SBS Mongolian - SBS Монгол хэлээр

Канберра хотод болсон анхны Монгол наадамд Австралийн бөхчүүд зодогложээ. Тэдэнд Монгол бөхийг танилцуулах сургалт зохион байгуулсан П.Ганбаяртай ярилцлаа.

At some stage you will probably need help from a Justice of the Peace. It may be to prove your identity, to make an insurance claim or to certify copies of your legal documents in your language. JPs are trained volunteers who play a crucial role in the community by helping maintain the integrity of our legal system. So what exactly does a JP do and where can we find one when we need their services? - Та үнэмлэхээ нотлох, даатгалын нэхэмжлэл гаргах, эсвэл хууль ёсны бичиг баримтынхаа хуулбарыг эх хэл дээрээ баталгаажуулахад JP буюу Хууль сахиулагчид танд туслах болно. Тэд бол Австралийн хууль эрх зүйн тогтолцооны шударга, үнэн зөв байхад хувь нэмэр оруулж буй сайн дурын ажилчид юм. Тэгвэл JP яг юу хийдэг, мөн тэдний үйлчилгээ хэрэгтэй үед хаанаас олж болох вэ?

Practise speaking the dialogue from episode #89 Describing your home (Med) - #89 Гэрээ дүрслэн ярих нь (Med) хичээлийн дадлага хэсэг

Learn how to describe your home and talk about house layouts, renovations, and space. - Өөрийн гэрийг дүрслэн ярих, мөн байшингийн зохион байгуулалт, засвар болон орон зайн тухай хэрхэн ярихыг сураарай.

In this new series, Understanding Hate, we unpack the forces driving division, and ask what it takes to protect social cohesion. - “Үзэн ядалтыг ойлгох нь” шинэ цувралаар нийгэмд хагарал үүсгэж буй хүчин зүйлсийг задлан шинжилж, эв нэгдлийг хэрхэн хамгаалах талаар эрэлхийлэх болно.

Виктория мужийн Эрүүл мэндийн газар гэр бүлүүдэд дэмжлэг үзүүлж, халдварт өвчний шинжилгээ өгөхийг зөвлөж байна.

Австраличуудын дийлэнх нь татвараа төлөхөөс өөр аргагүй байдаг ч, хамгийн өндөр орлоготой зарим хүн татвар төлөхөөс амжилттайгаар зайлсхийж чаддаг.

Did you know that people offering taxi services from home need to register for Goods and Services Tax (GST)—regardless of how much they earn? Or that a fitness instructor needs local council approval to see clients at home? In this episode, we unpack the basic rules you need to know when setting up a home-based business in Australia. - Гэртээ олон төрлийн бизнес эрхлэх боломжийг Австралид олгодог. Гэхдээ татвар, даатгал, бүртгэлийн ижил зарчим үйлчилдэг. Жишээ нь гэрээсээ такси үйлчилгээ үзүүлдэг бол орлогоосоо үл хамааран заавал Нэмэгдсэн Өртгийн Албан Татвар (GST) бүртгүүлэх ёстой. Эсвэл фитнессийн багш гэртээ үйлчлүүлэгч хүлээн авахын тулд орон нутгийн удирдлагаас зөвшөөрөл авах шаардлагатай байдаг. Энэ дугаарт бид Австралид гэрээсээ бизнес эхлүүлэхэд мэдэх ёстой үндсэн дүрэм журмуудыг тайлбарлалаа.

Энэ бол зөвхөн Монголчууд цуглан баярлахаас гадна өв соёлоо танилцуулах өдөрлөг болно хэмээн Г.Марал-Од хэллээ.

Уушгины хорт хавдар бол Австралид хамгийн нийтлэг тохиолддог хорт хавдрын тавд ордог ч нас баралтын тоогоор тэргүүлдэг. Энэ нь ихэвчлэн хэтэрхий хожуу үед оношлогддогтой холбоотой. Харин энэ долоо хоногт уушгины хавдрыг эрт илрүүлэх шинэ хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхэллээ.

Эрин Паттерсон хуучин нөхрийнхөө дөрвөн хамаатныг өдрийн хоолонд урьж, үхлийн аюултай мөөгтэй хоол өгчээ. Тэдний гурав нь нас барж, нэг нь амьд үлдсэн юм. Олны анхаарал татсан энэ хэргийн шүүх хурал дуусч, түүнийг гэм буруутайд тооцжээ.

"Hands to yourself" гэдэг дүрэм Австралийн сургуульд үйлчилдэг. Энэ бол бусдын биед гар хүрч болохгүй гэсэн утгатай. Харин Монгол хүүхдүүд бөх барилдаж тоглох дуртай байдаг нь бусад хүүхдэд гар хүрсэн мэт сэтгэгдэл төрүүлдэг байна. Тиймээс эцэг эхчүүд хүүхдүүддээ анхааруулж захиж хэлэхийг Н.Ганчимэг багш зөвлөлөө.

Practise speaking the dialogue from episode #88 Celebrating an anniversary (Med). - Practise speaking the dialogue from episode #88 Celebrating an anniversary (Med).

Learn how to congratulate someone on their work or wedding anniversary. - Хэн нэгний ажлын амжилт эсвэл хуримын ойд баяр хүргэж мэндчилэх Англи үг хэллэг сураарай.

In Australia, alcohol is often portrayed as part of social life—especially at BBQs, sporting events, and public holidays. Customs like BYO, where you bring your own drinks to gatherings, and 'shouting' rounds at the pub are part of the culture. However, because of the health risks associated with alcohol, there are regulations in place. It’s also important to understand the laws around the legal drinking age, where you can buy or consume alcohol, and how these rules vary across states and territories. - Австралид согтууруулах ундааны хэрэглээ нь нийгмийн амьдралын нэг хэсэг мэт ойлголт байдаг. BBQ хийхэд, спортын тэмцээний үеэр, амралтын өдрүүдэд байх ёстой нэг зүйл мэт үзэх хүмүүс ч бий. Гэхдээ насны хязгаар, хаанаас худалдан авч, хаана хэрэглэж болох талаарх тусгай дүрэм журам үйлчилдэг. Муж, нутаг дэвсгэр бүрд энэ зохицуулалт харилцан адилгүй байдаг. Хууль дүрэм биш ч нийтлэг мөрддөг хэв маяг бас бий. Жишээ нь 'BYO' гэдэг нь уух зүйлсээ өөрсдөө авчрах тухай тэмдэглэл бол, 'shouting' нь бааранд уух зүйлийг ээлжлэн даах гэсэн утгатай хэллэг юм. Энэ мэт Австралийн алкохолны хэрэглээтэй холбоотой зохицуулалт, нийтлэг ойлголтын тухай эндээс сонсоорой.

Австралийн зүүн эрэгт тэр бүр тохиодоггүй хүчтэй шуурга боллоо. Өнөөдөр, маргааш ч аадар бороо үргэлжлэн орж, салхитай байх төлөвтэй байна.

Австралид ирээд удаагүй гэр бүлүүдэд энэ дугаараа зориулж байна.

The representation of Indigenous Australians in media has historically been shaped by stereotypes and exclusion, but this is gradually changing. Indigenous platforms like National Indigenous Television (NITV) and social media are breaking barriers, empowering First Nations voices, and fostering a more inclusive understanding of Australia’s diverse cultural identity. Learning about these changes offers valuable insight into the country’s true history, its ongoing journey toward equity, and the rich cultures that form the foundation of modern Australia. Understanding Indigenous perspectives is also an important step toward respectful connection and shared belonging. - Австралийн уугуул иргэдийн төлөөллийг хэвлэл мэдээллийн хуудсанд нэг хэвшмэл ойлголтоор эсвэл гадуурхсан байдлаар тусгаж иржээ. Гэхдээ энэ байдал аажмаар өөрчлөгдөж байна. National Indigenous Television (NITV), уугуул иргэдийн сошиал медиа платформууд нь Анхны үндэстнүүдийн дуу хоолойг илүү хүчтэй хүргэж, Австралийн олон соёлын онцлогийг өргөн хүрээнд ойлгоход хувь нэмэр оруулж байна.

Super, Centrelink нэмэгдэж, улс даяар AI суурилсан камераар машин барьж байхдаа утас хэрэглэсэн жолооч нарыг шалгана. Бас зарим визний шалгуур, төлбөр нэмэгдэж, шинэ хүүхэдтэй болсон эцэг эхчүүдэд цалинтай амралтын хугацааг уртасгалаа. Энэ мэт 7-р сарын 1-нээс Австрали даяар хэрэгжиж эхлэх чухал өөрчлөлтүүдийн тайлбарыг эндээс сонсоорой.

Practise speaking the dialogue from episode #88 Managing screen time (Med). - #88 дугаар хичээлийн дадлага хичээл.

Learn how to talk about screen time management. - Дэлгэцийн хэрэглээний талаар хэрхэн ярихыг сурах

Do you know someone who makes an extraordinary impact in the community? It could be a person from any background or field of endeavour. You can help celebrate their achievements by nominating them for an Order of Australia. The more we recognise extraordinary members within our communities, the more Australia’s true diversity is reflected in the Australian honours list. - Таны амьдарч буй нийгэмд онцгой хувь нэмэр оруулдаг хэн нэгнийг та мэдэх үү? Тэр хүн аль ч салбарт ажилладаг, ямар ч гаралтай хүн байж болно. Тэдний ололт амжилтыг үнэлж, “Австралийн одон”-д нэр дэвшүүлснээр бид тэднийг алдаршуулж чадна. Ийнхүү нийгэм дэх онцгой хүмүүсийг илүү олон талаас нь үнэлэх тусам Австралийн хүндэтгэлийн жагсаалт жинхэнэ олон талт байдлыг илүү сайн тусгаж чадна.

Австрали даяар мянга гаруй түрээслэгчийг хамарсан судалгаа хийжээ. Орон сууцандаа засвар хийхийг байрны эзнээс хүсэх нь түрээс нэмэгдэх шалтгаан болно гэж олон хүн санаа зовдог болохыг тогтоожээ.

16-аас доош насны австраличууд олон нийтийн сүлжээний платформуудад нэвтрэхийг энэ оны эцэс гэхэд хориглох гэж байна. Гэсэн ч энэ арга хэмжээг яг яаж хэрэгжүүлэх нь тодорхойгүй хэвээр байна.

Эрүүл мэндийн ажилтнууд Австралийн эрэлттэй байдаг ч өндөр шалгуур тавьдаг. Монголд ажиллаж байсан туршлагатай бол Австралид мэргэжлээрээ ажиллах ямар боломжууд байгаа тухай эндээс сонсоорой.

Listen to 'English on Repeat,' a podcast to help us improve our speaking skills: I haven’t been here before. | Do you need to buy a ticket?| Can you help me? | What time are you open ‘til? - "English on Repeat" подкастыг сонсож, ярианы чадвараа сайжруулаарай. Өнөөдрийн дадлага хийх сэдэв: Би энд өмнө нь ирж байгаагүй. | Тасалбар худалдаж авах хэрэгтэй юу? | Та надад тусалж болох уу? | Танайх хэдэн цаг хүртэл ажилладаг вэ?

The term was used as an insult towards Greek and Italian migrants who arrived after the Second World War. But the generations that follow have reclaimed 'wog', redefining their cultural identity. - Энэ нэр томьёог Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Австралид ирсэн Грек, Итали цагаачдыг доромжлох зорилгоор хэрэглэдэг байсан. Харин тэдний дараагийн үеийнхэн “wog” гэх энэ үгийг дахин хэрэглээнд оруулж, соёлын тодорхойлолт болгожээ.

Австралид мэргэжлийн ажилд орох хамгийн төд зам бол танилын хүрээлэл /Networking/ байдаг. Эрүүл мэндийн салбарт мөс хагалж, зам тавьсан Монголчууд өөрсдийн туршлагаа хуваалцах албан ёсны уулзалт анх удаа болжээ. Тэнд яригдсан чухал туршлагуудыг сонсоорой.

Бараг хоёр сая австраличууд зардал хэт өндөр байгаагаас нарийн мэргэжлийн эмчид үзүүлэхээ хойшлуулах, эсвэл бүр үзүүлэхгүй байх шалтгаан болж байгааг шинэ судалгаа харуулж байна.

Сидней хотод сүүлийн үед олон нийтийн газарт буудалцаан гарсаар байна. Хамгийн сүүлийн энэ хэргийг Falcon тусгай ажиллагааны баг шалгаж байна.

Australia may be known for its beaches, but its snowfields offer unforgettable winter experiences—whether you're skiing, tobogganing, throwing snowballs, or seeing snow for the very first time. In this episode, we’ll guide you through everything you need to know for a snow trip, from what to pack and where to go, to how to stay safe, warm, and ready for fun. - Та сэвсийтэл орсон цав цагаан цасанд дуртай юу, Монголын тачигнасан өвлийн өдрүүдийг, цасаар тоглох тэр мэдрэмжийг үгүйлдэг үү? Австрали хэдийгээр ногоон тив нэрлэгддэг ч энд цасаар тоглох боломж ч бий. Энэ дугаарт бид цасны аяллаа төлөвлөхөд тань хэрэгтэй бүх мэдээллийг хүргэх болно: юу бэлдэж, хаашаа явах, хэрхэн дулаан, аюулгүй, тухтай аялах талаар ярилцъя.

"English on Repeat" подкастыг сонсож, ярианы чадвараа сайжруулаарай: Хотын төвруу явах дараагийн галт тэрэг хэзээ хөдлөх вэ? | 'Сентрал' буудал руу яаж явах вэ? | Энэ галт тэрэг 'Сентрал' буудал дээр зогсох уу? | Би чамтай 1-р тавцан дээр уулзъя.

According to the United Nations, governments around the world are struggling to counter hate speech. - Нэгдсэн Үндэсний Байгууллагын мэдээлснээр, дэлхийн улс орнууд үзэн ядах үг хэллэгтэй тэмцэх амаргүй даваатай тулгарч байна.

A free, independent and diverse press is a fundamental pillar of democracy. Australia has two taxpayer-funded networks that serve the public interest (ABC and SBS), plus a variety of commercial and community media outlets. Although publicly funded media receives money from the government, it is unlike the state-sponsored outlets found overseas. - Үнэгүй, хараат бус, олон талт хэвлэл мэдээлэл нь ардчиллын тулгуур багана юм. Австралид олон нийтийн ашиг сонирхлыг төлөөлдөг төрийн санхүүжилттэй хоёр сүлжээ (ABC болон SBS) бий. Мөн төрөл бүрийн арилжааны болон коммунити мэдээллийн хэрэгслүүд ч байдаг. Олон нийтийн хөрөнгөөр санхүүждэг мэдээллийн хэрэгслүүд нь засгийн газраас мөнгө авдаг ч, бусад гадны орны төрөөс санхүүждэг мэдээллийн хэрэгслүүдээс ялгаатай.

2018 онд SBS Монгол хэлээр хөтөлбөр явж эхэлсэн юм.

Ерөнхий сайд Channel Nine-ийн АНУ дахь сурвалжлагч Lauren Tomasi-тэй ярилцсан гэлээ. Гэхдээ уг хэргийн талаар Donald Trump-тай уулзах үедээ хөндөх эсэхийг асуухад тодорхой хариу хэлсэнгүй.

Х.Цэндсүрэн классик физикийн үүднээс “Хориотой муж” гэж нэрлэгддэг “Квант хонгил (quantum tunneling)” дотор электрон буцаж ойж/сарниж байгаа үзэгдлийг анх удаа олж илрүүлсэн нь Physical Review Letters сэтгүүлд хэвлэгджээ.

"English on Repeat" подкастыг сонсож, ярианы чадвараа сайжруулаарай: Хамт явах уу? | Намайг хүргээд өгч болох уу? | Хэдэн цагт ирж намайг авах вэ? | Хүргэж өгсөнд баярлалаа.

In the central west of New South Wales, Dubbo is home to some of the largest Nepali and Indian communities in the state. - Шинэ Өмнөд Уэльсийн баруун төв хэсэгт орших Дуббо хотод тус мужийн Непаль, Энэтхэгийн хамгийн коммунити амьдарч байна.

Байгалийн гамшгийн хохирлыг бууруулахын тулд илүү ихийг хийх ёстой хэмээн уриаллаа

Энэхүү шийдвэрээр цэвэрлэгч, жижиглэнгийн худалдааны ажилчтан болон цэцэрлэгийн ажилчид зэрэг гурван сая орчим хүний цалин нэмэгдэх болно.

Last year alone, over 3,200 romance scams were reported by Australians, resulting in losses of more than 23 million dollars. Three experts explain how scammers operate, the red flags to watch for, and what to do if you’re the victim of a romance scam. - Зөвхөн өнгөрсөн онд гэхэд Австраличууд 3,200 гаруй романтик залилангийн тохиолдлыг мэдээлж, нийт 23 сая гаруй долларын хохирол амссан байна. Бид энэ чиглэлээр ажилладаг гурван мэргэжилтэнтэй ярилцаж, луйварчид хэрхэн ажиллад, анхаарах ёстой дохионууд болон хэрвээ та хохирогч болсон бол юу хийх ёстой талаар тайлбар авлаа.

Олон жил иог, бясалгалаар хичээллэсэн ч төрсний дараах эмзэг үед тус болохгүй байх үе байдаг. Яг тэр үед Г.Туяа бусдаас тусламж авах хэрэгтэйгээ мэдэрч, эхлээд нөхөртэйгөө ярилцаж бас найзуудаасаа ч тусламж хүсчээ. Энэ бол хүүхдийг зөвхөн ээж нь эсвэл эцэг эх нь л өсгөх биш нийтээрээ өсгөдөг юм гэдэг үгний утга учир юм гэж тэр тайлбарлаж байна.

Listen to 'English on Repeat,' a podcast to help us improve our speaking skills: How much do we owe? | Shall we split the bill?| It’s my shout. | I’ll pay half. - "English on Repeat" подкастыг сонсож, ярианы чадвараа сайжруулаарай: Бид хэдийг төлөх вэ? | Тооцоогоо хуваах уу? | Энэ удаад би даая. | Би талыг нь төлье.

PwC-д хүний нөөцийн бодлого зохицуулалтын албанд менежер хийж, хажуугаар нь карьер коучинг, манифест хөтөлбөр хэрэгжүүлдэг гээд Г.Туяагийн карьерийн түүхийг олон хүн мэдэх байх. Харин энэ удаад Туяаг ээж хүний хувьд илүү танилцуулахыг хичээлээ.

Practise speaking the dialogue from episode #86 Talking about time (Med). - #86 Хичээлийн ярианы дадлага.

Learn how to talk about time. - Цаг хугацааны тухай хэрхэн ярихыг эндээс сураарай.

Alfred is an Indonesian migrant, and Clinton is an Aboriginal man from Western Australia. Their friendship changed the way Alfred understood his identity as a migrant Australian. - Альфред бол Индонезоос ирсэн цагаач. Харин Клинтон бол Баруун Австралийн уугуул хүн юм. Тэдний нөхөрлөл Альфредын цагаач Австрали хүн гэх өөрийн мөн чанарыг илүү танихад томоохон өөрчлөлт авчирсан юм.

Australia has a dark chapter of history that many are still learning about. Following European settlement, Aboriginal and Torres Strait Islander children were removed from their families and forced into non-Indigenous society. The trauma and abuse they experienced left deep scars, and the pain still echoes through the generations. But communities are creating positive change. Today these people are recognised as survivors of the Stolen Generations. - Австралийн түүхийн олон мянган хуудас дунд хүмүүс одоо ч судалсаар байгаа нэгэн бараан бүлэг байдаг. Европчууд ирж суурьшсны дараахан Аборигин болон Торресийн хоолойн арлын хүүхдүүдийг системтэйгээр гэр бүлээс нь салгаж, уугуул бус нийгэмд хүчээр оруулдаг байв. Тэдний туулсан амьдрал, мэдэрсэн хүчирхийлэл гүн гүнзгий шарх болон үлджээ. Энэ өвдөлт өнөөдөр ч үргэлжилсээр үе амжин мэдрэгдсээр байна. Гэхдээ олон нийтийн зүгээс эерэг өөрчлөлтүүдийг бий болгож байна. Өнөөдөр эдгээр хүмүүсийг Хулгайлагдсан үеэс амьд үлдсэн хүмүүс хэмээн хүлээн зөвшөөрдөг болжээ.

Шинэ Өмнөд Уэльс, Өмнөд Австрали болон Куинслад мужуудад эрчим хүчний үнэ нэмэгдэнэ гэдгийг Австралийн Эрчим хүчний зохицуулагч байгууллагаас мэдээллээ.