De Wereld | BNR

De escalatie in het Midden-Oosten heeft enorme gevolgen voor de hele wereld en daarom moet Nederland nu actie ondernemen, vindt Bert Koenders, voorzitter van de AIV en oud-minister van Buitenlandse Zaken. Nederland moet de Palestijnse staat zo snel mogelijk moet erkennen. Maar wel onder één voorwaarden: een nieuw breed gedragen Palestijns leiderschap. Nederland en Europa kunnen geen staat erkennen die vastgehouden worden door Hamas. De eerste verantwoordelijkheid ligt volgens hem bij de Arabische wereld zelf, maar dit betekent niet dat wij kunnen afwachten. Volgens Bert Koenders, voorzitter van de AIV en oud-minister van Buitenlandse zaken, is het tijd om wakker te worden en te beseffen dat er een nieuwe machtsorde is in de wereld. Het conflict leidt te veel af van de andere problemen in Europa. Luister ook: Kabinetsadvies erkenning Palestina valt slecht: ‘Beloning van wandaden terroristische organisaties’ Een echt gezamenlijk standpunt over Palestina lijkt er in zowel West- als Oost- Europa niet te zijn, merkt Europa verslaggever Michal van der Toorn, op. Toch zijn de belangen van het continent erg groot. Van der Toorn vraagt Bert Koenders wat Europa moet doen om minder passief te zijn. Lees ook: BRICS wil onafhankelijk zijn van Westen, maar deelnemers moeten wél westerse cash meenemen De BRICS-top in Kazan In grote getalen zijn de wereldleiders bijeen op de BRICS-top in het Russische Kazan. President Poetin is de host van deze top en dit is een overwinning an sich, want vorig jaar kon hij er niet bij zijn. Maar ook de BRICS lijken steeds meer grond te winnen, want zelfs NAVO-lid Turkije wil toetreden. Luister ook | Amerika Podcast Obama rapt Eminem | Postma in Amerika De Democraten zetten alles op alles in de slotfase van de verkiezingen en zetten de grote sterren in. Obama liet zich zelfs in Detroit inspireren na de komst van Eminem en trok zijn eigen rap-kunsten uit de kast. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Binnenkort staan Jan en Bernard samen in het theater, met Laila Frank. Meer info en tickets vind je hier: https://www.haagschcollege.nl/usaverkiezingsshowSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Aziatische soldaten die meedoen aan een oorlog in Europa, dat is bepaald geen alledaagse ontwikkeling. De komst van minstens 10.000 Noord-Koreanen als versterking van de Russische krijgsmacht brengt de positie van Oekraïne nog meer in het nauw, en maakt EU- en NAVO-lidstaten behoorlijk nerveus. Zoiets is nooit eerder vertoond, zeggen ze. Ten onrechte. In de Eerste Wereldoorlog kwamen bijna twee miljoen Aziaten naar Europa en het Midden-Oosten, sommige als fabrieksarbeiders, maar de meeste als soldaten in de loopgraven. Ze vochten voor de ‘goede’ kant, de geallieerden van toen: Rusland, Japan, Italië, Engeland, Frankrijk en Amerika. Van de zomer voerde Belarus met een groot contingent Chinezen militaire oefeningen uit op nog geen drie kilometer van de Poolse, en minder dan dertig kilometer van de Oekraïense grens. Dat betekent niet dat China bereid zou zijn om te gaan meevechten, maar geruststellend was het bepaald niet. Of de komst van tienduizend Noord-Koreanen naar Rusland nu een primeur is of niet, het is zeer verontrustend. Vergeleken met de tienduizenden manschappen die Rusland in de oorlog tegen Oekraïne verliest is het bij lange na niet voldoende. Maar het precedent is er. En Noord-Korea heeft een krijgsmacht van ruim een miljoen soldaten, die veel trainen en prachtig in de paradepas kunnen marcheren, maar gevechtservaring ontbreekt. Als ze niet als kanonnenvlees sneuvelen op het Oekraïense slagveld, doen ze bij de Russen broodnodige gevechtservaring op, wat weer slecht nieuws is voor Zuid-Korea. Bovendien eist Kim Jong-un, behalve veel geld, ook compensatie in de vorm van geavanceerde wapens, zoals tanks en gevechtsvliegtuigen. Het is ongetwijfeld ook een Russische tegenzet. Oekraïne trekt zich niets meer aan van de Amerikaanse terughoudendheid en valt nu met drones doelen in Rusland aan, tot aan Moskou toe. Amerika kondigde deze week een nieuwe zending hoogwaardige wapens voor Oekraïne aan, en de verwachting is dat Biden zijn verzet tegen het beschieten van doelen in Rusland spoedig zal opgeven. Daarmee raakt de oorlog in Oekraïne in een nieuwe fase, die gaat duren tot 20 januari 2025 om 12.00 uur, als Donald Trump wordt ingezworen. Want daar ziet het naar uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Duitse economie zit diep in de problemen. Volkswagen is daar het toonbeeld van. Volgens Carsten Brzeski, hoofdeconoom van ING Duitsland, heeft Duitsland de afgelopen tien jaar zitten slapen. Hij noemt Duitsland 'naïef' en verwijt Angela Merkel dat zij in haar 16-jarige regeerperiode niets heeft veranderd aan de economie. Olaf Scholz kwam volgens Brzeski met hele goede plannen om Duitsland verder te brengen. Maar in de praktijk is er van zijn plannen weinig terechtgekomen. Brzeski wijt dat aan het handhaven van de Duitse schuldenrem. Luister ook | 'De alarmbel klinkt in Centraal- en Oost-Europa' De situatie in het Midden-Oosten Tijdens de uitzending kwam het bericht naar buiten dat Israël Hamasleider Sinwar zou hebben omgebracht. Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal reageert en hij beschouwt de huidige ontwikkelingen in de strijd van Israël met Hezbollah en Hamas. Lees ook | Terwijl asielaanvragen dalen, slaan EU-landen steeds hardere toon aan: 'Voor de bühne Migratieplannen op de EU-top Op de EU-top in Brussel ziet Europaverslaggever Michal van der Toorn dat het, naast Oekraïne en het Midden-Oosten, toch vooral over migratie gaat. Het Nederlandse voornemen om te kijken naar het onderbrengen van migranten in Oeganda leidt tot wisselende reacties in Brussel. Van der Toorn sprak erover met premier Dick Schoof. Luister ook | Amerika Podcast Jimmy Carter (100) heeft gestemd | Postma in Amerika Het was zijn laatste wens en het is hem gelukt. Oud-president Jimmy Carter heeft kunnen stemmen op Kamala Harris. Wellicht geeft zijn stem de doorslag in zijn thuisstaat Georgia waar Harris en Trump nek-aan-nek gaan. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In diplomatiek opzicht is de oorlog in het Midden-Oosten voor Amerika tot nu toe een opeenstapeling van missers. Israël en Hamas hebben alle pogingen om tot een bestand te komen gesaboteerd, Hezbollah en Israël negeerden Joe Bidens oproep om het streven naar elkaars vernietiging op te geven. Als Amerika de gemoederen niet weet te sussen, kan niemand het. Vandaar dat Washington de bakens verzet. In de slag met Hezbollah kiest Biden min of meer openlijk de kant van Israël, om drie redenen. In de eerste plaats vanwege het door de New York Times opgespoorde bewijs dat de aanvallen door Hamas, Hezbollah en Iran op Israël jarenlang minutieus waren voorbereid en gecoördineerd. In de tweede plaats om Hezbollah militair dusdanig te verzwakken dat Iran, de feitelijke bevelhebber, zoveel slagkracht verliest dat een aanval door Israël – met Amerikaanse hulp – het land vleugellam maakt. Vernietiging van Iraanse drone- en raketfabrieken zou leveranties aan Rusland verstoren, en daarmee ook de positie van Oekraïne verbeteren. In de derde plaats ziet Biden een goede kans om in te grijpen in Libanon, dat met een machteloos demissionair kabinet, enorme corruptie en een economisch infarct stuurloos is. De belangrijkste oorzaak, zei oud-premier Fouad Siniora onlangs tegen de BBC, is dat Libanon is gekaapt door Hezbollah, en daarmee door Iran. Biden deelt die mening, en hoewel hij aanvankelijk de Israëlische opmars tegen Hezbollah trachtte te voorkomen, doet hij bij nader inzien liever mee. Vandaar het recente Amerikaanse besluit om Israël geavanceerde afweerraketten te leveren, naast het enorme pakket offensieve wapens dat het land al ontving. Sterker nog: sinds de aanval van Hamas op 7 oktober is Israël opgeklommen tot het land dat sinds de Tweede Wereldoorlog meer Amerikaanse militaire hulp heeft ontvangen dan welk ander land ook. Hoe het beleid van Biden de presidentsrace tussen Trump en Harris zal beïnvloeden valt nog te bezien. Een harde dreun tegen Iran spreekt in elk geval beiden aan. Wat helemaal onderaan de lijst met doelen is terechtgekomen is het lot van de gijzelaars. De hoop op hun vrijlating is gereduceerd tot gele speldjes op steeds minder revers. Wat een droevige symboliek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Zelensky maakt een tour door West-Europa op zoek naar meer steun. Vooral de opstelling van Duitsland en Amerika baart hem en veel Europese landen zorgen, ziet ook VVD-Europarlementariër Bart Groothuis. 'Duitsland is een disfunctioneel land aan het worden.' Wat Groothuis betreft moeten de noordelijke lidstaten samen met Nederland en de Baltische staten meer het voortouw nemen in Europa en ligt die kans ook voor het grijpen. Europa-verslaggever Michal van der Toorn beschrijft hoe de kaarten in Europa nu geschud worden. Luister ook | Minister Brekelmans: 'Israël heeft F-35 nodig voor bredere veiligheid' In het Europees Parlement staat Groothuis bekend als één van de grootste hardliners ten opzichte van China. Wat Groothuis betreft moeten we ons nog harder opstellen tegen China en moeten we accepteren dat we niet meer zo makkelijk goedkope spullen uit China willen halen. 'Als we dat niet doen dan betekent dat de-industrialisatie voor Europa.' Dat wil ook zeggen dat Europa een grotere rol moet pakken. Groothuis heeft er vertrouwen in dat Nederland dit ook wil doen, omdat ook de PVV-stemmer inziet dat een Nexit geen optie is. Lees ook | Israël: Vergeldingsactie op Iran kwestie van tijd Wachten op wraak van Israël De militaire operaties van Israël focussen zich nog altijd vooral op Hezbollah en Hamas. De verwachtte wraakactie op Iran blijft tot nu toe uit, maar volgens minister van Defensie Gallant zal de wraak van Israël dodelijk zijn. Defensiespecialist Peter Wijninga, van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, denkt dat die vergeldingsactie er wel degelijk gaat komen. Ook wijst hij op de verschillen tussen het front met Hezbollah en de situatie in Gaza. Luister ook | Amerika Podcast Trump wil New York winnen | Postma in Amerika Donald Trump gaat iets heel opvallends doen: hij gaat een campagnerally houden in Madison Square Garden, middenin New York. In een Democratische staat die hij normaal gesproken nooit kan winnen. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit waarom Trump dit doet.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Totdat de Amerikaanse journalist James Foley, zichtbaar voor de hele wereld, in 2014 op YouTube met de sabel werd onthoofd door IS, had vrijwel niemand ooit van deze terreurgroep gehoord. Daarna werd de jacht op IS prioriteit. Hoe gruwelijk het leven voor het volk was in het ‘kalifaat’ in Syrië en Irak, was voor ons bijzaak, het ging om de bedreiging van het Westen. De trieste analyse van Faoud Siniora, premier van Libanon tijdens de vorige oorlog tussen Israël en Hezbollah, in 2006, doet aan de IS-tragedie denken. Heel simpel gezegd betoogt Siniora dat het Libanese volk het slachtoffer is van de dictatuur van Hezbollah. In 2006 wist zijn regering niets van de plannen van Hezbollah om de zogenoemde ‘blauwe lijn’ met Israël over te steken. Namens zijn regering distantieerde hij zich destijds van de oorlog. Op dit moment is er geen functionerende regering. ‘In feite’, zegt Siniora, is Libanon door Hezbollah gekidnapt, en achter Hezbollah zit Iran’. En het volk is de dupe. Siniora was een van de architecten van resolutie 1701 van de Veiligheidsraad, die de oorlog in 2006 beëindigde. Volgens die resolutie zou Hezbollah zich terugtrekken tot de Litani rivier, 30 kilometer ten noorden van de grens met Israël. Dat zou een bufferzone worden, en Hezbollah zou een deel van haar wapens vernietigen. Die resolutie is nooit uitgevoerd. De huidige oorlog tussen Israël en Hezbollah begon op 8 oktober, een dag na de bloedige inval van Hamas in Israël. Hezbollah begon raketbeschietingen op Israël ‘uit solidariteit met Hamas’. Solidariteit met Gaza is belangrijk, zegt Siniora, ‘maar niet door je in een conflict met Hamas te mengen’. Het punt over de positie van Hezbollah is belangrijk. Zoals zovelen, ziet Siniora het als een allochtone groep, die zich meester heeft gemaakt van Libanon, met een politieke vleugel in parlement en regering, en een militaire vleugel in het veld. Libanon kent traditioneel een fragiel evenwicht tussen sjiieten, soennieten, druzen en christenen. Hezbollah is fanatiek Iraanse-stijl sjiitisch, waardoor het fragiele evenwicht totaal is verstoord. Hun oorlog, met al zijn slachtoffers in Libanon en Israël, rust op een verderfelijke jihadistische ideologie. De westerse politieke machine denkt simplistischer. De Franse president Macron, bijvoorbeeld, wil een embargo op wapenleveranties aan Israël. Dat gaat dan eigenlijk over Gaza, maar ook over Libanon, want dat wordt een tweede Gaza. Een bewijs dat Macron er geen jota van snapt. Frankrijk levert niet eens wapens aan Israël. Hezbollah heeft niets te maken met Palestijnen, en al evenmin met het Israëlisch-Palestijnse conflict. Hezbollah is een Iraanse onderaannemer, die Israël van de kaart wil vegen, en als het kan ook Frankrijk en de rest van de beschaafde wereld. In feite een Iraanse ambitie. Iran als supermacht in de regio is wat ieder normaal denkende regering moet willen blokkeren. Dus wapenleverantie aan Israël? Uitstekend idee. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Gaza duurt nu 1 jaar. Op 7 oktober vorig jaar viel Hamas Israël binnen. Daarbij kwamen zeker 12 honderd mensen om het leven, onder meer op een groot festival. Meteen erna startte Israël een groot offensief. Het ministerie van Gezondheid, onder leiding van Hamas, spreekt over meer dan 40 duizend doden in Gaza. Mensen die het overleefd hebben zijn vaak alles kwijt en hebben te weinig eten. Sinds de Tweede Wereldoorlog vielen er niet meer zoveel Joodse slachtoffers op 1 dag. Ook werden er 250 mensen gegijzeld. Van die gijzelaars zitten er nog zo'n honderd vast in Gaza. Onbekend is hoeveel van hen nog in leven zijn. Israël startte daarna de oorlog in Gaza. Maar uiteindelijk bleef het daar niet bij. De Houthi-rebellen sloten zich aan bij Hamas, vanuit Jemen en blokkeren de internationale zeevaart voor het Westen in de Rode Zee. Ook voeren zij aanvallen uit. En recenter is er natuurlijk de oorlog met Hezbollah en de oorlog met Iran. Eén jaar na 7 oktober 2023 staat het Midden-Oosten in brand. Maar ook in ons eigen land maakt deze oorlog heel veel emoties los. In drie gesprekken blikken we terug en kijken we vooruit. Dat doen we met onder meer: - Martine van den Berg, schrijver, religiewetenschapper en Israël-kenner - Tara Kenkhuis, Midden-Oosten-correspondent - Leendert Beekman & Mats Akkerman, politiek verslaggevers - Bernard Hammelburg, BNR-buitenlandcommentator - Robert Serry, voormalig VN-gezant voor het vredesproces in het Midden-OostenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat Israël in de strijd tegen Hezbollah F-35-gevechtsvliegtuigen inzet die mogelijk voorzien zijn van onderdelen afkomstig uit Nederland, vindt minister Ruben Brekelmans van Defensie niet bezwaarlijk, zegt hij in BNR De Wereld. 'Natuurlijk moeten we mensenrechten en eventuele schendingen daarvan serieus nemen, maar het gaat ook om de bredere veiligheid van Israël.' Luister ook | Minister Veldkamp: 'Risico van grootschalige aanval Iran is danig afgenomen' De rechtbank en het hof hebben de levering van Nederlandse onderdelen voor de F-35 verboden, daarom is het Rijk in cassatie gegaan bij de Hoge Raad. Volgens Brekelmans bewijst de aanval van Iran de noodzaak tot de F-35 voor Israël. Brekelmans wijst erop dat Nederland al decennia lang contacten onderhoudt met de Palestijnen en, anders dan de Verenigde Staten of Israël, ook diplomatieke relaties heeft met het regime in Teheran. 'Wij kunnen een rol spelen, Nederland heeft dat gezag.' Lees ook | 'Riskante' uitspraak Rutte: 'Oekraïne hoort thuis in de NAVO' Rutte begonnen bij de NAVO Europa-verslaggever Michal van der Toorn was aanwezig bij de overdrachtsceremonie voor Mark Rutte die secretaris-generaal van de NAVO is geworden. Van der Toorn ziet hoe Rutte eerst vooral de lijn van voorganger Jens Stoltenberg zal voortzetten. Minister Brekelmans legt uit dat de oorlog in het Midden-Oosten daar wel degelijk invloed op heeft. 'Rusland is militair een grotere dreiging voor ons, maar de polarisatie in de samenleving die dit conflict oplevert is ook een gevaar.' Luister ook | Amerika Podcast Team Trump maakt voorzichtige draai op abortus | Postma in Amerika Het lijkt erop dat het kamp van Donald Trump een voorzichtige draai maakt op het vlak van abortus. Melania Trump verdedigt in haar nieuwe boek namelijk het recht op abortus. Amerika-correspondent Jan Postma ziet hoe de Republikeinen het lastig hebben op dit onderwerp en denkt dat er daarom van strategie is gewisseld.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na mislukte onderhandelingen rond een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas lukt dat vooralsnog ook niet tussen Israël en Hezbollah. De vrees voor een totale aanval groeit, met een belangrijke rol voor Iran. Toch ziet minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp dat het risico van een directe Iraanse aanval op Israël 'danig is afgenomen, maar die is niet nul.' Dat zegt Veldkamp tegen Bernard Hammelburg in deze aflevering van BNR De Wereld. Dat het niet lukt om tot een staakt-het-vuren te komen heeft volgens Veldkamp ook te maken met het Amerikaanse gezag in de wereld. 'Ik denk dat in het algemeen het Amerikaanse gezag is afgenomen als je het vergelijkt met veertig, vijftig jaar geleden.' Luister ook | 'Kabinet investeert niet in vrede' Het voorstel voor het bestand waar de VN-Veiligheidsraad over sprak was een initiatief van Amerika en Frankrijk. Europa-verslaggever Michal van der Toorn ziet dat Europa met man en macht probeert om iets voor elkaar te krijgen, maar dat het uiteindelijk toch bij Amerika uitkomt. Lees ook | Japanse partijleider Kishida niet herkiesbaar als partijleider Krijgt Japan een vrouwelijke premier? Negen kandidaten van de Liberaal Democratische partij, strijden om de job om premier van Japan te worden. En voor het eerst zou dat een vrouw kunnen zijn. De Japanse politiek wordt geteisterd door schandalen. Daarnaast stagneert de economie en vergrijst het land in recordtempo. Japan-watcher Radboud Molijn, oprichter van Global Bridges, legt uit welke uitdagingen de nieuwe Japanse premier op zijn of haar bordje krijgt en wat we kunnen verwachten. Luister ook | Amerika Podcast Republikeinen furieus na bezoek Zelensky | Postma in Amerika Republikeinen willen dat er koppen gaan rollen naar aanleiding van het bezoek van de Oekraïense president Zelensky aan een munitiefabriek in de swing state Pennsylvania. Volgens hen was dit puur een campagnestunt van de Democraten. Trump heeft een ontmoeting met Zelensky boos afgezegd. Binnenkort staan Jan en Bernard samen in het theater, met Laila Frank. Meer info en tickets vind je hier: https://www.haagschcollege.nl/usaverkiezingsshowSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een grote groep landen, verenigd in de VN-Veiligheidsraad, ondersteunt de Amerikaans-Franse oproep tot een tijdelijk staakt-het-vuren in Libanon. De landen willen een onmiddellijke gevechtspauze van 21 dagen om zo tot een diplomatieke oplossing te komen en een staakt-het-vuren in Gaza. Bas van Werven praat er in De Ochtendspits over met Bernard Hammelburg, die het een grote prestatie noemt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Over de algemene vergadering van de Verenigde Naties hangt vaak een grauwsluier, maar zelden waren de gemoederen zo somber als op de 79ste editie, hier in New York. En dat ligt zeker niet aan het handjevol landen, zoals Nederland, dat alles op alles zet om er iets van te maken. Met bijeenkomsten in zaaltjes en in de wandelgangen over mensenrechten, vrouwenrechten, genderrechten, voedselveiligheid, klimaat, hervormingsplannen, toekomstplannen. Maar de drama’s in Oekraïne, het Midden-Oosten, Soedan denderen voort. Je hoort vaak zeggen: kan de VN niet ingrijpen? Nee, dat kan niet, de VN is niets meer of minder dan de optelsom van de 193 leden, dus zonder eigen wil of ziel. Dat zie je het best in de grote vergaderzaal, waar staatshoofden, regeringsleiders en ambassadeurs van keurige democratieën, dubieuze autocratieën en rabiate dictaturen toespraken houden waar nauwelijks naar wordt geluisterd. Paar uitzonderingen, zoals de toespraak van Joe Biden, gisteren, die tijdens de zonsondergang van zijn carrière zo hard en zo vergeefs heeft onderhandeld over Oekraïne, waar de oorlog voortwoedt, en over het Midden-Oosten, waar de oorlog zich uitbreidt tot het regionale conflict dat hij zag aankomen, maar niet kon tegenhouden. Biden heeft enorm zijn best gedaan om de relatie met Europa, na de periode-Trump, te herstellen, maar hij heeft de dreigende schaduw van Trump niet kunnen wegnemen. Historici zullen ooit ongetwijfeld gunstig over Biden oordelen, maar de barrage van Republikeinse aanvallen tekent het beeld van het heden: de overhaaste en chaotische terugtrekking uit Afghanistan, de onstuitbare opmars van China en de voortwoekerende oorlogen, waarin hij tot nu toe machteloos bleek. Wat zaten al die staatshoofden, regeringsleiders, ministers en ambassadeurs in die grote zaal te denken? Het zijn mooie woorden, Joe, dachten ze, maar als Trump beweert dat tijdens jouw wacht een catastrofale geopolitieke chaos is ontstaan, wat is dan je verweer? Het motto van deze algemene vergadering is: ‘Eenheid in diversiteit om vrede, duurzame ontwikkeling en menselijke waardigheid voor iedereen en overal te bevorderen’. Wie dat heeft verzonnen, zit vermoedelijk op een andere planeet. En ziet dus ook de grauwsluier niet die over deze algemene vergadering hangt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet Schoof gaat de NAVO-norm halen en de steun aan Oekraïne wordt voortgezet, maar dat is voor een deel van de oppositie niet genoeg. Volgens Kati Piri, buitenlandwoordvoerder van GroenLinks/PvdA investeert het kabinet niet in vrede. Ze hekelt de grote bezuinigingen op onder meer ontwikkelingshulp. Luister ook | 'Komende maanden kan het begin zijn van een staakt het vuren tussen Rusland en Oekraïne' Bernard Hammelburg bespreekt ook de verdere escalatie in het Midden-Oosten. Piri vreest dat er een totale oorlog uitbreekt en ziet dat Hezbollah een groter gevaar is voor Israël dan Hamas. Luister ook | Forse blikschade voor Von der Leyen, 'gaat nu al mis' Nieuwe Europese Commissie met hindernissen Ursula von der Leyen presenteerde deze week in Straatsburg haar nieuwe Europese Commissie, maar dat ging niet zonder slag of stoot. Zo stapte de Franse Eurocommissaris Thierry Breton aan het begin van de week boos op. Wopke Hoekstra blijft verantwoordelijk voor klimaat, maar krijgt er ook een economisch deel bij. Europa-correspondent Stefan de Vries neemt ons mee in deze nieuwe commissie. Luister ook | #254 Huisdierfabel heeft een staart Trump in de aanval na nieuwe aanslag | Postma in Amerika Na de eerste mislukte aanslag op zijn leven sprak Trump heel even verzoenende woorden. Na de tweede mislukte aanslag van afgelopen weekend zoekt hij vol de confrontatie op, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de inval van Hamas in Israël, op 7 oktober, vloog Joe Biden vrijwel onmiddellijk naar Tel Aviv, uit solidariteit, maar ook met een waarschuwing aan Bibi Netanyahu: maak niet dezelfde fout die wij hebben gemaakt. Hij doelde op de twee verloren oorlogen, tegen de Taliban in Afghanistan en tegen Irak. Nu speelt een vrijwel identieke discussie: wel of niet een totale oorlog tegen Hezbollah in Libanon. Sinds 8 oktober voert Hezbollah, naar eigen zeggen uit solidariteit met Hamas, voortdurend raketaanvallen uit op het noorden van Israël. Israël beantwoordt die aanvallen met bombardementen, maar gaat nog niet voluit. Een deel van noord-Israël is al tien maanden ontruimd, tienduizenden burgers zijn ondergebracht bij familie en vrienden, of in hotels. In feite is het noorden afgeknipt van de staat. Netanyahu heeft daar tot nu toe niet veel woorden aan vuilgemaakt, maar dat het hem menens is blijkt uit de cyberaanval waarmee de piepers van honderden Hezbollah-leden in hun zak of hand zijn ontploft. Mooie stunt, al is succes, volgens minister Gallant van defensie, alleen verzekerd met een massale militaire actie in Libanon. Oorlog, dus. Dit tot grote verontrusting van de Amerikanen. Gallants Amerikaanse ambtgenoot Lloyd Austin waarschuwt voor de vernietigende gevolgen die zo’n oorlog zal hebben. Biden stuurde zijn Midden-Oostengezant Amos Hochstein naar Israël om Netanyahu en Gallant te waarschuwen. Deze oorlog valt evenmin te winnen als die tegen Hamas, zal opnieuw leiden tot een bloedbad, en ongetwijfeld tot represailles van Iran, waarvan Hezbollah een verlengstuk is. De Amerikanen blijven inzetten op een staakt-het-vuren in Gaza, niet alleen omdat die oorlog met de dag hopelozer wordt, en de kans om nog gijzelaars levend terug te krijgen nog verder afneemt, maar ook omdat Hezbollah zegt de aanvallen op Israël dan te staken. Natuurlijk is dit geen definitieve oplossing. Duizenden mensen zijn om het leven gekomen, en niemand heeft gewonnen. Bij het minste of geringste wordt de moordmachine herstart. Toch is meebuigen in de Gaza-onderhandelingen de enige en beste optie, zegt Gallant. Dat heeft geleid tot een harde confrontatie met Netanyahu, die al eerder pogingen deed om Gallant te ontslaan. ‘Dat zou krankzinnig zijn,’ zegt een Amerikaanse woordvoerder tegen Axios. Maar Netanyahu ziet winst door Gallant te vervangen door Gideon Saar, een notoire houdegen, die de strijd tegen Hamas volgens het scenario van Netanyahu wil voortzetten. Bovendien leidt hij een oppositiepartij met vier zetels, die Netanyahu’s meerderheid in de Knesset zou vergroten van vier naar acht zetels. Daarmee maakt Netanyahu opnieuw een speelbal van de gijzelaars, en van de ontheemden in het noorden, uitsluitend omwille van het behouden van de macht. Het lijkt wel alsof hij de waarschuwing van Biden – maak niet de fout die wij hebben gemaakt – als provocatie ziet, of als aanmoediging om te blijven inzetten op een totale, en onwinbare, oorlog. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne weet als geen ander hoe het wapens moeten bouwen en boeken hiermee ook steeds meer succes. Toch slaat Rusland hard toe in Oekraïne, maar Oekraïense troepen blijven in Koersk ook erg actief. Volgens Hubert Smeets, van Raam op Rusland, kan 'de nieuwe wapenproductie van Oekraïne, de ontwikkelingen in Koersk, én de toestemming van de VS en het VK voor de inzet van wapens op Russisch grondgebied de komende maanden het begin zijn van een staakt-het-vuren'. Luister ook | 'Het staat buiten kijf dat Oekraïne onze wapens mag inzetten in Rusland' Het Dra(ghi)ma rapport Door de één wordt het geprezen, door de ander wordt het met de grond gelijk gemaakt: het rapport van Draghi. Want als Europa wil blijven concurreren met Amerika en China moeten de EU-lidstaten met ‘echt buitenlands economisch beleid komen’. Daarover hoor je Ron Keller, voormalig ambassadeur in Rusland, Oekraïne, China en Turkije. Europa-verslaggever Michal van der Toorn legt uit wat er nog meer in staat. Luister ook | Brussel verdeeld over Draghi's rapport Swift zit in haar Harris era | Postma in Amerika Donald Trump was zelf heel tevreden over zijn optreden tijdens het debat dinsdag. Maar in zijn campagneteam deelt niet iedereen dat gevoel. Daarover Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toen George Bush, als antwoord op 9/11, nu precies 23 jaar geleden, de ‘wereldwijde oorlog tegen het terrorisme’ afkondigde, en de jacht op Al-Qaeda in Afghanistan begon, was de steun in de wereld overweldigend. Maar het kan niet anders dan dat al die landen, ook Nederland, toen al beseften dat het een gevecht tegen windmolens zou worden. De ‘global war on terror’ is dan ook mislukt. Het sluiten van de Duitse grenzen onderstreept het collectieve falen. Al lang voor 9/11 waren er jihadistische aanvallen op Amerikaanse ambassades, een oorlogsschip, het World Trade Center (dat toen niet instortte), maar ook Rusland, het Midden-Oosten, India, Pakistan en Europa moesten het ontgelden. Er is bitter weinig veranderd. De strijd in Afghanistan ging tegen Al Qaeda en de Taliban. Al Qaeda heeft zich op een aantal andere plekken gevestigd, onder meer in Afrika, maar is zeker niet verslagen. De Taliban hebben gewonnen en veranderen Afghanistan in de hel op aarde. IS is evenmin verslagen, en is vooral actief – en levensgevaarlijk – in Zuid-Centraal Azië onder de naam IS Khorasan, of IS-K, die samen met het Haqqani netwerk, onderdeel van de Taliban, ook Pakistan wil onderwerpen. In Irak en Syrië zijn nog altijd Amerikaanse troepen, als tegenwicht tegen IS – opnieuw met weinig succes. In Afrika gaat Boko Haram door met het teisteren van de bevolking, met als specialiteit ontvoering en verkrachting. Engeland, België, Frankrijk en Duitsland zijn doelwit geweest van monsterlijke aanslagen. Aan de internationale stabilisatiemacht in Afghanistan namen meer dan veertig landen deel, waaronder Nederland. 25 Nederlanders sneuvelden er. Zoals de Sovjets in 1989, na negen jaar strijd in Afghanistan, de handdoek in de ring gooiden, deden de Amerikanen – en wij – dat in 2021 ook. Na twintig jaar. Wat Bush niet had begrepen, evenmin als Netanyahu nu tegen Hamas, of de Nigeriaanse president Bola Tinubi tegen Boko Haram, is dat er geen militaire macht is die op kan tegen de blinde haat van het jihadisme. Terwijl 9/11 vandaag in New York, Washington en Pennsylvania wordt herdacht met het oplezen van de namen van drieduizend burgers, brandweerlieden en politieagenten, en met plechtige toespraken, dit keer vooral door de kinderen van de slachtoffers, is het eigenlijk een mondiale treurdag. Al Qaeda, Taliban, Boko Haram, IS, IS-K, Hamas – ze zijn er allemaal en het zijn uitwisselbare schurken. Het dreigingsniveau in Nederland is substantieel, met als grootste gevaar het jihadisme. Het Duitsland van ‘wir schaffen das’ voert nu weer grenscontrole in, zoals Frankrijk enkel jaren gelden ook deed. Wat we op 9/11 herdenken is dat de wereld heeft verloren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland lijkt een nieuwe fase in de oorlog in Oekraïne te zijn gestart met grootschalige luchtaanvallen door het hele land. Wat Eric van der Burg, voormalig staatssecretaris en huidig buitenlandwoordvoerder voor de VVD in de Tweede Kamer, betreft staat het buiten kijf dat Oekraïne onze wapens in Rusland mag inzetten. Maar hij plaatst wel een kanttekening. 'Oekraïne moet altijd strategisch blijven handelen'. Bernard Hammelburg spreekt hem. Luister ook | 'Rusland is in oorlog met ons, maar wij denken dat we een oorlog kunnen vermijden' In het Midden-Oosten blijven Israël en Hamas ruziën over de Philadelphi-corridor op de grens van Gaza met Egypte. Israël wil eraan vasthouden en Hamas wil dat Israël er vertrekt. Als het niet tot een deal komt over een staakt-het-vuren voorziet Van der Burg mogelijk een rol voor Blauwhelmen van de VN, maar plaatst ook daar een kanttekening bij. 'In Libanon gaf dat Israël uiteindelijk geen veilig gevoel. Misschien dat landen uit de Abraham-akkoorden erbij betrokken moeten worden.' Lees ook | Defensie koopt extra F-35's, onderzeebootjagers en helikopters, maar 2,4 miljard is niet genoeg De Defensienota in Europees perspectief Minister van Defensie Ruben Brekelmans heeft de Defensienota gepresenteerd. Daaruit blijkt dat Nederland fors meer gaat investeren in onder meer tanks, F-35's en onderzeebootjagers. Europa-verslaggever Michal van der Toorn legt uit wat er nog meer in staat en hoe zich dat verhoudt tot de andere landen in Europa en de NAVO. Lees ook | VS kondigt sancties aan tegen Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever Het vierde front op de Westoever Alle inspanningen ten spijt. De oorlog in het Midden-Oosten escaleert alleen maar verder. Na Gaza, Hezbollah en de Houthi-rebellen is er nu sprake van een vierde front op de Westoever. Arabist Jan Jaap de Ruiter van de Tilburg University legt uit hoe daar in de omringende landen naar wordt gekeken en wat die landen op de achtergrond doen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Natuurlijk hebben die honderdduizenden Israëliërs die demonstraties hielden en deelnamen aan een algehele staking het morele gelijk aan hun kant. De stugge wijze waarop Bibi Netanyahu de blijvende militaire controle over een strookje land in Gaza voor hun gevoel belangrijker vindt dan een bestand en terugkeer van de gijzelaars maakt een groot deel van het volk woedend. Door de standrechtelijke executie, met een kogel door het achterhoofd, van zes gijzelaars is opnieuw duidelijk geworden wie de echte schurken zijn. Hamas beging een barbaars misdrijf, met als argument dat Netanyahu 'de prijs moet betalen' voor het tegenwerken van een wapenstilstand. Sterker nog: Hamas-bevelhebbers hebben hun manschappen nieuwe orders gegeven om gijzelaars te vermoorden zodra Israël een locatie nadert waar zij gevangen zitten. Dat Netanyahu daarop met net zo veel afgrijzen reageert als de hele wereld toen IS op YouTube met de sabel westerlingen ging vermoorden, is begrijpelijk. Hamas bewijst dat het thuishoort in het rijtje Al Qaeda, IS, Taliban en Boko Haram. Die parallel is leerzaam, omdat ook die organisaties nooit zijn verslagen. Het is ook een waarschuwing voor de halvegaren die in het vrije Westen de straat op gaan met Hamas-vlaggen. Of pro-Palestijnen die de daden van Hamas weliswaar afkeuren, maar vinden dat het water de Palestijnen nu eenmaal aan de lippen staat. Dit alles is geen vergoelijking voor het geweld, of voor de Israëlische zeloten die op de West Bank op Palestijnenjacht gaan, of voor het onvoorstelbare bloedbad in Gaza. Het vergoelijkt niet de coalitiegenoten van Netanyahu, die uit zijn op volledige annexatie van de West Bank en Gaza. En het vergoelijkt al helemaal Netanyahu niet, die de waarschuwingen van bondgenoten en zijn eigen volk om een wapenstilstand te sluiten negeert en het lot van de gijzelaars niet op de eerste plaats zet. Op een stevige vermaning van Joe Biden over de vastgelopen bestandsonderhandelingen zei hij: ik zit niet te wachten op een preek. Zijn volk, en de hele wereld, zitten wél te wachten, op een doorbraak, en Netanyahu zit aan de knoppen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland heeft Oekraïne opgeschrikt met de grootste aanval sinds het begin van de oorlog. Volgens hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga moeten Westerse landen nu echt Oekraïne alle vrijheid geven om onze wapens in te zetten op doelen in Rusland. 'Rusland is in oorlog met ons, maar wij denken dat we een oorlog kunnen voorkomen.' Luister ook | 'Kans op regionale oorlog is groter dan ooit' President Zelensky en minister Koeleba benadrukten deze week nog maar eens het belang van goede luchtafweer en meer vrijheid om de wapens in te zetten. Om hier omheen te kunnen werken heeft Oekraïne nu zijn eigen ballistische raket ontworpen. Europa-verslaggever Michal van der Toorn legt uit hoe Oekraïne het Westen probeert over te halen. Lees ook | Poetin krijgt vaste voet aan de grond in Soedan: wapens in ruil voor een marinebasis Burgeroorlog in Soedan niet alleen een Afrikaans issue Terwijl wij in het Westen voornamelijk naar Oekraïne en Gaza kijken woedt er in Soedan een bloedige burgeroorlog. Legerleider Abdel Fattah Al-Boerhan van Soedan weigert om aan te schuiven bij vredesbesprekingen om een einde aan het bloedvergieten te maken. Maar dit is niet alleen een interne aangelegenheid. Ook in dit conflict spelen landen als Rusland en Iran een rol. Te gast is Afrika-corespondent Sophie van Leeuwen van RTL Nieuws. Luister ook | Amerika Podcast Trump wil Jezus als stemmenteler | Postma in Amerika Donald Trump zegt dat hij zelfs Californië kan winnen tijdens de presidentsverkiezingen. Maar dan moet er wel een eerlijke stemmenteller komen. Als voorbeeld noemt hij Jezus. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geen oorlog is te winnen zonder doeltreffende wapens, voldoende soldaten en zo min mogelijk scrupules. Welke wapens je gebruikt hangt niet alleen af van strategische kennis, maar ook van vindingrijkheid. Zo bombardeert Noord-Korea buurland en aardvijand Zuid-Korea niet met bommen of drones, maar met vuilniszakken. En ja, daar zit precies in wat je denkt, en nog veel meer. Noord en Zuid zijn verwikkeld in een heuse ballonnenoorlog. Zuid-Korea is begonnen. Het gooit via ballonnen al jaren tienduizenden anti-Noord-Koreaanse strooibiljetten af, maar ook voedsel, medicijnen, geld en USB-sticks met K-pop video’s en dramaseries. Daarmee krijgt het Noord-Koreaanse volk, tot grote woede van Kim Jong-un, een kijkje in de vrije wereld van het schatrijke Zuid-Korea. Het antwoord komt vanaf mei met duizenden ballonnen tegelijk vanuit Noord-Korea. Aan elk van die ballonnen hangt een vuilniszak, vaak voorzien van een elektrische ontsteking om de ballast naar beneden te laten storten, terwijl andere zakken spontaan openscheuren. Behalve menselijke uitwerpselen, zit er kunstmest in, batterijen, sigarettenpeuken, plastic flessen, WC-papier, aarde vol parasieten en vinyl. De luchthaven van Seoel is een aantal keren gesloten, omdat de vallende vuilniszakken, maar ook zeeën van ballonnen stijgen dalen onmogelijk maken. De zakken zijn ook terechtgekomen midden in woonwijken, op scholen, auto’s, het presidentiële paleis, boerderijen en restaurants. In een geval brak er brand uit, en de brandweer is met duizenden manschappen paraat. Zuid-Korea heeft als represaille de oude gewoonte in ere hersteld om aan de grens kolossale versterkers en speakers te plaatsen die afwisselend propagandistische teksten brullen of K-pop laten horen, bedoeld om de Noord-Koreaanse grenswachters te demoraliseren. Strooibiljetten zijn niet nieuws. In de Tweede Wereldoorlog gooiden de Geallieerden er miljoenen af boven bezet gebied om de burgers moed in te spreken, de Israëliërs doen het in Gaza om bewoners te waarschuwen voor een aankomend bombardement. Ballonnen zijn evenmin nieuw. Ze werden al gebruikt in de Amerikaanse Burgeroorlog. Japan wierp er in de Tweede Wereldoorlog bommen mee af op Amerikaanse doelen, nadat ze hadden ontdekt dat op grote hoogte een harde westenwind waait – tegenwoordig noemen we die de ‘jet stream’ – waarop de ballonnen vanuit Japan naar de VS dreven. Hoewel ze voor het verbale gebruik van bagger niet terugschrikken, heeft geen enkele leider in oorlog er ooit aan gedacht als wapens vuilnis te gebruiken. Dat prerogatief berust vooralsnog bij Kim Jong-un. Misschien een idee voor Sinwar, Nasrallah of Netanyahu. Niet dat ze er de oorlog mee kunnen winnen, maar dat kunnen ze nu ook niet.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het uitblijven van een staakt-het-vuren tussen Israël en Gaza vergroot de kans op een regionale oorlog met Iran. Dat zegt Han ten Broeke, directeur politieke zaken van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. 'Die kan is groter dan ooit. Als Iran Israël nog wil vergelden voor de dood van Hamas-leider Haniyeh, dan kan het zich niet permitteren om nog zo'n zeperd te halen, zoals bij de drone-aanval op Israël.' Luister ook | 'Opvallend dat de Russen zo op het verkeerde been zijn gezet' Dat Iran in de afgelopen jaren eerder versterkt is dan verzwakt wijt Ten Broeke aan de beslissing van de Trump-regering om de nucleaire deal met Iran op te zeggen. De sancties die daarna zijn ingesteld hebben niet geholpen en volgens Ten Broeke is Iran nu dichterbij een atoombom dan het mét de nucleaire deal was. Oekraïne kijkt ondertussen tevreden naar het offensief in het Russische Koersk, maar Ten Broeke twijfelt of Oekraïne dit op deze manier vol kan houden. Wel is de motivatie van Zelensky nu duidelijk: het creëren van een bufferzone. Luister ook | 'Wie dader Nord Stream is, maakt niet veel uit voor relatie met Oekraïne' Duitsland wil Oekraïne steunen, maar het mag niks extra's kosten Als het aan de Duitse minister van Financiën Christian Lindner ligt gaat er geen extra geld meer naar Oekraïne. Dat staat in een brief van hem, die in handen is van de Frankfurter Allgemeine Zeitung. De liberale Lindner en zijn linkse coalitiegenoten maken al vanaf dag één ruzie. Volgens Hanco Jürgens, verbonden aan het Duitsland Instituut van de Universiteit van Amsterdam, spelen de aankomende deelstaatverkiezingen en de landelijke verkiezingen van 2025 hierin al een rol. Luister ook | Amerika Podcast Iedereen houdt van Oprah, Trump voorheen ook | Postma in Amerika Amerika-correspondent Jan Postma zag hoe Oprah Winfrey de Democraten verraste op hun conventie in Chicago. Dat deed hem denken aan een 25 jaar oud interview van Trump. Destijds was hij idolaat van de geprezen voormalige talkshowhost.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de moderne krijgsgeschiedenis is winnen van een verzetsbeweging, guerrillaorganisatie of terroristische groep nog zelden gelukt. De Sovjetunie verloor van de Afghaanse mujahideen, Amerika van de Viet-Cong in Vietnam en de taliban in Afghanistan, Israël kon in 2006 niet winnen van Hezbollah, evenmin als in de grote en kleine oorlogen tegen Hamas, in 2006, 2008, 2012, 2013, 2021 en in de huidige, meest bloedige oorlog, die nu al tien maanden duurt. Die is een cocktail geworden van koppigheid, wraaklust en zelfoverschatting, met als misselijkmakend wisselgeld ruim honderd onschuldige gijzelaars. Joe Biden besteedt een groot deel van zijn laatste periode als Amerikaans president om Hamas met broodheer Iran en Netanyahu met zijn extreemrechtse kompanen met de hoofden tegen elkaar te slaan. Hij besteedde er zelfs aandacht aan in zijn afscheidsspeech, maandagavond op de Democratische conventie. Zijn minister Blinken van buitenlandse zaken beëindigde zijn negende rondreis door de regio, met hulp van Qatar en Egypte, opnieuw zonder resultaat. De oplossing is en blijft simpel: uitwisseling van de gijzelaars tegen Palestijnse gevangenen en geleidelijke Israëlische terugtrekking uit Gaza. Het loopt steeds mis op de eis van Hamas dat Israël zich zo snel mogelijk volledig terugtrekt, en op de eis van Netanyahu dat het Israëlische leger de controle houdt over een strook langs de grens tussen Gaza en Egypte, en een corridor door centraal Gaza. Beide voor de controle op wapens. De weerstand tegen de opstelling van Netanyahu is in eigen land enorm. In demonstraties, talkshows op radio en TV, kranten en sociale media klinkt de stelling dat hij een paar strookjes land in Gaza belangrijker vindt dan het lot van de gijzelaars. Hamas is geen haar beter, door te blijven intimideren via het lot van de gijzelaars. Het gruwelijke van het verhaal is dat het voor de afloop niets uitmaakt. Als Hamas zijn zin krijgt, overleeft het, maar wint niet. Als Netanyahu zijn zin krijgt, behoudt hij militaire controle in Gaza. Dat gaat ten koste van de gijzelaars, maar van winnen is nog steeds geen sprake. Want Hamas volledig verslaan is een illusie. Deze oorlog kent alleen verliezers, en dus is de enige oplossing een wapenstilstand. Daarvoor moeten de koppigheid, wraaklust en zelfoverschatting wijken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat het Oekraïne gelukt is om een deel van de Russische regio Koersk te bezetten is een grote verrassing volgens Mart de Kruif, voormalig commandant der landstrijdkrachten. Volgens hem is het vooral bijzonder dat de Russen zo op het verkeerde been zijn gezet. Ook het feit dat de operatie zolang geheim is gebleven is opvallend. Luister ook | 'We hebben zelf meer drones nodig' Dat er een nieuwe aanval van Oekraïne zou komen viel volgens De Kruif wél te verwachten, omdat een Russische aanval uitbleef. Ook gaat De Kruif in op het bericht uit de Wall Street Journal dat president Zelensky toestemming zou hebben gegeven voor het opblazen van Nord Stream, nadat enkele Oekraïners dit in een dronken bui bedacht hadden. Luister ook | #239: Reportage: In Soemy trotseert de elektricien drones en raketten Van hulp verlenen naar evacueren Ondernemer en hulpverlener Jeroen Ketting, oprichter van hulporganisatie Lifeline Ukraine, merkt dat het moeilijker wordt om hulp te verlenen in de Oekraïense grensregio's. Dit onder meer naar aanleiding van de Oekraïense aanval in Koersk. Als voorbeeld noemt hij de Volkswagenbusjes die hij geleverd heeft om thuiszorg te leveren. Nu worden die busjes enkel nog gebruikt om mensen mee te evacueren, terwijl de kogelgaten in de busjes zitten. Ook merkt Ketting dat dit gebied in Soemy steeds moeilijker begaanbaar is. Luister ook | Amerika Podcast Debat tussen running mates aanstaande | Postma in Amerika Na Tim Walz heeft ook JD Vance toegezegd dat hij op 1 oktober meedoet aan een verkiezingsdebat. Dit werd tijdens de uitzending van BNR De Wereld bekend. Ondertussen groeit de kritiek op Kamala Harris omdat ze maar geen groot interview geeft om haar plannen uit de doeken te doen. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Snoevers, praatjesmakers, opscheppers, fantasten, patsers, het zijn synoniemen die alle passen bij de tenenkrommende miljardairsshow van deze week: het als interview aangekondigde geneuzel tussen Elon Musk en Donald Trump op X. Het voormalige Twitter, eigendom van Musk, werkte eerst niet, en toen het wel werkte volgde twee uur van halve waarheden en hele leugens. Musk, na zijn naturalisatie tot Amerikaan jarenlang Democraat, heeft de Trump-campagne omhelsd en behoort tot de belangrijke sponsors. Trump feliciteerde Musk met het ontslag van stakende werknemers, verdedigde klimaatmaatregelen omdat hij daardoor meer vastgoed en strand aan de oceaan bezit. Musk, zelf een immigrant, prees Trump om zijn plannen om keihard tegen migranten op te treden en deelde de onbewezen verhalen over een oneindige stroom van terroristen, moordenaars en prostituees, die Amerika overspoelen. De fans van de oud-president lopen momenteel rond met bordjes met een van zijn slogans: ‘massadeportatie NU‘. Trump heeft een broertje dood aan elektrische auto’s, maar prees Musk voor zijn succes met Tesla, en vermeed zijn standaard-belofte om de Amerikaanse olie- en gasindustrie tot recordproductie uit te breiden. De gelegenheidsvrienden hebben verschillende agenda’s. Trump glundert bij het idee dat ’s werelds rijkste man hem financieel en inhoudelijk steunt. Musk wilde met een stunt aantonen dat X een platform is dat serieus kan concurreren met andere vormen van online luisteren. De technische moeilijkheden schreef hij – zonder enig bewijs – toe aan een cyberaanval, maar uiteindelijk lukte het. Al klonk Trump vreemd, een beetje aarzelend, met een lichte stem en lispelend. Het is niet duidelijk of dat aan de techniek lag of aan Trump. Maar reken er maar op dat veel kiezers twijfelen of The Donald niet ook een beetje lijdt aan wat Joe Biden de kop kostte. Luister naar de Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De verwachte aanval van Iran en Hezbollah op Israël blijft vooralsnog uit. In dit conflict, maar ook in Oekraïne, wordt veel gebruik gemaakt van drones. Het Westen levert nu vooral vliegtuigen en munitie, maar wat oud-MIVD-baas Pieter Cobelens moeten we zélf meer drones gaan produceren. Luister ook | Een klap van Iran komt, maar wanneer? 'Heel leuk al die F35's en tanks, maar als er vervolgens duizend drones over je heen vliegen heb je er nog niks aan', zegt Cobelens in BNR De Wereld. Cobelens verwacht hier in de defensienota later dit jaar meer over en ziet in Europa al een verschuiving naar drones plaatsvinden. Lees ook | Britten verzetten zich tegen extreemrechtse relschoppers Rellend tuig in het VK De rellen in het Verenigd Koninkrijk houden aan, maar woensdagavond waren het voornamelijk tegendemonstranten die van zich lieten horen op een positieve manier. Gevolg? De extreemrechtse relschoppers bleven grotendeels thuis. VK-correspondent Lia van Bekhoven legt uit wie de relschoppers zijn en waar de onvoorstelbare woede vandaan komt. Luister ook | Harris kiest voor Walz als running mate Walz stelt zich voor Toen Tim Walz werd gepresenteerd als nieuwe running mate voor Kamala Harris, was dat voor veel Amerikanen de eerste kennismaking. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe Walz zich voorstelt en hoe daar vanuit het Republikeinse kamp op wordt gereageerd.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika maakte tien jaar jacht op de man die werd gezien als de verpersoonlijking van het kwaad. Ze vonden Osama bin Laden in een onopvallende buurt in de Pakistaanse stad Abbottabad. Hij was 54, maar ook al een gammele, oude man. In de Situation Room zaten president Obama, vicepresident Clinton en de militaire staf te kijken hoe commando’s Bin Laden kogels door het hoofd schoten. De operatie duurde de volle tien jaar na 9/11, dus van 2001 tot 2011, en kostte naar schatting bijna 500 miljard dollar. Het is waarschijnlijk de kostbaarste wraakactie op één persoon uit de geschiedenis. Het Amerikaanse volk reageerde verdeeld. Er gingen mensen dansend de straat op, maar de overgrote meerderheid trok er de schouders over op. En geef ze eens ongelijk: de oorlog in Afghanistan zou nog tien jaar duren en uiteindelijk verloren de Amerikanen. De peperdure liquidatie van de grootste roverhoofdman leverde niets op. Het roept de vraag op wat je met liquidaties bereikt. De moord op een leider van Hamas in Teheran, en van een Hezbollah-kopstuk in Beiroet door Israël, heeft geleid tot misschien wel de meest bedreigende situatie in het Midden-Oosten-conflict sinds de inval van Hamas in Israël op 7 oktober. Het waren wraakacties, beargumenteerd als succesvol, op basis van de veronderstelling dat het uitschakelen van kopstukken tot de overwinning leidt. Iran denkt er net zo over: Israël moet worden gestraft, Netanyahu moet dood. Iran heeft er een oorlog voor over, als revanche voor de moord op een bezoeker in Teheran en een in Beiroet. Uit de voeten maken Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft burgers die in Libanon verblijven dringend geadviseerd zo snel mogelijk een vlucht te boeken — maakt niet uit op welke maatschappij en met welke bestemming, als ze zich maar uit de voeten maken. Voor Israël is door Nederland en andere landen code rood ingesteld, wat neerkomt op een reisverbod. Dit alles met als aanleiding het revanchisme dat de strategie in het Midden-Oosten aanjaagt. En natuurlijk, dit zijn aanleidingen, het is niet de oorzaak. En dat een nieuwe crisis al jaren viel te verwachten is waar, maar dit alles zou niet zijn gebeurd zonder de inval van 7 oktober. Het is al vele malen gememoreerd, maar wat had Joe Biden gelijk toen hij, op 7 oktober, Bibi Netanyahu waarschuwde niet dezelfde fout te maken als Amerika met de invallen in Afghanistan en Irak. Emotie en wraak zijn strategische ondingen, en de jacht op roverhoofdmannen is zinloos en krankzinnig kostbaar. En al helemaal als je je bekommert om gijzelaars die nu al tien maanden vastzitten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hamas-leider Ismail Haniyeh is gedood in de Iraanse hoofdstad Teheran, en in Beiroet werd Hezbollah-commandant Fuad Shukr geliquideerd. En halverwege juli al, werd de militaire bevelhebber van Hamas – Mohammed Deif gedood in Gaza. Het zijn alle drie represailles door Israël. Wat betekent dit voor het conflict tussen Israël en Hamas? En tussen Israël en Hezbollah? Daarover Robert Serry, voormalig VN-gezant voor vrede in het Midden-Oosten. Serry verwacht dat Iran deze situatie niet zomaar op zijn beloop zal laten gaan. Luister ook | 'Rivaliteit tussen China en de VS is het grootste probleem in de wereld'GevangenenruilRusland gaat de Amerikaanse journalist Evan Gershkovich van de Wall Street Journal en de Amerikaanse oud-marinier Paul Whelan vrijlaten als onderdeel van een grote gevangenenruil met de Verenigde Staten. Wat betekent deze historische ruil? En waarom staan de F16's in Oekraïne nog aan de grond? Tijd om de stand van de oorlog door te nemen, met Patrick Bolder, luitenant-Kolonel buiten dienst, en defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Lees ook | ‘Rusland en VS gaan grootste gevangenenruil sinds Koude Oorlog uitvoeren’Dwarsligger HongarijeBrusselse diplomaten waren er niet blij mee: Hongarije drong er bij de Europese Commmissie op aan Oekraïne een tik op de vingers te geven. De reden was de stop van de olietoevoer van het Russische Lukoil door een pijplijn die naar Hongarije en Slowakije loopt. Europaverslaggever Michal van der Toorn bespreekt de dwarsligger, die ook tegenstribbelt bij een gezamenlijke Europese verklaring over de verkiezingsuitslag in Venezuela. Luister ook | Amerika PodcastCampagne begonnen | Postma in AmerikaMet de eerste campagnespotjes van Kamala Harris duiken ook de eerste spotjes over haar op. De Trump-campagne probeert haar te definiëren als 'dangerously liberal', met bijbehorend spotje met heftige muziek en politiesirenes. Correspondent Jan Postma zoekt de meest opvallende spotjes. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika en een aantal Latijns-Amerikaanse en Europese landen delen de klacht van de oppositie in Venezuela. Nicolás Maduro heeft de presidentsverkiezingen gestolen. En dus erkennen zij hem niet. Rinkelt er een belletje? Precies, dit speelde in 2018. Maduro had de verkiezingen gemanipuleerd door de meeste andere kandidaten in de Poetin-stijl van de kieslijst te schrappen. De oppositie kwam uit protest niet stemmen. Een aantal westerse, Latijns-Amerikaanse en andere landen – in totaal zo’n 60 – eiste nieuwe verkiezingen en erkende, in afwachting daarvan, Juan Guaidó, voorzitter van het parlement en oppositieleider als interim-president. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China roert zich op het wereldtoneel door de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Koeleba uit te nodigen en een deal tussen Palestijnse organisaties te sluiten. Volgens oud-diplomaat en voormalig ambassadeur Ron Keller doet China dit vanwege de eigen stagnerende economie. Maar voor echt succes moeten Amerika en China op dezelfde lijn zitten. 'De rivaliteit tussen China en de VS is het grootste probleem in de wereld.' Luister ook | Minister Brekelmans: 'Oekraïense F-16-piloten kunnen grondtroepen nu niet ondersteunen Europa-verslaggever Geert Jan Hahn duidt het bezoek van Koeleba en ziet dat Oekraïne China vooral wil overtuigen om op te passen met de steun aan Rusland die Oekraïne weer kan treffen. Luister ook | De campagne van Kamala Harris Harris versus Trump Kamala Harris is als vicepresident niet zo zichtbaar geweest. Trump is ervan overtuigd dat hij haar op zijn sloffen aankan. Toch ziet Paul Verhagen, zelf Democraat, dat Harris wel degelijk een goede kans maakt tegen Trump. Hij legt uit hoe. Amerika-correspondent Jan Postma beschrijft de feeststemming bij de Democratische partij nu Harris het stokje van Biden heeft overgenomen en wijst op de manier waarop de Republikeinen Harris nu aanvallen, zonder daarbij haar afkomst te vermelden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Biden vindt het redden van de democratie belangrijker dan het najagen van zijn ambitie. Dat zei hij in zijn eerste speech sinds hij gestopt is als presidentskandidaat. Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg vond zijn speech tegenvallen. Verder is minister van Buitenlandse Zaken Koeleba nog in China en heeft Biden gesproken in het Congres. Je hoort ook Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bibi Netanyahu mag dan nog zo omstreden zijn, hij blijft een meester in het bespelen van zijn publiek. Vandaag houdt hij een toespraak voor de verzamelde kamers van het Amerikaanse Congres. Geen Amerikaan die het echt interesseert, want die zijn volledig de ban van Kamala en de versleten Joe, die vandaag een TV-toespraak houdt. Dat geeft ook niet, want Bibi gebruikt het machtscentrum van de wereld en de onvermijdelijke staande ovaties in DC als decor voor een show met als publiek het Israëlische volk. Het dreigt uit te lopen op een communicatieve blunder. De Israëliërs zijn woedend dat hij, midden in hun ernstigste crisis ooit, en met een steeds dreigender tweede front in het noorden, mooi weer gaat spelen in Washington. Terwijl hij maar blijft roepen dat het met die gijzelaars echt goed komt en dat hij de oorlog gaat winnen. Na negen maanden. Voor de Israëlische kijker en luisteraar roept de toespraak geen bewondering op, maar verbijstering. In het politieke theater dat hij als decor kiest, het Capitool en omstreken, loopt het totaal anders dan waarop hij had gerekend. Kamala Harris, als vicepresident de voorzitter van de Senaat, slaat de toespraak demonstratief over met als excuus een agendaprobleem. Zij ontvangt hem wel, maar met als boodschap dat de oorlog onmiddellijk moet stoppen, en zelfbeschikking voor de Palestijnen haar evenveel waard is als het lot van de Israëliërs. Hij krijgt Biden ook te spreken, maar die steekt niet onder stoelen of banken dat hij woedend is op Netanyahu. Het plan voor een bestand, waarover nu al maanden wordt onderhandeld, kwam goeddeels uit de koker van Israël, maar nu houdt Bibi de boot af. Hoewel terugkeer van de gijzelaars, een wapenstilstand in fases en de terugtrekking door Israël uit Gaza de kernpunten van dat plan zijn, hervat Bibi de aanvallen en maakt duidelijk zijn leger niet uit Gaza te willen terughalen. Biden, die zichzelf graag een zionist noemt – ‘dat kan als niet-Jood prima’, stelt hij – is het eens met de Democratische fractievoorzitter in de Senaat, Chuck Schumer, die Netanyahu al maanden geleden opriep om af te treden en verkiezingen uit te schrijven. Geen omhelzing meer voor Bibi van Biden, dus. Misschien ontmoet hij zijn soul-mate Trump nog, maar diens bromance met Bibi is bekoeld sinds die als een van de eerste buitenlandse leiders Biden feliciteerde met zijn overwinning in 2020. U weet wel – van die gestolen verkiezingen. Bibi zal het ongetwijfeld allemaal spinnen als een groot succes, maar ooit moet hem toch duidelijk worden dat hij simpelweg niet langer gewenst is. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet wil Wopke Hoekstra voordragen voor nog eens vijf jaar als Eurocommissaris. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit hoe Hoekstra zich heeft gepositioneerd in deze rol en welke portefeuille hij zou kunnen krijgen. Samen met Bernard Hammelburg gaat hij ook in op het bezoek van minister Koeleba (Buitenlandse Zaken) aan China.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het bericht waar veel mensen vanuit gingen is er dan toch. Joe Biden trekt zich terug uit de verkiezingsrace. In deze extra nieuwsuitzending praat Liesbeth Staats je bij met Amerika-correspondent Jan Postma, buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Amerikanist Koen Petersen. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als de F-16-gevechtsvliegtuigen eenmaal boven Oekraïne vliegen, zullen ze niet meteen verschil brengen op het slagveld. De F-16’s kunnen namelijk nog niet in combinatie met grondtroepen worden ingezet, zegt minister van Defensie Ruben Brekelmans in BNR De Wereld. ‘Dat vraagt meerdere jaren training van al die krijgsmachtonderdelen samen. We weten allemaal dat het nu met Oekraïne niet mogelijk is om te doen.’ Luister ook | Jaap de Hoop Scheffer: 'Mijn zorg is dat we weer niet kunnen leveren aan Oekraïne' Brekelmans zegt dat het een 'uitzonderlijke prestatie' is dat de gevechtsvliegtuigen al zo snel voor Oekraïne de lucht in gaan. 'Het voelt heel lang, omdat we er een jaar mee bezig zijn. Maar normaal duurt het opleiden van onze vliegers voor F-16's vele jaren. Dat hebben we nu voor Oekraïense vliegers in iets meer dan een jaar gedaan.' Bernard Hammelburg praat samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn een halfuur met minister Brekelmans. Luister ook | Extra: De Trump-ublikeinse conventie Messiaanse factor op Republikeinse conventie Na de schok rond de mislukte moordaanslag op Donald Trump vieren de Republikeinen deze week feest op de Republikeinse conventie in Milwaukee, Wisconsin. Amerikanist Koen Petersen denkt dat dit het moment kan zijn voor verzoening in de Amerikaanse politiek. Wel is hij verrast door de keuze voor Trump om JD Vance te kiezen als running mate. Amerika-correspondent Jan Postma vertelt over de speech die Vance op de conventie gaf.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard Hammelburg en Europaverslaggever Geert Jan Hahn bespreken in De Ochtendspits met Bas van Werven de herverkiezing van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Ook hebben ze het over het plan van de Duitse regering om de steun voor Oekraïne te halveren, en de tanende positie van Joe Biden. Minister van Defensie Ruben Brekelmans is vanmiddag voor het eerst te gast in BNR De Wereld. Dat hoor je vanmiddag om 15:00 op BNR en daarna in de BNR-app of je favoriete podcastapp.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedereen mag van mening zijn dat in het brein van Viktor Orbán een chipje los zit. Hoe bedenk je anders om, zonder overleg met je EU-partners, op een zogenoemde ‘vredesmissie’ naar Zelensky, Poetin, Xi Jinping en Donald Trump te gaan? Terwijl je net voor een half jaar EU-voorzitter bent geworden. Allemaal waar, maar de reactie van de Europese Commissie en een aantal lidstaten is van het niveau kleuterschool. Wij gaan lekker niet naar Boedapest voor het gebruikelijke informele bezoek aan een nieuwe voorzitter, zegt de Europese Commissie. En ook niet naar andere bijeenkomsten in Hongarije. We sturen wel een paar ambtenaren. Lekker puh. Nederland toont gepaste terughoudendheid, maar veel EU-staten gaan er met gestrekt been in . Toegegeven: Orbán maakt het ons niet makkelijk. Volgens het Duitse Bild heeft hij nu voorgesteld dat de lidstaten de banden met Rusland herstellen. Dat is een slag in de lucht. Formeel zijn die banden er nog, want we hebben gewoon diplomatieke betrekkingen en ambassades. Maar zakelijke, culturele en wetenschappelijke relaties zijn er niet meer. Alleen maakt Orbán een denkfout, want als er één land is dat die betrekkingen niet meer wil is het Rusland. De spanningen tussen Hongarije en Brussel duren al meer dan tien jaar. Als puntje bij paaltje komt, bijvoorbeeld bij het vaststellen van steun aan Oekraïne, of de lobby voor een nieuwe Secretaris-Generaal van de NAVO, lukt het doorgaans wel om Orbán te vermurwen. Meestal met geld, zoals het ontdooien van bevroren tegoeden of andere trucs van de kassier van de EU. Wij gewone stervelingen noemen dat chantage en corruptie. Maar de kern van de zaak is simpel. Hongarije is een van de 27 EU-lidstaten, en heeft dus recht op zijn plaats in de voorzitterscarrousel. Omdat er een in hun ogen foute meester voor de klas staat, besluiten de kleuters om thuis te blijven. De vorige voorzitter was België. Premier De Croo spoedde zich, met Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in zijn kielzog, meteen naar Kyiv om een toespraak voor het parlement te houden. De vraag is of hij dat heeft gecoördineerd met alle lidstaten, maar dat deed er toen niets toe. Bedevaart-reisjes van premiers, presidenten en ministers naar Oekraïne, bij voorkeur spontaan en onaangekondigd, zijn routine geworden. Om dat te combineren met een bezoek aan Poetin, Xi en Trump is kennelijk verachtelijk. De Unie moet daar nog eens goed over nadenken. Ooit moeten we met Poetin aan de onderhandelingstafel, Xi heeft met het verhaal niet erg veel te maken, en Donald Trump wordt waarschijnlijk de volgende Amerikaanse president. Nogmaals: Orbán is niet helemaal goed bij het hoofd. Maar tenzij de andere EU-landen een middel vinden om Hongarije uit de EU te zetten, doen ze er goed aan een beetje te dimmen. Stelletje kleuters.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard Hammelburg is samen met Europaverslaggever Geert Jan Hahn te gast bij Bas van Werven in De Ochtendspits. Ze bespreken Senator JD Vance, de running mate van Donald Trump, die bekendstaat als zeer conservatief. Ook gaan ze in op de nieuwe vredestop die Zelensky in november wil organiseren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jaap de Hoop Scheffer mocht zich van 2004 tot en met 2009 secretaris-generaal van de NAVO noemen. In die periode werd er al van alles aan Oekraïne beloofd. Dat dat niet gelukt is frustreert De Hoop Scheffer nog steeds. 'We wisten 15 jaar geleden dat we niet konden leveren. En mijn zorg is dat we nu in Washington weer niet kunnen leveren.' Luister ook | 'Het is de vraag of Hezbollah solidair wil zijn met Hamas' Dat zegt De Hoop Scheffer in gesprek met Bernard Hammelburg in een volle zaal in Nieuwspoort in Den Haag. De Hoop Scheffer geeft ons een kijkje achter de schermen van de NAVO en legt uit wat Mark Rutte op zijn bordje krijgt en hoe je als secretaris-generaal van de NAVO te werk gaat. Lees ook | President Biden wil Oekraïne op de valreep zoveel mogelijk steun geven 'Oekraïne heeft meer vrijheid nodig bij inzet Westerse wapens' Na de raketaanval op het kinderziekenhuis in Kiev gaan er meer stemmen op om Oekraïne meer te laten doen tegen de Russische aanvallen. Wat Dick Berlijn, voormalig commandant der strijdkrachten, betreft moet Oekraïne toestemming krijgen om meer doelen op Russisch grondgebied aan te vallen, vanwaar vliegtuigen of raketten gelanceerd worden die richting Oekraïne gaan. Bij dat kinderziekenhuis in Oekraïne staat Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Hij beschrijft hoe is begonnen met het puinruimen en hoe Oekraïne reageert op deze aanval. Over de situatie in Oekraïne na twee jaar oorlog ziet Hahn ook verdeeldheid ontstaan onder de Oekraïense bevolking.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard spreekt met Iwan Verrips in De Ochtendspits over het laatste geopolitieke nieuws. Tijdens de NAVO-top in Washington wordt gesproken over de rol van China in de oorlog en over de lange-termijn steun aan Oekraïne. Een andere zorg tijdens de top is de wankele positie van Biden. Daarnaast gaat het in Washington over de mogelijkheid om doelen in Rusland te raken, en gaan de Verenigde Staten vanaf 2026 langeafstandswapens stationeren in Duitsland.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Over de topconferentie van de 75-jarige NAVO, in Washington, hangt misschien wel een klein beetje feestvreugde, maar vooral de schaduw van het drama rondom de gastheer, Joe Biden. Als die zich niet terugtrekt uit de presidentsrace, is de kans dat Donald Trump de verkiezingen wint aanzienlijk, en staat de toekomst van de NAVO op losse schroeven,See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard spreekt met Bas van Werven in de Ochtendspits over de VN-Veiligheidsraad, die komt vandaag bij elkaar na de Russische aanvallen op Oekraïne gisteren. Ook op de NAVO-top, die vandaag begint, is Oekraïne een belangrijk onderwerp. Daarnaast wordt de toenemende Noord-Koreaanse dreiging besproken, nadat het land de banden met Rusland heeft aangehaald.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het tweede front in de oorlog in het Midden-Oosten lijkt er nu echt te zijn nu de schermutselingen tussen Israël en Hezbollah verder uitbreiden. Volgens brigadegeneraal Han Bouwmeester dreigt een grondoffensief van Israël in het zuiden van Libanon, ook als er een deal met Hamas in Gaza komt. Bouwmeester betwijfelt namelijk of Hezbollah en Hamas echt solidair aan elkaar zijn. 'De Houthi's hebben gezegd te stoppen met hun actie in de Rode Zee als er een staakt-het-vuren komt, maar van Hezbollah hebben we dat nog niet gehoord', aldus Bouwmeester. Luister ook | 'Bliksem kan Ursula von der Leyen in haar gezicht treffen' Shakespeareaans toneelstuk in Iran De Iraanse presidentsverkiezingen gaan vrijdag de tweede ronde in. Het gaat tussen de hardliner Saeed Jalili en de gematigde Masoud Pezeshkian. Al denkt hoogleraar rechtswetenschappen, en zelf ooit vluchteling uit Iran, Afshin Ellian dat het allemaal schijn is en dat we naar een toneelstukje zitten te kijken. Lees ook | Iran kiest nieuwe president, de vraag is of daarmee veel gaat veranderen Bijna helft Nederlanders vreest oorlog met Rusland De steun voor Oekraïne blijft in Europa onverminderd hoog. En dat is belangrijk met de NAVO-top in Washington die in aantocht is komende week. Opvallend is dat bijna de helft van de Nederlanders denkt dat de NAVO en Rusland met elkaar in oorlog komen, beschrijft Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Amerika Podcast Trekt Biden zich terug of niet? | Postma in Amerika We weten dat er veel druk is op Biden om zich terug te trekken. En ook in het Congres zie je zo'n 25 Democraten zich uitspreken voor een andere kandidaat dan Biden. Maar gaat het ook echt zover komen? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De druk op president Biden neemt alleen maar verder toe.Twee Democraten in het Amerikaanse Congres hebben inmiddels Biden opgeroepen om de handdoek in de ring te gooien. En ook Reed Hastings, mede-oprichter van Netflix, én de afgelopen jaren een van de grootste donoren van de Democratische Partij, ziet het niet meer zitten. Toch is er ook een groep Democratische gouverneurs die zeggen dat ze ondanks hun zorgen nog wél achter Biden staan. Je hoort buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In alle opwinding over Joe Bidens dramatische afgang in het debat met Donald Trump zouden we bijna vergeten dat een van de populairste presidenten ooit, Ronald Reagan, op vergelijkbare manier blunderde toen hij in de strijd voor herverkiezing, in 1984, debatteerde met oud-vicepresident Walter Mondale. Vol versprekingen, onbegrijpelijke zinnen en een campagneteam dat in paniek raakte. Biden avant la lettre. Zou hij dementeren?, vroegen de kijkers zich af. Volgens zijn zoon Ron was de Alzheimer waaraan hij later bleek te lijden, toen al begonnen. Reagan was, als oud-radio- en tv-presentator, acteur en gouverneur, misschien wel de beste communicator die het land ooit had gezien. Hij kon goed teksten leren, had een geweldig gevoel voor humor en een feilloze presentatiestijl. Het zinnetje dat hem, in dat desastreuze debat, redde was naar aanleiding van zijn leeftijd – hij was toen 73. ‘Ik maak leeftijd geen onderdeel van deze campagne. Ik ga, voor politieke doeleinden, ook de jeugd en onervarenheid van mijn tegenstander niet misbruiken’. Zelfs Mondale, toen 56, barstte in lachen uit. Reagan deed middagdutjes, zijn vrouw Nancy waakte over elk moment van zijn leven: niet te vroeg op, bijtijds naar bed, memo’s van zijn staf die niet langer mochten zijn dan twee A4-tjes met dubbele regelafstand. En in zijn agenda zaten gekleurde papiertjes, in overleg met een waarzegger, die aangaven op welke dagen hij goed zou scoren, maar ook wanneer hij ontmoetingen en beslissingen moest vermijden. En naar verluidt begroette hij de Princess of Wales in 1985 aldus: ‘Princes David, welkom in Camp Diana’. De herinneringen komen terug, nu ook over Biden zulke verhalen verschijnen. Axios schreef dat hij zoveel mogelijk alleen tussen 10 en 16 uur werkt, dat hij geen grotere groepen medewerkers aankan dan twaalf en dat Jill Biden over Joe waakt zoals Nancy dat deed over Reagan. Omdat hij zo stram loopt, heeft hij speciale schoenen. De beroemde 100 meter van de deur naar Marine One, de helikopter in de tuin doet hij niet meer alleen, maar omringd door medewerkers, zodat de camera’s de schuifelende president niet goed kunnen zien. Terug naar dat debat tussen Reagan en Mondale. De commentaren waren vernietigend, de Wall Street Journal noemde Reagan te oud en fragiel voor het presidentschap, voor de Washington Post was Mondale de duidelijke winnaar. In november van dat jaar verpletterde Reagan zijn uitdager door in 49 van de 50 staten te winnen. Alleen in zijn thuisstaat Minnesota won Mondale. Dus wie weet, Joe. Luister goed naar Jill en zet ‘m op.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De exportvergunning voor onze F16's naar Oekraïne is rond, machtswisselingen in Europa - en mogelijk ook in de VS - zorgen voor zenuwen bij Zelensky en de zijnen, en er is ook deze week weer van alles aan de hand in Israël. Je hoort het van buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese top in Brussel vormt het laatste internationale kunststukje van Mark Rutte als premier van Nederland. Op die top lijkt het erop dat de poppetjes verdeeld zijn in de nieuwe Europese Commissie. Toch ziet VVD-Europarlementariër Bart Groothuis nog veel weerstand tegen Ursula von der Leyen. 'Ik durf er nog geen fles wijn op te zetten.' Geert Jan Hahn is in Brussel en gaat met Groothuis in gesprek. Luister ook | Minister Ollongren: ‘NAVO-norm van twee procent is niet genoeg’ Op de top gaat het ook over de stand van de economie van de EU, naar aanleiding van het Draghi-rapport. Die waarschuwt voor een passieve houding tegenover China. Wat Groothuis betreft worden er meteen handelstarieven ingesteld tegen een hele Chinese sector als een bedrijf daar Europees intellectueel eigendom steelt. Ook roept hij de Commissie op om de Iraanse Revolutionaire Garde op de Europese terreurlijst te plaatsen. Luister ook | Tactisch stemmen brengt zetels ministers in gevaar Bloedbad dreigt voor premier Sunak De Britten mogen op 4 juli een nieuw Lagerhuis kiezen. Naar alle waarschijnlijkheid lopen die voor premier Sunak van de Conservatieven uit op een nederlaag die zijn weerga niet kent. De campagne van Sunak wordt gekenmerkt door blunder na blunder, met het gokschandaal vanuit zijn eigen campagneteam als grootste blunder. Daarover is te gast Groot-Brittannië-correspondent Lia van Bekhoven. Luister ook | Amerika Podcast Trump dreigt nu zelf met rechtszaak | Postma in Amerika Donald Trump heeft al genoeg rechtszaken tegen hemzelf lopen, maar dat weerhoudt hem er niet van om er zelf ook één te willen starten in Pennsylvania. De reden: een campagnespotje. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat miljoenen Palestijnen, driekwart eeuw na de vlucht of verdrijving van hun voorouders uit de nieuwe staat Israël, in de omringende landen nog steeds in vluchtelingenkampen zitten, is een aberratie. In Jordanië, Syrië, Libanon, de Westbank en Gaza leven ze met nauwelijks burgerrechten, en als enige houvast de illusie dat ze ooit zullen terugkeren. Ze worden in leven gehouden door een in 1949 opgerichte VN-organisatie, UNRWA, de United Nations Relief and Works Agency, gevestigd in Amman en Gaza. Ook dat is een aberratie. UNRWA is een politieke splijtzwam, en dat is best begrijpelijk. De critici zeggen: het kan toch niet waar wezen dat Palestijnen, waaronder Hamas, op de zak leven van de internationale belastingbetaler? De verdedigers zeggen: de Palestijnen kunnen het ook niet helpen, en zonder UNRWA zouden ze geen inkomsten, medische verzorging en onderwijs hebben. Dat UNRWA controversieel is zal niemand ontkennen. En van tijd tot tijd slaat er een politieke stop door. In het voorjaar was dat een Israëlische onthulling dat een groep van naar schatting twaalf UNRWA-personeelsleden actief hadden meegedaan aan de bloedige inval door Hamas in Israël op 7 oktober. Een aantal landen, waaronder Nederland, schortte de contributie aan UNRWA op. Toen een onderzoek door de VN tot de conclusie kwam dat Israël onvoldoende bewijsmateriaal had overlegd – zonder de beschuldiging te weerspreken – hervatten de meeste landen hun betalingen. Nederland bleef twijfelen, ondanks een geheim ambtelijk advies aan demissionair minister Bruins Slot van Buitenlandse Zaken over de gevolgen van een betalingsboycot. Rode kaart Nu zijn honderd Israëliërs bij de rechtbank in New York een procedure tegen UNRWA begonnen met als beschuldiging dat Hamas een miljard dollar van de hulp achterover heeft gedrukt voor de financiering van tunnels en wapens voor aanvallen op Israël, waaronder die van 7 oktober. De onderbouwing is, als het allemaal klopt, een vette rode kaart voor de VN. UNRWA doet betalingen aan de Palestijnse Autoriteit in Ramallah. Die vervoert tonnen in cash dollars per vrachtauto, via Israël, naar de 13.000 UNRWA-werknemers in Gaza. Die kunnen niets met dollars, en dus wisselen ze die via een geldhandelaar in Gaza om in Israëlische sjekels, het officiële betaalmiddel. Daarbij neemt de geldhandelaar een hoge commissie, die terugstroomt naar Hamas. Waarom in cash dollars per vrachtauto? Niemand weet het. Waarom geen rechtstreekse overmaking vanuit Ramallah in sjekels? Niemand weet het. Waarom Hamas, behalve tunnels, niet ook schuilkelders maakt? Ook dat weet niemand. Eerste reactie De eerste reactie van UNRWA was dom. ‘Wij kunnen niet worden aangeklaagd, want als VN-ambtenaren zijn we onschendbaar’, zei een woordvoerder. Dat valt nog te bezien, want het UNRWA-kantoor in New York ligt buiten het VN-domein. Maar daar gaat het natuurlijk niet om. Waar het wel om gaat, is of de klacht klopt. Die eerste, schichtige reactie van UNRWA, lijkt een bevestiging. Tijd voor een écht onderzoek. En niet door de VN, want dat is de slager die zijn eigen vlees keurt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nieuw op BNR: Café de Paris Waar gaat het heen met la douce France? Wat betekenen de parlementsverkiezingen daar voor ons in Nederland, en voor de rest van Europa? In Café de Paris hoor je het laatste Franse verkiezingsnieuws. Vanaf 23 juni krijg je 2 weken lang, iedere ochtend bij je croissant en je café au lait een update over de stand van zaken. Met correspondent Eva Rammeloo en presentator Stefan de Vries. Abonneer je nu en mis geen enkele aflevering. A bientôt!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Afzwaaiend demissionair minister van Defensie Kajsa Ollongren is blij dat Nederland voldoet aan de NAVO-norm in 2024, maar ze vindt het eigenlijk niet genoeg. Dat zegt ze in gesprek met Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Ook reageert Ollongren blij op de benoeming van Mark Rutte als nieuwe secretaris-generaal van de NAVO. Luister ook | 'Gaza-oorlog alleen opgelost bij tweestatenoplossing mét Palestijnse betrokkenheid' Rutte nieuwe secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte wordt definitief de nieuwe secretaris-generaal van de NAVO. De Roemeense president Klaus Iohannis heeft zich teruggetrokken, en daarmee zijn er geen tegenkandidaten meer over en steunen alle NAVO-lidstaten Rutte. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit hoe de benoeming van Rutte nu in zijn werk gaat en wat hem zo populair maakt binnen de NAVO. Lees ook | Mark Rutte wordt secretaris-generaal van de NAVO, krijgt steun van alle landen Rusland in oorlog met zichzelf President Poetin heeft Rusland steeds meer in zichzelf laten keren. In de afgelopen twee jaar is dat in een stroomversnelling gekomen. Toch is er wel degelijk verzet tegen de oorlog in Oekraïne in het land. Daarover schreef Eva Cukier het boek Ruzland: land in oorlog met zichzelf en de wereld. Cukier was correspondent in Rusland voor NRC, maar werd vorig jaar uit veiligheidsoverwegingen teruggehaald. Luister ook | Russisch-Noord-Koreaanse bromance; ‘geen verschil op Oekraïens slagveld’ Trump hekelt/houdt van Milwaukee | Postma in Amerika De Republikeinen houden hun conventie in Milwaukee. Maar vrijdag werd bekend dat Trump dat eigenlijk maar een rotstad vindt. Trump zelf spreekt dat tegen en zegt dat hij heel veel houdt van de stad! Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | #237 Bidens balanceeract en cheap fakes Kom naar BNR De Wereld LIVE! Op maandag 8 juli komt BNR De Wereld LIVE vanuit het Haagse perscentrum Nieuwspoort, met als speciale gast Jaap de Hoop Scheffer. Hij gaat ons een kijkje achter de schermen van de NAVO geven. Kaartjes zijn verkrijgbaar via Nieuwspoort.nl.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geert Jan en Bernard bespreken met Bas van Werven de situatie in het Midden-Oosten. Daar escaleert de strijd nu de spanningen tussen Israël en Hezbollah alleen maar verder oplopen. Ondertussen is Vladimir Poetin op bezoek bij zijn Noord-Koreaanse collega Kim Jong-un. En tot slot wordt de positie van Mark Rutte als nieuwe NAVO-topman natuurlijk ook besproken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vladimir Poetins reis naar Noord-Korea, deze week, roept in de westerse wereld grote ongerustheid en verontwaardiging op. Hoe durft Poetin van Kim Jong-un munitie te kopen voor de oorlog in Oekraïne? En hoe haalt Poetin het in zijn hoofd Kim te belonen met technologie voor ballistische raketten, hulp bij het lanceren van satellieten en kennis voor de verdere ontwikkeling van kernwapens? Dat is immers allemaal verboden in een hele stapel resoluties van de VN-Veiligheidsraad? Antwoord: omdat Poetin dat allemaal aan zijn zolen lapt. Sinds de handelsrelatie met het Westen zowat is stilgevallen – in elk geval officieel – haalt hij de betrekkingen met andere landen aan. Iran en Noord-Korea zijn gepromoveerd tot Russische bondgenoten, om nog maar niet te spreken van China, want dat is voor de Russen nu een dierbare vriend. NAVO-chef Jens Stoltenberg dreigde China, tijdens een bezoek aan Washington, met harde maatregelen. Wat dan wel? Nou, als China mooi weer speelt met Rusland, zal dat ten koste gaan van de Chinese relatie met het Westen. De zoveelste slag in de lucht over China, want de handelsrelaties tussen de VS, Europa en China zijn vooralsnog ijzersterk. Dus China zal – terecht – denken: wie is die meneer Stoltenberg dan wel? Er zit in al deze ontwikkelingen een enorme dosis woede en frustratie, en Stoltenberg heeft net zoveel recht op zijn slag in de lucht als allerhande gefrustreerde westerse landen die China bij voortduring met hel en verdoemenis dreigen omdat het Rusland moreel en militair helpt bij de oorlog in Oekraïne. Rusland heeft bondgenoten die helpen met de oorlog tegen Oekraïne. Schande, vinden wij dat. Daar zit een behoorlijke dosis hypocrisie in. Iran helpt Rusland met drones, Noord-Korea met munitie en China met onderdelen voor de wapenproductie. Het Westen helpt Oekraïne met munitie, drones, geavanceerde wapens, afweergeschut, raketten die Russische grondgebied bereiken, F-16 gevechtsvliegtuigen, inlichtingen, logistiek, begrotingssteun, de toezegging om lid te worden van de EU en de NAVO, en hoogmogenden uit alle windstreken die voortdurend in Kiev neerstrijken om Zelensky een politieke knuffel te geven. Dat vindt Rusland allemaal een schande. Het roept de vraag op waar het principiële verschil zit tussen Rusland dat door zijn bondgenoten wordt geholpen bij de oorlog tegen Oekraïne, en Oekraïne dat door zijn bondgenoten wordt geholpen bij de oorlog tegen Rusland. Ja, Rusland is begonnen, maar Poetin vindt dat Oekraïne hem heeft uitgedaagd. En ja, er bestaat in morele zin zoiets als gelijk en ongelijk. Het morele gelijk ligt bij Oekraïne en het Westen. Maar dat vindt alleen het Westen – niet Azië, niet Afrika. Als we een supermacht als China bedreigen met strafmaatregelen, zoals Stoltenberg doet, dan moeten we de daad bij het woord voegen. Geen idee of Stoltenberg een iPhone gebruikt, maar als hij dat doet, moet hij die even openmaken om te kijken waar zijn toestel is geassembleerd. Juist – in China.See omnystudio.com/listener for privacy information.