Macro met Boot en Mujagić | BNR

Er is zoveel steun gegeven en geld in de economie gepompt, dat De Kort wel verwacht had dat er hoge groeicijfers te zien waren. 'Dat is helemaal niet zo. De groei in het eerste kwartaal was maar 1,6 procent in het eerste kwartaal van dit jaar ten opzichte van het vierde kwartaal van 2020. Dat vind ik heel erg tegenvallen. Je kan wel geld geven, maar wat ga je er van kopen?' Vraagt de macro-econoom zich af. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens De Kort is er geen enkele 'incentive' meer om je best te doen. 'Je kunt het beter niet goed doen, dan krijg je het geld namelijk zó'. Een ander pijnpuntje is de regeling voor het uitstel van belastingschuldbetalingen. Het klinkt allemaal niet alsof er vertrouwen bestaat in het herstel van de Nederlandse economie, zegt De Kort. Vierde kwartaal Minister Hoekstra hoopt dat de steunmaatregelen in het vierde kwartaal niet meer nodig zijn. Maar, zegt De Kort, het coronavirus volgt een seizoenspatroon. In september en oktober zal het aantal besmettingen weer toenemen. Dan zullen er weer dingen op slot gaan, met alle financiële gevolgen van dien. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hierdoor piept en kraakt het Chinese financiële stelsel enorm. De centrale bank probeert de scherpe kantjes ervan af te slijpen: ze maken zich druk over speculatie in grondstoffen en bemoeien zich met Bitcoin. Ook China zelf ziet dat het financiële stelsel erg kwetsbaar is door de rare dingen die er de afgelopen jaren zijn gebeurd. Dat komt voornamelijk door het vooraf definiëren van een groeicijfer, waaraan vervolgens alles ondergeschikt wordt gemaakt. De afgelopen tien jaar is dit te erg uit te hand gelopen, denkt De Kort. China is nog steeds een opkomende markt en moet daarom steeds gekkere dingen doen om het schip te laten drijven. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'De Britten gaan nu weer open, maar wat blijkt? Ze houden rekening dat het begrotingstekort opnieuw tien procent van het GDP gaat worden. En het geld blijft gratis, de economie is losgelaten, de vaccins zijn afgerond. Ik denk dat er niet veel vertrouwen is dat de economie op eigen benen kan staan. Er is geen vertrouwen dat de economie zelf tractie krijgt. Dit verhaal kun je ook toepassen op andere landen. Ook in Nederland wordt erop gerekend dat het begrotingstekort een procentje of 5 of 6 wordt.' 'Wat is er dan mis met de economie?' vraagt De Kort zich af. 'We zijn in de fuik gezwommen: voor tijd gaan en hopen dat het goed komt. Nou blijkt dat voor tijd gaan betekent dat de problemen groter worden.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Het hersteltempo wordt bepaald door nieuwe maatregelen in relatie tot steunmaatregelen. In de VS is er heel veel geld over de economie uitgestrooid, en dat heeft gewerkt. Dat zie je in die index. In februari en maart dikke plussen, in april zwakt het wat af, voor mei zijn de inkoopmensen heel enthousiast. En dat heeft alles te maken met grote hoeveelheden geld die in de economie gepompt worden in combinatie met maatregelen die teruggeschroefd worden.' Luister terug | Kees de Kort | Een mol in het ECB-bestuur Het omgekeerde is dan ook waar, en het levende bewijs daarvoor is Japan. 'In Japan nemen de besmettingen weer toe, zijn er dus meer beperkingen en zijn ook de inkoopmensen dus negatiever. En dat is een min voor het toekomstige economische verhaal. Wat in Japan ook speelt: de Olympische Spelen. Als je de Japanse pers volgt, zie je dat steeds meer mensen vraagtekens plaatsen bij het laten doorgaan van die spelen. En dat is ook weer een min.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is ook niet geheel toevallig dat de Fed de handen nog altijd van de rente afhoudt. 'Die stortvloed aan geld wordt nog steeds niet breed gedragen, de autonome Amerikaanse groei is nog steeds vrij beperkt. De Fed ziet de cijfers verbeteren, maar is er kennelijk nog niet van overtuigd dat die groeicijfers hoog blijven.' Luister terug | Kees de Kort | Een mol in het ECB-bestuur Wanneer krijgt de Amerikaanse economie voldoende tractie om te zeggen dat die met geen of minder steunmaatregelen af kan? Dat is de vraag die nog blijft hangen. 'Met de helft van de steun was het ook prima gelukt, maar goed, dat is een democratisch proces. Maar de discussie blijft nog steeds hangen. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De financiële sector is daarentegen een heel ander verhaal. 'De schulden, ook die van bedrijven, zijn een probleem geworden en er zijn kwetsbare sectoren in de economie. Dat is allemaal niets nieuws, maar wel voor de ECB . Verder is de positie van de banken is niet zo goed en op de financiële markten is een situatie ontstaan van overwaardering. Voor de ECB is het bijzonder om dit hardop te zeggen, vandaar: team realiteit heeft een mol.' Waar ze zich het meeste zorgen over maken, zijn ontwikkelingen elders. Met name in de VS, waar de inflatie blijft stijgen met mogelijke renteverhogingen tot gevolg. 'In Frankfurt knijpen ze de billen bij elkaar over de mogelijke consequenties daarvan voor de situatie in Europa. Er is namelijk al vaak gebleken dat als er in de VS een spektakel ontstaat, Europa zich daar niet aan kan onttrekken.' Volgens De Kort zijn alle problemen die er nu zijn, een rechtstreeks gevolg van het beleid van de centrale banken. 'Je zou zeggen dat als je een groot rapport maakt, je ook even ingaat op wat jijzelf hebt gedaan de afgelopen jaren. Maar daarover hoor je geen woord.' In plaats daarvan stelt de ECB meer steun en toezicht voor, en wil de organisatie het huidige beleid voortzetten. Dat is een recept voor heel veel ellende, vindt De Kort. De mol heeft dus nog aardig wat werk te verrichten. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook is de conjunctuurklok van het CBS bekend geworden - deze bestaat uit harde data en allerlei vertrouwensindicatoren en hoewel de harde data met vertraging komen ziet De Kort aan de klok dat de stemming verbetert. 'We zijn nog niet terug op het langjarige gemiddelde, maar met name het langzaam maar zeker openleggen van de economie geeft ondernemers en consumenten het idee dat er wat gaat gebeuren.' Kanttekening blijft dat er in Nederland en de eurozone nogal wat bedrijven zijn die heel erg kwetsbaar zijn, maar die overeind gehouden worden door steunmaatregelen. Worden die afgebouwd, dan wordt het spannend hoeveel van die bedrijven het loodje gaan leggen. Hamvraag: wanneer stop je met steunen? Je wint tijd, maar de vraag blijft of er herstel gaat komen. Additioneel probleem: de inflatie loopt op. 'Wat gaat de ECB dan doen? Gaat de rente omhoog? Dat wordt een probleem met al die schulden, dat zien we liever niet.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De grote boosdoener is volgens De Kort vooral de anderhalvemeter-economie. 'Mij valt het nog wel mee. De lockdown was behoorlijk van kracht in het eerste kwartaal. (...) Grote delen van de economie hebben nergens last van: het onderwijs, zorg, overheid en grote bedrijven. Aan de maakkant van de economie gaat het ook best aardig. De economische pijn zit 'm primair in de anderhalvemeter-economie', volgens de macro-econoom, die verwijst naar onder meer de horeca en het toerisme. Luister terug | Demografisch probleem China alsmaar groter Dat de min nog meevalt, is dan weer te danken aan alle steunmaatregelen. 'Die zijn nog steeds allemaal van kracht. Die compenseren voor een heel groot deel de pijn in de anderhalvemeter-economie.' Luister terug | Japan, ons voorland Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

En het was al niet veel in Japan, concludeert de macro-econoom. 'De Japanse economie gaat niet veel bijdragen aan het herstel van de wereldeconomie. Je ziet ook de stemming ontstaan: moeten we wel doorgaan met de Olympische Spelen? Er komt een datum dat er een besluit genomen moet worden.' Luister terug | Demografisch probleem China alsmaar groter Nee, dan China. 'De cijfers uit China zijn natuurlijk fantastisch in vergelijking met vorig jaar, toen China net uit de lockdown kwam. Je zag wel een behoorlijke tweedeling in de cijfers, de cijfers aan de maakkant zijn nog beter dan aan de vraagkant. Je kunt als overheid gewoon opdracht geven, 'Maak dit, maak dat, maak zus, maak zo'. Die investeringen zijn sterk gestegen, maar de vraag is achtergebleven.' Luister terug | Japan, ons voorland Als de groei in China tegenzit, dan zet de overheid 'gewoon de kraan open' en worden er dingen gemaakt. 'En dan zien we straks wel wat we ermee gaan doen. Dat wordt ondersteund door cijfers over de dienstverlening. Er wordt nog steeds heel veel geld geleend, de financiële sector die stijgt veel harder dan de economie.' Waar wij groei krijgen als resultante van beleid, daar zeggen ze in China gewoon: dit willen we hebben. Zowel op korte als op lange termijn is dit schadelijk, zegt De Kort die wijst op de oververhitte Chinese huizenmarkt. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ofwel: is er voldoende tractie in de economie om op eigen kracht verder te gaan. 'Dat is de grote vraag en ik waag ik echt serieus te betwijfelen. Het begrotingstekort is in Nederland een minder groot probleem dan in andere landen, maar het is allemaal tijd winnen en hopen dat het in de tussentijd gebeurt. Maar dat tractieverhaal, dát moet allemaal gebeuren zónder al te veel steun. Je kunt niet zomaar zeggen dat je kunt lenen zolang het geld gratis is. Dat is geen beleid maken.' Luister terug | Kees de Kort | Steun is heroïne In de VS is intussen de inflatie behoorlijk de lucht in geschoten. Daarbij moet je je realiseren dat de economische groei pre-corona al afzwakte. In de VS is het nog gekker geworden: dat overspoelen van de economie met steun leidt tot explosie van de grondstofprijzen, de uitkeringen zijn zo hoog dat je mensen meer moet betalen om ze te laten werken én er zijn verstoringen in de productie- en distributieketens. Dat zijn allemaal tijdelijke effecten.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het gaat met de nationale economie vergeleken met vorig jaar veel beter, maar dat is geen relevante verbetering. Vergeleken met 2019 moet de economie nog uit een diep dal zien te klimmen. Toeristensector gaat 'hoe dan ook' open Zeker de buitenlandse economieën hebben het erg lastig en hopen van de zomer weer toeristen te kunnen ontvangen. Die landen gaan hoe dan ook open. Er is voor hen geen andere optie meer. Landen zoals Italië draaien voor een groot gedeelte op toerisme dus zegt De Kort dat toeristensector daar zich niet meer iets aantrekt aan wat andere landen doen en van de zomer gewoon weer de deuren open zet. Over één gezamenlijke Europese oplossing zoals een coronapaspoort is De Kort duidelijk: Geen mogelijkheid. Belangen liggen te ver uit elkaar. Aantal beschikbare banen VS loopt op Verder wijdt De Kort uit over de status van de arbeidsmarkt in de VS. Het aantal beschikbare banen is torenhoog, maar er wordt niet gesolliciteerd. Sommige staten gaan dit probleem tegen door de corona uitkeringen te schrappen. Een andere oplossing volgens De Kort zou het verhogen van de lonen zijn. Pas als werken meer oplevert dan thuiszitten , gaan mensen aan de slag. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanaf het moment dat China stopte met het eenkindbeleid, werden er alleen maar minder kinderen geboren. 'De geboortecijfers liggen dertig procent lager dan vier à vijf jaar geleden', zegt De Kort. 'De demografische problemen die een jaar of tien geleden al op tafel lagen, worden daardoor per jaar groter. Ik begrijp ook wel waarom, want de huizenprijzen en opvoedingskosten liggen in China liggen erg hoog. Mensen hebben onvoldoende vertrouwen in de toekomst en beginnen daarom minder snel aan kinderen.' Extra spaargeld Het probleem van de lage geboortecijfers is volgens De Kort dat de vergrijzing in China al ver is gevorderd. 'Het aantal bejaarden stijgt explosief. Daar komt bij dat de sociale zekerheid in China niet zo uitgebreid is als in Nederland; ouderen worden minder verzorgd. Zij zijn daardoor genoodzaakt om meer te sparen om hun toekomst veilig te stellen.' Aan de ene kant hebben Chinese jongeren dus weinig vertrouwen in hun toekomst, wat slecht is voor de economie op de korte termijn, en aan de andere kant geven ouderen weinig uit, wat weer slecht is voor de economie op de lange termijn. Ook in de Verenigde Staten relatief weinig baby's geboren. 'Maar daar is nu niet zoveel aan de hand, omdat de gemiddelde bevolking nog vrij jong is', zegt De Kort. 'In onder andere China, Rusland en Italië is de vergrijzing wel al in volle gang, met de maatschappelijke consequenties van dien.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'De Amerikaanse economie is midscheeps geraakt', zegt De Kort en met al die steunplannen lijkt het erop dat de economie zich normaliseert. Grote vraag blijft: komt dat herstel op gang en zet dat echt door? Vanzelfsprekend speelt de arbeidsmarkt daarin een belangrijke rol. 'Vorig jaar rond deze tijd stonden er tientallen miljoenen mensen op straat, dat herstelproces is nu gaan lopen, maar hoeveel banen zijn er in april bijgekomen? Dat is gewoon heel slecht.' Wat is dit? Zet het herstel niet door of is er iets anders aan de hand? Volgens De Kort is het laatste het geval. Waarschijnlijk verdienen mensen meer met niet-werken, dan met werken. 'Uitkeringen zijn verlengd en verhoogd, en voor veel mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt is het interessanter om niet te werken. Er zijn bannen, maar er wordt niet gesolliciteerd.' En dat zal het lastiger maken om de economie weer van een eigen tractie te voorzien. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het gaat dan om vrij grote landen die ook wel economische impact hebben en waar het allemaal wat beter gaat, zoals China, Taiwan, Zuid-Korea en Brazilië. Zeker aan de maakkant gaat het wat beter. Niet zoals in Europa en Amerika, maar toch. Ook aan de dienstenkant zit er wel wat schot in, maar we moeten ons realiseren dat het hele herstelverhaal wel afhangt van hoe diep de crisis is geweest. Luister terug | Kees de Kort | De maakkant is dolenthousiast In de rijke landen is heel veel geld beschikbaar geweest om de pijn te beperken in de vorm van subsidies en steunmaatregelen. Daar bleef de schade dan ook beperkt, terwijl in de grote emerging markets de schade groter was door het ontbreken van die steun. Kleine economieën Maar de echte pijn zit bij de kleine economieën. Uit Amerikaanse onderzoek blijkt dat de schade daar enorm is. In de betreffende landen kwam het voor dat 50 tot 60 procent van de mensen tijdelijk geen baan had. 70 tot 80 procent van de mensen is er economisch op achteruit gegaan, terwijl ze al arm waren. Wereldwijd zijn volgens De Kort honderden miljoenen mensen tijdens de coronapandemie door de armoedegrens gevallen. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En dat valt zelfs Kees de Kort wel wat tegen. 'Aan de dienstenkant wil de stemming er in de eurozone niet echt inkomen. Wat wél interessant is, is dat de inkoopmanagers aan de maakkant meer beginnen te mopperen over de productiebeperkingen, hogere prijzen en goederen die niet geleverd worden. Ik denk dat dat te maken heeft met het fenomeen just in time-delivery.' Dat staat of valt met het idee dat er niet heel veel schokken zijn in de economie.' Luister terug | Kees de Kort | Het valt mee, het valt tegen Je moet immers enigszins kunnen anticiperen op toekomstige gebeurtenissen. Daarbij is overigens de lockdown zélf niet zozeer het probleem: niemand mag tócht iets. 'Het enorme herstel na afloop zet zo'n productie- en distributieketen enorm onder druk. In eerste instantie gaat dat nog wel goed omdat alles een tijdje heeft stilgelegen, maar als die vraag doorzet, komen bedrijven érgens iets te kort. En dan proberen ze tegen elke prijs toch te bemachtigen wat ze nodig hebben.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maar dat komt volgens De Kort alleen maar door de aanhoudende fiscale en monetaire steunmaatregelen en het uitstel van betalingen. Hij zegt het vaker, maar er is niets in veranderd, 'Het is niet het begin van een herstelverhaal.' 'Eerst moeten we herstel zien, en als het openen van de economie tot betere cijfers leidt, moet de overheid een stapje terug doen. Die balans moet gevonden worden.' Valt het mee in Europa, in de VS vindt De Kort de cijfer tegenvallen. de economie is daar met 1,6 procent gegroeid wat opmerkelijk is gezien de ongelooflijke hoeveelheden staatssteun die zowel Trump als Biden in de economie gepompt heeft. 'Bij elkaar 12 á 13 procent van het GDP, de steun in de VS was serieus veel groter dan in Europa.' Een kanttekening is op zijn plaats: 'Het macro plaatje verhult dat het met heel veel Amerikanen weliswaar helemaal fantastisch gaat, maar dat ook in de VS hele grote klappen zijn gevallen en dat ook daar de ongelijkheid aan het exploderen is.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je kan het paard naar de bron brengen, maar het niet dwingen om te drinken. 'Heel weinig bedrijven zeggen: we gaan nu eens lekker investeren. De onzekerheid in termen van economische groei, steunmaatregelen en corona is zo groot, dat je natuurlijk zegt: we gaan eerst even kijken hoe het allemaal verder gaat voor je de beslissing neemt om ergens veel geld in te steken.' De Kort wijst erop dat wanneer bedrijven willen investeren, de prijs van geld niet veel uitmaakt. Het ontbreken van perspectief, maakt dat er geen beweging komt in de kredietverlening. 'Ondertussen wordt het vertrouwen verder onderdrukt. Hele grote groepen mensen zijn voorzichtig geworden.' De bouwproductie in de eurozone in februari toont een sector onder druk. En dan nog de renteverhoging in de emerging markets. 'Dat gebeurt natuurlijk niet uit weelde. Heel veel beleggers en investeerders zijn langzaam maar zeker aan het kijken of die emerging markets nog wel de juiste plaats zijn om te zitten. De consequenties daarvan zijn vrij negatief.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je de vertrouwenscijfers van nu langs die van vóór de coronacrisis legt, dan zie je dat er nog een lange weg te gaan is. Veel Amerikanen hebben in de gaten dat het beter gaat, maar daar is het voorlopig mee gezegd. De bouwcijfers vindt De Kort daarentegen wél interessant. Dat gaat om gratis geld. Er zijn natuurlijk heel veel mensen die totaal geen last van corona hebben gehad. In de bouw zijn er geweldige cijfers. Goed nieuws zou je zeggen, maar toch zijn er nog steeds zorgen. In Australië staan er centrale banken op het menu. Royal Bank of Australia heeft uitspraken gedaan over de toekomstverwachtingen van de Australische economie. Dat ziet er niet onaardig uit, maar toch wil de bank tot en met 2023 gratis geld uit blijven delen. Dat is natuurlijk onbegrijpelijk, want dat zijn maatregelen die van toepassing zijn op crisissituaties. Ondertussen wordt iedere markt op deze aardbodem verstoord met gratis geld. En dan te bedenken dat dit het verhaal is van alle centrale banken die regelmatig onder de loep worden genomen. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De directeur van de Japanse centrale bank is niet uitgelaten over nabije toekomst - hij wordt wat voorzichtiger - maar er zijn pluspunten in zijn beleving. Let op, zegt De Kort, die lichtpuntjes bestaan uit de fiscale en monetaire steun (maar wat daar plus aan is, weet ook niemand) en het feit dat de wereldhandel wat beter gaat. 'De rest zijn de minpunten'. En bedenk: Japan is een land waar de coronaschade meevalt. Het aantal zelfmoorden is veel hoger dan het aantal coronadoden. Het aantal zelfmoorden is zelfs voor Japanse begrippen hoger dan voorgaande jaren. Dat, in combinatie met het lage geboortecijfer, is voor De Kort reden om te denken dat de Japanse bevolking weinig vertrouwen in de toekomst heeft. 'Het perspectief is nog verder uit beeld en de mensen worden depressief.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Fijn voor de Amerikanen hoor, dat ze enorme hoeveelheden geld krijgen, én dat ze het uitgeven. Maar de producenten overtuigt het niet dat het ook duurzaam herstel inluidt, zegt De Kort. 'Als je in de afgelopen zes maanden 2.800 miljard dollar in die economie pompt, zo'n 15 procent van het bruto nationaal inkomen, dan mag je er rustig van uitgaan dat er mooie cijfers komen. Dat kán gewoon niet anders.' Luister terug | Kees de Kort | Steun is heroïne In China kan het nog wat gekker, met een economische groei van 18 procent in het laatste kwartaal - ten opzichte van een jaar geleden. Het zijn getallen die je in de economische geschiedenis zelden tegenkomt. En ze zijn uiteraard enorm vertekend. 'We weten allemaal dat de Chinese economie vorig jaar in februari helemaal stil stond en in maart ook grotendeels. Maar als je een vergelijking maakt met het vierde kwartaal van vorig jaar, is de stijging nog geen procent.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De economie loopt op krukken, zei Lagarde. Inderdaad, repliceert De Kort, de economie liep al tijden lang op monetaire krukken, met de coronacrisis is daar nog een fiscale kruk bijgekomen. En wat gebeurt er als je te lang met krukken loopt? Dan werken je benen niet meer. Kortom: hoe langer de steun duurt, hoe minder waarschijnlijk het is dat de economie nog eigen tractie krijgt. 'Ze heeft dus geen enkel vertrouwen dat die economie op eigen benen kan staan, en terecht! Het hele economische proces bevriest. Want the name of the game is: bedrijven, we laten ze niet vallen als het beter gaat'. Daarmee zwem je volgens De Kort in een fuik: 'Als je stopt vallen dingen om, dat wil je niet dus het wordt groter en gekker. Japan is een mooi voorbeeld van een bevroren economie. Economie is, net als natuur: veranderen, leren en verbeteren.' Maar als je de economie bevriest, is er geen verbetering, geen verandering en als de dynamiek eruit is, neemt het herstelvermogen af. 'Hulp is als heroïne.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet het coronavirus zelf, maar het coronabeleid heeft geleid tot een grote economische crisis, met name in het tweede kwartaal van vorig jaar. 'En er zijn een ongelofelijke hoeveelheid steunmaatregelen door de economie heen gesluisd. Weer meer open gaan en die enorme bedragen aan steun, betekenen dat het weer beter gaat met die economie. Dat is onmiskenbaar.' Dat de cijfers van dit jaar beter zullen zijn dan die van vorig jaar staat dus vast. 'Maar kan zo'n economie ook zonder zulke steunmaatregelen blijven groeien? Dat waag ik te betwijfelen of dat nou wel zo'n vaart gaat lopen.' In China zijn er alvast mooie cijfers, bijvoorbeeld bij de autoverkopen. 'De autoverkopen voor maart dit jaar zijn 75 procent hoger dan vorig jaar. Dat heeft er niet mee te maken dat het dit jaar zo goed gaat, maar met dat het vorig jaar zo slecht ging. En zo gaan we nog maandenlang mooie cijfers zien.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En dat terwijl er nét een grote vermogensbeheerder Archeos Capital omgevallen is. Volgens De Kort doet Powell daar te laconiek over en bagatelliseert hij het gebeurde. Maar als je één kakkerlak hebt, dan heb je er meer, redeneert De Kort. Er zijn dus nog een hele hoop andere hedge funds en financials die op randje omvallen staan. 'Honderd procent zeker. Ik denk dat dit gevaar veel groter is dan Powell denkt'. Want wat Powell ook lijkt te denken: dat het Amerikaanse financiële stelsel een eiland is. Maar als er elders problemen ontstaan, dan wordt het Amerikaanse stelsel daar ook door geraakt. Neem China wat in potentie ook een van het financiële stelsel is. Volgens De Kort heeft China jarenlang economische groei gekocht met geleend geld. 'Dat is een tijd goed gegaan en de groei was indrukwekkend, maar de groei van de schuldenlast was nog veel indrukwekkender. Want voor een eenheid groei heb je op zeker moment steeds meer krediet nodig.' De Chinezen hebben dat volgens de macro-econoom ook wel in de gaten en dus trekken ze de teugels steeds strakker aan. Partijen als het fintechbedrijf AliBaba van Ma dat onlangs een boete kreeg van 3 miljard voelen dat aan den lijve. En daarmee is China in een cirkel beland: meer controle op de financiële sector betekent dat er minder krediet wordt verleend. Dat betekent dat de groei onder druk komt te staan. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Er is 2.500 miljard dollar in de Amerikaanse economie geknikkerd, dat is meer dan 10 procent van het nationaal inkomen. Het is niet heel verrassend dat iemand durft te zeggen dat het binnenkort beter gaat. Maar het is opmerkelijk, hoewel Powell erg enthousiast is over de toekomstige economische ontwikkelingen, zegt hij ook dat geld gratis moet blijven.' 'In mijn wereld is het zo: óf de economie gaat de goede kant op en dan is er geen enkele reden om monetaire crisismaatregelen te handhaven, óf je gelooft niet in het economisch herstel. Als je gaat roepen dat de economie niet tegen 2 à 3 procent kan, dan heb je geen vertrouwen in de economische toekomst.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

We horen weinig van de Chinese financiële sector. Per dag hoor je meer verhalen over maatregelen van de Chinese overheid om die sector onder controle te krijgen. En als ze zich daar zelf zorgen over gaan maken, kan er zomaar geknibbeld worden aan de economische groei. 'Dat je veel strenger bent op het financiële stelsel is goed, maar het heeft wel consequenties op andere terreinen. En die Chinese groei is ook van invloed op de internationale groei.' Luister terug | Kees de Kort | De Fed ziet de economische groei wel zitten Dat geldt ook voor het mensenrechtenverhaal, zegt Kees de Kort. 'Aandacht voor mensenrechten is goed, maar je moet de consequenties wel accepteren.' En die aanvaarding van consequenties, dat geldt ook voor Australië. 'Die jongens daar hebben gewoon besloten dat het geld tot 2023 gratis blijft. Maar tegelijkertijd lopen de huizenprijzen alleen maar uit de hand. Dus je doet iets en dat heeft op andere terreinen consequenties.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook gaat het in deze aflevering over de Japanse economie met een link naar Nederland en de rest van Europa. En wordt het niet tijd om te stoppen met het bombarderen van onze eigen economie? Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens De Kort is het niet verrassend dat de groei naar boven wordt bijgesteld gezien de massale steunmaatregelen van centrale banken en nationale overheden. En waar het volgen de econoom ook aan ontbreekt: een exit. 'Dit jaar wordt fantastisch, volgend jaar wordt ook goed. Dan zou je denken dat er wordt voorgesteld om de maatregelen terug te schalen. Maar nee! Het IMF maakt geen woord vuil aan wanneer overheden een stapje terug gaan zetten.' En wat De Kort helemaal bizar vindt: volgens de Economic Outlook gaat het in de economie steeds beter, terwijl in een andere publicatie, het Global Financial Stability Report, alleen maar sprake is van schulden, problemen en risico's. De linkerhand weet blijkbaar niet wat de rechter doet: in de economie gaat het goed, in het aan de financiële kant gaat het mis. Vreemd, want beide, tegenstrijdige, rapporten komen uit de koker van het IMF. Wel waarschuwen, niks doen 'Ze stippen de risico's wel aan, maar zeggen niet wat de kans op een risico is en wat de consequenties er van kunnen zijn. Wel benoemen, maar er niks mee doen.' Het IMF moet volgens de macro-econoom keuzes maken, maar dat durft het niet. Alle maatregelen die nu genomen moeten worden schaden de economie op korte termijn. In plaats daarvan kiest het IMF ervoor om tijd te winnen. En zo de economische schade op de lange termijn nóg groter te maken. Dat krijg je wanneer IMF-circus om de hete brij blijft dansen. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort denkt dan ook dat het uiteindelijk flink gaat tegen vallen voor de inkoopmanagers. 'Hoe goed gaat het nou in Europa? Ik denk dat het gaat tegenvallen. Desondanks zijn ze wel het beste in Europa. Maar ze hebben het optimisme opgepompt en nog opvallender: de inkoopmanagers uit de opkomende markten van de maakkant, daar zaten al met al de meest teleurstellende cijfers. Het enthousiasme is daar ver te zoeken', merkt De Kort op. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Biden wil de infrastructuur aanpakken en upgraden. Volgens De Kort bedraagt de infrastructuur echter nog geen kwart van het totale bedrag dat uitgetrokken wordt voor steun. Het doet hem denken aan het vorige steunprogramma van 1.900 miljard 'waarvan we zeker weten dat vijftien procent terecht is gekomen bij de mensen die het echt nodig hadden. Het is een vrij zinloos verhaal.' Bovendien is het een verhaal dat zich lastig laat financieren. De belasting voor bedrijven gaat omhoog, maar dat is volgens De Kort volstrekt ontoereikend om dergelijke uitgaven te dekken. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De schokken die we door de coronacrisis moeten verwerken waren niet langzaam maar zekere veranderingen. We hebben te maken met grote schokken. Hoe langer die schokken duren, hoe groter de impact op de psychologische gesteldheid van mensen. Daarom komt er meer aandacht voor, maar die invloeden worden nog niet genoeg meegenomen in de modellen van het economisch herstel, volgens De Kort. En dan is er nog de psychologische impact van de coronacrisis. 'Gaat er geïnvesteerd worden? Ik denk dat daar, met name het investerings- en groeiverhaal, het heel erg vertraagt. Dertien maanden geleden maakte niemand zich zorgen om virussen enzovoort. Het virus zit nu bij iedereen voorin in z'n hoofd, met name het beleid naar aanleiding van het virus. Ieder moment kan er iets gebeuren waardoor alles weer dicht gaat.' Luister terug | Kees de Kort | China kan slecht tegen onprettig nieuws Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort noemt H&M als voorbeeld. Het bedrijf plaatste een tweet over de situatie van de Oeigoeren in China en nu hangt de kledinggigant mogelijk een boycot in China boven het hoofd. 'Bedrijven die moreel hun gelijk willen halen moeten daar de economische prijs voor betalen. Het blijft een eeuwige onderhandeling tussen de koopman en de dominee.' Luister terug | Kees de kort | Belasting kwijtschelden is ook een optie Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Uiteindelijk heeft het bedrijfsleven, vooral dat deel dat afhankelijk is van de anderhalvemetereconomie, het meest aan een open economie. 'Hoe je het ook draait of keert: een economie waarin een bulk van de mensen zijn gang kan gaan, is uiteindelijk voor de economie zelf ook het beste.' Luister terug | Kees de Kort | Cijfers van inkoopmanagers overwegend positief Het begrotingstekort van 34 miljard euro valt nog best mee, als je het vergelijkt met landen als Italië, Spanje en het VK. Maar we zijn er nog allerminst. 'Het kabinet heeft uiteindelijk garant gestaan voor heel veel dingen Daarvan weet je niet wat het allemaal nog gaat kosten. En ik dénk zomaar dat het uitstel van belastingen dat veel bedrijven hebben gekregen, nog niet verrekend is. Dus het zal nog wel meer worden.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kees de Kort houdt een slag om de arm als het gaat over het enthousiasme aan de maakkant. 'Wat mij intrigeert is dat ze aan de maakkant echt dolenthousiast zijn. Maar we hebben gemerkt, als we kijken naar de Dow Jones verkopen, dat de verkoop van duurzame consumptiegoederen onder druk staat. Dat is begrijpelijk. Want in de loop van vorig jaar hadden mensen wel geld, maar de dienstenkant was gesloten. Toen hebben mensen dingen online gekocht. Dus is er een heleboel vraag naar voren gehaald onder het motto: we hebben geld en het kan online. Het enthousiasme aan de maakkant is nu nog steeds torenhoog. Dus ik denk dat daar een kleine tegenvaller kan komen. Het enthousiasme over de toekomst loopt iets te ver vooruit op de realiteit van de ondertussen afnemende verkopen, want: al gekocht.' Luister terug | Kees de Kort | Klaas Knot is een milieugekkie De dienstenkant vangt de hardste klappen op en Kees de Kort denkt niet dat wanneer de dienstensector weer open gaat, er op korte termijn veel herstel zal plaatsvinden. 'Iedereen zegt: er is heel veel geld, dus we gaan weer ongelooflijk veel diensten kopen. Dat waag ik te betwijfelen. Als we kijken naar vakanties bijvoorbeeld. Ga jij vakanties inhalen? Dat geldt ook voor theater en eten. Ga jij inhalen wat je gemist hebt of ga je gewoon weer terug naar het niveau dat je had voordat corona begon? Ik denk dat je na verloop van tijd weer terugvalt in je patroon. Ik geloof niet zo in dat inhaaleffect. De cijfers zullen zeker verbeteren, maar het idee dat de economische groei een enorme boost krijgt, daar geloof ik helemaal niks van.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens De Kort 'realiseert het publiek zich wat er daar gebeurt'. Jesse heeft een lesje gekregen, vindt de macro-econoom. 'Maar wat blijkt nou, Jesse heeft een grote belangrijke vriend: Klaas Knot.' Dat denkt De Kort vanwege het jaarverslag van De Nederlandsche Bank waarin staat: 'We hebben minder dan dertig jaar om in 2050 klimaatneutraal te zijn.' De Kort: 'Ik heb geen idee wat klimaatneutraal is. Je hoeft niet veel verstand van klimaat te hebben om te weten dat die afspraken van Parijs nogal flexibel zijn. Maar sinds wanneer heeft Klaas verstand van het klimaat? Waar bemoeit DNB zich mee?!' DNB waarschuwt dat de klimaatcrisis veel ingrijpender kan worden dan de coronacrisis. 'Dus we hebben moeite om een de economie een jaar vooruit te voorspellen, maar als we niet binnen dertig jaar klimaatneutraal zijn, dan zegt DNB nu al dat we een ingrijpendere crisis kunnen verwachten.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De min heeft volgens De Kort met name betrekking op de duurzame consumptiegoederen als tv, elektronica, kleding en schoenen. Toen de crisis begon, mocht veel niet, maar konden we wel geld uitgeven. Het tweede, derde en vierde kwartaal van 2020 zijn de uitgaven aan die durables dan ook enorm gestegen. Maar dat heeft een grens. 'Op zeker moment heb je al een tv, een pc en van alles nog wat. Er is veel consumptie naar voren gehaald en dat heeft de afgelopen maanden de cijfers positief beïnvloed. Maar nu hebben we het allemaal en wordt het niet meer gekocht. Dan kun je met een gerust hart voorspellen dat februari en maart niet veel beter worden. En dat het eerste kwartaal ook een minnetje gaat worden.' Op het moment dat de economie weer opengaat, kan er zeker meer geconsumeerd worden en dan met name aan de dienstenkant. Maar de grote vraag is: wanneer gaat die economie dan weer open? Overigens kan De Kort zich levendig voorstellen dat niet iedereen een consumptieve inhaalslag gaat maken. Met name freelancers en zzp'ers hebben de schrik goed in de benen en zullen de hand mogelijk op de knip houden. Laat onverlet dat er zeker een reservoir aan uitgestelde consumptie is en dat het herstel er echt wel gaat komen. Het openzetten van de economie wordt echter steeds meer naar achteren geschoven waardoor steeds meer bedrijven het moeilijker en moeilijker krijgen. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort verwacht dan ook dat het geld door blijft stromen in de economie, om zo de boel te verzachten. 'Het zal nog wel doorgaan. Maar het gecompenseer maakt niet alles goed. De loonkosten worden wel gedeeltelijk gedragen, maar huren, aflossing, uitstaande schulden en uitstel van betalingen zijn er ook nog. Hoe langer het duurt, hoe hoger de bedragen worden uitgesteld terugbetaald moeten worden.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Men blijft in dat besmettingenverhaal zitten, zoals De Kort het zegt. 'Alle hoop was gevestigd op dat vaccin, maar we weten allemaal hoe het gaat met het AstraZeneca-verhaal. Iedereen wordt toch wat nerveuzer. Het was de get out of jail free card een paar maanden geleden, maar het feit dat er onrust over is ontstaan, gaat het sentiment natuurlijk geen goed doen. Ik hoop dat je dat wel begrijpt.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort zegt het fascinerend te vinden. Fed-baas Powell heeft ingegrepen toen het mis ging en daarom de rente sterk verlaagd. 'Om de Amerikaanse economie een duw in de goede richting te geven. Maar wat hebben ze beloofd? De komende jaren blijft de rente laag én blijven ze de financiële markten steunen. Dan zou je zeggen: het gaat slecht met de Amerikaanse economie.' En daar wringt de schoen, want het gaat niet zo slecht met de Amerikaanse economie. 'De werkloosheid gaat verder omlaag, de inflatie blijft vrij laag, dat zijn verwachtingen waarmee je thuis kunt komen. Waarom die rente dan laag? En waarom steunen? Het is allemaal bullshit.' 'Voor het eerst in de geschiedenis is de rente naar nul gegaan. Nul is niet normaal, dat is extreem bijzonder. Dat was tot voor kort nooit gebeurd en toch groeide de economie, we doen net alsof de economie niet tegen één, twee, drie procent kan.' Wat De Kort ook dwars zit: Powell rept niet van de negatieve bijvangst waar de macro-econoom altijd op hamert: de zinloosheid van sparen, pensioenproblemen, bubbels op de financiële markten, ongelijkheid én het feit dat de fed zichzelf buitenspel heeft gezet. Want wat als de o zo roze scenario's tegenvallen? Het rentewapen is bot geworden. De Kort denkt dat de fed zichzelf heeft wijsgemaakt dat het belangrijk is de financiële markten te vriend te houden terwijl dat op geen enkele manier de taak is van de monetaire autoriteiten. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De industriële productie blijft achter bij het niveau van een jaar geleden, terwijl het consumentenvertrouwen licht herstelt - logischerwijs, gezien de voorzichtige opening van de economie. Al is ook dat consumentenvertrouwen nog veel lager dan vorig jaar rond deze tijd. En in het aantal uitkeringen is al helemaal geen gunstige ontwikkeling te zien, zegt De Kort. 'Dat zijn echt nog 20 miljoen werklozen, maar ook freelancers en zzp'ers die steun ontvangen uit hoofde van steunprogramma's.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'De verwachting is nu dat de economie zal groeien met 3,8 procent, dat betekent dat volgend jaar om deze tijd de economie van de eurozone nog steeds 2,5 procent kleiner is dan vorig jaar jaar, en dan moet het niet tegen zitten.' Maar dat gaan we waarschijnlijk niet halen, denkt De Kort. Wat volgens hem 'totaal ontbreekt is het idee dat het ook anders kan, dat beleid op mysterieuze wijze niet anders kan. En dat er zo weinig discussie is over ander beleid. Waarom keihard vasthouden aan datgene dat ooit is ingezet en wat blijkbaar een soort natuurkracht is geworden? Er is sprake van een ongelooflijke blikveldvernauwing bij alle verantwoordelijke autoriteiten. De wereld is groter dan oudere mensen met een zwakke gezondheid.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China Het herstel in China is te zien in de vergelijking tussen januari en februari van vorig jaar met dit jaar. 'Bij ons begon de crisis pas eind maart, in China in half januari en het land was helemaal dicht in februari. Het gaat wel beter in China, maar ik denk niet dat het zoveel beter gaat. Er is geen inflatie, maar zelfs een beetje deflatie. De overheid en kredietverlening zijn er vol in gegaan. Dan koop je als het ware groei. De vraag in China is nog steeds: gaat de economie op eigen kracht vooruit of is toch nog steeds steunen, gekke dingen doen en en proberen alles op gang te krijgen.' Luister ook | ECB moet werken aan blijvend herstel Europa In Europa gaat het slechter. 'Europa is het lelijke eendje. Die zijn in december nog begonnen met bewegingsbeperkende lockdowns. In Italie gaan ze de lockdown weer intensiveren, ook tot en met de Paasdagen. In Italië is geen enkele sprake van welk herstel dan ook. In Spanje was de detailhandelsverkoop 10 procent lager dan januari vorig jaar, voor de crisis. In Duitsland waren deelstaatverkiezingen en de gevestigde orde heeft een beukje gekregen. Ook in Duitsland is er 250 miljoen euro in de economie gepompt. Merkel maakt intussen geen haast met heropenen economie. Het kan ook in Nederland gebeuren, dat de gevestigde orde te horen krijgt dat het anders moet.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Wat de ECB besloten heeft is dat er niet zo veel veranderd, behalve dat ze meer obligaties gaan opkopen dan ze al deden, en dat zijn we normaal gaan vinden. Als het mis gaat kun je met een schokeffect proberen te bewerkstelligen dat het weer beter gaat. Maar dat wil niet zeggen dat het probleem is opgelost. Er moet worden gewerkt aan een blijvend herstel. De consequentie van langjarig iets extreems doen is dat mensen zich ernaar gaan gedragen.' De Kort doelt hiermee op dat er niet meer geleend gaat worden dan men had verwacht. Luister ook | Beter van niet Krimp bij de Britten Ook besteedt De Kort nog aandacht aan de Britse economie. Die liet over januari dramatische cijfers zien als gevolg van de lockdown. 'Een goed jaar is 3 procent groei. De Britten hebben nu in januari een krimp van 3 procent, inclusief alle steunmaatregelen. Dan zie je voor de zoveelste keer bevestigd wat zo'n lockdown doet.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het was niet zo nodig, denkt De Kort. En het gaat evenmin in zijn geheel terechtkomen bij de gedupeerden. 'Waarom nog meer geld in die economie pompen? Het is ongeveer negen procent van het Amerikaanse nationale inkomen. De economie is al aan het herstellen, de beperkingen worden al minder, sommige staten zijn al weer open. Waarom nog meer geld?' Niet alleen is het 'other peoples money', zegt De Kort, het geld komt grotendeels terecht bij mensen die het niet nodig hebben. Want bijna iedereen krijgt geld! 'Ook allerlei staten met begrotingstekorten, allerlei steden met begrotingstekorten, iedereen krijgt geld. En als dat geld nou aangewend wordt om de verdiencapaciteit van de Amerikaanse economie te verbeteren, dan is het nog te billijken, maar dit is gewoon tekorten dekken. Hier wordt de Amerikaanse economie niet beter van.' 'Er zal heus wel wat blijven plakken als je zoveel geld in een economie stampt, die economie zal heus wel wat aantrekken - maar die was al aan het verbeteren! Dan het idee dat je met geld strooien de economie kan stimuleren: kijk naar Japan! Het werkt niet, al tien jaar werkt het niet! Het zou beter geweest zijn als ze het niet gedaan zouden hebben.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Alle grote organisaties hanteren drie scenario's en in het meest positieve van de OECD kom je op die 5,6 procent. Maar dat cijfer komt niet uit de eurozone, die draagt daar weinig aan bij. Het gaat wat beter, maar het valt tegen. Evenmin uit Japan, daar gaat het wat beter, maar valt het wel tegen.' Volgens de OESO zijn de VS, China en India de trekkers van de wereldeconomie. Met het steunpakket van Biden van 1.900 miljard dollar gaat de Amerikaanse economie ongelooflijk plussen. 'Voor de VS wordt een serieus herstel verwacht. Ook in China gaat het in 2020 beter dan we dachten - het wordt zelfs helemaal fantastisch denken ze bij de OESO. En India? Dat gaat boomen als nooit tevoren.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Schokken De schokken van de coronacrisis hebben ook een grote invloed op zzp'ers in Nederland. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek is er een recordhoogte bij het aantal stoppende ondernemers het afgelopen jaar, zo'n 89 procent. Toch zijn er ook veel starters voor in de plaats gekomen. 'Een tijdje geleden hebben we gekeken naar faillissementen en dat zijn heel lage aantallen geweest. Stoppen is al helemaal makkelijk als je in je eentje bent en ziet dat het geen zin meer heeft. Dan wikkel je keurig je zaken af en stop je. Het afgelopen jaar zijn heel wat bedrijven overeind gehouden met loonsteun. Waar je natuurlijk ook tegenaan loopt zijn andere lasten zoals huurkosten en zo meer. Het zou me helemaal niets verbazen als nog heel erg veel kleine en middelgrote ondernemingen op het punt staan om te zien dat het ondanks de steun geen zin meer heeft.' Luister terug | Opinie | Kees de Kort | Schok te groot voor OESO-modellen Voorzichtig Alle ballen worden gezet op de vaccins, de get-out-of-jail-cards. 'Als je kijkt wat er internationaal over wordt geschreven, zou ik mijn hoop er niet te hoog op zetten.' En dan zijn er nog de invloeden van de coronacrisis op het vertrouwen van ondernemers en investeerders. 'Wat betekent dat voor het langere termijn perspectief van iedereen die kan investeren? Ik denk dat heel veel ondernemers eerst om zich heen gaan kijken, blij zullen zijn dat ze nog bestaan en weer open mogen. Maar ze gaan geen plannen maken, want wat als er nog een virus komt of nog maatregelen komen. Dus ik denk dat het een traag herstel wordt. Een heel groot deel van het publiek is voorzichtig geworden, dus ook al wordt het sein veilig gegeven, gaan mensen eerst om zich heen kijken. Ook die mensen zitten in hun hoofd met wat er afgelopen jaar is gebeurd. Het idee dat er een explosie van activiteiten gaat komen daar geloof ik helemaal geen moer van. Het gaat echt wel beter, maar de vaart gaat er heel langzaam inkomen.' Luister terug | Wereldeconomie veert sterker op dan verwacht Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor Powell is het dan ook reden om alle coronasteunpakketten door te laten gaan. 'Zijn beleid: steunen, steunen, steunen. Dat wil de Fed doen totdat de arbeidsmarkt weer op het niveau van vorig jaar zit.' En dat betekent gratis geld weggeven en dat zint De Kort totaal niet. 'Het betekent niet dat je het geld dan gratis moet houden en dat je dan dus hypotheken en obligaties moet kopen. Dat is een heel ander verhaal.' Met het weggeven van 'gratis geld', worden er een boel andere risico's gecreëerd, stelt De Kort. 'De bijvangst is bubbels op de financiële markten, exploderende huizenprijzen, sterk stijgende huren. pensioenproblemen, spaarproblemen en ongelijkheid. Er moet gekeken worden naar de consequenties van dat beleid.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En februari ziet er al niet veel beter uit, zegt De Kort. 'De inkoopmanagers uit de dienstverlening en de bouw in Europa zijn allemaal erg somber. We zitten nog steeds in het verslechteringsverhaal in Europa, dus wat betreft al die juichprofeetjes van 'het vaccin gaat ons redden': laten we eerst maar even de neergaande beweging te stoppen voordat we gaan praten over herstelverhalen.' Luister terug | Economische activiteit in VS neemt mondjesmaat toe Steken we de Noordzee over en belanden we met Kees bij de ingestorte autoverkopen in het Verenigd Koninkrijk: die zijn op het niveau terechtgekomen van 1959. En dat heeft ook gevolgen voor de toeleveranciers. En ten slotte China: leuk, zo'n economische groei van 6 procent. Maar is dat mét of zónder kunstgrepen? Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op dit moment wordt er enorm veel geld in de economie gepompt. Wanneer de overheid een stapje terugdoet, krijgt de economische groei weer te maken met een min. Volgens De Kort is het nog maar de vraag of de economie de kracht en het vertrouwen heeft om dit uit zichzelf te compenseren. Verenigd Koninkrijk Ter illustratie wordt het Verenigd Koninkrijk erbij gehaald, dat in het begrotingsjaar 2020 te maken had met een begrotingstekort van 17 procent van het nationaal inkomen. 'Dat kunnen ze niet blijven doen. De verwachting is dat dat in dit begrotingsjaar 10 procent gaat worden. Dit betekent dat er serieus veel minder geld in de economie terecht gaat komen, hoe je het ook draait of keert. Nu is de grote vraag of de Britse economie dit kan compenseren.' Luister terug | Kees de Kort | VS kruipt omhoog, China stagneert De Kort zegt dat bedrijven al een flinke achterstand moeten goedmaken, en daarbij ook nog meer belasting moeten betalen. 'Dat stimuleert niet om eens flink te gaan investeren, zeker met de onzekerheid op termijn. Vorig jaar rond deze tijd hield niemand rekening met consequenties van het virus. Wat als er een nog een virus komt? Ik denk dat de bereidheid om te investeren niet gek groot is. Ik denk dat iedereen in het bedrijfsleven gaat bezuinigen. De toekomst is een stuk onzekerder geworden. Dat is een min voor de toekomstige economische groei.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Naar boven 'De richting van de beweging is langzaam maar zeker omhoog dankzij alle steunmaatregelen, dus de inkoopmanagers van zowel de maak- als de dienstenkant zijn ook wat positiever. De bouwproductiecijfers zijn weer aangetrokken tot op pre-corona-niveau.' Maar er zijn natuurlijk kanttekeningen. Er zijn zo'n 11 miljoen huishoudens die problemen hebben met betalingen, aflossing en rente. 'Elf miljoen huishoudens waar het een moeilijk verhaal wordt en waar huisuitzetting dreigt.' De Amerikaanse regering heeft ook daar weer steunmaatregelen uitgevaardigd, en je mag nu je huis niet uitgezet worden door corona, maar het is natuurlijk wel zo dat allerlei verhuurders en hypotheekvestrekkers hun huur niet krijgen. Het probleem verplaatst zich dus stroomopwaarts. Intussen in China... Intussen komt de slinger van Chinese economie tot stilstand. 'De Chinezen hebben ongelimiteerd geld in de economie gepompt om die op gang te krijgen, de groeicijfers geloof je natuurlijk niet maar het gaat beter dan eerst. Het valt inkoopmanagers in elk geval tegen, de muziek is er helemaal uit aan de maak- en de dienstenkant. Ze zijn uit het dal, maar de Chinezen beginnen zich te realiseren dat ze allerlei kritische grenzen bereiken. Het toezicht op de financiële instellingen wordt dan ook steeds verder verscherpt. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.