Macro met Boot en Mujagić | BNR

De economie loopt op krukken, zei Lagarde. Inderdaad, repliceert De Kort, de economie liep al tijden lang op monetaire krukken, met de coronacrisis is daar nog een fiscale kruk bijgekomen. En wat gebeurt er als je te lang met krukken loopt? Dan werken je benen niet meer. Kortom: hoe langer de steun duurt, hoe minder waarschijnlijk het is dat de economie nog eigen tractie krijgt. 'Ze heeft dus geen enkel vertrouwen dat die economie op eigen benen kan staan, en terecht! Het hele economische proces bevriest. Want the name of the game is: bedrijven, we laten ze niet vallen als het beter gaat'. Daarmee zwem je volgens De Kort in een fuik: 'Als je stopt vallen dingen om, dat wil je niet dus het wordt groter en gekker. Japan is een mooi voorbeeld van een bevroren economie. Economie is, net als natuur: veranderen, leren en verbeteren.' Maar als je de economie bevriest, is er geen verbetering, geen verandering en als de dynamiek eruit is, neemt het herstelvermogen af. 'Hulp is als heroïne.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet het coronavirus zelf, maar het coronabeleid heeft geleid tot een grote economische crisis, met name in het tweede kwartaal van vorig jaar. 'En er zijn een ongelofelijke hoeveelheid steunmaatregelen door de economie heen gesluisd. Weer meer open gaan en die enorme bedragen aan steun, betekenen dat het weer beter gaat met die economie. Dat is onmiskenbaar.' Dat de cijfers van dit jaar beter zullen zijn dan die van vorig jaar staat dus vast. 'Maar kan zo'n economie ook zonder zulke steunmaatregelen blijven groeien? Dat waag ik te betwijfelen of dat nou wel zo'n vaart gaat lopen.' In China zijn er alvast mooie cijfers, bijvoorbeeld bij de autoverkopen. 'De autoverkopen voor maart dit jaar zijn 75 procent hoger dan vorig jaar. Dat heeft er niet mee te maken dat het dit jaar zo goed gaat, maar met dat het vorig jaar zo slecht ging. En zo gaan we nog maandenlang mooie cijfers zien.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En dat terwijl er nét een grote vermogensbeheerder Archeos Capital omgevallen is. Volgens De Kort doet Powell daar te laconiek over en bagatelliseert hij het gebeurde. Maar als je één kakkerlak hebt, dan heb je er meer, redeneert De Kort. Er zijn dus nog een hele hoop andere hedge funds en financials die op randje omvallen staan. 'Honderd procent zeker. Ik denk dat dit gevaar veel groter is dan Powell denkt'. Want wat Powell ook lijkt te denken: dat het Amerikaanse financiële stelsel een eiland is. Maar als er elders problemen ontstaan, dan wordt het Amerikaanse stelsel daar ook door geraakt. Neem China wat in potentie ook een van het financiële stelsel is. Volgens De Kort heeft China jarenlang economische groei gekocht met geleend geld. 'Dat is een tijd goed gegaan en de groei was indrukwekkend, maar de groei van de schuldenlast was nog veel indrukwekkender. Want voor een eenheid groei heb je op zeker moment steeds meer krediet nodig.' De Chinezen hebben dat volgens de macro-econoom ook wel in de gaten en dus trekken ze de teugels steeds strakker aan. Partijen als het fintechbedrijf AliBaba van Ma dat onlangs een boete kreeg van 3 miljard voelen dat aan den lijve. En daarmee is China in een cirkel beland: meer controle op de financiële sector betekent dat er minder krediet wordt verleend. Dat betekent dat de groei onder druk komt te staan. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Er is 2.500 miljard dollar in de Amerikaanse economie geknikkerd, dat is meer dan 10 procent van het nationaal inkomen. Het is niet heel verrassend dat iemand durft te zeggen dat het binnenkort beter gaat. Maar het is opmerkelijk, hoewel Powell erg enthousiast is over de toekomstige economische ontwikkelingen, zegt hij ook dat geld gratis moet blijven.' 'In mijn wereld is het zo: óf de economie gaat de goede kant op en dan is er geen enkele reden om monetaire crisismaatregelen te handhaven, óf je gelooft niet in het economisch herstel. Als je gaat roepen dat de economie niet tegen 2 à 3 procent kan, dan heb je geen vertrouwen in de economische toekomst.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

We horen weinig van de Chinese financiële sector. Per dag hoor je meer verhalen over maatregelen van de Chinese overheid om die sector onder controle te krijgen. En als ze zich daar zelf zorgen over gaan maken, kan er zomaar geknibbeld worden aan de economische groei. 'Dat je veel strenger bent op het financiële stelsel is goed, maar het heeft wel consequenties op andere terreinen. En die Chinese groei is ook van invloed op de internationale groei.' Luister terug | Kees de Kort | De Fed ziet de economische groei wel zitten Dat geldt ook voor het mensenrechtenverhaal, zegt Kees de Kort. 'Aandacht voor mensenrechten is goed, maar je moet de consequenties wel accepteren.' En die aanvaarding van consequenties, dat geldt ook voor Australië. 'Die jongens daar hebben gewoon besloten dat het geld tot 2023 gratis blijft. Maar tegelijkertijd lopen de huizenprijzen alleen maar uit de hand. Dus je doet iets en dat heeft op andere terreinen consequenties.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook gaat het in deze aflevering over de Japanse economie met een link naar Nederland en de rest van Europa. En wordt het niet tijd om te stoppen met het bombarderen van onze eigen economie? Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens De Kort is het niet verrassend dat de groei naar boven wordt bijgesteld gezien de massale steunmaatregelen van centrale banken en nationale overheden. En waar het volgen de econoom ook aan ontbreekt: een exit. 'Dit jaar wordt fantastisch, volgend jaar wordt ook goed. Dan zou je denken dat er wordt voorgesteld om de maatregelen terug te schalen. Maar nee! Het IMF maakt geen woord vuil aan wanneer overheden een stapje terug gaan zetten.' En wat De Kort helemaal bizar vindt: volgens de Economic Outlook gaat het in de economie steeds beter, terwijl in een andere publicatie, het Global Financial Stability Report, alleen maar sprake is van schulden, problemen en risico's. De linkerhand weet blijkbaar niet wat de rechter doet: in de economie gaat het goed, in het aan de financiële kant gaat het mis. Vreemd, want beide, tegenstrijdige, rapporten komen uit de koker van het IMF. Wel waarschuwen, niks doen 'Ze stippen de risico's wel aan, maar zeggen niet wat de kans op een risico is en wat de consequenties er van kunnen zijn. Wel benoemen, maar er niks mee doen.' Het IMF moet volgens de macro-econoom keuzes maken, maar dat durft het niet. Alle maatregelen die nu genomen moeten worden schaden de economie op korte termijn. In plaats daarvan kiest het IMF ervoor om tijd te winnen. En zo de economische schade op de lange termijn nóg groter te maken. Dat krijg je wanneer IMF-circus om de hete brij blijft dansen. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort denkt dan ook dat het uiteindelijk flink gaat tegen vallen voor de inkoopmanagers. 'Hoe goed gaat het nou in Europa? Ik denk dat het gaat tegenvallen. Desondanks zijn ze wel het beste in Europa. Maar ze hebben het optimisme opgepompt en nog opvallender: de inkoopmanagers uit de opkomende markten van de maakkant, daar zaten al met al de meest teleurstellende cijfers. Het enthousiasme is daar ver te zoeken', merkt De Kort op. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Biden wil de infrastructuur aanpakken en upgraden. Volgens De Kort bedraagt de infrastructuur echter nog geen kwart van het totale bedrag dat uitgetrokken wordt voor steun. Het doet hem denken aan het vorige steunprogramma van 1.900 miljard 'waarvan we zeker weten dat vijftien procent terecht is gekomen bij de mensen die het echt nodig hadden. Het is een vrij zinloos verhaal.' Bovendien is het een verhaal dat zich lastig laat financieren. De belasting voor bedrijven gaat omhoog, maar dat is volgens De Kort volstrekt ontoereikend om dergelijke uitgaven te dekken. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De schokken die we door de coronacrisis moeten verwerken waren niet langzaam maar zekere veranderingen. We hebben te maken met grote schokken. Hoe langer die schokken duren, hoe groter de impact op de psychologische gesteldheid van mensen. Daarom komt er meer aandacht voor, maar die invloeden worden nog niet genoeg meegenomen in de modellen van het economisch herstel, volgens De Kort. En dan is er nog de psychologische impact van de coronacrisis. 'Gaat er geïnvesteerd worden? Ik denk dat daar, met name het investerings- en groeiverhaal, het heel erg vertraagt. Dertien maanden geleden maakte niemand zich zorgen om virussen enzovoort. Het virus zit nu bij iedereen voorin in z'n hoofd, met name het beleid naar aanleiding van het virus. Ieder moment kan er iets gebeuren waardoor alles weer dicht gaat.' Luister terug | Kees de Kort | China kan slecht tegen onprettig nieuws Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort noemt H&M als voorbeeld. Het bedrijf plaatste een tweet over de situatie van de Oeigoeren in China en nu hangt de kledinggigant mogelijk een boycot in China boven het hoofd. 'Bedrijven die moreel hun gelijk willen halen moeten daar de economische prijs voor betalen. Het blijft een eeuwige onderhandeling tussen de koopman en de dominee.' Luister terug | Kees de kort | Belasting kwijtschelden is ook een optie Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Uiteindelijk heeft het bedrijfsleven, vooral dat deel dat afhankelijk is van de anderhalvemetereconomie, het meest aan een open economie. 'Hoe je het ook draait of keert: een economie waarin een bulk van de mensen zijn gang kan gaan, is uiteindelijk voor de economie zelf ook het beste.' Luister terug | Kees de Kort | Cijfers van inkoopmanagers overwegend positief Het begrotingstekort van 34 miljard euro valt nog best mee, als je het vergelijkt met landen als Italië, Spanje en het VK. Maar we zijn er nog allerminst. 'Het kabinet heeft uiteindelijk garant gestaan voor heel veel dingen Daarvan weet je niet wat het allemaal nog gaat kosten. En ik dénk zomaar dat het uitstel van belastingen dat veel bedrijven hebben gekregen, nog niet verrekend is. Dus het zal nog wel meer worden.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kees de Kort houdt een slag om de arm als het gaat over het enthousiasme aan de maakkant. 'Wat mij intrigeert is dat ze aan de maakkant echt dolenthousiast zijn. Maar we hebben gemerkt, als we kijken naar de Dow Jones verkopen, dat de verkoop van duurzame consumptiegoederen onder druk staat. Dat is begrijpelijk. Want in de loop van vorig jaar hadden mensen wel geld, maar de dienstenkant was gesloten. Toen hebben mensen dingen online gekocht. Dus is er een heleboel vraag naar voren gehaald onder het motto: we hebben geld en het kan online. Het enthousiasme aan de maakkant is nu nog steeds torenhoog. Dus ik denk dat daar een kleine tegenvaller kan komen. Het enthousiasme over de toekomst loopt iets te ver vooruit op de realiteit van de ondertussen afnemende verkopen, want: al gekocht.' Luister terug | Kees de Kort | Klaas Knot is een milieugekkie De dienstenkant vangt de hardste klappen op en Kees de Kort denkt niet dat wanneer de dienstensector weer open gaat, er op korte termijn veel herstel zal plaatsvinden. 'Iedereen zegt: er is heel veel geld, dus we gaan weer ongelooflijk veel diensten kopen. Dat waag ik te betwijfelen. Als we kijken naar vakanties bijvoorbeeld. Ga jij vakanties inhalen? Dat geldt ook voor theater en eten. Ga jij inhalen wat je gemist hebt of ga je gewoon weer terug naar het niveau dat je had voordat corona begon? Ik denk dat je na verloop van tijd weer terugvalt in je patroon. Ik geloof niet zo in dat inhaaleffect. De cijfers zullen zeker verbeteren, maar het idee dat de economische groei een enorme boost krijgt, daar geloof ik helemaal niks van.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens De Kort 'realiseert het publiek zich wat er daar gebeurt'. Jesse heeft een lesje gekregen, vindt de macro-econoom. 'Maar wat blijkt nou, Jesse heeft een grote belangrijke vriend: Klaas Knot.' Dat denkt De Kort vanwege het jaarverslag van De Nederlandsche Bank waarin staat: 'We hebben minder dan dertig jaar om in 2050 klimaatneutraal te zijn.' De Kort: 'Ik heb geen idee wat klimaatneutraal is. Je hoeft niet veel verstand van klimaat te hebben om te weten dat die afspraken van Parijs nogal flexibel zijn. Maar sinds wanneer heeft Klaas verstand van het klimaat? Waar bemoeit DNB zich mee?!' DNB waarschuwt dat de klimaatcrisis veel ingrijpender kan worden dan de coronacrisis. 'Dus we hebben moeite om een de economie een jaar vooruit te voorspellen, maar als we niet binnen dertig jaar klimaatneutraal zijn, dan zegt DNB nu al dat we een ingrijpendere crisis kunnen verwachten.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De min heeft volgens De Kort met name betrekking op de duurzame consumptiegoederen als tv, elektronica, kleding en schoenen. Toen de crisis begon, mocht veel niet, maar konden we wel geld uitgeven. Het tweede, derde en vierde kwartaal van 2020 zijn de uitgaven aan die durables dan ook enorm gestegen. Maar dat heeft een grens. 'Op zeker moment heb je al een tv, een pc en van alles nog wat. Er is veel consumptie naar voren gehaald en dat heeft de afgelopen maanden de cijfers positief beïnvloed. Maar nu hebben we het allemaal en wordt het niet meer gekocht. Dan kun je met een gerust hart voorspellen dat februari en maart niet veel beter worden. En dat het eerste kwartaal ook een minnetje gaat worden.' Op het moment dat de economie weer opengaat, kan er zeker meer geconsumeerd worden en dan met name aan de dienstenkant. Maar de grote vraag is: wanneer gaat die economie dan weer open? Overigens kan De Kort zich levendig voorstellen dat niet iedereen een consumptieve inhaalslag gaat maken. Met name freelancers en zzp'ers hebben de schrik goed in de benen en zullen de hand mogelijk op de knip houden. Laat onverlet dat er zeker een reservoir aan uitgestelde consumptie is en dat het herstel er echt wel gaat komen. Het openzetten van de economie wordt echter steeds meer naar achteren geschoven waardoor steeds meer bedrijven het moeilijker en moeilijker krijgen. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort verwacht dan ook dat het geld door blijft stromen in de economie, om zo de boel te verzachten. 'Het zal nog wel doorgaan. Maar het gecompenseer maakt niet alles goed. De loonkosten worden wel gedeeltelijk gedragen, maar huren, aflossing, uitstaande schulden en uitstel van betalingen zijn er ook nog. Hoe langer het duurt, hoe hoger de bedragen worden uitgesteld terugbetaald moeten worden.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Men blijft in dat besmettingenverhaal zitten, zoals De Kort het zegt. 'Alle hoop was gevestigd op dat vaccin, maar we weten allemaal hoe het gaat met het AstraZeneca-verhaal. Iedereen wordt toch wat nerveuzer. Het was de get out of jail free card een paar maanden geleden, maar het feit dat er onrust over is ontstaan, gaat het sentiment natuurlijk geen goed doen. Ik hoop dat je dat wel begrijpt.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort zegt het fascinerend te vinden. Fed-baas Powell heeft ingegrepen toen het mis ging en daarom de rente sterk verlaagd. 'Om de Amerikaanse economie een duw in de goede richting te geven. Maar wat hebben ze beloofd? De komende jaren blijft de rente laag én blijven ze de financiële markten steunen. Dan zou je zeggen: het gaat slecht met de Amerikaanse economie.' En daar wringt de schoen, want het gaat niet zo slecht met de Amerikaanse economie. 'De werkloosheid gaat verder omlaag, de inflatie blijft vrij laag, dat zijn verwachtingen waarmee je thuis kunt komen. Waarom die rente dan laag? En waarom steunen? Het is allemaal bullshit.' 'Voor het eerst in de geschiedenis is de rente naar nul gegaan. Nul is niet normaal, dat is extreem bijzonder. Dat was tot voor kort nooit gebeurd en toch groeide de economie, we doen net alsof de economie niet tegen één, twee, drie procent kan.' Wat De Kort ook dwars zit: Powell rept niet van de negatieve bijvangst waar de macro-econoom altijd op hamert: de zinloosheid van sparen, pensioenproblemen, bubbels op de financiële markten, ongelijkheid én het feit dat de fed zichzelf buitenspel heeft gezet. Want wat als de o zo roze scenario's tegenvallen? Het rentewapen is bot geworden. De Kort denkt dat de fed zichzelf heeft wijsgemaakt dat het belangrijk is de financiële markten te vriend te houden terwijl dat op geen enkele manier de taak is van de monetaire autoriteiten. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De industriële productie blijft achter bij het niveau van een jaar geleden, terwijl het consumentenvertrouwen licht herstelt - logischerwijs, gezien de voorzichtige opening van de economie. Al is ook dat consumentenvertrouwen nog veel lager dan vorig jaar rond deze tijd. En in het aantal uitkeringen is al helemaal geen gunstige ontwikkeling te zien, zegt De Kort. 'Dat zijn echt nog 20 miljoen werklozen, maar ook freelancers en zzp'ers die steun ontvangen uit hoofde van steunprogramma's.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'De verwachting is nu dat de economie zal groeien met 3,8 procent, dat betekent dat volgend jaar om deze tijd de economie van de eurozone nog steeds 2,5 procent kleiner is dan vorig jaar jaar, en dan moet het niet tegen zitten.' Maar dat gaan we waarschijnlijk niet halen, denkt De Kort. Wat volgens hem 'totaal ontbreekt is het idee dat het ook anders kan, dat beleid op mysterieuze wijze niet anders kan. En dat er zo weinig discussie is over ander beleid. Waarom keihard vasthouden aan datgene dat ooit is ingezet en wat blijkbaar een soort natuurkracht is geworden? Er is sprake van een ongelooflijke blikveldvernauwing bij alle verantwoordelijke autoriteiten. De wereld is groter dan oudere mensen met een zwakke gezondheid.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China Het herstel in China is te zien in de vergelijking tussen januari en februari van vorig jaar met dit jaar. 'Bij ons begon de crisis pas eind maart, in China in half januari en het land was helemaal dicht in februari. Het gaat wel beter in China, maar ik denk niet dat het zoveel beter gaat. Er is geen inflatie, maar zelfs een beetje deflatie. De overheid en kredietverlening zijn er vol in gegaan. Dan koop je als het ware groei. De vraag in China is nog steeds: gaat de economie op eigen kracht vooruit of is toch nog steeds steunen, gekke dingen doen en en proberen alles op gang te krijgen.' Luister ook | ECB moet werken aan blijvend herstel Europa In Europa gaat het slechter. 'Europa is het lelijke eendje. Die zijn in december nog begonnen met bewegingsbeperkende lockdowns. In Italie gaan ze de lockdown weer intensiveren, ook tot en met de Paasdagen. In Italië is geen enkele sprake van welk herstel dan ook. In Spanje was de detailhandelsverkoop 10 procent lager dan januari vorig jaar, voor de crisis. In Duitsland waren deelstaatverkiezingen en de gevestigde orde heeft een beukje gekregen. Ook in Duitsland is er 250 miljoen euro in de economie gepompt. Merkel maakt intussen geen haast met heropenen economie. Het kan ook in Nederland gebeuren, dat de gevestigde orde te horen krijgt dat het anders moet.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Wat de ECB besloten heeft is dat er niet zo veel veranderd, behalve dat ze meer obligaties gaan opkopen dan ze al deden, en dat zijn we normaal gaan vinden. Als het mis gaat kun je met een schokeffect proberen te bewerkstelligen dat het weer beter gaat. Maar dat wil niet zeggen dat het probleem is opgelost. Er moet worden gewerkt aan een blijvend herstel. De consequentie van langjarig iets extreems doen is dat mensen zich ernaar gaan gedragen.' De Kort doelt hiermee op dat er niet meer geleend gaat worden dan men had verwacht. Luister ook | Beter van niet Krimp bij de Britten Ook besteedt De Kort nog aandacht aan de Britse economie. Die liet over januari dramatische cijfers zien als gevolg van de lockdown. 'Een goed jaar is 3 procent groei. De Britten hebben nu in januari een krimp van 3 procent, inclusief alle steunmaatregelen. Dan zie je voor de zoveelste keer bevestigd wat zo'n lockdown doet.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het was niet zo nodig, denkt De Kort. En het gaat evenmin in zijn geheel terechtkomen bij de gedupeerden. 'Waarom nog meer geld in die economie pompen? Het is ongeveer negen procent van het Amerikaanse nationale inkomen. De economie is al aan het herstellen, de beperkingen worden al minder, sommige staten zijn al weer open. Waarom nog meer geld?' Niet alleen is het 'other peoples money', zegt De Kort, het geld komt grotendeels terecht bij mensen die het niet nodig hebben. Want bijna iedereen krijgt geld! 'Ook allerlei staten met begrotingstekorten, allerlei steden met begrotingstekorten, iedereen krijgt geld. En als dat geld nou aangewend wordt om de verdiencapaciteit van de Amerikaanse economie te verbeteren, dan is het nog te billijken, maar dit is gewoon tekorten dekken. Hier wordt de Amerikaanse economie niet beter van.' 'Er zal heus wel wat blijven plakken als je zoveel geld in een economie stampt, die economie zal heus wel wat aantrekken - maar die was al aan het verbeteren! Dan het idee dat je met geld strooien de economie kan stimuleren: kijk naar Japan! Het werkt niet, al tien jaar werkt het niet! Het zou beter geweest zijn als ze het niet gedaan zouden hebben.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Alle grote organisaties hanteren drie scenario's en in het meest positieve van de OECD kom je op die 5,6 procent. Maar dat cijfer komt niet uit de eurozone, die draagt daar weinig aan bij. Het gaat wat beter, maar het valt tegen. Evenmin uit Japan, daar gaat het wat beter, maar valt het wel tegen.' Volgens de OESO zijn de VS, China en India de trekkers van de wereldeconomie. Met het steunpakket van Biden van 1.900 miljard dollar gaat de Amerikaanse economie ongelooflijk plussen. 'Voor de VS wordt een serieus herstel verwacht. Ook in China gaat het in 2020 beter dan we dachten - het wordt zelfs helemaal fantastisch denken ze bij de OESO. En India? Dat gaat boomen als nooit tevoren.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Schokken De schokken van de coronacrisis hebben ook een grote invloed op zzp'ers in Nederland. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek is er een recordhoogte bij het aantal stoppende ondernemers het afgelopen jaar, zo'n 89 procent. Toch zijn er ook veel starters voor in de plaats gekomen. 'Een tijdje geleden hebben we gekeken naar faillissementen en dat zijn heel lage aantallen geweest. Stoppen is al helemaal makkelijk als je in je eentje bent en ziet dat het geen zin meer heeft. Dan wikkel je keurig je zaken af en stop je. Het afgelopen jaar zijn heel wat bedrijven overeind gehouden met loonsteun. Waar je natuurlijk ook tegenaan loopt zijn andere lasten zoals huurkosten en zo meer. Het zou me helemaal niets verbazen als nog heel erg veel kleine en middelgrote ondernemingen op het punt staan om te zien dat het ondanks de steun geen zin meer heeft.' Luister terug | Opinie | Kees de Kort | Schok te groot voor OESO-modellen Voorzichtig Alle ballen worden gezet op de vaccins, de get-out-of-jail-cards. 'Als je kijkt wat er internationaal over wordt geschreven, zou ik mijn hoop er niet te hoog op zetten.' En dan zijn er nog de invloeden van de coronacrisis op het vertrouwen van ondernemers en investeerders. 'Wat betekent dat voor het langere termijn perspectief van iedereen die kan investeren? Ik denk dat heel veel ondernemers eerst om zich heen gaan kijken, blij zullen zijn dat ze nog bestaan en weer open mogen. Maar ze gaan geen plannen maken, want wat als er nog een virus komt of nog maatregelen komen. Dus ik denk dat het een traag herstel wordt. Een heel groot deel van het publiek is voorzichtig geworden, dus ook al wordt het sein veilig gegeven, gaan mensen eerst om zich heen kijken. Ook die mensen zitten in hun hoofd met wat er afgelopen jaar is gebeurd. Het idee dat er een explosie van activiteiten gaat komen daar geloof ik helemaal geen moer van. Het gaat echt wel beter, maar de vaart gaat er heel langzaam inkomen.' Luister terug | Wereldeconomie veert sterker op dan verwacht Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor Powell is het dan ook reden om alle coronasteunpakketten door te laten gaan. 'Zijn beleid: steunen, steunen, steunen. Dat wil de Fed doen totdat de arbeidsmarkt weer op het niveau van vorig jaar zit.' En dat betekent gratis geld weggeven en dat zint De Kort totaal niet. 'Het betekent niet dat je het geld dan gratis moet houden en dat je dan dus hypotheken en obligaties moet kopen. Dat is een heel ander verhaal.' Met het weggeven van 'gratis geld', worden er een boel andere risico's gecreëerd, stelt De Kort. 'De bijvangst is bubbels op de financiële markten, exploderende huizenprijzen, sterk stijgende huren. pensioenproblemen, spaarproblemen en ongelijkheid. Er moet gekeken worden naar de consequenties van dat beleid.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En februari ziet er al niet veel beter uit, zegt De Kort. 'De inkoopmanagers uit de dienstverlening en de bouw in Europa zijn allemaal erg somber. We zitten nog steeds in het verslechteringsverhaal in Europa, dus wat betreft al die juichprofeetjes van 'het vaccin gaat ons redden': laten we eerst maar even de neergaande beweging te stoppen voordat we gaan praten over herstelverhalen.' Luister terug | Economische activiteit in VS neemt mondjesmaat toe Steken we de Noordzee over en belanden we met Kees bij de ingestorte autoverkopen in het Verenigd Koninkrijk: die zijn op het niveau terechtgekomen van 1959. En dat heeft ook gevolgen voor de toeleveranciers. En ten slotte China: leuk, zo'n economische groei van 6 procent. Maar is dat mét of zónder kunstgrepen? Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op dit moment wordt er enorm veel geld in de economie gepompt. Wanneer de overheid een stapje terugdoet, krijgt de economische groei weer te maken met een min. Volgens De Kort is het nog maar de vraag of de economie de kracht en het vertrouwen heeft om dit uit zichzelf te compenseren. Verenigd Koninkrijk Ter illustratie wordt het Verenigd Koninkrijk erbij gehaald, dat in het begrotingsjaar 2020 te maken had met een begrotingstekort van 17 procent van het nationaal inkomen. 'Dat kunnen ze niet blijven doen. De verwachting is dat dat in dit begrotingsjaar 10 procent gaat worden. Dit betekent dat er serieus veel minder geld in de economie terecht gaat komen, hoe je het ook draait of keert. Nu is de grote vraag of de Britse economie dit kan compenseren.' Luister terug | Kees de Kort | VS kruipt omhoog, China stagneert De Kort zegt dat bedrijven al een flinke achterstand moeten goedmaken, en daarbij ook nog meer belasting moeten betalen. 'Dat stimuleert niet om eens flink te gaan investeren, zeker met de onzekerheid op termijn. Vorig jaar rond deze tijd hield niemand rekening met consequenties van het virus. Wat als er een nog een virus komt? Ik denk dat de bereidheid om te investeren niet gek groot is. Ik denk dat iedereen in het bedrijfsleven gaat bezuinigen. De toekomst is een stuk onzekerder geworden. Dat is een min voor de toekomstige economische groei.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Naar boven 'De richting van de beweging is langzaam maar zeker omhoog dankzij alle steunmaatregelen, dus de inkoopmanagers van zowel de maak- als de dienstenkant zijn ook wat positiever. De bouwproductiecijfers zijn weer aangetrokken tot op pre-corona-niveau.' Maar er zijn natuurlijk kanttekeningen. Er zijn zo'n 11 miljoen huishoudens die problemen hebben met betalingen, aflossing en rente. 'Elf miljoen huishoudens waar het een moeilijk verhaal wordt en waar huisuitzetting dreigt.' De Amerikaanse regering heeft ook daar weer steunmaatregelen uitgevaardigd, en je mag nu je huis niet uitgezet worden door corona, maar het is natuurlijk wel zo dat allerlei verhuurders en hypotheekvestrekkers hun huur niet krijgen. Het probleem verplaatst zich dus stroomopwaarts. Intussen in China... Intussen komt de slinger van Chinese economie tot stilstand. 'De Chinezen hebben ongelimiteerd geld in de economie gepompt om die op gang te krijgen, de groeicijfers geloof je natuurlijk niet maar het gaat beter dan eerst. Het valt inkoopmanagers in elk geval tegen, de muziek is er helemaal uit aan de maak- en de dienstenkant. Ze zijn uit het dal, maar de Chinezen beginnen zich te realiseren dat ze allerlei kritische grenzen bereiken. Het toezicht op de financiële instellingen wordt dan ook steeds verder verscherpt. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maakkant Aan de maakkant van de economie zijn dan weer betere vooruitzichten op te merken. Dat is ook een gevolg van de lockdowns en bewegingsbeperkingen. 'Er is geld zat, want een heleboel mensen hebben geld en kunnen het niet uitgeven aan bijvoorbeeld vakantie enzovoort. Dus alles wat online besteld kon worden, heeft gouden tijden meegemaakt. Dat heeft natuurlijk ook weer een invloed gehad op het denken bij mensen aan de maakkant van de economie.' Enkele kanttekeningen worden wel gemaakt over schakels in de productieketens waar pijnpunten ontstaan. Luister terug | Kees de Kort | 'Januari verloren, februari verloren' Italië In Italië legt de regering dan weer slechte cijfers voor. 'Het virus is er, dus het is het beleid van de Italiaanse regering dat leidt tot de slechte cijfers. De Italiaanse economie is in 2020 met 9 procent gekrompen. Ondanks dat heeft regering ook begrotingstekort van 9 procent, dus ze hebben er veel geld in gepompt en toch is de economie gekrompen. Geeft alleen maar aan hoe extreem slecht het beleid is als je het zonder die economische steunmaatregelen had moeten doen.' Luister terug | BNR De Wereld | Super Mario gaat Italiaanse toestanden te lijf Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het beleid naar aanleiding van corona heeft geleid naar de economische problemen die nu zijn ontstaan. En nu is beleid en geleend geld nodig om die problemen weer op te lossen. 'Met schulden op zich is niet zoveel mis. Als je daarmee de productie- en verdiencapaciteit van een land verbetert, ga dan je gang. Dat is in principe altijd goed. Op lange termijn heb je daar veel voordeel van. Als je schulden aangaat om op korte termijn de consumptie te onderhouden, dan wordt het verhaal natuurlijk heel anders. Dan krijg je het verhaal van rente- en aflossingsbetalingen.' Luister terug | Biden geeft economie boost Bidens steunpakket Het enorme steunpakket van Amerikaans president Joe Biden is goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden. 'Het is totaal en volkomen onnodig. Het steunprogramma van november-december begint nu pas zijn uitwerking te krijgen. Inkomens in de VS zijn in januari hard gestegen. Iedereen heeft geld gekregen, maar de inkomens stijgen hard en de besteding is achtergebleven. Als je geld krijgt, niet verdient, maar krijgt, dan gaan mensen dingen kopen. Maar verschil tussen stijging inkomen en besteding betekent dat besparingen enorm zijn gestegen. Een deel van de Amerikaanse economie is al open. Als de rest van de economie open gaat, dan kan die besteding al een positief effect hebben op de dienstensector. Dus waarom nu nog een keer 19 miljard dollar in die economie gestampt moet worden, ontgaat mij meer dan volledig.' Luister terug | Joe Biden: harde opstelling tegenover China Turkije China is niet het enige land in de wereld waar de economie is gegroeid in 2020. Het land meldt naast China ook een groei van de economie in 2020 ondanks corona. 'In Turkije hebben ze dan ook gewoon de kredietkraan helemaal opengezet. Ze zijn er nog gekker tegenaan gegaan dan andere landen. Geld geven leidt wel tot beetje groei op korte termijn, maar hoe gaan de Turken al dat geleende geld aflossen? Binnen afzienbare tijd zal er een grote economische crisis ontstaan, want het geld is niet besteedt aan een vergroting van de Turkse productie- en verdiencapaciteit. Nu is het prima, maar binnenkort is het een heel ander verhaal: een economische crisis, mark my words.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

En de dienstenkant van de economie is sowieso al slecht, zegt De Kort, dus dat belooft niet heel veel goeds voor de groei in het eerste kwartaal. 'Daar kunnen we wel een ruim minnetje voor noteren, dat kan haast niet anders. Veel winkels zijn dicht, maar gelukkig voor dat soort bedrijven kunnen ze ook via online hun producten verkopen; dat die verkopen geëxplodeerd zijn is logisch, maar een beetje een winkelstraat, daar is het een vrij trieste bedoening.' Luister terug | Recordkrimp economie over 2020 En dan is er nog altijd het Amerikaanse steunprogramma, dat steeds meer discussie losmaakt nu meer bekend wordt over wie wat krijgt. Nu blijkt dat je als ambtenaar in Florida 10.000 dollar krijgt, terwijl de vraag is of zo wel de mensen worden geholpen die het nodig hebben. 'Iedereen weet dat de Democraten in beide Huizen een meerderheid hebben. Inmiddels is duidelijk dat er grootschalig met geld gesmeten wordt naar organisaties die dat totaal niet nodig hebben.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'En al die jaren zijn ze bezig met andere dingen, met de aandacht afleiden van wat ze eigenlijk zouden moeten doen. En dat afleiden doen ze door groene leningen, steunmaatregelen, klimaatpolitiek. Intussen komt Duitsland met de eerste verwachtingen voor 2020 en zie, het valt mee, het gaat iets minder slecht dan ze dachten, het consumentenvertrouwen is iets minder slecht dan wat gevreesd werd. Maar dat is geen reden tot optimisme: 'het vingerhoedje is pas half vol'. In Nederland lopen de uitstaande belastingschulden van het bedrijfsleven op tot 17 miljard euro en werkt demissionair staatssecretaris van Financiën Hans Vijlbrief aan een plan om 250.000 bedrijven te behoeden voor faillissement na de coronacrisis - kwijtgescholden gaat het niet worden, dus die vooruitzichten blijven somber. En in het Verenigd Koninkrijk, waar de steun opgelopen is tot 15 procent van het GDP begint men zich nu ook af te vragen: hoe lang gaan we door met steunen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

De economie, bedrijven en consumenten hebben die hulp namelijk niet nodig, die zitten niet te wachten op gratis geld. Dat is alleen relevant voor, jawel, de financiële markten. Zowel Powell, als Lagarde, als Suziki - en vrijwel alle centrale bankiers maken die denkfout - halen twee zaken door elkaar: de economie en de financiële markten. Powell praat wel over de economie, maar eigenlijk heeft hij het over de financiële markten. Die wil hij tot iedere prijs tevreden houden. Waar komt dat toch vandaan? Tijd voor een rondje old school, we gaan terug naar 2004/2005. Ook toen was er een kredietexplosie, dat ging 4 á 5 jaar goed en toen implodeerden de banken van de een op de andere dag. Van euforie naar implosie. Wie daarvoor verantwoordelijk was? De centrale bankiers natuurlijk. 'Hun taak is het onder controle houden van het financiële stelsel. Als dat implodeert, is dat een grotesk falen van de centrale banken.' Dat verhaal wordt natuurlijk niet verteld, dat is onder het kleed geveegd. Het bankenstelsel implodeerde, de markten knalden in elkaar, het publiek werd onrustig en daar was de recessie. Centrale bankiers hebben dat verhaal wat anders geïnterpreteerd. Namelijk: de koersdaling heeft geleid tot nervositeit bij het grote publiek en dat leidde tot een recessie. Sindsdien is het parool van de centrale banken: hou de financiële markten tevreden. Met alle perverse gevolgen van dien. Centrale bankiers, er is geen enkele andere beroepsgroep die 15 jaar op rij kan falen en toch zo veel krediet kan hebben. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De lange rente was extreem laag doordat de ECB almaar obligaties opkocht, en die loopt nu een beetje op. En dat kan het economisch herstel in de weg staan. Waar zit de pijn? Volgens De Kort heeft de ECB nooit een fundamenteel onderscheid gemaakt tussen particulieren en bedrijven enerzijds en aan de andere kant speculanten. Fout met de hoofdletter F. Want bedrijven en particulieren denken in termen van toekomstverwachtingen, voor hen is in principe de prijs van geld niet belangrijk. Voor een speculant is dat het dat wél: want hoe goedkoper het geld, hoe meer je kunt lenen om meer te speculeren. Hoe reageert de ECB op die oplopende rente? 'Extend and pretend, delay and pray', zegt De Kort. De ECB schuift de problemen voor zich uit. Waar iedereen leert en op zijn schreden terugkeert, zijn verlies neemt, daar schuift de ECB dit proces voor zich uit. Daarmee doet de ECB precies het omgekeerd van wat zijn taak is: pijn vermijden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Want zo geweldig doet de Amerikaanse economie het niet. 'Ik kan het niet zo goed verklaren, er zijn nog steeds 10 miljoen banen minder dan vorig jaar en ook veel andere cijfers zijn niet op pre-coronaniveau.' Het enthousiasme heeft vast betrekking op het derde grote steunpakket van de Amerikaanse overheid ter waarde van 1900.000 miljard dollar. 'Dat gaat op korte termijn wel een positief effect hebben.' Want niet alleen de door corona getroffenen krijgen geld, iedereen krijgt geld! 'Ook als je niet geraakt bent door corona, als je in de zorg werkt of het onderwijs, uitkeringen worden verhoogd en verlengd, pensioenplannen worden goedgekeurd, alles en iedereen krijgt geld.' Is dat weggegooid geld? 'Als steunmaatregelen en gratis geld een bijdrage leveren aan economische groei, dan zou Japan het het beste doen in de wereld. Als dat recept zou helpen - gratis erin stampen - dan zou Japan met afstand de best draaiende economie ter wereld hebben. Maar we weten dat Japan met afstand de slechtst draaiende economie ter wereld heeft'. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Fed heeft wat dat betreft een dubbel mandaat, zegt De Kort: economische groei én inflatie en de arbeidsmarktsituatie wordt gezien als belangrijke indicator voor het eerste. Met de detailhandelsverkopen van januari zit het opvallend genoeg wel snor, maar ook dat is wel te verklaren. 'Het is opmerkelijk, want november en december waren nog erg verdrietig. Maar dat heeft alles te maken met het steunpatroon.' Luister terug | Kees de Kort | Modderen in de bodemloze put Het laatste steunprogramma werd begin december aangenomen en dat geld komt dan in de weken daarna vrij. En dat is dan weer een reden om te gaan consumeren. 'Maar dat herstel is dus voor een groot gedeelte gefinancierd door steunmaatregelen vanuit de Amerikaanse overheid. En het is niet helemaal toevallig dat er nog steeds discussie is in de regering-Biden over een volgend steunprogramma. En ik waag te betwijfelen of de Amerikaanse economie zonder die steun kan.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Om aan te geven hoeveel dat is, de totale wereldeconomie is ongeveer 95.000 miljard dollar, de uitstaande schuld is met meer dan een kwart gestegen en is nu opgelopen naar 280.000 miljard dollar. Dat is meer dan driemaal het totale GDP. Hoe moet dat verder?' Volgens De Kort doet Nederland het weliswaar relatief goed in wat hij noemt een ontzagwekkende oceaan van schulden, maar is ons land geen eiland. 'Al die landen en banken zijn met elkaar verbonden en als er op een plaats problemen gaan ontstaan, dan krijg je netwerkeffecten die zich door de hele wereldeconomie heen verschuiven.' 'Schuld is niet negatief, zolang je iets met dat geld doet. Maar er is het afgelopen jaar vooral geld geleend om te besteden. Daarmee hou je het economische schip wel drijvend, maar de verdiencapaciteit van economieën en bedrijven wordt niet groter.' 'Hoe gaan we dit terugbrengen naar proporties die hanteerbaar zijn? Dan moet de rente omhoog, alles wat je dan gaat doen heeft onprettige gevolgen. Ga je door, dan zijn de consequenties buitengewoon onprettig, ga je er wat aan doen ook. Maar dat gemodder, er moet een keer gekozen worden - doormodderen zoals Japan of kijken hoe we uit deze bodemloze put komen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat is om verschillende redenen een moeilijk verhaal, zegt De Kort. Want niet alleen worden auto's gemaakt, verzekerd en onderhouden - kortom, niet alleen hangen er andere economische takken van sport aan, het is ook nog eens de maakkant van de economie. En dat was nou juist de kant die, in tegenstelling tot de dienstenklant, het nog relatief goed deed. Opnieuw wordt duidelijk hoe schadelijkheid die bewegingsbeperkingen zijn voor de economieën van de grote Europese landen. 'Januari is verloren, februari is verloren, dat zijn twee hele dikke minnen.' Ook minnen down under. Asutralie was tot voro kort een lucky country, maar nu is het een land van bad luck, geteisterd door centrale bankiers van de Royal Bank of Australia die zeggen dat ze de rente tot 2024 extreem laag gaan houden. En dat is synoniem voor: sparen heeft geen zin, pensioenproblemen, ongelijkheid, een economie die bevriest. 'Bedankt jongens.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De problemen worden intussen alleen nog maar groter. 'De arbeidsmarktcijfers vallen erg mee - Wopke, bedankt! - maar het uitstel van huurbetalingen, belastingbetalingen en rente- en aflossingsbetalingen maakt de last waar ondernemers per maand mee opgezadeld worden hoger. Dat leidt tot faillissementen én tot vertraging van het herstel: je hebt opeens een heel zware rugzak die je mee moet zeulen als de zaak weer wat beter gaat.' Luister terug | Recordkrimp economie over 2020 En daar is vooralsnog geen enkele sprake van, zegt De Kort. Maar gelukkig: er is nog altijd Tsjechië, waar de centrale bank een spiertje licht uitstraalt en nota bene zelf nadenkt! En dat binnen de duistere wereld der centrale banken - een 'gitzwart universum waar domheid heerst'. 'Tsjechië overweegt nu de rente te verhogen. Die is er ook wel krankzinnig laag en het gaat economisch iets beter. Het land laat nu zien dat het ook anders kan en dat is serieus goed nieuws. Het bestáát en dat geeft de burger moed.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Italië kenmerkt zich door verdeeldheid: van boven naar beneden en van links naar rechts. En vroeg of laat komt die verdeeldheid weer naar de oppervlakte. Het te verwachten geld werkt wellicht vertragend op dit proces, denkt De Kort, maar de vooruitzichten zijn somber. 'Draghi is een grote naam, het idee is dat 'ie het goed gedaan heeft. In Italië heeft hij het blijkbaar goed gedaan, en ook in de internationale gemeenschap is hij één van de mysterieuze helden.' Een andere nieuwe held is de nieuwe voorzitter van de Wereldhandelsorganisatie WTO, de Nigeriaanse Ngozi Okonjo. Hoe zal zij varen? 'Internationale organisaties proberen te bewerkstelligen dat mensen en landen gaan samenwerken. De grondgedachte is: hoe meer samenwerking, hoe beter. Internationaal samenwerking heeft lang de politieke agenda beheerst en heeft veel voor elkaar gekregen, maar de laatste jaren zit de klad erin.' Steeds meer landen werken liever over bilaterale sporen. Wat ook een rol speelt in of internationale samenwerking succesvol is: hoe past een binnenland zich aan aan internationale afspraken en samenwerking? Daar schort het nog al eens aan, zegt De Kort. Mooi voorbeeld: Italië. 'Italianen werken overal aan mee, maar doet de noodzakelijke binnenlandse aanpassingen niet. Veel mensen zijn niet bereid om de binnenlandse prijs te betalen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China zegt zelf dat de economie in 2020 met zo'n 2 procent gegroeid is. De Kort gelooft daar niks van. De cijfers over 2020 werden gepresenteerd nadat die over 2019 wat naar beneden waren bijgesteld, zodat het wat makkelijk was om een plus te laten zien. Daarnaast was de kredietverlening van de banken 17 procent hoger dan in 2019. 'Dan weet je ook wel, inclusief begrotingstekorten, dat die economie overspoeld is met geld.' Inflatie Komt nog bij dat China zegt dat er geen inflatie is. Dat past niet bij een economie waarmee het weer wat beter gaat en waar de prijzen dalen. Dat de prijzen dalen wil niet meteen zeggen dat het slecht gaat, maar het is wel een indicatie dat het aan de vraagkant van de economie niet zo hard gaat. Het herstel is aan de maakkant. Nieuwjaar En ook in China is corona voorlopig nog niet onder controle. Vandaag begint het Chinese Nieuwjaar. Dat duurt twee weken en gaat gewoonlijk gepaard met een enorme volksverhuizing. De autoriteiten hebben erop aangedrongen om thuis te blijven, en volgens De Kort helpt het de economie ook al niet als de mensen nu twee weken binnen moeten zitten. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is alsof de fundering van het huis wegrot en je zonnepanelen op het dak zet. Het kan geen kwaad, maar het verandert niets aan de structurele problemen. Meer geld verzacht alleen maar de pijn, maar zorgt niet voor verbetering. Duitsland verlengt nu de lockdown. De min bij de Oosterburen gaat dus groter worden, het herstelverhaal wordt volgens De Kort ook moeizamer en gaat langer duren. Van uitstel komt geen afstel, op een dag komt de rekening. 'De vraag is nu wat de Duitse Wopke Hoekstra gaat doen. Als die gaat compenseren, dan kan de schade beperkt blijven, maar het economisch herstel gaat langer duren, er gaat meer kapot, en het vertraagt ook weer het natuurlijke herstel van de economie. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort is somber over de Amerikaanse vooruitzichten: 43 miljoen Amerikanen krijgen voedselbonnen, het enthousiasme van het MKB ten tijde van Trump is weggezakt: 'Dat zijn indicaties dat het herstel zo'n vaart niet loopt'. Evenmin ziet de macro-econoom enige reden dat de Japanners de slingers gaan ophangen. Dat zal zelfs nog wel even duren: combineer een beperkt coronaprobleem met wanbeleid en een tegenvallende wereldeconomie en je krijgt dalende bestedingen, dalende lonen en een dalende bouw. Ook de Japanse inkoopmanagers laten het hoofd mismoedig hangen en geven slechte laatste cijfers. 'De Japanse economie is niet aan het herstellen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort sombert verder over de economie in 2021: 'De eerste maanden zijn verloren in termen van groei, 2020 was min zeven, 2021 gaat, als alles meezit, ik herhaal: als alles meezit, plus vier procent worden. De krimp wordt niet in 2021 goed gemaakt, dat wordt 2022'. In haar prognoses zegt Lagarde dat zaken als Vergroening en Digitalisering de motoren zullen zijn van de economische groei. Onzin, denkt De Kort. Niet alleen hebben die zaken niets te maken met de motor achter de groei, centrale bankiers begeven zich op het gladde ijs van de 'mission creep'. 'Ze gaan zich bemoeien met allerlei andere dingen. Groen en Digitalisering, daar moeten centrale bankiers zich niet mee bemoeien, die moeten zich bezig houden met rente en inflatie'. Als altijd wijst De Kort op de desastreuze effecten van beleidsmatige keuzes als bewegingsbeperkingen: zelfs in productieland Duitsland zie je dat de cijfers aan de maakkant gaan tegenvallen, de groei begint eruit te lopen. En datzelfde geldt voor het Verenigd Koninkrijk dat niet alleen eerder begon met de lockdown, maar waar 'ie ook beduidend zwaarder is. En de economische realiteit navenant slechter. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De arbeidscijfers van de maanden ervoor zijn zelfs nog verder naar beneden bijgesteld. Absoluut geen positief nieuws, volgens De Kort. 'Er is maar één conclusie mogelijk: de arbeidsmarkt herstelt niét! En niet een klein beetje niet, maar helemaal niet. Dat terwijl er 10 miljoen mensen minder werk hebben dan in pré-corona.' Voor De Kort is het dan ook duidelijk dat het herstel van de VS moeizaam verloopt. 'Dan zou je wel zeggen dat het beter zou gaan met de arbeidsmarkt.' Schulden Ook bij het consumentenkrediet ziet De Kort dat het 'niet goed gaat', maar daar heeft hij wel begrip voor. 'Die moet je altijd in twee poten verdelen. Creditcards en overheidsleningen. De creditcardschuld daalt behoorlijk. Dat komt onder andere door het geld dat de Amerikanen hebben gekregen van de overheid en waarmee ze de creditcardschuld kunnen aflossen. Daar tegenover staat dat de studieschulden en de autoleningen die gegarandeerd worden door de overheid een behoorlijke plus laten zien. Opgeteld is dat verhaal van lenen, lenen, lenen heel anders geworden. Dat komt onder andere door het aflossen van de creditcardschuld', concludeert De Kort. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister terug | Nieuwbouw woningen loopt volgend jaar verder terug Om aan te geven hoe erg het over de hele linie gesteld is: in Spanje is het toerisme in 2020 bijna 80 procent gedaald ten opzichte van een jaar eerder. 'En toerisme is belangrijk voor Spanje, dus dan snap je wel dat dat verschrikkelijke sporen door de Spaanse, maar ook de Franse en Italiaanse economie trekt. Als er maar perspectief is, dan is dat al belangrijk voor ondernemers. Maar ik denk niet dat er een land is waar de beperkingen binnnen afzienbare tijd weer worden opgeheven. Dat maakt het allemaal nog erger.' Lees ook | Kees de Kort | Italië kan niet veranderen Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als een regering valt, worden er verkiezingen uitgeschreven. Maar niet in Italië, daar heeft de president een truc-speciale bedacht: Draghi afstoffen als formateur om met precies hetzelfde parlement een regering te vormen. De Kort heeft daar geen enkel vertrouwen in. 'Draghi heeft een enorme reputatie: in 2012 redde hij de eurozone. Maar zijn echte claim to fame kwam toen 'ie afgelopen jaar steeds meer de rente is gaan verlagen om het economisch herstel op gang te brengen. De financiële markten hebben er vertrouwen in, maar het probleem in Italië is van een heel andere orde. De wereld verandert, technologie, productenpakketten en omgangsvormen veranderen, er komen nieuwe landen bij, landen worden economische sterker of juist zwakker. Daar moet je als samenleving op anticiperen, er moeten ook dingen veranderen en afgebroken.' 'En met name dat hervormingsproces staat al een jaar of 15 à 20 stil, ze hebben zich niet kunnen aanpassen aan een veranderende wereld. Draghi gaat dat niet voor elkaar krijgen. Ze konden iedere keer lenen, lenen lenen om de problemen af te kopen en vooruit te schuiven.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Als mensen vertrouwen hebben in de toekomst, zetten ze makkelijker en meer kinderen op de wereld', zegt De Kort. Het is nog maar een paar jaar geleden dat China de Een-kind-politiek versoepelde, maar toch bleven de geboortecijfers sindsdien dalen. Een indicatie dat het niet goed gaat dus. De voorlopige geboortecijfers over 2020 noemt De Kort ook 'vrij dramatisch', het is een indicatie dat ondanks alle juichverhalen de opgetelde realiteit er heel anders uitziet. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese min is volgens De Kort 0,7 procent lager dan die in het derde kwartaal. 'En realiseer je dat het vierde kwartaal echt goed begon met duidelijke plussen.' Eurostat komt ook met een voorlopige raming voor het hele jaar 2020 voor de eurozone, en ook dat stemt weinig verheugend: een krimp van bijna 7 procent ten opzichte van 2019. 'En dat is inclusief alle maatregelen die genomen zijn.' De Kort voorspelt voor januari een dikke min, voor februari een min die niet veel beter zal zijn en voor het eerste kwartaal, jawel, een dikke min. 'Dat heeft consequenties voor de verwachtingen voor 2021, die kun je dus ook naar beneden bijstellen.' Kunnen we de werkloosheidscijfers dan ook naar beneden bijstellen? Dat cijfer heeft volgens de macro-econoom geen enkele waarde. 'Bedenk dat in het Verenigd Koninkrijk 20 procent van alle werknemers in een of andere NOW-regeling zit, dan heb je het over 5,5 tot 6 miljoen werknemers. Je houdt het schip drijvend, maar wat er daarna komt, daar hoor je niemand over. De discussie blijft: steun, steun, steun.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.