De Wereld | BNR

Nadat de Amerikaanse resolutie in de Veiligheidsraad over een voorstel voor een staakt-het-vuren is aangenomen, traineert Israël de boel en stelt Hamas extra voorwaarden. Die voorwaarden zijn volgens de Amerikaanse minister Blinken van Buitenlandse Zaken deels onwerkbaar. Buitenlandcommentator Jan van Benthem van het Nederlands dagblad wijst op het belang van de tweestatenoplossing, waar alle bondgenoten van Israël de nadruk op leggen. Daarbij hoort ook Palestijns bestuur. Luister ook | 'Oekraïne vreest ruk naar rechts in Europa' Macron maakt de vlucht naar voren De Europese verkiezingen zijn een fiasco geworden voor de Franse president Macron. En dus neemt hij de vlucht naar voren en komen er nieuwe parlementsverkiezingen. Een slimme zet of juist heel erg roekeloos? Daarover Niek Pas, historicus en Frankrijkspecialist aan de Universiteit van Amsterdam. Luister ook | BNR De Wereld meets Café Europa: De Europese verkiezingen G7-leiders hebben zo hun eigen sores De G7-leiders komen vandaag bijeen in Puglia, Italië. Op de agenda: steun aan Oekraïne, de Chinese relaties met Rusland en onrust in het Midden-Oosten. Overvol programma dus al, en dan hebben de leiders OOK nog allerlei binnenlandse problemen aan hun hoofd. We werpen een blik op Europa met buitenlandredacteur Michal van der Toorn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de spectaculaire bevrijding van vier gijzelaars door Israëlische special forces is het beeld over de oorlog in Gaza en de kans op een bestand weer een beentje gekanteld. Voor de Israëliërs, van links tot rechts, was het een moment van euforie, voor Netanyahu een kortstondige politieke reddingsboei, voor Gaza een trieste dag met alweer honderden doden, en voor de bemiddelaars een extra complicatie. Misschien wel de wonderlijkste positie is die van de Amerikanen. Geruchten dat die, met speciale adviseurs die al een tijdje in Israël zijn, hebben geholpen met de planning van wat een enorme stunt was, zijn inmiddels van weerskanten bevestigd. Bij die planning behoorde bijvoorbeeld het bouwen van levensgrote maquettes om mee te oefenen. Tegelijkertijd zet de regering-Biden Israël, en vooral Hamas, onder druk om de wapens neer te leggen. ‘Wie gelooft dat de reddingsactie de regering ontslaat van de plicht om een deal te sluiten, leeft in een fantasiewereld’, schreef de invloedrijke columnist Nahum Barnea in Yediot Aharonot’, de grootste Israëlische krant. De urgentie werd onderstreept door drie gebeurtenissen. De eerste was de haast waarmee Netanyahu zich naar de bevrijde gijzelaars spoedde om de eer van zijn succes op te eisen, tot woede van familieleden van de 120 overige gijzelaars, dood of levend, die zelden iets van de premier horen. De tweede was het aftreden van oud-legerleider Benny Gantz uit het oorlogskabinet, omdat Netanyahu weigert met een exitstrategie te komen. Daarmee verdwijnt het enige gematigde lid en radicaliseert het team van Netanyahu nog meer — waarmee Gantz het tegenovergestelde bereikt van wat hij wil. En de derde was de door de VN-Veiligheidsraad aangenomen Amerikaanse resolutie voor het afdwingen van een wapenstilstand. Opmerkelijk omdat Amerika resoluties van andere Raadsleden die een wapenstilstand eisten met veto’s heeft tegengehouden. En nog opmerkelijker omdat Hamas ‘bereid is over de details te onderhandelen’, wat niet hetzelfde is als onvoorwaardelijke aanvaarding. De hoop is — opnieuw — gevestigd op de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Anthony Blinken. Die maakt zijn achtste rondreis door het Midden-Oosten. De nadruk zal liggen op het warm houden van de relatie met Qatar en Egypte. Volgens Ha’aretz zet Qatar Hamas onder druk door de leiders die daar wonen te dreigen met verbanning als ze de wapenstilstand niet uitvoeren. Egypte zet vooral in op het overtuigen van Israël dat een wapenstilstand de enige optie is om de overgebleven gijzelaars vrij te krijgen. Maar de belangrijkste rol speelt Amerika. Bidens boodschap aan Netanyahu is: wij hebben bewezen Israël openlijk en in het geheim te steunen, het is tijd om te laten zien dat je die steun waardeert en naar ons luistert. Amerika is het laatste bastion van steun. Israël kan zich niet veroorloven die te verliezen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Welkom bij deze speciale podcast over de uitslagen van de Europese Verkiezingen. Deze verkiezingen zijn een transnationaal event, niet alleen in Europa overstijgt het grenzen, maar ook in podcastland, want vanuit Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag. Met: Annette van Soest, presentator van de podcast Cafe Europa, Stefan de Vries, BNR Europaverslaggever en goede bekende van Cafe Europa, Bernard Hammelburg, BNR buitenlandcommentator en presentator van De Wereld en via de radiostudio in Amsterdam - BNR Europaverslaggever en host van de podcast Hahn in Europa, Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op basis van de exitpoll van Ipsos wordt GroenLinks-PvdA met 8 zetels de grootste Nederlandse partij in het Europees parlement. De PVV groeide het hardst, van 1 naar 7 zetels, maar lijkt de linkse combinatie voor zich te moeten dulden. Europarlementariër Mohammed Chahim: ‘Ik hoop nog op een extra zetel, maar acht is fantastisch’. De nummer 2 op de lijst van GroenLinks-PvdA roemt de eigen campagne, en is blij met de Europese koers die de uitslag laat zien. ‘Moge het duidelijk zijn: Europa mag niet van binnen worden afgebroken. We moeten sámen zorgen dat één en één meer dan twee is.’ Politiek verslaggever Leendert Beekman beaamt dat deze uitslag voor GroenLinks-PvdA een 'grote opsteker’ is. PVV-leider Geert Wilders noemt zijn partij ‘de grootste winnaar’, hij wil nog niet ingaan op de eventuele winst van GroenLinks-PvdA tot de uitslag definitief is. Volgens Wilders zou zijn partij alsnog als winnaar uit de bus kunnen komen. Leendert Beekman denkt er toch teleurstelling bij de PVV zal zijn. 'De ruk naar rechts is er naar mijn mening niet echt gekomen. De partijen die in november bij de nationale verkiezingen hoog scoorden, hebben het nu minder goed gedaan.' Een andere partij die tevreden is met deze uitslag is het CDA. Ondanks dat de geplaagde christendemocraten een zetel lijken te verliezen, is de Europese lijsttrekker Tom Berendsen content. ‘Als ik zie waar we vandaan komen na de Tweede Kamerverkiezingen, zien we dit als vertrouwen dat we van de kiezer hebben gekregen.’ Partijen die zich recent afsplitsten van het CDA doen het daarentegen minder goed dan verwacht, BBB en NSC koersen beide op 1 zetel. De vraag is of het CDA ermee akkoord gaat dat deze partijen zich aansluiten bij de Europese fractie van christendemocraten de EVP. ‘Daar gaan we het nog over hebben, bijvoorbeeld ook met BBB, maar als zij dezelfde lijn vasthouden als tijdens de campagne, kunnen we niet samen in één fractie.’ Malik Azmani lijsttrekker van de VVD is tevreden 'maar je hoopt natuurlijk altijd op meer'. Ook bij de BBB reageert lijsttrekker Sander Smit verheugd over de zetel van zijn partij, 'De BBB is absoluut geen eurosceptische partij’. Tot slot is ook D66-leider Gerben-Jan Gerbrandy noemt de uitslag ‘een super resultaat’ en spreekt van een ‘duidelijk signaal van de kiezer naar de coalitie’See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoewel Oekraïne geen EU-lid is en dus ook niet mag stemmen leven de Europese verkiezingen meer dan anders. Oekraïners kijken toch bezorgd naar een eventuele ruk naar rechts. 'Oekraïners vragen zich af of wij wel begrijpen hoe groot de dreiging van Rusland is', zegt Oekraïne-correspondent Chris Colijn. Hij is te gast samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Het BNR EU-debat Modi blijft aan de macht in India, maar vraag niet hoe De Indiase premier Modi heeft de verkiezingen in India voor de derde keer gewonnen, maar deze keer is hij zijn absolute meerderheid kwijt. Tot verbazing van velen, onder wie India-kenner en bijzonder hoogleraar politieke antropologie Ward Berenschot. Hij was tijdens de verkiezingen in India en vertelt waar deze tegenslag voor Modi vandaan komt. Lees ook | 'Verlies Modi is welkome verandering, einde aan persoonlijkheidscultus' MAGA-Republikeinen door het lint na veroordeling Trump | Postma in Amerika Een week na de veroordeling van Trump door de jury in de zwijggeldaffaire met pornoster Stormy Daniels is de 'storm' nog altijd niet gaan liggen. Republikeinen, onder wie Marjorie Taylor Greene, pleiten voor harde maatregelen tegen de overheid. Biden 'grijnst' ondertussen. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je dreigt, moet je bereid zijn je dreigement uit te voeren. Anders sta je voor gek. Een rode lijn trekken en dan niets doen, over Syrische chemische wapens, of over Rafah, of over de verpulvering van Oekraïne – het maakt politici tot praatjesmakers. De uitdrukking ‘rode lijn’ moet weg uit het politieke vocabulaire. Bush. Obama, Biden, maar ook de Britten en wij zelf zijn besmet met het rode-lijn-virus. Waar we ook gek op zijn is deadlines. Er moet en zal op 26 juni een nieuw kabinet zijn. Want anders kunnen die arme politici niet op reces, ach gossie, en dan moet het demissionaire kabinet misschien nog één keer een begroting maken. Wij Burgers van Buiten het Binnenhof – zeg maar BBB – worden echt niet boos als het een dagje of weekje langer duurt, hoor. Of als er weer eentje woedend wegloopt van de formatietafel, want die schuift later gewoon weer aan. Van die rode lijnen moeten we af. George W. Bush noemde in 2003 de ontwikkeling van kernwapens door Noord-Korea of Iran een rode lijn. Beide landen gingen ongehinderd door met het ontwikkelen van hun nucleaire programma’s, en Noord-Korea testte zelfs een atoombom. Na het vertrek van Bush volgden nog vijf tests. Obama dreigde in 2012 Syrië binnen te vallen als Assad in de burgeroorlog chemische wapens zou gebruiken, want dat was een rode lijn. Maar hij deed niets toen dat toch gebeurde. En nu noemt Joe Biden een inval in de Gazaanse stad Rafah een rode lijn. Die inval is aan de gang, maar het afdwingen van een wapenstilstand, waarnaar de Gazanen en de Israëlische bevolking snakken, blijft uit. Intussen zijn de schermutselingen tussen Israël en Hezbollah uitgegroeid tot een echte oorlog, en beschieten de Houthi’s vanuit Jemen het zuiden van Israël. Het is te hopen dat Biden ophoudt met geneuzel over een kennelijk ongedefinieerde rode lijn en vol inzet op zijn bestandsvoorstel. Want dat lijkt echt indruk te maken op de moegestreden vijanden. Hier zou een deadline weldegelijk welkom zijn. Het is de hoogste tijd voor twee volkeren voor rust, verwerking van rouw en wederopbouw – from the river tot he sea. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Italië levert een luchtafweersysteem voor Oekraïne. Zelensky is in de Filipijnen om steun te zoeken in Azië voor de vredesconferentie die in juni georganiseerd wordt in Zwitserland. Geert Jan Hahn en Bernard Hammelburg bespreken deze ontwikkelingen met Bas van Werven en nemen daarna de onderhandelingen in Gaza door, want komt er nu eindelijk een staakt-het-vuren?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe kunnen we Oekraïne en onszelf zo goed mogelijk beschermen tegen Rusland? Wat moeten we met migratie? En hoe moet onze relatie met China eruitzien? Thema's die we met verschillende politieke partijen bespreken in het BNR EU-debat onder leiding van Bernard Hammelburg, als opmaat naar de Europese Verkiezingen. Aan het debat doen mee: Thijs Reuten (GL/PvdA) Gerben-Jan Gerbrandy (D66) Dirk Gotink (NSC) Lennart Salemink (VVD) Onze expert dit debat is BNR-Europaverslaggever Geert Jan Hahn. De BNR Verkiezingsdebatten In aanloop naar de Europese verkiezingen op 6 juni organiseert BNR vier verkiezingsdebatten over specifieke thema's. De debatten worden uitgezonden op BNR en zijn daarna te beluisteren op www.bnr.nl en je favoriete podcastapp.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rutte laat nog weinig kwijt over zijn gooi naar de positie van secretaris-generaal van de NAVO. Slowakije, Hongarije en Roemenië liggen nog dwars en willen graag toezeggingen voordat het zover is. De huidige secretaris-generaal, Stoltenberg, liet zich positief uit over de mogelijkheid voor Oekraïne, om ook Russische doelen te raken. Er lijkt een draai te komen over de opvattingen omtrent het leveren van lange afstandswapens. Tot slot nog Gaza, Israël claimt de grens met Egypte bij Rafah volledig onder controle te hebben. Wanneer is Israël tevreden met de bereikte resultaten? Geert Jan Hahn en Bernard Hammelburg bespreken het met Bas van Werven.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toen Donald Trump in 2018 uit – wat hij noemde – ‘de slechtste deal uit de geschiedenis’ stapte, de nucleaire overeenkomst met Iran, was de reflex uit Teheran: dan gaan we versneld door met het verrijken van uranium. Naar nu blijkt hebben ze inmiddels een enorme voorraad, en zijn ze nog maar een stap verwijderd van de atoombom. Het Atoomagentschap van de VN, het IAEA, slaat alarm. Iran heeft volgens het Atoomagentschap 142 kilo uranium verrijkt tot 60 procent, ruim 45 kilo meer dan drie maanden geleden. Verrijking van 60 procent naar 90 procent, wat technisch niet erg ingewikkeld is, is nodig voor de productie van een atoombom. In totaal heeft Iran 6.200 kilo uranium in voorraad, 656 kilo meer dan drie maanden geleden. Het is niet denkbeeldig dat er in het geheim meer is en meer wordt verrijkt. Iran blijft volhouden dat het allemaal gaat om vreedzame doeleinden: het opwekken van energie. En omdat het land ondertekenaar is van het non-proliferatieverdrag, is dat op zichzelf toegestaan. Voorwaarde is dat het Atoomagentschap onaangekondigd of met voorkennis inspecties mag doen en camera’s mag ophangen. Dat wordt door Iran systematisch gesaboteerd. Het is zonneklaar dat Iran liegt. Voor een kerncentrale die het elektriciteitsnet voedt is verrijkt uranium van drie tot vijf procent meer dan voldoende. Voor de fabricage van medische isotopen is eveneens laag verrijkt uranium genoeg. Een plausibele verklaring waarom zoveel uranium zozeer verrijkt moet worden heeft Iran nog nooit gegeven – alleen een voorstel om erover te praten als Amerika en andere westerse landen de sancties tegen het land beëindigen. Amerika, Israël en Saoedi-Arabië zijn de landen die zich het meest zorgen maken, en met recht. De Saoedi’s willen graag Amerikaanse hulp bij het opzetten van een eigen nucleair programma, Israël heeft al kernwapens, en dus dreigt in de regio een nieuwe en gevaarlijke wapenrace. Frankrijk en het VK willen Iran aanpakken op de volgende IAEA-vergadering, Biden probeert te sussen, in elk geval tot na de presidentsverkiezingen. Nu even niet nóg een oorlog. Dat de moellahs nu extra vaart zetten achter het nucleaire programma heeft wellicht te maken met de zeperd van vorige maand, toen een massale drone- en raketaanval op Israël totaal mislukte. Dan is dreigen met een atoomwapen – en dat is dit – een geconditioneerde reflex, zoals we gewend zijn van Poetin bij tegenslag. Reken maar dat in Israël en op de Amerikaanse bases in Qatar en Bahrein de aanvalsplannen klaarliggen. Dat weten de moellahs ook, dus nu maar hopen dat hun verstand het wint van hun verbeten woede.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Biden heeft gereageerd op de dood van tientallen Palestijnen in een vluchtelingenkamp bij Rafah. Netanyahu bestempelde de gebeurtenis als een 'tragische fout'. Europese landen proberen te reageren maar worden geremd door haar logheid, er moet volgens hun gepraat worden over het het associatieverdrag dat de EU met Israël heeft. Daarnaast bezoekt Rutte Tsjechië en Kazachstan om te pleiten voor de zaak Oekraïne. Geert Jan Hahn en Bernard Hammelburg bespreken het met Bas van Werven.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne komt week na week verder in het nauw in de oorlog tegen Rusland. Minister Bruins Slot van Buitenlandse Zaken wil nu dat Oekraïne Westerse wapens ook in mag zetten om doelen in Rusland onder vuur te nemen. Een goede stap volgens Pieter Cobelens, voormalig baas van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Wat hem betreft moet er ook een no fly-zone bijkomen. Luister ook | Kati Piri (GL/PvdA) over opt-out op migratie: 'Kans daarop is 0,0' Over de situatie in Gaza denkt Cobelens dat het eindspel is begonnen. "Als Israël nog verder gaat dan worden ze een bezettingsmacht. Terwijl ze juist aangeven dat ze dat niet willen in Gaza." Toch is een totale aanval op de stad Rafah nog niet van de baan. Gemarteld door president Raisi De dood van de Iraanse president Ebrahim Raisi gaat niets veranderen in Iran, dat vreest schrijver en cultureel psycholoog Keyvan Shahbazi. Op 17-jarige leeftijd ondervond hij de gruwelen van Raisi aan den lijve. Hij werd door de voormalig president gemarteld. Zijn ervaringen beschrijft hij in het autobiografische boek 'De Amerikaan van Karadj'. Lees ook | Dood Iraanse president Raisi zal weinig veranderen: ‘Opvolger zal naar de pijpen van de ayatollah dansen’ Ook Turks-Cyprus mag stemmen voor het Europees Parlement Cyprus behoort niet tot de NAVO maar wel tot de Europese Unie. Dat geldt ook voor het Turkse noorden van de gespleten eilandstaat. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is op Cyprus en beschrijft hoe de verkiezingen leven en wat losstaande incidenten op het eiland. Luister ook | Amerika Podcast 'Denktank-Haley' gaat voor Trump | Postma in Amerika Nikki Haley legde het in de voorverkiezingen af tegen Donald Trump, maar nu gaat ze toch op hem stemmen. Dat zei ze op een evenement van een denktank waar ze zich bij heeft aangesloten. Ze is ineens een stuk minder fel dan ze in haar verkiezingscampagne was, beschrijft Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rutte heeft nog geen goedkeuring van Slowakije voor zijn beoogde positie als secretaris-generaal van de NAVO. De bal ligt bij Rutte zelf, dat zegt het Slowaakse ministerie van Buitenlandse Zaken tegen BNR. Geert Jan besprak het nieuws vanochtend met Bas van Werven in de ochtenduitzending. Lees het nieuws over de positie van Slowakije tegenover de kandidatuur van Rutte op BNR.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Internationale Strafhof heeft gisteren om arrestatiebevelen gevraagd tegen drie Hamas-kopstukken en de Israëlische premier, Benjamin Netanyahu. De bevelen zijn nog niet officieel, maar ze hangen wel boven het hoofd van de kopstukken. Internationaal maakt het arrestatiebevel veel los, er is kritiek op de presentatie en de gelijkstelling van de daden van Hamas en Israël. Iwan Verrips en Michiel Jurrjens praten erover met Bernard Hammelburg in De Ochtendspits.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu tegen Bibi Netanyahu een internationaal opsporingsbevel van het Internationale Strafhof in de maak is, en zo ongeveer elke Israëlische bondgenoot en een aantal prominente politici en groepen in eigen land niet kunnen wachten totdat hij het veld ruimt, is de vraag hoe lang hij nog als premier overeind blijft. En waarop is zijn onwrikbare koppigheid gebaseerd? Duidelijk is dat hij niet wil onderhandelen maar winnen, terwijl – behalve hij zelf en twee extreemrechtse coalitiegenoten – niemand in een zege gelooft. En dat voor hem een eindoplossing met een onafhankelijk Palestina onbespreekbaar blijft. Hij vecht tegen windmolens. Heeft hij in alles ongelijk? Nee, want dat er in Rafah nog een hoop Hamasstrijders zitten is ongetwijfeld waar, evenals het bestaan van een nog altijd enorm tunnelcomplex onder de stad, dat voor een deel onder de zuidgrens doorloopt naar Egypte. Langs die route komt aanvoer voor Hamas binnen en vluchten ook een hoop mensen naar Egypte. Waarbij de meest navrante vraag is waarom toegang tot de tunnels voor gewone burgers verboden is. De meeste Gazanen die momenteel de stad ontvluchten, zouden gemakkelijk in die tunnels kunnen schuilen. Dat is bijna net zo bizar als het feit dat Hamas wel tunnels heeft gebouwd, maar geen schuilkelders. Het is niet voor niets dat er ook tegen de leiders van Hamas een internationaal arrestatiebevel komt, dat over meer gaat dan de pogrom van 7 oktober. Los van de vragen over schendingen van het oorlogsrecht, is er de enorme druk op Netanyahu in eigen land. Er zijn voortdurend grote demonstraties van Israëliërs die terecht eisen dat alle aandacht uitgaat naar de gijzelaars. Hij heeft zijn eigen onderhandelaarsteam, Mossad-chef David Barnea, Shin-Bet-directeur Ronen Bar en IDF-generaal Nizan Alon, na maanden van overleg met Amerika, Qatar, Jordanië en Egypte, een trap na gegeven met de opmerking ‘jullie snappen niets van onderhandelen’. Benny Gantz, oud-bevelhebber van de krijgsmacht en lid van het oorlogskabinet, heeft een ultimatum aan Netanyahu gesteld: kom voor 8 juni met een plan voor na de oorlog, anders ben ik weg. Hij wil een belofte dat Israël voor Gaza een internationale vredesmacht aanvaardt, en de nog steeds uitgestoken hand van Saoedi-Arabië schudden, als onderdeel van een toekomstig streven naar een tweestaten-oplossing en stabiliteit in de regio. Voor Netanyahu totaal onbespreekbaar. Het is dezer dagen hip om de Gaza-oorlog aan 76 jaar Israëlische geschiedenis toe te schrijven. Dat is de wereld op z’n kop. Deze oorlog is het gevolg van een barbaarse misdaad op 7 oktober. Netanyahu heeft geblunderd en is in de val gelokt, maar hoe meedogenloos hij ook terugslaat en hoe dringend hij ook weg moet – deze oorlog is niet zijn schuld. See omnystudio.com/listener for privacy information.

PVV, VVD, NSC en BBB zijn er nu dan echt uit over het vormen van een coalitie. Kati Piri, buitenlandwoordvoerder in de Tweede Kamer voor GroenLinks/PvdA is geschrokken van het regeerakkoord. 'We zijn op het dieptepunt beland.' Over de opt-out die de nieuwe coalitie in Europa op migratie wil is ze stellig. 'Ik durf een weddenschap aan dat ze dit niet voor elkaar gaan krijgen.' Luister ook | Koerswijziging aanstaande in Brussel: 'Zwaartepunt naar verdeeld rechts' Een opt-out op migratie kan volgens Piri alleen als er een verdragswijziging wordt doorgevoerd. 'Daar moeten alle andere EU-landen dan mee akkoord gaan. Met mijn 14-jaar ervaring in Brussel weet ik dat de kans daarop 0,0 is.' Piri wijst er ook op dat dit soort Europese afspraken gemaakt zijn in het kader van solidariteit. Die staat volgens haar nu onder druk. Wel is Piri blij dat de steun voor Oekraïne blijft en 'het is echt goed' dat de 2 procent-NAVO-norm wordt vastgelegd. Lees ook | Poetin bezoekt ‘oude vriend’ Xi, Rusland en China kruipen verder naar elkaar toe Stoelendans in het Kremlin Oekraïne lijkt de wind in de zeilen te hebben aan het front in Oekraïne. Zo wordt de verovering van de Oekraïense stad Robotyne geclaimd door de Russen. Desondanks heeft Poetin zijn minister van Defensie Sjoigoe vervangen voor meneer Belousov, een econoom. 'Sjoigoe was een goede minister, maar niet de juiste man in tijden van oorlog', legt Oost-Europaonderzoeker Bob Deen van Instituut Clingendael uit. Luister ook | #232 Idols bij de rechtbank Jij een debat en jij een debat! | Postma in Amerika Het duurde even, maar ineens zijn ze eruit. Er komen twee debatten aan tussen president Biden en zijn uitdager Donald Trump. En laatstgenoemde wil eigenlijk al een derde en een vierde debat. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe dit opeens geregeld is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geert Jan Hahn neemt het hoofdlijnenakkoord van de formerende partijen PVV, VVD, NSC en BBB onder de loep. Wat betekenen de nieuwe plannen voor de positie van Nederland in Europa en op het wereldtoneel? Geert Jan Hahn bespreekt het met Iwan Verrips en Michiel Jurrjens.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2021 concludeerden de EU, de VS, Canada en het VK dat de Oeigoeren het slachtoffer waren van genocide. Er was overtuigend bewijs van marteling, opsluiting in concentratiekampen, gedwongen sterilisaties en willekeur tegen deze moslimminderheid in de Chinese provincie Xinjiang. In feite is het deel van de provincie waarheen zij gedeporteerd werden bezet gebied. Ook Tibet, midden vorige eeuw toegevoegd aan de Volksrepubliek China, is bezet gebied. Er zijn een hoop Han-Chinezen, de etnische groep waartoe veruit de meeste Chinezen behoren, heengetrokken, als door de regering aangewezen bezetters, waardoor van het oorspronkelijke Tibet steeds minder over is. Hoewel de westerse wereld tegen het enorme onrecht, de moord en onderdrukking veelvuldig heeft geappelleerd, is de academische samenwerking tussen Amerika en de EU met China daar nooit echt door geblokkeerd. Het VK heeft een rijke academische band met China, net als universiteiten in de EU en de VS. Dat daar nu een beetje de klad in komt is vooral het gevolg van veranderde politieke inzichten over China als nieuwe vijand. Het gaat, zogezegd, niet over Oeigoeren en Tibetanen, of over illegale bezetting, maar over Huawei en ASML Er zijn geen studentenprotesten waarin stopzetting van alle academische banden wordt geëist. Sterker nog, er ligt nauwelijks een student van wakker. Hetzelfde geldt voor de Westelijke Sahara, betwist gebied, dat door Marokko is bezet. Voor de bevrijdingsbeweging Polisario, die jarenlang vocht voor onafhankelijkheid, kwam ook geen student uit zijn collegebank. Inmiddels hebben Frankrijk en Amerika – onder Trump – gevolgd door Israël, de feitelijke annexatie erkend. Hoe zit het met Nederland? Uitstekend, want bij academische samenwerking en wetenschappelijke publicaties wordt zo min mogelijk op de politieke situatie gelet. Wel steeds meer op de profielen van buitenlandse studenten, die minder toegang krijgen tot zogenoemde ‘risicovakgroepen’. Op het gebied van landbouw en techniek zijn er samenwerkingsverbanden met Iran en Saoedi-Arabië. Dat Iran een schrikregime is, en dat Mohamed bin Salman de journalist Kashoggi aan mootjes liet snijden, is geen beletsel, het criterium is spionage en diefstal van intellectueel eigendom. In omvang is wat zich in Xinjiang afspeelt dramatischer dan wat er in Gaza gebeurt. Wat maakt verontwaardiging selectief? Hoe zou het komen dat daarvoor hordes woedende studenten in actie komen, gebouwen kort en klein slaan, de straat openbreken en met stenen gooien?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het staat al een lange tijd politiek op de agenda maar binnen een maand gaat het ook echt gebeuren: F-16's in het Oekraïense luchtruim. De Deense premier, Mette Frederiksen, deed gisteren een toezegging en hoopt in de zomer de eerste toestellen in de lucht te hebben. Om hoeveel toestellen het gaat en wat het effect ervan zou zijn bespreken Iwan Verrips en Nina den Dungen met Geert Jan Hahn en Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nog een maand en dan gaat Nederland en 26 andere EU-lidstaten naar de stembus voor een nieuw Europees Parlement. Rechts staat op winst en het ziet er dan ook naar uit dat we een koerswijziging in Brussel gaan zien. Maar hoe groot die zal zijn is nog maar de vraag. Volgens politicoloog en hoogleraar Europese Politiek aan de KU Leuven Steven van Hecke zijn de rechtse partijen te verdeeld om tot één gezamenlijk standpunt te kunnen komen. Bernard Hammelburg praat deze hele uitzending met hem. Luister ook | 'Een wig drijven tussen Rusland en China is wishful thinking' Wat wel opvalt is dat de meeste rechtse partijen niet meer voor een uittreding uit de EU zijn. Het draait veel meer om de koers van de EU en hoe die van binnenuit moet veranderen. Toch denkt Van Hecke dat de grootste groepen - de christendemocraten en sociaaldemocraten - de sleutel voor de meerderheid in handen zullen houden. Al zal Ursula von der Leyen bij een nieuwe benoeming tot voorzitter van de Europese Commissie wel meer naar rechts over de brug moeten komen. Dat kan onder meer gaan over de steun aan Oekraïne en het Europese klimaatbeleid. Lees ook | Kieskompas live: 'Je zult het nooit 100 procent eens zijn met een partij' Vooroordelen Over de Europese Unie en de manier van werken daarvan bestaan veel vooroordelen. Bernard Hammelburg legt die voor aan Europa-correspondent Stefan de Vries, die ook een spoorboekje heeft met waar je op moet letten tussen 6 en 9 juni.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terecht eist een overgroot deel van de Israëlische bevolking uitleg van Bibi Netanyahu over zijn kennelijke geloof dat het lot van de gijzelaars minder belangrijk is dan een offensief in Rafah. Het kan niet anders dan dat Netanyahu weet dat ook met een bombardement en een klopjacht op Rafah Hamas niet is verslagen. Volgens een analyse van Chanan Steinhart in de conservatieve Jerusalem Post is het antwoord simpel en pijnlijk: Netanyahu streeft ernaar Hamas niet totaal te verslaan, maar ernstig te verzwakken, zodat het aan de macht blijft, maar onder militair toezicht van Israël. Hij geeft daar de voorkeur aan boven het onvermijdelijke alternatief: een door de VN-Veiligheidsraad benoemde stabilisatiemacht, voornamelijk bestaande uit NAVO-eenheden. Behalve rust, tijd voor de wederopbouw van Gaza en terugkeer van de Israëlische soldaten naar hun families, zou het ook de opmaat worden naar een onafhankelijk Palestina. En dat zou het einde betekenen van het regime van Netanyahu en zijn twee extreemrechtse kompanen, Ben-Gvir en Smotrich. Als Netanyahu Hamas echt had willen uitschakelen omdat daar zo’n enorm contingent Hamasstrijders zit, redeneert de Jerusalem Post-auteur, zou hij de strijd in Rafah zijn begonnen, niet in Noord-Gaza. Schaakpartij Deze schaakpartij op het bord van de binnenlandse politiek voert de spanning onder de bevolking, maar ook in het oorlogskabinet, op. Het volk wil maar één ding: terugkeer van de gijzelaars. Vandaar dat de fractie van de Nationale eenheidspartij, die sinds de inval van Hamas in Israël op 7 oktober deel uitmaakt van het oorlogskabinet, uit de regering wil. Via een motie van wantrouwen wil de partij verkiezingen in september. De twee partijkopstukken, Benny Gantz en Gadi Eisenkot, hebben nog niet officieel gereageerd, maar Eisenkot noemde de oorlog al in januari niet te winnen en beschuldigde Netanyahu van het verspreiden van fabels. In de heen en weer millimeterende onderhandelingen over een bestand zijn de partijen het eigenlijk wel eens over de uitwisseling van gijzelaars tegen Palestijnse gevangenen, in opeenvolgende fases. Het breekpunt blijft de eis van Hamas dat Israël zich uit Gaza terugtrekt, wat naadloos zou passen in het plan van de bemiddelaars om te gaan denken over een internationale vredesmacht. Aanvaarding is het begin van het einde van Netanyahu – alsof die politiek niet sowieso al aan zijn nagelriemen hangt. Het is tragisch dat zijn bondgenoten en zijn eigen volk hem eraan moeten herinneren dat het niet om het overleven van zijn kabinet gaat, maar over het overleven van de gijzelaars.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hamas is akkoord, Israël wil nog verder praten. Dat lijkt de samenvatting van de onderhandelingen rondom een mogelijke wapenstilstand in Gaza te zijn. Een mogelijk deal zou volgens een topfunctionaris van Hamas bestaan uit drie fases van elk 42 dagen. In de tweede fase zouden de Israëlische strijdkrachten zich volledig moeten terugtrekken. Ondertussen begon Israël gisteravond met het bombarderen van oostelijke delen van Rafah. Iwan Verrips en Nina van den Dungen praten erover met Bernard Hammelburg in De Ochtendspits.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is voor Chinese bedrijven steeds moeilijker om zaken te doen met Rusland. Dat komt door de dreiging van sancties door Amerika. Sinoloog Ardi Bouwers, oprichter van China Circle en docent aan de Universiteit van Amsterdam, legt uit dat het drijven van een wig in de relatie van China met Rusland wensdenken is. 'De relatie tussen Rusland en China is hechter dan wij zouden willen.' Luister ook | 'Situatie aan het front is nog steeds heel precair voor Oekraïne' President Xi Jinping staat op het punt om naar Frankrijk, Hongarije en Servië af te reizen. Zijn eerste Europese bezoek in vijf jaar tijd. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit welke onderwerpen op tafel zullen liggen, onder meer in het Élysée van Macron. Lees ook | 'Kans lijkt klein dat Rutte deze baan niet krijgt' Pragmaticus Orbán Hoeveel druk Europese leiders ook op hem uitoefenen, de Hongaarse premier Viktor Orbán weet zich al 14 jaar staande te houden als buitenbeentje binnen de Europese Unie. Europa-correspondent Tijn Sadée van de NOS legt uit dat Orbán dat doet door zich op te stellen als de ultieme pragmaticus en een clan om zich heen heeft verzameld. Lees ook | Nieuwe sancties Rusland: ‘Conflict van de toekomst tussen VS en China krijgt contouren’ Hond doodschieten gaat Amerikanen te ver | Postma in Amerika Kristie Noem was een van de favorieten om Trumps running mate te worden, maar ze schoot zichzelf in de voet, of eigenlijk, ze schoot op haar hond. Noem is nu politiek gezien doodverklaard door Republikeinen en Amerikaanse media. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hamas hint op het afwijzen van een staakt-het-vuren en Von der Leyen is op weg naar Libanon voor een migratiedeal. We bespreken het met Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 30 april 1975, 49 jaar geleden, dropen de laatste Amerikanen af uit Vietnam, en eindigde een oorlog die twaalf jaar had geduurd en waarin 58.000 Amerikaanse soldaten waren gesneuveld. ’s Werelds machtigste en krachtigste leger verloor van de Viet Cong, een guerrillaorganisatie die drie presidenten, Kennedy, Johnson en Nixon, er niet onder konden krijgen. Alle drie bedachten ze het ene na het andere offensief, steeds met de illusie dat ‘deze laatste klap’ de vijand zou vernietigen. In termen van nu: het ene na het andere Rafah. In de politieke wurggreep van zijn twee extreemrechtse coalitiegenoten, zegt Bibi Netanyahu vast te houden aan zijn voornemen een slag om Rafah in te gaan, als apotheose van zijn campagne om Hamas te wurgen. En dat terwijl een schare bemiddelaars uit Egypte, Qatar, Jordanië, de VS en Israël zélf zo dicht bij een gevechtspauze zijn dat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Blinken, zei dat Israël met zo’n genereus voorstel was gekomen dat Hamas het simpelweg niet kon afwijzen. Daarin paste geen slag om Rafah, waar de Israëlische bondgenoten, maar ook een groot deel van het Israëlische volk, fel tegen is. Netanyahu deed zijn belofte aan een groep familieleden van gijzelaars die vernietiging van Hamas belangrijker vinden dan het lot van hun kennelijk niet zo dierbaren. Voorspellingen doen is gevaarlijk, maar hier komt er toch een: als Hamas overstag gaat voor al die internationale druk, dan komt er een gevechtspauze. En dan zullen al die bemiddelaars alles op alles zetten om gehoor te geven aan de terechte eis van een groot deel van het Israëlische volk: maak van het terughalen van de gijzelaars de allerhoogste prioriteit. Niet verslagen, ook niet gewonnen Vernietiging van Hamas is net zo waarschijnlijk als vernietiging van de Viet Cong, bijna een halve eeuw geleden. Of vernietiging van de mujahedin in Afghanistan door de Sovjets, tussen 1979 en 1989. Of vernietiging van de taliban door Amerika en bondgenoten, van 2001 tot 2021. Waarin Israël zich onderscheidt, is dat het niet is verslagen, en dat gaat ook niet gebeuren. Maar winnen kan het ook niet. Het hoogst bereikbare is een bestand en terugkeer van de gijzelaars. De deur staat op een kiertje.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een akkoord over een staakt-het-vuren in Gaza komt steeds dichterbij. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Blinken en zijn Britse collega Cameron dringen er bij Hamas op aan om akkoord te gaan met een zoals zij dat zelf noemen 'een zeer gul voorstel'. Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg vertelt wat hij weet over het voorstel zoals dat nu op tafel ligt. Oekraïne geeft een miljard euro uit aan verdedigingslinies. Europaverslaggever Geert Jan Hahn bespreekt of dat ze gaat helpen en of de lidstaten wel zullen leveren nu Rusland terrein wint.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne heeft de Amerikaanse steun van 61 miljard dollar eindelijk binnen. Volgens hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga kan een deel van die steun al heel snel in Oekraïne aankomen. Toch blijft de situatie aan het front 'precair' voor Oekraïne denkt Osinga. Hij is te gast samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Geen reden om aan te nemen dat Rusland dit volhoudt' Om die reden moeten we eigenlijk nu al nadenken over de steun voor Oekraïne in 2025. De huidige steun kan Oekraïne alleen maar helpen om vast te houden wat het nu heeft, niet om een nieuw offensief te beginnen. Lees ook | AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter (On)zichtbare dreigingen De AIVD waarschuwt voor terreur- en cyberdreigingen uit onder meer Rusland en China. VVD-buitenlandwoordvoerder Ruben Brekelmans noemt de elektrische auto's van Chinese merken als BYD, MG en Lynk&Co een potentiële dreiging. 'Dat zijn rijdende computers, wat als er geen software updates meer komen en die auto's stil komen te staan?' Wat Brekelmans betreft moeten we hogere drempels opwerpen voor dit soort producten uit China. 'Maar dan moeten we eerst wel zeker weten dat we te maken hebben met oneerlijke concurrentie.' Luister ook | Amerika Podcast Zou Trump aangenomen worden in een winkel? | Postma in Amerika De inhoudelijke zittingen in het proces tegen Donald Trump zijn begonnen in New York. Omdat Trump populair blijft gooien zijn tegenstanders het nu over een andere boeg. Zou je iemand met zoveel aanklachten nog aannemen om in een winkel te werken? Het antwoord laat zich raden. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne heeft afgelopen weken in het geheim lange afstandsraketten van de Verenigde Staten gekregen. Waarom deze levering in het geheim heeft afgespeeld, of er al mee gebombardeerd is en een mogelijke tactiek waarmee de raketten zullen worden ingezet hoor je van Europaverslaggever Geert Jan Hahn en buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. VS-president Joe Biden heeft de wet voor het hulppakket voor 61 miljard euro ondertekend en linea recta naar Oekraïne gestuurd. Bernard Hammelburg beschrijft het verloop van dit snelle handelen en Geert Jan Hahn geeft een indicatie hoeveel tijd het kost voordat het pakket in Oekraïne arriveert. Israël heeft alle voorbereidingen getroffen voor een inval in Rafa en wacht op toestemming van de regering. Bernard Hammelburg schijnt licht op het starre doorzetten van Israël. Geert Jan Hahn zet de risico's voor Israëls relatie met Europa uiteen. Hamas heeft een video vrijgegeven van één van de gijzelaars, die nog altijd vast worden gehouden in de Gazastrook. Bernard Hammelburg beschrijft wat dit mogelijk voor effect heeft op de druk op Netanyahu.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het VN-aanbevelingsrapport voor UNRWA is gepresenteerd. Geert Jan Hahn en Bernard Hammelburg bespreken de reacties en zetten uiteen wat in dat rapport van de voormalig Franse buitenlandminister Colonna staat, en wat niet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op Amerika’s Ivy League elite-universiteiten zijn pro-Palestijnse demonstraties zo uit de hand gelopen, dat de politie ingrijpt. De situatie wordt grimmiger, en de razernij richt zich steeds meer op de Joodse studenten. Met zwaar antisemitische kreten als ‘genocide voor de Joden’ en ‘Joden, ga terug naar Polen.’ En een bizar gevolg: stevige averij voor Biden, en daarmee automatisch een stijgende koers voor Trump. Bizar, omdat de demonstranten allesbehalve Republikeinen zijn. Op Harvard ging het er hard aan toe, op Yale en New York University werden grote groepen gearresteerd, Columbia en NYU sloten de deuren voor studenten en zetten de colleges voor de rest van het schooljaar online voort. Het merendeel van de actievoerders ziet zichzelf als linkse Democraten, en verwijt Biden dat hij de banden met Israël niet verbreekt, of op z’n minst alle militaire hulp stopzet. De kennis over het Israëlisch-Palestijnse conflict is onder de demonstranten gering, de machtsverhoudingen in Israël, op de Westelijke Jordaanoever en in Gaza snappen ze niet helemaal, maar de emotie is er niet minder om. Dat heeft veel te maken met het begrip ‘kolonist,’ wat ze associëren met dezelfde vorm van onderdrukking als zwarte Amerikanen hebben meegemaakt, en nog steeds meemaken. De Palestijn, met zijn donkere huid, is het slachtoffer van de kolonist. Die is Joods, en daarmee zijn alle Joden, wereldwijd, medeplichtig aan onderdrukking, massamoord en genocide. Voor feiten is geen ruimte, voor kennis is geen belangstelling. De razernij vliegt rond als een centrifuge. Trump profiteert Trump noemt het, met een van zijn stopwoordjes, een ‘disgrace,’ een schande. En voegt daaraan toe: ‘allemaal de schuld van Biden.’ Geen idee wat hij bedoelt. Is Bidens steun voor Israël fout? Nee, want daar is Trump juist vóór. Voor de activisten doet het er niet toe, de woorden ‘de schuld van Biden’ klinken goed. Dat wil niet zeggen dat de brigades van pro-Palestijnen en antisemieten op Trump gaan stemmen. Maar wel dat ze níet voor Biden gaan. Trump, een Netanyahu-man, verliest er geen stem door. Er is bijna geen grotere ironie denkbaar.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Veel analisten en experts worden steeds somberder over de vooruitzichten voor Oekraïne in de oorlog tegen Rusland. Militair historicus Christ Klep denkt daar echter anders over. Volgens hem overschatten we Rusland. 'Er is geen aanleiding om aan te nemen dat Rusland dit vol kan houden'. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘Internationaal Gerechtshof heeft de standaard voor genocide heel hoog gelegd’ Klep denkt ook dat we de successen van Oekraïne niet genoeg op waarde schatten. 'Het lukt Rusland niet om Oekraïne te bezetten, en kijk naar wat er op de Zwarte Zee is gebeurd. Oekraïne houdt met relatief eenvoudige middelen stand.' De Westerse vrees voor een groter conflict met Rusland vindt Klep ook overdreven. Hij refereert aan admiraal Rob Bauer van de NAVO die de situatie van nu vergelijkt met de meidagen van 1940. 'Die parallel gaat niet op.' Europa-verslaggever Geert Jan Hahn kijkt naar de Europese top waar wordt gesproken over nieuwe wapenleveranties voor Oekraïne. Lees ook | EU staat volledig buitenspel in conflict Iran-Israël, 'strategie ontbreekt volkomen' Russisch koorddansen tussen Israël en Iran Rusland en Iran zijn de afgelopen jaren steeds hechter met elkaar geworden, maar de Russen hebben erg terughoudend gereageerd op de Iraanse aanval op Israël, want dat land is voor Rusland ook belangrijk. Die vriendschapsband met Iran gaat al ver terug maar is met de burgeroorlog in Syrië nieuw leven ingeblazen. In Israël spreekt één op de vijf mensen nog altijd Rusland, vanwege de roots die in dat land liggen. Te gast is oud-diplomaat en voormalig ambassadeur in o.a. Rusland en China Ron Keller. Luister ook | Amerika Podcast Van 'Sleepy Joe' naar 'Sleepy Don' | Postma in Amerika Voormalig president Trump moest zich deze week verantwoorden in de New Yorkse rechtbank. Hoewel hij altijd wijst naar het slechte voorkomen van president Biden lukte het hem deze week zelf niet om de ogen open te houden. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard Hammelburg bespreekt dat NAVO-chef Jens Stoltenberg wapensteun vindt aan Oekraïne belangrijker vindt dan de NAVO-norm. Hij geeft antwoord op de vragen: Waarom doet hij deze uitspraak? Wat betekent dit uiteindelijk voor Oekraïne? Ten slotte bespreekt Bernard Hammelburg de steunplannen van House Speaker Mike Johnson. See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Take the win,’ was het advies van Joe Biden aan Bibi Netanyahu, na de met succes afgeslagen massale Iraanse drone- en raketaanval op Israël. Het was een goed advies, overgenomen door de G-7 en talrijke andere wereldleiders. Iran kan wel net doen alsof het opzettelijk niet al te hard wilde toeslaan, maar de moellahs weten dondersgoed dat ze spijkerhard zijn vernederd. De ayatollah had geen kleren aan. De Gazaoorlog heeft geleid tot verdeeldheid. Ondanks de aanleiding, de grootste moordactie tegen Joden sinds de Holocaust, op 7 oktober, richt de woede van de wereld zich vooral op het Israëlische antwoord en het Palestijnse leed in Gaza. Dat heeft een golf van antisemitisme losgemaakt die griezelige vormen aanneemt, zoals de krankzinnige actie tegen zangeres Lenny Kuhr en de weigering van een Leids theater om Joodse artiesten toe te laten. Maar de confrontatie tussen Israël en Iran heeft niets met Palestijnen te maken. Iran ziet Israël vooral als een vijandelijk doel, dat deel uitmaakt van een grotere alliantie: de Golfstaten, Saoedi-Arabië en Jordanië, plus Israël en de VS. Allemaal aartsvijanden van Iran, net als de EU. De moord op een Iraanse dissident , in 2017 in Den Haag, was een van vele terroristische aanslagen waarbij Iran een visitekaartje achterliet. Volgens de Amerikaanse TV-zender NBC overweegt Israël komend weekend represailles uit te voeren op Iraanse doelen en stellingen van Hezbollah in Libanon en Syrië. Geen slim plan, op een moment waarop een groot deel van de wereld Iran veroordeelt. Dat is politieke thermiek waarop de Israëliërs prima kunnen drijven, en effectiever dan toe te geven aan de impuls om Iran een lesje te leren. Netanyahu wrijft gemakkelijker zout in de Iraanse wonden door van de daken te schreeuwen dat Israël het land een ongelofelijke genadeklap heeft toegebracht, geholpen door Amerika, het VK, Frankrijk, Jordanië en Saoedi-Arabië, dan door zijn land in een nieuwe oorlog te storten. Wraak leidt tot een vendetta met Iran, en het is kortzichtig om aan te nemen dat Iran bij een volgende aanval op Israël opnieuw wordt verpletterd. Iran heeft nog een hoop in huis, zoals hypersonische kruisvluchtwapens en geavanceerde ballistische raketten. Laat het verder lopen - het was een goed advies van Joe Biden. ´Take the win.´See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereld kijkt met ingehouden adem naar Israël: hoe gaat de tegenreactie op de aanval van Iran eruit zien? Het Israëlische oorlogskabinet komt vandaag opnieuw bij elkaar. Dat en meer bespreken buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn met Bas van Werven in De Ochtendspits.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is een extra uitzending van De Alliantie, de verzamelde buitenlandprogramma’s van BNR, in verband met de directe aanval van Iran op Israël in de nacht van zaterdag op zondag. Iran vuurde meer dan 300 drones en raketten af op Israël. Dat land heeft de aanval met behulp van zijn bondgenoten af kunnen slaan, maar dit is wel een nieuwe escalatie in het conflict in het Midden-Oosten. Hugo Reitsma praat je in deze podcast bij met experts van BNR en daarbuiten. Onder meer over de nacht die Israël heef beleefd. De wapens die Iran heeft ingezet en wat dit betekent voor de spanningen in de regio. Luister ook | 'Zorgen over Israëlische vergelding groter dan over luchtaanval Iran zelf' - Bernard Hammelburg, BNR's buitenlandcommentator. - Ralph Dekkers, BNR's Israël-correspondent. - Arend Jan Boekestijn, van Boekestijn & De Wijk. - Rob de Wijk, van Boekestijn & De Wijk. - Jan Postma, BNR's Amerika-correspondent. - Pieter Cobelens, oud-directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). - Tara Kenkhuis, BNR's Midden-Oosten-correspondent. Houd voor het laatste nieuws ook de BNR-site en de app in de gaten. Maandagochtend brengen Bas van Werven en Iwan Verrips je het laatste nieuws in Ochtendnieuws en De Ochtendspits. Luister ook | BNR De Wereld Luister ook | Boekestijn & De Wijk Luister ook | Amerika Podcast Luister ook | De Alliantie Luister ook | De StrateegSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De kritiek op het handelen van Israël en Gaza neemt steeds verder toe. Daardoor valt het begrip genocide steeds vaker. Geert-Jan Knoops, advocaat bij het Internationaal Strafhof in Den Haag en hoogleraar politiek van het internationaal recht aan de Universiteit van Amsterdam, legt uit dat genocide lastig aan te tonen is en dat je dat etiket nu niet op Gaza kan plakken. Daarnaast legt Knoops uit waarom genocide in andere voorbeelden wel of niet aangetoond kon worden en waarin andere begrippen uit het (oorlogs)recht, zoals oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, van elkaar verschillen. Luister ook | 'Europa is een keizer met bijzonder weinig kleren aan binnen de NAVO' Oekraïne onder vuur Oekraïne wordt de laatste dagen opnieuw zwaar bestookt door Rusland. Daarbij valt op dat de energievoorzieningen steeds vaker een doelwit zijn. Europa-verslaggever en maker van de Perstrojkast Geert Jan Hahn legt uit wat er op dit moment gebeurt en welke gevolgen die aanvallen voor ons kunnen hebben. Lees ook | Bezoek Cameron aan VS draait uit op deceptie Speaker Johnson moet iets met Oekraïne, maar wat? Het lot van Mike Johnson, de speaker van het Huis van Afgevaardigden, hangt aan een zijden draadje. Hij moet iets met de hulp aan Oekraïne, maar de hardliners binnen zijn eigen partij dreigen hem te laten vallen. Te gast is Amerikanist Koen Petersen. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit wat de argumenten van deze MAGA-Republicans zijn en dat pogingen uit Europa om Amerika over de brug te laten komen tot nu toe niet helpen. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als Israël wordt aangevallen door Iran, dan zal de Amerikaanse toewijding aan Israël 'ijzersterk' zijn. De Amerikaanse president Joe Biden zei dat als volgt tijdens een persconferentie. Biden en verschillende Amerikaanse functionarissen zijn bang dat er binnen enkele dagen een 'aanzienlijke' aanval wordt uitgevoerd door Iran als wraak voor het Israëlische bombardement op het consulaire gebouw in Damascus. Dat meldt Bloomberg. Je hoort Europa-verslaggever Geert Jan Hahn en buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de terugtrekking door Israël uit Khan Junis is de oorlog in Gaza, op enkele incidenten na, gestopt. Of in elk geval even stilgevallen – voor het eerst sinds die ene week in november, waarin een groep gijzelaars werd uitgewisseld tegen Palestijnse gevangenen. Iedereen houdt de adem in. Begint Israël alsnog een offensief in Rafah, of bezwijkt Netanyahu onder de enorme westerse druk om dat vooral niet te doen? En slagen de onderhandelaars erin de gevechtspauze op te rekken tot een bestand? Minder internationale aandacht is er voor de schermutselingen langs de Israëlisch-Libanese grens. Sinds de inval door Hamas in Israël op 7 oktober, heeft Hezbollah aanvallen met raketten gestaag opgevoerd, wat leidt tot meer Israëlische represailles en bombardementen van lanceerinrichtingen. Het arsenaal van Hezbollah bedraagt naar schatting 150.000 raketten, van een veel geavanceerder type dan die van Hamas in Gaza en met een actieradius tot in het zuiden van Israël. Zo’n 80.000 Israëliërs uit de grensstreek zijn geëvacueerd, militaire verloven zijn ingetrokken. De oorlog tussen Israël en Gaza gaat wereldwijd gepaard met grote emoties, die inmiddels hebben geleid tot een explosie van Jodenhaat. De Israëlisch-Palestijnse kwestie houdt geen direct geopolitiek gevaar in, hoewel de Houthi’s in Jemen vinden van wél. Het conflict met Hezbollah heeft daarentegen niets met Palestijnen te maken, maar is voor de westerse wereld veel gevaarlijker. Hezbollah, een marionet van Iran, maakt een confrontatie met Iran waarschijnlijker. De Amerikanen oefenen achter de schermen enorme druk uit op Iran om het niet zover te laten komen. Tot nu toe denken de inlichtingendiensten dat Iran niet uit is op een oorlog met Israël, en al zeker niet met Amerika. Het Israëlische bombardement van het Iraanse consulaire terrein in Damascus, waarbij onder meer een generaal van de Revolutionaire Gardes om het leven kwam, moest dienen als een waarschuwing, maar Iran zint op wraak. Die kan komen door een aanval op een Israëlische of Amerikaanse ambassade ergens in de wereld. Maar ook door het geheime transport van massa’s Iraanse wapens naar de Westelijke Jordaanoever, van waaruit een aanval op Israël zou kunnen worden ingezet. Westerse inlichtingendiensten weten dat de dreiging uit Iran groot en acuut is, vooral ook door de kongsi met Rusland en Syrië. Het is de hoogste tijd dat regeringen en parlementen met plannen komen om die die dreiging het hoofd te bieden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De NAVO viert haar 75-jarig bestaan. 75 jaar waarin binnen het bondgenootschap sprake is geweest van vrede en vrijheid. Toch zijn we ons nu voor het eerst sinds de Koude Oorlog weer bewust van het gevaar van oorlog. En hoewel Europa zijn defensie weer aan het optuigen is zal het nog lang duren voor we op het juiste niveau zitten. 'Europa is een keizer met bijzonder weinig kleren aan', zegt voormalig NAVO-secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer. De Hoop Scheffer is positief over het plan van de huidige secretaris-generaal Jens Stoltenberg om een fonds van 100 miljard op te tuigen voor Oekraïnesteun. Vanuit zijn eigen rol legt hij uit wat de secretaris-generaal wel of niet kan doen. Verder denkt De Hoop Scheffer dat Mark Rutte binnenkort wel degelijk gekozen zal worden als opvolger van Stoltenberg. Luister ook | 'De mediaoorlog is ruim en breed gewonnen door Hamas' Oplossing oorlog in Gaza verder weg Met de aanval op hulpverleners in Gaza die daarbij om het leven zijn gekomen is een oplossing voor het conflict weer een stukje verder weggedreven. Daar komt de Israëlische aanval op de Iraanse ambassade in Syrië nog eens bovenop. Caspar Veldkamp, buitenlandwoordvoerder in de Tweede Kamer voor Nieuw Sociaal Contract, maakt zich hier ernstige zorgen om. Luister ook | Amerika Podcast Abortus vs migratie | Postma in Amerika De campagne in de Verenigde Staten staat deze week vooral in het teken van abortus versus migratie. Biden valt Trump aan op zijn abortusplannen. Trump reageert daarop door de situatie met immigranten aan te kaarten. Amerika-correspondent Jan Postma laat de spotjes horen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense stad Charkiv is vannacht opgeschrikt door een 'double tap-aanval'. Verder is Geert Jan Hahn net teruggekeerd van de NAVO-top in Brussel waar het plan van Jens Stoltenberg voor een fonds van 100 miljard werd gepresenteerd. En het lot van House speaker Mike Johnson hangt vanwege Oekraïne aan een zijden draadje. Dat en meer bespreken buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn in Hahn & Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl het Amerikaanse Congres kibbelt over de budgettaire financiering van militaire steun aan Israël, blijkt de regering-Biden de leverantie van bommen, munitie, kleine wapens en gevechtsvliegtuigen gewoon door te zetten. Je kunt het trucs noemen, maar het is ook een kwestie van Amerikaans eigenbelang. Enkele van de trucs. De regering levert momenteel 2.300 zware bommen en 25 nieuwe F-35 gevechtsvliegtuigen. Alleen die jachttoestellen zijn al 2,5 miljard dollar waard. Hoe dat kan? De levering van de F-35’s was al in 2008 goedgekeurd, dus staat het Congres er nu buiten. De leverantie van bommen en andere munitie valt volgens Biden onder de verdragsvoorwaarden met Israël waaraan de VS moeten voldoen. Dat verdrag overtroeft volgens de regering-Biden de vraag of bij het gebruik van de wapens door Israël het oorlogsrecht wordt geschonden. De levering van 14.000 tankgranaten ter waarde van 100 miljoen, en 320 miljoen aan precisiebommen viel onder ‘emergency autoriteit’ en bleven daarmee eveneens buiten parlementaire controle. Wat zich volledig aan parlementaire controle onttrekt zijn leveringen met een waarde van minder dan 25 miljoen dollar, en soms tot 100 miljoen. Op deze wijze heeft Amerika sinds het uitbreken van de oorlog al meer dan 100 leveranties gedaan, waaronder de bommen. Bijdehand trucje van Biden? Nee, ook zijn voorganger Trump maakte gebruik van deze ruimte in de wet door 4.221 keer ‘onder de radar’ voor in totaal 11 miljard dollar wapens te leveren aan Saoedi-Arabië en de Emiraten. De verdragsrelatie tussen de VS en Israël is inderdaad heel hecht. In het vredesverdrag tussen Israël en Egypte, uit 1978, is voor beide landen een garantie opgenomen van zo’n 3 miljard per jaar voor de aanschaf van wapens. Onder Ronald Reagan, begin jaren ’80, werd de relatie gepromoveerd tot een omvangrijk defensieverdrag, door achtereenvolgende presidenten voortdurend uitgebreid, bijvoorbeeld met het geavanceerde ‘iron dome’ systeem, waarvoor Amerika de raketten levert. Onder de Amerikaanse wet is Israël een ‘primaire niet-NAVO bondgenoot.’ Sinds 1992 heeft Amerika Israël onder het ‘Extra Defensie Goederen’ programma voor 6,6 miljard dollar aanvullend materiaal geleverd, deels via opslag bij Europese bondgenoten. Dat alles werpt een bijzonder licht op het vonnis van een Nederlands gerechtshof om de levering van reserveonderdelen voor de F-35 vanuit Nederland aan Israël te verbieden. Op het totaal maakt het niets uit, want er zijn voldoende onderdelen in andere landen en in de VS zelf. Maar het roept de vraag op wat Nederland er eigenlijk mee te maken heeft. Amerikaanse onderdelen in een Amerikaanse opslagplaats, die toevallig in Nederland ligt. De zaak ligt nu bij de Hoge Raad. Wat weegt zwaarder, de vooralsnog onbewezen stelling dat Israël het oorlogsrecht schendt, of de overeenkomst met de VS? Gokje wagen? De leveranties uit Nederland worden hervat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elke dinsdag- en donderdagochtend werpen Geert Jan Hahn en Bernard Hammelburg een blik op de wereld. Het gaat niet alleen over de laatste ontwikkelingen op militair en diplomatiek gebied in Oekraïne, Rusland en Europa maar ook over de volatiele situatie in het Midden-Oosten. Ook het conflict tussen Israël en Hamas heeft een grote impact op ons continent én mogelijk op de Russische oorlog in Oekraïne. Hahn en Hammelburg bespreken de geopolitieke agenda van deze week. De agenda van deze week staat in het teken van het 75 jarige jubileum van de NAVO, de nijpende situatie waar Oekraïne in zit en een bijeenkomst van ministers van buitenlandse zaken. Geert Jan Hahn speculeert over de mogelijk nieuwe positie van Mark Rutte als secretaris-generaal van de NAVO. Verder bespreekt Geert Jan de stand van zaken aangaande artilleriegranaten die Oekraïne van Tsjechië zou ontvangen deze maand. Bernard Hammelburg vertelt waarom hij niet positief gestemd is over hoe de situatie in het Midden-Oosten zich ontwikkeld. Ook bespreekt Hammelburg de kans dat deze maand Amerikaanse steun geregeld wordt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoewel de VN-Veiligheidsraad zich heeft uitgesproken voor een onmiddellijk staakt-het-vuren in Gaza gaat de oorlog gewoon door. Vanuit Israël, maar ook door Hamas. De aandacht is eigenlijk volledig gericht op Israël. Volgens Arabist Jan Jaap de Ruiter heeft Hamas de mediaoorlog al lang gewonnen. Luister ook | 'Verband tussen oorlogen in Oekraïne en Gaza wordt niet begrepen' Volgens De Ruiter komt dit voornamelijk door het slecht doordachte optreden van Israël in Gaza. 'De honger en de verwoestingen in Gaza zijn vreselijk. Dat kan Hamas gebruiken om te laten zien: zie je wat ze doen?' Tegelijkertijd benadrukt De Ruiter dat we ons niet blind moeten staren en ook naar Hamas moeten kijken. Luister ook | Europese Commissie wil gesprekken Bosnië beginnen Bosnië-Herzegovina bij de EU: willen we dat wel? De EU gaat toetredingsgespreken voeren met Bosnië-Herzegovina over het lidmaatschap van de Europese Unie. Volgens Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft Bosnië grote stappen gezet in het afgelopen jaar. Toch blijft het land intens verdeeld in verschillende deelrepublieken en etniciteiten. Waarom willen we Bosnië er zo graag bij? Te gast is PvdA-Europarlementariër Thijs Reuten uit de S&D-fractie. Luister ook | Amerika Podcast Bijbelverkoper Trump | Postma in Amerika Donald Trump heeft iets nieuws bedacht voor zijn campagne. Hij verkoopt bijbels. Maar of Trump ook echt een bijbelkenner is valt te betwijfelen. Dat en meer over de campagnes voor de presidentsverkiezingen hoor je van Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de resolutie in de VN-Veiligheidsraad reageerde premier Netanyahu woedend, maar nu wil hij toch weer praten met de Amerikanen. Eerder deze week trok Netanyahu de delegatie nog terug die over Rafah zou praten. Volgens buitenlandcommentator Bernard Hammelburg heeft Netanyahu ontzettend 'op zijn falie' gekregen van de Amerikanen. Tegelijkertijd blijft het onrustig rond Rafah en kentert het sentiment in de VS. Ook heeft Bernard Hammelburg aandacht voor de situatie in het noorden, want ook daar is het onrustig met Hezbollah.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Alle sussende diplomatieke prietpraat ten spijt, heeft Joe Biden Bibi Netanyahu een stevige oorvijg gegeven. Door geen veto uit te spreken tegen een resolutie van de Veiligheidsraad die een wapenstilstand in de Gaza-oorlog decreteert, heeft Amerika afscheid genomen van de geconditioneerde reflex om Israël als vanzelfsprekend te beschermen. Netanyahu’s woede-uitbarsting die daarop volgde, maakt zijn positie alleen maar kwetsbaarder. Het was vooral een kortzichtige reactie. Hij verbood een delegatie die in Washington een voorgenomen offensief tegen Rafah zou bespreken, Israël te verlaten. Amerikaanse militaire deskundigen zouden een plan voorleggen dat het voor Israël mogelijk maakt specifieke doelen in Rafah te treffen, maar de burgerbevolking zoveel mogelijk te sparen. Of dat plan een illusie was of echt uitvoerbaar deed er niet toe – het was een Amerikaans signaal dat het een Rafah-offensief niet compleet wilde afwijzen, als laatste in de hele wereld. Door dat signaal in een aanval van woede te negeren, brengt Netanyahu zijn land volledig in isolement. Het belangrijkste onderwerp voor de Israëlische bevolking, het lot van de gijzelaars, is ondergeschikt gemaakt. De consequenties zijn nog niet te overzien. Dat Amerika zou stoppen met wapenleveranties is wensdenken van de vijanden van Israël. De VS bewapenen Israël niet uit liefdadigheid, maar uit eigenbelang. De twee landen hebben als sinds de jaren ’80 een veiligheidsverdrag, dat niet allen voorziet in bewapening, maar ook in de samenwerking tussen de geheime diensten. Voor de Amerikanen is dat onontbeerlijk, want de Israëliërs weten tot in de details wat zich in de hele regio afspeelt, vooral in Iran. Maar politiek en diplomatiek isolement zou rampzalig voor Israël zijn. De draai van Biden heeft veel te maken met de Amerikaanse verkiezingen, en de druk binnen zijn eigen partij om Israël uit te sluiten ten gunste van de Palestijnen. De pro-Israëlische kiezer die overweegt om dan maar over te stappen op de Republikeinse partij, kwam voor een totaal onverwachte verrassing. Ook Donald Trump vindt dat Israël zich isoleert en zo snel mogelijk ‘met de oorlog moet stoppen.’ Hij zei dat, opmerkelijk genoeg, in een interview met een Israëlische pro-Netanyahu krant. Daarmee is de Amerikaanse kentering duidelijk en compleet. Het is niet de eerste keer dat de relatie tussen de VS en Israël slecht was. Tussen 1948 en 1968 gold er een volledig Amerikaans wapenembargo tegen Israël. In 1956, tijdens de Suez-oorlog met Egypte, wilde president Eisenhower de betrekkingen verbreken, in 1991 blokkeerde George Bush Sr. een kredietgarantie van 10 miljard dollar aan Israël vanwege – jawel – het nederzettingenbeleid. Voor Netanyahu moet het duidelijk zijn: het wordt buigen of barsten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard Hammelburg bespreekt het conflict tussen Israël en de Verenigde Staten, waarbij de Amerikaanse veiligheidsadviseur John Kirby ontkent dat het Amerikaanse standpunt is veranderd. Israël reageerde verontwaardigd nadat de VS zich onthield van stemming in de VN Veiligheidsraad, wat leidde tot een aangenomen resolutie voor een onmiddellijk staakt-het-vuren. Hammelburg benadrukt dat de resolutie bindend is en dat de reacties van Israël en de VS spanningen kunnen veroorzaken tussen Biden en Netanyahu. Hij bespreekt ook interne Amerikaanse politieke druk en de mogelijke gevolgen van het al dan niet uitvoeren van de resolutie door Israël. Daarnaast benadrukt hij het belang van diplomatieke verschuivingen en onderhandelingen voor een langdurige oplossing.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is een extra Alliantie, n.a.v. de aanslag op de Crocus City Hall in Moskou. 20 uur na de aanslag, buigen onze buitenlandcommentatoren zich over de belangrijkste vraag op dit moment, wat ontketent deze aanslag? Gaat Oekraïne de wraak van Poetin voelen? IS eiste de aanslag vrijwel direct op, en de 4 schutters zijn volgens de Russische autoriteiten opgepakt. Evenals een aantal handlangers. Vanmiddag sprak de Russische president Poetin de Russen toe via een opgenomen tvspeech. Maar geen woord over IS. Hij hint enkel op betrokkenheid van Oekraïne. Correspondent Joost Bosman praat ons vanuit Moskou bij over de laatste stand van zaken, hij heeft de hele nacht bij de Crocus City Hall gestaan. Het dodental staat inmiddels op 133, en er liggen nog ruim honderd gewonden in het ziekenhuis. Inmiddels is het dak ingestort van de concertzaal. Reddingswerkers zijn nog steeds bezig lichamen te bergen. Grote vraag voor onze buitenlandexperts, 20 uur na de aanslag, wat heeft dit voor gevolgen? De geopolitieke kopstukken van BNR, onder leiding van Hugo Reitsma. Bernard Hammelburg, buitenlandcommentator en presentator van BNR De Wereld Geert Jan Hahn, Europaverslaggever en maker van de BNR Perestrojkast Floris Akkerman, Oost-Europaverslaggever en maker van de BNR Perestrojkast Joost Bosman, Correspondent BNR vanuit Moskou Luister ook | De Oostflank - Europa's grens onder hoogspanningSee omnystudio.com/listener for privacy information.

'We vechten tegen een as van het kwaad', zegt voormalig VN-vredesgezant voor het Midden-Oosten en oud-ambassadeur in Oekraïne Robert Serry, over zowel de oorlog in Gaza als in Oekraïne. 'Het is heel duidelijk dat Rusland, Iran en de proxy's van Iran samenwerken. Daarom is het zo belangrijk dat deze oorlogen niet worden beëindigd op een manier waarop wij de verliezende partij worden.' Luister ook | 'Rafah is de rode lijn' De houding van het Amerikaanse Congres baart Serry zorgen. 'Ik begin te vrezen dat de Amerikaanse hulp voor Oekraïne er niet meer komt. Dan sluit ik niet meer uit dat het Oekraïense front deze zomer instort.' Lees ook | Miljarden voor wederopbouw Oekraïne, bijna niks voor Nederlands bedrijfsleven Europese top over onder meer defensiesamenwerking De agenda van de Europese top puilt uit. Defensiesamenwerking in Europa is één van de belangrijkste punten met het oog op de afschrikking van Rusland en de hulp aan Oekraïne. Bernard Hammelburg praat met de Belgische luitenant-generaal Marc Thys, verbonden aan het Egmond Instituut over de verschillen binnen Europa en hoe die overbrugt kunnen worden. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is live vanaf de top. Luister ook | #224 Blijf met je poten van Trump Tower af! Postma in Amerika | Echt een bloedbad Trump? In Amerika was deze week veel te doen over het 'bloedbad' waar Donald Trump het over had. Maar dreigt dat letterlijk bij een eventuele uitverkiezing van Donald Trump als president van de Verenigde Staten? Amerika-correspondent Jan Postma dook erin en ontdekte dat de vork net iets anders in de steel zit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elke dinsdag- en donderdagochtend werpen Geert Jan Hahn en Bernard Hammelburg een blik op de wereld. Het gaat niet alleen over de laatste ontwikkelingen op militair en diplomatiek gebied in Oekraïne, Rusland en Europa maar ook over de volatiele situatie in het Midden-Oosten. Ook het conflict tussen Israël en Hamas heeft een grote impact op ons continent én mogelijk op de Russische oorlog in Oekraïne. Hahn en Hammelburg bespreken recente events in Oekraïne en Israël. In Oekraïne zijn er raketaanvallen door de Russen op Kiev geweest, met materiële schade en gewonden als gevolg. Nederland heeft toezeggingen gedaan voor militaire steun aan Oekraïne, waaronder de aankoop van munitie en drones. In Israël is er spanning vanwege aanvallen in Gaza, waarbij de EU een oproep tot een staakt-het-vuren overweegt. Netanyahu lijkt echter vastbesloten om actie te ondernemen. Westerse partners overwegen druk uit te oefenen op Israël door wapenleveringen te bevriezen. De discussie in Europa over deze kwestie wordt verwacht. De situatie in beide regio's blijft complex en vol spanning.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat Poetin de Russische verkiezingen zou winnen stond al vast toen hij de vorige verkiezingen won. Maar de Noord-Koreaanse uitslag verbaasde vriend en vijand: 87,5 procent van de stemmen neemt het laatste sprankje hoop op iets van democratie weg. Wellicht was dat de inspiratie voor Donald Trump, die met hel en verdoemenis dreigt als hij niet wordt gekozen. Om precies te zijn: Trump voorspelde een ‘bloedbad’ in zijn land als hij niet wordt gekozen. De Amerikaanse verkiezingsrace was bepaald al niet subtiel, maar het richten van een verbaal machinegeweer op je eigen volk neemt alweer een stukje hoop weg dat de democratie in Amerika ongeschonden langs 5 november komt. ‘Bloedbad’ Donald zuiverde de afgelopen weken ook het bestuur van de Republikeinse partij. Zijn schoondochter is nu medevoorzitter van het dagelijks bestuur, en alle bestuurders die niet hardop zeggen dat de verkiezingen in 2020 waren vervalst zijn vervangen door gelovigen. Dat ze er een sektarische vereniging van maken, geleid door hun profeet, is hun eigen keus. Maar het bestuur van deze politieke sekte neemt in principe Trumps advocatenkosten, boetes en smartengeldbetalingen voor zijn rekening. Daar is stilletjes best wat gemopper over, want voor steun aan kandidaten voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat is de kas leeg. Nu kun je zeggen: Trump heeft nog niet gewonnen, en de democratische spelregels worden nog redelijk toegepast. Maar zijn kans is vooralsnog groter dan die van Biden, en er is alle reden tot bezorgdheid. In Poetins geval ligt dat anders, want dat hij nog zes jaar aanblijft was een gegeven. Serieuze oppositiekandidaten zijn systematisch afgebrand, opgesloten of vermoord. Hij had van tevoren gedecreteerd dat de opkomst en zijn overwinning beide tachtig procent moesten zijn. Op de staatstelevisie zagen we een toneelstukje: vlijtige medewerkers op stembureaus die biljetten telden, met indrukwekkende monitors en commentaren. Net echt. De sfeer zat er kennelijk goed in, wat leidde tot de Noord-Koreaanse uitslag van 87,5 procent. Dat zou Trump ook wel willen. Steve Rosenberg, de eminente Ruslandcorrespondent van de BBC, schrijft dat die idioot, opgepoetst-hoge uitslag vooral is bedoeld voor binnenlands gebruik. Poetin kan zich beroepen op steun van zijn volk bij de verdere opmars naar autocratie of dictatuur, het militariseren van de samenleving en voortzetting van de oorlog met Oekraïne. Als Trump in de VS wint, is de kans op hulp aan Oekraïne verkeken. Dan gaat die bij elkaar gelogen uitslag van 87,5 procent voor ‘Kim Jong’ Poetin ook over ons.See omnystudio.com/listener for privacy information.