MISCHA!

Radicaal teder, dat is hoe schrijver en performer Elfie Tromp graag in het leven wil staan. Ze is wars van deze tijd waarin boude uitspraken en spektakelnieuws de boventoon lijken te voeren. Vandaar dat voor haar de media hebben afgedaan. Was het alleen maar omdat die volgens haar de moraliteit van een vierjarige hebben.

Het verschil tussen een broek en een rok, is praktisch gezien een naadje, een stiksel. Maar oh wat maakt het een groot verschil. Dat merkt theatermaker Rikkert van Huisstede aan de reacties die hij krijgt als hij een jurk of rok aan doet. Dat doet hij soms, gewoon omdat hij het mooi vindt en het lekker zit. In zijn werk en leven stelt hij ook op andere manieren de clichés van en over mannen op de proef. Want zo zegt hij, is het niet veel prettiger om zonder stereotypen te leven?

Hij zegt het voor het eerst hardop: 'Ik was drugsverslaafd.' Stand-up comedian Rachid Larouz erkent dat hij er een zootje van heeft gemaakt, zijn problemen ontkende. Maar hij heeft er mee afgerekend, hij is clean en voelt zich beter dan ooit. Zijn werk op het toneel heeft meer inhoud gekregen. En hij zet zijn ervaring èn humor nu in om jongeren te behoeden voor drugs.

Ze vervloekt het, maar ze kan niet anders. Als het nodig is om haar verhaal goed te vertellen dan aanvaart ze de uiterste consequentie. En dat betekent in haar geval: dat ze zich steriliseert, ze ziek wordt van fijnstof, haar kat doodmaakt. En dan neemt ze alle haat en bedreigingen nog op de koop toe. Waarom? Omdat ze nooit, maar dan ook nooit, zal weg kijken als ze iets ziet dat niet door de beugel kan.

De hel op aarde is voor dichter en schrijver Erik Jan Harmens een tuinfeest. Veel mensen bij elkaar die je zowel buiten als binnen kan tegenkomen. Sinds hij een paar jaar geleden de diagnose autisme kreeg, besloot hij dat hij ook 'nee' kan zeggen tegen zulke feesten. En begon hij over autisme te schrijven. Zodat mensen met die diagnose zich kunnen herkennen in zijn werk en mensen zonder wat meer begrip krijgen. Want: "Niet iedereen kan mee in jouw zogenaamde gezelligheid."

Theatermaker Florian Myjer miste het toen hij opgroeide: verhalen waarin homo's eens niet tragisch ten onder gaan of de hysterische best friend zijn. In zijn voorstellingen wil hij graag heel persoonlijk zijn en zich kwetsbaar opstellen. In de hoop dat anderen er herkenning en troost in vinden. Zoals hem dat vroeger ook had kunnen helpen. Maar soms gaat dat ten koste van zichzelf.

Sletterig, ordinair of oppervlakkig, zo wordt een vrouw volgens journalist Milou Deelen vaak weggezet als ze het heeft over seks. Er valt volgens Deelen nog een wereld te winnen voor vrouwen. Door je hierover uit te spreken kan je ook echt wat veranderen is haar stellige overtuiging. En dat doet ze. Al had ze dat zeker niet gedaan als ze 6 jaar geleden dat ene filmpje niet had geplaatst op Facebook.

Hoogleraar sport en recht Marjan Olfers vond het soms ondraaglijk de verhalen te horen van de turnsters die geleden hebben onder het grensoverschijdende regime in de topsport. Toch weet ze, ook dankzij haar onderzoek, dat er geen ouder meer kan zeggen: 'ik wist het niet'. Ogen zijn geopend. Ook roept ze iedereen op om beter naar elkaar te luisteren, beter te kijken naar ons eigen aandeel. Want we zijn in de samenleving de weg een beetje kwijt, aldus Olfers.

Rob Marrevee kreeg ongelooflijk veel reacties op zijn boek Vaderland waarin hij de schaduwkant van de adoptie van zijn 2 zoon uit Ethiopië belicht. Hij deelt erin de donkerste details en komt tot een pijnlijke conclusie. Hoe hard je ook probeert, hoeveel liefde je geeft, sommige dingen zijn niet te repareren.

Oud-luitenant-generaal aan de Koninklijke Landmacht Mart de Kruif is het laatste half jaar niet weg te denken als duider in de media. Hij ziet het als zijn taak zoveel mogelijk mensen houvast te geven in het woud van informatie over de oorlog in Oekraïne. Hij waarschuwt voor de blauw-gele bril die we makkelijk opzetten, analyseert de uitputtingsstrijd tussen de landen, vertelt over de gruwelijkheden. Maar vertelt ook over zingeving in zijn werk waar hij de leiding had over duizenden militairen. En wat verlies van manschappen hem deed beseffen.

Gewoon doortikken, dat is de essentie van schrijven. Niks verhevens, maar wel kunnen associëren, zodat het geen invuloefening wordt. En natuurlijk hebben we het over de schoonheid van het wielrennen en dus die van het leven.

Er niet bij horen, je daar bewust van zijn én je daar niet bij neerleggen. Dat zie je terug in de personages van zijn nieuwste boek Passagiers/achterblijvers. Ook staan we uitgebreid stil bij de schoonheid van het ongemak.

Ze is negentig jaar, schrijft columns voor het AD, is totaal niet verbaasd over #metoo, heeft weinig vertrouwen in de ontwikkeling van de man, ze is geen - ik herhaal - geen dor hout en ze is zeker niet eenzaam: 'dat vind ik zo'n slecht woord!'

Vroeger wilde hij de beste worden, nu wil hij de beste worden die hij kan zijn. Een enorme bevrijding, dat besef. We bespreken de mannelijke en de vrouwelijke vorm van rouwen en hij vertelt over de zoektocht naar wie zijn vader écht was.

Hij wilde helemaal niet de beste saxofonist van Nederland worden. Hij wilde spelen met de allerbeste muzikanten én hij wilde de allerbeste autoverkoper worden. Ook spraken we over overtuigingskracht en over zijn liefde voor de ingezonden brief.

Het taboe op de dood, dat wil ze doorbreken met haar theatervoorstellingen over haar eigen verlies van haar vader. Een gesprek over vallen, rouwen en weer verdergaan.

Hij vindt dat hij nog steeds alles mag zeggen. De felle reacties van de 'woke wappies', hij houdt ervan. Oneindig voer voor zijn columns. Net als de opvallendheden van iemands uiterlijk, hij vindt het de basis van humor. Behoort hij tot een uitstervend soort of is Van Amerongen een welkom geluid tussen alle politieke correctheid? Oordeel zelf!

Ze vindt woorden voor verdriet waar eigenlijk geen woorden voor zijn. We spraken over accepteren van wat was en wat niet meer terugkomt. Continu je grenzen verleggen van hoe ver je wilt gaan om te krijgen waar je van droomt. En: de kunst van het jezelf vooruit schrijven.

We spreken over macht, misvattingen en risico's, over talkshows, over tekenen van het universum en over de invulling van je derde leven. En natuurlijk wordt er na afloop volop geëvalueerd.

Zeilen als metafoor voor het leven (kijk altijd vooruit), een minicursus 'zo interview je Rutte', die eeuwige onrust die je tegelijkertijd ook drijft, de zoektocht naar jezelf. Oftewel, 'I am... I said, zoals zijn grote held Neil Diamond hem al zijn hele leven vertelt.

'Je moet meer eelt op je ziel kweken', krijgt hij regelmatig te horen. Hij pleit juist voor meer gevoeligheid. En weerstand beschouwt hij als een signaal dat hij op de goede weg is. We spraken over de kracht van sorry en: in hoeverre is protest vreedzaam als je er agressie mee opwekt?

Hoeveel tijd moet er verstrijken voordat je een grap over een trieste gebeurtenis mag maken? Hoeveel vrijheid ervaar je anno 2022 op een podium? Waarin verschilt de Vlaamse humor van de Nederlandse? Antwoord op al deze vragen plus fijne anekdotes over Pink en limoncello!

Het probleem van woke vindt hij dat je het er voor 100 procent mee eens moet zijn, anders deug je niet. Maar hoe onderwijs je ethiek en filosofie als je niet alles kunt bespreken? We spraken over de gevaren van woke, vrijheidsdenken en over waarom het zo moeilijk is om consequenties te verbinden aan je beslissingen.

Ze durft hardop te dromen over een talkshow of een leven met een partner en kinderen. En ze is niet bang om persoonlijk te worden in de programma's die ze maakt. Maar sommige dingen deelt ze bewust niet, want 'op medelijden zit ik totaal niet te wachten, ik heb een fucking leuk leven!'

Als minderheid kun je vertellen wat het met je doet als je uitgescholden wordt. Maar het écht oplossen van de problemen, dat is de taak van de stille meerderheid, vindt Barend. Het is niet de taak van de daders en ook niet van de slachtoffers.

Zéker, auteur en columnist Thomas van der Meer hoopt zijn lezers wat bij te brengen. Over zijn werk in de zorg bijvoorbeeld; over de bewoners van het verpleeghuis, en psychiatrische kliniek. Maar hij doet dat het liefst zonder confrontatie of stelling te nemen. En ook als verpleegkundige gaat hij daarin verder dan je van hem zou verlangen.

Meer piemels op tv, dat draagt er vooralsog niet aan bij, maar we moeten minder moeilijk doen over seks. Sociaal wetenschapper Linda Duits pleit er voor. En ze heeft nog een advies: kijk kritischer naar 'cancelen'. Over de èchte slachtoffers hoor je nauwelijks, zegt ze. Zelf laat ze zich ondanks de vele haatberichten niet de mond snoeren. Al is er één onderwerp waar ze zich niet meer aan brandt.

Geen brandweerman of piloot. Nee, als puber wilde hij het liefst spindoctor worden. Hij werd politiek redacteur, maar nam vervolgens een afslag naar een wereld waarin 'dingen gebeuren die niet echt belangrijk zijn: de mediawereld'. Een gesprek over het achterhalen van de waarheid en het accepteren dat er altijd dingen zijn die je niet weet.

Kritiek daar kan majoor Marco Kroon, drager van de Militaire Willemsorde, best tegen en dat krijgt hij ook genoeg. Maar hij wil wel dat mensen ook zijn kant van het verhaal kennen. En dan mag je hem daarna nog steeds een lul vinden. Of een held.

Ons lichaam geeft met signalen aan wanneer we te ver gaan en wanneer we gas terug moeten nemen. En wat doen we? Die signalen negeren en gewoon doorgaan. Deze huisarts ondervond zelf wat de gevolgen daarvan kunnen zijn.

Voetballer werd zanger werd Radio 1-columnist werd politiek verslaggever. Hij heeft het talent om zichzelf opnieuw uit te vinden. We spraken over leven, liefde en de eindigheid van het bestaan.

Hij maakt graag grappen die op het randje liggen en daar ver overheen. Hoeveel ruimte is er voor politiek incorrecte grappen in een tijd van steeds langer wordende tenen?

Hij hoorde Kraftwerk als jongetje en wist: dit zijn mensen die een mannetje op de maan hebben gezet. Dit is geweldig, ongeacht wat anderen hiervan vinden. Het is sindsdien zijn levenshouding geworden.

Hoe te leven zonder je voet op de rem? Isa weet het, ze deed het én het leverde haar veel op. Natuurlijk bespreken we ook hoe te rouwen, hoe om te gaan met de overgang en de liefde. Kortom, het leven.

Er komt een dag waarop Thorn gewoon acteur is, in plaats van de eerste non-binaire acteur in Nederland. Tot die tijd wil Thorn informeren: 'Hoe meer kennis er is, hoe meer mensen kunnen snappen dat het geen probleem hoeft te zijn.' Maar de basics? 'Dat kunnen mensen zelf googlen'.

Je emoties in bedwang houden. Hard werken. Twee levenslessen die deze strafrechtadvocaat van zijn vader leerde en nog iedere dag toepast. We spraken over zijn sympathie voor de mensen 'die in de hoek zitten waar de klappen vallen.'

Mensen beter én slimmer maken. Dat wil de hoofdredacteur van BNR Nieuwsradio. Hoe behoud je als commerciële zender je journalistieke onafhankelijkheid? Ook spraken we over haar liefde voor radio en over waarom radiomensen nét iets leuker zijn dan tv-mensen.

Als kind keek hij naar Lou Grant en droomde van een wereld waarin je betaald krijgt om de krant te lezen, in een verhaal te duiken en met mensen te praten. Het werd realiteit. Belangrijke lessen in de journalistiek? Ga er altijd naartoe. En ga nooit te vroeg weg.

Eerst twee keer nadenken. Daarna pas reageren. Deden alle mensen dat maar, voordat ze op Twitter losgaan over zijn cartoon. We spraken over de lijntjes waarbuiten hij kleurt, over de toestand in de wereld die enerzijds je inspiratiebron is en je anderzijds pessimistisch stemt.

Ik ken niemand die zo vol liefde over een opiniepeiling kan praten. De kracht zit volgens hem in de nuance, niet in de tegenstelling. En in de verhalen achter de cijfers, die kunnen verbindend werken.

We praten over zwemmen, roken, geloven, en natuurlijk over het publieke bestel: 'Er is wel een voordeur, maar er is geen achterdeur'. Oftewel, een pleidooi voor strengere kwaliteitseisen voor de omroepen.

Ze is nog steeds een nieuwsjunkie. Wat haar opvalt? Het mag allemaal wel wat kritischer. Soms roept ze vanaf de bank naar haar tv. De interviews mogen trouwens ook wel wat langer. En dat ouder worden? Niks aan. 'Het enige positieve aan ouder worden, is dat je leeft.'

Herdenken. Goede tijden, slechte tijden. The Beatles. Rouw. Empathie. Horrordate. Oftewel, dit gesprek in steekwoorden. En ja er is wel degelijk een rode draad.

Er toe doen. De levensmissie van deze NRC-columnist schuine streep headhunter. Hoe? Belangrijke thema's uit die flanken halen en naar het midden van het debat trekken, ze écht inhoudelijk bespreken. En ja, ook journalisten moeten daarbij hun rol pakken.

Hoeveel vrijheid heb je echt als kunstenaar? Hoe politiek incorrect mag je zijn? En tot slot: hoe een liefdesliedje te schrijven zonder clichés...

Een journalist die met een journalist praat over de journalistieke keuzes die je maakt. Meer macro dan dit wordt het niet. Wat ik van dit gesprek heb geleerd? Minder meedeinen op de hypes van de dag, de blik op de langere termijn en je iedere dag wel een paar keer verwonderen.

Hoe krijg je het stil in je hoofd? Hoe kun je alles uit het leven halen zonder jezelf te verliezen in extremen? Hoe kun je liefhebben en tegelijkertijd dichtbij jezelf blijven? Kortom, we bespraken niets minder dan de grote levensvragen. De grote levensvragen.

Ziekenhuisdirecteur David Jongen luidde tijdens de coronapandemie de noodklok. En ook nu maakt hij zich zorgen over de nieuwe golf die er dit najaar aankomt. Hoe bereidt hij zich daar op voor?

Hij is al elf jaar directeur van De Balie en weet als geen ander hoe het debat veranderd is, wat het verschil is tussen een debat en een gesprek en wat de regels zijn van een goed debat. En hoe om te gaan met andersdenkenden.

Er is een voor en er is een na. Vijf jaar geleden stopte hij met alcohol. Er ging een soort 3D-wereld voor hem open. Hij ziet meer, voelt meer én hoort meer: 'ik hoor echt andere muziek in liedjes van vroeger'. Een open gesprek over leven zonder alcohol, maar met heel veel liefde.