Column Corné van Zeijl | BNR

Pas geleden sprak ik met een fietsmaatje over zijn portefeuille met appartementen. De portefeuille is opgebouwd in slechte tijden, dus tegen lage prijzen. Nu de prijzen weer zo hoog zijn verkoopt hij er een paar. Of de huizenprijzen gingen dalen of niet, dat wist hij niet. Ik verwacht het wel, maar ik weet het ook niet zeker. Geen pandjesbaas, maar aandelen in huizenfondsen Toen de huizenprijzen op hun dieptepunt waren, waren het er over eens dat het een mooi koopmoment was. Mijn fietsmaat kocht toen een aantal appartementen. Ik heb geen verstand van huizen en had geen zin in lastige huurders. Daarom ben ik geen pandjesbaas geworden. Maar ik heb wel verstand van aandelen. Dus ik ging voor de beursgenoteerde huizenfondsen. In België heb je bijvoorbeeld XIOR. Dat bedrijf heeft een portefeuille met studentenwoningen in België en Nederland. En in Duitsland zijn er Vonovia, Deutsche Whonen en LEG Immobilien met een grote woningportefeuille. Lees ook | Signalen sterker dat huizenprijzen gaan dalen Huizenfondsen deden het goed Al deze huizenfondsen hebben het uitstekend gedaan. Logisch, als de huizenprijzen stijgen, stijgen deze fondsen mee. De prachtige performance van dit deelsegment is de belangrijkste reden dat de brede onroerend goed indices het nog redelijk hebben gedaan. De zware weging van deze huizenfondsen compenseerde de ellende bij het winkelvastgoed nog enigszins. Waardestijgingen tot wel 140 procent De drie Duitse woningfonds zijn in de afgelopen 5 jaar gemiddeld 112% in waarde gestegen. De Belgische uitbater van studentenwoningen is nog niet zo lang beursgenoteerd, maar daar heeft u sinds de beursintroductie al 140% mee verdiend. De Nederlandse huizenprijs is slechts 40% gestegen. Luister ook | Tegenstrijdige sentimenten op de aandelenmarkt Beleggersfouten zijn duur Ondanks de uitstekende performance van die beursgenoteerde fondsen, is het vermogen van mijn fietsmaatje aanmerkelijk harder toegenomen dan dat van mij. Ik gun het hem van harte, maar ik ga wel op zoek naar de oorzaak. Beleggersfouten zijn duur, dus kun je er maar beter wat van leren. Financiële hefboom Een belangrijke oorzaak waarom mijn vermogensopbouw is achter gebleven is de financiële hefboom. Een huis koop je normaal gesproken met geleend geld. De waarde van het pand stijgt, terwijl de schuld gelijk blijft. Maar je stopt niet eventjes een paar ton in een Duits onroerend goed aandeel met geleend geld. Beurswijsheid aan de laars gelapt Een tweede belangrijke factor ligt in mijn eigen psyche. Op een gegeven moment heb ik na een prachtige koersstijging winst genomen. Ik zou wel weer eens op lagere koersen terugkopen, dacht ik toen. Die lagere koersen heb ik nooit meer gezien. Een bekende beurswijsheid luidt: Laat je winsten lopen en kap je verliezen tijdig af. Daar heb ik me niet aan gehouden. Puntje van aandacht voor de volgende keer. En mocht ik die wijze les vergeten, dan word ik iedere zondag er wel aan herinnerd als ik zijn nieuwe glimmende racefiets naast die van mij zie staan. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse zakenbanken horen tot de meest opmerkelijke profiteurs. Gezamenlijk verdienden de vijf grote zakenbanken 33,4 miljard dollar in het tweede kwartaal. Net niet genoeg om het record van tien jaar geleden (33,7 miljard dollar) te verslaan. Logisch dat ze zoveel winst maken. De omzetten op de beurzen zijn uitstekend en de marges zijn hoog. Aandelen en obligaties Daarbovenop kwam de golf met emissies, van zowel aandelen als obligaties. En die gaan tegen hoge marges. Bedrijven wilden zoveel mogelijk geld ophalen om de coronacrisis te doorstaan. Bovendien hebben deze zakenbanken nauwelijks tot geen last van wanbetalende kredietklanten, iets waar gewone banken wel last van hebben. Luister ook | Beleggerspanel over het cijferseizoen en het herstelfonds Koersen zakenbanken blijven achter Toch doen de koersen van deze zakenbanken niet veel. Sterker nog, ze zijn flink achtergebleven bij de brede S&P500. Dat komt doordat beleggers goed beseffen dat deze meevallers slechts tijdelijk zijn. Leuk die superwinsten, maar straks in het postcoronatijdperk zijn ze als sneeuw voor de zon verdwenen. Corona positief voor bouw- en tuinbedrijven Ook bij andere bedrijven zien we tijdelijke positieve corona-effecten. De Duitse bouwretailer Hornbach is een mooi voorbeeld. Dit bedrijf heeft het al jaren ontzettend moeilijk, maar nu iedereen ineens aan het klussen is geslagen schieten de winstverwachtingen omhoog. In deze categorie valt ook Tractor Supply Company. Dit bedrijf levert producten voor de tuin. In coronatijd is er niets te doen en dus gaan Amerikanen de tuin maar wat opknappen. De koers van Tractor Supply Company is maar liefst 54 procent gestegen en staat daarmee in de top tien van de S&P500, tussen alle techreuzen. Lees ook | E-bikes spinnen garen bij coronacrisis Nog meer (tijdelijke) coronawinnaars Nog een voorbeeld: HelloFresh. De koers steeg dit jaar met maar liefst 159 procent. Mensen eten meer thuis en de pakketten van HelloFresh worden coronavriendelijk aan huis bezorgd. En zo zijn er nog veel meer van dit soort coronawinnaars. Maar voordat beleggers in dit soort bedrijven stappen, zouden ze even moeten nadenken, of deze winsten wel bestendig zijn. Als straks weer alles normaal is, is de rij voor de Hornbach dan nog net zo lang? En bestellen we dan nog steeds zoveel bij HelloFresh? Rationeel begrijpen Want bedenk wel: als de recessie doorzet en de werkloosheid toeneemt, dan gaan consumenten toch even nadenken of al dit soort uitgaven nog wel echt nodig is. En op een gegeven moment is alles in huis en tuin wel verbouwd, opgeknapt en aangelegd. En wat gaat de koers van deze aandelen dan doen? Paus Augustinus zei ooit: Bij wijsheid hoort het doorgronden met het intellect van wat eeuwig is; bij kennis het rationeel begrijpen van wat tijdelijk is. Voor deze beleggingsbeslissing is rationeel begrijpen dus hard nodig. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een mooi voorbeeld was het overmatige optimisme in januari. Vrijwel alle indicatoren stonden toen op rood. Dat leek een mooi moment om te verkopen. Maar de kudde liep gewoon nog even door. Beleggers trokken zich niets aan van het coronavirus. Dat zou waarschijnlijk wel met een sisser aflopen, dacht men, zoals destijds bij SARS. De S&P bereikte in februari nog bijna dagelijks nieuwe records. Van overmatig optimisme naar pure paniek Pas toen bleek dat het virus zich wel eens tot een pandemie kon gaan ontwikkelen, werden beleggers bang. Binnen no time draaide het overmatige optimisme om in pure angst en paniek. Daardoor stonden in maart alle sentimentssignalen weer op groen. Dan moet je dus aandelen gaan kopen. Maar dat is lastig, je gaat immers kopen terwijl de wereld in brand staat en iedereen je voor gek verklaart. En vervolgens dalen de koersen ook nog eens flink door. Luister ook | Opinie | Het gelijk van de kleine belegger Zelfs voor Elon Musk te duur De vraag hoe het er nu voor staat, is niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Ja, er is speculatie. Zo is de beurswaarde van Tesla in een paar maanden geleden verdrievoudigd naar bijna 300 miljard dollar. Zelfs Elon Musk, toch een optimistisch man, vindt het aandeel te duur. Natuurlijk zijn er genoeg redenen om enthousiast over het bedrijf te zijn. Maar niet genoeg om te verklaren waarom de koers moet verdrievoudigen. Extreme speculatie in techhoek De extreme speculatie is vrijwel alleen in de hoek van tech- en biotechaandelen te vinden. In de brede markt zien we die speculatie niet terug. Institutionele beleggers zijn nog erg terughoudend. Volgens de meest recente enquête van Merril Lynch hebben deze beleggers een kaspositie van gemiddeld 4,9 procent. Dat is een stuk hoger dan normaal. En 71 procent van de ondervraagden denkt dat de aandelenmarkt overgewaardeerd is. Luister ook | Beurswatch: Beleggers, luister naar Buffet Particuliere beleggers voorzichtig Ook gewone particuliere beleggers zijn nog erg voorzichtig. Volgens de AAII (American Association of Individual Investors) zijn de meeste kleine beleggers somber gestemd. Daarentegen zijn de Amerikaanse beleggingsadviseurs juist erg enthousiast. En ook optiebeleggers kopen vooral call opties. Een teken van veel optimisme. Het ultieme verkoopmoment Uit deze diverse mix is het moeilijk om een eenduidig signaal te destilleren. Dat is jammer. Het ultieme verkoopmoment komt misschien pas als de sombere beleggers de handdoek in de ring gooien. Dan moeten we daar maar op wachten. Gelukkig heeft de eerste kandidaat zich al aangemeld. Het 2,8 miljard dollar grote hedgefund Lansdowne dat zich specialiseert in short posities stopt ermee. Nu de rest nog. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Centrale bankiers kijken met spanning naar het Indonesische experiment waarmee het financieringstekort moet worden opgelost. Voorlopig zou het een eenmalige exercitie zijn, gerechtvaardigd door de uitzonderlijke omstandigheden door corona. Maar wat als Indonesië over een jaar nog steeds een financieringsprobleem heeft? Wat gaan de overheid en de centrale bank dan doen? Als dit een succes wordt, zal het verleidelijk zijn om het nog een keer tijdelijk te doen. En nog eens. Geen belasting meer nodig Nu populisme steeds verder oprukt in het politieke spectrum is dat een risico. Het is voor politici namelijk de makkelijkste oplossing. Is er een financieringsgat? Prima, belastingverhoging is niet nodig, ze drukken gewoon wat geld bij. Sterker nog, waarom zouden ze überhaupt nog belasting heffen? Je snapt meteen waarom centrale banken onafhankelijk moeten zijn. Een geldmachine die lekker draait is moeilijk uit te zetten. Zimbabwe is daar een ultiem voorbeeld van. Luister ook | Ongekend in Vredestijd: Zijn rechters mislukte economen? Vertrouwen in geldsysteem klapt Geld is niets anders dan een papiertje met heel veel vertrouwen. Dat vertrouwen is als een elastiekje. Je kunt het ver oprekken. En dat wordt nu zeker gedaan. En er komt een moment dat het vertrouwen in het huidige geldsysteem knapt en dan is het niet meer te repareren. De weg naar economische verdoemenis Hoe verloopt het nu in Indonesië? Het antwoord is simpel: goed. De roepia is nauwelijks in waarde gedaald en de rente in Indonesië is zelfs lichtjes gezakt. Juist daar zit het grootste risico. Als men eenmaal voor deze makkelijke oplossing heeft gekozen en er lijken op korte termijn geen nadelen aan te zitten, dan is de verleiding groot om de geldmachine maar te laten draaien. Maar het verleidelijke pad van monetaire financiering leidt uiteindelijk naar economische hel en verdoemenis. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bedenk even dat de totale beurswaarde van BAM nog geen 400 miljoen euro bedraagt. Nu zullen er wel meer bedrijven met winstwaarschuwingen komen. Veel bedrijven zien hun omzet wegsmelten in Corona tijd. Op de bouwplaatsen in Nederland werd nog redelijk doorgewerkt, maar BAM is ook actief in Duitsland, België, Ierland en Groot Brittannië waar weer andere regels gelden. Lees ook: BAM duikt diep in de rode cijfers Steeds nieuwe problemen Het verbaast mij wel waar BAM iedere keer de problemen vandaan tovert. Dan weer een ingestorte tramtunnel in Keulen uit 2009. Een ingestorte parkeergarage in Eindhoven. En natuurlijk de zeesluis in IJmuiden. Je zou het als analist niet allemaal bij elkaar hebben kunnen verzinnen. Een van de mooiste, als je hier over mooi kan spreken, vond ik het verlies van 23 miljoen vorig jaar in Dubai. BAM bouwde daar aan het Museum van de Toekomst. De sjeik die de opdracht had gegeven had nog wat extra wensen. Die extra wensen konden natuurlijk niet in rekening worden gebracht. Zo werkt dat blijkbaar niet in Dubai. Waardoor het hele project een verlies van maar liefst 23 miljoen opleverde. Het geeft gelijk aan waar het probleem zit. Waarschijnlijk had iedere bouwer dit museum kunnen neerzetten. Degene die de minste risicoparameters in de offerte had meegenomen kreeg de opdracht. Bob de Bouwer-syndroom Eigenlijk kun je BAMs problemen naar één allesbepalende oorzaak terugbrengen. BAM heeft last van het Bob de Bouwer-syndroom. Als je aan BAM vraagt; Kunnen jullie het bouwen? roepen ze in koor Nou en of!. Maar de vraag is niet of je het kan bouwen. De vraag is of je er genoeg winst op kan maken met inachtneming van de nodige risico voorzieningen. Want de bouwwereld is uitermate competitief. Het is een sector met veel vaste kosten. Daardoor is er veel druk om de opdrachten binnen te slepen. Er is altijd wel een concurrent die de opdracht echt nodig heeft en de laagste prijs neerzet. In de economielessen op de middelbare school heeft u al geleerd, dat bij volkomen concurrentie de winstgevendheid van het geheel naar nul zakt. Dat geeft het geval BAM in de praktijk goed weer. Dus moet je uit de hoek van volkomen concurrentie blijven. BAM zal dus zijn niches moeten uit nutten. Wat is de toegevoegde waarde van BAM ten opzichte van de concurrentie? Waar is BAM echt beter en waarom dan? Ik besef dat dat makkelijker is gezegd dan gedaan. Maar het zal wel de belangrijkste opdracht van de nieuwe CEO worden. Want doorgaan op de Bob de Bouwer manier is een doodlopende weg en zal leiden tot de ondergang.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Begin 2019 berichtte de Financial Times al over het creatief boekhouden bij Wirecard. Dat werd toen een heftig gevecht tussen de Financial Times aan de ene kant en Wirecard en de Duitse toezichthouder BaFin aan de andere kant. Wirecard beschuldigde de FT van koersmanipulatie. De krant zou zich laten misbruiken door hedgefunds die het aandeel short zaten. De Duitse toezichthouder nam het voor Wirecard op en verbood alle short selling in het aandeel. De rest van het verhaal kent u. Wirecard was 1,9 miljard euro kwijt, het bedrijf staat op de rand van faillissement en de CEO is gearresteerd. In de luren laten leggen De gevolgen van deze fraude zijn verstrekkend. Vooral BaFin zal zich achter de oren moeten krabben. Waarom hebben ze zich zo in de luren laten leggen door het management van Wirecard? Ze hebben destijds hun reputatie op het spel gezet. En verloren. Het zal wel gevolgen hebben voor de toekomst van het Duitse toezicht. Bij het geringste vermoeden dat er iets aan de hand is zal de BaFin bij volgende zaken veel strenger zijn. Gelukkig heeft de toezichthouder het boetekleed aangetrokken. In een trust-maatschappij, zoals Duitsland, is het van belang dat je kunt vertrouwen op instituties. En dat ze ook voor hun fouten uit kunnen komen, zonder gelijk publiekelijk aan de schandpaal te worden genageld. Ook voor de accountants zijn er gevolgen. Deze case is het zoveelste hoofdstuk in het grote fraude-leerboek der accountants. Het betekent waarschijnlijk dat er nog meer druk op accountants zal zijn om het naadje van de kous te achterhalen. Ook is het een les voor de vele Duitse beleggers in dit aandeel. Het is leuk om je beleggings-lot aan een dergelijk nationaal succesverhaal te verbinden, maar er zitten wel risicos aan, zoals nu blijkt. Het geval Wirecard vertoont opvallend veel overeenkomsten met andere beroemde fraude gevallen. Het zijn vaak nationale kampioenen. De succes-stories worden in de media breed uitgemeten. De aandeelhoudersbasis heeft daardoor een hoog percentage particuliere beleggers. Het management wordt zo bejubeld dat het last krijgt van overmatig zelfvertrouwen. De fraude wordt vaak veroorzaakt in de drang naar nog meer succes en nog meer groei. Soms gebeurt die fraude door het topmanagement zelf, soms door de laag daaronder, onder druk van bonussen en de eer. In Nederland hebben we voorbeelden zoals Imtech en Ahold gehad. In België Lernout & Hauspie. Ik hoop dat u geen Wirecard-slachtoffer bent. U kunt wel van de gemaakte fouten leren. In beleggingsland zijn fouten goede maar dure lessen. De fouten van anderen kosten niets, maar zijn minstens even leerzaam. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financieele Dagblad lezen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Menig derdewereldland is daar door schade en schande al achter gekomen. In de huidige schuldenexplosie worden de twee economen dan ook veelvuldig geïnterviewd. Gezien hun studies zou je waarschuwende woorden verwachten. Maar dat is niet zo. Volgens deze economen kun je een crisis van dergelijke omvang alleen maar effectief bestrijden met een sterke fiscale stimulans en dus nog meer schulden. Daarin kan ik ze alleen maar gelijk geven. Luister ook | Hoe betalen we straks die Coronaschuld terug? Dus dat betekent veel geld uitgeven. En geld uitgeven is een kolfje naar de hand van de Europese Commissie. Een plan voor een herstelfonds van 750 miljard euro was snel gemaakt. In principe is dit een goed idee. Alleen jammer dat de Europese Commissie een lang trackrecord van onbetrouwbaarheid en ondoelmatigheid heeft. Ik zag al plannen voorbij komen voor een hogesnelheidstrein van Helsinki naar Lissabon en van Berlijn naar Cyprus. Als je veel geld wilt uitgeven vind je altijd wel een gek met een plan. De Europese Rekenkamer heeft dan ook nog nooit een betrouwbaarheidsverklaring voor de Europese begroting kunnen afgeven. De belastingbetaler Oké, dat uitgeven dat gaat dus wel lukken. Maar hoe zit het met de andere kant van het verhaal. Wie gaat dat betalen? Dat antwoord is simpel. U en ik, als Europees burger. Hoeveel, dat is de vraag. Maar op de achterkant van een sigarendoos komen we een heel eind. Nederland is grofweg goed voor een kleine 5 procent van de totale EU begroting. Van die 750 miljard euro komt 35 miljard uit Nederland. Dat is 3800 euro per Nederlandse belastingbetaler. Daarboven op komt nog het steunpakket van de Nederlandse overheid. Die rekening bedraagt in 2020 voorlopig 31 miljard euro. Dat bedrag is nog exclusief de uitgestelde belastinginkomsten. Laten we er voor het gemak maar even van uitgaan dat dat slechts uitstel en geen afstel is. Let wel door de recessie zullen de belastinginkomsten sowieso sterk dalen. Die 31 miljard komt overeen met 3400 euro per belastingbetaler. In totaal bedraagt uw Corona rekening ruim 7000 euro. De hoogte van het bedrag doet eigenlijk niet eens zo ter zake. De belangrijke vraag is, is dat het waard? Ik denk van wel. De grote depressie in de jaren 30 werd zo groot, omdat de steun te snel werd afgebouwd. Die fout moeten we nu niet maken. Alleen vraag ik me wel af of dat geld wel nuttig besteed gaat worden. En besef dat al deze steun niet gratis is. Er hangt een stevige prijs aan. En eens moet die betaald worden. Waarschijnlijk door u en ik. Links bij deze column De studie van Reinhart en Rogoff De plannen voor het Europese Herstelfonds Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financieele Dagblad lezen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een andere Fed boodschap was dat de rente niet onder de nul procent gaat komen. Beleggers namen het ruime monetaire beleid voor lief aan. Er was een klein schokgolfje in de euro dollar koers en de obligatierente daalde wat. Aandelenbeleggers waren eventjes blij. Maar dat duurde nog geen twee uur. En toen was het feestje al weer over. De koersen daalden. Sommigen zullen denken, zijn die aandelenbeleggers dan nooit tevreden? Het lijken wel verwende kinderen. In zekere zin is dat ook zo. Verwende kinderen kijken na het uitpakken van een cadeau, alweer naar het volgende. De Fed boodschap was duidelijk. Meer is er niet. De rente blijft langer laag, maar dat is het dan ook. Geen extra obligatie aankopen en geen negatieve rente. Ze hebben bij de ECB gezien dat een negatieve rente de economie niet helpt. En misschien zelfs wel contra productief werkt. Immers sommige consumenten gaan bij een lagere rente meer sparen, niet meer uitgeven. Steeds meer speculatie Die extreem lage rente leidt wel op de beurs tot steeds meer speculatie. Een paar voorbeelden. De koers van autoverhuurder Hertz ver-15-voudigde nadat het bedrijf failliet was verklaard. En bij de beursintroductie van online autodealer Vroom verdubbelde de koers. Logisch, wat heb je meer nodig dan een kekke naam, een groot verlies en een online propositie? Het bedrijf is nu 6 miljard dollar waard. Nog een laatste voorbeeld. Nikola, refererend naar de voornaam van Tesla, doet in zero-emission transport. Wat wil je dan nog meer? De koers is dit jaar dan ook met maar liefst 530 procent gestegen. Ook hier geldt, winst maken is niet belangrijk. Productie en omzet zijn niet aanwezig. Toch is het bedrijf 23 miljard dollar waard. Een idioot en zijn geld worden snel gescheiden Voor de Fed is al die speculatie slechts bijkomende schade. Als beleggers zo graag geld willen verliezen, wie is de Fed dan om ze daar in tegen te houden? Op Powells bureau staat vast een tegeltje met de beleggerswijsheid; een idioot en zijn geld worden snel gescheiden. De Fed mag aandelenbeleggers dan teveel verwennen, Mr. Market geeft ze de tik op hun vingers wel. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financieele Dagblad lezen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De particuliere belegger heeft er zin in. De online broker robinhood.com heeft dit jaar maar liefst 3 miljoen nieuwe rekeningen geopend. Een Amerikaans onderzoek naar de bestemming voor de stimulans checks van 1.200 dollar laat zien dat sparen op nummer één staat. Nummer twee is cash opnemen en nummer drie beleggen. Dat snap ik niet zo goed. De gemiddelde Amerikaan zit tot aan zijn nek toe in de schulden en bij een hulpcheck van 1.200 dollar, ga je beleggen? Het zal wel aan mijn gebrek aan inlevingsvermogen liggen. Deze koopdrift onder particuliere beleggers zou een van de redenen achter de huidige beursrally zijn. Ik denk dat dat effect wel meevalt. Kleine particuliere aandelentransacties zijn goed voor ongeveer 2,2 procent van het totale handelsvolume. In 2019 was dat grofweg 1,5 procent. En de koersstijging wordt altijd door de marginale koper veroorzaakt. Maar tegenover deze kleine koopwoede staat dat het aantal bedrijven dat aandelen inkoopt in de VS drastisch is gedaald. Per saldo houden deze geldstromen elkaar grofweg in evenwicht. Dat enthousiasme onder particuliere beleggers zie je ook in Nederland terug. Beginnende beleggers staan in de virtuele wachtrij om bij Binck en DeGiro te mogen beleggen. En uit een enquête bij beleggerssite www.iex.nl blijkt dat particuliere beleggers alweer met een roze bril naar de aandelenmarkt kijken. 43 procent van de ondervraagden verwacht een stijging. Slechts 27 procent gaat van een daling uit. Dat was vorige maand nog 54 procent. Tegenover al dit particulier enthousiasme staan de professionals. Uit de maandelijkse enquête van Actiam onder beursexperts blijkt dat men de toekomstige koersontwikkelingen erg somber inziet. De beursprofessionals vinden aandelen te veel op een economisch herstel vooruitgelopen. De recessie moet nog komen maar voor aandelenbeleggers is die al historie. Ook grote beleggers, zoals Stanley Druckenmiller, David Tepper, Warren Buffett, Paul Tudor Jones en Paul Singer zijn somber voor aandelen. Druckenmiller noemde het de slechtste risico-rendementsverhouding ooit. David Tepper omschreef de markt als het meest overgewaardeerd sinds de internetbubbel van 2000. En Warren Buffett zit op een grote berg met cash van 130 miljard dollar en heeft deze nog altijd niet ingezet. Voorlopig lijkt de kleine, beginnende belegger het gelijk aan zijn zijde te hebben. Sinds hij is gaan kopen, zijn koersen alleen maar gestegen. Dat is mooi, want de geschiedenis leert dat deze meestal tot de verliezende klasse behoort. De professionals kijken intussen nog beteuterd naar de koersstijging. De komende maanden zullen we weten wie de winnaar wordt in de strijd tussen de grote beleggers en de professionals versus de particuliere beleggers. Tot nu zijn de particuliere beleggers aan de winnende hand. Ik hoop voor ze dat dat zo blijft, maar ik vrees van niet. Die grote rijke beleggers zijn niet voor niets zo groot en rijk geworden. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financieele Dagblad lezen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Daar zit ik dan met mijn economische bril een beetje somber naar de economie te kijken. Lezen die huizenkopers dan geen kranten? Weten ze dan niet dat er een recessie komt? Ik kijk even terug naar de kredietcrisis van 2008. Ook toen stortte de economie in, maar liep de huizenmarkt nog vrolijk door, ondanks dat banken bij bosjes omvielen. Pas in 2009 werden huizen goedkoper. Aandelenbeleggers waren toen al van de schrik bekomen. Zij hadden het ultieme dieptepunt al in maart 2009 gezien. Die enorme prijsdaling duurde tot 2013. Als we terugkijken in de tijd zien we dit patroon vaker. Eerst keldert de aandelenmarkt, dan volgt de huizenmarkt. Op zich ook logisch. Onderliggend zijn er een aantal prijsbepalende factoren die hetzelfde zijn. De economie, het consumentenvertrouwen en de rente. Om met dat laatste te beginnen: hoe lager de rente, hoe hoger de prijzen. Dat geldt voor huizen en dat geldt voor aandelen. Als tweede is het sentiment erg belangrijk voor de prijzen. Hoe meer optimisme, hoe hoger de aandelen en hoe eerder mensen een huis gaan kopen. En de economie is natuurlijk ook voor beide erg belangrijk. Een goede economie is een van de basis ingrediënten voor de winsten. En hoe beter de economie draait, hoe minder werkelozen en dus meer vraag naar huizen. Die vertraagde reactie in de huizenmarkt wordt waarschijnlijk verklaard doordat er een leger met huizenzoekers is dat al jaren achter het net aan vist. In een afkoelende markt kunnen ze eindelijk hun slag slaan. Voorspellen is moeilijk en gevaarlijk, zelfs als je zon mooie indicator als de aandelenmarkt voorhanden hebt. Ik geef u twee redenen waarom ik mogelijk toch ongelijk zou kunnen krijgen. De eerste is dat de aandelenmarkt inmiddels weer een ongelofelijk sterk herstel heeft laten zien. Een tweede reden is dat er alles aan gedaan wordt de financiële last van mensen die hun schulden niet kunnen betalen wat lichter te maken. En dus zullen er minder gedwongen verkopen zijn van mensen die hun hypotheeklasten niet meer op kunnen brengen. Dat gezegd hebbende hecht ik toch meer waarde aan het trackrecord van de aandelenmarkt. Ik zou even voorzichtig zijn als potentiële huizenkoper. Maar ja, ik heb makkelijk praten. Ik heb al een huis. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financieele Dagblad lezen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bovendien helpt het de economie een beetje, is de gedachte. Dat mag ook wel met een ongekende daling van de consumptie in Nederland van maar liefst 6,7 procent. Die lagere rente helpt alleen maar een heel klein beetje. Dat hebben de renteacties van de ECB wel geleerd. Hoe laag de rente ook was, de Europese consument besteedde niet. Amerikanen doen zuinig aan Ook in de VS staat de consumptie onder druk. Dat is voor de wereldeconomie zorgwekkend. De Amerikaanse consument besteedde altijd wel. Maar dat lijkt nu voorbij. Ondanks de gedaalde rente schoot de spaarquote afgelopen maand omhoog. Amerikanen spaarden 13,1 procent van hun inkomen. Een dergelijk cijfer hebben we sinds 1981 niet meer gezien. Enigszins logisch, als je de deur niet uit kan, dan kan je ook geen geld uitgeven. Maar nu steeds meer Amerikaanse staten hun lockdown versoepelen zal de consumptie ongetwijfeld weer aantrekken. De vraag is echter tot welk niveau, want diverse Corona maatregelen blijven nog in stand. Geen festivals, geen grote sportevenementen en minimaal bezoek aan musea en pretparken. Ook zet angst voor het virus een rem op consumptie. Als je bang bent om het Corona virus op te lopen ga je niet naar de bioscoop. Een paar voorbeelden; In Zuid-Korea blijven de bioscopen zo goed als leeg, ondanks dat ze wel open zijn. In China valt op dat het verkeer doordeweeks volledig op gang is gekomen. Mensen moeten naar hun werk. Maar het weekend verkeer blijft nog sterk achter. Chinezen reizen dus als het moet, maar niet voor de lol. En de restaurants in de Amerikaanse staten die open mogen, zitten voor slechts 15 tot 25 procent vol. Consument zal geen sleepanker voor de economie zijn Dat zal hier straks niet anders zijn. Na de lockdown mogen we wel, maar willen we niet. Als laatste heeft naast virale angst de economische angst misschien nog wel de grootste impact. Als je werkeloos bent geworden of bang bent dat te gaan worden ga je niet even flink geld uitgeven. Een standaard beeld in iedere recessie. Gezien de hoge koersen gaan beleggers blijkbaar nog steeds van een V-vormig herstel uit. Als ze eens naar hun mede-consumenten zouden kijken, zouden ze een ander beeld krijgen. Maar misschien zitten ze door de lockdown zoveel thuis dat ze dat niet meer zien. De consumptieve uitgaven zullen voorlopig nog een sleepanker voor de economie zijn. Hoe veel minister Hoekstra de rente op de consumptieve kredieten ook verlaagt. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financieele Dagblad lezen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik snap niets van dit businessmodel, maar ik ben dan ook al decennialang niet naar een kapper geweest. De prijs wordt door vraag en aanbod bepaald. Nu er een recessie aankomt kun je best vinden dat een knipbeurt bij jou 67 euro plus corona-opslag waard is, maar daar gaat het niet om. Het gaat erom of klanten het willen betalen. In recessietijden zullen ze waarschijnlijk eerder naar een Turkse kapper op de hoek gaan voor een kwart van de prijs. Zeker met zon kapsel als dat van mij en mijn collega. Daar is toch niets aan te verpesten. Beluister ook | We kunnen ons haar weer laten knippen Inflatie? Sommige mensen zien in die kappersopslagen een bewijs dat ons een inflatiegolf te wachten staat. Dat klinkt logisch, er is immers een enorme geldcreatie. Alleen al de Fed heeft haar balans opgeblazen van 4 biljoen naar bijna 7 biljoen dollar in een paar maanden tijd en ze is nog niet klaar. Dat moet wel tot hyperinflatie leiden, toch? Natuurlijk gaan door de coronamaatregelen de kosten voor sommige bedrijven flink omhoog, maar dat wil nog niet direct zeggen dat klanten deze verhoogde prijzen ook gaan betalen. Beluister ook | Beurswatch | Het eerste kwartaal viel nog mee, maar het tweede... Als tegenbewijs voer ik de kerninflatie in de Verenigde Staten aan. Deze is afgelopen maand met 0,4 procent is gedaald. Dat klinkt weinig. Maar het is de grootste maand op maand daling sinds deze dataserie begon in 1957. Bovendien is het nog exclusief voedsel en energie. En een liter benzine in de US kost nu gemiddeld 49 dollarcent. Dat is 28 procent goedkoper dan aan het begin van het jaar. Dat is nog eens deflatie. Uitverkoop Intussen vreest de Engelse detailhandel voor de grootste uitverkoop ooit als de lockdown er af gaat. De Engelse consument zal overspoeld worden met aanbiedingen. Een normale gang van zaken in economisch slechte tijden. Dan probeer je de klant met lagere prijzen te verleiden om toch bij je te kopen. Jaap van Duijn zei ooit: 'deflatie heb je pas als de kapper zijn prijzen verlaagt'. Met de recessie die er nu aankomt, zou dat best wel eens het geval kunnen zijn. Met dat soort prijzen is daar ook wel ruimte voor. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financieele Dagblad lezen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Buffett was zo stom geweest om in vliegtuigmaatschappijen te beleggen en na de coronacrash alles weer te verkopen. Het doet me een beetje denken aan de internetbubbel van 2000. Ook toen werd er gezegd dat hij een oude man was die het allemaal niet meer snapte. Iedereen wist toch dat internet groot zou worden. Toen de bubbel klapte werd duidelijk wie het slimst was. Overigens, het klinkt misschien raar, maar die 50 miljard dollar valt nog wel mee. Als je grote bedragen belegd, verlies je ook veel als koersen dalen. 50 miljard dollar is iets meer dan 20 procent van zijn portefeuille. De S&P 500 index daalde met 23,5 procent. Dus in dat opzicht heeft hij het nog goed gedaan. Overigens over de laatste 10 jaar is de koers van Berkshire Hathaway wel achter de gebleven bij de brede index. Coronacrisis verandert de spelregels De keuze om te beleggen in een vliegtuigmaatschappij lijkt dom. Je hoeft maar een snelle blik op de koersgrafiek van luchtvaartmaatschappijen te werpen en de tranen schieten in je ogen. Het doet me denken aan een bekende quote van Richard Branson: "If you want to be a Millionaire, start with a billion dollars and launch a new airline." Toch was de aankoop niet dom. De vliegmarkt in de USA is door de vele overnames een oligopolie geworden. Daardoor zijn de prijzen van vliegtickets in de US daardoor enorm gestegen. Vroeger was een vliegticket in Europa veel duurder dan de US. Tegenwoordig is dat andersom. Maar de coronacrisis heeft de spelregels voor deze industrie drastisch veranderd. Alle operationele efficiëntie zal verdwijnen. Hoe kun je nog een maatschappij winstgevend laten draaien? Ik snap waarom hij de vliegmaatschappijen heeft gekocht en waarom hij heeft verkocht. When the facts change, I change my mind, zei Keynes ooit. Verlies nemen Volgens internetbroker robinhood.com hebben vooral beginnende beleggers in maart juist luchtvaartaandelen gekocht. Deze aandelen waren immers zo lekker hard gedaald. Dat is geen goede strategie. Verlies nemen zoals Buffett hier heeft gedaan, wel. Wie zou er gelijk gaan krijgen? Op korte termijn in ieder geval Buffett. Op het nieuws van Buffetts verkopen daalde de koersen van de luchtvaartmaatschappijen zo rond de 10%. Ook voor de langere termijn zou ik mijn geld op Bufffett zetten. De toekomst zal het zoals altijd uitwijzen. En hopelijk gaan Buffett (89 jaar) en zijn kompaan Charly Munger (96) die nog gewoon meemaken. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financieele Dagblad lezen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het geval Booking.com is een mooi voorbeeld. In 2019 was het bedrijf nog het toonbeeld van een supersuccesvol Nederlands techbedrijf. Eerlijk gezegd was het een Nederlands bedrijf dat door een Amerikaans bedrijf is overgenomen. Maar goed, er werkten in Amsterdam toch ruim 5.000 mensen, van de 26.000 wereldwijd. Eén foute vleermuisverkoper op een markt in China verder en de omzet valt volledig weg. Nu het bedrijf steun aanvraagt wordt het door de hele maatschappij aan de schandpaal genageld om zijn belastingontduiking en zijn share buybacks. Logisch, maar ook raar. Als je het een probleem vond, waarom was dat vorig jaar dan geen probleem? Maar goed, zo gaan de dingen met maatschappelijke verontwaardiging. Als bedrijf moet je van tevoren over je normen en waarden nadenken. En als je langs het randje loopt van wat de maatschappij aanvaardt, komt dit extra bedrijfsrisico in dit soort tijden naar boven. Dossier | Coronavirus Groot en snel Heeft de Nederlandse overheid met deze steunverlening dan een fout gemaakt? Nee, als we iets van de crisis van 2008 hebben geleerd, is het dat steunmaatregelen groot en snel moeten zijn. En dan moet je accepteren dat een dergelijk plan niet perfect is. Om Nederland als voorbeeld te nemen: groot en snel was het. In één klap gaan we van een budgetoverschot van een paar miljard naar een tekort van 92 miljard euro. Daarmee heeft iedere Nederlander er ruim 5.000 euro aan schuld bij. In een later stadium kun je nadenken of je die steun wat beter kunt gaan inrichten. Dan kun je eisen stellen al:; geen dividend, geen bonussen, geen share buybacks en geen overnames. En je kunt je gelijk afvragen wat we ervoor terug krijgen. Ik zou vragen om een aandelenbelang, zodat Nederland bij een economisch herstel ook de vruchten van het herstel plukt. Met daarbij gelijk de vermelding erbij dat deze aandelen in een aparte holding komen, om te voorkomen dat allerlei politieke partijen hun partijprogrammas erop los gaan laten. En erbij aangeven dat deze aandelen binnen vijf jaar weer verkocht worden. Anders kom je straks in een communistische heilstaat terecht. Dus: steunmaatregelen zijn primair bedoeld om de economie op korte termijn te redden. Dat moet groot en snel en accepteer nu even dat dat niet optimaal is. Hoe meer voorwaarden, politieke agendas en andere toeters en bellen, hoe minder de werkzaamheid. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financieele Dagblad lezen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

We zitten middenin het winstseizoen en de corona-schade valt eigenlijk wel mee. Maar beleggen is vooruitzien en het is zo goed als zeker dat de grote klap vooral in het tweede kwartaal komt. De vraag is: hoe groot? Veel strategen wijzen naar de winstschattingen die analisten hebben staan en waarschuwen dat ze veel te hoog zijn. Ja, logisch, als ik een inschatting moest maken, zou ik ook even rustig aan doen. In de huidige omstandigheden is dat geen doen. Ze wachten de storm wel even af en nemen dan de schade op. Dossier | Coronavirus In het duister Ook economen tasten in het duister. Uit een recent onderzoek van Merril Lynch bleek dat de range van schattingen voor de economische groei nog nooit zo ver uit elkaar heeft gelegen. Sommige economische weermannen voorspellen dat deze storm snel voorbij trekt en de schade wel mee zal vallen, andere denken dat het economische leed onherstelbaar groot zal zijn. Bedrijven trekken dan ook massaal hun verwachtingen voor het hele jaar in. Het lijkt een soort standaard disclaimer onder de kwartaal berichten geworden. Bedrijven hebben geen flauw benul wat de toekomst gaat brengen. Toch wil je als belegger een beetje gevoel hebben waar de winstbodem ergens ligt. Laat ik eens een wilde poging doen. Let wel, het heeft een hoog natteduimgehalte. De oeroude Amerikaanse ISM-index is altijd een goede basis. Op 1 mei wordt dit cijfer gepubliceerd. We kunnen op basis van de regionale inkopers-indices uit New York en Philadelphia alvast een schatting maken. De ISM-index zal rond de 30 uitkomen. Lees ook | Liveblog Coronacrisis Dergelijke standen komen alleen in een echte zware crisis voor, zoals de oliecrises van 1974 en 1979 en tijdens de kredietcrisis van 2008. De winsten van het wereldwijde beursgenoteerde bedrijfsleven daalden toen ruim 40 procent. Het lijkt logisch dat we ook dit keer van een dergelijke winstcrash uit kunnen gaan. Het is een grove benadering maar dan weet u het maar alvast. De vraag blijft natuurlijk als deze winstcrash voorbij is, wat is de permanente schade die het bedrijfsleven als gevolg van de Corona storm heeft opgelopen. Dat bepaalt namelijk de echte lange termijn schade in de koersen. Over de column van Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via: [email protected]. Deze column kun je ook iedere vrijdag in het Financiele Dagblad lezen.See omnystudio.com/listener for privacy information.