobreed in de weg gelegd. Huis aan huisblad De Andere Krant verspreidt volgens NRC Russische propaganda. Tijdschrift Gezond Verstand beweert dat 9/11 door Amerikanen is veroorzaakt en dat de opwarming van de aarde een mythe is. Apekool, maar in een democratie mag het gelukkig. Nederlandse leugens mogen, Russische mogen niet. Sana, het Syrische agentschap, is gewoon toegankelijk, evenals het Chinese staatspersbureau Xinhua. Beide zijn leugenfabrieken van dubieuze regimes, maar we mogen ze gewoon lezen.  Het afsluiten van Russische staats-nieuwssites had als argument dat Poetin dan door de beschaafde wereld zou worden belemmerd in het verspreiden van zijn leugens. Onzin. Hier in Amerika zijn de Russische nieuwssites gewoon toegankelijk, terwijl je toch moeilijk kunt ontkennen dat Joe Biden de Russen met sancties van onderuit de zak geeft. Maar het censureren van media, al zijn ze nog zo fout, dat is ondenkbaar. Donald Trump fulmineerde tegen wat hij de fake media noemde, maar het zou niet in hem zijn opgekomen ze te verbieden.  Inhoudelijk is het jammer voor iedereen die wil begrijpen hoe de Russische staatspropaganda werkt. Zomaar wat voorbeelden. Op Sputnik lees ik in een dagelijks feuilleton hoe Oekraïne al sinds 2014 bezig is met genocide, en dat vluchtelingen niet welkom zijn in de EU zonder internationaal paspoort – wat voor geheimzinnig document dat ook moge zijn. RT heeft een reportage van een eigen verslaggever over Oekraïense antipersoonsmijnen, Tass komt met een artikel over de bevrijding door Russische soldaten van gijzelaars in een moskee in Marioepol, en de stelling van de Franse presidentskandidaat Marine le Pen dat toenadering tot Poetin in het belang van Europa is.  Dan nog iets. Hoe gruwelijk de oorlog ook is, hij gaat tussen Rusland en Oekraïne, niet tegen Rusland en ons. Wanneer je, als EU of als Nederland, werkelijk solidair wilt zijn, knijp dan de olie- en gasimport af, want dat is een echte vuist, en vergeet de censuur van een paar media, want dat is niet meer dan een schaamlap. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vrede sluiten met Rusland is volgens voormalig Commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn geen optie. We moeten Oekraïne juist helpen de oorlog te winnen. Bernard Hammelburg gaat er met Berlijn over in gesprek. Luister ook | Russen staan massaal achter Poetins oorlog Zweden, Finland en de NAVO Zweden en Finland willen volgens Zweedse media in juni een aanvraag doen om lid te worden van de NAVO. De premiers van beide landen ontkennen dat nog, maar benadrukken wel dat er snel een besluit genomen zal worden. Te gast is Scandinavië-correspondent Koen Verhelst. Luister ook | #124 Bidens beschuldigingen Europa update | Macroner Het optreden van president Macron in de oorlog in Oekraïne heeft hem een nieuw werkwoord opgeleverd: Macroner. Het betekent dat je iets heel erg vindt, maar dat je er eigenlijk maar weinig tegen doet. Iets dat Macron in de verkiezingsstrijd met Le Pen niet kan gebruiken. Daarover Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | #58: Verkiezingstijd in Europa (3): Wat als Emmanuel Macron wint?See omnystudio.com/listener for privacy information.

We blijven het proberen: kijken in het hoofd van Poetin. Maar na ruim anderhalve maand oorlog is het misschien beter die pogingen te staken, simpelweg omdat alles waarmee de westerse wereld om zijn aandacht schreeuwt, geen enkele indruk op hem maakt. Sancties niet, politieke en financiële isolatie niet, diplomatieke initiatieven niet. Hoe groter zijn isolement, hoe verbetener hij wordt in zijn streven Oekraïne te vermorzelen.  Wij hebben allerhande theorieën. Bijvoorbeeld dat de sancties tot een revolte zullen leiden, terwijl ruim tachtig procent van de Russische bevolking hem steunt. Of dat de tegenslag tot nu toe aantoont dat de Russische krijgsmacht uit paniekerige prutsers bestaat, terwijl de soldaten zonder scrupules massamoord plegen en steden en dorpen in een maanlandschap veranderen. Of dat tritsen politici die Kiev bezoeken Poetin intimideren. Of dat hij echt luistert naar de Oostenrijkse kanselier Nehammer, die hem opzocht.  Minister van Buitenlandse Zaken Lavrov gaf een aardig inkijkje in de denkwijze van het Kremlin. Over een gevechtspauze als opmaat naar onderhandelingen valt niet te praten, en wat er aan diplomatiek overleg plaatsvindt is maar een zootje. Is Rusland dan tegen onderhandelingen? Nee, maar van hem hoeft het niet. Het dedain druipt ervan af.  Maar dan moeten al die bevroren tegoeden en in beslag genomen bezittingen toch resultaat hebben? En had de Russische staat niet gefaald aflossing en rente te betalen? Jawel, maar het blijft bij schouderophalen zo lang de export van olie en gas gewoon doorgaat. Door de gestegen prijzen heeft Rusland superwinsten gemaakt, waaruit de oorlog gemakkelijk kan worden gefinancierd. Wat ongetwijfeld zou helpen is een echte olie- en gasboycot, maar we weten inmiddels dat die er niet komt. Zoals de Israëlische historicus Yuval Noah Harari het zegt: Rusland is een tankstation met kernwapens.  Westerse politici verdringen zich om hun solidariteit met president Zelensky te etaleren. Zelensky gaat onvermoeibaar door met het toespreken van parlementen. Poetin zwijgt, ongeïnteresseerd in welke onderhandeling dan ook. Het enige moment waarop hij woedend werd was toen Joe Biden hem een oorlogsmisdadiger noemde. Toen dachten we even dat we hem bij de staart hadden en zijn zwakke plek hadden ontdekt. Inmiddels noemt de halve wereld hem een massamoordenaar, maar met een populariteit van Noord-Koreaanse proporties, ziet hij het kennelijk als geuzennaam.  Bill Clinton zei ooit over bemiddeling: vrede is alleen mogelijk als de partijen dat zelf willen, je kunt het niet afdwingen. Een elegante manier om te zeggen dat diplomatie soms kansloos is. Zoals nu. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Westen hoopte dat Poetin met de inval in Oekraïne zijn hand ook binnenslands zou overspelen, maar niets is minder waar. Meer dan tachtig procent van de Russen keurt het optreden van Poetin goed. Bernard Hammelburg spreekt erover met Hubert Smeets, Ruslanddeskundige van Raam op Rusland en columnist bij NRC. Luister ook | Vriend Mark en Slager Poetin De Chinees-Russische as Ook al duurt de oorlog in Oekraïne nu al meer dan veertig dagen. China blijft zich op de vlakte houden, al lijkt dat in China zelf maar schijn te zijn. Sinoloog Henk Schulte Nordholt vindt dat Europa nog altijd moet leren begrijpen hoe de Chinees-Russische as in elkaar steekt om China's positie beter te begrijpen. Hij is te gast. Lees ook | Sinoloog: 'China en Rusland zijn geen bloedbroeders, het is een verstandshuwelijk' Postma in Amerika Na zoon Hunter richten de Republikeinen hun pijlen nu op James Biden, de broer van de president. Het zou gaan om verdachte zakelijke deals die James zou hebben gesloten. Ondertussen gaat het nog altijd slecht met Trumps nieuwe social mediaplatform en houdt hij zich bezig met de uitspraak van een Nederlandse naam. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hier zijn een paar beelden: een dood jongetje op het strand, een bloot, vluchtend meisje, vernederde en gemartelde naakte soldaten, een man in een wit overhemd vóór oprukkende tanks, bergen opgestapelde schedels, een onthoofde journalist. Iedereen kent ze, als symbool van gruwelijke conflicten. Ook de nieuwste: een straat, bezaaid met lijken.  Een foto zegt meer dan duizend woorden, zeggen ze. Maar hebben foto’s, ook al zijn ze nog zo iconisch, invloed op een conflict? Dat dode jongetje werd het symbool voor de Syrische vluchtelingencrisis, en die is er nog steeds – kijk maar op de Griekse eilanden. Dat blote meisje was in Vietnam, in 1972, in een oorlog die nog drie jaar zou duren. De vernedering van die blote mannen was in de Abu Ghraib gevangenis in Irak, en had geen enkele invloed op de oorlog, die daarna nog 14 jaar zou duren. Tank man, met zijn witte overhemd, op Tienmannen, kon de meedogenloze jacht op de Chinese democratiseringsbeweging niet voorkomen, die stapels schedels in Cambodjahadden geen invloed op de burgeroorlog, totdat buurland Vietnam ingreep. De onthoofding van journalist James Foley opende de jacht op IS, maar dat terreurnetwerk bestaat nog steeds.  Het beeld van de lijken in de straten van Boetsja is zo overweldigend dat er, in elk geval in de westerse wereld, over weinig anders wordt gesproken. Staatshoofden en regeringsleiders noemen Poetin, die zij verantwoordelijk houden, een oorlogsmisdadiger. Sancties worden verscherpt, dreigementen nemen toe. Maar ook hier geldt dat noch het verloop van de oorlog, noch de zoektocht naar een diplomatieke oplossing erdoor wordt beïnvloed. Het Russische offensief, dat zich vooral op het oosten en zuiden van Oekraïne richt, houdt aan. Dat geldt ook voor vredesbesprekingen, momenteel via beeldverbindingen, die gewoon doorgaan. Dat is, hoe hard het ook klinkt, logisch, want de delegaties onderhandelen over neutraliteit, een nieuwe bestandslijn, uitwisselen van krijgsgevangenen en de toekomstige relatie.  Terwijl het drama van Boetsja zich letterlijk voor onze ogen afspeelt, en president Zelensky het terecht aangrijpt om aan te dringen op meer steun en meer sancties, geven de reacties een goed inzicht in de politieke realiteit. De Europese Commissie kwam niet verder dan een voorstel aan de lidstaten om te stoppen met de invoer van Russisch steenkool. Misschien ook olie, maar gas mag nog gewoon, want daar kunnen we niet buiten. Een foto vertelt meer dan duizend woorden, zeggen ze. Dat is waar: we zijn er behoorlijk overstuur van, die lijken op straat. Maar tussen overstuur en overstag zit een wereld van verschil.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Volodymir Zelenski heeft de Tweede Kamer toegesproken. Hij wil meer wapens en meer sancties tegen Rusland. En hij sprak premier Mark Rutte aan als 'vriend Mark'. Europa-verslaggever en voormalig Oekraïne-correspondent Geert Jan Hahn heeft de belangrijkste momenten uit de toespraak van Zelenski meegenomen. Ook te gast is VVD-Europarlementariër Bart Groothuis. Lees ook | 'Nederland moet zich geopolitiek heruitvinden' Rusland na de oorlog Spijkerharde taal van Joe Biden over Vladimir Poetin. Volgens hem is de Russische president een slager en een oorlogsmisdadiger. De verhoudingen tussen het tussen het Westen en Rusland gaan er waarschijnlijk flink anders uit zien zodra de stofwolken in Oekraïne zijn neergedaald. Han ten Broeke, directeur politieke zaken bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies heeft verschillende scenario's klaarstaan.  Luister ook | #56 Verkiezingstijd in Europa (1): Wat als Orban en Vučić winnen? Europa Update: Geen violist bij de Nederlandse speech Niet alleen het Nederlandse parlement werd toegesproken, ook onze zuiderburen waren aan de beurt. En daar deed de Belgische premier De Croo wel gelijk een toezegging: hij gaat Oekraïne direct wapens leveren. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn neemt de Nederlandse én Belgische speeches door. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Westerlingen hebben astronauten, Rusland heeft kosmonauten. Betekent precies hetzelfde. Het Westen heeft miljardairs, Rusland heeft oligarchen. Betekent iets totaal anders. Oligarchen zijn verstrengeld met de macht, dus met Poetins Kremlin. Wat de vraag oproept of sancties tegen oligarchen doeltreffend zijn. Ik betwijfel het.  Oligarchieën, wat in het Grieks zoiets betekent als een kleine groep heersers, zijn van alle tijden. Nederlandse steden waren in de 17de Eeuw oligarchieën, dus bestuurd door kleine groepen rijke mensen. In Rusland is het een gilde van puissant rijke mannen, die volgens de Atlantische Raad gezamenlijk zo’n duizend miljard dollar hebben verborgen in het buitenland. Een kwart daarvan valt onder de controle van Poetin. De Pandora Papers lieten zien hoe magistraal het vermogen van Poetin zelf is, en hoe de oligarchen zijn geld rond de wereld pompen.  Met sancties proberen Amerika en Europa de oligarchen te isoleren en de hand te leggen op hun vermogens. Dat klinkt stoer, maar deze mensen zitten in een buitencategorie: ze zijn zo rijk dat geld geen economische waarde meer heeft. In New York krioelt het van de flats in de prijsklasse 200 miljoen die in Russische handen zijn, maar via zoveel lege vennootschappen en tussenpersonen – allemaal in landen die niet aan sancties doen – dat onteigening of beslaglegging vrijwel onmogelijk is.  Maar zelfs als dat allemaal lukt, en ook in Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje, Nederland en Italië, dan nog blijft het een druppel op een gloeiende plaat. De echte vermogens staan onder niet traceerbare entiteiten op de Britse Maagdeneilanden, de Kaaimaneilanden, Londen en New York. Of in Turkije, dat niet van sancties wil weten.  Tot voorkort stond het meeste geld geparkeerd op Cyprus, dat de bijnaam Moskou aan de Middellandse Zee heeft. Dat heeft ook te maken met de ‘gouden paspoorten’ die je daar kon kopen, net als in Groot-Brittannië, Malta en Bulgarije. Dat is nu afgeschaft. Klinkt heel louche, maar Amerika heeft die optie ook. Als je een Amerikaanse BV opricht en je creëert tien banen, krijg je een groene kaart. Sterker nog: president Biden heeft deze maand zijn handtekening gezet onder verlenging van deze regeling tot 2027.  Pogingen om de macht van de superrijken te breken zijn maatregelen in de morele sfeer. Als Poetin inbindt, dan is het niet omdat er beslag is gelegd op wat jachten, huizen en bankrekeningen. En al helemaal niet omdat de oligarchen zich tegen Poetin zullen keren. Geld zat, en aanschurken tegen het Kremlin bevalt ze nog altijd uitstekend. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Poetins invasie in Oekraïne heeft de verhoudingen op het wereldtoneel in rap tempo veranderd. In Europa zou je zelfs kunnen spreken van een nieuw IJzeren Gordijn. Dat vindt Uri Rosenthal, voormalig minister van Buitenlandse Zaken. Rosenthal ziet ook dat de de oorlog in Oekraïne invloed heeft op andere brandhaarden in de wereld. Hij is te gast. Luister ook | Toekomst van Rusland op het spel in Oekraïne De oorlog in Oekraïne vanuit de Chinese media China houdt zich afzijdig wat betreft de oorlog in Oekraïne. Maar in de Chinese media wordt de Russische propaganda voor een groot deel overgenomen. Zo wordt er bijvoorbeeld niet over een 'oorlog' gesproken. Te gast is Ardi Bouwers, sinoloog en directeur van China Circle. Luister ook | #55: Het Europese defensiebeleid en de angst aan de oostgrens Europa Update: Alle ogen op Biden Hij is dan wel geen Europeaan. Maar de spotlights stonden in Brussel gericht op Joe Biden. Naast de G7 en de NAVO deed de Amerikaanse president ook de EU-top aan, dat is nog nooit vertoond. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is net terug van een reis uit Litouwen en Polen en neemt de pijnpunten van de EU-top door.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij alle voorspellingen over de Oekraïense oorlog ontbrak er één: niemand, inclusief Poetin, had kunnen vermoeden dat er na een maand nog geen winnaar was. Hoe hard Poetin ook probeert de tegenstander te verpulveren, het Oekraïense verzet is niet gebroken. Zo langzamerhand wordt een oude wijsheid bewaarheid: als de sterkste niet wint, heeft hij verloren. En als de underdog niet verliest, heeft hij gewonnen. Hoe lang deze oorlog gaat duren valt niet te voorspellen. Maar dat Poetin er niet in slaagt Zelenski te verslaan, wordt waarschijnlijker. Volgens de Israëlische premier Bennett, die probeert te bemiddelen, heeft Poetin de eis dat Zelenski het veld ruimt, inmiddels laten varen. Daarmee fladdert het frame over de neonazistische kliek die Oekraïne regeert, als een lekke ballon het raam uit. Het zou naïef zijn te veronderstellen dat Poetin zich bij zijn verlies neerlegt. New York Times commentator Thomas Friedman veronderstelt dat de vlucht van miljoenen burgers naar Europa – het grootste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog – een door Poetin bedacht wapen is, want miljoenen Oekraïners zullen de EU-landen ontwrichten. Denkt Poetin. Of hoopt hij. Daarmee is zijn arsenaal niet uitgeput. Hij overweegt ook de diplomatieke betrekkingen met Amerika te verbreken, als wraak op Joe Biden, die hem een oorlogsmisdadiger heeft genoemd. Dat was misschien niet zo tactisch van Biden, maar het is niet ondenkbaar dat Poetin het aangrijpt als opmaat om ook de betrekkingen met andere landen te verbreken, bijvoorbeeld in Europa. Op het slagveld blijft Oekraïne nog steeds overeind. Maar buiten het slagveld staat de westerse wereld voor keuzes die tot nu toe zijn vermeden. Wordt het tijd om de rollen om te draaien? Moet de EU, ondanks tegenwerpingen van bijvoorbeeld Mark Rutte, het aandurven om de olie- en gastoevoer te stoppen? Of, à la Poetin, dreigen de betrekkingen met Rusland te verbreken? Isolement, in plaats van overleg? Gaat allemaal niet gebeuren, omdat we hebben uitgerekend dat we ons dat niet kunnen veroorloven. Of omdat we – eigenwijs, of goedgelovig – op diplomatie blijven vertrouwen. Hoe het ook zij, Oekraïne zal de conclusie trekken dat het er met alleen westerse schouderkloppen en schouderraketten niet komt. Dat het er dus alleen voorstaat, en zich opmerkelijk goed redt. Als het niet verliest, heeft het gewonnen – op eigen kracht. See omnystudio.com/listener for privacy information.