SBS Mongolian - SBS Монгол хэлээр

From violent attacks targeting gay men to slurs on the sports field, homophobia has been making headlines. - Гей эрчүүдийг онилсон хүчирхийллийн халдлагаас эхлээд спортын талбай дээрх доромж үг хэллэг хүртэл — ижил хүйстнийг үзэн ядах үзэл олны анхаарал татаж байна.

Reported incidents of hatred are on the rise, and key organisations say they are just the 'tip of the iceberg'. What's driving the increase? - Үзэн ядалтаас үүдэлтэй хэргийн тохиолдлууд нэмэгдэж байна. Гол байгууллагууд үүнийг зөвхөн “мөсөн уулын орой” гэж үзэж байна. Өсөлтийн цаадах шалтгаан юу вэ?

Access to safe drinking water is essential, and Australia’s often harsh environment means that our drinking water supplies are especially precious. With differences in the availability and quality of drinking water across the country, how do we know if it’s safe to drink? In this episode we get water experts to answer this question and more. - Аюулгүй ундны ус хэрэглэх боломж хүн бүрт зайлшгүй шаардлагатай. Харин Австралийн хатуу ширүүн уур амьсгалын улмаас ундны усны нөөц маш үнэтэйд тооцогддог. Улсын хэмжээнд ундны усны чанар, хүртээмж өөр өөр байдаг тул бид уухад аюулгүй эсэхийг яаж мэдэх вэ? Энэ дугаарт бид усны мэргэжилтнүүдтэй ярилцаж, энэ асуулт болон бусадтай асуултын хариуг авлаа.

Фитнесс дасгалжуулагч, GREY Entertainment үүсгэн байгуулагч, Австрали дахь залуучуудын холбооны үүсгэн байгуулагч Т.Амарболдтой ярилцлаа.

Энэ өөрчлөлт шууд хэрэгжиж эхлэх бөгөөд АНУ-аас гадна Пуэрто Рико руу илгээмж илгээхийг түр зогсоож байна. Ингэснээр Австралийн зарим жижиглэнгийн худалдаачид Америкийн хэрэглэгчдэд бараагаа явуулж чадахгүй болжээ.

Анх удаа орон сууц худалдан авч байгаа хүмүүст таван хувийн урьдчилгаа төлөөд байраа авах боломжийг Холбооны Засгийн газар олгоно. Төлөвлөсөн хугацаанаас гурван сараар урагшлуулсан уг хөтөлбөрийн тухай таны мэдэх ёстой бүхнийг эндээс сонсоорой.

Migrants and refugees are often blamed for rising cost of living pressures. Is there a way to break the cycle? - Цагаачид болон дүрвэгсдийг амьжиргааны өртөг өсөх шалтгаан гэж буруутгадаг. Энэ тойргийг таслах арга зам бий юу?

Жил бүр хийдэг судалгаагаар 2024 онд Great Barrier Reef-ын шүр сүүлийн 40 жилд бүртгэгдсэнээс хамгийн өндөр түвшинд алдагдсан болохыг тогтоожээ.

Ирэх есдүгээр сард болох Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Ерөнхий Ассамблейн хурлын үеэр Австрали Палестиныг хүлээн зөвшөөрнө.

Австралид жирэмсэний хяналтыг хэрхэн хийдэг, төрөх эмнэлгээ хэрхэн сонгох, орчуулгын үйлчилгээ, сэтгэл зүйн дэмжлэг хэрэгтэй бол хаана хандах талаар ярилцлаа.

Many Australians love rolling up their sleeves and undertaking their own home improvements. But before you grab a hammer or paintbrush, it’s essential to understand the rules and risks so you can renovate safely and legally. - Гэрээ өөрийн гараар засч тохижуулах дуртай хүмүүс олон байдаг. Гэхдээ алхаа шүүрч авахаасаа өмнө аюулгүй байдал, Австралид мөрдөгддөг дүрэм журмуудыг мэдэж авах нь маш чухал. Энэ бол таны эрүүл мэнд, цаг хугацаа, мөнгийг хэмнэх чухал алхам болно.

Indigenous Australians have experienced increased racism over the past decade. Young people and multicultural communities could help shift the narrative. - Сүүлийн арван жилд уугуул австраличуудын эсрэг ялгаварлан гадуурхах үзэл нэмэгдсээр байна. Харин залуу үе болон олон үндэстний нийгэм энэ сөрөг хандлагыг өөрчлөхөд гол үүрэг гүйцэтгэж чадна.

Боловсролын сайд Жэйсон Клэйр 2026 онд 295,000 олон улсын оюутан хүлээж авах үндэсний төлөвлөгөөгөө зарлалаа.

Австралид өнгөрсөн амралтын өдрүүдээр болсон Палестиныг дэмжсэн жагсаалын дараа Газа дах хүмүүсээс талархлын зурвасууд иржээ. Зохион байгуулагчид дэмжигчдийн энэ хүчийг улам бэхжүүлэхийг зорьж байна гэлээ.

Олон хүн мөнгө зөөвөрлөгчийн үүрэг гүйцэтгэж байгаагаа ч мэддэггүй гэдгийг Австралийн томоохон банк онцолжээ.

Эх хэлээ бүрэн сураагүй хүүхдэд өөр хэл заах, өөр хэлээр хичээл явуулах үнэхээр хүнд байдаг. Тиймээс хүүхэдтэйгээ Монголоороо сайн ярьж байгаарай гэж тус сургуулийн багш нар дамжууллаа.

Австралийн чийглэг цаг агаарт тохируулан Монгол гэрт цонх хийж, агааржуулалтыг нь сайжруулжээ. Монгол гэр хийдэг Scott, Rachel нартай танилцаарай.

Practise speaking the dialogue from episode #90 Talking about role models | First Nations Elders (Med). - #90 дугаарын дадлага хичээлээ сонсоорой.

Learn how to describe people who inspire you. - Танд урам зориг өгдөг хүмүүсийг хэрхэн дүрслэж ярихыг сураарай.

“We're talking about thousands and thousands of incidents ... for many Muslim females who wear the headscarf, they feel that an incident of Islamophobia is what it means to be a Muslim here in Australia." - "Бид хэдэн мянган тохиолдлын тухай ярьж байна... толгойн алчуур зүүдэг олон муслим эмэгтэйчүүдийн хувьд, исламофобын тохиолдол бол Австралид муслим хүн байх гэдэгтэй адил утгатай зүйл юм гэж тэд мэдэрдэг."

Нэг амьдрал төгсгөх мөчтэй зэрэгцэн бас нэгэн чухал шийдвэр гаргах үе тулгардаг. Энэ бол эд, эрхтний донор болох эсэх. Австралийн эд, эрхтний газраас олон соёлт нийгэмлэгийн гишүүдийг энэ сонголтыг бодож үзэхийг уриалж, хүний амь аврахад туслахыг хүсч байна. Энэ долоо хоног бол DonateLife Week буюу “Амьдрал бэлэглэх 7 хоног”- бөгөөд Австраличуудыг эрхтэн, эдийн донор болохыг дэмжих, үндэсний хэмжээнд мэдлэг түгээх зорилготой юм.

Education is a pathway to opportunity, but for too long, Indigenous students in Australia have faced barriers to success. While challenges remain, positive change is happening. In this episode we’ll hear from Indigenous education experts and students about what’s working, why cultural education matters and how Indigenous and Western knowledge can come together to benefit all students. - Боловсрол бол боломж руу хөтлөх зам. Гэвч Австралийн уугуул сурагчид амжилтад хүрэхэд саад бэрхшээлүүдтэй тулгарсаар байна. Бэрхшээл байгаа ч, эерэг өөрчлөлтүүд ч бас бий. Энэ дугаарт бид уугуул боловсролын шинжээчид болон сурагчдаас юу амжилттай байгааг, соёлын боловсрол яагаад чухал болохыг асууж, уугуул болон Барууны мэдлэг хэрхэн хосолж, илүү боломж авч ирж болох тухай ярилцах болно.

Шинэ жагсаалтад Австралийн паспорт бага зэрэг ухарсан ч хамгийн хүчирхэг паспортуудын нэгд тооцогдсон хэвээр байна.

Австралид сошиал медиа хэрэглэгчдийн насны хязгаар тогтоох хууль 12-р сараас хэрэгжиж эхлэнэ. Дэлхийд анхдагч болох энэхүү хоригт Youtube-ийг оруулбал маргаан үүсгэх болно хэмээн Google сүрдүүлжээ. Гэхдээ энэ нь шийдвэрт нөлөөлөхгүй гэж Ерөнхий сайд Энтони Албанезе хэллээ.

Many in Australia’s Jewish community say political polarisation is fuelling a new wave of antisemitism. How are Jews responding in the face of high-profile incidents of hate? - Улс төрийн хуваагдал нь антисемитизмын шинэ давалгааг өдөөж байна хэмээн Австрали дах Еврейчүүдийн олонхи нь үзэж байна. Үзэн ядалтын дуулиант хэргүүдтэй нүүр тулсан Еврейчүүд ямар хариу өгч байна вэ?

Амьдралын өртөг, орон сууцны хүртээмж, уур амьсгалын өөрчлөлт зэрэг нь Австраличуудын хүүхдийн тоонд нөлөөлж байна. Төрөлт буурч буй нь урт хугацаандаа ямар үр дагавартай вэ? Бид санаа зовох хэрэгтэй юу?

Австралид жил бүр 50,000 орчим хүн сураггүй алга болж, ихэнх нь гурван сарын дотор олддог. Харин түүнээс дээш хугацаагаар сураггүй хэвээр байгаа хүмүүсийн /ойролцоогоор 5%/ ар гэрийнхэнтэй Insightful подкаст ярилцжээ. Тэдэнд юу тохиолддог вэ?

Канберра хотод болсон анхны Монгол наадамд Австралийн бөхчүүд зодогложээ. Тэдэнд Монгол бөхийг танилцуулах сургалт зохион байгуулсан П.Ганбаяртай ярилцлаа.

At some stage you will probably need help from a Justice of the Peace. It may be to prove your identity, to make an insurance claim or to certify copies of your legal documents in your language. JPs are trained volunteers who play a crucial role in the community by helping maintain the integrity of our legal system. So what exactly does a JP do and where can we find one when we need their services? - Та үнэмлэхээ нотлох, даатгалын нэхэмжлэл гаргах, эсвэл хууль ёсны бичиг баримтынхаа хуулбарыг эх хэл дээрээ баталгаажуулахад JP буюу Хууль сахиулагчид танд туслах болно. Тэд бол Австралийн хууль эрх зүйн тогтолцооны шударга, үнэн зөв байхад хувь нэмэр оруулж буй сайн дурын ажилчид юм. Тэгвэл JP яг юу хийдэг, мөн тэдний үйлчилгээ хэрэгтэй үед хаанаас олж болох вэ?

Practise speaking the dialogue from episode #89 Describing your home (Med) - #89 Гэрээ дүрслэн ярих нь (Med) хичээлийн дадлага хэсэг

Learn how to describe your home and talk about house layouts, renovations, and space. - Өөрийн гэрийг дүрслэн ярих, мөн байшингийн зохион байгуулалт, засвар болон орон зайн тухай хэрхэн ярихыг сураарай.

In this new series, Understanding Hate, we unpack the forces driving division, and ask what it takes to protect social cohesion. - “Үзэн ядалтыг ойлгох нь” шинэ цувралаар нийгэмд хагарал үүсгэж буй хүчин зүйлсийг задлан шинжилж, эв нэгдлийг хэрхэн хамгаалах талаар эрэлхийлэх болно.

Виктория мужийн Эрүүл мэндийн газар гэр бүлүүдэд дэмжлэг үзүүлж, халдварт өвчний шинжилгээ өгөхийг зөвлөж байна.

Австраличуудын дийлэнх нь татвараа төлөхөөс өөр аргагүй байдаг ч, хамгийн өндөр орлоготой зарим хүн татвар төлөхөөс амжилттайгаар зайлсхийж чаддаг.

Did you know that people offering taxi services from home need to register for Goods and Services Tax (GST)—regardless of how much they earn? Or that a fitness instructor needs local council approval to see clients at home? In this episode, we unpack the basic rules you need to know when setting up a home-based business in Australia. - Гэртээ олон төрлийн бизнес эрхлэх боломжийг Австралид олгодог. Гэхдээ татвар, даатгал, бүртгэлийн ижил зарчим үйлчилдэг. Жишээ нь гэрээсээ такси үйлчилгээ үзүүлдэг бол орлогоосоо үл хамааран заавал Нэмэгдсэн Өртгийн Албан Татвар (GST) бүртгүүлэх ёстой. Эсвэл фитнессийн багш гэртээ үйлчлүүлэгч хүлээн авахын тулд орон нутгийн удирдлагаас зөвшөөрөл авах шаардлагатай байдаг. Энэ дугаарт бид Австралид гэрээсээ бизнес эхлүүлэхэд мэдэх ёстой үндсэн дүрэм журмуудыг тайлбарлалаа.

Энэ бол зөвхөн Монголчууд цуглан баярлахаас гадна өв соёлоо танилцуулах өдөрлөг болно хэмээн Г.Марал-Од хэллээ.

Уушгины хорт хавдар бол Австралид хамгийн нийтлэг тохиолддог хорт хавдрын тавд ордог ч нас баралтын тоогоор тэргүүлдэг. Энэ нь ихэвчлэн хэтэрхий хожуу үед оношлогддогтой холбоотой. Харин энэ долоо хоногт уушгины хавдрыг эрт илрүүлэх шинэ хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхэллээ.

Эрин Паттерсон хуучин нөхрийнхөө дөрвөн хамаатныг өдрийн хоолонд урьж, үхлийн аюултай мөөгтэй хоол өгчээ. Тэдний гурав нь нас барж, нэг нь амьд үлдсэн юм. Олны анхаарал татсан энэ хэргийн шүүх хурал дуусч, түүнийг гэм буруутайд тооцжээ.

"Hands to yourself" гэдэг дүрэм Австралийн сургуульд үйлчилдэг. Энэ бол бусдын биед гар хүрч болохгүй гэсэн утгатай. Харин Монгол хүүхдүүд бөх барилдаж тоглох дуртай байдаг нь бусад хүүхдэд гар хүрсэн мэт сэтгэгдэл төрүүлдэг байна. Тиймээс эцэг эхчүүд хүүхдүүддээ анхааруулж захиж хэлэхийг Н.Ганчимэг багш зөвлөлөө.

Practise speaking the dialogue from episode #88 Celebrating an anniversary (Med). - Practise speaking the dialogue from episode #88 Celebrating an anniversary (Med).

Learn how to congratulate someone on their work or wedding anniversary. - Хэн нэгний ажлын амжилт эсвэл хуримын ойд баяр хүргэж мэндчилэх Англи үг хэллэг сураарай.

In Australia, alcohol is often portrayed as part of social life—especially at BBQs, sporting events, and public holidays. Customs like BYO, where you bring your own drinks to gatherings, and 'shouting' rounds at the pub are part of the culture. However, because of the health risks associated with alcohol, there are regulations in place. It’s also important to understand the laws around the legal drinking age, where you can buy or consume alcohol, and how these rules vary across states and territories. - Австралид согтууруулах ундааны хэрэглээ нь нийгмийн амьдралын нэг хэсэг мэт ойлголт байдаг. BBQ хийхэд, спортын тэмцээний үеэр, амралтын өдрүүдэд байх ёстой нэг зүйл мэт үзэх хүмүүс ч бий. Гэхдээ насны хязгаар, хаанаас худалдан авч, хаана хэрэглэж болох талаарх тусгай дүрэм журам үйлчилдэг. Муж, нутаг дэвсгэр бүрд энэ зохицуулалт харилцан адилгүй байдаг. Хууль дүрэм биш ч нийтлэг мөрддөг хэв маяг бас бий. Жишээ нь 'BYO' гэдэг нь уух зүйлсээ өөрсдөө авчрах тухай тэмдэглэл бол, 'shouting' нь бааранд уух зүйлийг ээлжлэн даах гэсэн утгатай хэллэг юм. Энэ мэт Австралийн алкохолны хэрэглээтэй холбоотой зохицуулалт, нийтлэг ойлголтын тухай эндээс сонсоорой.

Австралийн зүүн эрэгт тэр бүр тохиодоггүй хүчтэй шуурга боллоо. Өнөөдөр, маргааш ч аадар бороо үргэлжлэн орж, салхитай байх төлөвтэй байна.

Австралид ирээд удаагүй гэр бүлүүдэд энэ дугаараа зориулж байна.

The representation of Indigenous Australians in media has historically been shaped by stereotypes and exclusion, but this is gradually changing. Indigenous platforms like National Indigenous Television (NITV) and social media are breaking barriers, empowering First Nations voices, and fostering a more inclusive understanding of Australia’s diverse cultural identity. Learning about these changes offers valuable insight into the country’s true history, its ongoing journey toward equity, and the rich cultures that form the foundation of modern Australia. Understanding Indigenous perspectives is also an important step toward respectful connection and shared belonging. - Австралийн уугуул иргэдийн төлөөллийг хэвлэл мэдээллийн хуудсанд нэг хэвшмэл ойлголтоор эсвэл гадуурхсан байдлаар тусгаж иржээ. Гэхдээ энэ байдал аажмаар өөрчлөгдөж байна. National Indigenous Television (NITV), уугуул иргэдийн сошиал медиа платформууд нь Анхны үндэстнүүдийн дуу хоолойг илүү хүчтэй хүргэж, Австралийн олон соёлын онцлогийг өргөн хүрээнд ойлгоход хувь нэмэр оруулж байна.

Super, Centrelink нэмэгдэж, улс даяар AI суурилсан камераар машин барьж байхдаа утас хэрэглэсэн жолооч нарыг шалгана. Бас зарим визний шалгуур, төлбөр нэмэгдэж, шинэ хүүхэдтэй болсон эцэг эхчүүдэд цалинтай амралтын хугацааг уртасгалаа. Энэ мэт 7-р сарын 1-нээс Австрали даяар хэрэгжиж эхлэх чухал өөрчлөлтүүдийн тайлбарыг эндээс сонсоорой.

Practise speaking the dialogue from episode #88 Managing screen time (Med). - #88 дугаар хичээлийн дадлага хичээл.

Learn how to talk about screen time management. - Дэлгэцийн хэрэглээний талаар хэрхэн ярихыг сурах

Do you know someone who makes an extraordinary impact in the community? It could be a person from any background or field of endeavour. You can help celebrate their achievements by nominating them for an Order of Australia. The more we recognise extraordinary members within our communities, the more Australia’s true diversity is reflected in the Australian honours list. - Таны амьдарч буй нийгэмд онцгой хувь нэмэр оруулдаг хэн нэгнийг та мэдэх үү? Тэр хүн аль ч салбарт ажилладаг, ямар ч гаралтай хүн байж болно. Тэдний ололт амжилтыг үнэлж, “Австралийн одон”-д нэр дэвшүүлснээр бид тэднийг алдаршуулж чадна. Ийнхүү нийгэм дэх онцгой хүмүүсийг илүү олон талаас нь үнэлэх тусам Австралийн хүндэтгэлийн жагсаалт жинхэнэ олон талт байдлыг илүү сайн тусгаж чадна.

Австрали даяар мянга гаруй түрээслэгчийг хамарсан судалгаа хийжээ. Орон сууцандаа засвар хийхийг байрны эзнээс хүсэх нь түрээс нэмэгдэх шалтгаан болно гэж олон хүн санаа зовдог болохыг тогтоожээ.