Macro met Boot en Mujagić | BNR

Maakkant Aan de maakkant van de economie zijn dan weer betere vooruitzichten op te merken. Dat is ook een gevolg van de lockdowns en bewegingsbeperkingen. 'Er is geld zat, want een heleboel mensen hebben geld en kunnen het niet uitgeven aan bijvoorbeeld vakantie enzovoort. Dus alles wat online besteld kon worden, heeft gouden tijden meegemaakt. Dat heeft natuurlijk ook weer een invloed gehad op het denken bij mensen aan de maakkant van de economie.' Enkele kanttekeningen worden wel gemaakt over schakels in de productieketens waar pijnpunten ontstaan. Luister terug | Kees de Kort | 'Januari verloren, februari verloren' Italië In Italië legt de regering dan weer slechte cijfers voor. 'Het virus is er, dus het is het beleid van de Italiaanse regering dat leidt tot de slechte cijfers. De Italiaanse economie is in 2020 met 9 procent gekrompen. Ondanks dat heeft regering ook begrotingstekort van 9 procent, dus ze hebben er veel geld in gepompt en toch is de economie gekrompen. Geeft alleen maar aan hoe extreem slecht het beleid is als je het zonder die economische steunmaatregelen had moeten doen.' Luister terug | BNR De Wereld | Super Mario gaat Italiaanse toestanden te lijf Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het beleid naar aanleiding van corona heeft geleid naar de economische problemen die nu zijn ontstaan. En nu is beleid en geleend geld nodig om die problemen weer op te lossen. 'Met schulden op zich is niet zoveel mis. Als je daarmee de productie- en verdiencapaciteit van een land verbetert, ga dan je gang. Dat is in principe altijd goed. Op lange termijn heb je daar veel voordeel van. Als je schulden aangaat om op korte termijn de consumptie te onderhouden, dan wordt het verhaal natuurlijk heel anders. Dan krijg je het verhaal van rente- en aflossingsbetalingen.' Luister terug | Biden geeft economie boost Bidens steunpakket Het enorme steunpakket van Amerikaans president Joe Biden is goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden. 'Het is totaal en volkomen onnodig. Het steunprogramma van november-december begint nu pas zijn uitwerking te krijgen. Inkomens in de VS zijn in januari hard gestegen. Iedereen heeft geld gekregen, maar de inkomens stijgen hard en de besteding is achtergebleven. Als je geld krijgt, niet verdient, maar krijgt, dan gaan mensen dingen kopen. Maar verschil tussen stijging inkomen en besteding betekent dat besparingen enorm zijn gestegen. Een deel van de Amerikaanse economie is al open. Als de rest van de economie open gaat, dan kan die besteding al een positief effect hebben op de dienstensector. Dus waarom nu nog een keer 19 miljard dollar in die economie gestampt moet worden, ontgaat mij meer dan volledig.' Luister terug | Joe Biden: harde opstelling tegenover China Turkije China is niet het enige land in de wereld waar de economie is gegroeid in 2020. Het land meldt naast China ook een groei van de economie in 2020 ondanks corona. 'In Turkije hebben ze dan ook gewoon de kredietkraan helemaal opengezet. Ze zijn er nog gekker tegenaan gegaan dan andere landen. Geld geven leidt wel tot beetje groei op korte termijn, maar hoe gaan de Turken al dat geleende geld aflossen? Binnen afzienbare tijd zal er een grote economische crisis ontstaan, want het geld is niet besteedt aan een vergroting van de Turkse productie- en verdiencapaciteit. Nu is het prima, maar binnenkort is het een heel ander verhaal: een economische crisis, mark my words.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

En de dienstenkant van de economie is sowieso al slecht, zegt De Kort, dus dat belooft niet heel veel goeds voor de groei in het eerste kwartaal. 'Daar kunnen we wel een ruim minnetje voor noteren, dat kan haast niet anders. Veel winkels zijn dicht, maar gelukkig voor dat soort bedrijven kunnen ze ook via online hun producten verkopen; dat die verkopen geëxplodeerd zijn is logisch, maar een beetje een winkelstraat, daar is het een vrij trieste bedoening.' Luister terug | Recordkrimp economie over 2020 En dan is er nog altijd het Amerikaanse steunprogramma, dat steeds meer discussie losmaakt nu meer bekend wordt over wie wat krijgt. Nu blijkt dat je als ambtenaar in Florida 10.000 dollar krijgt, terwijl de vraag is of zo wel de mensen worden geholpen die het nodig hebben. 'Iedereen weet dat de Democraten in beide Huizen een meerderheid hebben. Inmiddels is duidelijk dat er grootschalig met geld gesmeten wordt naar organisaties die dat totaal niet nodig hebben.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'En al die jaren zijn ze bezig met andere dingen, met de aandacht afleiden van wat ze eigenlijk zouden moeten doen. En dat afleiden doen ze door groene leningen, steunmaatregelen, klimaatpolitiek. Intussen komt Duitsland met de eerste verwachtingen voor 2020 en zie, het valt mee, het gaat iets minder slecht dan ze dachten, het consumentenvertrouwen is iets minder slecht dan wat gevreesd werd. Maar dat is geen reden tot optimisme: 'het vingerhoedje is pas half vol'. In Nederland lopen de uitstaande belastingschulden van het bedrijfsleven op tot 17 miljard euro en werkt demissionair staatssecretaris van Financiën Hans Vijlbrief aan een plan om 250.000 bedrijven te behoeden voor faillissement na de coronacrisis - kwijtgescholden gaat het niet worden, dus die vooruitzichten blijven somber. En in het Verenigd Koninkrijk, waar de steun opgelopen is tot 15 procent van het GDP begint men zich nu ook af te vragen: hoe lang gaan we door met steunen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

De economie, bedrijven en consumenten hebben die hulp namelijk niet nodig, die zitten niet te wachten op gratis geld. Dat is alleen relevant voor, jawel, de financiële markten. Zowel Powell, als Lagarde, als Suziki - en vrijwel alle centrale bankiers maken die denkfout - halen twee zaken door elkaar: de economie en de financiële markten. Powell praat wel over de economie, maar eigenlijk heeft hij het over de financiële markten. Die wil hij tot iedere prijs tevreden houden. Waar komt dat toch vandaan? Tijd voor een rondje old school, we gaan terug naar 2004/2005. Ook toen was er een kredietexplosie, dat ging 4 á 5 jaar goed en toen implodeerden de banken van de een op de andere dag. Van euforie naar implosie. Wie daarvoor verantwoordelijk was? De centrale bankiers natuurlijk. 'Hun taak is het onder controle houden van het financiële stelsel. Als dat implodeert, is dat een grotesk falen van de centrale banken.' Dat verhaal wordt natuurlijk niet verteld, dat is onder het kleed geveegd. Het bankenstelsel implodeerde, de markten knalden in elkaar, het publiek werd onrustig en daar was de recessie. Centrale bankiers hebben dat verhaal wat anders geïnterpreteerd. Namelijk: de koersdaling heeft geleid tot nervositeit bij het grote publiek en dat leidde tot een recessie. Sindsdien is het parool van de centrale banken: hou de financiële markten tevreden. Met alle perverse gevolgen van dien. Centrale bankiers, er is geen enkele andere beroepsgroep die 15 jaar op rij kan falen en toch zo veel krediet kan hebben. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De lange rente was extreem laag doordat de ECB almaar obligaties opkocht, en die loopt nu een beetje op. En dat kan het economisch herstel in de weg staan. Waar zit de pijn? Volgens De Kort heeft de ECB nooit een fundamenteel onderscheid gemaakt tussen particulieren en bedrijven enerzijds en aan de andere kant speculanten. Fout met de hoofdletter F. Want bedrijven en particulieren denken in termen van toekomstverwachtingen, voor hen is in principe de prijs van geld niet belangrijk. Voor een speculant is dat het dat wél: want hoe goedkoper het geld, hoe meer je kunt lenen om meer te speculeren. Hoe reageert de ECB op die oplopende rente? 'Extend and pretend, delay and pray', zegt De Kort. De ECB schuift de problemen voor zich uit. Waar iedereen leert en op zijn schreden terugkeert, zijn verlies neemt, daar schuift de ECB dit proces voor zich uit. Daarmee doet de ECB precies het omgekeerd van wat zijn taak is: pijn vermijden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Want zo geweldig doet de Amerikaanse economie het niet. 'Ik kan het niet zo goed verklaren, er zijn nog steeds 10 miljoen banen minder dan vorig jaar en ook veel andere cijfers zijn niet op pre-coronaniveau.' Het enthousiasme heeft vast betrekking op het derde grote steunpakket van de Amerikaanse overheid ter waarde van 1900.000 miljard dollar. 'Dat gaat op korte termijn wel een positief effect hebben.' Want niet alleen de door corona getroffenen krijgen geld, iedereen krijgt geld! 'Ook als je niet geraakt bent door corona, als je in de zorg werkt of het onderwijs, uitkeringen worden verhoogd en verlengd, pensioenplannen worden goedgekeurd, alles en iedereen krijgt geld.' Is dat weggegooid geld? 'Als steunmaatregelen en gratis geld een bijdrage leveren aan economische groei, dan zou Japan het het beste doen in de wereld. Als dat recept zou helpen - gratis erin stampen - dan zou Japan met afstand de best draaiende economie ter wereld hebben. Maar we weten dat Japan met afstand de slechtst draaiende economie ter wereld heeft'. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Fed heeft wat dat betreft een dubbel mandaat, zegt De Kort: economische groei én inflatie en de arbeidsmarktsituatie wordt gezien als belangrijke indicator voor het eerste. Met de detailhandelsverkopen van januari zit het opvallend genoeg wel snor, maar ook dat is wel te verklaren. 'Het is opmerkelijk, want november en december waren nog erg verdrietig. Maar dat heeft alles te maken met het steunpatroon.' Luister terug | Kees de Kort | Modderen in de bodemloze put Het laatste steunprogramma werd begin december aangenomen en dat geld komt dan in de weken daarna vrij. En dat is dan weer een reden om te gaan consumeren. 'Maar dat herstel is dus voor een groot gedeelte gefinancierd door steunmaatregelen vanuit de Amerikaanse overheid. En het is niet helemaal toevallig dat er nog steeds discussie is in de regering-Biden over een volgend steunprogramma. En ik waag te betwijfelen of de Amerikaanse economie zonder die steun kan.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Om aan te geven hoeveel dat is, de totale wereldeconomie is ongeveer 95.000 miljard dollar, de uitstaande schuld is met meer dan een kwart gestegen en is nu opgelopen naar 280.000 miljard dollar. Dat is meer dan driemaal het totale GDP. Hoe moet dat verder?' Volgens De Kort doet Nederland het weliswaar relatief goed in wat hij noemt een ontzagwekkende oceaan van schulden, maar is ons land geen eiland. 'Al die landen en banken zijn met elkaar verbonden en als er op een plaats problemen gaan ontstaan, dan krijg je netwerkeffecten die zich door de hele wereldeconomie heen verschuiven.' 'Schuld is niet negatief, zolang je iets met dat geld doet. Maar er is het afgelopen jaar vooral geld geleend om te besteden. Daarmee hou je het economische schip wel drijvend, maar de verdiencapaciteit van economieën en bedrijven wordt niet groter.' 'Hoe gaan we dit terugbrengen naar proporties die hanteerbaar zijn? Dan moet de rente omhoog, alles wat je dan gaat doen heeft onprettige gevolgen. Ga je door, dan zijn de consequenties buitengewoon onprettig, ga je er wat aan doen ook. Maar dat gemodder, er moet een keer gekozen worden - doormodderen zoals Japan of kijken hoe we uit deze bodemloze put komen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat is om verschillende redenen een moeilijk verhaal, zegt De Kort. Want niet alleen worden auto's gemaakt, verzekerd en onderhouden - kortom, niet alleen hangen er andere economische takken van sport aan, het is ook nog eens de maakkant van de economie. En dat was nou juist de kant die, in tegenstelling tot de dienstenklant, het nog relatief goed deed. Opnieuw wordt duidelijk hoe schadelijkheid die bewegingsbeperkingen zijn voor de economieën van de grote Europese landen. 'Januari is verloren, februari is verloren, dat zijn twee hele dikke minnen.' Ook minnen down under. Asutralie was tot voro kort een lucky country, maar nu is het een land van bad luck, geteisterd door centrale bankiers van de Royal Bank of Australia die zeggen dat ze de rente tot 2024 extreem laag gaan houden. En dat is synoniem voor: sparen heeft geen zin, pensioenproblemen, ongelijkheid, een economie die bevriest. 'Bedankt jongens.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De problemen worden intussen alleen nog maar groter. 'De arbeidsmarktcijfers vallen erg mee - Wopke, bedankt! - maar het uitstel van huurbetalingen, belastingbetalingen en rente- en aflossingsbetalingen maakt de last waar ondernemers per maand mee opgezadeld worden hoger. Dat leidt tot faillissementen én tot vertraging van het herstel: je hebt opeens een heel zware rugzak die je mee moet zeulen als de zaak weer wat beter gaat.' Luister terug | Recordkrimp economie over 2020 En daar is vooralsnog geen enkele sprake van, zegt De Kort. Maar gelukkig: er is nog altijd Tsjechië, waar de centrale bank een spiertje licht uitstraalt en nota bene zelf nadenkt! En dat binnen de duistere wereld der centrale banken - een 'gitzwart universum waar domheid heerst'. 'Tsjechië overweegt nu de rente te verhogen. Die is er ook wel krankzinnig laag en het gaat economisch iets beter. Het land laat nu zien dat het ook anders kan en dat is serieus goed nieuws. Het bestáát en dat geeft de burger moed.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Italië kenmerkt zich door verdeeldheid: van boven naar beneden en van links naar rechts. En vroeg of laat komt die verdeeldheid weer naar de oppervlakte. Het te verwachten geld werkt wellicht vertragend op dit proces, denkt De Kort, maar de vooruitzichten zijn somber. 'Draghi is een grote naam, het idee is dat 'ie het goed gedaan heeft. In Italië heeft hij het blijkbaar goed gedaan, en ook in de internationale gemeenschap is hij één van de mysterieuze helden.' Een andere nieuwe held is de nieuwe voorzitter van de Wereldhandelsorganisatie WTO, de Nigeriaanse Ngozi Okonjo. Hoe zal zij varen? 'Internationale organisaties proberen te bewerkstelligen dat mensen en landen gaan samenwerken. De grondgedachte is: hoe meer samenwerking, hoe beter. Internationaal samenwerking heeft lang de politieke agenda beheerst en heeft veel voor elkaar gekregen, maar de laatste jaren zit de klad erin.' Steeds meer landen werken liever over bilaterale sporen. Wat ook een rol speelt in of internationale samenwerking succesvol is: hoe past een binnenland zich aan aan internationale afspraken en samenwerking? Daar schort het nog al eens aan, zegt De Kort. Mooi voorbeeld: Italië. 'Italianen werken overal aan mee, maar doet de noodzakelijke binnenlandse aanpassingen niet. Veel mensen zijn niet bereid om de binnenlandse prijs te betalen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China zegt zelf dat de economie in 2020 met zo'n 2 procent gegroeid is. De Kort gelooft daar niks van. De cijfers over 2020 werden gepresenteerd nadat die over 2019 wat naar beneden waren bijgesteld, zodat het wat makkelijk was om een plus te laten zien. Daarnaast was de kredietverlening van de banken 17 procent hoger dan in 2019. 'Dan weet je ook wel, inclusief begrotingstekorten, dat die economie overspoeld is met geld.' Inflatie Komt nog bij dat China zegt dat er geen inflatie is. Dat past niet bij een economie waarmee het weer wat beter gaat en waar de prijzen dalen. Dat de prijzen dalen wil niet meteen zeggen dat het slecht gaat, maar het is wel een indicatie dat het aan de vraagkant van de economie niet zo hard gaat. Het herstel is aan de maakkant. Nieuwjaar En ook in China is corona voorlopig nog niet onder controle. Vandaag begint het Chinese Nieuwjaar. Dat duurt twee weken en gaat gewoonlijk gepaard met een enorme volksverhuizing. De autoriteiten hebben erop aangedrongen om thuis te blijven, en volgens De Kort helpt het de economie ook al niet als de mensen nu twee weken binnen moeten zitten. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is alsof de fundering van het huis wegrot en je zonnepanelen op het dak zet. Het kan geen kwaad, maar het verandert niets aan de structurele problemen. Meer geld verzacht alleen maar de pijn, maar zorgt niet voor verbetering. Duitsland verlengt nu de lockdown. De min bij de Oosterburen gaat dus groter worden, het herstelverhaal wordt volgens De Kort ook moeizamer en gaat langer duren. Van uitstel komt geen afstel, op een dag komt de rekening. 'De vraag is nu wat de Duitse Wopke Hoekstra gaat doen. Als die gaat compenseren, dan kan de schade beperkt blijven, maar het economisch herstel gaat langer duren, er gaat meer kapot, en het vertraagt ook weer het natuurlijke herstel van de economie. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort is somber over de Amerikaanse vooruitzichten: 43 miljoen Amerikanen krijgen voedselbonnen, het enthousiasme van het MKB ten tijde van Trump is weggezakt: 'Dat zijn indicaties dat het herstel zo'n vaart niet loopt'. Evenmin ziet de macro-econoom enige reden dat de Japanners de slingers gaan ophangen. Dat zal zelfs nog wel even duren: combineer een beperkt coronaprobleem met wanbeleid en een tegenvallende wereldeconomie en je krijgt dalende bestedingen, dalende lonen en een dalende bouw. Ook de Japanse inkoopmanagers laten het hoofd mismoedig hangen en geven slechte laatste cijfers. 'De Japanse economie is niet aan het herstellen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort sombert verder over de economie in 2021: 'De eerste maanden zijn verloren in termen van groei, 2020 was min zeven, 2021 gaat, als alles meezit, ik herhaal: als alles meezit, plus vier procent worden. De krimp wordt niet in 2021 goed gemaakt, dat wordt 2022'. In haar prognoses zegt Lagarde dat zaken als Vergroening en Digitalisering de motoren zullen zijn van de economische groei. Onzin, denkt De Kort. Niet alleen hebben die zaken niets te maken met de motor achter de groei, centrale bankiers begeven zich op het gladde ijs van de 'mission creep'. 'Ze gaan zich bemoeien met allerlei andere dingen. Groen en Digitalisering, daar moeten centrale bankiers zich niet mee bemoeien, die moeten zich bezig houden met rente en inflatie'. Als altijd wijst De Kort op de desastreuze effecten van beleidsmatige keuzes als bewegingsbeperkingen: zelfs in productieland Duitsland zie je dat de cijfers aan de maakkant gaan tegenvallen, de groei begint eruit te lopen. En datzelfde geldt voor het Verenigd Koninkrijk dat niet alleen eerder begon met de lockdown, maar waar 'ie ook beduidend zwaarder is. En de economische realiteit navenant slechter. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De arbeidscijfers van de maanden ervoor zijn zelfs nog verder naar beneden bijgesteld. Absoluut geen positief nieuws, volgens De Kort. 'Er is maar één conclusie mogelijk: de arbeidsmarkt herstelt niét! En niet een klein beetje niet, maar helemaal niet. Dat terwijl er 10 miljoen mensen minder werk hebben dan in pré-corona.' Voor De Kort is het dan ook duidelijk dat het herstel van de VS moeizaam verloopt. 'Dan zou je wel zeggen dat het beter zou gaan met de arbeidsmarkt.' Schulden Ook bij het consumentenkrediet ziet De Kort dat het 'niet goed gaat', maar daar heeft hij wel begrip voor. 'Die moet je altijd in twee poten verdelen. Creditcards en overheidsleningen. De creditcardschuld daalt behoorlijk. Dat komt onder andere door het geld dat de Amerikanen hebben gekregen van de overheid en waarmee ze de creditcardschuld kunnen aflossen. Daar tegenover staat dat de studieschulden en de autoleningen die gegarandeerd worden door de overheid een behoorlijke plus laten zien. Opgeteld is dat verhaal van lenen, lenen, lenen heel anders geworden. Dat komt onder andere door het aflossen van de creditcardschuld', concludeert De Kort. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister terug | Nieuwbouw woningen loopt volgend jaar verder terug Om aan te geven hoe erg het over de hele linie gesteld is: in Spanje is het toerisme in 2020 bijna 80 procent gedaald ten opzichte van een jaar eerder. 'En toerisme is belangrijk voor Spanje, dus dan snap je wel dat dat verschrikkelijke sporen door de Spaanse, maar ook de Franse en Italiaanse economie trekt. Als er maar perspectief is, dan is dat al belangrijk voor ondernemers. Maar ik denk niet dat er een land is waar de beperkingen binnnen afzienbare tijd weer worden opgeheven. Dat maakt het allemaal nog erger.' Lees ook | Kees de Kort | Italië kan niet veranderen Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als een regering valt, worden er verkiezingen uitgeschreven. Maar niet in Italië, daar heeft de president een truc-speciale bedacht: Draghi afstoffen als formateur om met precies hetzelfde parlement een regering te vormen. De Kort heeft daar geen enkel vertrouwen in. 'Draghi heeft een enorme reputatie: in 2012 redde hij de eurozone. Maar zijn echte claim to fame kwam toen 'ie afgelopen jaar steeds meer de rente is gaan verlagen om het economisch herstel op gang te brengen. De financiële markten hebben er vertrouwen in, maar het probleem in Italië is van een heel andere orde. De wereld verandert, technologie, productenpakketten en omgangsvormen veranderen, er komen nieuwe landen bij, landen worden economische sterker of juist zwakker. Daar moet je als samenleving op anticiperen, er moeten ook dingen veranderen en afgebroken.' 'En met name dat hervormingsproces staat al een jaar of 15 à 20 stil, ze hebben zich niet kunnen aanpassen aan een veranderende wereld. Draghi gaat dat niet voor elkaar krijgen. Ze konden iedere keer lenen, lenen lenen om de problemen af te kopen en vooruit te schuiven.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Als mensen vertrouwen hebben in de toekomst, zetten ze makkelijker en meer kinderen op de wereld', zegt De Kort. Het is nog maar een paar jaar geleden dat China de Een-kind-politiek versoepelde, maar toch bleven de geboortecijfers sindsdien dalen. Een indicatie dat het niet goed gaat dus. De voorlopige geboortecijfers over 2020 noemt De Kort ook 'vrij dramatisch', het is een indicatie dat ondanks alle juichverhalen de opgetelde realiteit er heel anders uitziet. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese min is volgens De Kort 0,7 procent lager dan die in het derde kwartaal. 'En realiseer je dat het vierde kwartaal echt goed begon met duidelijke plussen.' Eurostat komt ook met een voorlopige raming voor het hele jaar 2020 voor de eurozone, en ook dat stemt weinig verheugend: een krimp van bijna 7 procent ten opzichte van 2019. 'En dat is inclusief alle maatregelen die genomen zijn.' De Kort voorspelt voor januari een dikke min, voor februari een min die niet veel beter zal zijn en voor het eerste kwartaal, jawel, een dikke min. 'Dat heeft consequenties voor de verwachtingen voor 2021, die kun je dus ook naar beneden bijstellen.' Kunnen we de werkloosheidscijfers dan ook naar beneden bijstellen? Dat cijfer heeft volgens de macro-econoom geen enkele waarde. 'Bedenk dat in het Verenigd Koninkrijk 20 procent van alle werknemers in een of andere NOW-regeling zit, dan heb je het over 5,5 tot 6 miljoen werknemers. Je houdt het schip drijvend, maar wat er daarna komt, daar hoor je niemand over. De discussie blijft: steun, steun, steun.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Instanties zoals het CBS zien dat er meer gespaard wordt, maar volgens De Kort hebben zij een verkeerd perspectief. 'Er wordt niet meer gespaard, maar er wordt minder uitgegeven. Dat is ook wel begrijpelijk.' De Kort denk dat mensen wel hun geld wíllen uitgeven, maar dat de mogelijkheden er niet zijn. 'Sparen is een bewuste keuze om je geld niet uit te geven. Maar door corona en de anderhalvemeter-economie zijn er mensen die het geld wel wíllen uitgeven aan sport, cultuur en vakantie, maar dat gewoon niet kunnen.' De macro-econoom verwacht dan ook dat er veel geld uitgegeven gaat worden zodra corona verleden tijd is. 'Je mag er rustig van uitgaan dat er meer besteed gaat worden als alles open gaat en alles weer mag.' Luister ook | Opinie | De stimuleringsspagaat van de FSB Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister terug | Kees de Kort | Lichtpuntjes risico's en niet-besproken pijnpunten Toch is het merkwaardig dat twee loten aan dezelfde stam zo verschillend aankijken tegen de situatie. 'De FSB is een stuk terughoudender dan de World Economic Outlook: de ene poot van de organisatie is dolenthousiast, terwijl de tweede poot alleen maar risico's ziet, maar toch door wil gaan in de hoop dat het allemaal wel goedkomt. Ik heb er wat moeite mee om dat met elkaar in overeenstemming te brengen.' Luister terug | Crypto Update | Cryptovaluta als stabiliserende factor Het resulteert allemaal in een pakket aan steunmaatregelen van 14.000.000.000.000 dollar. 'Het is de resultante van: het virus is er, maar wat gaan we dan doen? Dan vinden we het kennelijk belangrijk om de bewegingsvrijheid te beperken met lockdowns, met alle economische consequenties van dien. Met als noodzakelijke bijstand dat we veertienduizend miljard dollar nodig hebben om het tij te keren.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dikke min Ook de overheid staat dik in de min, in een Kamerbrief schrijft minister Hoekstra dat de staatsschuld oploopt en dat Nederland mogelijk het huishoudboekje te buiten gaat. Ondanks alle Europese afspraken hierover. Op korte termijn is dat geen probleem denkt De Kort, op lange echter wél. 'Alle financieel-economische problemen die nu ontstaan zijn het gevolg van keuzes.' We hebben nu met z'n allen 60 miljard euro in de Nederlandse economie gepompt. Oud-CPB-directeur Coen Teulings denkt dat we de staatsschuld wel kunnen laten oplopen tot 80 miljard, zolang het verdienvermogen van de economie maar intact blijft. En daar wringt de schoen, denkt De Kort. Want al het geld dat we nu uitgeven is erop gericht om de consumptie op peil te houden, 'we geven geld uit om te consumeren, dat is anders dan investeren in het verdienvermogen van de economie'. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De schade voor de wereldeconomie is minder groot dan verwacht. Aan het begin van de coronacrisis leek het nog dat de groei van de wereldeconomie rake klappen zou krijgen. Die verwachting heeft het IMF nu bijgesteld. 'Dat heeft alles te maken met de steunprogramma's. Voor 2021 is het IMF ook erg enthousiast, zo is er behoorlijk herstel, dat wordt toegeschreven aan de mogelijke goede werking van de vaccinatieprogramma's. Er wordt ook gehoopt dat in 2022 verder door zal worden gegaan met de steunprogramma's.' Emerging markets In Europa gaat het wel wat beter. Maar De Kort vindt de positieve prognoses van het IMF over de emerging markets fascinerend. Over China wisten we dat al volgens De Kort, maar het gaat nu ook over andere landen. Ook de Wereldbank kwam eerder met hun verwachtingen. 'De Wereldbank is veel terughoudender over de emerging markets. Met een tussenweg kom ik weer bij een andere organisatie, het ILO of de Internationale Arbeidsorganisatie. Die hebben het over de consequenties voor de arbeidsmarkt, vooral voor jongeren, vrouwen, laaggeschoolden, en in de emerging markets zijn die met heel erg veel. Daar is het vangnet ook veel minder bestaande. Dat betekent dat het hele wereldeconomische groeiverhaal toch gaat tegenvallen.' Luister ook | Lelijke eendje Italië China China profileert zich dan weer als een van de heel weinige landen die in 2020 macro-economisch in de plus gaan eindigen. 'Ja dat zeggen ze wel, maar wat hebben ze gedaan, hun data voor heel 2019 naar beneden bijgesteld. Dat om het makkelijker te laten lijken alsof de groei er wel is in 2020. De Chinese economie heeft ook consequenties voor de vooruitzichten op de wereldeconomie.' De stabiliteit van de wereldeconomie was al een groot verhaal voor de coronacrisis begon. 'Blijkbaar worden die oude koeien weer van stal gehaald. Als ik het IMF of de FED was, zou ik me meer zorgen maken over de stabiliteit van de elektriciteitsvoorziening.' In veel landen is die voorziening erg instabiel geworden, volgens De Kort. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En dat komt bovenop een economie die er ook voor de coronacrisis al belabberd voor stond, zegt Kees de Kort. 'Er hangt een enorme berg schulden overheen. Italië is toch een beetje het lelijke eendje van Europa, economisch gezien. En als je dan ook politieke onrust krijgt over de aanpak van de problemen, dan is het einde zoek. Blijkbaar kunnen de Italiaanse politici het niet eens worden over beleid om weer uit de problemen te komen.' Luister terug | Kees de Kort | De economische vreugde is pas terug in 2022 Als je met elkaar in dezelfde film zit, zijn de betrokken partijen meestal wel bereid om concessies te doen om er uiteindelijk samen uit te komen. 'En als je al het kwetsbare, lelijke eendje van Europa bent, zou je zeggen dat verantwoordelijke politici meer moeite doen om met elkaar verder te gaan. En niet overal stampij over te maken: ook het vertrouwen van het publiek binnen en buiten Italië is geen onbelangrijke factor bij de oplossing van de problemen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maar dit jaar lijkt ook al niet rooskleurig te zijn voor Japan, vindt De Kort. 'Het eerste kwartaal van dit jaar begint niet goed. Het herstelverhaal is heel erg gekoppeld aan het beleid op het virus en niet het coronavirus zelf.' De hoop is er in Japan dat de Olympische Spelen door kunnen gaan en het liefst mét publiek. 'Ze hebben kosten gemaakt voor de voorzieningen en stadions, maar als het publiek niet komt of mág komen, dan worden heel veel van die kosten niet goedgemaakt', aldus De Kort. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aan de goederenkant gaat alles wel gewoon door, maar van de dienstenkant - en dan vooral alles wat te maken heeft met de anderhalvemeter-economie - is niks over gebleven. En dan zijn in december en daarna in januari de coronamaatregelen nog scherper geworden. Volgens De Kort denken ze in Den Haag dat het met een bak geld allemaal wel goed komt. Het kabinet kondigde gisteren een extra steunpakket van 7,6 miljard euro aan. 'Maar de min van het beleid is serieus veel groter dan de plus van het geld van Wopke, dat we ook nog eens met z'n allen moeten gaan betalen.' Lockdown De positieve berichten over de diepe zakken van Financiën, de staatsschuld die het allemaal wel kan hebben en het relatief goedkope geld gelden alleen voor de korte termijn. Voorlopig moeten we eerst maar eens uit deze crisis zien te komen, maar dat kan nog wel even duren, zegt De Kort. De Britse premier Johnson heeft bijvoorbeeld al gezegd dat de lockdown in zijn land wel eens kan duren tot de zomer. Luister ook | Kees de Kort | Niks kat in het bakkie, de Democraten zijn verdeeld Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedereen dacht: Kat in het Bakkie met een Democratische meerderheid in het parlement, maar nu Trump weg is, valt er een gemeenschappelijke vijand weg en kunnen de Democraten zich wijden aan de verdeeldheid binnen hun eigen partij. 'De strijd tegen Trump heeft allerlei onderliggende tegenstellingen verhuld, de Democraten zijn geen monolitisch blok, maar de partij heeft vleugels van tamelijk links tot behoorlijk rechts.' De Kort voorspelt dat de Democratische partij binnen afzienbare tijd vechtend over straat rolt. En het economische verhaal? Het eerste herstel gaat er zijn door minder maatregelen, daarna kan het gaan tegenvallen. De wereldeconomie staat onder druk en daar heeft Amerika ook last van. De de grote langetermijnproblemen zoals schulden, vergrijzing en automatisering, daar krijgt ook de VS mee van doen. Intussen is in China Jack Ma weer opgedoken! 'Ma is een maand verdwenen geweest, ik denk dat ze hem even hebben uitgelegd dat hij geen baas meer is over zijn eigen bedrijf, en dat 'ie in het gareel moet lopen. Een ding is duidelijk: de Chinese monetaire autoriteiten zijn er ten diepste van doordrongen dat hun financiële stelsel serieus kwetsbaar is geworden, want overal worden touwtjes aangetrokken, komen er meer regels, komt er meer toezicht.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De les deze coronatijd is vooral: uit het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst, merkt De Kort op: 'De historische data doen geen enkele uitspraak meer over wat er gaat gebeuren. Dat is het probleem met het voorspellen. Normaal kan dat wel. Maar met corona en het beleid erover niet meer. De OECD heeft de handdoek ook in de ring gegooid. Ze zeggen: we komen wel met data, maar het heeft niet meer zoveel zin om voorspellingen te doen.' Toch komen instanties wel met scenario's waar men in verschillende situaties van uitgaan. Zo worden er meerdere scenario's gegeven aan de hand van hoe ernstig de situatie met betrekking tot het coronavirus is geworden. Luister ook | Kees de Kort: gaan we weer normaal doen? Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe dieper je wegzakt, hoe moeilijker het herstel wordt. Tot voor kort werden we niet gehinderd door zorgen over viri en nu ontstaat de angst dat dit nog een keer gaat gebeuren. Ik denk dat mensen daardoor voorzichtiger worden en meer gaan sparen. En dat betekent opgeteld: minder besteden en minder economische groei. Het virusbewustzijn gaat ook weer gevolgen hebben voor de welvaart.' Luister terug | Kees de Kort | 1900 miljard dollar coronasteun? Het aantal minnen blijft groeien en het aantal plussen wordt kleiner, zegt De Kort. 'De anderhalvemetereconomie en alles wat daarbij betrokken is, is opgeteld een macro-economisch minnetje. En dan praten we over Néderland. In de Derde Wereld is de verhouding totaal anders: daar is een kleine groep die nergens last van heeft en een hele grote groep die er heel veel last van heeft. Het verhaal dat die Derde Wereld sneller herstelt en weer gaat groeien, daar geloof ik helemaal niks van.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort merkt op dat in andere landen het veel langer duurt om de economiecijfers te verkrijgen. 'In Amerika en Europa duurt het veel langer tot de cijfers komen en die cijfers worden na verloop van tijd ook soms nog aangepast.' De cijfers over China staan vast, weet De Kort al. 'Het is ook een politiek getal. De Chinese overheid heeft gezegd: wij gaan groeien, dus we gaan groeien.' Luister terug | Kees de Kort | 1900 miljard dollar coronasteun? Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorige maand was al afgesproken dat iedere Amerikaan 600 dollar zou krijgen. Dat leidde tot de discussie of dat wel genoeg was. Daarom is het aangevuld tot 2000 dollar. De Kort vindt dat te algemeen: 'Heel veel mensen hebben dat geld gewoon niet nodig. Als je gewoon een baan hebt als ambtenaar of je werkt in de zorg, bij een groot bedrijf, of in het onderwijs, heb je wel last van corona, maar financieel niet', stelt hij. Daarom moet de steun volgens hem gerichter. Luister terug | Kees de Kort | De klok loopt achter Een ander bezwaar is dat het hem niets zou verbazen als ruim de helft van dat geld niet in de economie terecht zou komen, omdat mensen die het niet nodig hebben het voor andere doeleinden zullen gebruiken, zoals sparen of het aflossen van schulden. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De conjunctuurklok bestaat uit een aantal indicatoren, waaronder vertrouwensindicatoren en harde data. Volgens De Kort zijn de eerste niet zo heel erg belangrijk, maar zijn de tweede achterhaald. 'De lockdown en de bewegingsbeperking zijn vanaf begin december van kracht, de data waarmee het CBS rekent komen uit oktober, november.' En daarmee boet het instrument flink aan waarde in. 'De uitkomst is dat we in januari ietsje somberder zijn dan in december. Dat is natuurlijk compleet lachwekkend want die lockdown en de bewegingsbeperking hakken er ongelooflijk in. Dat zien we alleen niet.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Ik begrijp die mensen niet, onvoorstelbaar. Vanaf half april zetten we steeds stippen op de horizon, je zou denken dat dit, in combinatie met de toeslagenaffaire, iets doet met de geloofwaardigheid van de overheid. Dat je de overheid nog gelooft, dat vind ik moeilijk. Waar komt dat enthousiasme vandaan? Niemand staat stil bij afweging, wat zijn de plussen en wat zijn de minnen van de lockdown. De minnen zijn onvergelijkbaar veel groter.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister terug | Kees de Kort | Oorlog met de eigen bevolking gaat nog even door Het IMF heeft naar de laatste berekeningen gekeken. Het begrotingstekort was in 2019 12 procent van de economie. Dat werd in de economie gestopt en dus groeide de economie. Het IMF heeft nu opgeteld dat de Chinezen vorig jaar maar liefst 18 procent in de economie gestopt. Dat doen zelfs de Amerikanen niet. Of die precieze getallen kloppen, moet nog blijken, maar het IMF concludeert een mogelijke kleine plus aan het einde van het jaar. Andere problemen Maar tegelijkertijd concludeert het IMF dat de schuldenproblematiek van China een groot probleem vormt. Daarom waarschuwde het China dat het land de schuldenpositie moet aanpakken. Dat weer terugvallen op staatsbedrijven ten koste van de particuliere sector, dat is op lange termijn toch niet zo'n goed idee. En we weten dat de Chinezen nog andere problemen hebben zoals de onenigheid met de VS over tech, de beurzen, spionage, en de politieke onenigheid zoals over Hong Kong. Luister terug | Boardroompanel over verdwenen Alibaba-topman Dus: ja het gaat zeker beter met China, de verwachting is dat het dit jaar ook beter gaat dan vorig jaar, maar de pijn is nog lang niet uit de lucht. De Chinese centrale bank en minister van Financiën zijn maatregelen aan het nemen om in ieder geval te kijken of ze de schulden onder controle kunnen krijgen.' En dan zijn er nog de hogere straffen voor fraude, strengere behandeling voor rating bureaus en de verdwijning van Alibaba-topman, Jack Ma. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister terug | Kees de Kort | Emerging markets staan er zonder China veel slechter voor Het kan wel wezen dat Wopke een deel van de zaken makkelijk gemaakt door een deel van de lasten te betalen, maar uitstel is echt geen afstel. 'Dat betekent dat de pijn met name in de anderhalvemetereconomie - toerisme, horeca, cultuur en sport alleen maar groter wordt; het dal wordt dieper en het herstel gaat ook langer duren. Nog steeds wordt er heel weinig afweging gemaakt tussen corona en alle andere dingen die in de samenleving een rol spelen. Dat is hier de original sin.' Luister terug | De ECB moet eens over de inflatie gaan praten En in Amerika, daar liet payroll-friday niet al te beste cijfers zien. Maar ook daar is een verklaring voor. 'Er zijn banen verdwenen en dat geeft aan dat het herstel van de arbeidsmark t tot stilstand is gekomen. Door het toenemend aantal besmettingen voelt men zich gedwongen om de bewegingsbeperkingen te verscherpen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister ook | 'Verlenging lockdown kost retailers de kop' Dat geldt voor de inkoopmanagers in de bouw en in de detailhandel. De economische realiteit is in een strak tempo aan het verslechteren. Hoeveel slechter het in Europa wordt, is afhankelijk van de schatkisten van de verschillende landen. Vooral in de zuidelijke landen zal het moeilijk worden, zegt De Kort. Daar is de schade groter en daar zal ook het herstel een stuk lastiger worden. Inflatie De doelstelling van de Europese Centrale Bank is om de inflatie in de buurt van de 2 procent te krijgen. 'Helaas zit het nu nog net onder de 0. Het zou mooi zijn als ze eens over de inflatie zouden praten, want dat is de taak van de ECB.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De cijfers van de Wereldbank hebben weliswaar betrekking op de wereldeconomie, het zijn de emerging markets waar de Wereldbank altijd extra aandacht voor heeft. En dat kan leiden tot een behoorlijk vertekend beeld: want China wordt ook tot die opkomende markten gerekend. En dat is een hele grote speler. 'De Wereldbank verwacht een sterk herstel van de Chinese economie.' Niet onpraktisch: de Wereldbank heeft twee prognoses gemaakt voor de emerging markets: eentje mét en eentje zónder beeldvertekenaar China. Zonder China is de daling in emerging groter, en het herstel veel kleiner dan met China logischerwijs. Die landen hebben weliswaar ook geprobeerd met steunmaatregelen de ellende buiten de deur te houden, maar zij zijn niet zo rijk als de westerse landen. Bovendien is hun financiële systeem veel minder robuust en veel kwetsbaarder. De Kort zou er dan ook niet raar van staan te kijken wanneer deze landen in een financiële crisis belanden. 'De schade die is aangericht is veel groter dan bij ons, het herstel zal trager zijn. Er zijn minder investeringen, minder groei, minder zorg, minder scholing, het wordt echt moeizamer voor die landen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Japan is het aantal coronabesmettingen opgelopen en heeft daar tot volle paniek geleid, zegt De Kort. Ondanks dat het aantal besmettingen maar is een fractie is in vergelijking met wat hier aan de hand is. 'Maar door de paniek en onrust en de tegenvallende economische resultaten staat het consumentenvertrouwen onder druk.' Ook de inkoopmanagers uit de industrie en de dienstverlening zijn uitgesproken somber. 'De Japanse bevolking heeft er geen zin meer in.' Ook de Olympische Spelen, die al waren uitgesteld, staan weer op de helling nu er geluiden te horen zijn dat die weer uitgesteld moeten worden. En niet alleen hier. Ook in Nederland en Europa bevindt de evenementenbranche zich in limbo. 'Het kan voor sportliefhebbers weleens een heel somber jaar worden.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Beluister ook | Pensioenfondsen hoeven niet te korten, maar schijn bedriegt Is het een politieke beslissing? Had Klaas Knot als toezichthouder iets kunnen tegenhouden? De essentie van toezichthouders is dat ze worden benoemd zodat ze onafhankelijk zijn van de politiek. Maar Kees de Kort ziet in Klaas Knot geen toezichthouder die de rug recht tegenover de politiek. Als je dit toeschrijft aan corona, dan is het principieel juist om te zeggen: we houden de dekkingsgraad zoals die is en als jullie geld tekort komen ga je maar naar Wopke, want dat is diegene die het budget beheerd over slachtoffers van de corona in welke vorm dan ook. Kees de Kort hoopt dat er in 2021 een dag zal zijn waarop een centrale bankier zichzelf niet blameert. Maar ik denk dat het een moeilijke rit gaat worden. Gisteren heeft Klaas Knot een paar dingen nagelaten. Als toezichthouder moet je ook nee kunnen zeggen tegen allerlei dingen. Je taak als toezichthouder is niet te buigen voor de politiek, maar te denken in het belang van iedereen. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Beluister ook | Investeringspact EU en China rond Die relatie is sinds het aantreden van Trump nogal getroebleerd. De Amerikanen willen dat China weer in het gareel gaat lopen, en het ziet er niet uit dat die ambitie onder Joe Biden erg gaat veranderen. China had dus haast met de deal en heeft dus allerlei dingen toegezegd die mooi staan op papier, maar die in werkelijkheid niet af te dwingen zijn. Toegang tot de Chinese markt? Intellectueel eigendom? Patentrecht? Dat is het Chinese verhaal: het staat mooi op papier, maar het is niet te handhaven of af te dwingen. Bovendien kan Angela Merkel maar aan één ding denken: de Duitse export. Mensenrechten? Daarmee verkoop je geen auto's in China, dus dat heeft de EU ook even mooi geparkeerd. 'De Chinezen hebben goed gebruik gemaakt van de bereidheid van mevrouw Merkel om tegen elke prijs zaken te doen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De paniek is nu bijna net zo groot als in maart, zegt De Kort. 'Gelukkig hebben wij Wobke die de economische pijn kan verzachten, maar Nederland is geen eiland. Veel andere landen hebben geen Wobke en daar gaat alles kapot. Als bijvoorbeeld in Maleisie hotels failliet gaan, dan trekt dit ook de banken weer naar beneden.' 'Mensen durven geld niet meer te laten rollen' Verder denkt De Kort dat mensen niet meer zo onbevangen naar de toekomst kijken als voorheen. 'Ik denk dat veel mensen daarin veel voorzichtiger zijn geworden. Hij denkt dat 2020 ons besef van risico enorm heeft veranderd. 'We zijn nu bang, voorzichtig en terughoudend. Dat moet je niet hebben bij economisch herstel. Wat nodig is: vertrouwen, zin en geld laten rollen'. De Kort ziet deze oudejaarsavond als symbool voor dit mindere vertrouwen. 'Normaal was dit mooi, gezellig moment. Ik dat de stemming nu vanavond in veel huiskamers niet goed is. Dat weerspiegelt zichzelf in de bereidheid dingen te gaan doen en te ondernemen.' See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort slaat zichzelf flink voor het hoofd, want hij realiseerde zich iets niet helemaal goed bij dit Amerikaanse steunfonds. 'De discussie gaat alleen maar over de hoogte van het steunbedrag: 600 dollar of 2000 dollar. Je zou zeggen dat het steunpakket er is voor mensen die de steun nodig hebben en in de problemen zitten. Maar wat je daarbij moet realiseren is dat deze bedragen naar álle Amerikanen gaan, dus ook de ambtenaren, onderwijspersoneel, zorg, mensen met vaste banen, echt iedereen krijgt het bedrag.' Luister ook | China heeft ongetwijfeld een plus Genderneutraliteit in Pakistan Er is dan ook maar weinig te begrijpen van deze uitvoering van het steunpakket, vindt De Kort. 'Dit is één grote wegsmijterij van geld. Los van het feit nog dat een groot deel van het pakket een beloning is voor lobbyisten die helemaal niks met de Amerikaanse economie te maken hebben. Zoals genderneutraliteit in Pakistan, om een voorbeeld te noemen.' Doordat het geld aan allemaal onbenullige dingen wordt uitgegeven, wordt er 'geld verkwist op een krankzinnige schaal', volgens De Kort. 'Iedereen snapt dat je mensen moet helpen, maar ambtenaren met een bestaanszekerheid geld geven is totaal zinloos. Wat je het allerbeste kan doen, is een ander beleid voeren, dan heb je een steunpakket helemaal niet nodig.' Luister ook | Bananenrepublieken hebben het beter geregeld dan de VS Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China Beige Book is een particuliere Amerikaanse organisatie die de stand van zaken in het particuliere Chinese bedrijfsleven peilt. 'We weten allemaal dat de Chinese overheid middels staatsbedrijven de zaak ongelooflijk gestimuleerd heeft, en dat is ongetwijfeld een plus geworden. Het Chinese particuliere bedrijfsleven is alleen wat minder enthousiast, die zijn in het vierde kwartaal nog niet terug op het pre-coronaniveau qua omzet en aantallen banen.' De Chinese economie in zijn geheel plust dus, maar de particuliere sector heeft het moeilijk. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De steunwet bestaat uit vijfduizend pagina's, maar is niet alleen gericht op de Amerikaanse economie. 'Als je de Amerikaanse economie wil helpen kan je het wel in 50 pagina's afwikkelen. Die andere 4950 pagina's zijn niet bedoeld voor de Amerikaanse steun, dat is een lobbyistensteunfeest.' 'Lelijke politiek', vindt De Kort. Maar de bezwaren van Trump moeten nog in behandeling genomen worden. Het Congress heeft daar nog 45 dagen de tijd voor, dat betekent dat dat ook nog kan gebeuren onder het presidentschap van Joe Biden, dat op 20 januari ingaat. Shutdown voorkomen Naast de steunwet is er ook een wet aangenomen die ervoor zorgt dat de Amerikaanse overheid niet dicht moet, vanwege een geldtekort. 'De grootste democratie van de wereld, het rijkste land ter wereld en een begrotingsproces dat zo'n schande is. Een bananenrepubliek heeft het beter voor geregeld dan de VS', vindt De Kort. Luister terug | Hoe erg is een no deal? Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'De EU ligt dichtbij het VK, het wordt misschien iets duurder, maar veel erger wordt het niet.' Volgens De Kort becijferde men een jaar geleden dat het verlies voor Nederland 4 miljard euro zou bedragen. Dat was pre-corona. 'Wopke heeft inmiddels 36 miljard in de Nederlandse economie gepompt, bam-bam-bam, dat is het derde kwartaal, dus we komen op zo'n 50 miljard. En dan zouden we ons heel erg druk gaan maken over een maximaal verlies van 4 miljard?' 'Je vraag je wel af hoe zoiets zo volledig kan ontsporen, de EU had ook kunnen zeggen: we doen niet heel erg moeilijk.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Stampei 'Niemand die gelezen heeft wat er precies in die wet staat. Maar er zijn natuurlijk altijd hele nare mannetjes en vrouwtjes die dat wél doen. En die maken stampei.' En wat is de stampei dan? Dat van de aanvankelijke 2.700 dollar per Amerikaan nog maar 600 over is. 'Wat is er met die andere 2100 dollar per Amerikaan gebeurd? Dan blijkt dat iedere lobbyist in Washington zijn favoriete projectje erdoor heeft weten te persen.' 'Wat begon als een steun voor de Amerikaanse economie, is verworden tot 4.000 pagina's steun voor alle hobbyprojecten die er op Gods aardbodem te vinden zijn.' En de laatste economische cijfers voor de VS? 'De schattingen wezen op fantastische cijfers voor het derde kwartaal, die blijken nóg iets fantastischer dan we dachten. Maar dat is water onder de brug, want we weten ondertussen ook dat de groei aan het verdwijnen is vanwege nieuwe besmettingen, nieuwe paniek en aflopende steun. Het derde kwartaal was goed, de vraag is wat er van overblijft in het vierde. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze economische stagnatie wordt veroorzaakt door het alsmaar oplopend aantal coronabesmettingen en de beperkende maatregelen die daarop volgen. 'Beperkende maatregelen en lockdowns zijn hoe je het wendt of keert altijd een dikke min voor de economie. Het laatste vaccinnieuws kan dan weer een plusje zijn'. Maar vooralsnog weinig plusjes in het Verenigd Koninkrijk. 'De cijfers daar zijn dramatisch, zij doen zichzelf geen plezier'. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Kort heeft berekend dat dit steunpakket 2700 dollar voor elke levende Amerikaan bedraagt. Daar zit het geld uit eerdere steunpakketten nog niet eens bij, een ongekend hoog bedrag dus. 'Beleid is het maken van moeilijke keuzes, maar nu is het beleid geworden: give me the money'. Volgens De Kort blijft de grote vraag wat er gaat gebeuren als overheden niét meer met geld over de brug komen. 'Het is allemaal extreem kortetermijnbeleid' Deze problemen zijn er niet alleen in de VS, maar ook in Japan en de EU. Samen met de heftige lockdowns zal dat er voor zorgen dat economisch herstel voorlopig nog toekomstmuziek is, voorspelt De Kort. See omnystudio.com/listener for privacy information.