De Wereld | BNR

Willen we uit de Gordiaanse knoop van het Israëlisch-Palestijnse conflict komen, dan moet iedereen die er ook maar iets mee te maken heeft onder de koude douche van de politieke realiteit. Alle huidige leiders, Israëls Netanyahu, Abbas op de Westoever, Gaza’s Haniyeh, moeten met pek en veren de regio uit of de gevangenis in, maar ook de internationale donorlanden- en organisaties moeten ophoepelen. De miljardenhulp aan de Westoever verdween in de zakken van Abbas & Co. In Gaza kwamen de hulpgelden onder de grond terecht, in de vorm van ontelbare, peperdure tunnels. Samer Sinijlawi, een prominente Palestijn uit Fatach, houdt ons in de New York Times de spiegel voor. De eerste die weg moet, schrijft hij, is Abbas, de 87-jarige schijnpresident die door het Westen en de VN overeind wordt gehouden. Onder Abbas is een dictatuur ontstaan vol afpersing, nepotisme, arrestaties, afranseling en marteling van opponenten. 80 procent van de bevolking op de Westoever, wil per gisteren van Abbas af, desnoods zonder gevangenisstraf, hoewel hij die wel verdient. Hamas, dat in Gaza oppositie voerde tegen Fatach en de kiezers een corruptievrij bestuur beloofde, heeft zich ontpopt als de oorzaak van de totale vernietiging van het gebied. Het voert een waar schrikregime, waartegen de Gazanen zich niet durven verzetten. Hamas moet worden vervangen door een niet-militaristische partij, die met het vernieuwde Fatach in de Westbank een gezamenlijk, internationaal aanvaardbaar bestuur vormt, en daarmee de grondslag legt voor een geloofwaardig Palestina. Het vrije Palestina waarvoor op vele plaatsen in de wereld wordt gedemonstreerd, is in zijn huidige vorm een dictatuur, geregeerd door een door het Westen in het zadel gehouden boevenbende. Ook in Israël is een drastische ingreep nodig. Netanyahu is, ondanks zijn jarenlange gesnoef over het veilige Israël dat hij zou garanderen, verantwoordelijk voor de totale militaire afweigheid bij de meest afgrijselijke aanval op Israël ooit. Hij is ook een corrupte en megalomane narcist, die zo snel mogelijk van het toneel moet verdwijnen. Het wil allemaal niet zegen dat de Gordiaanse Knoop dan wordt ontrafeld, maar nieuw leiderschap in Israël, en gezamenlijk bestuur voor Gaza en de Westbank, is de enige kans om de grondslag te leggen voor nieuwe onderhandelingen over een tweestaten-oplossing. Het is onbegrijpelijk dat de woede van de wereld zich vooral richt tegen Israël, en pleit voor een vrij Palestina, zonder het daarbij behorende fatsoenlijke bestuur en burgerrechten te eisen. Palestina is spijkerharde dictatuur. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De negatieve gevolgen van de oorlog in Oekraïne beginnen ook in Russische steden als Omsk en Irkoetsk zichtbaar te worden. Zo is de prijs van eieren met veertig procent gestegen. Volgens journalist Derk Sauer gaan alle inkomsten uit de economie nu naar de oorlog in plaats van de Russische burger. En ondanks dat denkt Sauer dat Poetin gewoon doorgaat met de oorlog. 'Ik ben ervan overtuigd dat Poetin helemaal nooit zal opgeven.' Luister ook | 'Oekraïne heeft nog niet verloren ondanks teleurstellend jaar' Zorgen over Westerse steun aan Oekraïne Caspar Veldkamp zit nu net twee weken in de Tweede Kamer als buitenlandwoordvoerder voor Nieuw Sociaal Contract. Hij zegt zich zorgen te maken over de afbrokkelende steun van het Westen aan Oekraïne. Wat hem betreft staat Nederland daar pal voor, ondanks de informerende gesprekken die gaande zijn met de PVV en informateur Ronald Plasterk. Ook vindt Veldkamp dat we meer moeten doen om gevechtspauzes in Israël mogelijk te maken. Lees ook | Jemenitische Houthi’s zijn status 'rebellen' allang voorbij Postma in Amerika | Wat vinden George en Kellyanne Conway van Colorado? De Amerikaanse politiek is in rep en roer door het besluit van de hoogste rechters in Colorado om Donald Trump te weren van het stembiljet. Amerika-correspondent Jan Postma vroeg zich daarop af hoe het voormalige koppel George en Kellyanne Conway hierover denken. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Elke dinsdag- en donderdagochtend werpt Geert Jan samen met collega Bernard Hammelburg een blik op de wereld. Dat gaat niet alleen over de laatste ontwikkelingen op militair en diplomatiek gebied in Oekraïne, Rusland en Europa, maar ook over de volatiele situatie in het Midden-Oosten. Want het conflict tussen Israël en Hamas heeft ook grote impact op ons continent én mogelijk op de Russische oorlog in Oekraïne. Geert Jan is op vakantie maar Bernard blijft aan het werk. De Amerikanen blokkeren een stemming in de VN-Veiligheidsraad. Bernard legt uit hoe het zit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Melania Trump komt uit Slovenië. Trumps grootouders van vaders kant waren Duitse immigranten, Trumps moeder was Schots. Naar Nederlandse maatstaven zijn Melania en Donald westerse allochtonen. Des te schokkender is zijn waarschuwing dat immigranten ‘het bloed van ons land vergiftigen.’ Een stelling die letterlijk lijkt overgenomen uit Adolf Hitlers ‘Mein Kampf.’ Trumps verkiezingstoespraak in New Hampshire was niet zijn eerste uitbarsting tegen vreemdelingen, maar de nazi-variant was een nieuwe, en veroorzaakte een hoop reuring, ook binnen de Republikeinse partij. Hoewel een hoop partijgenoten hem verdedigden: ‘ach ja, beetje ongelukkige woordkeus. Al eerder onthulde hij zijn plannen om migranten aan te pakken. Door langs de zuidgrens kampen te bouwen, ze daarin samen te brengen en ze dan en-masse de grens over te zetten, wat in het Amerikaans ‘deporteren’ heet. Vreemdelingen die het bloed vergiftigen, kampen, deportaties – klinkt huiveringwekkend. Zijn medestanders draaien het om: Joe Biden heeft zo’n migratieramp gecreëerd dat harde maatregelen nodig zijn. Correctie, mijn fout: die bloedvergiftiging, de klopjacht en de deportaties gaan alleen over niet-Europese migranten. Moeten we nu opgelucht adem halen, of wordt het er erger van? Trump heeft meer ingrijpende plannen. Hij wil het ambtelijke apparaat in Washington zoveel mogelijk vervangen door Trumpisten, hij wil het ministerie van justitie en de FBI onder zijn directe controle brengen, er komt een enorme strafvervolging tegen Biden, zijn familie en zijn staf. Vorige maand noemde hij hen ‘ongedierte,’ ook al zo’n uitdrukking uit het nationaalsocialistische repertoire. In Amerika geboren kinderen van buitenlandse ouders hebben geen recht meer op de Amerikaanse nationaliteit. Hulp aan Oekraïne eindigt. Een keuze voor Trump, zeggen zijn critici, is een keuze voor een autocratie, of zelfs een dictatuur. Is dat wat hij wil, dictator worden?, vroeg Fox News presentator Sean Hannity hem. ‘Nee, nee,’ zei Trump, ‘maar wel voor één dag.’ Genoeg om de zuidgrens hermetisch te sluiten en de Amerikaanse fossiele brandstofproductie omhoog te jagen. Klonk als een grap, maar er waren weinig lachers. Wat doet dit nu allemaal met de peilingen? Kortgezegd: niets. Hij blijft torenhoog uitsteken boven zijn rivalen, en ligt in vijf van de swing states vóór op Biden. Vooralsnog verkiezen heel veel Amerikanen Trumpistan boven de Verenigde Staten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland doet mee aan een "multinationale operatie" om vrachtschepen te beschermen tegen beschietingen van Houthi-rebellen. Sinds de oorlog in Gaza zijn meerdere schepen aangevallen en is er zelfs één schip gekaapt. Het samenwerkingsverband wordt onderdeel van een bestaande Amerikaanse maritieme coalitie die piraterij, terrorisme en smokkel bestrijdt. De actie is gericht op het versterken van de nationale veiligheid en welvaart.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne heeft een teleurstellend oorlogsjaar beleefd, zegt Peter Wijninga, defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Een gebrek aan een goede luchtmacht en trage wapenleveranties van het Westen liggen daaraan ten grondslag. Toch denkt Wijninga dat er nog niets verloren is, maar daarvoor is het Westen wel aan zet. Luister ook | Het Oekraïense moreel heeft een knauw gekregen Dwarsligger Orbán in Brussel Of Oekraïne meer steun krijgt is afhankelijk van Hongarije binnen de EU. Op dit moment ligt Orbán nog dwars. VVD-Europarlementariër Bart Groothuis maakt zich zorgen over de Europese steun voor Oekraïne en vindt dat de EU meer buiten Hongarije om zou moeten doen. Tegelijkertijd waarschuwt hij voor het gevaar van hacks uit Rusland, maar ook China. Lees ook | 'Orbán zal tijdens EU-top geen veto inzetten' Postma in Amerika | Tucker Carlson als 'running mate' van Trump? Voormalig Fox News-ster Tucker Carlson begint zijn eigen mediabedrijf, maar wordt ondertussen ook genoemd als potentiele running mate? Zelf ontkent hij dat, want Carlson heeft weinig op met politici. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit waar dit verhaal vandaan komt. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïners en president Zelensky voorop zullen vandaag met spanning naar de EU-top kijken. Gaat Orbán overstag voor meer steun én onderhandelingen over het EU-lidmaatschap?See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het als een bosbrand om zich heen slaande antisemitisme heb je soorten en maten. Je hebt de primitieve soort, waarin de Joden, bijvoorbeeld in Rotterdam of Brussel, de schuld krijgen van het drama van de oorlog tussen Israël en Hamas. Je hebt de politieke soort, waarin Joden medeplichtig worden gehouden voor de strapatsen van Bibi Netanyahu. Je hebt de traditionele soort, waarin Joden worden afgeschilderd als de moordenaars van Jezus, de verspreiders van de pest, of de louche eigenaren van de media en de banken. En dan heb je de intellectuele antisemieten, zoals de rectrices magnificae van de beroemde Amerikaanse universiteiten Harvard, Penn en MIT, die waren opgeroepen voor een hoorzitting in het Congres over antisemitisme op hun beroemde instituten. Net als op veel andere Amerikaanse universiteiten zijn daar voortdurend felle, pro-Palestijnse demonstraties. Dat mag, zeker in het land met waarschijnlijkst de ruimste opvatting van het begrip ‘vrijheid van meningsuiting’ ter wereld. De vraag was of de demonstranten ook als intimidatie mogen scanderen ‘intifada tegen de Joden’ of ‘genocide op de Joden.’ Claudine Gay van Harvard, Liz Magill van Penn en Sally Kornbluth van MIT kregen die vraag voorgelegd door Elise Stefanik, Republikeins lid van het Huis van Afgevaardigden, die zich als een roofdier op haar slachtoffers stortte. Haar vraag was simpel: verbiedt het regelement van uw universiteit de roep om genocide van Joden. Ze eiste een simpel ja of nee. In plaats daarvan luidde het antwoord dat het van de context afhing. Wat de context kan zijn voor het gedogen van een oproep tot massamoord maakten ze niet duidelijk. Liz Magill werd door haar bestuur gedwongen omslag te nemen. Sally Kornbluth bleef aan, Claudine Gay bood omstandig excuses aan. Behalve academische ambities en het ontwikkelen van eigen inzichten, heeft een universiteit de plicht erop toe te zien dat de studenten zich veilig voelen. Dat is sinds 7 oktober voorbij. Het pleit niet voor de kennis en nieuwsgierigheid van de demonstrerende studenten, maar hun frame is dat de Israëliërs die barbaarse massaslachting en ontvoering aan zichzelf te wijten hebben. En dan komt-ie weer: Israëliërs zijn ‘de Joden.’ Mag je die intimideren met het dreigement van uitmoording? Dat, zeggen de genieën van Harvard, de Universiteit van Pennsylvania en het Massachusetts Institute of Technology, hangt af van de context.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Zelensky noemt het uitstel van Amerikaanse militaire hulp 'een droom die uitkomt voor de Russische leider Vladimir Poetin'. "Poetin moet verliezen", zei Zelensky in een toespraak op de National Defense University in Washington. Vandaag gaat hij in gesprek met Biden om aan te dringen op nieuwe steun.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De steun voor Oekraïne kon lange tijd niet op in het Westen. Maar met de voorlopige 'nee' uit Washington en een dreigende 'nee' uit Europa komt Oekraïne steeds meer alleen te staan. En dat in het jaar waarin het Oekraïense tegenoffensief nauwelijks successen heeft beleefd. Volgens Helga Salemon, onderzoeker gespecialiseerd in Rusland en de voormalige Sovjet-Unie, heeft het Oekraïense moreel een enorme knauw gekregen. En Europa-verslaggever Geert Jan Hahn schetst de moeizame Oekraïense mobilisatie. Luister ook | Ook Rusland heeft haast in de oorlog Hoe kijkt de Arabische wereld nu naar Gaza? Nu Israël zijn militaire operatie heeft uitgebreid naar het zuiden van Gaza neemt de kritiek op het land verder toe. De Arabische wereld doet daaraan mee, maar niet echt voluit. Arabist Jan Jaap de Ruiter van de Tilburg University legt uit met welke afwegingen landen als Saoedi-Arabië en Jordanië worstelen. Luister ook | VN-baas mobiliseert Veiligheidsraad om Gaza, Israël reageert woest Postma in Amerika | Biden laat eigen campagneteam schrikken President Biden maakte deze week een opmerking die zijn campagneteam liet schrikken. Het gaat hem vooral om Trump te verslaan, maar wil hij zelf eigenlijk nog wel? Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe Washington hierop reageerde. Luister ook | #209: Dictator voor een dagSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Elke dinsdag- en donderdagochtend werpt Geert Jan samen met collega Bernard Hammelburg een blik op de wereld. Dat gaat niet alleen over de laatste ontwikkelingen op militair en diplomatiek gebied in Oekraïne, Rusland en Europa, maar ook over de volatiele situatie in het Midden-Oosten. Want het conflict tussen Israël en Hamas heeft ook grote impact op ons continent én mogelijk op de Russische oorlog in Oekraïne. Geen miljardensteun voor Israël en Oekraïne. De Amerikaanse senaat heeft een wetsvoorstel geblokkeerd tot woede van president Joe Biden. Volgens hem houden de republikeinse senatoren het geld voor Oekraïne gegijzeld, Bernard legt uit hoe het zit. In Oekraïne lopen de zorgen op en groeit het lijstje met problemen. Zo blijft Hongarije dwarsliggen, spelen er binnenlandse politieke problemen, zit het front vast en eisen de grensblokkades door vrachtwagenchauffeurs hun tol. Secretaris-generaal van de VN Antonio Guterres de veiligheidsraad bij elkaar geroepen met een beroep op artikel 99. Dit artikel is nog maar drie keer eerder gebruikt. Tot slot heeft Geert Jan nog een klein lichtpuntje in de donkere tijd.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van mij geen kwaad woord over de pogingen om de planeet te redden. En ook geen gezever over wetenschappers die niet zouden deugen als ze activisten tegenspreken, of andersom. De aarde warmt op en dat is, in elk geval voor een groot deel, het gevolg van menselijk gedrag. Maar met de opzet en aanpak in Dubai is het COP28 zelf, die niet alleen de wetenschap maar ook de goedwillende burger voor aap zet. 400.000 mensen bezoeken de klimaatconferentie. 400.000, waarvan bijna iedereen per vliegtuig reist, in luxe hotels met airconditioning overnacht, en in gekoelde zalen vergadert. In de loop van de vergadering vliegen bezoekers af en aan, dikwijls met zakenjets, waarvan er honderden op het vliegveld geparkeerd staan. Van die 400.000 bezoekers hebben 98.000 toegang tot de officiële ‘blauwe zone,’ gereserveerd voor gedelegeerden. Bloomberg houdt het op 70.000 gedelegeerden, dat zijn vertegenwoordigers van regeringen en bedrijven. De CO2 voetafdruk van dit circus is magistraal, want naar Dubai kom je niet gemakkelijk op de fiets of met het spoor. De conferentie, die goeddeels gaat over de reductie van fossiele brandstof, slurpt onmetelijke hoeveelheden benzine op. De vraag is waarom. Er zijn 192 landen. Als die allemaal met een delegatie van tien mensen komen, is het aantal deelnemers tweeduizend. Tel daar net zoveel belangrijke ondernemers bij op, en je zit op hooguit vierduizend. Wij van de media doen trouwens dapper mee om de voetafdruk van COP28 te vergroten, want er zijn honderden journalisten. Daarmee begint COP steeds meer te lijken op het jaarlijkse feest voor de politieke, zakelijke en journalistieke elite in Davos. Voor wie een beetje gevoel voor relativeren heeft, zijn er ook verhalen die ironischer zijn dan de conferentie zelf. Bijvoorbeeld de discussie over de voetafdruk van oorlogen. Jawel, ik verzin het niet. Oorlog is namelijk erg slecht voor het milieu. Zo is de milieuschade van de oorlog tussen Israël en Gaza enorm. In Afghanistan lijden de mensen nog steeds onder de gevolgen van de Amerikaanse invasie, die de lucht vergiftigde, land vervuilde, water verontreinigde en ziektes bracht. Dat de milieu-zeloten die dit soort onderzoek doen met geen woord reppen over de soldaten en burgers die omkomen tekent de radicalisering van het klimaatdebat. De CO2 voetafdruk weegt kennelijk zwaarder dan een vermoord kind. De NAVO, zeggen de onderzoekers, denkt wel na over klimaat-neutrale middelen, maar de 2-procent die lidstaten in hun defensie investeren is een klimaatvijand. Hoe je vliegtuigen, tanks, pantservoertuigen, artillerie en luchtverdediging klimaatneutraal krijgt? Geen idee. COP is gereduceerd tot een hype, waar serieuze onderhandelaars zich door een onafzienbare menigte moeten wringen van wat zich het best laat omschrijven als gelovigen. 400.000 deelnemers – ga nou toch weg, zet een ander voor aap.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Israël heeft sinds half november een systeem van waterpompen klaarstaan waarmee de tunnels van Hamas in Gaza onder water gezet kunnen worden. Dat meldt de Wall Street Journal op gezag van bronnen in de Amerikaanse overheid. De Verenigde Staten zeggen dat Israël enige verbetering heeft gezien bij het beperken van de doelwitten in het Gaza-offensief.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Westen leeft de gedachte dat Poetin de tijd kan nemen voor de oorlog in Oekraïne, omdat het Westen vroeg of laat toch wel oorlogsmoe wordt. Maar de Britse Poetinkenner Mark Galeotti ziet dat ook Rusland tegen zijn economische grenzen aanloopt. Dat onderschrijft Clingendael-onderzoeker en Rusland-expert Niels Drost. Hij is te gast samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | 'De internationale druk op Israël om wapenstilstand te verlengen is enorm' Van gevechtspauze naar wapenstilstand in Gaza? De gevechtspauze in Gaza tussen Israël en Hamas is opnieuw verlengd. Hoe langer die pauze duurt hoe moeilijker het wordt om weer oorlog te gaan voeren. Misschien leidt deze pauze, waarin gijzelaars en gevangenen worden uitgeruild, wel tot een wapenstilstand. De laatste stand van zaken nemen we door met voormalig commandant der landstrijdkrachten Mart de Kruif. Lees ook | 'Hamas is nog springlevend' Postma in Amerika | Henry Kissinger (100) overleden Amerika wordt wakker met het nieuws dat voormalig diplomaat en minister Henry Kissinger op 100-jarige leeftijd is overleden. De man wordt de architect van de Koude Oorlog genoemd met zijn ontspanningspolitiek richting China en de Sovjet-Unie, maar Kissinger wordt ook gezien als een man die heel veel doden op zijn geweten heeft en staatsgrepen in Zuid-Amerika steunde. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe Amerika hem ziet. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Israël heeft een indrukwekkende krijgsmacht, maar op het gebied van strategische PR kan het niet aan Hamas tippen. Bij de uitwisseling van gijzelaars tegen gevangenen is Hamas een gewiekste poppenspeler gebleken, die van de Israëliërs marionetten maakt. Dat komt mede door de onmogelijke positie van de regering-Netanyahu in eigen land. Vanaf 7 oktober had Israël twee doelstellingen: totale vernietiging van Hamas en de bevrijding van alle gijzelaars. Maar de panelen van de Israëlische politiek verschoven. ‘Totale vernietiging’ werd ‘militair uitschakelen.’ Het enorme offensief ging ten koste van heel veel mensenlevens, maar in militair opzicht verliep de inname van Gaza Stad en het tunnelcomplex langzaam maar effectief. De strijd is niet gewonnen, maar door de gevechtspauze stilgelegd, waardoor Hamas kon hergroeperen. Terwijl de roep om wraak onder de Israëliërs wat afnam, mede door de zware kritiek uit vrijwel de hele wereld, verdraaide de aandacht naar de gijzelaars. Hun lot vormt nu de kern van de Israëlische emoties en demonstraties. ‘Eerst alle gijzelaars,’ is nu de nationale strijdkreet. Die emoties werden overweldigend toen de eerste groepjes gijzelaars terugkeerden, en de beelden en verhalen de Israëliërs tot in hun diepste ziel raakten. Allicht. De regie was in handen van Hamas, dat de spanning opvoerde. Zouden die twee roodharige kinderen er vandaag bij zijn? Of dat kleine meisje? Of die moeder of oma? Het hele land, de families van de gijzelaars voorop, zat met geknepen billen te wachten. Wie stonden er nu op het lijstje van de tien gijzelaars van de dag? Hamas liet de Israëliërs met blote voeten dansen op een bakplaat. Onder deze omstandigheden, en onder overweldigende druk van het volk, kan de Israëlische regering niet anders doen dan toegeven: ‘breng alle gijzelaars thuis’ heeft de absolute prioriteit. Als Israël de oorlog hervat, lopen de bijna 200 nog niet bevrijde gijzelaars enorm gevaar. Durft Netanyahu dat aan? Of moeten de kanonnen zwijgen en ligt de afloop in handen van de diplomatie? In beide gevallen blijft de regie bij Hamas. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wapenstilstand tussen Israël en Hamas is met twee dagen verlengd. Dat meldt bemiddelaar Qatar. In ruil voor de verlenging worden twintig Israëlische gijzelaarsvrijgelaten door Hamas. En Israel heeft ruim dertig Palestijnse gevangenen laten terugkeren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook buiten de landsgrenzen is de winst van de PVV niet onopgemerkt gebleven. In Oekraïne maakt men zich zorgen of Nederland het land wel zo ruimhartig blijft steunen in de oorlog tegen Rusland. Een terechte zorg, stelt hoofd Europa Louise van Schaik van Insituut Clingendael. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn deelt de Europese blik op dit nieuws. Wat wil Israël na de oorlog? Vrijdag om 7:00 uur plaatselijke tijd gaat de gevechtspauze tussen Israël en Hamas in en worden er gijzelaars en gevangenen uitgeruild. Maar wat Israël nou na de oorlog wil is nog steeds niet duidelijk, want ga je Hamas wel uitroeien? Te gast is Han ten Broeke, directeur politieke zaken bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en voormalig VVD-Tweede Kamerlid. Luister ook | 'Israëlische militaire operatie verloopt voorspoedig' Postma in Amerika | Bidens hoeveelste verjaardag? De verjaardag van president Biden maakte de tongen los. Grapjes over zijn leeftijd waren er in overvloed en ook Trump speelde daar handig op in, vertelt Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op dit feest van de democratie is Nederland natuurlijk het centrum van de wereld. Alleen – de wereld eindigt niet bij Vaals of Nieuwesluis. Het is opmerkelijk hoe weinig aandacht er in de campagnes is besteed aan het buitenland, vooral ook omdat kwesties als de oorlogen tussen Israël en Gaza en tussen Rusland en Oekraïne, het conflict van ASML met China en de gang van zaken in de EU, in de emoties van de kiezer en onder politici juist een grote rol spelen. Buitenland is een electoraal stiefkind. Afhankelijk van welk lijstje je hanteert, komt het erop neer dat de kiezer zich vooral zorgen maakt over de woningmarkt, zorg, armoede, migratie en koopkracht. Dat schijnt logisch, want de kiezer heeft daar direct invloed op, en op oorlogen en internationale conflicten niet. Maar de oorlogen in Gaza en Oekraïne hebben enorme emotie en commotie tot gevolg. De politieke partijen hebben er weldegelijk opvattingen over, en veel burgers zijn terecht bezorgd, en vaak zelfs bang. Het beperkt zich niet tot de schrikbarende golf van antisemitisme en islamofobie, er heerst ook angst voor een Russische inval en een derde wereldoorlog. Waar iedere Nederlander weldegelijk mee te maken heeft is de Europese Unie, en ook die is in de campagnes nauwelijks aan de orde gekomen. Terwijl vragen over een gezamenlijke defensiemacht, uitbreiding van de Unie tot 34 lidstaten, waaronder Oekraïne, de productie van wapens en munitie en de rol van de Europese Commissie dringend en belangrijk zijn. Terwijl al deze kwesties in de politieke en maatschappelijke discussie een grote rol spelen, zijn ze in de campagnes goeddeels genegeerd. De meeste politieke orakels voorspellen een lange en moeizame formatie, wat een beetje een Nederlandse traditie is. Met het oog op de urgentie, ook van de problemen in de grote buitenwereld, moeten we hopen dat ze dit keer in Den Haag een beetje tempo maken. We zijn niet het grootste en machtigste land ter wereld, maar Nederland heeft een uitstekende naam. De stem van de Nederlandse kiezer wordt in Jeruzalem, Gaza, Brussel, Washington en Peking weldegelijk gehoord.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Moet Nederland Israël steunen op de huidige manier zodat Hamas verslagen kan worden? Hoe zorgen we ervoor dat Poetin niet wint in Oekraïne? En welke hervormingen zijn er nodig binnen de Europese Unie? Allemaal vragen die aan bod komen in het BNR Buitenlanddebat 2023 vanaf de Campus Den Haag van de Universiteit Leiden. Het debat staat onder leiding van Bernard Hammelburg met Geert Jan Hahn als gangmaker. Aan het debat doen mee: Ruben Brekelmans (VVD) Kati Piri (GL-PvdA) Caspar Veldkamp (NSC) Gijs Tuinman (BBB) Jan Paternotte (D66) De BNR Verkiezingsdebatten In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op 22 november organiseert BNR acht verkiezingsdebatten, over specifieke thema's. De debatten worden uitgezonden op BNR en zijn daarna te beluisteren op www.bnr.nl en je eigen podcastapp. Overzicht debatten en uitzenddatums: Het Nationale Arbeidsmarktdebat, 31-10-2023 om 19.00 Het BNR Woondebat, 02-11-2023 om 19.00 Het BNR Financedebat, 09-11-2023 om 19.00 Het BNR Energiedebat, 14-11-2023 om 19.00 Het BNR Bedrijvendebat, 15-11-2023 om 19.00 Het BNR Buitenlanddebat, 16-11-2023 om 15.00 Het Nationale Autodebat, 17-11-2023 om 15.00 Het BNR Ondernemersdebat, 21-11-2023 om 09.00 See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat de Israëlische minister Eli Cohen van buitenlandse zaken nu zegt dat zijn land nog een week of twee à drie heeft totdat de diplomatieke druk te groot wordt om een wapenstilstand nog langer tegen te houden, is een teken dat het einde van de oorlog in zicht komt. Klopt het bericht? Weten we niet, maar dat deze lijdensweg een einde heeft wordt steeds duidelijker. Alle reden om nog eens stil te staan bij de aanval op 7 oktober. Vorige week deed de New York Times dat met een onthullende analyse, mede aan de hand van interviews met Hamas-leiders. Daaruit bleek hoe minutieus Hamas de aanval had voorbereid en uitgevoerd, in de hoop dat Israël precies zou doen wat het nu doet: oorlog voeren. Dit om de Palestijnse zaak weer prominent op de kaart te krijgen, en Israël duidelijk te maken dat het hooguit kan blijven bestaan met permanente oorlog aan zijn grenzen. De wereldwijde golf van sympathie voor de Palestijnen was doel van de strategie. Deze week kwam de Washington Post met een nog veel uitgebreidere analyse, ook aan de hand van interviews met Hamas, maar ook met geheime diensten en experts. Zo zag de krant schokkend bewijsmateriaal, onder andere uit de zakken en tassen van mannen die bij de inval om het leven waren gekomen. Vacuümbommen die 1500 graden heet worden en in huizen waren gegooid, gaspatronen, handboeien, vuurwapens, messen, proviand voor een aantal dagen, exacte instructies en perfecte kaarten. Details van wat ze aanrichtten tarten elk voorstellingsvermogen. Sommige staan gedetailleerd in het artikel. Uit afschuw laat ik die hier weg. Hun doden noemen ze martelaars, en dat geldt ook voor de vele slachtoffers in de oorlog in Gaza. De Israëlische militaire reactie was immers precies wat zij hoopten. Minstens zo onthullend is de strategie, die na vijf weken en een enorm forensisch onderzoek, een veel breder beeld verschaft. Ze trainden een jaar, braken in op Israëlische websites, en hielden de details van hun plan geheim, ook voor Iran, de Revolutionaire Gardes en Hezbollah. Tegenover Israël gaven ze de indruk aan een langdurig bestand te willen werken, hielden zich afzijdig tijdens aanvallen van Islamitische Jihad op Israël en lokten Israël in de val toen het, als gebaar van goede wil, 20.000 Gazanen Israëlische werkvergunningen gaf. Het was hun paard van Troje. De bedoeling was ook om partijgenoten op de Westelijke Jordaanoever te bewapenen en in de strijd te betrekken. Jordaanse agenten namen grote hoeveelheden gesmokkelde wapens in beslag, bestemd voor de Westbank, maar niemand weet hoeveel er tussendoor geglipt is. Het einde van de oorlog is in zicht. Reden temeer om het barbaarse begin en de doortrapte strategie niet te vergeten. Het gewetenloze monster schept er een satanisch genoegen in Israëliërs en Palestijnen op te offeren, en het monster heeft een naam: Hamas.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is flink wat chaos in het Amerikaanse congres rond de militaire steun aan Oekraïne. President Biden zit in een parket. Hij denkt na over een mogelijk veto om Oekraïens steungeld erdoor te drukken. Ook komen vandaag alle Europese ministers van defensie bijeen. En die zullen constateren dat het niet goed gaat met de levering van munitie aan Oekraïne. Volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Koeleba gaan momenteel 'alle alarmbellen' af. Dan de situatie in Israël en Gaza. Buitenlandchef van de Europese Unie Josep Borrel gaat die kant op. Borrell zal "met regionale leiders" de toegang voor hulpverleners tot de door Israël belegerde Palestijnse Gazastrook bespreken. Hij doet niet alleen Israël en de Palestijnse Westelijke Jordaanoever aan, maar ook Bahrein, Saudi-Arabië, Qatar en Jordanië. Die landen kunnen mogelijk bijspringen, bemiddelen of hun invloed aanwenden bij de Palestijnen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Alliantie is terug. De geopolitieke specialisten van BNR gaan opnieuw om tafel onder leiding van Liesbeth Staats. Twee uur lang de diepte in over de oorlog in het Midden-Oosten. Met speciale gasten: Mart de Kruif, Martine van den Berg en Robert Serry. Dit is aflevering 1. Alle vier de afleveringen van De Alliantie: Oorlog in het Midden-Oosten zijn nu te luisteren in je podcastapp of via bnr.nl/podcast/de-alliantie Komt er ooit een oplossing voor het conflict in Israël en de Palestijnse gebieden? Op 7 oktober viel Hamas Israël aan met terreuraanslagen en sinds die dag woedt er een nieuwe oorlog. Die oorlog is er een met een lange en complexe voorgeschiedenis. Voor BNR Nieuwsradio reden om de geopolitieke kopstukken van de zender weer bij elkaar te roepen in de Alliantie. In vier afleveringen nemen we de geschiedenis, het huidige conflict en de mogelijke uitkomsten door. In aflevering 1 kijkt De Alliantie naar de oorsprong van het conflict. En daar wordt het meteen ingewikkeld, want waar begin je? Welk punt in de geschiedenis is het startpunt? Moeten we duizenden jaren terug, waar de Bijbel of de Tenach spreekt over Mozes die de joden uit Egypte naar het Beloofde Land leidt, of waar Islamitische Arabieren de regio veroverden? (640 v Chr) Of is 1948 een beter startpunt, met de oorlog die de Palestijnen de Nakba noemen, de ramp, maar in Israël bekendstaat als de onafhankelijkheidsoorlog? Aan tafel in aflevering 1: - Bernard Hammelburg (Buitenlandcommentator) - Martine van den Berg (Religiewetenschapper en auteur van het boek Ontrafeld, Hoe rampen de wereld veranderen.) - Arend Jan Boekestijn (Historicus en Boekestijn van de Wijk) - Mart de Kruif (oud-commandant der landstrijdkrachten) Presentatie: Liesbeth Staats See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Israëlische militaire operatie in Gaza voorloopt voorspoedig. Dat is dan ook de reden dat Israël eigenlijk geen gevechtspauzes wil. Dat zegt Martijn Kitzen, hoogleraar irreguliere oorlogsstudies en speciale operaties van de Nederlandse Defensie Academie. Luister ook | EU geeft vredesproces in het Midden-Oosten niet op Ollongren pleit voor Europese Commissaris voor defensie-industrie Er moet een aparte Eurocommissaris voor de defensie-industrie komen. Dat zegt demissionair minister van Defensie Kajsa Ollongren tegen BNR. Ollongren hoopt dat de Europese productie van wapens en munitie sneller en in beter overleg kan worden opgevoerd. Lees ook | Roep om tijdelijk staakt-het-vuren in Gaza wordt groter De Eerste TikTok-oorlog? De oorlog in Oekraïne en ook die tussen Israël en Hamas zijn minutieus te volgen via sociale media, satellieten en andere open online bronnen. De vraag is echter wat we met die informatie kunnen. Militair historicus Christ Klep schreef er een boek over: De Eerste TikTok-oorlog.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Precies een jaar voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen is het politieke landschap zo aan het veranderen, dat de twee oorlogvoerende bondgenoten, Israël en Oekraïne, reden hebben om zich extra zorgen te maken. De populariteit van Joe Biden is zo gekelderd dat hij in vijf ‘swing states’ lager scoort dan Donald Trump. Als er nu verkiezingen zouden zijn, was Biden kansloos. De peiling gaat over veel onderwerpen, maar twee kwesties nemen een prominente plaats in: de persoonlijke financiële situatie voor de burger, die volgens de meeste ondervraagden onder Trump verbetert, en de betrokkenheid bij oorlogen, die onder Trump juist gering zou zijn. Het belangrijkste gevolg is dat Biden, met de hete adem van de kiezer in de nek, meer haast krijgt om beide oorlogen af te wikkelen.. Wat Oekraïne betreft, citeert het Witte Huis generaal Valery Zaloesjni, die zelf een woord gebruikt dat Biden tot nu toe niet in de mond heeft durven nemen: patstelling. Aan een front dat nu 19 maanden hooguit een paar kilometer opschuift, en weer terugschuift, valt ondanks geavanceerde wapensystemen als de Abram tank weinig hoopvols te bespeuren – trouwens evenmin aan Russische kant. Ook de grotere en zwaardere artillerie biedt weinig soelaas, al is de luchtverdediging redelijk op orde. Maar de druk van conservatief Amerika om te stoppen met de steun neemt toe, met Trump als gangmaker. Die vindt dat Amerika zich niet moet bemoeien met een Europese oorlog. De oorlog tussen Israël en Gaza ligt veel gevoeliger. De steun voor Israël is in het Congres overweldigend, maar Biden stuit op twee hindernissen. Een is de overweldigende opkomst bij pro-Palestijnse demonstraties, vooral in steden en op universiteiten. Die zijn bikkelhard, en veelal ronduit antisemitisch. Joodse studenten worden zoveel uitgescholden voor ‘fucking Jews’ en met verwensingen en dreigementen geconfronteerd, dat het onvermijdelijk leidt tot een maatschappelijke, en dus politieke splijtzwam. Dat doorbreekt Bidens toezegging dat Israël de strijd tegen Hamas mag voortzetten. Hij heeft drie urgente wensen: meer nadruk op het lot van de gijzelaars, dat Israël overstapt van 1.000- en 2.000-ponds bommen naar 250-ponds bommen – wat Israël negeert – en gevechtspauzes om hulpgoederen Gaza binnen te brengen, en buitenlanders te kunnen oppikken. Na een maand oorlog, lukt dat maar mondjesmaat. Zelensky en Netanyahu hebben één ding gemeen: hun overtuiging dat ze, koste wat kost, gaan winnen en dat ze, als puntje bij paaltje komt, op Amerika kunnen blijven rekenen. De kometensnelheid waarmee Trump opkomt is in dat opzicht slecht nieuws. Hij is een isolationist. Oorlogen in verre oorden zitten niet in zijn jargon. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In tijden waar verdeeldheid en onvrede over Europa toeneemt, en het belang van een verenigd Europa steeds groter wordt... zoeken we bij BNR naar een oplossing. In de podcast ‘Dossier Europa’ nemen jonge Nederlandse correspondenten je mee naar alle uithoeken van Europa. Van de spanningen aan de Ierse grens, naar de levensgevaarlijke Reichsbürger in Duitsland of de leegloop in Kroatië. Mogen we van Europa een antwoord op deze problemen verwachten? Is er wel een antwoord? Of is dit het probleem van landen zelf? Dit is Dossier Europa. Nederlandse journalisten, wonend in verschillende landen binnen de EU, maken een serie van drie afleveringen over onderwerpen die voor hen én de EU belangrijk zijn. Denk aan klimaatverandering, de vluchtelingencrisis, de gevolgen van diverse oorlogen of kansenongelijkheid. Vervolgens praten we met een deskundige na over een mogelijke oplossing. Kan die oplossing vanuit Brussel komen? En is dit een thema in aanloop naar de aankomende Europese verkiezingen?Luister naar het eerste Dossier. Daarvoor reizen we af naar Duitsland, waar 23.000 staatsgevaarlijke Reichsburgers de gemoederen bezig houden. Hoe? Dat hoor je in je favoriete podcastapp. Dossier Europa.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ondanks de oorlog tussen Israël en Hamas geeft de EU de weg naar vrede in het Midden-Oosten nog niet op. Dat zegt Sven Koopmans, speciaal vertegenwoordiger voor het vredesproces in het Midden-Oosten namens de EU, in BNR De Wereld. Vlak voor het uitbreken van de nieuwe oorlog op 7 oktober had de EU een deal met onder andere Saoedi-Arabië gesloten om het proces nieuw leven in te blazen. Luister ook | 'Palestijnse zaak is altijd een hoofdzaak gebleven onder bevolking Midden-Oosten' Esther de Lange wilde best Eurocommissaris worden CDA-Europarlementariër Esther de Lange heeft premier Rutte gemeld dat ze beschikbaar was om Frans Timmermans op te volgen als Eurocommissaris, maar in Den Haag besloot men anders. Ook weigerde De Lange de functie van minister van Buitenlandse Zaken toen Hoekstra Timmermans opvolgde. De Lange, al 17 jaar Europarlementariër, vertrekt volgend jaar uit het parlement. Ze is te gast.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je kunt kritiek hebben op Israël, maar dat maakt je nog geen antisemiet. Zegt een zichzelf weldenkend noemende wereldwijde groep politici, journalisten, activisten, academici en mensenrechtenorganisaties. Ze vallen nu collectief door de mand. ‘Israëliër’ en ‘Jood’ zijn uitwisselbare begrippen geworden. Sinds de pogrom van Hamas in Israël en de militaire reactie daarop, tiert het antisemitisme weliger dan de grootste pessimist voor mogelijk had gehouden. De Joden hebben dit over zichzelf afgeroepen, luidt het. Want de Joden zijn kolonisten. De Joden bezetten Palestijns gebied. Niet Israëliërs – Joden. De slachtpartij op 1.400 Israëliërs was de meest massale moord op één dag op Joden sinds de Holocaust. De antisemitisme tsunami die erop volgde houdt gelijke tred en doet veel Joden terecht aan de zwartste periode uit hun geschiedenis denken. De Israëlische VN-ambassadeur droeg in de Veiligheidsraad een gele Jodenster. Joden in de hele wereld worden verantwoordelijk gehouden. Ze worden bespuugd, uitgejouwd en bedreigd. Hun scholen bleven dicht, sociale, culturele en religieuze bijeenkomsten worden geannuleerd. Keppeltjes gaan af, tekstkokertjes aan de deurpost zijn verwijderd. Er gaat een angstgolf door de joodse gemeenschap. De Britse krant The Guardian heeft een treurige primeur: het is de eerste krant ooit die een blog bijhield over het antisemitisme-nieuws, zoveel misselijkmakende incidenten zijn er. Michael O’Flaherty, directeur van het EU agentschap voor fundamentele rechten, legt de vinger op de zere plek: ‘Antisemitisme is een vorm van racisme die diep in de Europese samenleving zit.’ Maar het beperkt zich niet tot Europa. Op toonaangevende, peperdure Amerikaanse universiteiten, zoals het New Yorkse Columbia, worden joodse studenten zo bedreigd tijdens pro-Palestijnse demonstraties op de campus dat ze de school verlaten. ‘Onze ouders betalen geen 80.000 dollar per jaar om ons hier in elkaar te laten slaan,’ zeggen ze. Op online landkaarten van de Chinese techreuzen Baidu en Alibaba is de naam Israël gecanceld. In Londen, Berlijn, Parijs worden Joden geslagen, in een Joods centrum, annex synagoge en school in Berlijn werden molotovcocktails naar binnen gegooid. In de Russische republiek Dagestan werd een vliegtuig door een woedende, antisemitische teksten scanderende menigte bestormd omdat het uit Tel Aviv kwam. Er zijn beelden van, maar Poetin noemt het een onzinverhaal. Oekraïne en het Westen zaten erachter – logisch, toch? Na de massamoord op 7 oktober waren de Israëliërs heel even zielig. Logisch dat ze Hamas wilden verslaan. Binnen een paar dagen was het allemaal de schuld van Israël zelf, en al meteen van de Joden. Het meest bedreigend zijn de asociale media. Ik prijs mezelf opnieuw gelukkig dat ik daar niet op zit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een staakt-het-vuren in de oorlog tussen Israël en Hamas is 'op dit moment niet het juiste antwoord’. Zo laat een woordvoerder van het Witte Huis weten. Net als Israël zeggen de Verenigde Staten dat vooral Hamas van zo’n bestand zou profiteren. Vorige week drong de Amerikaanse buitenlandminister Blinken aan op een ´humanitaire pause.´ Ondertussen probeert de Israëlische premier Netanyahu Europese leiders te overtuigen om Egypte onder druk te zetten om vluchtelingen uit Gaza op te nemen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is een extra aflevering over de oorlog in Israël en Gaza. Presentator Mark Beekhuis bespreekt met Ralph Dekkers, correspondent in Tel Aviv, hoogleraar Oorlogsstudies Frans Osinga, auteur Martine van den Berg en buitenlandcommentator Bernard Hammelburg de laatste ontwikkelingen in de oorlog in Israël en Gaza. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Veel Arabische landen hebben de banden met Israël in de loop der jaren genormaliseerd. De Palestijnse zaak is voor veel regeringen in de regio een bijzaak geworden, maar de bevolking is het altijd als een hoofdzaak blijven zien. Dat zegt Arabist Hans Wurzer, verbonden aan Instituut Clingendael. Hij is te gast. Luister ook | 'Invasie Gaza wordt een onmogelijke strijd' Europa Update: Rutte zet meer in op 'ja maar' bij Israël De Europese regeringsleiders komen donderdag en vrijdag bijeen in Brussel. Uiteraard slaat ook hier Israël de klok. Meer en meer is er aandacht voor het 'ja maar-standpunt' over de acties van Israël in Gaza, zo ook van onze eigen premier Rutte. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn duidt de standpunten. Lees ook | Israël, Gaza en de angst voor overslaand geweld centraal op EU-top Die andere oorlog woedt ook nog Sinds de oorlog tussen Israël en Hamas op 7 oktober uitbrak gaat het weinig meer over Oekraïne. Maar ook daar is het dagelijks nog een enorm bloedbad. Hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga neemt ons mee naar de belangrijkste gebeurtenissen van de afgelopen weken en legt uit hoe hij kijkt naar de Westerse steun. Luister ook | Is vrede tussen Israël en de Palestijnen ooit mogelijk? En zo ja, hoe? Postma in Amerika: Democraten ook blij met nieuwe Speaker Mike Johnson Het Huis van Afgevaardigden heeft eindelijk een nieuwe speaker: Mike Johnson. De Trumpisten zijn blij met zijn benoeming, maar ze zijn niet de enigen. Ook de Democraten wrijven in hun handen met deze Republikein uit Louisiana. Waarom, dat legt Amerika-correspondent Jan Postma uit. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In Oekraïne zou Rusland een kerncentrale aanvallen, zegt de Oekraïense president Zelensky. In Gaza zouden Israëlische soldaten vannacht een grote operatie met tanks hebben uitgevoerd, volgens Reuters de grootste sinds het begin van de oorlog. We bespreken de twee oorlogen met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europaverslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Franse president Macron is geland in Israël om daar met premier Netanyahu, president Herzog, maar ook oppositieleiders Gantz en Lapid te praten. Premier Rutte was ook bij Netanyahu en bij de Palestijnse leider Abbas.Rutte heeft bij Netanyahu steun aan Israel uitgesproken en tegelijkertijd Netanyahu op het hart gedrukt om het humanitaire oorlogsrecht te respecteren. Volgens Rutte moet Hamas worden uitgeschakeld.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Over drie dingen was de estafette van buitenlandse leiders die Israël tot nu toe bezochten het eens: Israël heeft het recht zich te verdedigen, maar dan wel proportioneel, en er moet wel een tweestaten-oplossing komen. Het zijn de containerbegrippen van de Gaza-oorlog, waarvan niemand weet wat ze precies betekenen. Zelfverdediging snappen we het gemakkelijkst: Israël maakt jacht op Hamas-strijders en raketlanceerinrichtingen. Dat kost levens van onschuldige mensen, maar dat valt niet te vermijden, ook al doet het leger nog zo zijn best. Het doel is niet burgers te vermoorden, maar het gebeurt wel, wat in het Engels eufemistisch ‘collatoral damage’ heet. Maar dan komt de geconditioneerde reflex: het moet proportioneel zijn, dus als het even kan, spaar je het leven van burgers. Deze oorlog startte dus disproportioneel, want Hamas begon met het op barbaarse wijze vermoorden van 1500 mensen, waaronder heel veel vrouwen en kinderen. Dat was geen ‘collatoral damage,’ dat was de opzet. Als Israël het bij de zelfverdediging op 1500 burgerslachtoffers in Gaza had gehouden, was het dan proportioneel? Nog los van wat er precies van waar is, want de doden- en gewondencijfers komen van het door Hamas geleide ministerie van gezondheid. Niet dat het, moreel gesproken, veel uitmaakt, maar hoeveel zouden het er echt zijn? En dan dat andere containerbegrip, de tweestaten-oplossing. Israël en Palestina, dus. Na de Zesdaagse Oorlog in 1967 werd Palestina gedefinieerd als de Westelijke Jordaanoever plus Gaza. Gesteld dat ze over een onafhankelijk Palestina gaan onderhandelen, met wie gaat Israël dan in gesprek? Fatach, op de Westoever, en Hamas in Gaza zijn aardsvijanden, die na een staatsgreep door Hamas in 2007 op voet van oorlog leven. Met Fatach heeft Israël officiële betrekkingen, dus theoretisch zouden die tot een compromis kunnen leiden. Hamas, door de westerse wereld beschouwd als terroristische organisatie, wil Israël van de kaart vegen – ‘van de rivier tot de zee,’ dus van de Jordaan tot de Middellandse Zee – en bij voorkeur een wereldwijde jihad beginnen, vooral tegen Joden. Alle vrienden die Israël bezoeken – Biden, Von der Leyen, Scholz, Sunak, Rutte, Macron – verklaren Israël stuk voor stuk eeuwige liefde en trouw, maar met als huwelijkse voorwaarde de tweestaten-oplossing. Niemand vertelt erbij hóe. Omdat niemand weet hoe je de Westoever en Gaza, de twee delen van Palestina, kunt verenigen. Als al die goede vrienden zo graag twee staten willen, waarom beginnen ze dan niet in Gaza? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ondanks de oproep van president Biden om niet uit wraak te handelen door Israël zou dat land een invasie van Gaza nog altijd overwegen, meldt Reuters. Volgens Han Bouwmeester, brigadegeneraal en hoogleraar Militair-Operationele Wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie, wordt dat een onmogelijke strijd. Gaza is erg smal en Hamas kent de gangenstelsels door en door. Luister ook | De Hoop Scheffer: 'Ik denk dat Iran achter aanval Hamas zit' Israël-Gaza: een nieuw front voor Amerika Het bezoek van Biden en Europese leiders aan Israël is bedoelt om een nieuwe langdurige oorlog te voorkomen. Na de burgers van Israël en Gaza, heeft Amerika daar het meeste belang bij. Dat land ziet ondertussen hoe Rusland en China garen spinnen bij deze nieuwe oorlog, ziet oud-minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit waarom er in Europa op diplomatiek niveau toch nog veel misgaat als het gaat om Israël. Lees ook | Dossier oorlog Hamas en Israël Postma in Amerika | Jordan en de race om de Speakerstoel Jim Jordan is, op het moment van deze uitzending, nog altijd geen Speaker of the House. Tegelijkertijd keren steeds meer Republikeinen zich juist tégen hem, ondanks een felle campagne van Fox-anchor Sean Hannity. Amerika-correspondent Jan Postma duidt de strijd van Jordan. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Egypte gaat humanitaire hulp doorlaten aan de grens bij Gaza, zegt de Amerikaanse president Joe Biden. Hij heeft Netanyahu gisteren openlijk gesteund in Israël, en ook de Europese leiders staan in de rij om Israël te bezoeken. Maar Macron belt ook nog met Zelensky. Duiding van buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aan Joe Bidens bezoek aan het Midden-Oosten ligt een weldoordacht plan ten grondslag. Het tonen van solidariteit met Israël valt goed bij beide partijen in het Congres, maar het is niet de enige reden van zijn bezoek. Dat zijn: herstel van de bevoorrading van Gaza door Israël en Egypte, het voorkomen van een massale Israëlische inval in Gaza, terughoudendheid met represailles, garanties dat de oorlog niet overslaat naar de Westelijke Jordaanoever, het weerhouden van Iran en Hezbollah om een tweede front te openen en het optuigen van bemiddeling door Egypte. Het bezoek aan Israël is vooral symbolisch, terwijl de gesprekken met de Jordaanse koning Abdullah, de Egyptische president al-Sisi en de Palestijnse leider Abbas van groter belang zijn. Die zijn gericht op de-escalatie. In Israël gaat het Biden om het sussen van wraakgevoelens en de illusie van Israël dat het Hamas volledig kan uitschakelen. Zoals New York Times buitenlandcommentator Thomas Friedman schrijft: ‘de vier gevaarlijkste woorden in het Midden-Oosten zijn “voor eens en altijd”.’ De Amerikaanse aanpak is moedig en doortastend. Biden, zijn ministers van buitenlandse zaken en defensie en zijn topgeneraals zetten alles op alles om de crisis te beteugelen, politiek door hun shuttle-diplomatie, strategisch door de stationering van twee vliegdekschepen met bijbehorende battle groups nabij de Israëlische kust, als waarschuwing tegen Iran en geruststelling van Israël. Hoewel ook in Amerika de discussie woedt over de diepere oorzaak van de crisis – het uitblijven van de tweestaten-oplossing en de vaak wrede Israëlische bezettingspolitiek – blijft de verontwaardiging over de pogrom van Hamas enorm. De schokkende beelden van het neermaaien van hele dorpen, de verbranding en onthoofding van kinderen, het door de straat rijden van een naakte vrouw – het voelt allemaal als Al Qaeda en IS. Wat de Amerikaanse politiek minder doet dan Europa is het omkeren van de schuldvraag. Een motie zoals van DENK om de regering op te roepen Israël een apartheidsstaat te noemen en de staat Palestina te erkennen, zonder één verwijzing naar de massamoord, zul je op het Capitool niet tegenkomen. Dat de zorgen over het uitblijven van een oplossing van het Israëlisch-Palestijnse vraagstuk groot zijn, geldt door de hele westerse wereld. Maar om binnen hooguit twee dagen om te slaan van verbijstering over de grootste massamoord op Joden sinds de Holocaust tot het leggen van de schuld bij het slachtoffer is pijnlijk en hier en daar ronduit antisemitisch. Dat doet Joe Biden effe chiquerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Niemand zag de aanval van Hamas op Israël aankomen, zelfs de alom gerespecteerde Israëlische veiligheidsdiensten niet. Waar deze aanval vandaan komt denkt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de NAVO en oud-minister van Buitenlandse Zaken wel te weten: Iran. Dat land heeft volgens hem veel belang bij het voorkomen van een deal tussen Israël en Saoedi-Arabië. Hij is te gast. Luister ook | Een mogelijk grondoffensief in Gaza betekent 'straatgevechten met geweren' Israëlische inlichtingendiensten Dat de Israëlische inlichtingendiensten totaal werden verrast door de aanval van Hamas verbijsterd de wereld. Volgens oud-MIVD-baas Pieter Cobelens heeft Israël zich in slaap laten sussen door zijn rivalen. Hij is te gast en legt uit hoe de Israëlische veiligheidsdiensten te werk gaan. Luister ook | 'EU nog lang niet klaar voor lidmaatschap Oekraïne' Israël overschaduwt Poolse verkiezingen Polen wacht zondag hele belangrijke parlementsverkiezingen. Ook hier is Israël het gesprek van de dag. President Duda waarschuwde al dat de aandacht voor Oekraïne door de nieuwe oorlog in Israël niet mag verslappen. Geert Jan Hahn, Europa-verslaggever en maker van de BNR Perestrojkast is in Polen en volgt de verkiezingen op de voet. Luister ook | #200: Is Polen een oud land?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Israël bereidt zich voor op een grootschalige militaire actie richting Gaza en verschillende leiders steken in de regio de koppen bij elkaar. Tegelijkertijd probeert de Oekraïense president Zelensky de aandacht voor Oekraïne op peil te houden. We bespreken het met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn die nu in Polen is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat in elke oorlog de waarheid het eerste slachtoffer is, is genoegzaam bekend. Maar hoe snel de leugenfabriek aan de slag gaat, blijft elke keer een verrassing. De nieuwe Gaza-oorlog biedt een aardig inzicht, want de leugens vliegen ons al om de oren. Hoofdschuldige: het open riool, dat door enkele goedgelovige zielen Facebook en X wordt genoemd. Leugen 1. Op 7 oktober verscheen onder kop BREAKING NEWS een bericht over een bedrag van 8 miljard dollar aan militaire noodhulp die Amerika aan Israël schonk. Er zat een screenshot van een document bij waarmee president Biden minister Blinken van buitenlandse zaken toestemming geeft het geld over te maken. Volgens het bericht steunt Biden ook Hamas. Allemaal nep. Het document dateert uit juli, betrof een donatie aan Oekraïne van 400 miljoen dollar en was duidelijk vervalst. Leugen 2: Israëlische generaals die door Hamas worden opgepakt. Maandag was de video al 1,7 miljoen keer bekeken. In werkelijkheid was het de arrestatie van separatisten in Azerbeidzjan. Leugen 3: Een vliegtuig dat wordt neergeschoten, met als hashtag #PalestineUnderAttack. Werd 500.000 keer bekeken. Bleek gekopieerd te zijn van een video game dat Arma 3 heet. Leugen 4: Twee Arabisch sprekende mannen ontvoeren een klein Israëlisch meisje. Onder de kop ‘Hamas terroristen met een ontvoerde Israëlische baby’ komt het online. Het bleek een oude opname op TikTok te zijn, waarvan de oorsprong trouwens niet duidelijk was, en door TikTok is verwijderd. Leugen 5: Een link die suggereerde dat je de Jerusalem Post opende kwam met een verslag van de opname van premier Netanyahu in een ziekenhuis. Dat is in het recente verleden wel eens gebeurd, maar daarmee had dit verzonnen verhaal niets te maken. Leugen 6: Een filmpje van een Israëlische luchtaanval op Gaza, gebracht als BREAKING. Blijkt een opname te zijn van 13 mei, waarbij doelbewust één huis werd getroffen. Leugen 7: Alweer BREAKING: Een video van een X-gebruiker met 116.000 volgers van twee militaire transportvliegtuigen die tijdens de massale inval van Hamas in allerijl op vrachtauto’s worden gezet om in veiligheid te worden gebracht. In werkelijkheid was het een standaard-transport, dat op 19 september op YouTube stond. Mensen die er verstand van hebben zeggen dat het op X erger is geworden sinds Elon Musk aan het roer zit. Zou dat nou echt? En maakt het wat uit? Simpelweg de waarheid maakt deze oorlog al barbaars genoeg. Het blijft een raadsel waarom een stelletje halvegaren iets dat zo ernstig is wil overgieten met een saus van sensatie. En dat je daar in het open riool altijd welkom mee bent.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is de vierde dag sinds de aanval van Hamas op Israël. De Israëlische strijdkrachten zeggen dat er zo'n 1500 lichamen van Hamasstrijders zijn gevonden in Israel. Afgelopen zaterdag begon de Palestijnse organisatie een groot offensief. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Israël is opgeschrikt door een verrassingsaanval van Hamas. Naar eigen zeggen vuurden Hamas 5000 raketten af dorpen rond de Gazastrook, maar ook tot aan Tel Aviv. Ook zijn Palestijnse militanten Israël binnengedrongen. Die zouden burgers en Israëlische militairen als gijzelaars mee terug hebben genomen. Lokale gezondheidsfunctionarissen claimen meer dan 200 doden in de Gazastrook door Israëlische tegenaanvallen. In deze extra nieuwsuitzending praat Mark Beekhuis erover met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en historicus Arend Jan Boekestijn. Ook zijn Israël-correspondenten David de Jong, Ralph Dekkers erbij met het laatste nieuws en voormalig commandant der landstrijdkrachten Mart de Kruif legt uit wat voor aanvallen er hebben plaatsgevonden. Europa-correspondent Stefan de Vries duidt de reactie vanuit Europa. Zo veroordeelde Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen de aanval van Hamas.See omnystudio.com/listener for privacy information.

EU-leiders gaan praten over de manier waarop Oekraïne lid kan worden van de Unie. Dat Oekraïne lid moet worden is noodzakelijk maar het gaat nog jaren duren voordat de EU ook klaar is voor Oekraïne, zegt Luuk van Middelaar, oprichter van het Brussels Instituut voor Geopolitiek. Luister ook | Waarom is de oorlog in Oekraïne nog niet voorbij? Wopke Hoekstra goedgekeurd als Eurocommissaris Wopke Hoekstra is geslaagd voor zijn examen voor de milieucommissie van het Europees Parlement. Toch veroorzaakte zijn benoeming nog frictie op links. Europa-correspondent Mathijs Schiffers van het FD heeft het laatste nieuws vanuit Straatsburg. Lees ook | Kosovo eist terugtrekking Servische groepen uit grensgebied Spanningen tussen Servië en Kosovo naderen kookpunt De spanningen tussen Servië en Kosovo laaien verder op, nadat een Kosovaarse politieagent is doodgeschoten door Servische paramilitairen. Volgens politiek analist en Balkan-expert Rainier Jaarsma is de situatie zeer zorgwekkend en een oplossing nog lang niet nabij. De Europese Politieke Gemeenschap In Granada komen meer dan 40 EU-leiders bijeen voor de Europese Politieke Gemeenschap. Die draait vooral om veiligheid, want naast Oekraïne wordt er ook gekeken naar de spanningen tussen Armenië en Azerbeidzjan en tussen Servië en Kosovo. Stefan de Vries is ter plaatse. Lees ook | Rutte wil geen datum plakken op EU-uitbreiding met tien nieuwe lidstatenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Spaanse Granada komen vandaag meer dan 40 Europese regeringsleiders bijeen voor de Europese Politieke Gemeenschap. Oekraïne en veiligheid is een heet hangijzer, maar kunnen we nog wel meer doen? Verder maakt Biden zich zorgen over hulp aan Oekraïne. We bespreken het met Europaverslaggever Geert Jan Hahn en buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volodimir Zelenski lijkt op een tovenaar die zijn staf heeft verloren. Alsof zijn magie verschrompelt. Wat moest dienen als een solidariteitsstunt – een bijeenkomst van de EU-ministers van buitenlandse zaken in Kiev – werd een verpakking zonder cadeau. De ministershorde kwam een schouderklopje geven. Volodimir zat er zichtbaar droevig bij. De EU die zegt pal achter hem te blijven staan, telt inmiddels drie openlijke dwarsliggers: Hongarije, Polen en Slowakije. EU-Buitenlandcommissaris Josep Borrell, grootmeester in het debiteren van verkeerde teksten op het verkeerde moment, zei dat ‘geen enkele lidstaat niet gecommitteerd blijft aan de steun voor Oekraïne,’ waarmee hij liet zien ook niet te kunnen tellen. Drie staten trekken een lange neus, andere landen, zoals Duitsland, hebben veel bruikbare wapens, maar nog meer scrupules. Een andere grootmeester in de categorie foute teksten is Elon Musk, die op X een gemanipuleerde beeltenis van een sneu kijkende Zelenski zette, met als tekst ‘als er vijf minuten zijn verstreken en je hebt nog niet gevraagd om een miljard dollar aan hulp.’ Of de president van Mexico, Andres Manuel Lopez Obrador, die de Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne kwalificeerde als ‘irrationeel.’ Geld dat de regering-Biden veel beter kan steken in hulp aan Centraal-Amerika en het Caraïbische gebied. En dan de grootste deconfiture: Amerika. In de politieke loopgravenoorlog ter vermijding van een shutdown, ging Joe Biden akkoord met het schrappen van een nieuw hulppakket voor Oekraïne, een van de eisen van de radicaalrechter vleugel van de Republikeinse fractie. Komt wel goed, zei Biden nadat de eerste verbijstering door de Democraten en de bondgenoten was weggeslikt. En ja, de president heeft een soort eigen spaarpot, en hij kan besluiten nemen per decreet, maar hulp aan Oekraïne als vanzelfsprekendheid behoort tot het verleden. Het is een moment waarop politiek en strategie elkaar kruisen. Het Pentagon zegt: we hebben ongelofelijk veel materieel aan Oekraïne geschonken, maar er is nog maar 1,6 miljard dollar over van de 25,9 miljard die was gereserveerd om de eigen wapenvoorraad aan te vullen, en geen budget om de tekorten aan te vullen. Simpel gezegd: voor onze eigen bewapening zitten we op zwart zaad. Zelenski, de tovenaar die zijn staf krijt is, kijkt droevig toe. Houdt zijn wilskracht stand tegen die andere Vladimir, aan wie het aan heel veel ontbreekt, behalve aan kanonnenvlees, geduld en tijd?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl het front in Oekraïne nauwelijks beweegt, wordt steeds meer gediscussieerd over militaire steun aan Oekraïne. Want hoewel de Europese ministers van Buitenlandse Zaken gisteren nog maar een keer zeiden dat de steun oneindig is, ontbraken de ministers van Polen en Hongarije. Ook het Pentagon laat weten dat er geen geld meer is om de eigen wapenvoorraad aan te vullen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Militair historicus Christ Klep wist het zeker: aan het eind van de zomer is de oorlog in Oekraïne voorbij. Nu is het herfst, dus Klep verklaart waarom hij het mis had. Toch boeken de Oekraïners langzaam maar gestaag terreinwinst. Waarom blijven de Russen achter, en hoe past dat bij de manier waarop Rusland eerder oorlog heeft gevoerd? Luister ook | Hanke Bruins Slot: 'De Verenigde Naties zijn géén circus' 'Stalin maakte overal een potje van' Duizenden etnische Armeniërs zijn de regio Nagorno-Karabach in Azerbeidzjan intussen ontvlucht. Maar een schuldige in het conflict aanwijzen, is veel moeilijker dan op op het eerste gezicht lijkt. Dat heeft onder andere te maken met de verschillende belangen van Turkije, Iran en Rusland. Te gast is Bob Deen, Oost-Europa deskundige en afdelingshoofd veiligheid bij instituut Clingendael. Lees ook | 'Nagorno Karabach wordt etnisch gezuiverd'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het zuiden van Oekraïne heeft vannacht te maken gehad met een regen aan drones vanuit Rusland. We bespreken deze aanval en de actuele situatie aan het front met Europaverslaggever Geert Jan Hahn. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En wij maar denken dat we met het migratieprobleem, en de val van het kabinet, een probleem hebben. Nee, dan de Amerikanen, die kunnen er ook wat van. Daar is migratie tot een nationale ramp uitgegroeid. De totale chaos kan de doodklap betekenen voor het presidentschap van Joe Biden. Sinds Reagan poogt elke president de immigratie aan de grens met Mexico onder controle te krijgen. Het is onbegonnen werk. Ze springen met gevaar voor eigen leven de Rio Grande rivier in, ze kruipen door prikkeldraad, ze proberen het in een andere grensstaat als het niet lukt. En als ze worden gepakt, gebruiken ze de toverwoorden ‘politiek asiel.’ 9000 mensen per dag, en ze komen uit alle windstreken, van Brazilië tot Burkina Faso, tot Oezbekistan, tot India. De grensstaten hebben de meeste problemen: Texas, Arizona, New Mexico en Californië. De Republikeinse gouverneur Abbott van Texas heeft daar iets op gevonden. Hij zet asielzoekers in bussen en stuurt ze naar steden met een Democratisch bestuur, vooral New York. Onder het motto: jullie linkse wereldverbeteraars weten zo goed hoe het moet, dus leef je eens lekker uit. In New York heeft dat catastrofale gevolgen. De stad heeft sinds 1981 een wet die bedoeld was voor daklozen: de ‘recht op onderdak wet.’ Burgemeester Adams heeft de rechter nu gevraagd om die wet buiten werking te stellen, want opvangcentra kunnen de aanloop niet aan. Wat de Republikeinen die een immigratiestop bepleiten uiteraard aangrijpen om in hoongelach uit te barsten over de New Yorkse hypocrisie. Sinds het voorjaar arriveren in New York dagelijks bussen met vluchtelingen. Het zijn er inmiddels 116.000. Een deel zit in een kamp op Rikers Island, waar misschien wel het beruchtste huis van bewaring in het land staat. De rest is verdeeld over 200 plekken, waaronder 140 hotels. De kosten bedragen 383 dollar per persoon per dag, dus dat loopt tot in de miljarden. Een van de problemen is dat asielzoekers wel een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen, maar geen werkvergunning, dat duurt vaak meer dan een jaar. Een deel van de oplossing zou het versnellen van die procedure kunnen zijn, dan kunnen ze in elk geval aan het werk en in hun eigen levenskosten voorzien. President Biden heeft nu besloten 472.000 Venezolaanse migranten een werkvergunning te geven. New York is er blij mee, evenals andere grote, Democratische steden waar bussen met immigranten zijn gedumpt, zoals Chicago en Washington. Maar het lost het probleem niet op, en het drama aan de grens gaat onverminderd door. Het is niet de schuld van Biden. Maar de critici die zeggen dat het probleem nog nooit zo ernstig is geweest, hebben gelijk. Koren op de molen van Trump, hoewel diens Mexicaanse muur ook een fiasco was. Dus de pot verwijt de ketel. Het is Ter Apel in het kwadraat, en net als wij, hebben de Amerikanen geen oplossing.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In New York spreekt Bernard Hammelburg met demissionair minister van Defensie Kajsa Ollongren over de steun van de Verenigde Staten aan de Europese bondgenoten. Voor Amerika spelen andere prioriteiten een belangrijke rol. Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maar nu eerst: ook over de 78ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties hangt de grauwsluier van Oekraïne. Althans, dat vinden vooral de westerse landen. Het zogenaamde Globale Zuiden – Afrika, Latijns-Amerika en een groot deel van Azië – ziet vooral dalende aandacht voor hún problemen. Hebben de Global South landen een punt? En welke waarde hebben de Verenigde Naties überhaupt nog? Te gast is, vanaf de Algemene Vergadering, demissionair minister van Buitenlandse Zaken, Hanke Bruins Slot. Luister ook | De balanceeract van Von der Leyen Rusland en Noord-Korea Kim Jong-un was een week lang aan Poetins zijde. Samen bekeken ze een kosmodroom, raketten, bommenwerpers en een walrus die sit-ups deed. Maar wat betekent deze vriendschap voor de positie van Poetin? Dat bespreek ik met historicus en Ruslandkenner Hubert Smeets. Lees ook | China en Rusland bespreken relatie met Noord KoreaGraanbonje in Polen | Europa Update Een ruzie over graan in Polen heeft ervoor gezorgd dat premier Morawiecki geen wapens meer aan Oekraïne levert, omdat het zichzelf wil bewapenen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn praat ons bij. Luister ook | #194: Is Polen het Sterkste Land van Europa?Korte broeken in de Senaat | Postma in Amerika Trump wil de shutdown gebruiken om zijn strafzaken te stoppen, maar in Washington maakten opiniemakers en politici zich deze week vooral druk om de kledingvoorschriften van de Senaat? Luister ook | #197 Impeachment-carrouselSee omnystudio.com/listener for privacy information.