Wykład otwarty

Misja Artemis II odbyła historyczny, siedmiogodzinny przelot wokół Księżyca. Ludzkość wróciła w rejon Srebrnego Globu po raz pierwszy od ostatniej misji Apollo w 1972 roku. Czy sam Księżyc jest czymś wyjątkowym w skali kosmosu, czy typowym zjawiskiem? Jak naukowo wytłumaczyć powstanie Srebrnego Globu? Czy Księżyc każdej planety jest podobny do naszego? Czego jeszcze nie wiemy? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr Piotr Witek z planetarium Centrum Nauki Kopernik.

Wraz z nadejściem wiosny wiele osób uważa, że wraca im energia i łatwiej jest się zmobilizować. Czy zmiana pór roku realnie wpływa na nasze emocje, motywację i sposób myślenia? Która pora roku gwarantuje psychologiczny reset? Dlaczego akurat wiosna tak silnie wpływa na nasze samopoczucie? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była psycholożka Marta Młyńska, edukatorka i autorka książki "Wypalona".

Czy naprawdę jesteśmy racjonalni? W wielu krajach unika się numeru 13 w hotelach, sportowcy mają swoje rytuały, a inwestorom zdarza się omijanie "pechowych dat". Psychologowie zauważają, że przesądy pojawiają się szczególnie wtedy, gdy czujemy brak kontroli nad sytuacją. Czy przesądy to tylko niewinna tradycja kulturowa, czy może coś, co realnie wpływa na nasze decyzje i sposób myślenia? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była Dorota Majkowska Szajer z Muzeum Etnograficznego w Krakowie.

W dzisiejszym odcinku spróbujemy odpowiedzieć na pytanie: dlaczego kobiety żyją dłużej od mężczyzn niemal w każdym kraju na świecie? W jakim stopniu długość życia zależy od biologii, a w jakim od stylu życia? Gościem Krzysztofa Urbaniaka była prof. Barbara Gryglewska z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czym różni się pełna epoka lodowa od gwałtownego ochłodzenia klimatu? Czy osłabienie lub zatrzymanie Atlantyckiej Południkowej Cyrkulacji Wymiennej faktycznie może zapoczątkować nową epokę lodową? Jaki jest najgorszy scenariusz, który nauka uważa dziś za realny? Gościem Krzysztofa Urbaniaka była prof. Anita Bokwa, klimatolog dyrektor Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Mimo rozwoju cywilizacyjnego, postępu technologicznego i globalnej współzależności, konflikty zbrojne nie znikają. Czy wojna jest nieodłącznym elementem ludzkiej natury? Czy wielkie konflikty zaczynają się od racjonalnej kalkulacji, czy od błędów i emocji? Co jeśli wojna wynika z ludzkiej natury? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była filozofka, publicystka i działaczka społeczna doktor habilitowana Joanna Hańderek z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia ponad 25 proc. dorosłych nie spełnia minimalnych norm aktywności fizycznej. Ile kroków dziennie to odpowiednia dawka ruchu? Co tracimy, gdy nie chodzimy? Czy zwykły spacer może działać jak "naturalny antydepresant"? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był profesor Maciej Banach, prorektor ds. Collegium Medicum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego.

Mówimy o niej "szósty zmysł", "przeczucie", a czasem przypisujemy jej nawet cechy nadnaturalne. Wszyscy korzystają z intuicji, podejmując szybkie decyzje i ufając pierwszemu wrażeniu. Czym naprawdę jest intuicja? Czy każdy ją ma? Czy istnieje "kobieca intuicja" i czy można ją trenować? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była doktor Matylda Gerber, specjalizująca się w badaniu roli intuicji w podejmowaniu decyzji liderów.

Słońce kojarzy nam się z ciepłem, światłem i życiem. Ale jak dobrze je rozumiemy? Dlaczego jego zachowanie ma realny wpływ na nasze życie? Czego dzięki nowym misjom kosmicznym, dowiadujemy się o gwieździe, od której wszystko zależy? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr Marek Stęślicki z Centrum Badań Kosmicznych PAN, heliofizyk, współtwórca instrumentów badających Słońce z orbity.

Finlandia po raz ósmy z rzędu została uznana za najszczęśliwszy kraj świata w World Happiness Report 2025, osiągając najwyższy wynik w badaniu ONZ. Kolejne miejsca to Dania, Islandia i Szwecja. Mimo krótkiego dnia, ludzie są tam najszczęśliwsi. Jak oni to robią? Czy moglibyśmy u nas wprowadzić duński styl życia Hygge? Jaki jest styl pracy Skandynawów? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była dr Magdalena Domeradzka, skandynawistka z Uniwersytetu SWPS w Warszawie.

Co dzieje się w świecie owadów zimą? Gdzie możemy je wtedy spotkać? Jaka musiałaby być temperatura i jak długo się utrzymywać, aby wyeliminować całą populację? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr hab. inż. Paweł Sienkiewicz, entomolog, profesor Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Wielu z nas mówi, że psy bądź koty nudzą się, gdy długo leżą bez zajęcia albo nie mają co robić. Czy to tylko potoczne porównanie, czy rzeczywiste zjawisko psychiczne u zwierząt? Jak nauka definiuje nudę w ich kontekście? Czy nuda ma konsekwencje dla ich zdrowia i zachowania? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był prof. Wojciech Pisula z Polskiej Akademii Nauk.

Przy okazji zmiany daty, rozmawiamy o czasie. Czym on jest? Od kiedy zaczęliśmy rozumieć czas? Jak reagują na niego inne organizmy? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr Maciej Mulak, fizyk i popularyzator nauki z Wydziału Podstawowych Problemów Techniki na Politechnice Wrocławskiej oraz prowadzący kanał "Fizyka bez zamulania".

Według najnowszych analiz ludzie odpowiadają za mniej niż 50 proc. ruchu w sieci. Czy boty przejmują Internet? Jak możemy odróżnić, czy mamy do czynienia z botem czy z prawdziwym człowiekiem? Czy oznacza to, że głos zwykłych użytkowników staje się mniej słyszalny? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr Nikodem Sarna, ekspert ds. marketingu cyfrowego z Katedry Marketingu Akademii Leona Koźmińskiego.

Przed świętami robimy sporo zakupów. Ile z nich jest tak naprawdę potrzebnych? Jak subiektywne są nasze potrzeby? Jakie są główne psychologiczne powody "niepotrzebnych" zakupów? Jak media społecznościowe wpływają na nasze decyzje zakupowe? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była Agata Piasecka z Gabinetu Psychoterapii Refleksja, prowadząca kanał "Głos Terapeuty".

Ta rozmowa, jest o każdym z nas. Czy są organy, które możemy uznać dziś za niepotrzebne? A bez jakich narządów nie jesteśmy w stanie żyć? Czy da się odmłodzić nasze organy? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był prof. Mariusz Kuśmierczyk, kardiochirurg, transplantolog, kierownik Kliniki Kardiochirurgii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Wilki to zwierzęta, które wciąż budzą w nas więcej emocji niż realnych zagrożeń. Skąd biorą się mity na ich temat? Dlaczego mają zły PR w naszej kulturze? Kto jest najbardziej narażony na ataki wilków? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr Maciej Szewczyk, adiunkt z Katedry Ekologii i Zoologii Uniwersytetu Gdańskiego.

Jet lag, czyli zespół nagłej zmiany strefy czasowej. Jakie jest jego naukowe wytłumaczenie? Czym najczęściej się objawia? Jak bardzo możemy oszukać nasz rytm dobowy? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była dr Aleksandra Karykowska z Instytutu Dobrego Snu.

Są jednymi z najbardziej widowiskowych, ale i najgroźniejszych zjawisk pogodowych na naszej planecie. Jakie warunki muszą być spełnione, aby powstały tajfuny i huragany? Czym różnią się od siebie te dwa zjawiska? Czy zmiany klimatu wpływają na ich intensywność i częstotliwość? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był Krzysztof Krakowski, meteorolog i klimatolog z Karkonoskiego Parku Narodowego.

Gluten, laktoza, cukier, tłuszcze – czy naprawdę zasługują na tak złą reputację? Skąd bierze się fala popularności diet eliminacyjnych? Czy zmieniające się mody żywieniowe pomagają nam jeść lepiej, czy wprowadzają więcej zamieszania? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była Anna Drobek, dietetyk i psychodietetyk III Oddziału Chorób Wewnętrznych w Szpitalu Specjalistycznym im. J. Dietla w Krakowie. Na co dzień pomaga również pacjentom w Uzdrowisku Kopalni Soli oraz poradni Boli Brzuch w Wieliczce, a także prowadzi konto na Instagramie, gdzie edukuje psychodietetycznie i pomaga pacjentom naprawić relacje z jedzeniem.

Jak wygląda mechanizm uzależnienia u dziecka? W jaki sposób możemy pomóc uzależnionemu dziecku? Czy mechanizmy smartfonów celowo wprowadzają nas w nałóg? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była Kamila Skrobot, specjalista psychiatra, psychoterapeutka z Oddziału Klinicznego Psychiatrii Dziecięcej w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika w Krakowie.

Jakie toksyczne substancje otaczają nas na co dzień? Jak wpływają na nasz organizm? Czy da się przed nimi uchronić? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była dr Beata Szkolnicka, specjalistka laboratoryjnej toksykologii medycznej, związana zawodowo z Pracownią Informacji Toksykologicznej i Analiz Laboratoryjnych Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Pracownią Toksykologii Zakładu Diagnostyki Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Dlaczego parki narodowe są nam potrzebne? Czy człowiek w lesie rzeczywiście odpoczywa? Czy w Polsce brakuje parków narodowych? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była prof. Sabina Pierużek-Nowak z Uniwersytetu Warszawskiego, biolożka, prezeska Stowarzyszenia dla Natury "Wilk" i wiceprzewodnicząca Państwowej Rady Ochrony Przyrody.

Od jakiej temperatury odczuwamy zimno? Czy dla każdego jest ona taka sama? Czy zimno osłabia naszą odporność, czy jednak ją hartuje? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr n. med. Krzysztof Traczyński, specjalista medycyny ratunkowej, kierownik Izby Przyjęć i Pomocy Doraźnej w Szpitalu MSWiA w Krakowie.

Co dziś oznacza termin "długowieczność"? Czy można mieć ją zapisaną w genach? Jaka jest recepta na długie życie? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był prof. Marek Postuła, specjalista chorób wewnętrznych i kardiologii.

Czym jest lęk? Czy da się go oswoić? Jak walczyć ze strachem, na który nie mamy wpływu? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była dr Ewa Pragłowska, psycholog kliniczny i psychoterapeuta z SWPS.

Jak odróżnić zdrowe korzystanie z AI od sytuacji, w której stajemy się od niej zbyt zależni? W czym AI może nas zastąpić? Co zrobić, aby sztuczna inteligencja nas nie ogłupiała? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był Łukasz Grala, mentor, futurolog, autor podcastu "Opór jest daremny. Nadchodzi AI!", prezes firmy TIDK.

Skąd zwierzęta wiedzą, że wracamy do domu? Ile trwa godzina dla psa? Jakie mechanizmy biologiczne mogą odpowiadać za poczucie czasu u zwierząt? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była behawiorystka i doktor nauk weterynaryjnych Jagna Kudła.

Jakie wyzwania najczęściej powodują nieporozumienia pomiędzy rodzicami a dziećmi? Jak rozmawiać z dzieckiem o jego trudnościach, jeśli nie chce o nich mówić? Czy każde dziecko przeżywa "fazę buntu"? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był prof. Marek Kaczmarzyk, biolog i neurodydaktyk z Uniwersytetu Śląskiego.

Co się dzieje w naszym organizmie, gdy za mocno go obciążamy? Po czym poznać, że nasz mózg potrzebuje resetu? Czy sam sen jest w stanie zresetować naszą głowę? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był prof. Wojciech Glac, neurobiolog i popularyzator nauki z Uniwersytetu Gdańskiego.

Czym właściwie jest chrapanie? Dlaczego niektórzy robią to głośniej, a inni bardziej dyskretnie? Jak chrapanie wpływa na zdrowie? Czy można zadziałać profilaktycznie i zmniejszyć ryzyko wystąpienia problemu? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr hab. Michał Michalik, otolaryngolog z Centrum Medycznego MML, założyciel pierwszego w Polsce Centrum Leczenia Chrapania.

Czy wiemy już wszystko o życiu w Układzie Słonecznym? Gdzie obecna technologia pozwala nam szukać życia pozaziemskiego? Czy poszukiwanie życia pozaziemskiego może poprawić nasze życie na Ziemi? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie radia RMF24 był prof. Tomasz Kwiatkowski, astronom i astrofizyk z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

28 maja 2025 roku fragment lodowca Birch Gletscher zmiótł szwajcarską wioskę Blatten z powierzchni ziemi. Czy to są obrazki, które będą się coraz częściej powtarzać? Czy los górskich lodowców jest już przesądzony? Co się stanie, kiedy znikną? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr inż. Jerzy Zasadni z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, geolog, badacz lodowców.

W czym małpy są podobne do nas, ludzi? Jak nawiązują relacje? Czy potrafią odczuwać emocje? W jaki sposób się uczą? Czy jesteśmy w stanie się z nimi komunikować? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była dr hab. Małgorzata Arlet z Wydziału Biologii Uniwersytetu Adam Mickiewicza w Poznaniu, która bada mechanizmy relacji społecznych u zwierząt.

Czemu służy śpiew ptaków? Ile znają "języków"? Czy są w stanie porozumiewać się między gatunkami? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr hab. Michał Budka, ekoakustyk z Wydziału Biologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Jaka jest geneza staropolskich powiedzeń o pogodzie - jak powstawały i dlaczego? Czy nadal się sprawdzają? Czy ze względu na silne zmiany klimatyczne, mogą powstać nowe? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był Grzegorz Walijewski, hydrolog z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

Jak działa na nas stres? Kiedy staje się zabójczy? Jakie choroby może powodować? Dlaczego jedni stresują się bardziej niż inni? Czy możliwe jest życie bez żadnego stresu? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była dr Agnieszka Mościcka-Teske, kierowniczka Zakładu Psychologii Klinicznej i Zdrowia Uniwersytetu SWPS w Poznaniu.

Powinniśmy jeść jajka, czy ich unikać? Gdybyśmy wzięli jajko pod lupę, co w nim znajdziemy? Czy jajka rzeczywiście mają sobie tak dużo cholesterolu, czy to tylko mit? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była dr Hanna Stolińska, dietetyk kliniczna.

Jakie miesiące są najtrudniejsze dla alergików? Po czym rozpoznać alergie? Czy w każdym wieku można się na coś uczulić? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była prof. Ewa Czarnobilska, kierownik Zakładu Alergologii Klinicznej i Środowiskowej Collegium Medicum UJ, małopolska konsultant wojewódzka w dziedzinie alergologii oraz wiceprezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.

Dlaczego włosy siwieją? Czy da się spowolnić ten proces? Jaki wpływ na siwienie włosów ma stres? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była Martyna Pobuta, trycholog i psycholog kliniczny.

Dlaczego małżeństwo potraja ryzyko otyłości u mężczyzn, ale nie u kobiet? Jakich produktów jest za dużo na naszych talerzach, a jakich za mało? Czy z powodu stresu ubywa nam kilogramów, czy przybywa? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była Małgorzata Krukowska, dietetyczka i mgr zdrowia publicznego, która na swoim Instagramie zdradza proste zasady zdrowego odżywiania i przepisy na smaczne posiłki na szybko.

Dlaczego nasz głos na nagraniu brzmi inaczej? Jak słyszymy go my, a jak słyszą go inni? Co jest najważniejsze w ćwiczeniach z emisji głosu? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był prof. Michał Michalik, otolaryngolog, założyciel Centrum Medycznego MML.

Czy możemy być cały czas zdrowi? Dlaczego chorujemy? Co dla naszego organizmu jest trudniejsze - starcie z wirusami czy bakteriami? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był Adam Mirek, doktor inżynierii biomedycznej, popularyzator nauki, który znalazł się wśród 50 najważniejszych światowych twórców na TikToku.