Column Corné van Zeijl | BNR

Aanstaande zondag kunt u kiezen. U kunt naar de Zwarte Cross, waar ik mag optreden. Of u kunt naar de poging om het record stoelendansen te verbreken in Hoek van Holland. Men wil daar 1001 stoelen neerzetten. Het oude record staat op 1000. Ook op de financiële markten is een stoelendans gaande, alleen heet het daar private equity. De werkwijze van private equity is simpel: je koopt een bedrijf, stopt er een hoop schuld in, schrapt kosten, verhoogt de prijzen en laat onderhoud achterwege. Et voilà, de winst schiet omhoog. Sommige van deze maatregelen hebben een negatief effect voor de winstgevendheid op de langere termijn. Maar ja, dan hebben deze partijen het bedrijf alweer doorgeschoven naar een volgende eigenaar. Om volledig open te zijn: zelf bezit ik ook aandelen in private equity. Ik heb in mijn privéportefeuille al jaren aandelen van HAL (tevens eigenaar van FD Mediagroep, red). Maar die partij heeft geen overmatige schuldenpositie. Ze knijpen de bedrijven niet uit en doen niet mee aan de financiële stoelendans. Bovendien rekenen ze geen exorbitante kosten. Maar bij de private-equitystoelendans begint de muziek wat te verstommen. Volgens een recent onderzoek van Refinitiv zijn beursintroducties door private equity met 94% gedaald. Gewone beleggers hebben daar steeds minder interesse in, dus zijn deze private-equitypartijen steeds meer genoodzaakt aan elkaar te verkopen. Men moet immers een ‘exit’ hebben, om maar even in private-equityjargon te blijven. Volgens Pitchbook, een private-equitydatabase, waren 64% van de transacties vorig jaar tussen private-equitypartijen onderling. In de afgelopen tien jaar was dat slechts 40%. Deze transacties zijn duur, gemiddeld een procent of 3. En voor de verkochte bedrijven voegt het niets toe, behalve een hoop gedoe. Door de stijgende rente wordt het steeds moeilijker de overgenomen bedrijven vol te laden met schuld. En als er straks economische tegenwind komt, kun je beter wat extra eigen vermogen hebben, in plaats van extra schuld. De laatste ontwikkeling is dat private equity aan zichzelf verkoopt. Men richt een holding op en verkoopt aan deze holding, waarin ze zelf ook weer deelnemen. Alles om de exit fee op te kunnen strijken. Het is de laatste ronde van deze stoelendans. Het pensioenfonds Calpers ziet de bui al aankomen en verkocht laatst voor $6 mrd aan private-equitybeleggingen. Ze wilden er zo graag van af, dat ze genoegen namen met een discount van 20%. De private-equityboom was een van de negatieve bijeffecten van het goedkopegeldbeleid van de centrale banken. Ik ben blij dat de muziek is gestopt. Ik geniet nog even van de stilte, voordat die weer overstemd wordt door het lawaai van instortende private-equitypartijen. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is erg populair om kritiek op het beleid van de centrale banken te hebben. Ze zagen de inflatie explosie niet aankomen. Ze hebben de inflatie juist veroorzaakt. Ze hebben dit, ze hebben dat. Ik geef niet graag kritiek op het beleid van de centrale banken. Ik zie al te veel stuurlui op de wal staan die het beter weten. Vooral achteraf. Gelukkig zit het de centrale bankiers in hun strijd tegen de inflatie ook eens een keer mee. Deze week kelderde de olieprijs. Andere grondstoffen waren al eerder flink gedaald. De afgelopen drie maanden heeft er een ware slachting plaats gevonden. Om een paar voorbeelden te geven: aluminium -30%, koper -27%, graan -24%, katoen -30%, en ga zo maar door. Alleen energie is duurder, ondanks de daling van deze week. De Bloomberg Commodity Index steeg eerder dit jaar met maar liefst 36%, maar na de recente correctie is daar nog maar 12% van over. Mocht u hopen dat uw gasrekening ook gaat dalen, dan moet ik hoop direct de grond in boren. De gasprijs is als enige niet gedaald, hij is afgelopen maand zelfs verdubbeld. De financiële markten reageren optimistisch op deze prijsdalingen, vooral obligatiebeleggers. De rente op Duitse staatsleningen ging van 1,9% naar 1,2%. Op zich logisch, als de inflatie daalt hoeven centrale banken ook de beleidsrente niet meer te verhogen. Het kan wel, maar beleggers moeten goed beseffen dat centrale banken fouten gaan maken. Of ze knijpen de economische groei te veel af, of ze laten de inflatie te hard oplopen. De vraag is echter welke fout de minste negatieve gevolgen heeft. Een recessie kan men aan, die komt wel vaker voor. Niet leuk, maar behapbaar. Maar langdurig hoge inflatie gaat op een gegeven moment in de hoofden van consumenten zitten waarna het veel tijd en moeite kost om het er weer uit te krijgen. En dan moet je nog harder gaan ingrijpen. Bovendien tast het het vertrouwen in de centrale bank aan. Vertrouwen is het fundament onder de bank en staat de laatste tijd al flink onder druk. Dus gaan ze door met het verkrappende beleid. De kans is groot dat ze veel langer doorgaan met renteverhogingen dan nodig is. Want ze willen zeker weten dat het inflatiemonster de kop wordt ingedrukt. Dus ja, de centrale banken gaan fouten maken. Dat hoort bij het werk van een centrale bank. Waar gehakt wordt, vallen spaanders. Bij de Amerikaanse Federal Reserve zijn ze niet bang om daar voor uit te komen. Alleen ECB-president Christine Lagarde maakt nooit fouten, zegt ze. Eén ding is zeker, achteraf zullen er weer genoeg stuurlui aan de kant staan om de centrale bankiers op al hun fouten te wijzen, ook die van Lagarde. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de Japanse obligatiemarkt woedt een titanenstrijd. De Bank of Japan koopt enorme hoeveelheden obligaties op, terwijl beleggers juist massaal aan het verkopen zijn. De centrale bank wil de tienjaarsrente onder de 0,25% houden en koopt net zoveel op als nodig is om dat te bereiken. Tot op heden lukt dat aardig: de huidige rente is 0,23%. Maar dat betekent wel dat de centrale bank nu ruim een half biljard yen (dat zijn 15 nullen) op de balans heeft, meer dan de helft van alle uitstaande Japanse overheidsobligaties. Tien jaar geleden was dat nog maar 10%. Volkomen onverantwoord zult u zeggen. De inflatie loopt toch ook in Japan op? Ja inderdaad, deze ligt al twee maanden op rij boven de 2%. Dat hebben we in Japan lang niet gezien. De afgelopen 30 jaar was de gemiddelde inflatie 0,2%. Even ter vergelijking: in Nederland was dat gemiddeld 2,2%. Ook de Japanse kerninflatie is gestegen, tot 0,8%. Nu hebben Japanse statistici de vreemde gewoonte om ook de energiekosten in de kerninflatie te stoppen, in tegenstelling tot de rest van de wereld. Als we de kerninflatie op een westerse manier berekenen is deze 0,2%. Er is dus eigenlijk nog steeds te weinig inflatie in plaats van te veel. Overigens kun je een ruim monetair beleid hebben én de rente onder controle houden, maar dat betekent wel dat de stoom ergens anders het systeem moet verlaten. Dat gebeurt in dit geval via de yen. De koers van die munt is versus de dollar alleen dit jaar al met 17% gedaald. Onder speculanten is short gaan op de Japanse obligatiemarkt een van de meest beruchte widowmaker trades geweest. Een widowmaker trade is een prachtige benaming voor een speculatie waarbij veel speculanten denken dat een onevenwichtige situatie een keer fout móet lopen. Dat gebeurt echter maar niet, waardoor de speculanten hun verliezen alsmaar zien oplopen en uiteindelijk hun verlies moeten nemen. Speculanten gokken al een jaar of dertig op een stijging van de rente, dus in de loop van de tijd zijn er genoeg weduwen bijgekomen. Maar gezien de gigantische obligatieaankopen is het duidelijk dat de druk groter en groter wordt. Het blijft nog altijd de vraag wie hier uiteindelijk het onderspit delft, de centrale bank of de speculanten. Voor de Bank of Japan is de keuze eigenlijk gemakkelijk. Bij het huidige beleid worden Japanse beleggers in obligaties gered en is men niet bang voor inflatie. Laten ze het opkoopbeleid los, dan steunen ze de speculanten en lijden ze zelf gezichtsverlies. Ik denk dat ze daarom nog wel even doorgaan met kopen. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Menig cafébezoeker zal hard geschrokken zijn van de aankondiging van Heineken dat een biertje 5,8% duurder wordt. Een fervent cafébezoeker onder mijn vrienden houdt ervan om na afloop bij de shoarmatent langs te gaan. Daar wachtte hem nóg een onprettige verrassing: ook zijn broodje shoarma was maar liefst 10% duurder geworden. Nadat hij daarover had geklaagd, vertelde de eigenaar hem dat de inkoopkosten, zoals die van vlees en olijfolie, met 20% gestegen waren, dus die 10% was slechts een eerlijke verdeling. Mooi verhaal, maar het klopt niet. Immers, bij een shoarmazaak vormen de gemiddelde inkopen 33% van de omzet. Veel kosten, zoals de vaste kosten, stijgen niet. En de medewerkers hadden er ook niets bijgekregen. De 20% hogere inkoopkosten rechtvaardigen dus slechts een hogere verkoopprijs van 6,6% (20% x 33%). Dus in plaats van het leed te delen, verhoogt hij juist zijn winstmarge. Niets mis mee, maar het is niet het eerlijke verhaal. Dit argument hoor ik vaker bij bedrijven, 'Onze kosten zijn zoveel gestegen, dus wij moeten helaas onze prijzen ook verhogen'. Als je je prijzen kan verhogen en je klanten accepteren het, moet je dat zeker doen. Ik sprak een tijdje geleden een cfo van een zaadveredelingsbedrijf. Die vertelde me dat er bij zijn klanten een beetje vreemd werd opgekeken dat hun prijzen met slechts 4,5% stegen. Terwijl bij die klanten alle overige inkoopkosten (diesel, gas, kunstmest) met meer dan 100% stegen. Dan steekt 4,5% wel erg magertjes af. Ik adviseerde hem om het percentage te verdubbelen. Nu kan het en nu heb je ook een argument. Er zullen ook weleens andere tijden komen. Als je kán verhogen, móet je verhogen, ook als dat op basis van je inkoopprijs niet nodig is. En volgens de laatste maandelijkse enquête van de ECB doen bedrijven dat nu in een recordtempo. Inflatie is dus zo slecht nog niet voor het bedrijfsleven. Dat klopt ook wel: in de meeste (maar niet alle) inflatieperiodes doen winsten het goed. Er is echter een grote maar. De meeste economen gaan ervan uit dat er een afzwakking komt, en dan zal ook de inflatie gaan dalen. Maar de looneisen lopen nog een tijdje door. De grootste vakbond van Duitsland, IG Metall, heeft al gezegd 7% tot 8% meer loon te eisen. Als dan de inflatie daalt en de lonen met een flinke vertraging nog wel doorlopen, dan dalen de winsten. Aan die vriend van me heb ik het als volgt uitgelegd. Als de werknemers in de shoarmatent meer loonstijging krijgen dan de broodjes duurder worden, gaat de winst van de shoarmatenteigenaar pas omlaag. Dat komt nog wel, maar met een flinke vertraging. Pas dan is de pijn weer eerlijk verdeeld. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kent u die mop van die columnist die naar de Rolling Stones zou gaan? Die ging niet. Mick Jagger had corona. Het leerde mij een aantal dingen. Als eerste dat Corona dus nog niet voorbij is. In de post Corona periode sla ik niet graag een festiviteit over. Dus kon ik geen nee zeggen, toen ik de mogelijkheid kreeg om naar het concert te gaan. Het argument dat dit wellicht de laatste keer is dat we de Stones live kunnen zien, liet ik links liggen. Dat argument heb ik al te vaak gehoord. Op deze basis werd ik al in 1982 naar het concert in de Kuip gelokt. Maar er waren nog wat meer lessen. Als eerste dat we helemaal niet bang hoeven te zijn voor de effecten van de vergrijzing. In sommige beroepen werken mensen gewoon door, totdat ze worden weggedragen. Gewoon omdat ze het leuk vinden. Ik zal daar, als ik mijn AOW uitkering ooit krijg, nog maar eens aan denken. Het is dus zaak om leuk werk te hebben. En voor werkgevers om het werk leuk te houden, dan heb je ook geen last van personeelstekort. Vergrijzing hoeft dus geen probleem te worden. Een anders economisch fenomeen wat tijdens de aankoop van het concertkaartje naar boven kwam drijven was inflatie. Mijn veldkaartje kostte in 1982 40 gulden (dat is 18 euro). Nu mocht ik 150 euro aftikken. Als ik de gemiddelde inflatie van het CBS volg kom ik op 41 euro uit en niet op 150. Het zal wel het zelfde zijn als met goede wijn, die wordt ook duurder als ze ouder wordt.Een laatste macro-economisch thema wat naar boven kwam is belasting. Volgens een onderzoek van de NOS betalen de Stones via allerlei belastingconstructies slechts 1,6% inkomsten belasting. Dat is flink wat minder dan u en ik moeten betalen. Ik heb nog getwijfeld of ik in de Arena protestbordjes zou ophangen. Want indirect draag ik met mijn bezoek ook bij aan deze belastingontwijking. Het bijzondere is dat als Shell te weinig belasting betaalt de Tweede Kamer te klein is. Tv praatprogramma’s vol over dit item. Maar als het die aardige Rolling Stones zijn, is er niets aan de hand. Bij Shell wordt er opgeroepen tot een boycot. Bij de BV Stones niet. Ik denk dat ik bij het volgende concert tour over een jaar of vijf toch over ga tot een boycot. Want dit soort gedrag mogen we niet tolereren. Dat is overigens makkelijk gezegd. Mick Jagger is bijna 79 jaar. Misschien is het dit keer echt de laatste keer, dat we ze live kunnen zien.  Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorige week werd mij gevraagd commentaar te geven op de overname van DSM. Ik had vijf minuten om me voor te bereiden. Ja, het is geen fusie, maar gewoon een overname. Dat blijkt wel uit de premie die er voor Firmenich betaald werd. Dat is op zich geen probleem. De overname ligt volledig in lijn met het beleid dat DSM al jaren uitdraagt: steeds verder opklimmen in de waardeketen, steeds meer toegevoegde waarde leveren met hogere marges. Wat ik in deze snelle analyse had gemist, was de verhuizing van het bedrijf naar Zwitserland. Voor een belegger maakt dat natuurlijk niet uit. De meeste beleggers in DSM zijn toch internationaal. Voor Nederland maakt het wel uit als een bedrijf zijn Nederlandse nationaliteit opgeeft. Ja maar, meneer Van Zeijl, het volledige DSM-management gaat leiding geven aan de nieuwe combinatie en de notering blijft in Amsterdam, dus wat zeurt u nou? Bedenk: managers mogen komen en gaan, de Zwitserse nationaliteit blijft altijd bestaan. En die Amsterdamse beursnotering stelt niets voor, de AEX staat vol met buitenlandse bedrijven. Bij de verhuizing van Unilever en Shell was er nog wel wat reuring, maar nu niets, nada. Geen opgewonden politici in talkshows over dit verlies. Logisch zult u zeggen, want wat maakt het uit. Er zijn immers straks twee hoofdkantoren, waarvan een in Nederland. En in het persbericht staat toch dat DSM gewoon zal blijven investeren? Dat zijn goedkope woorden die een pr-afdeling standaard in de kast heeft liggen. Ik was in 2017 bij de opening van het Biotechnology Center in Delft, bij het oude Gist-Brocades. Co-ceo Geraldine Matchett zei toen tegen mij: ‘Wij hadden hier niet gestaan als DSM geen Nederlands bedrijf was geweest.’ En nu beweert men als het zo uitkomt precies het tegenovergestelde. Dit heeft een langetermijneffect op de Nederlandse economie. Ik draag als Nederlander en als belegger DSM een warm hart toe. Maar deze liefde is blijkbaar niet wederzijds. Ondanks de lange Nederlandse historie wordt het Nederlanderschap als wisselgeld ingeleverd om een goede deal te kunnen sluiten. Tijd voor Nederland om zich ook koeler op te stellen tegenover dit soort bedrijven. En misschien ook eens tijd om als Nederland in de spiegel te kijken. Waarom zijn bedrijven eigenlijk in Nederland? Wat maakt het als vestigingsland aantrekkelijk? En dan niet meteen aan lagere belastingen denken, maar vraag je af hoe je je als een goede gastheer kunt gedragen. Geen demonstraties of makkelijke scheldkanonnades tegen het ‘grootkapitaal’, maar communiceren en bedenken wat je voor elkaar kan betekenen. Vraag niet alleen wat het Nederlandse bedrijfsleven voor u kan doen, vraag ook wat u kan doen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week kwam de ISM-index uit, een Amerikaanse graadmeter van de verwachtingen van de bedrijfsinkopers. Beleggers hechten er veel waarde aan. Al is het alleen maar omdat het een van de langstlopende dataseries is waarbij bedrijven hun visie op de economie geven. In 1923 begon men al met het verzamelen van deze verwachtingen. In 1930, in het midden van de Grote Depressie, was de Amerikaanse president Herbert Hoover wanhopig op zoek naar een indicator die een richting van de economie aangaf. En deze enquête gaf veel sneller een beeld dan de officiële economische statistieken. Afgelopen maand steeg de ISM-index lichtjes, tegen de verwachting in. Dat was een flinke positieve verrassing voor beleggers: de meeste regionale indicatoren waren juist erg somber. Ook uit een enquête van de Conference Board onder ceo’s bleek dat de topmanagers juist geen vrolijke verwachtingen over de economie hebben. Deze enquête loopt meestal een beetje voor op de ISM-index. Misschien ook logisch, ceo’s behoren een breder zicht op de ontwikkelingen in het bedrijf te hebben dan de inkopers. Het zakenblad Fortune ondervraagt de topmanagers onder zijn lezers op regelmatige basis. Daaruit blijkt dat 75% van de ceo’s van de vijfhonderd grootste bedrijven uiterlijk in 2023 een recessie verwacht. Maar liefst 32% doet dat zelfs al dit jaar. Deze mensen hebben meer inzicht in hun bedrijven dan u en ik. Bovendien bepalen zij het beleid. Als je een recessie verwacht, zul je minder gaan investeren en voorzichtiger zijn met het aannemen van personeel. Met dit in gedachten zal de gemiddelde belegger misschien wel wat terughoudend worden over zijn aandelen. Er is echter ook informatie over de beleggingen van deze insiders en dan valt op dat er verschil is tussen wat ze zeggen en wat ze doen. Ze zijn flink aan het kopen, nog meer zelfs dan tijdens de coronadip in maart 2020. Ze zitten meestal wel goed met hun timing. Blijkbaar vinden ze de koersen wel genoeg gedaald, ondanks de donkere wolken die over de economie trekken. Eén branche vormt een duidelijke uitzondering. In de energiesector zijn insiders massaal aandelen aan het verkopen. Dat lijkt vreemd, gezien de enorme stijging van de olieprijs en de bijbehorende superwinsten. De vorige keer dat ze zo massaal aandelen verkochten stond de olieprijs ook boven de $110. In de tien daaropvolgende jaren deden de olieaandelen het maar liefst 80% slechter dan de brede index. Beleggers gingen pas weer grootschalig kopen toen de olieprijs onder de $20 stond. U weet wel, toen u een aandeel Shell voor een tientje kon kopen. Of ze dit keer ook zo gelijk gaan krijgen blijft natuurlijk de vraag, maar hun trackrecord is meer dan indrukwekkend. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een van de bijeffecten van de verkrappende centrale banken is, dat geld niet meer gratis is. Op zich niet zo’n probleem, geld hoort ook niet gratis te zijn. Maar niet iedereen is er even blij mee. In de afgelopen jaren werden de financiële markten overladen met verliesgevende techstart-ups. Allemaal briljante ideeën. Maar bij veel van deze bedrijven kon je met een beetje gezond verstand wel bedenken dat het nooit wat zou worden. Heel erg was dat niet. Door de extreem lage rente was er veel geld beschikbaar dat een bestemming zocht. Dus werd er voortdurend geld in dit soort bedrijven gepompt. Een mooi voorbeeld vind ik de flitsbezorgers. Iedereen kent wel verhalen over bestellers die meer ontvangen dan de order groot is. Zo wordt het wel heel moeilijk om winst te maken. En tel daar de moordende concurrentie en de enorme marketingkosten maar bij op. Persoonlijk vind ik een mogelijke ondergang van dit soort bedrijven geen maatschappelijk verlies. Ik denk dat het geld en de mankracht beter kan worden ingezet dan voor de bezorging van wat mango’s om half tien 's avonds. De eerste tekenen zijn er al. Getir gaat 14% van zijn personeel ontslaan. De dramatische koersdaling van Snap(chat) was ook een mooi voorbeeld. Het bedrijf heeft nog nooit winst gemaakt en uit de laatste kwartaalcijfers bleek dat dit voorlopig ook niet gaat gebeuren. In de afgelopen jaren was dat niet erg. Maar de tijden zijn veranderd en beleggers willen deze aandelen niet meer. De koers daalde met 43% op de dag van het kwartaalbericht. Deze ontwikkeling is ook duidelijk terug te zien in de koers van Cathie Woods ARK Innovation Fund. In dit fonds zitten veel verliesgevende techbedrijven. De koers is dit jaar al 57% gedaald. Het bijzondere is dat de ARK-beleggers steeds maar geld bleven bijstorten. Pas in de afgelopen weken gooiden de eerste beleggers de handdoek in de ring. Tegenwoordig is een ander fonds juist populair, namelijk eentje met de prachtige beurssticker COWZ. Dit saaie fonds belegt in de 100 Amerikaanse bedrijven met de hoogste vrije cashflow en is dit jaar 4% gestegen. Over de afgelopen 5 jaar hebben ARK en COWZ ongeveer hetzelfde rendement gemaakt. Maar ik heb ook eens gekeken wat de beleggers in deze fondsen nu hebben verdiend. Bij het ARK-fonds zijn de meeste op het hoogtepunt ingestapt. Daardoor heeft de gemiddelde belegger daar 53% van zijn inleg verloren. De gemiddelde COWZ-belegger heeft juist 4% verdiend. Het is een mooi praktijkvoorbeeld van de tegeltjeswaarheid: als je achter de kudde aanloopt, sjouw je altijd door de stront. Je kunt beter cashcows uitmelken. Niet zo spannend, wel lonend. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De beurs is weer lekker in beweging. Veel beleggers zijn op zoek naar de bodem in de markt. Het vervelende is dat die bodembel nooit afgaat. De sterk stijgende rente is een van de aanjagers geweest van de huidige daling. Op dat vlak lijkt het ergste voorbij. De verwachtingen voor de Fed-rente stijgen niet meer verder. De inflatieverwachtingen voor de lange termijn die in de obligatiemarkt zijn ingeprijsd, zijn over hun top heen. En 'surprise indices' voor inflatie zijn zelfs al aan het dalen. Dat is een index met allemaal inflatie-indicatoren. Het sentiment onder beleggers is een goede indicator voor de korte termijn. Een van de langstlopende indicatoren is de AAII-enquête onder Amerikaanse particuliere beleggers. Zij zijn erg somber en dat is een goed teken. Hoe meer somberheid, hoe dichter bij de bodem. Volgens een recent rapport van UBS zijn particuliere beleggers dan ook aandelen aan het verkopen. Dat zagen we eveneens in de scherpe daling aan het begin van de coronacrisis. Ook optiebeleggers hebben de handdoek in de ring gegooid. Momenteel zijn zij vooral 'puts' aan het kopen, waarmee ze dus inspelen op een beursdaling. Jammer dat ze dat altijd erna doen en niet ervoor. Institutionele beleggers houden ondertussen veel kas aan in hun portefeuille, volgens een enquête van de Bank of America. Dat doen ze meestal op de verkeerde momenten. In dat opzicht verschillen particuliere beleggers en professionals niet zo veel. Maar een oude beurswijsheid is dat het ultieme aankoopmoment pas gekomen is, als je niet meer durft te kopen. Dat maakt succesvol timen nou net zo moeilijk. Waarschijnlijk is het een ultiem koopmoment indien Jim Cramer somber over de markt wordt. Deze vermakelijke beurscommentator van de tv-zender CNBC heeft een indrukwekkend trackrecord opgebouwd. De beurs doet altijd precies het tegenovergestelde van wat hij verwacht, zowel qua richting als keuzes voor aandelen. Op diverse sociale media kun je zelfs fictieve fondsen vinden die altijd het tegenovergestelde doen van wat Jim Cramer adviseert. U raadt het al: deze maken een prachtig rendement. Zijn laatste advies: koop voorzichtig en selectief. Al met al zou je kunnen zeggen dat de scherpste daling voorbij is. Dat geeft kansen voor de korte termijn. Let wel: kansen. Zekerheden zijn er niet in beleggingsland. Voor de 'langeretermijnkoersen' is het van belang te weten of die recessie er al dan niet komt. Mocht die er komen, dan zal het slechts een tijdelijke opleving zijn. Maar daarover een andere keer meer. Eerst maar eens heel goed luisteren of we die bodembel kunnen horen. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik heb recentelijk een glas-in-loodcursus gevolgd. Dat is leuk, maar niet iets voor pessimisten. Verwachtingsmanagement is erg belangrijk. Het was enorm frustrerend te zien wat er allemaal fout kan gaan. Toch kreeg ik complimentjes binnen de familie Van Zeijl, waarschijnlijk om mij wat moed in te praten. Bij beleggen is het niet anders. Het gaat allemaal om verwachtingsmanagement. De markt kan weleens tegen zitten en daar moet je van te voren rekening mee houden. Ik las laatst wat cijfers over de vermogensbeheerrendementindex van Vermogensbeheer.nl. In deze graadmeter worden de rendementen bijgehouden van de risicoprofielen van 70 Nederlandse banken, private banks en zelfstandige vermogensbeheerders. Wat blijkt? Met voorzichtig beleggen heb je dit jaar net zo veel verlies gemaakt als met risicovol beleggen. We gaan even terug in de tijd. Stel, u wilde begin 2021 de eerste stappen in beleggingsland zetten. U was dat sparen wel een beetje zat, want dat leverde niets op. Dus u koos voor het meest voorzichtige beleggingsprofiel. Te veel in aandelen beleggen is immers erg eng, want aandelen gaan veel te hard op en neer. Maar wat een teleurstelling. Het meest defensieve profiel verloor dit jaar al 4,2%. De 2,8% die u in 2021 verdiende, is bij lange na niet genoeg om dat te compenseren. Aan de andere kant verloor het meest risicovolle profiel dit jaar slechts ietsje meer; 5,3%. Maar hier heeft u een enorme buffer. Uw 2021 winst was gemiddeld 23,4%. Dus met voorzichtig beleggen had u wel de lasten, maar niet de lusten. Ik hoop dat de vermogensbeheerders een beetje aan verwachtingsmanagement hebben gedaan. Het is natuurlijk allemaal makkelijk te verklaren. Met een defensief profiel zit je veel in veilige obligaties. Maar als de rente zo hard stijgt, zijn die obligaties niet zo veilig meer. De Duitse bund, de moeder van alle obligaties, daalde dit jaar alleen al 10%. De vraag is natuurlijk: hoe gaat het verder? Persoonlijk denk ik dat we voorlopig de ergste rentestijging wel achter de rug hebben. Dat zou betekenen dat de grootste verliezen voor de defensieve belegger nu achter ons liggen. Maar beleggen moet je nooit op basis van voorspellingen doen, die kunnen ook weleens niet uitkomen. Gelukkig werden bij veel vermogensbeheerders de defensieve profielen steeds minder aangeboden. Dit omdat bij de lage rente obligaties geen vluchthaven meer zijn. En dat is precies wat we nu zien. Overigens: bij de glas-in-loodcursus was dat verwachtingsmanagement hard nodig. Mijn gerestaureerde raam was zo goed als klaar. Toen ik het laatste lood nog even aandrukte knapte er een ruitje. Ik voelde me net een defensieve belegger. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kent u de eerste hit van René Froger nog? Een eigen huis, een plek onder de zon, alles kan een mens gelukkig maken. Menig huizenbezitter denkt er ook zo over. De extreme waardeontwikkeling van hun eigen woning geeft een prettig gevoel. De huizenprijzen stijgen lekker door, ondanks de snel gestegen rente. Dat komt omdat er ook nog andere factoren een rol spelen, zoals consumentenvertrouwen, vertrouwen in de economie, woningtekort en werkloosheid. En iedereen is bang om de boot te missen. Als je ziet dat huizenprijzen met 20% stijgen, wil iedereen wel een huis hebben. Maar als de prijzen dalen krijg je een heel andere sentiment. In 2007 was er ook een flink tekort aan huizen, maar toen de huizenprijzen kelderden, wilde plotseling niemand meer een huis kopen. In dat opzicht verschilt de huizenmarkt niet veel van de aandelenmarkt. Op de beurs kun je ook onroerend goed kopen. ‘Stenen meneer, die lopen nooit van je weg’, hoorde ik een belegger ooit eens zeggen. U raadt het al, die was net gescheiden. Als u over de rendementen op de huizenmarkt hoort, dan lijkt het logisch dat vastgoed het op de beurs ook goed doet. Dat blijkt niet het geval te zijn. Vastgoed is dit jaar een van de slechtste segmenten op de aandelenmarkt. Dat is raar, want een van de aardige karakteristieken aan onroerend goed is dat het zo’n goede bescherming tegen inflatie is. De inflatie in Nederland is 10%, dus in theorie zou het beursgenoteerde vastgoed het prima moeten doen. Nou, niet dus. Welke Europese onroerendgoedindex je ook neemt, ze zijn allemaal ongeveer 15% gedaald. En deze sector was de afgelopen vier kalenderjaren ook al flink bij de brede aandelenindex achtergebleven. De verklaring is logisch. Een flink deel van de verhuurmarkt, zoals die voor kantoren en winkels, is structureel veranderd. Een winkelverhuurder die nu bij zijn huurder langsgaat en om een hogere huur vraagt, wordt keihard uitgelachen. Afgelopen week moest ik eens in een vrij groot winkelcentrum zijn. Het feit dat ik er weer voor het eerst kwam sinds corona, zegt op zich al genoeg. Toch schrok ik van de verder toegenomen leegstand. Ik weet welke beursgenoteerde verhuurder deze panden bezit. En dan weet je gelijk waarom die aandelenkoersen zo laag staan. Bovenop de operationele problemen komt nu ook nog eens de gestegen rente. Onroerend goed is traditioneel erg rentegevoelig. Nu de rente zo snel aan het stijgen is, krijgen het daar de klappen van. Maar als huizen en beursgenoteerd onroerend goed zo ver uit elkaar lopen, kun je je ook afvragen: zijn die vastgoedaandelen nu te goedkoop of zijn huizen te duur? Misschien wel allebei een beetje. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je vraagt je weleens af wat zich allemaal in het hoofd van Elon Musk afspeelt. Zo is hij bezig om raketten om de aarde te brengen en de hele wereld in een elektrische auto te laten rijden. Dan bedenkt hij op een dag, laat ik Twitter eens kopen. 'Ik ben toch de rijkste man van de wereld, waarom niet?' En natuurlijk is het bod van $54,20 een hoogstandje van schoolpleinhumor met een verwijzing naar 4-20. Het getal van cannabis. Bijzonder is wel dat Twitters commissarissen als een blad aan een boom zijn gedraaid. Ze strubbelden eerst nog tegen, maar kozen snel voor de makkelijkste weg door het bod te accepteren. De kans is inderdaad klein dat het socialemediaplatform op korte termijn meer waard kan worden dan de $54,20. In dat geval krijgen ze allemaal vervelende en moeilijke vragen van aandeelhouders. Op lange termijn is het wel mogelijk om meer waarde uit Twitter te halen. De winstgevendheid is belabberd. Voor een verbetering hoef je geen raketgeleerde te zijn, zelfs geen Space-X-geleerde. Een paar simpele suggesties: een abonnement zonder advertenties, of een professioneel model met meer programmeerfunctionaliteiten. Dat bod van $54,20 komt overeen met 50 keer de verwachte winst. Dat is niet eens zo heel duur, als het je tenminste lukt om die winstgevendheid omhoog te brengen. Als fervent twitteraar (@beursanalist, voor uw dagelijkse portie beursgrafieken) vrees ik de komst van Musk. Zijn gedachten over het vrije woord zijn niet de mijne. Complete vrije meningsuiting betekent ook geen enkele rem op leugens, aanzet tot haat of misinformatie. Maar goed, als er iemand is die weet hoe Twitter werkt, dan is het Elon Musk. Misschien zet hij zijn kennis ook in om het platform echt beter te maken. Daarbij wil hij de anonieme profielen gaan afschaffen; dat wordt dan het einde van de trollenlegers. Geen scheldende, tierende anonieme mannetjes op zolderkamertjes meer. Jeff Bezos, de ceo van Amazon, wees Elon fijntjes op het addertje onder het gras van deze overname. China is al een tijdje niet zo tevreden met wat er op Twitter gebeurt. Als meneer Xi niet tevreden is, weet hij nu wie hij moet bellen. En als Elon Musk de telefoon niet opneemt, weet meneer Xi ook welke fabriek hij moet sluiten. Dat is het voordeel van zo’n gigafabriek, je hoeft er maar één op slot te doen. Hoe meneer Musk met critici omgaat, bleek wel in 2016, toen een Amerikaanse blogger te kritisch op hem was. De Tesla-order van deze blogger werd gelijk gecanceld. Deze 'free speech'-koning heeft nu controle over dit 'free speech' digitale stadsplein. Daden tellen meer dan woorden, ook al passen ze niet een tweet van maximaal 280 tekens. Dat geldt zelfs voor Elon Musk. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In discussies over emerging markets worden vaak factoren als commodity prijzen, de Amerikaanse dollar en de bijbehorende rente op tafel gegooid. Deze zijn nog altijd belangrijk. Maar met deze simpele factoren kun je de enorme underperformance van de MSCI Emerging Markets-index niet verklaren. De vier belangrijkste landen in deze index, goed voor 70%, zijn allemaal grondstofconsumerende landen. Het is vooral China wat de klok slaat. Maar liefst 28% van de MSCI EM-index bestaat uit Chinese aandelen. Twee jaar geleden was dat nog 40%. Dat geeft wel aan dat de dramatische koersdaling op de Chinese beurs vooral verantwoordelijk is voor de slechte performance van de Emerging Market-index. In China zit eigenlijk alles tegen en dat hebben ze voornamelijk aan zichzelf te danken. De lijst is bekend; het klappen van de Chinese huizenbubbel, het overheidsbeleid naar Chinese technologiebedrijven en het mogelijk opschorten van de Amerikaanse beursnotering van Chinese bedrijven. En nu komt daar de lockdown in Shanghai bij. 25 miljoen Chinezen worden simpelweg in hun eigen huis opgesloten. Deze mensen hebben zelfs moeite om aan eten te komen. Gelukkig worden de regels nu een beetje afgebouwd. En nu komt premier Xi opeens met de oproep voor wereldwijde coördinatie om corona te bestrijden. Ja, nu wel. We kunnen in de westerse wereld wel leedvermaak hebben om de Chinese situatie, maar we moeten ons daarbij twee dingen realiseren. Ook wij kunnen de komende winter weer te maken krijgen met een coronagolf. En de lockdown in Shanghai heeft effect op de hele wereldeconomie. Shanghai is goed voor 3,8% van de Chinese economie. De regio is erg sterk in elektrische auto’s en elektronische apparatuur. Denk bijvoorbeeld aan Tesla’s Chinese gigafabriek. En door alle lockdowns stokt het transport. In de afgelopen twee maanden is het aantal wachtende schepen voor de Chinese havens verdrievoudigd. Nu hebben westerse bedrijven al zoveel toeleveringsproblemen gehad, dat ze er steeds een beetje beter mee om kunnen gaan. De belangrijkste impact zien we dan vooral in de binnenlandse economie. In de lockdowngebieden is er geen mogelijkheid om te consumeren. En door het draconische virusbeleid staat het consumentenvertrouwen sterk onder druk. De economische schade in China is door het zerocovidbeleid veel groter dan bij ons. Ik ben bang dat je het virus toch niet tegenhoudt. Voor de goede orde: dat zeg ik als niet-viroloog. Het is wachten op de volgende uitbraak ergens anders in het land. In dat opzicht heeft ons coronabeleid veel beter gewerkt. Natuurlijk was het hier verre van perfect. Alleen alle zestien oppositiepartijen in de Tweede Kamer wisten het achteraf beter. In vergelijking met de Chinese situatie verdient het beleid van zorgminister Hugo de Jonge een standbeeld. Misschien kan Sywert wat bijdragen aan de financiering daarvan. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Inflatie is een dingetje. Het is vanwege de enorme prijsstijgingen op diverse plekken in de wereld onrustig. In Frankrijk heeft Marine Le Pen bij de presidentsverkiezingen zelfs de wind in de zeilen omdat zij zich opwerpt als inflatiebestrijder. In de Verenigde Staten lopen door de krappe arbeidsmarkt de lonen flink op. Er ontstaat zowaar een loon-prijsspiraal, vandaar dat de Federal Reserve steeds meer op de rem gaat staan. In Europa is dat nog niet het geval. In Nederland bedragen de cao-stijgingen slechts 2,4%, en dat bij een inflatie van 11,7%. Dat is een gat van ruim 9%! U moet dus eigenlijk 12% meer loon krijgen om de prijzen bij te benen, nu loopt u in koopkracht keihard achteruit. Toch verwacht bijna geen enkele econoom een loon-prijsspiraal. Waarom toch? De arbeidsmarkt is krap genoeg, er is voldoende vraag naar arbeid. Misschien omdat werknemers de prijzen wel zien oplopen, maar toch verwachten dat de inflatiepiek tijdelijk is? Of zijn ze het na decennia van minimale inflatie nog niet gewend om gelijk om loonsverhoging te vragen als de inflatie een jaartje uit de hand loopt? Of zien ze de prijsstijgingen nog niet? Opvallend is wel dat de financiële markten daar minder en minder van overtuigd zijn. De inflatie die in de Duitse inflation linked-obligaties zit verwerkt, is opgelopen naar 2,9%. Oftewel, beleggers in deze obligaties verwachten voor de komende tien jaar een gemiddelde inflatie van 2,9%. Voor de Oekraïneoorlog was dat nog maar 1,8%. Dat heeft uiteindelijk ook impact op de economie. Elke euro die u extra aan de pomp kwijt bent, kunt u niet meer aan andere leuke dingen uitgeven. Gelukkig heeft de gemiddelde Nederlander tijdens de coronaperiode een flinke spaarpot opgebouwd. Die kan dus geleegd worden, en dat willen consumenten ook. De consumentenreizen zitten volgens reisconcern TUI 10% boven precoronaniveau. Op zich een rare combinatie, stijgende consumentenbestedingen in een periode dat het consumentenvertrouwen op een dieptepunt staat. Maar ja, consumenten hebben behoefte om de afgelopen twee coronajaren in te halen. De horecaondernemers die ik spreek, praten dan ook met een grote glimlach over hun business. Uiteindelijk is inflatie een hond die in zijn eigen staart bijt. Hoe harder de prijzen stijgen, hoe minder vraag, waardoor uiteindelijk de prijzen weer dalen. De eerste tekenen daarvan zijn al in de VS te zien. De prijzen van tweedehandsauto’s zijn gedaald, omdat mensen ze niet meer kunnen betalen. En zelfs de Amerikaanse benzineconsumptie is lager dan een jaar geleden. Daarom zal de inflatie uiteindelijk wel weer dalen. Al zit u dan nog altijd met dat koopkrachtgat van 9%. Ik zou toch maar eens om die loonsverhoging vragen. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zakenbankiers zijn optimistisch van aard. Ook al denken ze dat de wereld instort, ze zullen dat niet zo snel zeggen. Je verwachting kan ook weleens niet uitkomen en dan heb je voor niets je klanten bezorgd gemaakt. En bezorgde klanten doen minder zaken. Daarom werken de permaberen, die altijd en eeuwig hel en verdoemenis voorspellen, meestal niet bij een zakenbank. Een zakenbankier die toch somber is, zal dat u in zeer bedekte termen vertellen. Een van de toverwoorden waar u op moet letten is ‘volatiliteit’. Als u een bankier hoort zeggen: 'Wij verwachten veel volatiliteit op de markten', dan klinkt dat onschuldig. Maar eigenlijk zegt hij dat de volgende koerscorrectie om de hoek staat te wachten. Daarom ging er bij mij een alarmbelletje af toen Jamie Dimon in de brief aan zijn aandeelhouders waarschuwde voor volatiele markten. Jamie Dimon is de ceo van JPMorgan. Hij is zo’n beetje de enige ceo van de Amerikaanse zakenbanken die de financiële crisis uit 2008 heeft overleefd en daarmee gelijk ook een van de langstzittende. Op Twitter zag ik wat tweets voorbij komen dat je Jamie Dimon beter als contra-indicator kan gebruiken. Ik heb het even gecheckt en wat van zijn voorspellingen opgezocht. In 2017 waarschuwde Dimon dat de bitcoin vooral fraude was. Nou, dat is nog niet uitgekomen. In 2018 waarschuwde hij al voor oververhitting en sterk oplopende inflatie. De Fed moest snel ingrijpen, en die deed dat dan ook. In 2020 lag hij tijdens de coronacrisis in het ziekenhuis vanwege hartproblemen. Toch waarschuwde hij vanaf zijn ziekbed nog voor een complete vraaguitval in de economie. De werkloosheid kon weleens richting de 14% stijgen. Die ging inderdaad naar de 14,7%. En in 2021 zei hij dat het toenemende aanbod in Amerikaanse overheidsobligaties voor een stijgende rente zou zorgen. En die rentestijging kwam er ook. Gelukkig heeft Dimon ook nog een optimistische noot in zijn brief van 44 pagina’s (ja, u moet wel even doorlezen). Over de beweeglijkheid in de koersen hoeft u zich eigenlijk geen zorgen te maken, dat hoort bij beleggen. Zolang het Fed-beleid de economie maar niet te hard raakt. Maar ja, dat is nou net wel de bedoeling van die renteverhogingen, om de oververhitte economie wat af te remmen. Eén ding valt me wel op aan Dimons voorspellingen: ze zijn altijd een beetje vaag. En dat maakt hem een echte goeroe. In het boek Hoe word ik een beleggingsgoeroe staat in hoofdstuk 1.1. de les: 'Wees altijd vaag en geef nooit een koersdoel of een periode'. En al helemaal niet allebei. En dat doet Jamie Dimon dan ook niet. En zo krijgt deze goeroe eigenlijk altijd wel gelijk. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik heb nog regelmatig contact met een aantal van mijn oude leermeesters. Dat ik nog steeds veel te leren heb, bleek wel uit een discussie die ik recentelijk met een van hen had. Hij noemde een paar van zijn beursgenoteerde beleggingen. Een van die bedrijven was pas geleden overgenomen. Hij sprak over een percentage in het beursgenoteerde bedrijf. In mijn naïviteit dacht ik dat hij doelde op het percentage in zijn portefeuille. Naderhand bleek dat hij het echt over het percentage in het bedrijf had. Net onder de rapportagelimiet natuurlijk, dan komt het niet in het nieuws. Een goede belegger hoeft niet zo nodig in de spotlights te staan. Die verdient gewoon rustig zijn geld met dit passieve ondernemen. Een van de lessen die ik van hem leerde was, koop altijd na een flinke valutadevaluatie. Dat speelde vooral in de tijd dat we nog een EMS hadden (Europees Monetair Systeem). Als de druk binnen dit systeem te hoog werd, moest een munt devalueren. Dat gebeurde met enige regelmaat bij de Zuid-Europese landen. Het aardige was dat na de devaluatie de obligatierentes heel hoog waren en de aandelenkoersen laag. Iedereen was zich op zo’n moment erg bewust van de risico’s van beleggen in deze landen. Maar de prijsaanpassing was dan al achter de rug. Je kon met gemak obligaties kopen die soms wel 14% rente gaven. Maar net na zo’n verse devaluatie was het risico op een volgende devaluatie juist erg klein. Hetzelfde gold voor aandelen. Bovendien konden de lokale bedrijven opeens veel gemakkelijker exporteren, waardoor de winsten hard omhooggingen. Vervolgens bleef je een jaartje zitten en als alle angst weer uit de markt was, verkocht je met een prachtige winst. Want je moest natuurlijk wel voor de volgende devaluatie weg zijn. Ik moest aan deze wijze lessen denken toen ik naar de koers van de Turkse lira zat te kijken. Als er ergens een devaluatie is geweest, dan daar wel. In een jaar tijd is er 40% van de waarde van de munt afgegaan. Ik heb even gekeken hoe die Turkse indices zijn opgebouwd. Van alles wat: banken 22%, staal 17%, voeding 13%, telecom 9%, energie 9%, enzovoort. Ik heb dus maar wat Turkse indexfondsen gekocht. Is dit een goed beleggingsadvies? Nou, toen ik deze aankoop tegen de oude leermeester aanhield, zei hij dat hij dat bij een land als Turkije nooit zou doen. De Turkse devaluatie is niet te vergelijken met de Europese devaluaties van destijds. Ik laat het aan u over om te bepalen wie het beste advies geeft. Voor u antwoordt, bedenk wel dat hij in procenten van bedrijven rekent en ik in procenten van mijn portefeuille. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Het zijn bijzondere tijden.' Dat is wel een van de meest uitgesproken zinnen op Beursplein 5. Er is altijd wel iets wat beleggers nooit voor mogelijk hadden gehouden, zoals negatieve rente, een olieprijs van $120, de coronacrisis, enzovoort, enzovoort. Wat ik zo bijzonder aan deze periode vind, is dat er een oorlog op het Europese vasteland is uitgebroken en dat aandelenkoersen daar per saldo bijna niet op hebben gereageerd. Beleggers zitten nog volledig in de ‘buy the dip’-modus. Tja, want iedere crisis was een ultieme koopgelegenheid. Bij de coronacrisis leek het in eerste instantie volkomen logisch dat de economie door de directe en volledige vraaguitval in een recessie terecht zou komen. Door een forse actie van zowel monetaire als fiscale autoriteiten is erger voorkomen. Er restte slechts één maand recessie. En de beursverliezen verdwenen als sneeuw voor de zon. Maar nu is het anders. De tijd van stimuleren ligt achter ons. Door de hoge inflatie zijn centrale banken juist aan het afremmen in plaats van te stimuleren. Die afbouw van de monetaire steun leidt tot een sterke rente stijging. En wel een van een omvang die we niet vaak zien. De Duitse rente steeg in slechts een paar maanden van -0,40% naar +0,50%. Op Duitse overheidsobligaties heeft u dit jaar 6% verloren. Hoezo, de meest veilige belegging van de wereld? Naast het wegvallen van de monetaire steun, is ook de fiscale steun verdwenen. Vooral in de VS tikt dat hard aan. Alleen in Europa is er nog wat fiscale hulp, vooral in de vorm van energiecompensatie. Maar dat is, zoals het woord het al zegt, slechts een compensatie. De opbrengst van de hogere energierekening gaat vooral naar Rusland en het Midden-Oosten. Een soort belasting ten gunste van foute regimes. En de Europese regeringen betalen de rekening. Per saldo is het effect op de Europese economie neutraal. Door de dalende economische verwachtingen staat ook de verwachte winstgroei onder druk. Bij de meeste zakenbanken wordt de verwachte economische groei voor 2022 met 1% tot 2% naar beneden bijgesteld. Je kan dan op de achterkant van een bierviltje uitrekenen dat dat een winstdaling van een procent of tien voor Europese bedrijven betekent. Over een paar weken gaat het cijferseizoen weer van start. Wellicht krijgen we dan een wat preciezer inzicht. Misschien ben ik teveel een kind van 1987. De beurscrash was aan het begin van mijn beleggingscarrière. Sindsdien zijn dalende winsten, stijgende rentes en een beurs die zich daar niets van aantrekt een combinatie van factoren waar ik onrustig van word. Maar goed, iedere beleggingsbeslissing hoort enige mate van onrust te geven. Die onrust geeft vooral aan dat je je heel goed beseft waarom je het fout zou kunnen hebben. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Beleggers in Chinese aandelen hebben het zwaar, heel zwaar. Een van de populairste indexfondsen in dit segment is de KraneShares China Internet ETF. Deze is in een jaar van $104 naar $22 gekelderd. Wie zei ook alweer dat indexfondsen zo lekker veilig waren? Voor deze gigantische daling was er niet één simpele verklaring, maar vier. Als eerste het delistingscenario. De meeste grote Chinese beursgenoteerde bedrijven zijn in New York genoteerd. Maar de Amerikaanse autoriteiten willen meer openheid van deze bedrijven en dreigen de notering te beëindigen. Terwijl de Chinese regering het juist verbood om deze openheid te geven. Beleggers zitten er niet op te wachten dat de Amerikaanse notering wordt opgeheven, want dan zit je met je Chinese aandelen die je niet meer op een normale beurs kan verkopen. Je moet ze dan misschien wel ergens in China verkopen, waar de transactiekosten een stuk hoger zijn en je bank het administratief misschien niet eens aankan. Daarnaast is er nog steeds het probleem van de Chinese projectontwikkelaars. In het verleden kon de Chinese overheid de economie stimuleren door de rente te verlagen en de kredietverlening te verruimen, wat vooral doorwerkte in de huizenmarkt. Maar nu het onzeker is of een huis ooit wordt geleverd, worden veel potentiële huizenkopers schuw, waardoor het mechanisme niet meer functioneert. Bovendien werkt het vooral goed als de huizenprijzen stijgen, en dat doen ze al een tijdje niet meer. De derde verklaring is de recente covidlockdown in China. En de vierde is het dreigement van de VS om China sancties op te leggen in verband met de oorlog in Oekraïne. De Chinese regering besefte dat deze crash een meltdown in de economie zou kunnen veroorzaken. Vicepremier Liu He besloot een Draghimomentje te houden, genoemd naar toenmalig ECB-president Mario Draghi die in 2012 tijdens een toespraak beloofde alles uit de kast te zullen halen om de Europese munt te redden, waarna de eurocrisis over was. Zo ging de Chinese regering ook te werk. Zij bracht een reeks van maatregelen naar buiten. Er wordt bijvoorbeeld opeens samenwerking gezocht met de VS over hoe de accountcontrole van Chinese bedrijven kan worden gedaan. Daarnaast werden diverse lockdownmaatregelen versoepeld. En er werd een risicomanagementmechanisme beloofd voor de huizenmarkt. Wat dat precies inhoudt weet niemand, maar het klinkt goed. En als laatste schreef de Chinese ambassadeur een brief in The Washington Post over de oorlog in Oekraïne. En boem, het effect was daar. De koersen schoten omhoog. Het genoemde Kranefonds vloog in één dag van $22 naar $31! Nog maar acht van dit soort dagen te gaan en we hebben de koers van een jaar geleden weer terug, zei de optimist. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hier en daar zie ik steeds meer het S-woord opduiken: stagflatie. Afgelopen week had ik maar liefst 72 mails in mijn inbox met dit woord. Stagflatie klinkt eng. De laatste keer dat ik stagflatie heb meegemaakt, was in het begin van de jaren 80, net voordat ik volwassen werd. Lang geleden dus. In een normale recessie stijgt de werkloosheid, waardoor de consumentenvraag wegvalt. En zonder vraag geen stijgende prijzen. Maar bij stagflatie heb je dus én een slechte economie én stijgende prijzen. Een dramatische combinatie. In rap tempo worden dan ook de economische verwachtingen naar beneden bijgesteld. Investeringsbank Barclays bijvoorbeeld heeft zijn verwachting voor de economische groei in de eurozone in 2022 met maar liefst 2 procentpunten verlaagd. Op zich logisch. Als eerste valt de economische activiteit van Rusland en Oekraïne weg. Maar misschien wel belangrijker is het dalende consumentenvertrouwen. Stel, u wilde graag een auto kopen. Maar na het lezen van dat soort alarmerende koppen blijft u toch nog maar even in uw oude doorrijden. En als laatste zorgen de gestegen olie- en gasprijzen voor druk op de economie. Ik weet niet hoe de cijfers in Nederland of Europa zijn, maar door de gestegen benzineprijzen is de gemiddelde Amerikaan $1000 extra per jaar kwijt. En in de VS produceren ze nog zelf olie. In Europa vliegen deze extra uitgaven helaas allemaal naar het Midden Oosten en, hoe cru het ook is, naar Rusland. Die hogere olieprijs gaan we snel terugzien in de inflatiecijfers. Een grove rekenregel is dat elke 10%-stijging van de olieprijs 0,25% extra inflatie geeft. Omgerekend naar euro's is de olieprijs ten opzichte van een jaar geleden verdubbeld, ergo: u krijgt alleen daardoor al 2,5% extra inflatie. Dit is dan ook direct in de markten terug te zien. De inflatie voor de eurozone waar financiële markten mee rekenen in de komende 2 jaar, is nu 4,1%. Een halfjaar geleden was dat nog maar 1,3%. Gelukkig komen we uit een goede uitgangspositie. Er was juist sprake van een oververhitte economie. De timing van deze afkoeling is niet eens zo ongunstig. Met al die angstige berichten, moet u maar goed naar de quotes van Winston Churchill luisteren. We hebben niets te vrezen dan de angst zelf. En gelukkig stelt ook Mr. Market u enigszins gerust. Over de olie-inflatie hoeft u zich niet zoveel zorgen te maken. De oliefutures geven aan dat olie voor levering over twee jaar ‘slechts’ $80 per vat kost, dat is maar 10% hoger dan begin 2022. Maar goed, dat lijkt op een voorspelling. En als er één ding is dat heeft bewezen onvoorspelbaar te zijn, dan is het wel de prijs van een vat olie. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tijdje geleden vroeg een bekende me: 'Moet ik niet eens in aandelen gaan beleggen?' Dat gebeurt me wel vaker, vooral ná een goede aandelenperiode. Dat plaatst mij voor een dilemma. Allereerst omdat ik geen beleggingsadvies mag en wil geven. Advies aan bekenden geven is een loterij zonder plussen. Als het goed gaat, hoor je er nooit wat over. Maar als het fout gaat, dan heb ik het gedaan. Toch wilde ik deze man graag helpen. Hoe zorg ik ervoor dat hij niet na een paar teleurstellende jaren met veel spijt weer afscheid van zijn beleggingen neemt? Want het is wel zo dat met deze rentes beleggen de enige manier is om een beetje aan vermogensopbouw te doen. Allereerst gaat het om het risico op spijt te minimaliseren. Als je iedere maand een bedrag stort, beleg je niet per ongeluk alles op het hoogtepunt. Nog een manier om die kans op spijt te reduceren is maximale spreiding, bijvoorbeeld via een wereldaandelenindex. Nadeel is wel dat die voor bijna twee derde uit Amerikaanse aandelen bestaat. Tot zover de standaardlessen. Toch was ik niet tevreden. Hoe kan ik van te voren het risico zo inzichtelijk mogelijk maken? Als je iedere maand geld stort in een wereldaandelenindexfonds, hoe groot is dan de kans dat je na twee jaar teleurgesteld bent? Twee jaar is natuurlijk veel te kort voor het echte beleggingswerk, maar het is een reële termijn als je de spijtkans wil aangeven. De afgelopen twee jaar waren briljant. Als je deze strategie had uitgevoerd, had je nu een rendement van 31% gehad. Maar in die twee jaar zat dan ook werkelijk alles mee. Het begon met een flinke correctie zodat je lekker goedkoop kon inkopen. Daarna volgden maximale monetaire en fiscale stimulansen. De economie lag in maart 2020 op de ic, maar deze monetaire vaccins hebben ervoor gezorgd dat de economie er weer boven op kwam. De bijwerkingen komen tot uiting in een wel erg hoge inflatie. Maar deze gunstige omstandigheden gelden de komende periode niet meer. Ik leg het spijtniveau bij 0%. Nul is namelijk psychologisch een belangrijk getal. Verlies, hoe klein ook, doet emotioneel pijn. Een kleine winst is in je brein nog te rechtvaardigen. Gerekend over de afgelopen vijftig jaar blijkt dat de kans dat je na twee jaar in het rood staat 21% is. Dus zeg maar éénmaal op de vijf keer. In het slechtste geval ben je na twee jaar 35% armer. Het gemiddelde rendement ligt ietsje onder de 10%. Ik heb de man deze column gegeven en gezegd dat dit natuurlijk geen advies is, want daar doe ik niet aan. Zoals gezegd is dat een loterij zonder plussen, en dat is een hele slechte risico-rendementcombinatie. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Centrale bankiers lijken licht in paniek. Bij de ECB buitelde men over elkaar heen om de markten te vertellen dat de rente niet zo snel wordt verhoogd als beleggers nu denken. De markten trokken zich daar vanwege de misleidende communicatie in het verleden niets van aan, en de rente steeg dus gewoon door. Klaas Knot hield wijselijk zijn mond. Ook in de VS lijkt sprake van wat paniek - althans, bij sommige Fed-leden. In een interview zei James Bullard van de St. Louis Fed dat hij een verhoging van 100 basispunten wilde bij de komende drie vergaderingen, en mogelijk ook nog een verhoging tussendoor. Ik denk dat een economie gebaat is bij consequent monetair beleid, en angstige centrale bankiers dragen daar niet aan bij. Het grappige is dat je nu uit de rentemarkten kan afleiden dat de rentestijgingen de economie zoveel zullen afremmen dat de Fed in 2024 weer zal moeten verlagen, om de economie te redden. Een dergelijk scenario lijkt mij onwaarschijnlijk, maar niet onmogelijk. Aandelenbeleggers houden niet van hogere rente. Dat drukt op de waardering van aandelen. Dat effect hebben we de afgelopen weken wel gezien. Die renteangst doet me een beetje aan 1994 denken. Ook toen was er een flinke rentestijging en dat zorgde voor een horrorjaar voor obligaties. De Amerikaanse rente steeg van 5,8% naar 7,8%. Daardoor daalden de obligatiekoersen met maar liefst 8%. 1994 staat daarmee in de top drie van slechtste obligatiejaren in de afgelopen veertig jaar. Strateeg Mislav Matejka van zakenbank JPMorgan heeft er onderzoek naar gedaan en zette alle renteverhogingen van de Fed op een rijtje. Uit de historische data blijkt dat de aandelenmarkten het na de eerste verhoging nog wel een maand of drie erg moeilijk hebben, maar dat daarna vaak weer herstel optreedt. Als de Fed in maart de rente verhoogt, dan zou dat effect in juni volledig in de koersen verwerkt zijn. Let wel: het zijn maar gemiddelden. Veel zal ook afhangen van de onderliggende bedrijfswinsten. Laten we 1994 weer als voorbeeld nemen. Toen was er een mooie winststijging van 18% en daardoor bleef de schade in de aandelenmarkt beperkt, ondanks de dramatische renteontwikkeling. De S&P daalde een bescheiden 1%. Met een beetje dividend erbij had u zelfs nog een klein winstje. Dat is toch een stuk beter dan die -8% bij obligaties. De conclusie is simpel. De trend in de rente is gedraaid en aandelenbeleggers houden niet van stijgende rente. Maar als de bedrijfswinsten hard genoeg omhooggaan, hoeft het niet zo heel erg te zijn voor aandelen. Of 2022 ook zo’n mooi winstjaar zal worden, daar geeft 1994 helaas geen richtlijnen voor. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met veel verwondering heb ik naar de Oekraïnecrisis zitten kijken. Een schaakspel op wereldschaal. Wat de grote spelers denken en waarom ze hun zetten doen weet ik niet. In Nederland zijn er talkshowavonden gevuld met mensen die het allemaal wel wisten. Beleggers haalden opgelucht adem toen het Kremlin zijn troepen terugtrok. Naar de gedachte erachter kan ik wederom alleen maar raden. Die beursreactie was wel bijzonder. Het is niet dat de dreiging nu weg is, die troepen zijn ook zo weer terug, mocht meneer Poetin dat nodig vinden. Ik probeer vooral naar de gevolgen te kijken. Als eerste de daling van de Russische beurs. Die presteert normaal gesproken in lijn met de olie- en gasprijzen. Logisch, u moet wellicht een traantje laten als u de brief van uw gasleverancier opent. Maar in Rusland liggen de leveranciers onder de tafel van het lachen. Toch zie je deze winstexplosie niet terug in de koersen. Hetzelfde beeld zien we overigens in de hele fossiele industrie, ook daar blijven de koersen sterk achter bij de superwinsten. Die hogere olie- en gasprijzen zijn natuurlijk niet alleen het gevolg van de Oekraïnecrisis. Ze stijgen al een tijdje als gevolg van de onbalans in vraag en aanbod. De hoge olieprijs is een blessing in disguise voor alternatieve energie. Mr. Market kan veel beter sturen dan overheden. Hoe hoger de prijs van fossiele energie, hoe harder men naar alternatieven gaat zoeken. En nu de leveringszekerheid in het geding is, is dat een extra reden om naar alternatieven te zoeken. Ik merk in mijn omgeving dat in het heetst van de strijd een aantal Westlandse tuinders toch wat zenuwachtig werden. Immers, als er te weinig gas is en het gaat om warm houden van óf Nederlanders óf de kassen, dan is de keuze snel gemaakt. De tuinders die hun kassen met aardwarmte verwarmen, waren iets minder nerveus. Een tweede effect zal meer internationale samenwerking zijn. Een aantal jaar geleden werden organisaties als de Navo nog voor lief genomen. In dit soort situaties ziet men het nut er wel van in. Hetzelfde geldt voor de Europese Unie. Samen sta je sterker als je zo’n agressieve buurman hebt. Als laatste verwacht ik dat er minder snel op defensie-uitgaven bezuinigd zal worden. Hoewel de economie van Rusland slechts iets groter is dan die van Nederland en België samen, is het defensiebudget wel vele malen groter. In de afgelopen twee maanden deden defensieaandelen het daarom al 14% beter dan de wereldwijde aandelenindex. Beleggers mogen denken dat de Oekraïnecrisis voorbij is, de gevolgen zijn nog lang zichtbaar. En of de crisis echt voorbij is, dat weten alleen de schakers in het Kremlin. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Valentijnsdag komt er aan, dus let u even op. Dit zijn de dagen dat je relatiepunten kunt scoren. Ja, ik weet dat het een commercieel festival is, maar ik heb mijn grote liefde eraan te danken. Ook op de beurs zijn er belangrijke relaties. De verhouding tussen koersen en winsten is wel een van de voornaamste. Ze lopen altijd hand in hand. Logisch, de koers is immers niet anders dan de prijs die beleggers voor de winststroom willen betalen. Op korte termijn zijn ze wel eens wat gescheiden, maar uiteindelijk komen ze altijd weer samen, net als in een romantische film. Een mooi voorbeeld was de Grote Financiële Crisis. In 2008 kelderden de koersen. Daarna werden de winstschattingen flink neerwaarts bijgesteld. Toen het enorme koersherstel in 2009 begon liepen de winsten hopeloos achter. Pas na een jaar liepen ze weer met elkaar in de pas. Hetzelfde beeld zien we nu: een scherpe koersdaling en na een snel herstel volgen de winsten. Pas in de laatste weken zoeken ze weer enige toenadering tot elkaar. De koersen dalen wat en de winsten gaan verder omhoog. Die winstschattingen komen van de analisten af en die lopen dus altijd een beetje achter de werkelijkheid aan. Dat levert ze nogal eens wat hoongelach op. Kijk die experts nou, die hebben er ook geen verstand van. Toch blijft het een uitermate bruikbare indicator om het fundament onder de koersen te bepalen. Uiteindelijk hebben die analisten toch de meeste kennis over alle individuele bedrijven en weten zij een betere inschatting van de winst te maken dan de meeste beleggers. Dus houd ik de analisten heel goed in de gaten. Ik wil graag weten of de winsten omhoog of naar beneden worden bijgesteld. In een echte bearmarkt zie je namelijk dat verwachte winsten dalen. We zitten middenin het cijferseizoen en gelukkig blijken de winsten opnieuw mee te vallen. Nou is dat bijna ieder cijferseizoen zo. Dat is het spel tussen bedrijven en analisten. Het management drukt graag de verwachtingen, zodat de cijfers uiteindelijk meevallen. Maar als u écht wilt weten hoe het cijferseizoen is, kijk dan naar de verwachtingen voor het komende kwartaal (beleggen is vooruitzien). Als de cijfers echt zo goed zijn, passen de analisten hun verwachtingen voor de komende periode naar boven bij. En dat zien we nu gebeuren. De verwachtingen voor het eerste kwartaal zijn in Europa met 3% gestegen. Is er dan helemaal niets op te merken? Jawel, hier en daar zie je wat tekenen van margeverkrapping. Niet iedereen kan de hogere inputprijzen en lonen zomaar doorberekenen. Het blijft dus opletten. Liefde mag dan blind maken, op de beurs moet je altijd je ogen openhouden. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De eerste vrijdag van de maand is Payroll Friday: dan komen de cijfers over de Amerikaanse arbeidsmarkt naar buiten. De banengroei is de laatste tijd erg laag. Dat ligt niet aan de vraag, die is hoog genoeg. Er staan momenteel 10 miljoen vacatures uit, wat extreem veel is, maar een baan wordt pas geteld als iemand die accepteert. Een normale vacature-banenratio is 3%. Afgelopen zomer steeg deze naar 8%. Logisch, want sommige werknemers kregen meer betaald om thuis te zitten dan om aan het werk te gaan. Maar nu deze overmatige werkeloosheidsvergoedingen achter de rug zijn, is deze ratio nog altijd 6,8%. Het ligt vooral aan het arbeidsaanbod. Steeds meer mensen zeggen hun baan op. Dit fenomeen heeft zelfs een naam gekregen: The Great Resignation. Voor mij is een van de meest bijzondere achterliggende factoren de sterkere stijging in het aantal gepensioneerden. In de afgelopen twee jaar kwamen er 3,5 miljoen bij. Dat is 75% meer dan in de jaren daarvoor en aanmerkelijk meer dan waar de economische modellen van uitgingen. Over de achterliggende reden kunnen economen alleen maar gissen. Economie is en blijft een sociale gedragswetenschap. Je kunt van alles voorspellen, maar als consumenten besluiten een bepaalde richting op te gaan, dan heb je je verwachtingen maar aan te passen. Blijft de vraag: waarom gaan deze mensen met pensioen? Hebben ze door corona ingezien dat er meer is dan werken alleen? Hebben ze, door de extreme waardetoename van hun aandelen en huizen, zoveel vermogen dat ze het niet meer nodig vinden om te werken? Of zijn ze bang tijdens het werk corona op te lopen? De oversterfte in de VS is namelijk vrij hoog. Leuk zo’n verhaal over vervroegde pensionering, maar wat heeft u daar aan als belegger? Het geeft aan dat een groot deel van de onbalans in de vraag en aanbod van arbeid permanent is. Ik zie die gepensioneerden niet zo snel terug aan het werk gaan. En dat betekent permanente opwaartse druk op lonen. In maatschappelijke termen profiteren vooral de slechtst betaalde banen daarvan. In het segment onder de $20 per uur is de loonstijging maar liefst 9%. Dat raakt de bedrijfswinsten. Gemiddeld zijn loonkosten goed voor 17% van de omzet van Amerikaanse bedrijven. Bedrijven die relatief veel arbeidskosten hebben zullen daar het meest last van gaan krijgen. Denk aan supermarkten, winkels, postbedrijven, autofabrikanten etc. Meer dan 70% van de bedrijven klaagden dit cijferseizoen over loondruk. Ook al ben ik belegger, gezien de hoge winstgroei van de bedrijven is deze ontwikkeling terecht, zeker bij de huidige inflatie. Vrij vertaald naar de Bijbel, zou ik zeggen: ‘Geef de werknemer wat des werknemers is’ (Marcus 12:16-17). Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het economische zonnetje bleef tijdens de pandemie schijnen dankzij de monetaire en fiscale stimulansen, maar nu drijven toch wat donkere wolken binnen. De Amerikaanse Economic Surprise Index, die aangeeft of economische cijfers mee- of tegenvallen, is daardoor onder het nulpunt gedaald. Ook verlaagde het IMF zijn groeiverwachtingen, met name voor de VS. Enerzijds omdat het Build Back Better-plan van Biden lijkt te stranden in het politieke moeras, anderzijds omdat omikron de Amerikaanse economie hard raakt. Niet door lockdowns, want die zijn er amper, maar doordat er zoveel mensen ziek zijn. Mooi voorbeeld is de haven van Long Beach, die vastliep door het verstoorde goederenaanbod. Dat is na twee jaar nog steeds niet opgelost, vooral door de structuur van het Amerikaanse logistieke systeem; in Rotterdam waren er nauwelijks problemen. Daar komt nu de factor zieke werknemers bovenop. Het werk wordt simpelweg niet meer gedaan, aangezien er zoveel havenarbeiders ziek zijn. Het aantal is in januari net zo hoog als in heel 2021 bij elkaar. Dit is ook een van de verklaringen waarom de inkoopmanagersindex voor de service-industrie zo hard gedaald is. Deze staat nu op het laagste punt sinds maart 2020. Daarnaast zijn er nog steeds viruszorgen. Ik ben geen viroloog en kijk dus liever naar data en feiten. Ik check voor de grap ook af en toe de meningen die op Facebook worden geventileerd, al zie ik dan slechts een zwart gat van onwetendheid waar al menigeen in gezogen is. En je lijkt er niet zonder hersenbeschadiging uit te komen. Een van de dataseries is het aantal besmettingen. Israël is een goed voorbeeld: het is verder met vaccins en boosters, maar de laatste weken loopt het aantal besmettingen schrikbarend op. In een week tijd is ruim 1% van de bevolking besmet, en dus ziek. Erger nog: het aantal ic-opnames loopt parabolisch mee omhoog. Een besmettingsgolf van vergelijkbare grootte in de rest van de wereld zal een negatieve impact op de economie hebben. Een daling van de economische activiteit is normaal gesproken goed voor de rente. Hoe minder economische groei, hoe minder vraag naar geld en hoe lager de prijs van geld. Dat laatste wordt ook wel rente genoemd. Ik vraag mij echter af of dat in deze cyclus ook zo goed werkt. De centrale banken hebben immers een verstorende werking op de financiële markt gehad. Afgelopen jaar was er een scherp herstel van de economie met een lage rente: een ongewone combinatie van positieve factoren. In 2022 zou dat weleens kunnen omkeren: terugvallende economische groei plus een stijgende rente. Een slechte combinatie. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Unilever staat al een tijdje onder druk. Onder het tienjarige regime van Paul Polman bleven de winsten hopeloos achter bij de concurrentie. Zijn duurzame missie klonk destijds erg sympathiek, maar leverde geen winst op. Zijn opvolger, Alan Jope, heeft daar nog geen verandering in kunnen brengen. De golf van kritiek onder beleggers zwol steeds verder aan, en dat is in de koers terug te zien: die is flink bij de sectorgenoten achtergebleven. Het management besloot daarom een grote sprong voorwaarts te maken. Het deed een bod van £50 mrd op de consumententak van GlaxoSmithKline (GSK) - terwijl Unilever zelf slechts £100 mrd waard is - en ook nog eens tegen een superwaardering. De analistenramingen die ik voorbij zag komen, geven een GSK-waardering die ongeveer 50% hoger is dan die van Unilever. Dat leidt tot een enorme verwatering en dat werd gelijk ingeprijsd: het aandeel kelderde aanzienlijk. Beleggers vreesden nog hogere biedingen, maar haalden opgelucht adem toen Unilever aangaf dat £50 mrd wel even genoeg was. De kans dat de deal nu nog doorgaat, wordt erg klein geacht. Hoe wilde Unilever deze deal eigenlijk succesvol maken? In eerste instantie door kostenbesparingen. Die mogelijkheden lijken mij beperkt, GSK wordt al redelijk efficiënt gerund. Samen met GSK zou Unilever tandpastakoning worden. Maar hoe kun je die positie als marktleider uitnutten? Hoeveel kosten wil je hiermee besparen? Omzetsynergieën zijn er ook beperkt. Het voordeel moet vooral uit de financiële hefboom komen. Als je leent tegen bijna 0% rente, werkt dat al snel. De schuldratio gaat dan van twee keer het bedrijfsresultaat naar vier keer. Dan ben je eigenlijk een beetje private equity aan het spelen. Natuurlijk zou Unilever een deel van de overgenomen activiteiten weer doorverkopen. Maar als je iets heel graag wil hebben, dan betaal je de hoofdprijs. En als je dan later iets graag kwijt wil, gaat dat meestal tegen een discount. Iedereen weet immers dat je moet verkopen. Wat me overigens wel aan deze dealaankondiging opviel, is de bescheiden interesse van de media. Als Unilever nog Nederlands was geweest, dan zou het op alle voorpagina's hebben gestaan. Nu stond het ergens op pagina 16. Het is duidelijk dat Nederland emotioneel afscheid heeft genomen van Unilever, en voor beleggers geldt hetzelfde. Of de deal uiteindelijk doorgaat of niet, deze move brengt de magere operationele prestaties voor het voetlicht. Er zijn overigens partijen die wel graag dit soort berichten lezen. Voor Unilever is het spel op de wagen. De grote private-equitypartijen zullen hun spreadsheets laten ratelen. Ik ben benieuwd of de uitkomsten interessant genoeg zijn. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik sprak recent een jonge belegger die flink geschrokken was van de beursbewegingen in de afgelopen week. De wereldaandelenindex daalde met een kleine 3%. Ik moest even lachen, want die daling stelt niets voor. Het zette me wel aan het denken. Recentelijk gaf J.P. Morgan aan dat de instroom in hun beleggingsfondsen vooral bij de klanten in de laagste inkomensgroep relatief het hoogst was. Dat is de groep die normaal gesproken niet zoveel opheeft met beleggen. Maar nu wel. Logisch, sparen kost geld. En de rendementen op aandelen waren hoog. Let wel: waren. Een bekend beursgezegde luidt: 'Geld volgt rendement'. Vorig jaar zagen we een maximale koerscorrectie van 5,6%, en dat terwijl de wereldwijde beurzen toch met een prachtige 30% zijn gestegen. Geen risico, maar wel rendement. Wat wil je nog meer? Ik heb de jonge belegger er gelijk maar op gewezen dat er gemiddeld ieder jaar een correctie van 14% is. Dat is bijna driemaal de maximale daling van afgelopen jaar. Dus als je al wakker ligt van een dergelijke rimpeling, dan ga je in de toekomst nog weleens badend in het angstzweet wakker schrikken. Obligatiebeleggers kennen deze wereld overigens al. Duitse staatsobligaties hebben afgelopen jaar het slechtste rendement sinds 1999 laten zien. Die beleggers wisten al van tevoren dat obligaties een niet zo briljante opbrengst zouden geven. Als je een tienjarige obligatie met een effectieve rente van -0,5% koopt, is de kans groot dat je de komende tien jaar een half procent per jaar gaat verliezen. En ook in 2022, hoe vers dat jaar ook is, is het koersverlies op een wereldwijde obligatieportefeuille groter dan de rentecoupon oplevert. Dat gaat natuurlijk al snel als je nauwelijks rente ontvangt. Ziehier het beeld van het meest logische scenario voor de komende jaren: wel risico, geen rendement. Een dergelijk scenario ligt ook voor aandelen op de loer. Er lijkt niet veel rek meer in de waarderingen te zitten. In de afgelopen vijf jaar is de koers-winstverhouding wereldwijd gestegen van 16,2 naar 19,6. Daarmee zitten we bovenin de bandbreedte van wat we de afgelopen decennia hebben gezien. En de grootste winststijgingen zijn ook wel achter de rug. Nee, komende tijd zal Mister Market jonge beleggers leren wat écht beleggen is. Echt beleggen is bloed, zweet en tranen, een emotionele achtbaan. Minder rendement en meer risico. Maar het is een schrale troost dat je, als je eenmaal een paar van die correcties hebt meegemaakt, uiteindelijk gepokt, gemazeld en gecoronaad bent. En dat maakt je een betere belegger. Maar het kost je wel af en toe je goede nachtrust. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de afgelopen tien jaar heeft de Amerikaanse beurs het bijna jaar na jaar beter gedaan dan de Europese. Gemiddeld was het rendementsverschil 9,4% per jaar. In 2021 deden de Verenigde Staten het 13% beter. Dat verschil is ongekend groot. Ieder jaar was er wel een andere verklaring. Eerst was er de nasleep van de bankencrisis. De bankensector in Europa was er slechter aan toe en veel groter dan die in de VS. Daarna was er de eurocrisis. Toen kwam de daling in de opkomende markten waar Europese bedrijven veel gevoeliger voor zijn. In 2018 was er de belastingverlaging van Donald Trump waardoor de winsten van Amerikaanse bedrijven harder stegen. En de afgelopen jaren was er de enorme performance van de grote technologiebedrijven die wij in Europa niet hebben. Maar voor 2022 gloort er licht in de duisternis. Zo is er de Amerikaanse dollar. De munt is het afgelopen jaar langzaam maar zeker steeds een beetje duurder geworden. De belangrijkste verklaring hiervoor zit in het renteverschil. De Amerikaanse rente is een stuk hoger dan die in Europa. En dat renteverschil neemt verder toe. Dat maakt de munt aantrekkelijker voor beleggers en dus stijgt de koers. Tegelijkertijd is die dollarstijging erg gunstig voor Europese bedrijven. Grofweg een derde van de winsten komt uit de VS, of is in dollars genoteerd. Het mooiste bij een dollarstijging is als de kosten nog wel in euro’s zijn. Dan wordt het gelijk een soort winstverdriedubbelaar. De omzet gaat omhoog, maar de kosten niet. Dit is overigens alleen maar leuk als de dollar sterker wordt. Bij een dollardaling werkt deze hefboom de andere kant op. Het lijkt erop dat nog niet alle analisten die hogere dollar in hun winsttaxaties hebben zitten. Dat betekent dat er nog wel wat voor de Europese aandelen in het vat zit. Ook het waarderingsverschil tussen de VS en Europa is te veel uit het lood geslagen. Op dit moment is de koers/winstverhouding van Amerikaanse aandelen 40% hoger dan die in Europa. Dat verschil is nog nooit zo groot geweest. Natuurlijk is de verklaring logisch. In de VS hebben ze de technologiebedrijven waar iedereen verliefd op is en die hebben wij niet. Als u denkt het maakt mij niet uit want ik zit toch maximaal gespreid in een wereldaandelenindex, dan moet u wel beseffen dat Amerikaanse aandelen nu goed zijn voor 61% van de totale index. In principe is mijn advies altijd, koop een zo gespreid mogelijk beleggingsfonds. Maar die spreiding is dus nu een heel stuk minder breed dan vroeger. Ik zou zeggen doe er wat extra Europa bij. Dan is uw portefeuille weer een beetje in evenwicht en profiteert u als Europa eindelijk de wind in de zeilen krijgt. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een jaar geleden hield ik een enquête onder Nederlandse beleggingsexperts. Ik vroeg ze onder andere naar hun verwachting voor de AEX in 2021. De 125 deelnemers waren wat somber. Ze voorzagen een gemiddelde eindstand van 627. Dat was een verwachte stijging van slechts 0,5%. De grootste optimist dacht aan een slotstand van 735. De huidige stand is daar maar liefst 8% overheen gegaan. Op zich was die bescheiden verwachting destijds logisch. Een jaar geleden waren Nederlandse aandelen immers belachelijk duur. De koers-winstverhouding van de AEX stond toen op 21,4 maal de verwachte winst. Dat kwam overeen met wat we tijdens de internethype in 2000 hadden gezien. En iedereen wist zich nog goed te herinneren wat er toen gebeurde. De winsten moesten wel ongelofelijk hard stijgen om deze waardering te rechtvaardigen. Welnu, die winststijging kwam er ook. De onderliggende winsten van de AEX-bedrijven stegen met maar liefst 51%. Een dergelijke winstexplosie hebben we nog nooit eerder gezien. Voor de goede orde, ik kijk naar de zogenaamde 12 month forward looking earnings. Dat is analistentaal voor de winstverwachting in de komende 12 maanden. Zo kun je mooi een historische vergelijking maken. Aangezien de AEX met ‘slechts’ 27% is gestegen, zijn aandelen dus een stuk goedkoper geworden. Nu betaalt een belegger zeventien maal de verwachte winst. Dat is nog steeds een stuk boven het langetermijngemiddelde van veertien. Maar ja, zo’n tech-index als de AEX nu is, verdient ook een hogere waardering. Opvallend is dat gouwe ouwe Shell de grootste bijdrage aan deze winstexplosie leverde. Door de sterke stijging van de olie- en gasprijzen zijn de Shell-winsten maar liefst 140% hoger dan een jaar eerder. Ook staalfabrikant ArcelorMittal blies een aardig partijtje mee. Daar stegen de winsten met 477%, maar dit aandeel heeft niet zo’n zware weging in de AEX, slechts 2%. Natuurlijk heeft ook het hoge technologiegehalte van de AEX bijgedragen aan de prachtige winstgroei. ASML, ASM International, Adyen, Besi hadden allemaal een winstgroei van tussen de 59% en de 82%. Bij slechts twee bedrijven daalden de verwachte winsten, te weten Philips en Just Eat Takeaway. Dat is ook in de koersontwikkeling terug te zien. Vooruitkijkend naar 2022 durf ik wel te voorspellen dat we een dergelijke winststijging niet meer zullen krijgen. Bij de cyclische bedrijven is het grote winstherstel wel achter de rug. En ook bij de techbedrijven kan dat natuurlijk niet eeuwig in dit extreem hoge tempo doorgaan. Ik heb al even stiekem naar de eerste antwoorden van de expert-enquête voor het komende jaar gekeken. Voor 2022 verwacht men opnieuw een rendement van zo'n 0%. Ik zou het niet raar vinden als ze dit jaar wel eens keer gelijk gaan krijgen. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

December was centralebankenmaand. Vrijwel iedere centrale bank in de wereld kwam met een bericht naar buiten. En vrijwel allemaal, met uitzondering van die van Turkije, kondigden op een of andere manier een verkrapping aan, vooral om de inflatie te bestrijden. Het effect op de financiële markten is bijzonder, namelijk zo goed als geen. In de opgaande markt sinds maart 2020 werd het ruime monetaire beleid als reden gegeven waarom de obligatierentes zo laag bleven en de aandelenkoersen zo hoog. Maar nu er een omgekeerde situatie is, gebeurt er niets. De belangrijkste vraag voor 2022 is dan ook: blijft dat zo? Een van de verklaringen waarom dat ruime geldbeleid zo’n positieve impact heeft gehad, is liquiditeit. Als je geld als water over de akkers van de financiële markten strooit, groeien de koersen goed door. En inderdaad, als je een grafiek maakt van de reële groei in de Amerikaanse geldhoeveelheid (M2) en de waardering van de S&P 500, dan lijken het wel tweelingbroertjes. Een andere verklaring is dat het vooral een kwestie van vraag en aanbod is. Als centrale banken obligaties kopen, gaat de prijs omhoog en de rente omlaag. En bij een lagere rente stappen beleggers eerder over naar aandelen. De wereldwijde rente en de waardering van wereldwijde aandelen zitten met een elastiekje aan elkaar. Goldman Sachs verwacht dat er in 2022 voor het eerst sinds een jaar of tien meer aanbod van dan vraag naar obligaties zal zijn. Logisch: overheden hebben meer nodig en de ECB koopt minder. In een simpel vraag-aanbodmodel zou de rente wel moeten stijgen. Resteert de vraag: waarom gebeurt er niets? Wellicht is een betere vraag: waarom gebeurt er nóg niets? Afgelopen week kregen we een klein voorproefje. De ECB is met vakantie en koopt geen obligaties op. In principe geeft dat niets. De handel is zo goed als dood, aangezien de meeste beleggers ook met vakantie zijn. Toch zagen we in de Europese obligatiemarkten een opvallend scherpe beweging omhoog. Als je in zo’n rustige week al een dergelijke beweging ziet, kun je je voorstellen wat het met de rente doet als het hele opkoopprogramma permanent verlaagd wordt. Dat zou moeten leiden tot een hogere rente. Dat lijkt dan ook de meest logische voorspelling voor 2022. Maar daarbij moeten beleggers een paar dingen in hun achterhoofd houden. Allereerst: het is de consensus. Iedereen verwacht een hogere rente. In de afgelopen decennia was dat een jaarlijks terugkerend fenomeen, de aanstaande rentestijging. Maar af en toe komt het wel eens voor dat de consensus uitkomt. Dan krijgt iedereen gelijk. Ik weet alleen niet of iedereen uiteindelijk zo blij met die uitkomst zal zijn. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een van de supersterren onder de Amerikaanse fondsmanagers is Cathie Wood. Of beter gezegd was Cathie Wood. Ze heeft met haar belangrijkste fonds, de ARK Innovation ETF, een enorme performance behaald: 359% in de afgelopen vijf jaar. Dat is prachtig, maar dit jaar staat er een min van 24% tegenover, terwijl de S&P500 in die periode 25% steeg. Vandaar dat ze tegenwoordig wordt beschimpt. Met een dergelijk rendement vind ik dat niet terecht. Nu is er kritiek dat ze te veel risico heeft genomen. Maar ze is heel open over haar beleggingen. Iedereen weet van tevoren precies waarin ze belegt. Zo open zelfs dat een concurrent een fonds heeft geïntroduceerd dat short gaat op de aandelen in het ARK-fonds. Sinds de introductie twee maanden geleden is dit fonds al 25% gestegen en heeft het $105 mln aan vermogen onder beheer. In de portefeuille van het ARK Innovation-fonds zitten vrijwel allemaal technologiebedrijven. U kent ze wel; Tesla, Zoom, Spotify, Shopify, Coinbase. Allemaal bedrijven die de wereld zouden gaan veroveren. Een gemiddelde waardering van deze portefeuille is niet eens te bepalen. De meeste bedrijven in de portefeuille maken namelijk geen winst. De prille verliefdheid van beleggers voor dit soort aandelen is een beetje over. Met uitzondering van Tesla staan de meeste aandelen in haar top tien op de laagste koers sinds de coronacrisis. Het valt wel op dat de meeste beleggers nog steeds een heilig geloof in Cathie Wood hebben. Ondanks de dramatische performance dit jaar is het aantal uitstaande aandelen ten opzichte van de piek in april van dit jaar met nog geen 15% afgenomen. Wat overigens tegelijkertijd ook een erg eng getal is. Mochten beleggers toch afscheid gaan nemen, dan zal ARK moeten gaan verkopen. En er zitten nogal wat illiquide aandelen in. Daardoor kunnen de koersen van deze aandelen nog verder onder druk komen. Die 359% rendement is mooi, maar ik heb eens uitgerekend wat de gemiddelde belegger daaraan heeft verdiend. Dat is een bescheiden 3%. Niet per jaar, maar over de hele periode. Dat komt omdat de meeste beleggers op het hoogtepunt zijn ingestapt. Zoals zo vaak gebeurt. Een oude beurswijsheid luidt; als je achter de kudde aanloopt, sjouw je altijd door de stront. Dat is hier zeker van toepassing. Of deze ARK zal zinken of niet, dat is de vraag. Het zijn niet mijn soort aandelen. Te veel mooie verhalen en te veel enthousiasme onder beleggers. Maar het rendement is nog steeds uitstekend over wat langere tijd. Jammer dat de meeste beleggers pas op de piek aan boord zijn gegaan. Daarom staan zij bijna onder water en ARK niet. En dat hebben ze toch echt aan zich zelf te danken. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het begon met de Greenspan-put, toen kwam de Bernanke-put, daarna die van Yellen en nu hebben we de Powell-put. Deze term geeft aan dat centrale banken zouden ingrijpen bij een crisis in de financiële markten. Zoals bijvoorbeeld tijdens de beurscrash van 1987, de crisis rond het hedgefonds LTCM in 1998, de kredietcrisis en recent tijdens de coronadip. Nu is de centrale bank er om de economie te redden en niet de beurskoersen. Er is research gedaan op welk moment die put, een term geleend van de optiemarkt, in werking zou treden. Dat zou ergens bij een koersdaling van 15% zijn. Dat is een leuk gegeven, maar onzinnig om daar een precies getal op te plakken. Ik denk dat centrale banken vooral de economie willen redden. En als er een crisis in de economie is, is er ook vaak een crisis op de beurs. Als je de ene redt, zal je ook de ander redden. In het verleden werkte de Powell-put goed. Alleen wordt het iedere keer iets moeilijker om de getroffen maatregelen te normaliseren. En daarom zitten we nu met deze ultralage rentes. Ik zag van de week een oude advertentie van Rabobank met de spaarrentes uit 1982. De rente van een basisspaarrekening werd toen verlaagd van 8,0% naar 7,5%. De inflatie bedroeg toen 6,3%. Dat is niet veel anders dan nu. Maar nu mag je met een beetje vermogen een half procent op je spaarrekening bijbetalen. Beleggers die te veel op deze putoptie leunen moeten wel in de gaten houden dat de situatie dit keer anders is. Ik weet het, dit zijn de gevaarlijkste woorden uit de geschiedenis. Maar dit keer is het echt anders. De Fed heeft nu twee oorlogen te winnen. Dit keer moeten ze niet alleen de groei stimuleren, maar ook de inflatie beteugelen. Volgende week horen we meer, dan is de Fed-rentevergadering. Als we naar de obligatiemarkten kijken, zien we steeds hogere rentes, vooral bij de kortlopende obligaties. In een paar maanden tijd is de rente op tweejarige obligaties van 0,22% naar nu 0,67% opgelopen. De Fed-futures hebben inmiddels een meer dan 100% kans ingeprijst dat er al in juni 2022 een eerste renteverhoging komt. De aandelen die de meeste last gaan krijgen van de monetaire verkrapping zijn de aandelen die nu het populairst zijn. U kent ze wel: de meme-aandelen en technologieaandelen met mooie verhalen en geen winst of omzet. De Powell-put kan de prullenbak in. Mocht er zich een crisis voordoen, dan staat u er alleen voor. Powell staat niet meer klaar om uw hand vast te houden. Het is maar dat u het weet. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook vertelde hij dat de omikronvariant voor nog meer ontwrichting in de toeleveringsketen kan zorgen en daarmee nog meer inflatiedruk kan opleveren. Ik denk dat Powell blij was dat hij hier de schuld aan de nieuwe coronavariant kon geven. Waarschijnlijk zal de Fed op 16 december aankondigen het obligatieaankoopprogramma (QE) versneld af te bouwen. Opvallend is dat vooral de aandelenmarkten hier negatief op reageerden, maar niet de markt voor obligaties. Een discussie zoals bij de Fed, speelt ook bij de Europese Centrale Bank (ECB). De inflatie over de afgelopen maand was de hoogste sinds de introductie van de euro. En het monetaire beleid is nog nooit zo ruim geweest als nu. Dat is erg tegenstrijdig. Ook in landen met de euro neemt de maatschappelijke druk sterk toe. Per 1 januari zal de Bundesbank-voorzitter Jens Weidmann geen deel meer uitmaken van de ECB. Het ligt voor de hand dat hij druk zal blijven uitoefenen, maar dan via de media. Waarschijnlijk zal hij zo meer invloed op het monetaire debat krijgen dan binnen de ECB. Ik ben erg benieuwd wat de ECB tijdens de decemberbijeenkomst gaat besluiten over het aankoopprogramma. Ze weten het zelf waarschijnlijk ook nog niet. Maar wat denken wij eigenlijk van de inflatie? Op Twitter vroeg ik of de huidige inflatiepiek tijdelijk was. Ik kreeg maar liefst 650 antwoorden. Dat geeft aan dat het een hot issue is. De helft denkt dat de inflatiepiek tijdelijk is, terwijl een derde denkt dat de inflatie hoog zal blijven. En maar liefst 20% denkt dat de huidige piek de voorbode voor hyperinflatie is. Ik zit nog steeds in het kamp Tijdelijk. Maar daar wordt het wel steeds stiller. Waarom blijf ik daar nog? Met de huidige daling in de olieprijs kunnen de ergste energieprijseffecten al in het eerste kwartaal van 2022 grotendeels verdampen. Bovendien zijn er al de eerste geluiden over een normalisatie op de markt voor halfgeleiders. General Motors verhoogde deze week zijn winstverwachting omdat er nu meer chips aangeleverd worden, waardoor het bedrijf eindelijk zijn auto's kan afbouwen. Dit leidt tot een groter aanbod op de markt en dat zal de prijs van tweedehandsautos. Dat zal de inflatie omlaag trekken. Nee, Powell mag dan overgestapt zijn, er zijn voor mij genoeg redenen om in team Tijdelijk te blijven. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Meer dan duizend beursnoteringen staan op een alltime low, terwijl er slechts 186 een nieuw record neerzetten. Dat is vreemd, meestal gaan deze indicator en de beursindex hand in hand. Nu dus niet en dat is zorgwekkend, want het geeft aan dat de index momenteel door slechts een paar aandelen wordt gedragen... Veel van de dieptepunten zien we bij de sexy bedrijven van weleer. Het zijn klinkende namen zoals Beyond Meat, Virgin Atlantic, Peloton, Robinhood, Lyft, Lemonade, DraftKings, Zoom en Zillow. Allemaal minibubbels die uit elkaar zijn gespat. Het zijn bedrijven die de wereld zouden veroveren met een nieuw concept. En allemaal zouden ze bestaande spelers verslaan. De koersen stegen tot in de hemel en de media besteedden veel aandacht aan deze bedrijven. Maar nu de koersen zijn gekelderd, hoor je er bijna niets meer over. Een van de mooiste geklapte bubbels vind ik Zillow. Dit bedrijf zou op basis van een algoritme huizen kopen en doorverkopen. Dat klinkt natuurlijk prachtig. Allereerst het algoritme. Dat geeft aan dat het bedrijf een computerprogramma heeft gemaakt dat slimmer is dan mensen. Mijn tip als u het woord algoritme in een advertentie of een aanbeveling ziet staan: blijf dan weg. Het is meestal gewoon een zwarte doos met wat berekeningen. En zolang niemand in de doos mag kijken, weet ook niemand of het werkt. Dat weet je alleen achteraf. Een tweede reden voor het knappen van de Zillow-bubbel is dat het bedrijf op de Amerikaanse huizenmarkt actief is. Sinds 2012 zijn de prijzen van Amerikaanse huizen bijna verdubbeld. Een algoritme in combinatie met een booming huizenmarkt, dat bleek niet te werken. De verliezen waren dramatisch. Er moest voor een half miljard dollar worden afgeschreven op de huizen die Zillow nog in bezit had. Dat is best knap in een dergelijke huizenmarkt. Zillow verkoopt nu met de staart tussen de benen zijn huizenvoorraad. En zo is er bij ieder van die geklapte minibubbels wel een mooi verhaal te vertellen. Bij elkaar geven die verhalen de Bloomberg-indicator. Het is geen teken van een gezonde markt dat er bij deze indexrecords zo veel aandelen nieuwe dieptepunten neerzetten. Nu moet je je als belegger nooit op één indicator baseren. Op de beurs zijn er duizenden. Maar dit laat onverlet dat ik deze de komende tijd toch wel even wat beter in de gaten zal houden. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De tweede tip was: lees iedere dag de Lex column in de Financial Times. Dan heb je een gefundeerde mening over alle actuele onderwerpen die ter zake doen. Een beetje de rubriek Bartjes van het FD. Ook Lex lees ik nog iedere dag en in die tip was ik tot deze week nog niet teleurgesteld. In de discussie over de verhuizing van Shell naar Londen schreef de FT dat het goed voor het bedrijf is. De journalisten namen Relx, het vroegere Reed Elsevier, als voorbeeld. Het informatieconcern maakte de overstap al in 2015. Lex roemde dit bedrijf omdat het aandeel het zo veel beter had gedaan dan de Engelse index. Feitelijk klopt dat. Relx steeg 114%, de FTSE 100 index slechts 19%. Maar het is een domme vergelijking. Vrijwel alles en iedereen heeft het beter gedaan dan deze index. En voordat u mij op een domme opmerking betrapt: dat kan natuurlijk niet, want een index is niet meer dan een gemiddelde, dus niet iedereen kan het beter doen dan de index. Maar als u wilt beoordelen of het oude Reed Elsevier het nou goed of slecht heeft gedaan, dan moet je het aandeel met soortgenoten vergelijken. Zoals Wolters Kluwer. Beide bedrijven hebben een omzet die geografisch ongeveer hetzelfde is. En dan valt de magere prestatie van Relx sinds de verhuizing naar Groot-Brittannië sterk op. Met een belegging in Wolters Kluwer had u 309% koerswinst geboekt. Daarmee verbleekt die 114% van Relx. Ook de onderliggende winsten zijn van Wolters veel en veel beter. Die stegen met 85% versus een bescheiden 28% bij Relx. De verhuizing naar Londen heeft dus zeker niet bijgedragen aan een betere prestatie. Relx is overigens wel een prachtig voorbeeld van wat de gevolgen voor de Nederlandse economie zijn als een bedrijf zijn hoofdkantoor naar Londen verhuist. Hoeveel diepte-investeringen heeft u van Relx in Nederland in de afgelopen jaren gezien? Het waren ten tijde van de verhuizing mooie en gemakkelijke beloftes, maar in de praktijk is er weinig van terechtgekomen. Overigens had de Schot nog een derde tip: koop Engelse kwaliteitskleding. Dat blijft altijd goed. Dat klopt, maar hij vergat dat kleding ook uit de mode kan raken. En dat geldt misschien ook wel voor de Engelse beurs als geheel. Dus die tip, hoe duurzaam ook, heb ik maar even overgeslagen. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook het monetaire beleid zou weer normaal worden. Afgelopen week werd het Amerikaanse inflatiecijfer bekendgemaakt, maar daar was niets normaals aan. Dat was een dikke 6%. Een stuk hoger dan afgelopen maand en hoger dan de verwachtingen. Begin 2021 rekenden economen nog op een geldontwaarding van 2%. De Federal Reserve Bank of Atlanta berekent een zogenaamde sticky price-CPI. Hierbij kijkt men alleen maar naar de elementen die zich langzaam aanpassen. Maar als het er eenmaal in zit gaat het niet zomaar weg. Een mooi voorbeeld zijn de huurprijzen. Ook deze plakkerige inflatie stijgt snel en zit op het hoogste niveau van de afgelopen dertig jaar. Qua monetair beleid concentreren beleggers zich vooral op de Fed en de ECB. Maar elders in de wereld reageert men veel traditioneler op de stijgende inflatie. Ik heb de centrale banken even afgevinkt die vanwege de stijgende prijzen de rente reeds hebben verhoogd. Ik tel er al negen. Vooral in Oost-Europa en in een aantal opkomende markten, zoals Brazilië, Indonesië en Zuid-Afrika, zie je dat beeld. Dus zo te zien is iedereen gefocust op inflatie. Daarom is zelfs de Fed zijn opkoopprogramma aan het afbouwen. Alleen in Frankfurt wil men gewoon doorgaan. Monetair beleid is het afwegen van risicos. Blijkbaar ziet de ECB die inflatierisicos niet. Ook ik zit in het kamp tijdelijk qua inflatieverwachtingen. Maar je moet altijd je ogen openhouden waarom je wellicht ongelijk kunt krijgen. Wij hebben in Europa niet zon mooie datareeks van 'plakinflatie', maar ook zonder die reeks is het makkelijk te begrijpen dat bij ons de huren flink zullen stijgen. Hoe hoger de huizenprijzen, hoe hoger de huren op langere termijn. ECB-president Christine Lagarde zegt dat ze geen duif is (voorstander van een los monetair beleid) en ook geen havik (voorstander van een streng beleid), maar een uil. Dat impliceert dat ze de wijsheid in pacht heeft. Het lijkt mij eerder een teken van arrogantie. Dat geeft op zich niet, maar ik heb liever iemand met een beetje gezond verstand. En als de reële rente (rente min inflatie) zo extreem laag is als nu, moet je je afvragen of dat ruime beleid past bij de economische situatie. Even ter illustratie: iemand die zijn geld in Nederlandse staatsobligaties stopt, krijgt een negatieve reële rente van maar liefst -4%. Dat is niet normaal, normaal is een procent of vier positief. Dat zou zelfs een uil moeten begrijpen. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toch mooi als je met een simpel ideetje een auto kan kopen. Daarin verschilt de cryptowereld van de gewone beleggingswereld. Als in de gewone beleggingswereld een insider al zijn aandelen verkoopt omdat hij de prijs niet in overeenstemming met de waarde vindt, is dat een keihard verkoopsignaal. In de cryptowereld maakt dat allemaal niets uit. De marktwaarde van alle Dogecoins is nu $39 miljard. Billy Markus zal zich wel achter zijn orden krabben. Op deze grap is een nieuwe grap gemaakt, genaamd Shiba Inu. Nu al $35 miljard waard. Als u een jaar geleden die munt had gekocht had u 113.821.819 procent winst gemaakt. Oftewel met $100 inleg had u nu een vermogen van $114 miljoen gehad. Al weet iedereen dat het een grap is, zolang er na jou maar meer kopers komen, gaat de prijs toch wel omhoog. Waarde of geen waarde. In een recente enquête van Fidelity onder beleggers naar de reden om cryptos aan te houden was opwaartse potentie het meest gegeven antwoord (43%). De laatste poging om een cryptoschema op te zetten vond ik meesterlijk. De Londense Underground is overladen met billboards waarop staat Missed Dogecoin, Get Floki. Floki Inu is vernoemd naar de Shiba Inu-hond van Tesla-oprichter Elon Musk, genaamd Floki. Floki Inu vraagt aan de deelnemers een 4% marketingvergoeding. Het doel daarmee is om influencers aan boord te krijgen om het 'Floki ecosysteem' verder te ontwikkelen en te laten groeien. Dat klinkt mooi, maar eigenlijk zeggen ze; je betaalt 4% fee, zodat we andere sukkels over kunnen halen om ook te gaan kopen. Dat werkt totdat de sukkels op zijn. Ze hebben ook al aangekondigd in Los Angeles te gaan zoeken. Tot op heden is Floki een succes. De koers is sinds deze zomer al 40.000 procent gestegen. Een piramidespel, maar dan een die niet eens moeite doet om het te verbergen. Briljant. Het gaat allemaal goed totdat het fout gaat. In financiële markten heb je meer aan geluk dan aan wijsheid, zo blijkt eens te meer. Maar bedenk, geluk raakt een keer op. Mijn tip, denk eens op een regenachtige zondagmiddag na wat hiervoor de trigger zou kunnen zijn. Want voor u het weet bent u de gebeten hond. Of beter gezegd: de gebeten Shiba Inu. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat was een complete verrassing voor zowel de voor- als tegenstanders. Zeker omdat het ABP in mei zich nog op de borst klopte dat de gesprekken met Shell het bedrijf duurzamer hadden gemaakt. En een paar maanden later volgt verkoop omdat praten geen zin heeft. Dat komt onbetrouwbaar over. Het ABP ondermijnt hiermee ook de strategie van langetermijnbeleggers die via gesprekken bedrijven tot duurzaamheid proberen te bewegen. Blijkbaar speelde scoringsdrift zo vlak voor de aanstaande klimaattop in Glasgow een zwaardere rol. Dat doel is gehaald. De actie van het ABP heeft heel wat krantenkoppen gehaald. Maar de vraag die de ware duurzame belegger zou moeten stellen is: is de wereld er beter van geworden? Hoe wrang is het dat slechts één dag later de activistische aandeelhouder Third Point bij Shell op de deur klopte. Zij vinden dat Shell wel een goede strategie heeft, maar dat het door de markt niet gewaardeerd wordt. En dus moet het bedrijf maar in tweeën worden gehakt, in een fossiel deel en een groen deel. Daar heeft Third Point een punt. Kijk naar het al eerder verduurzaamde Deense Orsted, waar de koers op 42 maal de verwachte winst staat. Bij Shell is dat acht keer. Shell is volgens Third Point zelfs veel goedkoper dan meer traditionele oliebedrijven zoals Exxon Mobil en Chevron. Dat Shells Europese concurrenten, zoals Total en BP, net zo goedkoop zijn, vergeet Third Point voor het gemak even. Volgens Daniel Loeb, ceo van Third Point, heeft die lage koers-winstverhouding te maken met de aversie van duurzame beleggers tegen bedrijven die zich richten op fossiele energie. De grote verschuiving richting duurzaam beleggen volgens duurzame ESG-standaarden heeft de koersontwikkeling van dergelijke bedrijven flink geraakt. De koers is het resultaat van vraag en aanbod en als iedereen de aandelen van bedrijven die zich richten op fossiele energie gaat verkopen, staan de koersen daarvan onder druk. Dit terwijl de winsten van deze bedrijven eruit spuiten door de gestegen olie- en gasprijzen. De vorige keer toen de olie op $80 noteerde, stonden de koersen van deze oliemaatschappijen een heel stuk hoger. Eigenlijk krijgt Shell een groot applaus van deze hedgefondsmanager. Een applaus waar ze misschien niet op zaten te wachten. Maar je vraagt je af wie Shell nu beter als aandeelhouder kan hebben: een Nederlands pensioenfonds dat vooral aan zijn eigen imago denkt, of een hedgefondsmanager die de genomen stappen richting duurzaamheid waardeert? Ik geef er geen antwoord op. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De media zullen er blij mee zijn, want het betekent meer advertentie-inkomsten. De gokbedrijven ook, want die zien een nieuwe markt. Iemand moet dat natuurlijk betalen en dat is de gokklant. Gemiddeld verliest die altijd. Zelfs bij de Staatsloterij is het gemiddelde rendement op een lot -35%. Toch worden de loten grif verkocht, alles in de hoop om ooit een vermogen te winnen. Jammer genoeg gokken vooral mensen aan de onderkant van de samenleving het meest, en die kunnen het het minste lijden. Voor deze groep is het meestal de enige manier om eerlijk aan een vermogen te komen. Vaak wordt gezegd dat gokken een belasting op domheid is. Maar het is eerder een belasting op arm zijn. Ik hoor u al denken: beleggen is toch niet veel anders? Dat is toch ook gokken? Als je zomaar zonder onderzoek je geld in een willekeurig bedrijf of financieel product stopt, klopt dat misschien wel. En als je van plan bent om het maar kort aan te houden, is het geen beleggen maar speculeren. Op de lange termijn is het beleggen, maar hoe korter de termijn hoe meer het naar speculeren neigt. Speculeren is niets anders dan gokken in beleggerstermen. Waar die grens precies tussen beleggen en speculeren ligt is niet te bepalen. Dat speculeren heeft wel een hoge waarde als entertainment. Een van mijn kinderen heeft een aantal aandelen in zijn portefeuille waarover hij graag praat, behalve als de koersen dalen natuurlijk. Gelukkig zit het grootste deel in saaie indexfondsen. Daarover hoor ik hem vrijwel nooit. Dat is dus beleggen. Maar als gokken zo slecht is voor de deelnemers, dan zou je toch juist in de gokbedrijven moeten beleggen? Ik laat de vraag of dat wel ethisch verantwoord is even liggen. Het resultaat van dergelijke beleggingen valt in elk geval tegen. Over de afgelopen tien jaar is de gok- en casino-index van Datastream maar liefst 33% achtergebleven bij de brede beursindex. Dit heeft te maken met de coronapandemie, waardoor de winstgevendheid van casino's dramatisch is gedaald. De casinos moesten dicht tijdens de lockdowns en zijn na heropening nog steeds niet terug op de oude bezoekersaantallen. Persoonlijk vind ik het idee dat ook beleggers niet kunnen profiteren van andermans goklust wel prettig. Zo komen ethiek en rendement toch weer samen. Of eigenlijk het ontbreken van beide. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De gekte is zover doorgeslagen dat een huis in de grote steden nu veertig maal een gemiddeld Chinees inkomen kost. Even ter vergelijking: een modaal netto-inkomen in Nederland is bijna 30.000 en dat zou betekenen dat een gemiddeld huis in een Nederlandse stad bijna 1,2 mln zou kosten. Ondanks die hoge prijzen bleven Chinezen massaal geld in huizen stoppen. Op zich opvallend als je bedenkt dat de Chinese bevolking in een rap tempo aan het vergrijzen is. Zoveel vraag aan extra woonruimte zal er in de komende jaren niet meer bij komen. En nu heeft de ondergang van projectontwikkelaar Evergrande deze bubbel doorgeprikt. Ik wil best geloven dat dit niet het Chinese Lehman-moment gaat worden, ondanks de openstaande schuld van $300 mrd. De Chinese regering is er alles aan gelegen om dat te voorkomen en dat kunnen ze ook. Niet dat beleggers er veel aan hebben. Het probleem wordt ingekapseld. Chinese staatsbanken krijgen een overheidsgarantie, maar beleggers en vooral die uit het buitenland hebben alsnog pech. De ontwikkelingen rond Evergrande betekenen wel dat het sentiment op de Chinese huizenmarkt gaat veranderen. Zoals in iedere huizenmarkt is een bepaalde angst om achter het net te vissen goed voor de markt. Als huizenprijzen omhoog gaan, wil iedereen graag kopen. Dat zorgt weer voor meer vraag en dus hogere prijzen. Dat blijft goed gaan tot het fout gaat. Dit klinkt simpel, maar zo is het wel. Om toch nog een beetje intelligent over te komen noemen economen dit het Minsky-moment, een plotselinge, grote daling na een langdurige bubbel. Deze implosie van de huizenmarkt gaat een enorme impact op de Chinese economie krijgen. De Chinese huizenmarkt is goed voor 10% tot 18% van de totale economie. Het hangt er maar vanaf wat je allemaal meeneemt. Maar als zon groot gedeelte van de economie plotseling wegvalt heeft dat serieuze gevolgen en niet alleen voor China. De vraag naar grondstoffen zal daardoor dalen en daar zullen landen als Australië serieus last van krijgen. En zo zullen er meer kleine domino-effecten te zien zijn. Iedere bubbel spat vroeg of laat uiteen, maar leuk is het nooit. Het is veel fijner om te geloven dat de bomen en wolkenkrabbers tot in de hemel blijven groeien. Maar uiteindelijk staat Minsky aan het eind van de regenboog je altijd weer op te wachten. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De waarderingen van aandelen zijn sinds de internetbubbel van 2000 nog niet zo hoog geweest als nu. Bovendien vallen de economische cijfers al een tijdje tegen. De zogenoemde economic surprise index is voor de meeste regios flink gedaald. En het cijferseizoen komt er weer aan. Hier en daar hoor ik wat zorgen, want niet ieder bedrijf kan die hogere inputprijzen zo makkelijk doorrekenen aan zijn klanten. De recente winstwaarschuwing van verffabrikant PPG is daar een mooi voorbeeld van. En natuurlijk is er de angst over de gevolgen van de ondergang van de Chinese projectontwikkelaar Evergrande. Als laatste zijn er de steeds maar terugkerende zorgen over het schuldenplafond in de VS. Seizoenseffect Maar al deze problemen zijn er al een tijdje en toch zette de AEX-index slechts twee weken geleden een nieuw record van boven de 800 punten neer. Waar zit het verschil? Mijn verklaring is dat het gewoon de tijd van het jaar is. Als de potentiële problemen zich maar genoeg opstapelen dan wordt het op een gegeven moment te veel. In tijden dat beurzen lekker omhoog gaan kunnen beleggers heel lang problemen negeren. Maar op een gegeven moment is de stapel met potentiële risicos simpelweg te groot. En als de blaadjes vallen en de dagen korten dan zijn beleggers daar gevoeliger voor. In deze tijden is de afname van het daglicht het grootst. Daar worden mensen somber van. Sommige lezers zullen denken dat deze factoren in de categorie wichelroedelopen vallen. Maar ook de centrale bank van New York heeft hier in de jaren negentig onderzoek naar gedaan. Zij vond inderdaad een statistisch overtuigend verband tussen de koersen en de toe- en afname van het daglicht. We zien het ook terug in het consumentenvertrouwen. Dat is in het najaar een stuk lager dan in de rest van het jaar. Het laatste puzzelstukje vinden we in het Australische consumentenvertrouwen. Dat wordt in het najaar, als op het zuidelijk halfrond de dagen lengen, juist beter en in het voorjaar slechter. Velen schuiven dit seizoenseffect af als onzin. Daar is iedereen vrij in. Er zijn duizend factoren van invloed op de stand van de beurs. Dit is er slechts een van. Maar het is er wel een die ieder jaar terugkomt. Van de overige 999 kan ik niet met zekerheid voorspellen hoe ze gaan aflopen. Maar van deze wel. Ik garandeer u: oktober gaat voorbij. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De zeven grote beursgenoteerde techbedrijven Facebook, Apple, Amazon, Microsoft, Google, Tesla en chipmaker Nvidia zijn samen goed voor 27% van de S&P 500-index. Dat is bij elkaar bijna $10.000 mrd. Dan zien we gelijk waarom die Amerikaanse aandelenbeurs zo duur is. Want deze 'Magnifcent Seven' hebben een gewogen gemiddelde koers-winstverhouding van maar liefst 39 maal de verwachte winst. Dat trekt dus de brede index volledig uit het lood. Die overige 493 aandelen zijn net zo goedkoop als bijvoorbeeld Europese aandelen. Natuurlijk zijn deze techreuzen niet voor niets zo duur. Voor deze magnifieke waardering krijgt u ook een magnifieke winstgroei terug. Maar dat is niet altijd zo geweest. Microsoft is een mooi voorbeeld. Tien jaar geleden stond het aandeel op nog geen negen keer de verwachte winst. Vandaag staat die ratio op 33. In diezelfde periode is de winst ruimschoots verdrievoudigd. Als je én een enorme stijging in je waardering krijgt én een flinke winststijging, komt het wel goed met je aandelenkoers. Het resultaat is een koersstijging van meer dan 1100%. De keerzijde van al die hoge toekomstige winsten is dat het deze aandelen ook erg rentegevoelig maakt. Als je die winsten in de verre toekomst verdisconteert met een hogere rente, daalt de koers bij een rentestijging extra hard. Dat is wat er de afgelopen week gebeurde. De opmerkingen van Fed-voorzitter Jerome Powell lieten de rente stijgen en hop, daar ging er eventjes $400 mrd van deze beurswaardering van deze bedrijven af. Een tweede factor waar een belegger met al die magnifieke winstgroei rekening mee moet houden, is dat de toekomst er misschien niet zo uitziet als iedereen nu denkt. Het doet me een beetje aan Japan denken in de jaren negentig of internetaandelen in 2000. Op het hoogtepunt van deze bubbels was het voor iedereen zo klaar als een klontje dat de winsten hard zouden stijgen. Daarom kregen ze op dat moment ook enorme waarderingen. Toch bleek de toekomst er anders uit te zien dan iedereen toen dacht. Er is niets mis met technologieaandelen. Maar beseft u wel wat de risicos zijn. Ik heb altijd wat moeite met die magnifieke waarderingen. Ik koop liever een Microsoft uit 2013 op negen keer de winst. Maar ja, nu nog die zien te vinden. Als u ze heeft gevonden, dan hou ik me van harte aanbevolen. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Die hogere gasprijzen zorgen voor hogere inflatie. De inflatie in de eurozone zal daardoor gemiddeld 0,3% hoger uitvallen. Centrale bankiers hebben hun mond vol over de tijdelijkheid van de hoge inflatie. Deze prijsexplosie zorgt ervoor dat die tijdelijkheid weer wat langer duurt. De oorzaak achter deze prijsexplosie is een veelvoud van factoren. Een belangrijke is de droogte in Azië. Daardoor staat de energieopwekking met behulp van waterkrachtcentrales onder druk. Dus is er meer vraag naar gas. Daarnaast wordt er een politiek spelletje gespeeld. Rusland draait de gaskraan een beetje dicht voor Europa. Om hiermee aan te geven wat er gebeurt als Europa niet snel opschiet met de laatste goedkeuring voor het Nordstream 2-pijplijnproject. Dan zou de gasleverantie wel eens in gevaar kunnen komen. Op bedrijfsniveau geeft dat flinke problemen, zo liggen sommige kunstmestbedrijven stil omdat productie bij deze prijzen niet meer winstgevend kan. En ik weet dat bij mij in het Westland veel tuinders met angst en beven naar de gasprijsontwikkeling kijken. Gelukkig hebben veel tuinders hun gasprijs vastgelegd. Deze contracten zijn nu een hoop geld waard. Sommige vragen me of ze geen winst moeten nemen op deze contracten. Ik weet niet wat de prijs van gas gaat doen. Maar ik stel ze wel de vraag, waarom ze deze contracten zijn aangegaan. Om hun bedrijf te beschermen tegen onverwachte prijsstijgingen. Dat er nu toevallig veel winst op de contracten zit, verandert de zaak niet. Als je het aandurft om te gokken met het voortbestaan van je bedrijf, wie ben ik om je tegen te houden. Aandelenbeleggers weten wel dat als koersen hard gestegen zijn, ze niet per se hoeven te dalen. Gelukkig zit er ook een keerzijde aan dit issue. Hoe hoger de energieprijzen, hoe eerder consumenten en bedrijven gaan nadenken over energiebesparing. Of over alternatieve (duurzame) energiebronnen. En dat is alleen maar goed. Overheden kunnen fossiele energie belasten om duurzame energie te promoten. Maar Mr. Market kan dat veel beter. Vanuit de Verenigde Staten wordt nu goedmoedig gewaarschuwd dat ze in de bres zullen springen als Rusland niet levert. Waarmee ze vooral aangeven hoe gevaarlijk het is als je van Rusland afhankelijk bent. Er wordt duidelijk een geopolitiek spelletje met Europa gespeeld. Wat zou het toch mooi zijn als je je eigen gasbronnen hebt. O ja, die hadden we. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De verklaring voor de populariteit van Scholz is even vreemd als simpel: de gewone Duitser is erg tevreden met Angela Merkel. Maar liefst 82% van de Duitsers denkt dat Merkel, die na zestien jaar vertrekt als bondskanselier, haar werk goed heeft gedaan. De gemiddelde Duitser wil eigenlijk een tweede Merkel als nieuwe bondskanselier. En die vinden ze in Scholz. Dat hij van een andere partij is lijkt niet zoveel uit te maken. Hij is minister van financiën in het huidige kabinet en dat geeft hem flink wat krediet. Maar liefst 52% van de Duitsers wil Scholz als volgende Duitse leider. Laschet krijgt slechts 18% van de Duitsers achter zich. De partijstrategen in Den Haag kunnen hier nog een hoop van leren. De meeste Nederlanders zijn tevreden over Mark Rutte als je naar de polls kijkt. Als je te veel het gemopper op sociale media leest, zou je wel eens anders kunnen denken. Maar voorlopig is de VVD nog veruit de grootste partij. Blijkbaar hechten ook Nederlanders meer waarde aan stabiliteit dan aan de schreeuw om aandacht van de kleine oppositiepartijen. Als je het VVD-succes wilt evenaren moet je dus iemand vinden die net zoveel stabiliteit in het land brengt. Dat geldt natuurlijk ook voor Ruttes opvolger binnen de VVD. Ik kan me voorstellen dat sommige beleggers wel een beetje bang voor de SPD zijn. Een rode partij heeft meestal niet zoveel met beleggers. Aan de linkerkant van de politieke arena ziet men deze uiting van kapitalisme eerder als wortel van het kwaad. Toch liggen de kaarten in Duitsland anders. Minister Scholz is een duidelijke voorstander van de 'Schwarze Null' geweest. Dat is het beleid om het Duitse begrotingstekort in principe op nul te houden. Ook zei hij over de Maastricht-criteria dat die regels er niet voor niets zijn. Dat is eerder rechts dan links van Merkel. De opmars van Scholz in de peilingen is pas twee maanden geleden begonnen. In die tijd is hij van 16% naar 25% geklommen. Stress over de Duitse politiek onder obligatiebeleggers meet ik af aan het renteverschil tussen Duitse en Zwitserse staatsobligaties. Sinds de opkomst van Scholz ligt die curve net zo vlak als de toename van de vaccinatiegraad op Urk. Beleggers hebben blijkbaar geen slapeloze nachten over deze potentiële rode overwinning. Scholz zegt het Merkel-beleid voort te zetten. En net als Duitse kiezers houden beleggers daar ook wel van. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu is er overal een chauffeurstekort, maar op het Europese vasteland kan dat nog enigszins worden opgelost door het inhuren van Oost-Europese chauffeurs. Die optie is natuurlijk niet wenselijk in het VK, waar de komst van buitenlandse arbeidskrachten een van de redenen was voor de Britten om voor de brexit te stemmen. Deze belastingverhoging die de Britse premier Boris Johnson deze week aankondigde was wel de klap op de vuurpijl. Hij stelt een verhoging van maar liefst £36 mrd (42,1 mrd) voor, met name om de tekorten bij de nationale gezondheidszorg, de NHS, te financieren. Maar de Britten zouden toch juist £350 mln per week (£18 mrd per jaar) overhouden, omdat ze hun EU bijdrage niet meer hoefden te betalen? Dat stond toch op die bekende rode campagnebus? Dat geld kon allemaal naar de NHS. En dat was hard nodig, daar waren zowel brexiteers als bremainers het wel over eens. Johnson had tijdens zijn recente verkiezingscampagne nog zo beloofd dat de belastingen niet zouden worden verhoogd. Maar blijkbaar beseft zelfs een populist als Johnson dat het geld toch ergens vandaan moet komen. In de tuin van Downingstreet 10 staat geen geldboom. Lof dus voor dat niet-populistische inzicht. Maar nee, zo verzekert premier Johnson de Britse bevolking; deze belastingverhoging komt niet door de brexit, maar door corona. Dat had hij ook niet kunnen voorzien. Dat zult u de komende tijd wel meer gaan zien: corona als het ultieme zwarte schaap. Wij hebben alles perfect gedaan, maar ja, die corona. Een van de bijzondere aspecten van het belastingplan is het invoeren van een dividendbelasting. Dividendbelasting, bij dat woord zal er bij de meeste Nederlanders, ook de niet-beleggers, wel een belletje gaan rinkelen. Was het niet Unilever, die vanwege de dividendbelasting naar dit EU-buitengebied is gevlucht? Wat leren we hiervan? Helemaal niets. De brexiteers zullen deze informatie wegdrukken en zoeken naar informatie die de eigen mening bevestigt. Beleggers hebben ook die neiging. Daar kunnen ze niets aan doen, het zijn ook maar gewoon mensen. Om hun ego te beschermen willen ze zeker niet gaan twijfelen aan hun eigen mening. Maar toch, als straks die belastingbrief op de mat valt, zullen de brexiteers zich ook niet een klein beetje gaan afvragen waar ze nou voor gestemd hebben? Wellicht kan de Britse regering een reclamecampagne voor de belastingverhoging gebruiken. Iets met een rode bus misschien? Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Allereerst was er de scherpe daling in het Amerikaanse consumentenvertrouwen. In de VS heb je twee instellingen die dit bijhouden: de Conference Board en de Universiteit van Michigan. Uit beide cijfers blijkt dat de gemiddelde Amerikaanse consument een stuk somberder over de toekomst is geworden. Die Amerikaanse consument is goed voor een kleine 70% van de Amerikaanse economie. Dus het maakt nogal uit wat zijn of haar verwachtingen zijn. De belangrijkste oorzaak lijkt het opleven van het coronavirus in de VS. En u raadt het al: de eerste berichten over het hamsteren van wc papier zijn er alweer. Wat is dat toch voor pavlovreactie? Een andere belangrijke economische indicator die last kreeg van de zwaartekracht was de inkoopmanager van de Chinese dienstensector. Deze daalde van 53,3 naar 47,5. Zon daling heb ik alleen maar in de eerste maanden van de coronacrisis gezien. Er wordt nu gewezen op strengere coronamaatregelen als oorzaak, wat opvallend is, want officieel zijn er nauwelijks coronagevallen in China. Maar als ergens wel de regel opgaat dat je het pas moet geloven als het officieel wordt ontkend, dan is het wel in China. Een derde negatieve factor die voorbij kwam was de Europese inflatie. Deze steeg van 2,2% naar 3,0%. Het gaf daarmee munitie aan de ECB-haviken, de bestuurders die vinden dat de geldpers wel een tandje minder kan draaien. En inderdaad, al snel zeiden de ECBers Robert Holzmann, François Villeroy de Galhau, Klaas Knot en Jens Weidmann dat het beleid moet worden aangepast. Eerder gaf ECB-vicepresident Luis de Guindos al aan dat de economische groei verwachtingen waarschijnlijk naar boven zullen worden bijgesteld. Volgende week is er weer een ECB-vergadering. Dan horen we of er ook wat met deze waarschuwende woorden wordt gedaan. Ook obligatiebeleggers zijn er niet gerust op. Er wordt wel gezegd dat obligatiebeleggers het eerst de risicos zien en dat aandelenbeleggers wat later volgen. De risicopremies op risicovolle obligaties, de zogenaamde high-yieldobligaties, lopen al een tijdje omhoog. Dat is vreemd, stijgende risicopremies komen vaak overeen met dalende aandelenkoersen. Maar dit keer lopen de aandelenkoersen gewoon door, zonder zich wat van deze alarmsignalen aan te trekken. Het doet me een beetje denken aan Wile E. Coyote, de prairiewolf uit Looney Tunes, die rustig boven het ravijn doorrent totdat hij beseft dat hij geen grond meer onder zijn voeten heeft. Uiteindelijk geldt voor iedereen de zwaartekracht, zelfs voor aandelenbeleggers. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het nieuwsbericht ging over het feit dat Palantir voor 50 miljoen dollar aan goud heeft gekocht. Fysiek goud. Dat is ergens opgeborgen op een vellige plek in het noord-oosten van de Verenigde Staten. Dat klinkt vreemd, wat moet een dataverzamelaar nu met goud? Wat weten zij dat anderen niet weten? Daar is makkelijk een antwoord op te geven: veel. Als je een dergelijke immense hoeveelheid data tot je beschikking hebt, weet je sowieso meer dan anderen. Maar de vraag is of je met al die data ook de toekomst kunt voorspellen. Ik denk het niet. De beslissing voor de aankoop van goud is dan ook gemaakt uit risico-overwegingen. Als er een keer een zwarte-zwaan-gebeurtenis voorbij komt, dan kan het handig zijn als je nog ergens een stapeltje van dat gele metaal hebt liggen. Een zwarte-zwaan-gebeurtenis is een onverwacht evenement die niemand ziet aankomen. De huidige corona-epidemie is daar een mooi voorbeeld van. Overigens stelt die 50 miljoen dollar natuurlijk niets voor op een totale cashpositie van 1,5 miljard. Opvallend is wel dat deze datanerds kopen op het moment dat de gemiddelde belegger juist aan het verkopen is. Het aantal uitstaande aandelen van de grootste Exchange Traded Funds, een soort indexfondsen, is de laatste tijd flink aan het dalen. Goud is out. Ik geef niet zo graag beleggingstips, maar als ik er één moet geven: koop laag en verkoop hoog. En ook uit deze cijfers blijkt weer dat de meeste beleggers precies het tegenovergestelde doen: hoog kopen, laag verkopen. Zo word je nooit rijk. Ik weet niet wat voor risicos Palantir ziet, maar de goudfans kunnen makkelijk een rijtje opnoemen. Uit de hand gelopen inflatie staat met stip bovenaan dit lijstje. En gezien al het geld wat nu wordt bijgedrukt, is dat een reëel risicoscenario. Maar bedenk wel dat de goudprijs bijzonder sterk is gecorreleerd met de reële rente. Inflatie is slechts één factor. De andere is de obligatierente. Mocht die gaan stijgen, nu de centrale banken hun voet van het gaspedaal afhalen, dan gaat de goudprijs dalen. En zo is de beslissing toch weer moeilijk. Ik zou toch graag eens in de kristallen bol van Palantir willen kijken. Wat zouden zij daar allemaal in zien?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vlak voor de beursintroductie gaf Jack Ma, de CEO van Alibaba, commentaar op de toezichthouders. Daarna werd de regelgeving voor dit soort fintechbedrijven flink aangescherpt. De beursintroductie werd afgelast. De doos van Pandora, die was verstopt onder een dikke laag stof bij de toezichthouders, werd geopend. Sindsdien is het een grote stroom met regels, beperkingen en verboden. Ik noem een paar voorbeelden. De activiteiten van Didi, de Chinese Uber, werden vlak na de beursintroductie eind juni flink ingeperkt, vanwege monopolistische praktijken, slechte arbeidsomstandigheden en het gebruik van klantendata. Sinds de IPO is de koers gehalveerd. Daarmee is 40 miljard dollar aan beurswaarde verdwenen. Een ander voorbeeld zijn de techbedrijven voor onderwijs. Daar werd het met een simpele pennenstreek verboden om nog langer winst te maken. Daar gaat je businessmodel. Logischerwijs staan de koersen van de Chinese technologiebedrijven sterk onder druk. De HangSeng Tech index is dit jaar 28% gedaald. Even ter vergelijking, de Amerikaanse Nasdaq is dit jaar 13% gestegen. Maar waarom vraag je je af? Het is toch alleen maar in het belang van China dat het bedrijfsleven groeit en bloeit. De Chinese overheid zegt vooral de Chinese bevolking te willen beschermen, tegen slechte arbeidsomstandigheden, gebrekkige databescherming en privacyinbreuk. Als je de Chinese acties uit het verleden bekijkt, moet je constateren dat dit erg ongeloofwaardig overkomt. De arbeidsomstandigheden van de Oeigoeren zijn niet echt optimaal te noemen. En de meest basale privacyregels worden met voeten getreden als de data naar de Chinese overheid vloeit. Ik denk dat het vooral een machtsspel is. De Chinese regering wil deze macht zelf houden en niet overlaten aan de bedrijven. In de VS zie je dat de big tech langzaam maar zeker steeds machtiger wordt. Deze ongewenste situatie wil men in China voorkomen. Dan maar wat eieren breken om een omelet te maken. En dat is misschien de belangrijkste les die Westerse overheden hieruit kunnen trekken. Beleggers hebben deze les al op een pijnlijke manier geleerd. Er is volgens Reuters door de acties van de Chinese overheid al voor 1000 miljard dollar aan vermogen verdampt. Op die manier komt het vanzelf wel goed met die ongelijkheid. Echt socialisme, iedereen even arm. Te beginnen bij de beleggers. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wel maak ik me zorgen over de wooncomponent. Woonlasten zijn in de VS goed voor eenderde van het totale inflatiemandje. Die explosie van huizenprijzen komt dus met enige vertraging ook in de inflatie terecht. En deze inflatiecomponent heeft de neiging sticky te zijn. Luister terug | Opinie: Zekere winst met crypto's Maar wat ik vind is niet belangrijk. Wat vindt u eigenlijk van de inflatie? In principe is het antwoord op deze vraag makkelijk te beantwoorden. U schat de inflatie een stuk hoger in dan deze in werkelijkheid is. Dat is een internationaal fenomeen. Het komt vooral omdat uw prijsbeleving afhangt van prijzen waar u dagelijks mee te maken heeft. Bijvoorbeeld bij het benzine tanken. Als je iedere week tankt en de benzineprijs ziet, krijg je een hoog inflatiegevoel. Overigens rijd ik tegenwoordig elektrisch en heb ik geen flauw benul meer wat het kost. Dat stukje prijsgevoel is bij mij geamputeerd. Uit een recent onderzoek van Professor Ulrike Malmendier van de University of Berkeley, blijkt dat uw houding ten opzichte van inflatie vooral afhangt van wie u bent. Een van de conclusies uit het onderzoek is dat bijvoorbeeld vrouwen een stuk somberder over inflatie zijn dan mannen. Waarom? Het antwoord is net zo simpel als dat het politiek incorrect is. Vrouwen doen meer boodschappen. Bij het boodschappen doen worden ze iedere keer met de neus op de prijzen gedrukt. Luister terug | Opinie: Beleggingstips uit 1923 Een ander voorbeeld is dat ouderen veel banger voor inflatie zijn dan jongeren. Ouderen hebben bijvoorbeeld de jaren zeventig en tachtig nog meegemaakt en zijn zich er daarom veel meer van bewust dat inflatie ook een stuk hoger kan zijn. Ook zijn mensen van Duitse afkomst van nature veel banger voor inflatie dan de gemiddelde consument. Dat komt omdat de ellende uit de jaren van hyperinflatie - ten tijde van de Weimar Republiek - in het collectieve geheugen is gestampt. Het mooiste deel van het onderzoek door professor Malmendier, was de achtergrond van de Fed-leden. Het bleek dat de eigen inflatie-ervaring van de Fed-leden een belangrijke inputfactor was. Of ze bang waren voor inflatie of juist niet. En dat bepaalde mede hun stemgedrag binnen de Fed. Dan ga je je toch afvragen wat de inflatie-ervaring van Jay Powell is. Powell klinkt in ieder geval niet erg Duits. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet slecht voor iemand die als jongeman opgroeide voor galg en rad. De meest recente manier om zijn vermogen te laten toenemen is wederom briljant. Het project heet The Currency. Hij heeft 10.000 biljetten laten maken. Compleet met watermerk, hologram en nummering. Maar een koper moet na twee maanden wel kiezen of hij het daadwerkelijke biljet wil of de NFT. De NFT, Non Fungable Token, is het digitale eigendomsbewijs geregistreerd met blockchain-technologie. Als je voor de NFT kiest, wordt het kunstwerk vernietigd. Als je voor het kunstwerk kiest, wordt de NFT verwijderd van de blockchain. En dat alles voor slechts 2000 dollar per biljet. De verkoop zal wel een succes worden. Zijn PR campagne was een presentatie samen met voormalig president van de Bank of England, Mark Carney. Inclusief een uitgebreid interview in de Financial Times. Hurst weet wel hoe hij de potentiële kopers moet bereiken. Luister terug | Beleggingstips uit 1923 Het werpt een aantal essentiële vragen op. Wat is geld eigenlijk? En wat kun je beter hebben? Het geld van Damien Hurst, waarvan de oplage beperkt is? Of het geld van centrale banken, waar er maandelijks flink wat van worden bijgemaakt? Zo bedroeg de geldgroei in de eurozone gemeten met M3 afgelopen maand maar liefst 8,4%. Ook ben ik benieuwd wat nu het meeste waard zal worden: de NFT of het daadwerkelijke kunstwerk. Ik ben van de oude stempel, ik zou voor het fysieke gaan. Het is kunst en dat wil je toch aan de muur zien hangen. De crypto-liefhebbers zullen ongetwijfeld voor de NFT gaan. NFTs zijn populair en als crypto-liefhebber kun je laten zien dat je met je tijd meegaat. Hoewel... wat laat je dan zien? Luister terug | Opinie: De krant van morgen Het aardige aan een dergelijke investering is dat het een behapbaar bedrag is. Voor een kleine 1700 euro bent u eigenaar van een originele Damien Hurst. De toekomstige prijs hangt af of er meer vraag dan die 10.000 stuks zal zijn. Ik ben geen kunstkenner, maar ik kan me voorstellen dat er meer potentiële eigenaren zijn dan die tienduizend. Hoe dan ook, er is er één die in deze cryptocurrency zeker geld verdiend en dat is meneer Hurst. Hij heeft de eerste 20 miljoen dollar al weer binnen. En dat zijn gewone dollars, geen cryptos. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD. See omnystudio.com/listener for privacy information.