De Wereld | BNR

Met het indammen van de onafhankelijkheid van het Israëlische Hooggerechtshof negeert Bibi Netanyahu niet alleen massale protesten in eigen land, maar ook de verontwaardiging – ‘diplomatiek keurig ‘bezorgdheid’ genoemd – van zijn belangrijkste bondgenoot, de Verenigde Staten. Onder normale omstandigheden zou Joe Biden zich houden aan de traditie door zich niet te bemoeien met de interne politiek van een bevriend land, maar dit zijn geen normale omstandigheden. Voorafgaande aan de NAVO-top in Vilnius, toen al duidelijk werd dat Biden het lidmaatschap van Oekraïne zou tegenhouden, noemde hij in een CNN-interview een andere optie: ‘een relatie zoals we met Israël hebben.’ Dat zei hij niet voor niets. Israël heeft een langjarige overeenkomst met de VS, bestaande uit 3 miljard dollar militaire steun, gegarandeerde levering van wapens, gezamenlijke ontwikkeling van wapensystemen, zoals de bekende ‘iron dome,’ samenwerking tussen de inlichtingendiensten en politieke steun, zoals in de VN-Veiligheidsraad, waar Amerika steevast zijn vetorecht gebruikt bij anti-Israëlische resoluties. Als Bibi’s regering het Hooggerechtshof monddood maakt door het parlement het recht te verlenen vonnissen ongedaan te maken, houdt onafhankelijke rechtspraak, en daarmee de democratie, op te bestaan en komt de vanzelfsprekende Amerikaanse steun in gevaar. Optimisten zeggen dat de soep niet zo heet wordt gegeten. Het amendement dat de Knesset met 64 van de 120 stemmen aannam, is pas deel één van een reeks maatregelen. Het ontneemt het Hooggerechtshof de zogenoemde ‘redelijkheidsclausule.’ Die geeft de rechters de mogelijkheid een kabinetsbesluit of -voorstel als ‘onredelijk’ te verwerpen. Het is een bescheiden stap, en het Hof kan wetten nog steeds buiten werking stellen op grond van inhoudelijke, juridische argumenten. Het is trouwens niet uitgesloten dat het Hof dit nieuwe amendement zelf ongeldig verklaart. De massale protesten, met honderdduizenden burgers, gesteund door gevechtspiloten, reservisten, oud-ministers, oud-chefs van de inlichtingendiensten, de grootste vakbond, artsen en verpleegkundigen, stuitten op griezelig commentaar. Iedere demonstrant werd weggezet als idioot, en militairen zelfs als anarchisten. De actievoerders zijn slachtoffer van wat de Franse democratie-expert Alexis de Tocqueville al in de 19de eeuw ‘de tirannie van de meerderheid’ noemde. In een democratie wint de meerderheid, maar die behoedt ook de belangen van de minderheid. Israël dreigt de democratie vaarwel te zeggen, verliest internationale steun en wordt een gemakkelijkere prooi voor de vijanden, die in Gaza en Libanon klaarstaan met hun raketten. Bibi speelt met vuur. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl de Oekraïense hoofdstad Kiev afgelopen nacht fors is gebombardeerd, maakt president Zelenski zich op voor een bijeenkomst van de NAVO-Oekraïne Raad. Daar zal de geklapte graandeal met Rusland een van de belangrijkste gespreksonderwerpen zijn. We bespreken het nieuws met onze buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Spanje gaat zondag naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. De partij van premier Sanchez verloor tijdens de lokale verkiezingen dit jaar. In een alles of niks poging schreef de premier verkiezingen uit. Is het einde voor Sanchez nabij of weet hij het tij nog te keren. Te gast is BNR correspondent in Spanje, Jorn Lucas. Lees ook | 'Het is niet zo dat de Spaanse plannen meteen de koelkast in hoeven' Wat spookt Prigozjin uit? We vroegen ons lang af waar Wagner-baas Prigozjin was. Hij lijkt nu in Belarus te zijn maar hij was ook nog even op de thee bij Poetin. Is de man nou toch echt in Belarus en wat is er eigenlijk verder aan de hand? Europaverslaggever Geert Jan Hahn vertelt wat er tot nu toe duidelijk is. Lees ook | Wagner ondermijnt Poetin als alwetende See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tunesië-deal? Zoiets als de Turkije-deal, dus als een soort vooruitgeschoven grenspost van de EU? Dat moeten Von der Leyen, Meloni en Rutte dan nog eens goed uitleggen, want het zijn niet de berichten die uit Tunis komen. De boodschap is duidelijk: Tunesië wordt geen Europese grensbewaker. Het Europese verhaal gaat ongeveer zo: Tunesië krijgt ruim een miljard euro aan steun, voor stimulering van handel, investeringen en energiesamenwerking. Honderd miljoen euro is bestemd voor grenscontrole, het opsporen van mensensmokkelaars en ‘andere migratie-initiatieven,’ wat dat ook moge betekenen. Het frame dat de EU gebruikt is dat Tunesië zijn grenzen beter bewaakt. Nu de Tunesische versie: wij worden geen opvangcentrum voor terugkerende vluchtelingen uit sub-Sahara. De enige mensen die worden toegelaten zijn Tunesiërs, want die hebben het recht terug te keren naar hun geboorteland. Anderen zijn niet welkom, en worden de grens overgezet naar Algerije of Libië. Dat is een heel ander verhaal dan dat van de Italiaanse premier Meloni, die zich heeft ingezet voor een Europese wet die lidstaten het recht geeft migranten terug te sturen naar landen waar ze via mensensmokkelaars doorheen zijn gekomen, zelfs al ze maar een paar dagen of weken in dat land zijn geweest. Daar gaat Tunesië niet aan meewerken. Het geeft te denken dat president Saied, vaak eufemistisch een ‘autocraat’ genoemd, maar in feite de dictator van Tunesië, erin slaagt ruim een miljard euro los te peuteren bij de EU, met een sprookje over het afremmen van de migrantenstroom naar Europa. Het is navrant dat Von der Leyen, Meloni en Rutte vreugdevol een Tunesië-deal afkondigen, uitsluitend om in hun eigen landen te kunnen beweren dat ze een grote stap hebben gezet in het oplossen van het migratieprobleem. Wie het gelooft mag zijn vinger opsteken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische president Poetin eist maatregelen na de aanval op de Russische Krimbrug van gisteren. Daarnaast hebben de Russen de graandeal tot nader orde opgeschort. We bespreken deze kwesties en de actuele situatie met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Alle NAVO-landen kwamen deze week samen in Vilnius. Op de agenda stond onder andere de versterking van de Oostflank. Waarom is dat eigenlijk nodig als Rusland nog niet eens van Oekraïne kan winnen? Te gast is defensiespecialist bij Instituut Clingendael, Dick Zandee. Lees ook | NAVO gaat oostflank grondgebied verder versterken Turks Jawoord De Turkse president Erdogan stribbelde lang tegen, maar trekt nu toch zijn veto tegen de toetreding van Zweden in. Desondanks moet het nog wel goed gekeurd worden door het Turkse parlement. Maken de Zweden zich daar nog zorgen over? De in Zweden wonende oud-diplomaat Pieter Feith praat ons bij. Luister ook | 'NAVO-lidmaatschap van Zweden niet uitgesloten' Rondje langs de NAVO-leiders | Europa Update Europaverslaggever Geert Jan Hahn was bij de NAVO-top in Vilnius. Het was een top waar veel besproken werd. Van een mogelijk lidmaatschap voor Oekraïne tot aan de eigen verdediging. Maar waarom bleef de levering van clustermunitie onbesproken? 'What the hell is a blizzard?'| Postma in Amerika Terwijl de hele wereld bezig was met de NAVO-top hadden ze in Amerika een discussie over ijs. Hoe speelt dit een rol in de campagne voor de verkiezingen van volgend jaar? Correspondent Jan Postma legt het ons uit. Luister ook | #187 Bidens worstelingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De NAVO-top is weer voorbij en er waren veel blije gezichten. Tijd om de balans op te maken met onze buitenlandcommentator Bernard Hammelburg in Amsterdam en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn vanuit Vilnius.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat Zweden uiteindelijk het NAVO-lidmaatschap zou binnenhalen was geen verrassing, maar dat de Turkse president Erdogan op deze top al door de knieën zou gaan was dat beslist wél. In de categorie politiek manipuleren is en blijft hij een grootmeester. Hij is nu even de held, de vriend en de bondgenoot die voor rede vatbaar is. En even niet de megalomane autocraat die een klopjacht uitvoert op tegenstanders, de oppositie en de vrije pers. Zijn verzet tegen Zweedse toetreding heeft hem geen windeieren gelegd. Biden paaide hem met de levering van F16’s. Dat verzoek liep al lang, en had hier volgens Erdogan niets mee te maken. Ammehoela. Toen eiste Erdogan hervatting van de procedure voor Turks EU-lidmaatschap. Dat heeft niets met de NAVO te maken, maar Zweden pakte het heel handig op door te beloven zich daarvoor in te gaan zetten. Niemand had het over waarom de aanvraag ook al weer was opgeschort: als reactie op Erdogans meedogenloze optreden na de mislukte staatsgreep van 2016 en de onttakeling van de democratie en de rechtsstaat. Daar is helemaal niets aan veranderd. Dat Erdogan in Vilnius zo’n beetje als held op het schild werd gehesen is op z’n zachtst gezegd navrant. Tenzij Turkije terugkeert naar een democratie met een duidelijke scheiding der machten, volledige vrijheid van meningsuiting, en de vrijlating van politieke gevangenen is toetreding tot de EU uitgesloten, dus de Zweedse poging om de onderhandelingen hervat te krijgen is een slag in de lucht. Hoewel de NAVO en EU niet hetzelfde zijn, is ook de NAVO een alliantie van democratieën. Turkije is het op een na grootste NAVO-lid, maar als het geen lid was en het zou willen worden, zou het kansloos zijn. Het is het enige NAVO-lid dat modern afweergeschut heeft gekocht van Rusland. Daar hoor je niemand meer over. Je kunt dus niet anders dan bewondering hebben voor het politieke talent van Erdogan. Hij heeft de regie, hij krijgt wat hij wil, de NAVO eet uit zijn hand, hij verkoopt drones aan Oekraïne en speelt zonder scrupules mooi weer met Rusland. De Houdini van Constantinopel heeft een mooie week.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Secretaris-Generaal Jens Stoltenberg kondigde het vrij plotseling aan: Turkije is akkoord met een toetreding van Zweden tot de NAVO. Dit kwam naar buiten voor de start van de grote NAVO-top in Vilnius. Op de top wordt niet alleen het mogelijke NAVO-lidmaatschap van Oekraïne besproken, ook gaat er gepraat worden over de levering van clusterbommen aan Oekraïne, de uitbreiding van de flitsmacht en de versterking van de Oostflank. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Turkije blijft dwarsliggen bij de toetreding van Zweden tot de NAVO. Zweden, Turkije én Finland zitten er nog over om tafel. Mag Zweden op de top, volgende week in Vilnius, als lid aanschuiven? Als het aan president Biden ligt wel, hij geeft zelfs toe het met veel spanning in de gaten te houden. Te gast is Marjanne de Kwaasteniet, oud-ambassadeur in Turkije. Luister ook | Wagner ondermijnt Poetin als alwetende 'Good cop' Yellen Met de nieuwe exportbeperkingen van China woedt er een heus sanctiegevecht tussen China en het Westen. De Amerikaanse minister van financiën, Janet Yellen, is vier dagen in Peking. Kan zij de gemoederen een beetje sussen? Te gast is sinoloog Boudewijn Poldermans. Luister ook | Realist Yellen naar Peking Waar is Prigozjin? | Europa UpdateEuropa-verslaggever Geert Jan Hahn is in Den Haag, op de REKA-conferentie. Daar hebben ze het over ontwikkelingen in Oost-Europa. Over de oorlog in Oekraïne, maar ook over de NAVO-top van volgende week. En waar is Prigozjin nou? Luister ook | #186 Wat ritselt daar? Narcos Witte Huis | Postma in Amerika Het Witte Huis is in rep en roer, want er is namelijk cocaïne gevonden. Niet de eerste keer, maar wie heeft het daar gebracht? Fox News heeft wel een vermoeden. En, is Barbie een communist? Correspondent Jan Postma legt het ons uit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tussen de openlijke spanningen met China – zeg maar rustig slaande ruzie – over chips, Taiwan, de Zuid-Chinese Zee en de diefstal van intellectueel eigendom, en de economische werkelijkheid ligt een wereld van verschil. President Biden en EU-leiders vallen over elkaar heen met aansporingen tot ontkoppeling van de economieën. Dat is een illusie. Dat vindt ook Janet Yellen, de Amerikaanse minister van financiën en een realist. Deze week gaat ze op bezoek in Peking, en dat is goed nieuws. Niet dat zij aan die slaande ruzie een eind kan maken, maar ze is een van de weinige westerse politici die het streven naar economische ontkoppeling ‘desastreus’ noemt en vindt dat de twee grootmachten ‘de weg kunnen en moeten vinden om met elkaar te leven.’ Yellen kijkt in de eerste plaats naar de cijfers. Amerika exporteerde vorig jaar voor 154 miljard dollar aan producten naar China. En het importeerde voor 536 miljard dollar uit China. Daarmee is Amerika de grootste Chinese afzetmarkt. Ontkoppelen? Dat is simpelweg onmogelijk. Maar wel eens kijken of er iets is te doen aan de lage koers van de yuan, die de Chinese export omhoog duwt. En aan de schuld van Afrikaanse landen aan China, die omlaag moet. Ze zal weinig tijd besteden aan het praten over een spionageballon of het uitmaken van Xi Jinping voor dictator, maar wel aan het vertrouwen dat nodig is om de chipoorlog te beteugelen. Al is het alleen al omdat Amerika de belangrijkste chipleverancier van China is. De Chinese woede over het blokkeren van de eigen fabricage van hoogwaardige chips, door beperkingen op te leggen aan het type chipmachines dat ASML mag leveren, is enorm. De wraak, een rem op de levering van Chinese geheugenkaarten aan de VS, en het beperken van de verkoop van de mineralen gallium en germanium, bedreigt de westerse hightech- en batterij-industrie. In dat alles zit een denkfout. Het kan even duren, maar ook zonder westerse steun zal China er uiteindelijk in slagen zelf hoogwaardige chips te produceren. En gallium en germanium zijn ook te koop in andere landen, al is het tegen gigantisch hoge prijzen. Sancties zijn een soort chantage, waaronder de gedupeerde partij zich altijd uit weet te wurmen. In conflictsituaties is het vaak verstandiger om ministers van financiën te laten onderhandelen dan ministers van buitenlandse zaken. De economieën van de supermachten zijn totaal verstrengeld. Dat is de échte wereld, waarin Janet Yellen als geen ander de weg weet – de wereld van het geld.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Oekraïense leger heeft gisteren zijn tegenoffensief uitgevoerd op tenminste vier plekken aan het front. Dat meldt Denktank Institute for the Study of War in een dagelijkse update over de oorlog. In het oosten van het land, ten zuidwesten van Bachmoet, zou Oekraïne 9 vierkante kilometer aan terreinwinst hebben geboekt.Volgens de Oekraïense viceminister van Defensie, Hanna Maljar, heeft het Oekraïense leger ook in de grensregio tussen Donetsk en Zaporizja tegenaanvallen uitgevoerd en in het westen van de regio Zaporizja. Daar heeft Kiev volgens Russische militaire bloggers kleine successen geboekt.De Oekraïne buitenlandminister Koeleba heeft gewaarschuwd voor een nieuwe aanval bij de kerncentrale van Zaporizja. Boedanov en Zelensky waarschuwden hier eerder ook al voor.Op de komende NAVO-top in Vilnius zullen gedetailleerde regionale plannen over de verdediging van het grondgebied van de NAVO worden besproken en goedgekeurd. Dat heeft Rob Bauer, de voorzitter van het NAVO Militair Comité, gezegd. Hierbij zou de NAVO een verhoogde staat van paraatheid aannemen. Bauer waarschuwde tegen het onderschatten van Rusland en hij stelde dat Rusland een serieuze militaire dreiging voor de NAVO blijft.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De muiterij van de Wagnergroep heeft Poetin overleefd. Toch lijkt de rust in het Kremlin nog niet te zijn teruggekeerd. Hoe sterk staat Poetin nog in zijn schoenen? Historicus en Ruslandkenner Hubert Smeets laat zijn licht schijnen op de stand van zaken in Rusland. Europese koppen bij elkaar In Brussel bespreken de leiders van de EU de situatie in Oekraïne. Een van de vragen die op tafel ligt is hoe Europa nog meer kan samenwerken op het gebied van defensie. En ook China komt weer om de hoek kijken want hoe moet de EU daar nou mee om gaan. Dat bespreekt Bernard Hammelburg met oud-ambassadeur in onder meer China en Rusland, Ron Keller. Luister ook | Rusland en Amerika praten over Oekraïne, Europa betaalt De Trump Tapes | Postma in Amerika Deze week kwamen er vertrouwelijke opnames naar buiten waarin oud-president Trump spreekt over geheime documenten die hij na zijn presidentschap heeft meegenomen. Hoe reageerde Trump op de publicatie van deze opnames? Luister ook | Hunter de stunterSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wees maar eerlijk, we zaten ons allemaal een beetje te verkneukelen toen Jevgeni Prigozjin met zijn Wagner-knokploeg tot 200 kilometer van Moskou stond. Natuurlijk moest deze bloeddorstige roverhoofdman geen opvolger worden van Poetin, maar we speculeerden dat het een lieve lust was over een dreigende burgeroorlog, de totale afgang van Poetin en het zoveelste bewijs dat Rusland een chaotische puinhoop is. Zoals gebruikelijk bij tegenslagen voor Rusland gaat ons westerse wensdenken in overdrive. We sommen de blunders van Poetin weer allemaal op, en hebben, met deze mislukte coup, weer een mooi voorbeeld om aan ons lijstje toe te voegen. Dat is allemaal voorbarig, al is het alleen al omdat hij in Azië en Afrika nog steeds alle steun heeft. Toch is dit een goed moment voor de NAVO en de EU om zich voor te bereiden op de mogelijkheid van het ineenstorten van het Russische politieke bouwwerk. Zoals de Britse oud-premier en nu kamerlid Liz Truss terecht zei: ‘Wij, en onze bondgenoten, moeten een plan gereed hebben voor het geval Rusland implodeert.’ Natuurlijk is de vraag wie president van Rusland is een interne Russische aangelegenheid. Maar de Russische Federatie telt meer dan honderd nationaliteiten en etnische groepen, verdeeld over 85 gebiedsdelen, waarvan 22 republieken. De republieken in de Kaukasus, zoals Dagestan en Tsjetsjenië, vormen, met hun andere cultuur, andere godsdienst en nationalisme een voortdurende bedreiging voor het Kremlin. De mislukte couppoging van Prigozjin, is een herinnering aan de krachten in de Russische Federatie die een implosie kunnen veroorzaken. En daarmee is wat er in Rusland gebeurt weldegelijk een kwestie van zorg voor zowel NAVO als EU. Die zorg gaat in de eerste plaats over kernwapens. Poetin komt af en toe met dreigementen, en het plaatsen van atoomwapens in Belarus is geen goed nieuws, maar niemand neem dat echt serieus. Omdat Poetin weet dat zo’n aanval suïcidaal zou zijn. Maar als er wél een staatsgreep komt? Of als hij de verkiezingen van komend voorjaar verliest? Het is de vraag of we daarop moeten hopen, ook al verkneukelen we ons nog zo om zijn afgang. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische president Poetin heeft, na lang wachten, gereageerd op de muiterij van de Wagner-groep dit weekend. In een korte tv-toespraak noemde hij de Wagner-top 'verraders, vijanden en neonazi's' en zei dat alle pogingen tot onrust of chantage in Rusland "gedoemd zijn te mislukken". De toekomst van de Wagner troepen en hun leider-Prigosjin, is nog daarom nog erg onzeker. Gister liet gisteren Prigozjin van zich horen via Telegram. Daarin gaf hij aan dat zijn actie niet tégen Poetin gericht was, maar om te protesteren tegen het voornemen om per 1 juli zijn strijdgroep te laten opgaan in het Russische leger. De Engelse oud-premier Liz Truss vindt dat er een plan moet komen in het geval dat Rusland implodeert en er een machtsvacuüm ontstaat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een extra uitzending over de opstand van de Wagnergroep tegen Rusland. De vijandschap tussen het Russische ministerie van Defensie en Wagner Group is geëscaleerd en lijkt Rusland in een burgeroorlog te storten. Wagner-baas Prigozjin en zijn troepen staan lijnrecht tegenover het Kremlin en de veiligheidsdienst FSB. Russische troepen, tanks en pantserwagens zijn Moskou binnengetrokken en beveiligen overheidsgebouwen en strategische posities. Wagnerieten hebben het militair hoofdkwartier van de stad Rostov aan de Don ingenomen. Opperbevelhebber generaal Gerasimov zou het hoofdkwartier ontvlucht zijn. Natuurlijk Bernard Hammelburg, maar ook met Arend Jan Boekestijn, Rob de Wijk, Hugo Reitsma en Hugo, Rusland correspondent Joost Bosman, oud-commandant der Landstrijdkrachten Mart de Kruif en hoogleraar Oorlogstudies Frans Osinga. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Biden noemt zijn Chinese ambstgenoot Xi Jinping een dictator. Weliswaar off the record, maar China is niet minder boos. En dat terwijl de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Blinken met een bezoek aan Peking de relaties probeerde te verbeteren. Is dat bezoek dan voor niets geweest? Te gast is Oscar Garschagen, oud-correspondent in zowel China als Washington. Luister ook | 'Berlusconi heeft populisme uitgevonden' Hoe ontwijkt Rusland de sancties? In het bloedhete Dubai maken ze auto's met stoelverwaming, en bij allerhande producten zit er opeens een Russische handleiding. Rusland weet op allerlei manieren sancties te ontwijken. In het elfde sanctiepakket probeert de Europese Unie daar iets aan te doen. Sanctierechtadvocaat Heleen over de Linden over de effectiviteit van die sancties. Lees ook | EU-landen akkoord over elfde sanctiepakket Rusland See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een brug bij de Krim is beschadigd en dat is volgens de Russen werk van Oekraïne. En de Europese Commissie eist uitleg van Hongarije, nadat het land 11 Oekraïense krijgsgevangenen kreeg uitgeleverd van Rusland. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Joe Biden haalt deze week alles uit de kast om de Indiase premier Narendra Modi een maharadja-ontvangst te bieden. Uitvoerige besprekingen op het Witte Huis, een staatsbanket dat de media ‘weelderig’ noemen, een toespraak tot het Congres, aantrekkelijke offertes voor Amerikaanse wapens en een charmeoffensief met als belangrijkste doel: een nauwere band met de VS en een kritischer houding tegenover Rusland. Dat gaat niet lukken. De relatie is altijd troebel geweest. In 1964, midden in de Koude Oorlog, was India in de Verenigde Naties een van de initiatiefnemers van de Groep van Ongebonden Landen, de G-77, die nog steeds bestaat en nu 134 leden telt. In de ogen van Washington was de G-77 niet ongebonden, maar uitgesproken pro-Sovjet, en later pro-Russisch. India bewijst dat. Het land is ’s werelds grootste koper van wapens, en die komen voornamelijk uit Rusland: hoogwaardige gevechtsvliegtuigen, nucleaire onderzeeërs, hypersonische kruisraketten, tanks, artillerie en de onvermijdelijke Kalasjnikovs. De straaljagers gaan nog tot minstens 2065 mee. Rusland is nu ook een van de belangrijkste olieleveranciers van India, en India laat zich echt niet verleiden tot het innemen van een anti-Russische standpunt, bijvoorbeeld in de kwestie-Oekraïne. Wat India en de VS wel delen is wantrouwen tegen China. Daar staat weer tegenover dat Amerika tijdens de Indiaas-Pakistaanse oorlog de kant van Pakistan koos, en met regelmaat militair materieel heeft geleverd aan Pakistan. Dan is er de kwestie van de mensenrechten. Modi doet zich voor als vriendelijke liberaal, maar steekt zijn afkeer van moslims niet onder stoelen of banden. Na Indonesië is India het land met de meeste moslims, en ze worden ernstig gediscrimineerd. Als gouverneur van de deelstaat Gujarat hield Amerika hem in 2002 verantwoordelijk voor de moord op duizend moslims, en in 2005 werd hem zelfs een Amerikaans visum geweigerd. Natuurlijk kan Amerika India niet negeren. Met 1,4 miljard inwoners is het een onmisbaar onderdeel van de wereldeconomie. De handel tussen de beide landen beloopt bijna 200 miljard dollar. Dat Modi wordt uitgenodigd voor een officieel bezoek is begrijpelijk. Maar een staatsbezoek met al die toeters en bellen organiseer je voor een vriend, niet voor een kennis. Zoals de Indiase minister van buitenlandse zaken het noemde: vrienden en bondgenoten bestaan niet meer, hooguit ‘frenemies.’ Zoiets als ‘vrijanden,’ dus. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne voldoet aan twee van de zeven gestelde eisen voor het EU-lidmaatschap, stelt de EU. Maar een lidmaatschap lijkt nog ver weg. Oekraïne wil ook concrete vooruitzichten als het gaat over het lidmaatschap van de NAVO. Dat zei president Zelensky gisteren, nadat secretaris-generaal Jens Stoltenberg aangaf dat Oekraïne deze zomer nog geen uitnodiging voor dit lidmaatschap hoeft te verwachten. Dit alles gebeurt in aanloop naar de komende NAVO-top in juli, die in Vilnius zal plaatsvinden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voormalig premier, zakenman en mediamagnaat Silvio Berlusconi is niet meer. Afgelopen maandag overleed hij, woensdag werd hij begraven op een dag van nationale rauw in Italië. Wat laat hij na, zowel zakelijk als in de Italiaanse en wereldwijde politiek? Volgens historicus en Italiëkenner Arthur Weststeijn was Berlusconi de uitvinder van het wereldwijde populisme. Een reeks aan schandalen vormde de rode draad van het politieke en zakelijke leven van Berlusconi. Toch heeft hij de Italiaanse politiek en cultuur voor goed veranderd, zegt Weststeijn. 'Italianen gaan Berlusconi herinneren als de belangrijkste politicus sinds de Tweede Wereldoorlog, maar wel met het oordeel dat hij niks heeft gedaan ten gunste van Italië, alleen maar ten gunste van hemzelf.' Luister ook | Een nieuwe fase in het Oekraïense offensief Wat moet je aan met Iran? Iran is de hofleverancier van Rusland als het gaat om drones, die Rusland weer inzet voor de oorlog in Oekraïne. Het land helpt zelfs mee aan een dronefabriek in Rusland, zodat het land zélf drones kan gaan produceren. Iran gaat bovendien door met het verrijken van uranium, ondanks sancties. Wat moet het westen aan met Iran? Uri Rosenthal is oud-minister van Buitenlandse Zaken en tegenwoordig voorzitter van het Comité Iran Vrij. Rosenthal kan meepraten over de ingewikkelde relatie van het westen met Iran: hij staat inmiddels zelf op de Iraanse sanctielijst. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tunesië heeft het, politiek maar vooral economisch, niet makkelijk. Omdat alleen in dat land de Arabische Lente, die overal elders een drama werd, een beetje slaagde, heeft de EU er een zwak plekje voor. Je zou dus denken: dan geven we Tunesië een financieel zetje. Maar dat hebben we tot nog toe nauwelijks gedaan. Tot nu. Plotseling gaat de hand van de Brusselse knip. De sectoren landbouw, energie en toerisme krijgen een Europese financiële injectie van een miljard euro. Uit de goedheid onzer harten? Nee, dat niet. In ruil voor de Europese pegulanten gaat Tunesië migranten filteren. Hoe dat precies gaat werken is nog onduidelijk, maar de hoop en verwachting is dat ze migranten gaan tegenhouden en jacht maken op de mensenhandelaren, die de oversteek in gammele bootjes naar bijvoorbeeld Italië regelen. Een soort Turkijedeal dus, hoewel we die vergelijking van de politiek niet mogen maken. Misschien omdat Tunesië maar één miljard krijgt, en Turkije de EU in 2016 liet tekenen voor zes miljard. Dat was andere koek. Het is allemaal onderdeel van de Europese migratieovereenkomst. Maar de Tunesiëcomponent is een vreemde deal. Een soort gelegenheidsliefdadigheid. Wat zou er nu gebeurd zijn als Tunesië had gezegd simpelweg niet in staat te zijn om de Europese immigratiewensen te verwezenlijken. Omdat ze geen politie wilden spelen voor Brussel, bijvoorbeeld, of omdat ze te veel regionale spanningen vreesden, of als ze hadden gezegd dat het niet hún probleem was. Had de EU dan gezegd: dan kunnen jullie die miljard aan steun wel vergeten? Reken maar, dit was een quid pro quo. Voor wat hoort wat. De conclusie is dat de politieke en economische problemen in Tunesië ons niet echt interesseren. Wat ons interesseert is minder Ter Apel-taferelen. We zijn wel goed, maar niet gek. De grote vraag is of het gaat werken. Kan Tunesië de deal waarmaken? En wat doen we als het niet lukt? Of, wat Turkije destijds ook heeft geprobeerd, al doende voor te rekenen dat er écht geld bij moet? Het wordt weer een spannend hoofdstuk in het migratiedrama. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Oekraïense leger heeft de afgelopen dagen meerdere dorpen bevrijdt. En dat niet alleen; Oekraïne meldt dat ze in een week tijd 90 vierkante kilometer grondgebied hebben heroverd op Russische invasietroepen. Ondertussen vielen er drie doden bij raketaanvallen op Kryvy Rih.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is een nieuwe fase aangebroken in het Oekraïense offensief, zegt oud-commandant der Landstrijdkrachten Mart de Kruif. Overal langs de gevechtslinie wordt flink gevochten, maar de grote vraag is wáár het zwaartepunt van de aanval komt te liggen. Luister ook | 'Macron provoceert binnen eigen samenwerking Een badkuip vol Republikeinen Het wordt dringen op het podium, met alwéér twee nieuwe Republikeinse presidentskandidaten. Mike Pence en Chris Christie kondigden deze week nog hun kandidatuur aan. Blijft Donald Trump heer en meester in zijn partij? Correspondent Jan Postma laat vanuit Washington zijn licht schijnen over hoe al die kandidaten campagne voeren. En te gast is Kenneth Manusama, jurist en Amerika-deskundige. Luister ook | Redding van zelfgemaakte rampSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Columnist Bernard Hammelburg sprak deze week zijn duizendste column uit. Om die reden duiken we in zijn rijke archief en hoor je van 5 tot en met 9 juni zijn mooiste columns. Live op BNR en uiteraard hier als podcast. We gaan terug naar 31 juli 2013 Cloud Vrienden en collega’s kijken mij doorgaans meewarig aan als ik zeg dat ik weiger gebruik te maken van de cloud en sociale netwerken als Facebook. Die vrienden en collega’s dachten, heel naïef, dat hun bestanden daar veilig zijn, maar sinds de onthullingen van Edward Snowden moeten ze toch echt beter weten. Je kunt alle bestanden op je computer net zo goed meteen naar de Amerikaanse geheime diensten mailen, en ook meteen naar de Chinese, Duitse, Franse en Britse spionagediensten. In een prachtige analyse in de Guardian schrijft John Naughton dat dit geen paranoïde veronderstelling is van een cynische waarnemer, maar een aanval op de cloud providers van onze eigen Eurocommissaris Neelie Kroes. 'Waarom zou je iemand betalen om je zakelijke of andere geheimen te bewaren, als je weet dat ze met anderen worden gedeeld?,' zegt ze. Veel van wat Snowden heeft onthuld was allang bekend, in elk geval bij de regeringen van de landen die nu het hardst brullen dat de Amerikanen hun spionageboekje ver te buiten zijn gegaan. In elk land wordt digitaal gegluurd, geluisterd, getapt en gegapt. Het gesol met Snowden is bij het beschamende af. Hij is een klokkenluider, en een luis in de pels aan de donkere kant van de Maan die de spionagewereld nu eenmaal is. Maar geen verkrachter, moordenaar of pedofiel. Vladimir Poetin dacht dat hij de zaak onder controle had door Snowden een tijdelijkeRussische verblijfsvergunning te geven in ruil voor de belofte dat die zou stoppen met het luiden van klokken. Maar bij de Amerikanen staat het schuim van de verontwaardiging op de bek. Ze stuurden een FBI-delegatie naar Moskou om over Snowdens uitlevering te onderhandelen, waarbij ze de belofte deden dat hij niet de doodstraf zou krijgen. Niet de doodstraf! Wie bij een klokkenluider in dergelijke termen denkt is echt niet goed snik. Hoe dan ook: als uw gegevens nog in de cloud staan, wat ik me nauwelijks kan indenken, dan loopt u echt met uw hoofd in de wolken. Ik zou zeggen: digitaal inpakken en wegwezen! Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Columnist Bernard Hammelburg sprak deze week zijn duizendste column uit. Om die reden duiken we in zijn rijke archief en hoor je van 5 tot en met 9 juni zijn mooiste columns. Live op BNR en uiteraard hier als podcast. We gaan terug naar 30 januari 2008 Davos George Soros, de multi-miljardair en progressieve provocateur, waarschuwt dat de kans op een recessie nu echt reëel is. Bill Gates, ’s werelds rijkste nerd, heeft een remedie: meer creatief kapitalisme – wat dat ook moge wezen. Deze parels van de westerse beschaving lanceerden hun theorieën de afgelopen week tijdens het World Economic Forum in Davos. En daar wil ik het even met u over hebben. Al 34 jaar komt elke winter een bonte verzameling machthebbers, politieke mastodonten, financiële oligarchen en zweverige orakels bijeen in Davos om ….ja, waarom eigenlijk? Dat is een volstrekt raadsel. Het is een soort Bilderberg-conferentie, maar dan veel groter, oneindig veel poeneriger, en toegankelijk voor de media. Nou, die komen dan ook in drommen toegestroomd en kiezen domicilie in spectaculair dure hotels, om kond te doen van allerhande politieke losse flodders, onuitvoerbare dromen, achterhaalde analyses en halve beloftes. Dit keer beloofden de ministers van handel bijvoorbeeld dat ze vóór Pasen gaan praten over een nieuwe Doha-ronde, dus over een nieuw verdrag binnen de Wereld Handels Organisatie. Dat beloven die ministers elk jaar en er komt nooit iets van, maar geen hond die daar op let. Als je het handelsforum in Davos Googlet, zie je door de jaren heen een schier oneindige reeks gedachten, analyses en overpeinzingen, die als Bijbelse openbaringen werden verkocht en steevast onmiddellijk in de vergetelheid raakten. Het zou aardig zijn eens uit te rekenen wat ondernemingen, media en regeringen er financieel voor over hebben om dit wereldkampioenschap PC Hoofdstraatje spelen bij te wonen. Aardiger nog zou het zijn om na te gaan waar het allemaal voor dient. Een bijzonder aardige illustratie was de aankondiging van de Amerikaanse centrale bank dat de rente met driekwart procent omlaag ging in een poging de kredietcrisis te bezweren. Want wat bleek: van al die goeroes, per privé-jet ingevlogen miljardairs, overbetaalde gelegenheidssprekers en ministers was er niet één die van de ingreep van de Fed wist of haar had zien aankomen. Nee, dan meneer Gates, met zijn “meer creatief kapitalisme”, wat dat ook moge betekenen. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe kom je nou tot een column? Het is een wonderlijke cocktail van feiten en meningen. De meeste energie zit in het checken van feiten. Maar ik erken het gelijk van Mark Twain: 'als je de feiten hebt, kun je die naar hartenlust verdraaien.' In een column word je immers verwacht iets van die feiten te vinden. Je zou kunnen zeggen: objectiviteit is de vijand van de column. Of – ook Mark Twain – 'de enige waarheid waarop je kunt vertrouwen zijn de advertenties.' De BNR-luisteraar is niet van de straat, en wil feiten en meningen horen over tastbare, relevante gebeurtenissen. Onderwerpen als het buitenlandbeleid van Belize of de CO2-neutrale werkwijze van de Guatemalaanse koffieboer heb ik in de afgelopen 999 columns nadrukkelijk vermeden, en dat houden we zo. Wat een column ook moet doen is demystificeren, en af en toe ontmaskeren. Als we door de politiek worden meegesleurd in een zinloze en krankzinnige oorlog in Afghanistan, of een dubieus avontuur in Libië, of een tot mislukken gedoemde missie in Mali, of de aankoop van peperdure F-35 gevechtsvliegtuigen waarvan sommige partijen willen dat er géén haakje aan mag om atoomwapens te bevestigen, of als we net doen of we onze economie kunnen ontkoppelen van China. Of als we onzin moeten aanhoren als 'een intelligente lockdown,' of 'de noodzaak van groepsimmuniteit' of – het meest ridicule – de illusie van 'het nieuwe normaal.' Of als we niet inzien dat Oekraïne uiteindelijk kwetsbaarder is dan Rusland. In zulke gevallen vervangt de columnist de fabels door feiten. En daar vindt hij dan wat van. Nog een keer Mark Twain. Die noemde journalisten 'een horde onwetende, zelfvoldane sukkels die zijn mislukt als kuilengravers of schoenmakers en in de journalistiek terecht kwamen op weg naar het armenhuis'. Daar kon hij best eens gelijk in hebben. Maar ik ga toch nog even lekker door. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kachovka-stuwdam in de Zuid-Oekraïense regio Cherson is vannacht verwoest door een explosie. De gevolgen lijken zo groot dat president Zelensky al een spoedvergadering heeft belegd over gevolgen van de overstroming. Ook is de evacuatie van het gebied al begonnen. De kans is ook groot dat het langverwachte Oekraïnse tegenoffensief wordt bemoeilijkt door de watersnood.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Columnist Bernard Hammelburg spreekt deze week zijn duizendste column uit op BNR. Om die reden duiken we in zijn rijke archief en hoor je van 5 tot en met 9 juni zijn mooiste columns. Live op BNR en uiteraard hier als podcast. We gaan terug naar 19 augustus 2015 Trump Toen Donald Trump zich in de Amerikaanse verkiezingsstrijd stortte, rekenden zijn rivalen - en de media - erop dat die patserige parvenu met zijn geföhnde, geblondeerde haar, binnen de kortste keren zou vastlopen in het moeras van de echte, grote politiek. Want, ja, hij mag dan miljardair zijn, maar in hun ogen was hij niet meer dan een soort geblondeerdevolkszanger in een duur pak. Zo’n man verdwaalt in kwesties als IS, handelspolitiek engezondheidszorg. Dat dachten ze. En ze hadden wel een punt, want hij slaat voornamelijk wartaal uit. Vrouwen zijn 'hondjes, vette varkentjes, slonzen en walgelijke beesten' IS wordt 'gefinancierd door Iran.' Dus alle concurrenten en commentatoren zeggen: die man snapt er niets van en gedraagt zich niet presidentieel – wat dat ook moge betekenen. Nu de werkelijkheid. Volgens de CNN-peiling van gisteren staat The Donald met kop enschouders bovenaan de lijst Republikeinse kandidaten, met twee keer zoveel aanhang als de gedoodverfde favoriet, Jeb Bush. Ook onder vrouwelijke kiezers scoort hij uitstekend. Wat is hier aan de hand? In de eerste plaats vindt de Amerikaanse kiezer Trump amusant. Hij komt overal aanvliegen met zijn eigen vliegtuig of helikopter, roept van de daken dat hij geen belastinggeld of sponsors nodig heeft en een miljard dollar uit zijn eigen knip in de campagne steekt en bevestigt alle kritiek over ijdelheid en arrogantie. De kiezer denkt: wat heerlijk als je iedereen en alles aan je laars kunt lappen, zo wil ik eigenlijk ook zijn. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburg De financiële en politieke elite veracht hem, maar gewone kiezers steunen hem in zijncampagne tegen illegale Mexicaanse immigranten. Die noemt hij niet alleen openlijk‘verkrachters’ en ‘vette varkens’, hij wil ze ook uitwijzen. Sterker nog: hij wil hun in deVerenigde Staten geboren kinderen – Amerikanen, dus – hun nationaliteit afnemen en het land uitzetten. Dat soort taal heeft zelfs de meest rabiate xenofoob in Amerika nog niet over de lippen gekregen. Het opmerkelijke is dat hij daarmee geweldig scoort, juist onder minderheden. Zwarte Amerikanen en ingeburgerde Latino’s hebben een enorme hekel aan illegale immigranten, uit pure broodnijd. Nog steeds denkt de Republikeinse partijleiding dat Trump het tegen de gevestigde orde gaat afleggen. Dat zou kunnen, maar als ik Jeb Bush was zou ik het mantra van Trump toch eens serieus nemen: 'Ik win altijd. Dat is wat ik doe: mensen verslaan. Ik win.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Columnist Bernard Hammelburg spreekt deze week zijn duizendste column uit op BNR. Om die reden duiken we in zijn rijke archief en hoor je van 5 tot en met 9 juni zijn mooiste columns. Live op BNR en uiteraard hier als podcast. We gaan terug naar 17 juni 2015 Blufpoker Als het aan Amerika ligt, staan de Baltische staten en Polen binnen een jaar vol met zware wapens, met de lopen gericht op Rusland. En als dat gebeurt, zet Rusland zijn hele westelijke grens vol met misschien nog wel zwaardere wapens. Die westelijke grens is onze oostelijke grens – van de EuropeseUnie zowel als van de NAVO. Het klinkt allemaal heel stoer, maar wat lost het op? Ik vermoed dat het niets oplost. In de eerste plaats geloof ik niet dat Poetin, na de feitelijkeinlijving van Oost-Oekraïne, ook de Baltische staten gaat pakken. Dat zou hij misschien best willen, maar hij is echt niet zo gek om een aanval te doen of een opstand te regisseren op NAVO-gebied. Maar nog belangrijker: ik moet nog zien dat de NAVO het lef heeft om bij een serieuze provocatie echt oorlog te gaan voeren met Rusland. Het NAVO-handvest zégt wel dat een aanval op één een aanval op allen is, maar zijn de regeringen en generaals in bijvoorbeeld Hongarije, Bulgarije en Griekenland, die veel minder kritisch staan tegenover Rusland, bereid om zich in zo’n kolossaal militair avontuur te storten? Ik geloof er niets van – om nog maar niet te spreken van Duitsland, of ons eigen Nederland. Oefenen met een flitsmacht in Oost-Europa is een ding, maar het neerzetten van zware wapens, bemand door honderden NAVO-soldaten, is een enorme stap verder. Het is bovendien in strijd met de afspraken die in 1997 zijn gemaakt tussen Amerika en Rusland: geen stationering van een NAVO-troepenmacht en geen zware wapens langs de Russische grens. Nu Rusland niet een nieuwe vriend, maar misschien welgewoon een oude vijand blijkt te zijn, en na het Russische landjepik in Oekraïne, kan zo’n verdrag niet zomaar eenzijdig worden opgezegd of geschonden. Je kunt zeggen: niets doen na Poetins schurkenstreken in Oekraïne is een beloning voor zijnwandaden. Je kunt ook zeggen: als onze Oost-Europese bondgenoten zich bedreigd voelen, dan zijn wij er voor ze. Wij zijn geen pacifisten met gebroken geweertjes. Maar het idee van afschrikking, dat tijdens de Koude Oorlog werd gehanteerd, werkte omdat Oost en West bereid waren de uiterste consequentie te aanvaarden en op de knop te drukken. Daar is nu geen sprake van. Niemand zit met zijn vinger aan de knop. Tijd om te stoppen met dat blufpoker en te grijpen naar een ouderwets, maar soms heel probaat middel: een goed gesprek. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Columnist Bernard Hammelburg spreekt deze week zijn duizendste column uit op BNR. Om die reden duiken we in zijn rijke archief en hoor je van 5 tot en met 9 juni zijn mooiste columns. Live op BNR en uiteraard hier als podcast. Vandaag gaan we terug naar 15 april 2020. Oude normaal Dat de wereld nog een tijdje vastzit aan coronabeperkingen is ongetwijfeld waar. Maar om het ‘nieuwe normaal’ en de ‘anderhalve-meter-samenleving’ tot norm voor de toekomst te verheffen lijkt me een illusie en ongewenst. Het heeft ook iets stichtelijks, alsof we worden afgerekend op ons wangedrag, zoals vliegen, of het bezoeken van een bioscoop, museum, festival of restaurant. Of oma. Terwijl het niet de schuld is van oma, maar van een virus. Neem de ondergrondse in Tokio, met stations waar in het spitsuur per half uur een miljoen reizigers in- en uitstappen. Beroemd zijn de perronwachters, die met witte handschoenen aan, de passagiers in de wagons proppen. En dat terwijl Japanners elkaar in de openbare ruimte zo min mogelijk aanraken en geen handen schudden. Die propvolle metro is echt binnen de kortste keren terug. De luchtvaart is een extreem marginale bedrijfstak. In een groot vliegtuig gaan 250 tot 450passagiers. Als je daar de anderhalve-meter-norm toepast, overleeft geen enkele luchtvaartmaatschappij. En nee, dat gaat niet over goedkope vakantiereisjes, en het huidige gelegenheids-vreugdedansje van sommige milieuactivisten is - op zijn zachtst gezegd - ongepast. Misschien kunnen sommige rijke, westerse landen best de stoelen in de bioscoop iets verder uit elkaar zetten, maar wat doe je in miljoenensteden als Mexico, Dhaka, Mumbai, Cairo, Londen, Parijs, New York? Woningen, straten, winkels, markten, kantoren, fabrieken, trappenhuizen, liften, fietsenstallingen – ze zijn stuk voor stuk ontworpen op enorme massa’s. Op Times Square in New York komen op een gemiddelde dag 70.000 toeristen, voor het Anne Frank Huis staan elke dag 3.400 mensen in de rij. Wat Covid-19 ons leert is twee dingen: dat het waarschuwingssysteem voor een pandemie veel sneller en efficiënter moet, en vooral dat we er medisch op moeten zijn voorbereid. De grootste zorg is niet het aantal slachtoffers, maar de IC-capaciteit, de beschikbaarheid van mondkapjes, beschermende jassen en beademingsapparatuur. Dat is om je rot te schamen, en daar is iets aan te doen. Het kost een vermogen, maar altijd minder dan wat we nu aan steunmaatregelen in de economie moeten pompen. Het streven moet dus niet het ‘nieuwe normaal’ zijn, maar de terugkeer van het oude normaal. En dat gaat ook gebeuren. En ja, er komt een vaccin. Al is het alleen al omdat je gewoon je oma of tante moet kunnen knuffelen, en omdat al dat schichtige op afstand om elkaar heen springen de voorplanting erg lastig maakt. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Columnist Bernard Hammelburg spreekt deze week zijn duizendste column uit op BNR. Om die reden duiken we in zijn rijke archief en hoor je van 5 tot en met 9 juni zijn mooiste columns. Live op BNR en uiteraard hier als podcast. Vandaag gaan we terug naar 6 april 2016. Nee Ik kan niet anders stemmen dan ‘nee’, en daar heb ik zwaar de pest over in. Want ik word gedwongen mij uit te spreken in een referendum dat door een groepje opportunistische kwajongens onder valse voorwendsels is afgedwongen. Een groepje provocateurs met de schijn van beschaving en een gelegenheids-‘nee.’ Waarom dan mijn ‘nee’? Omdat ik me vanaf het uitbreken van de Oranje Revolutie inOekraïne voortdurend heb verzet tegen geflirt door de Europese Unie en de NAVO. Je kunt best sympathiseren met een volk dat naar democratie hunkert, en je kunt helpen met geld en advies. Maar de voortdurende suggestie van associatie mét, of misschien wel lidmaatschap van de EU, en zelfs de NAVO – dat moet je met een bufferstaat, die zo verstrengeld is met Rusland, niet willen. Zo’n paragraafje over militaire samenwerking met Oekraïne – dat is dom, dom, dom. We hebben na afloop van de Koude Oorlog afspraken met Rusland gemaakt over terughoudendheid van EU en NAVO in Oost-Europa. Daaraan hebben we ons niet gehouden. De oorlog van Rusland tegen Georgië, in 2008, ging officieel over de status van Abchazië en Zuid-Ossetië, landjes die samen minder inwoners hebben dan Arnhem. Maar in feite was het een waarschuwing van Rusland aan ons: houd op met dat geflirt met Georgië en Oekraïne, want dat accepteren wij niet. De onrust in Oekraïne is op zijn minst mede het gevolg van het dansen op Maidan door onze politici. Maar ik ben vóór de Europese Unie. Sterker nog: ik ben een federalist. De kwajongens van het Burgercomité zijn tegen de EU, en willen het liefst dat Nederland eruit stapt. Krankzinnig vind ik dat. Ik wil dat wij lid blijven. Ik heb niets tegen Brussel. Ik vind de EU prachtig, ondanks problemen als de euro en vluchtelingen. Ja, ik kan natuurlijk niet gaan stemmen. Maar dat vind ik ook gek: stemmen hóórt, en als je niet stemt, verlies je – vind ik – ook je recht op kritiek. Ik ben het oneens met het Burgercomité en GeenPeil. Ik ben het oneens met de SP. Ik ben vóór de EU. Maar ik stem nee – knarsetandend. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe ziet de toekomst van Europa er uit? Meerdere politieke bijeenkomsten deze week geven ons een beeld van de ontwikkelingen die op dit vlak gemaakt worden. Bernard Hammelburg bespreekt dat, en een opmerkelijke uitspraak van Macron met hoogleraar Hedendaagse Europese Geschiedenis Mathieu Segers en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Ontkoppelen, vergeet het maar' Een nieuwe vorm van uitgebreid Europees overleg In Moldavië komt de Europese Politieke Gemeenschap bijeen. Deze informele top beslaat onderwerpen zoals de ontwikkelingen in Oost-Europa en de Balkan. Niet EU-landen kunnen nu ook meepraten over belangrijke zaken die heel dicht bij hen komen. Onze Europa-verslaggever Geert Jan Hahn was erbij en vertelt wat hij gezien heeft. Lees ook | 'Rutte is een Oost-Europeaan geworden' Trans-Atlantische en Europese versterkingen Er was deze week nog een top in Lulea, Zweden. Daar praten Europa en de Verenigde Staten over hoe ze het best om kunnen gaan met China. Ook komt Zweden steeds dichterbij het NAVO-lidmaatschap en de alliantie lijkt zichzelf nu serieus te nemen na een lange periode van nalatenschap. De VS beginnen volgens Mathieu Segers aan een nieuwe China-strategie en willen zich echt 'ontkoppelen'. Bij ons in Europa omarmen we een minder extreme strategie, namelijk die van 'de-risking'. De EU wil zich minder afscheiden van de risicovolle afhankelijkheid van China. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Weer waren er vannacht stevige aanvallen op Kiev. Volgens Oekraïense autoriteiten zouden daar onder andere een aantal kinderen bij zijn omgekomen. Ondertussen wordt er internationaal veel gesproken over de situatie in Oekraïne. Zo heeft de Franse president Emmanuel Macron zich uitgesproken over mogelijke onderhandelingen met Poetin en staat er een ontmoeting tussen Zweden en Turkije op de agenda over het Zweedse NAVO-lidmaatschap.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Laten we er maar eerlijk over zijn: we hadden het gewoon mis in de aanloop naar de Turkse verkiezingen. Erdogan zou het niet redden. De aardbeving, de gecrashte economie, de gemuilkorfde media, de neostalinistische klopjacht op elke veronderstelde tegenstander – dat alles zou hem de politieke kop kosten. Ankara en Istanbul, met samen 20 miljoen inwoners, waren de herauten van de ommekeer, want die steden hadden zich tegen hem gekeerd. Verkiezingen voorspellen en opiniepeilingen duiden is goeddeels wensdenken. Fatsoenlijke democratieën behoren, naar ons model, liberale democratieën te kiezen. Wij in het Westen wilden van Erdogan af, de grote Turkse steden ook. Ergo: exit Erdogan. Alleen, er zijn naast die grote steden nog 65 miljoen Turken in kleine steden en op het platteland, waarvan een aanzienlijke meerderheid dweept met zijn nationalisme. Die meerderheid bracht de oppositie, een onwennige lijstverbinding van zes partijen, een doodklap toe. Ergo: exit oppositie. De Turken kozen niet voor ons model van democratie, maar voor Turkije. Nu gebeurt er iets interessants. Wij in het Westen zijn zeer bedreven in het herschrijven van ons wensenlijstje aan de hand van een nieuwe werkelijkheid. Dat gaat bijvoorbeeld zo: nu Erdogan zijn buit binnen heeft, onder meer door zijn hetze tegen de Koerden, hoeft hij zich niet meer te verzetten tegen het Zweedse lidmaatschap van de NAVO. Daar was hij tegen omdat er in Zweden veel Koerden wonen die volgens Erdogan op de terroristenlijst horen. Als verkiezingsretoriek ging dat erin als koek, maar de meeste Turken weten nauwelijks waar Zweden ligt, dus de hetze heeft haar werk gedaan. Ergo: Erdogan geeft zijn verzet tegen het Zweedse lidmaatschap op. De Amerikaanse minister Blinken van buitenlandse zaken vloog maandag meteen naar Zweden om het scenario nog eens door te nemen. Komt het allemaal goed? Dat is wat wij elkaar vertellen. Joe Biden was een de eerste buitenlandse staatshoofden die Erdogan feliciteerden. Hij stelde een ruil voor: toelating van Zweden, in ruil voor F-16’s, waarom Erdogan al jaren vraagt. Gouden kans voor Erdogan om voor het bondgenootschap te kiezen. Ergo: Turkije en de VS vallen elkaar op de komende NAVO-top in juli vreugdevol in de armen. Is het waar? Nee, want Erdogan geeft voor geen prijs zijn goede relatie met Poetin op. CNN had het bij het juiste eind: het buitenlandbeleid van Erdogan gaat helemaal niet veranderen. En wij? Wij gaan gewoon door met wensdenken. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Kiev ligt al heel het weekend onder vuur. Zowel 's nachts als overdag wordt de Oekraïense stad bestookt met Russische raketten. Het leger heeft inmiddels twintig drones weten te onderscheppen. Daarnaast is de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Anthony Blinken, momenteel in Zweden. Daar ontmoet hij onder andere de Zweedse premier en de minister van Buitenlandse Zaken. En president Zelensky spreekt vandaag het Zwitserse parlement toe via een videoverbinding.See omnystudio.com/listener for privacy information.

We zijn te afhankelijk van China, klinkt ook weer op de G7-top. Maar kan Europa de afhankelijkheid van China wel verminderen? En hoe verweven zijn onze economieën nou écht? Mijn gast is Annette Nijs, Chinakenner en president van de Business School Netherlands en voormalig Staatssecretaris van Onderwijs Cultuur & Wetenschap. Griekse bonusstemmen De nét herkozen Griekse Premier Kyriakos Mitsotakis heeft wel gewonnen, maar géén meerderheid. En dus heeft hij twee opties: coalitie vormen, of aansturen op een tweede ronde. Hij kiest voor dat laatste, wat dat betekent vraag ik aan correspondent Nikos Lanser. Europese top in ... Moldavië In Moldavië komen volgende week 47 Europese leiders bijeen. Het gaat om de Europese Politieke Gemeenschap, een club die Macron heeft bedacht. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is daarbij en blikt vast vooruit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de G-7 in Japan klonk stoere taal tegen China. Diplomatiek vuurwerk was het. Het was hoog tijd om de Chinezen eens stevig de oren te wassen over hun dwingelandij, ondermijning van de westerse belangen, diefstal van westerse kennis, schending van de mensenrechten, bedreiging van Taiwan en de regio en wurgcontracten met ontwikkelingslanden. Dat moet afgelopen zijn. Klaarblijkelijk geloven de G-7 in sprookjes. Want in werkelijkheid zijn de economieën van China, Europa en de Verenigde Staten zo verstrengeld dat plannen om de afhankelijkheid van China te verminderen niet meer zijn dan een slag in de lucht. Of er komt een economische kaakslag terug. China heeft het gebruik van geheugenchips van het Amerikaanse merk Micron verboden omdat ze niet voldoen aan de Chinese eisen voor cyberveiligheid. Wraak voor de ASML-kwestie? Of voor wat de Chinezen de hetze tegen Huawei noemen? Reken maar. De werkelijkheid is simpel. Chinese luchtvaartmaatschappijen hebben duizenden Boeings en Airbussen, met eigen assemblagefabrieken. De Duitse en Amerikaanse auto-industrie vindt voor een onmisbaar groot deel plaats in China, 90 procent van de Amerikaanse antibiotica komt uit China. Amerika is de grootste Chinese handelspartner, Nederland trouwens de zevende. Tijdens de Chinese lockdown lagen zo ongeveer het hele mondiale containerverkeer en de wereldwijde aanvoerketens plat. We kunnen niet zonder China. Ontkoppeling is niet alleen onmogelijk, het zou suïcidaal zijn. De regering-Biden legt veel nadruk op de noodzaak van ontkoppeling. Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft een politiek eufemisme bedacht: we moeten niet ontkoppelen, maar de risico’s verminderen – ‘de-risking’ is het nieuwste politieke modewoord. Wat het precies betekent weet niemand. In de wirwar van anti-Chinees sentiment kwam Joe Biden aan het eind van de G-7 met verstandige taal. Pogingen om de afhankelijkheid van China te beperken zijn altijd de moeite waard, maar we kunnen beter proberen de ijskoude relatie wat te ontdooien, betoogde hij. Dat had hij op de G-20 top ook met Xi Jinping afgesproken, maar toen kwam, zoals Biden het nu noemt, ‘die idiote ballon die was gevuld met het equivalent van twee wagons aan spionageapparatuur.’ Minister Blinken zegde na dat incident een reis naar Peking af, die was opgezet ter voorbereiding van een telefoongesprek of topontmoeting tussen Biden en Xi. Kennelijk wordt dat initiatief hervat. Dat zou uitstekend nieuws zijn, beter dan het diplomatieke vuurwerk tijdens de G-7. Trouwens, wat staat er ook weer op alle vuurwerk? Juist – made in China. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is nog steeds onrustig in het Russische Belgorod, een stad vlak over de grens met Oekraïne. Volgens correspondent Joost Bosman is dit mogelijk een verzet tegen Poetin en de oorlog. Ook hebben zes Afrikaanse landen zich gemeld met het oog op vredesbesprekingen met Rusland en Oekraïne. Zij willen dat Oekraïne aan de vredestafel komt, ondanks de aanwezigheid van Russische troepen op het Oekraïense grondgebied.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dag 450 van de oorlog in Oekraïne. Aan het front in Bachmoet wordt nog steeds hard gevochten om iedere meter. Ondertussen voeren wereldleiders op de G7-bijeenkomst discussie over het conflict, waaronder Oekraïne steunen met F16 gevechtsvliegtuigen. Premier Zelenski reist dit weekend naar Japan om aan te schuiven bij de G7-bijeenkomst. Hij wil graag gevechtsvliegtuigen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Zelensky is op een heuse Europese tournee. En die is lucratief, want hij weet heel wat wapens los te peuteren, maar is dat voldoende? Te gast is Bart Groothuis, Europarlementariër voor Renew Europe namens de VVD. Sunak ontving Zelensky op Chequers, het buitenhuis van de Britse premier, waar Churchill veel tijd doorbracht. En dat is geen toeval volgens Groothuis, want die tournee van Zelensky is Churchilliaans .. Luister ook | 'De spannendste verkiezingen ooit' See omnystudio.com/listener for privacy information.

Of, en hoezeer, er is gesjoemeld met de telling van de Turkse stemmen zal ongetwijfeld nog blijken, maar zelfs met een marge voor trucs, list en bedrog is duidelijk dat een zeer groot deel van het volk Recep Tayyip Erdogan bewondert. Misschien zijn argumenten als de belabberde economie, de verantwoordelijkheid voor de gevolgen van de aardbeving, de klopjacht op tegenstanders en het monddood maken van de pers geen Turkse bezwaren, maar onze westerse projectie. Bij belangrijke verkiezingen in het buitenland is projectie van onze eigen overtuiging een koppig mechanisme. Het kan toch niet waar zijn dat de Hongaren de foute Viktor Orban omarmen, of de Italianen Georgia Meloni, of de Amerikanen Donald Trump, of de Israëliërs Bibi Netanyahu, of de Turken Recep Tayyip Erdogan? Democratie is mooi, maar kunnen ze zich in het buitenland alsjeblieft electoraal een beetje fatsoenlijk gedragen? De les van de Turkse verkiezingen is dat de burger op andere dingen let. Erdogans wilskracht, zijn nationalisme, zijn conservatisme, zijn ongevoeligheid voor buitenlandse druk – dat zijn de eigenschappen die de kiezer bewondert. In zijn laatste campagnetoespraak voor de verkiezingen, zei hij iets opmerkelijks: ‘Dit gaat ook over Joe Biden.’ Hij had groot gelijk, de verhouding tussen de VS en Turkije is uitgesproken slecht. Amerika en de rest van de NAVO zijn nog altijd woest over de aankoop door Erdogan van Russische S-400 afweerraketten, waarop de levering van F-35 gevechtsvliegtuigen door Amerika werd geschrapt. De Turkse versie: Obama hield de Turken eindeloos aan het lijntje over de levering van Patriots, totdat Erdogan er genoeg van had, zijn middelvinger opstak naar de Amerikanen en Russische S-400’s kocht. De Amerikanen vinden ook dat Turkije zich, als op een na grootste NAVO-lid, niet solidair opstelt in de kwestie-Oekraïne door niet mee te doen aan de sancties. De rol van neutrale bemiddelaar vindt de regering-Biden opportunistisch, en kwalijk omdat de Russische internationale handel via Turkije gewoon doorloopt. Er is geen moraal. En als die er wél is, dan is het de oude wijsheid dat de grootste tegenslag onze eigen verwachtingen zijn die niet uitkomen. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In Turkije moet president Erdogan misschien de macht inleveren. Zondag gaan de Turken naar de stembus. De grote vraag is of oppositieleider Kemal Kilicdarogl de zittend president met succes uitdaagt, en Erdogan van de troon stoot. Te gast is Kati Piri, buitenlandwoordvoerder van de PvdA en voormalig Turkije-rapporteur voor het Europese Parlement. Luister ook | Verschijnt Poetin ooit voor Zelensky's tribunaal? Meer tijd nodig Oekraïne heeft meer tijd nodig om het langverwachte tegenoffensief voor te bereiden, zegt president Zelenksy tegen de BBC. Dat ondanks alle westerse wapens die inmiddels in Oekraïne aangekomen zijn. Peter Wijninga, defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies speculeert over hoe dat offensief, als het er komt, uit zou kunnen zien. Lees ook | Oekraïne heeft maar één kans met offensiefEen liegende politicus? Een opgeleukt CV, een Joodse moeder die 9/11 zou hebben overleefd ... Congreslid George Santos liegt alles bij elkaar, en is daarvoor gearresteerd. Onze correspondent in Washington, Jan Postma houdt het in de gaten. Luister ook | #178 Iedereen zijn tekst kwijtSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een Russische raket op Pools grondgebied, daarvan gaan normaal gesproken de NAVO alarmbellen rinkelen. Persbureau Reuters heeft uitgezocht dat het om een raket uit de Sovjet tijd gaat. Poolse media melden dat de raket eind april in een Pools bos is gevonden. De raket werd al in december afgevuurd vanuit Wit-Rusland, maar wel met een Russische bommenwerper en gelukkig is de bom niet ontploft, want dat had verregaande gevolgen gekregen. Waarom dit nu pas naar buiten komt is opmerkelijk.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Precies op het moment waarop Amerika en China op hoog niveau pogen hun haperende relatie te herstellen, dreigt EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen met een zwarte lijst van Chinese bedrijven die de sancties stegen Rusland helpen omzeilen. Waar zou dat feilloze vermogen om geopolitieke hoofdrolspelers voor de voeten te lopen toch vandaan komen? Door het tijdsverschil, misschien? In elk geval zou het een hoop schelen als Ursula even iets doet wat ze slecht kan: haar mond houden. Amerika doet te veel aan China-bashing, vindt China. Omgekeerd vindt Amerika dat China Amerika provoceert. De relatie is ingewikkeld genoeg, dus is het tijd voor een goed gesprek, ook tussen China en andere westerse landen. Twee diplomatieke zwaargewichten zijn daar nu mee begonnen, minister Qin Gang van buitenlandse zaken, en de Amerikaanse ambassadeur in Peking, Nicholas Burns. Het ging, zei Qin, sinds de ontmoeting tussen de presidenten Xi en Biden op Bali, in november, aanvankelijk redelijk. Daarna kwam er een neerwaartse spiraal, door ‘verkeerd gekozen woorden en foute daden van de Amerikanen,’ zoals het Chinese staatspersbureau Xinhua de minister citeert. Door Chinese bril bekeken, valt er best wat aan te merken. De enorme ophef over een ballon boven Alaska is een voorbeeld van een kleine kwestie die geheel uit de hand liep. Weerballon, zei China. Spionageballon, zei Amerika, en dat zal best hebben geklopt, maar de hysterie in het Congres, het voor TV gefilmde neerschieten van die ballon met een gevechtsvliegtuig, en het annuleren van een reis naar China die minister Blinken van buitenlandse zaken op het punt stond te maken – dat alles was het doodslaan van een mug met een voorhamer. Blinkens waarschuwing dat China Rusland bewapende was volgens China een ophitsende leugen. Ingewikkelder is de kwestie-Taiwan. China was woedend over het bezoek van Nancy Pelosi aan het eiland, en van de Taiwanese president Tsai Ing-wen aan Congresvoorzitter Kevin McCarthy. Dat suggereert erkenning van Taiwan als onafhankelijk land, wat het volgens de zogenoemde ‘één-China-politiek’ niet is. Die suggestie is voor China vloeken in de tempel. Een compromis is best denkbaar. China kan gemakkelijk verklaren dat inlijving geen concreet plan is. Al is het alleen al omdat China en Taiwan zeer sterke handelsbetrekkingen hebben, dus het gaat best goed tussen de twee China’s. Amerika kan dan stoppen met net te doen alsof Taiwan onafhankelijk is. Als dat zo was, hadden landen als Amerika en Nederland Taiwan allang erkend. Betere betrekkingen tussen Amerika en China zijn in ieders belang, ook van de EU. Sterker nog: minister Qin is deze week in Duitsland, Frankrijk en Noorwegen. Dus Ursula moet echt even ophouden in de weg te lopen. Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voorzitter van de Europese commissie, Ursula von der Leyen, is vandaag aangekomen in Oekraïne. Ze spreekt onder andere met president Zelensky over het toetreden van Oekraïne in de Europese Unie. Dat ze precies vandaag in het land is, is geen toeval. Rusland viert namelijk de dag van de overwinning op Nazi Duitsland.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Zelensky verrast Nederland met een bezoek. Waarom hij juist nu naar Nederland komt, bespreek ik met brigadegeneraal Han Bouwmeester, hoogleraar militair operationele wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie. Ook te gast is Europaverslaggever Geert Jan Hahn, die bij het bezoek van Zelensky was in Den Haag. Daar dringt Zelensky aan op het belang van het internationaal recht. En opnieuw vraagt hij impliciet om F16's, zouden die er echt komen? Luister ook | 'De missie van Rusland ligt in Europa'Poetin voor het tribunaal? Ook bij het Internationaal Strafhof in Den Haag werd vandaag de Oekraïense vlag gehesen. Zelensky bezocht 's ochtends het hof, dat onderzoek doet naar misdaden in de oorlog in Oekraïne. Hij vroeg om een speciaal tribunaal, waar Poetin wat hem betreft voor moet verschijnen. Maar gaat dat ooit gebeuren? Te gast is Geert-Jan Knoops, advocaat werkzaam bij het Internationaal Strafhof, en ook hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Lees ook | 'Oekraïne heeft een nieuwe PR-stunt nodig'Trump bij de vijand Presidentskandidaten Trump en Biden voelen er allebei weinig voor: debatteren in de voorverkiezingen. 'Trump wint die debatten toch wel', aldus zijn woordvoerder. En wat doet Trump op CNN? We vragen het aan Jan Postma, onze correspondent in Washington. Luister ook | #176 Dure leugensSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Zelenski brengt vandaag een bezoek aan Den Haag. Er is geen officiële reden voor het bezoek maar het lijkt aannemelijk dat dit een poging is om de aandacht op de oorlog gevestigd te houden. Sommige Kamerleden zijn niet te spreken over het feit dat Zelenski uitgerekend op de dag van de Nationale Dodenherdenking op bezoek komt. De Oekraïense president zal het vast niet laten om de symboliek te benoemen, maar het is nog maar de vraag of het bewust zo gepland is. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op een paar landen na, kun je zeggen dat vrede, veiligheid en welvaart Afrika nooit hebben bereikt. Een groot deel van het continent heeft de boot gemist, wat in het Westen leidt tot een gevoel van machteloosheid, en daarmee onverschilligheid. Aan het drama in Soedan kunnen we simpelweg niets doen. Maar het gevolg, een enorme vluchtelingenstroom, is weldegelijk ons probleem. Zuid-Soedan heeft bemiddeling aangeboden, en hoopt op verlenging van de huidige wapenstilstand, die nog geen moment is nageleefd. De VN houdt rekening met 800.000 vluchtelingen, waarvan een groot deel zal proberen naar Europa en Amerika te komen. Ze vluchten niet voor een burgeroorlog, maar omdat twee rivaliserende krijgsheren met hun legers elkaar bestrijden. Daarbij zijn vele honderden krijgers en burgers omgekomen, en vele duizenden gewond. Maar op de achtergrond speelt de haat mee tussen etnische groepen, met de Arabieren als meerderheid, en volkeren als de Fur, Beja, Nubiërs en Fallata als minderheid. Er zijn meer dan 500 stammen, die ruim 400 talen spreken. De genocide op minstens 300.000 burgers in de opstandige westelijke provincie Darfoer, twintig jaar geleden, werd uitgevoerd door een huurlingenleger van Arabieren, de Janjaweed – je zou kunnen zeggen: een soort Wagnergroep – ingezet door de toenmalige president Al-Bashir. Inmiddels noemen zij zich de Rapid Support Force en vormen het leger dat vecht tegen het regeringsleger. De meeste buitenlanders zijn inmiddels geëvacueerd, maar Rusland heeft nog vier militaire transportvliegtuigen gestuurd om 200 burgers op te pikken. Omdat het vliegveld van Khartoem voortdurend onder vuur ligt, zijn de reddingsoperaties levensgevaarlijk. Ook de haven, Port Soedan, is onveilig. Maar het meest tragische is en blijft dat de burgers er niets aan kunnen doen. Het overkomt ze, en ze zijn machteloos. Jan Pronk, oud-VN-gezant in Soedan, sprak bij BNR de hoop uit dat China zich als serieuze bemiddelaar opwerpt. Prima idee, want dat land heeft goede betrekkingen met een aantal Afrikaanse landen. Maar ook Xi Jinping kan de krijgsheren niet dwingen. Meest urgente vraag voor ons: wat doen we met die nieuwe stroom vluchtelingen? Want die komt eraan.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Pentagon maakte gisteravond bekend dat er sinds december 20.000 Russische soldaten zijn gestorven en nog eens 80.000 gewond geraakt. Dat brengt het totaal nu op 200.000 Russische soldaten die niet inzetbaar zouden zijn voor het nieuwe offensief. Het Pentagon repte echter met geen woord over het aantal Oekraïense slachtoffers. De Russische cijfers in perspectief plaatsen is dus lastig. See omnystudio.com/listener for privacy information.