Het Mediaforum

Pieter Omtzigt maakte gisteren zijn rentree in de Tweede Kamer. NSC, de partij waar Omtzigt fractievoorzitter is, heel een tumultueuze periode achter de rug, waarbij drie staatssecretarissen hun post hebben verlaten. Joost Oranje, coördinator journalistiek bij Nieuwsuur en NOS Nieuws, heeft "grote twijfels" of Omtzigts terugkomst voor rust zal zorgen binnen de partij. "Het is ingewikkeld. Het is een persoonlijk iets, daar moet je compassie mee hebben. Aan de andere kant is het de Haagse arena en dat is niet niets." Ingrijd Spijkers, hoofdredacteur bij Omrop Fryslân, vraagt zich af hoe werkbaar deze situatie zal zijn voor NSC. "Communicatie is van essentieel belang." Oranje vreest voor het ergste voor de partij. "Met deze leider, in deze toestand en dit verleden, denk ik dat we aan het begin staan van heel veel moeilijkheden." Omtzigt heeft ook al aangegeven dat zijn tijdelijke vervanger Nicolien van Vroonhoven voorlopig de pers te woord staat. "Je kunt niet verwachten dat parlementaire journalistiek op de handrem gaat", reageert Oranje. Er is ook nogal wat gesteggel na 'bronnen' die lekten dat er racistische uitspraken waren gedaan tijdens de ministerraad. Dat blijkt nu niet helemaal te kloppen, die bronnen hebben overgenomen wat ze gehoord zouden hebben van journalisten. "De spin draait door in Den Haag", stelt Oranje.

Opgestapte NSC-staatssecretaris Nora Achahbar reageerde in Hart van Nederland op haar vertrek. Zij verklaarde niet opgestapt te zijn vanwege racistische uitspraken binnen de ministerraad, waar eerder wel de geruchten over rond gingen. De geruchten ontstonden uit anonieme bronnen vanuit de NSC zelf. Achahbar zei ook dat er talloze onwaarheden zijn verteld tegen journalisten. Onwaarheden die vervolgens werden overgenomen in kranten en op sociale media. 'Het is best wel een beetje een rommeltje', zegt Elif Isitman, politiek journalist bij WNL. Tim Hofman, programmamaker bij BNNVARA, vraagt zich af of er überhaupt gebruik zou moeten worden gemaakt van anonieme bronnen vanuit de politiek. "Zo kun je inderdaad makkelijk voor het karretje gespannen worden', zegt Isitman. "Maar als je wil weten wat er binnen een partij gebeurt, dan zal dit altijd via anonieme bronnen zijn", zegt NOS-verslaggever en Spraakmaker Sander van Hoorn. Hofman stelt dat er wel degelijk sprake van racisme is binnen de Haagse politiek, maar dat het vaak genuanceerder ligt. 'Ga niet achteroverleunen en zeggen dat er niets aan de hand is.' Dit beeld mist schakeling tussen de presentator en de commentatoren, excuses voor het ongemak. Het Mediaforum is terug te luisteren via alle streamingdiensten.

Het rommelt in Den Haag. De politieke partijen spreken achter elkaars rug om met de pers en verspreiden op die manier informatie, maar daarbij wordt er ook vaak gelogen, concluderen media. Spindoctors zijn niets nieuws binnen de Haagse contreien, maar maken nu 'overuren', zegt Pieter Klok, hoofdredacteur van De Volkskrant. "We willen niet te veel ruimte bieden aan anonieme beschuldigingen. Dan wordt het makkelijk om elkaar door het slijk te halen in de media", zegt Klok. Het 'onderlinge geroddel' belichten is echter van politiek belang, vooral nu het kabinet dreigt te vallen en de NSC-staatssecretaris Nora Achahbar is afgetreden. "Als er geen inhoud meer is en ze hebben alleen maar ruzie of treden af, wordt dit wel relevant. Het is ook een afleidingsmanoeuvre dat ze het alleen maar over elkaar hebben", aldus Klok. "Het is een spelletje", zegt online mediamaker Elger van der Wel. De ogen zijn vooral gericht op de fractie van NSC. "Het is de interessantste politieke partij op dit moment", vindt Klok. "NSC zit in de moeilijkste situatie denkbaar", stelt Van der Wel.

Staatssecretaris Achahbar is opgestapt na uitspraken in de ministerraad die volgens haar te ver gingen. Maar hoe kom je er als journalist achter wat er nou wel en niet gezegd is in die ministerraad? Dat is nou eenmaal geheim. Hoofdredacteur van de Telegraaf Kamran Ullah vindt dat een staatssecretaris gewoon een verklaring moet afleggen en antwoord moet geven op vragen zodat we kunnen stoppen met gissen. Verder hebben we het over de Nieuwsuur-uitzending van gisteren. De Amsterdamse burgemeester Halsema kreeg daar een vraag over de term "pogrom" die ze eerder gebruikte tijdens een persconferentie. We sluiten het mediaforum af met een ode aan de voorpagina's van kranten die er nooit zijn gekomen. Aan tafel zitten Wendelmoet Boersema, Kamran Ullah, Kees Boonman en Spraakmaker Marc Dullaert.

Een lichtpuntje vanuit Den Haag, de BTW-verhoging op sport, cultuur en media is van de baan. Volgens Allush is het wachten op een andere plek waar nu alsnog bezuinigd op moet worden. Verder hebben we het over het nieuws mijdend gedrag, een gesproken column van dichter en acteur Ramsey Nasr en over heftige beelden in het Achtuurjournaal. Frank van Pamelen van het taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Marc Veeningen, Kefah Allush en Spraakmaker Nienke Meijer.

Discussie in het land van de onderzoeksjournalistiek: Nikki Sterkenburg is namelijk benoemd tot bijzonder hoogleraar Onderzoeksjournalistiek aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Sterkenburg heeft een lange geschiedenis in het vak. Ze werkte onder meer voor Elsevier en Follow the Money. Momenteel werkt ze óók drie dagen per week als ambtenaar bij de Nederlands Coördinator voor Terrorisme en Veiligheid. En dat kan niet, zeggen verschillende onderzoeksjournalisten waarvan negentien protest van hebben aangetekend. Verder bespreken we het debat in de Tweede Kamer over de gebeurtenissen in Amsterdam, de hele heibel rondom het Instagramaccount C'est Mocro en de beslissing van beslissing de Britse krant the Guardian om van het platform X af te gaan. Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Sakina Elkayouhi en Spraakmaker Miluska van 't Lam.

Het populaire Instagram-account 'Cestmocro' is in opspraak. De reacties onder de filmpjes zijn niet mals en de BBB wil het account verbieden. Maar gaat dat echt wat oplossen? of is het symptoombestrijding? Verder hebben we het over een uitzending van Radar (AVROTROS) over tienduizend vrouwen in Nederland met een verhoogd risico op borstkanker, het regiosongfestival dat gewonnen is door Emma Luca en we sluiten het mediaforum af met een speciale uitzending van de EO afgelopen maandagavond: Black Out. Aan tafel zitten Sandrina Hadderingh, Roos Moggré en Spraakmaker Remco Beuker.

Hoe zorg je dat de berichtgeving over de rellen in Amsterdam: over de politieke reacties daarop, over het uitgroepen integratieprobleen, voor iedereen is? En hoe zorg je dat je als media het vertrouwen van alle bevolkingsgroepen houdt?

De onrust in Amsterdam naar aanleiding van de 'Jodenjacht' is in de media breed uitgemeten. Maccabi Tel Aviv-fans waren in de Nederlandse hoofdstad voor een wedstrijd tegen Ajax. De hooligans waren daarvoor in de binnenstad en haalden daar Palestijnse vlaggen van de gevels, staken die in de fik en belaagden een taxichauffeur en diens taxi. Vervolgens riepen Telegram-groepen op tot geweld en gingen op 'Jodenjacht'. "Het is nog de vraag in hoeverre dit vooruit gepland is of geïnitieerd is op het moment", zegt journalist Ward Wijndelts. "Bij snel ontwikkelend nieuws ben je geneigd om door te geven wat je ziet op sociale media. Maar het is heel belangrijk dat je blijft benoemen wat we nog niet weten." Presentatrice Mandy Woelkens onderstreept het belang van nuance in berichtgeving. "Het is met haast gebeurd. Dat moet je niet hebben bij zulke precaire situaties", stelt Wijndelts. Bij de NOS werd een gemaskerd persoon geïnterviewd, waarbij de zogenoemde aanleidingen van de ‘Jodenjacht’ breder uitgemeten werd. "Het zegt iets over het sentiment dat voor een deel van de samenleving speelt", aldus Wijndelts. "Er komt steeds meer bij, waardoor de puzzel steeds beter gelegd kan worden. Maar volgens mij zijn we er nog lang niet", denkt Woelkens. "Je hebt een heel groot internationaal conflict dat je nu terugziet in je hoofdstad. Dit is niet alleen voetbalgeweld", concludeert Wijndelts.

De ochtend na het geweld tegen Israëlische voetbalsupporters in Amsterdam, is de berichtgeving rondom deze aanvallen 'ingewikkeld', zo zegt onderzoeksjournalist Michelle Salomons in het Mediaforum. Zijn er nu wel of geen vliegtuigen gestuurd door Israël?

Wie vandaag langs de krantenkiosk loopt kan er niet om heen. De overwinning van Donald Trump wordt breed uitgemeten op de voorpagina's. Ook in nieuws- en actualiteitenprogramma's op televisie ging het gisteravond bijna uitsluitend over de Amerikaanse verkiezingen. Zodoende bespreken we het effect hiervan in het Mediaforum, met forumleden Andrew Makkinga en Hugo Logtenberg en Spraakmaker Johan van Merriënboer. Er zitten bij het NCR goede correspondenten, volgens Logtenberg journalist bij het NRC, waardoor er zowel focus op Amerika als op Duitsland en ander wereldnieuws kan worden gelegd. Het vechten om een voorpaginaplek is volgens de journalist wat ouderwets. "Dat is een afgietsel van wat we allemaal online zetten. Digitaal is het razend snel." De eerste reactie van Kunststof presentator Andrew Makkinga, op al het Amerika nieuws, is dat we als land wel erg veel naar Amerika kijken. "Tegelijkertijd is het een feit dat we gesocialiseerd zijn door Amerika, dus het is niet onlogisch", zegt Makkinga. "Ook vind ik het belangrijk het land in de gaten te houden, waarbij er een kandidaat gekozen is die voor 34 strafbare feiten veroordeeld is en waarvoor twee aanklachten van verkiezingsinmenging aanhangig zijn gemaakt." "Voor Amerika bestaan wij niet en hier draait alles om Amerika", zegt historicus en schrijver Johan van Merriënboer. Hij vindt het eigenaardig en ziet wel dat Nederland een belangrijke handelspartner is. "In die zin hebben we wel inspraak, tot dat de handelsoorlog uitbreekt." Het verbaast Makkinga in hoeverre de strijd tussen Harris en Trump als een 'horserace' werd gezien. "Het werd vergeleken als Trump versus Harris, al is het niet dezelfde maatstaf die Harris tegenover Trump heeft. De presentator had meer kanten willen zien, in plaats van wie er gewonnen heeft en wat de beste campagne is geweest. "Met name in de analyse vanuit de journalistiek." Logtenberg deelt het gevoel van Makkinga. "Ze worden op andere onderdelen beoordeeld wat oneerlijk is, aangezien ze dezelfde wedstrijd spelen." Logtenberg vertelt dat het tegelijkertijd volgens alle peilingen, ook daadwerkelijk een horserace was. "Omdat het zo nek-aan-nek ging."

De verkiezingsdag in Amerika is aangebroken, wat betekent dat de campagnes van Harris en Trump tot een einde zijn gekomen. In het Mediaforum wordt er teruggeblikt op de verkiezingstijd samen met forumleden Tom Kleijn, Angela de Jong en Spraakmaker Stijn Fens. Het slotpleidooi van beide kandidaten klonk gisteravond. Het ANP schreef er de volgende headlines over: Harris roept op om te stemmen voor vrijheid. En daaronder: Trump wil dat vechtsporters worstelen met migranten. "Het geeft aan hoe we in Nederland naar Trump en Harris kijken", zegt Kleijn, journalist en oud-correspondent in de Verenigde Staten. Veel peilingen online stellen dat Trump aan kop staat. "Als hij niet wint zal hij deze allemaal meenemen in de aanvechting voor een hertellingen", vertelt Kleijn. Angela de Jong, journalist en televisie-columnist bij het AD, is blij wanneer de verkiezingen voorbij zijn. "Laat het alsjeblieft héél duidelijk zijn wat de uitslag is." De forumleden hebben het over het debat tussen Biden en Trump in juni, de aanslag op Trump, de economische staat van Amerikanen, hoe Melanie Trump het recht op abortus verdedigde en de hevige uitspraken van comedians tijdens de recente campagnerally van Trump in Pennsylvania. "Iedereen stapt nu vrij makkelijk over racistische uitspraken heen, maar dit is niet normaal", zegt Kleijn. "En dit moeten we niet normaal gaan vinden. Dit wordt mogelijk de nieuwe president van Amerika met kennelijk dit soort mensen om zich heen. Je moet blijven benoemen wat het is." De Jong vraagt zich af waar de insteek van Michelle Obama gebleven is, die destijds zei: "When they go low, we go high." Waarop Kleijn reageert: "Dat telt dus niet meer."

Arjen Lubach stapt met zijn volledige redactie over naar RTL. Volgens Peter van der Vorst past Lubach bij RTL. "Alle vertrouwen erin", zegt hij erover. Lubach heeft ervoor gepleit om al zijn items op YouTube te laten verschijnen terwijl RTL dit normaal niet doet. "Daardoor kan zijn doelgroep hem blijven vinden", zegt Laurens Vreekamp, journalist en AI expert. "Ik wil mijn team laten groeien", zei Lubach. Daarnaast noemde hij bezuinigingen bij de publieke omroep als een van de redenen waardoor dit niet verder zou kunnen. "Ik denk wel dat het belangrijk is dat dit soort mensen wél bij de NPO blijven", zegt Mireille van Ark, adjunct hoofdredacteur van RTL Nieuws. "Wij zijn ook gebaat bij sterke concurrentie."

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil openheid van zaken jegens de financiën van Folkert Idsinga van NSC. De staatssecretaris van Fiscaliteit en Belastingdienst heeft volgens RTL Nieuws aandelen met een geschatte waarde van 6,5 miljoen euro, wat een belangenverstrengeling zou kunnen zijn. "NSC is de partij van de open bestuurscultuur", zegt journalist Leonard Ornstein. Dat maakt het volgens sommigen wrang dat juist Idsinga geen openheid van zaken wil geven. "Dit kan van invloed zijn", aldus Ornstein. "Wat voor geheimen heeft hij te verbergen?" Andrew Makkinga, presentator van Kunststof, vindt dat de Kamervragen beantwoord moeten worden. "Als er vragen komen, moet het in de openheid komen. Zeker met zijn positie, ook bij NSC. Ze roepen het een en doen het ander, met al die idealen." Volgens Ornstein vraagt zich af waarom er tegengestribbeld wordt. "Politici zitten daar niet als verdienmodel." Bovendien voelt Ornstein aan zijn "water" dat hier een "financiële affaire" van gaat komen. "We gaan ervan uit dat ze uit zichzelf afstand doen van bepaalde portefeuilles", zegt Amerikakenner Kenneth Manusama. "Om nu te zeggen dat we het moeten vereisen, betekent dat we een stap te ver zijn. We kunnen mensen niet meer vertrouwen. Dat eisen geeft aan hoe we tegenover elkaar staan."

Er komen weer 2 sportjournalistieke prijzen bij. De Nederlandse Sport Pers heeft besloten 2 oeuvreprijzen in het leven te roepen. Éen voor schrijvende en omroepjournalisten met een uitzonderlijke staat van dienst én een oeuvreprijs voor sportfotografie. Volgens Jan Slagter is het een degradatie van alle prijzen die er zijn. Verder hebben we het over de strijd tussen Harris en Trump, die niet fraaier en met de dag persoonlijker wordt, het veelbesproken filter dat gebruikt werd in het nieuwe seizoen van Gooische Vrouwen en de laatste week van De Avondshow met Arjen Lubach. Aan tafel zitten Jan Slagter, Tim Hofman en Spraakmaker Frans Pollux.

AD en RTL publiceerden een gezamenlijk artikel met het nieuws dat asielminister Faber nog maar één woordvoerder heeft. Dat waren er eerder drie. Hansje van de Beek, onderzoeksjournalist bij HUMAN, begrijpt niet waarom dit artikel gepubliceerd wordt. "Het had met zwangerschapsverlof en toeva te maken en niets met politiek. Dus ik snap niet zo goed waarom ik over de personeelszaken van het ministerie moet lezen." Politiek verslaggever Floor Bremer reageerde dat zij zich geen minister kan heugen die in zo'n korte tijd zoveel woordvoerders uit zag vallen. Dat maakt het nieuwswaardig. Hoofdredacteur bij de Telegraaf Kamran Ullah sluit zich aan bij de mening van Van de Beek. "Er is pas een verhaal wanneer over drie weken blijkt dat Faber nog steeds geen woordvoerder heeft". Volgens Ullah mag er wel eens gekeken worden naar het effect van het hebben van maar één woordvoerder in plaats van drie. "Misschien werkt het juist wel heel goed om met iets minder communicatie mensen op de lijn te zitten."

The Washington Post had het stuk waarin het Kamala Harris als krant steunt al klaarliggen, maar eigenaar Jeff Bezos stak er een stokje voor. Voor het eerst sinds de jaren 80 spreekt 'The Post' niet openlijk zijn steun uit voor een presidentskandidaat. Journalisten namen ontslag en abonnees zeggen hun abonnement op. Bezos heeft zelf nog niet gereageerd, maar hij zou bang zijn dat zijn ruimtevaartproject in gevaar komt als Trump wint. Dan zou het zomaar eens kunnen dat Trump uit wraak, voor steun aan Harris, grote overheidsprojecten gaat blokkeren. Ook de LA-times spreekt voor het eerst geen steun uit voor een presidentskandidaat, maar geeft geen toelichting. "Een reactie zou wel voor verheldering zorgen", zegt radiopresentator Mandy Woelkens. "Nu wordt er veel gespeculeerd." Journalist Margriet Brandsma vindt dat verduidelijking haast wel verplicht moet worden om spookverhalen te voorkomen. Ook wordt er een opkomst van presidentskandidaten bij podcasts opgemerkt. "Ik denk dat we dat in Nederland ook meer gaan zien", zegt Brandsma. "Alle trends in Amerikaanse verkiezingsprogramma's waaien over."

Nadat de coalitiepartijen PVV, VVD NSC en BBB een akkoord hebben gesloten op asiel, klinken de kranten de volgende ochtend eensgezind negatief. Dan rijst de vraag; is de media té kritisch op het kabinet? "De Portugese kranten waren ook eensgezind over de nederlaag van Benfica tegen Feyenoord", aldus Ward Wijndelts (oud-hoofdredacteur Vrij Nederland). "Dus misschien is het wel een belabberde situatie waar je eensgezind negatief over kunt berichten", zegt hij, doelend op de politieke situatie in het kabinet. Johan Derksen was er bij Vandaag Inside duidelijk over: hij vindt dat alle journalisten praten als politici van PvdA-GroenLinks. "Borrelpraat", noemt Leonard Ornstein (politiek journalist) deze uitspraak."‘Het gaat om feiten. Er zou het strengste asielbeleid ooit komen. Tot op heden lijkt het om marginale maatregelen te gaan."

De PVV, VVD, BBB en NSC zijn tot een compromis gekomen in de asieldeal. Met een handjevol maatregelen moet de instroom van vluchtelingen tegengegaan worden. Opvallend is dat de noodwet er niet is gekomen, maar nu wordt gesproken van een asielnoodmaatregelenwet. "Woorden doen ertoe", zegt Rennie Rijpma, hoofdredacteur van het AD. "Ik denk dat het goed is voor onze democratie dat, als er maatregelen genomen worden, de volksvertegenwoordiging daarover gaat beslissen. Dat een partij dan een goed woord nodig heeft, is ook logisch." Henrike van Gelder, hoofdredacteur van KidsWeek, denkt er hetzelfde over. "Zo heeft de kiezer het gevoel dat er naar hem of haar geluisterd wordt en dat er gebeurt wat er beloofd is." Tegelijkertijd staat de uitvoerbaarheid hiervan ter discussie. "Kan het kabinet met deze maatregelen daadwerkelijk uitvoeren wat het beoogt? Dat is nog best wel twijfelachtig", reageert Rijpma. "Dat is misschien het cynische van dit kabinet. Ik denk dat de overheid er met name is voor de mensen die dat het hardst nodig hebben. In deze maatregelen zit toch nog steeds veel symboolpolitiek. Dus de mensen die hier het meest op rekenen, hebben zij hier uiteindelijk iets aan?"

Minister Eppo Bruins van OCW wil een maximale zittingstermijn voor omroepbestuurders. Zo schreef hij gisteren aan de Tweede Kamer. Onbeperkte zittingstermijnen leiden tot 'bestuurlijk verval', stelt Bruins in de Kamerbrief. Een prima kabinetsbesluit volgens Hugo Logtenberg, journalist bij NRC. "Misschien moeten omroepen het zichzelf aantrekken dat zijzelf deze beslissing niet eerder al namen. Mariette Hamer laat weten dat dit een van de aanbevelingen van de commissie Van Rijn was. Zij maakte zelf deel uit van de commissie. "Dit is een eerste stap. Al is de regeringscommissaris nog niet geheel zonder zorgen. " Medewerkers geven aan dat ze nog weinig zien gebeuren in de praktijk." Volgens Hamer is er weinig roulatie in de top geweest, terwijl roulatie op de werkvloer wel veel plaats heeft gevonden. "Dat moet in balans komen." "Een kleine biotoop waarin de top nauwelijks verse zuurstof krijgt", noemt Logtenberg het.

Tijdens de persconferentie van maandag hield minister-president Dick Schoof vragen van de pers over de noodwet rondom asiel op afstand. De premier wilde daar niet op ingaan en weigerde er ook maar iets over te zeggen. Dat terwijl de aanwezige journalisten eigenlijk maar over weinig anders begonnen en gezamenlijk bleven drukken op het punt. "Met dit soort onderwerpen zie je dat het effect heeft", zegt Elif Isitman, presentatrice en politiek coördinator bij WNL. Hoewel Schoof "echt wel" verstand van zaken heeft, zit hij in een "moeilijke positie", zegt Isitman. "Ik word nooit wijzer van Dick Schoof. Hij mag niets zeggen, hij is een marionet van Wilders. Hij is bang dat hij iets zegt wat Wilders niet wil en het kabinet ten einde is. Hij is een procesmanager en kan dus ook helemaal niets", stelt Pieter Klok, hoofdredacteur van De Volkskrant. "Dat is het probleem van dit kabinet, hij krijgt de ruimte niet om de leiding te nemen." Volgens Isitman is het "symbool van dit probleem" een "klein aandeel van het werkelijke probleem" en gaat het in Den Haag alleen maar over asiel. "Het gaat nu over het instrumentarium over het invoeren van het beleid, niet het beleid zelf en het effect daarvan. Het is wel de politieke werkelijkheid dat dit een make or break is geworden." Klok meent dat er minder over de noodwet geschreven dient te worden. "Wilders wil dat we totaal geobsedeerd worden door die noodwet. Maar het kabinet heeft niets bereikt nog. Wilders heeft er alle belang bij om stemming te maken."

De PVV-ministers zijn de laatste tijd niet te missen. Faber, Agema, Klever en Madlener krijgen de volle media-laag, maar is dat nu zoveel meer dan bij vorige kabinetten en ministers? "We weten niet wat de kwaliteit is en wat hun verleden is politiek gezien. Dat zijn allemaal dingen waar je scherp op let als Haagse journalistiek", zegt Joost Oranje, coördinator onderzoeksjournalistiek bij Nieuwsuur en NOS Nieuws. Volgens Oranje zijn de "spanningen" voelbaar, mede doordat de ministers steeds iets roepen in de media en dat vervolgens weer terugtrekken. "Wat zich nu gaat wreken, is dat de PVV niet een partij is zoals alle andere partijen." Zo kent de PVV alleen Wilders als lid, is er geen congres, kan de achterban beleid niet beïnvloeden, is er geen dagelijks bestuur en geen wetenschappelijk bureau. "Het is moeilijker dan we gewend zijn. Je komt niet zo makkelijk op de PVV-gang en je komt niet snel in contact met mensen van de PVV", zegt Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij Investico. Het is dan ook een "journalistieke uitdaging" met de nieuwe ministers. Daarnaast zouden ambtenaren bij de ministeries sceptisch zijn over dit kabinet. "Er is achter de schermen van alles gaande", concludeert Oranje.

Premier schoof wist niets van het Uganda -plan van minister Klever. Correspondent Tijn Sadée vroeg de premier wat voor een indruk dit maakt op de 26 overige EU-leiders. Volgens Schoof een merkwaardige vraag, met een bijzondere voorstelling van zaken. Volgens Anna Dijkman, van het Financieele Dagblad, was dit juist een terechte vraag. "Het is best vreemd dat hij niet op de hoogte is van een idee hierover. Hij kan natuurlijk niet zeggen dat hij erdoor overvallen is, aangezien zijn positie binnen het kabinet al wankel is. Maar hij zit wel bij een Top waar het hierover gaat." Marc Adriani is het ermee eens dat Schoof van het idee af had moeten weten. Dat de media ernaar vraagt, vindt hij dan ook logisch. "Hij krijgt de kikkers maar niet in de kruiwagen.” Dijkman stelt dat de media dient er wel voor dient te waken dat het niet alleen maar erover gaat hoe Schoof het doet. "Het dient in eerste instantie over de plannen en ideeën te blijven gaan."

Kabinet-Schoof roept al vier maanden dat ze het strengste asielbeleid ooit gaan doorvoeren, maar dat is tot op heden nog niet van de grond gekomen. Minister Klever van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking was gisteren in Oeganda, wat zij bestempelt als 'hartstikke gastvrij land.' Oeganda wil onze uitgeprocedeerd asielzoekers wel opvangen, maar dat mag niet van de huidige Europese wetgeving. Op een paar uitzonderingen na, is het namelijk niet toegestaan om mensen uit te zetten naar een ander land dan waar ze vandaan komen. Volgens Sjirk Kuijper, journalist bij Nederlands Dagblad, zoekt het kabinet naar "strategische partnerschappen met migratielanden." Kuijper vindt het "opmerkelijk" dat dit bezoek van Klever niet uitdraait op haar eigen portefeuille maar op asiel. "Het is de zoveelste week dat het nieuws vanuit Den Haag bepaald wordt door een asielonderwerp." En dat terwijl de focus tijdens de verkiezingen leek te liggen op bestaanszekerheid, zegt de journalist. Volgens presentator Renze Klamer zou deze oplossing "een soort wisselgeld" zijn. "Als je heel lang roept dat er een noodwet moet komen, omdat we anders volgens Wilders echt een groot probleem hebben, en dan gaat terugkrabbelen, moet je er iets voor terugkrijgen."

Het was chaos in de Tweede Kamer gister nadat minister Faber glunderend vertelde dat de dragende motivering voor de asielnoodwet klaar was. Al had niemand nog iets van die dragende motivering gezien. Volgens journalist en programmamaker Tim Hofman werd er doortastend doorgevraagd door de media. "De vraag is wat er daarna mee gedaan wordt." Hofman vertelt dat hij zowel in zijn burgerrol als journalist wat moe wordt dat zaken ondersneeuwen door al het extreme van de PVV. "Partijen als de VVD lijken daardoor nu het redelijke midden. Het venster van de waarheid wordt zo steeds een beetje verder verschoven." Volgens Sandrina Hadderingh , hoofdredacteur bij Omroep Gelderland, wordt het nauw, dat de discussie over iets gaat waarover het nog maar de vraag is of het wel echt een crisis is. "Het antwoord is: Nee", volgens Hofman. Hadderingh stelt dat Faber op het scherpst van de snede discussies kan voeren en scherp kan analyseren. "Ze weet heel goed wat ze doet." Volgens Hofman zou de verantwoordelijkheid, van hoe om te gaar met dit soort uitspraken binnen het ministerie, niet bij journalisten of de oppositie moeten liggen. "De vragen zouden binnen de politiek moeten liggen: hoe liegen wij niet tegen journalisten en hoe verspreiden wij geen nepnieuws. Leg niet altijd de verantwoordelijkheid bij de ander."

De zaak-Donny M. houdt de media en kijkers bezig. Gedurende de rechtszaak over de moord op de 9-jarige Gino uit Kerkrade komen er steeds meer gruwelijke details naar buiten over wat er precies heeft plaatsgevonden. Kranten, radio en tv maken allemaal andere keuzes in wat ze wel en niet delen over die details. "Die expliciete en gedetailleerde media-aandacht gaat de familie niet helpen in het verwerken", zegt televisieproducent Paul Römer. Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, snapt het "ongemak", maar staat vierkant achter de berichtgeving van Saskia Belleman, misdaadverslaggever bij zijn krant. "Het is wel de maatschappelijke impact die deze zaak heeft gehad. De gruwelijkste details laat Saskia achterwege." Römer denkt dat mensen "mee griezelen" met de nare gebeurtenis. "Het is het angstbeeld van elke ouder", snapt Römer. "Je moet waken dat het niet een soort voyeurisme wordt of een Netflix-serie", voegt Ullah toe. Inmiddels wordt er ook steeds meer bekend over Donny M.'s jeugd. "Het schetst ook wie hij is en hoe hij tot die daad is gekomen. Daar kunnen we als maatschappij iets van leren", stelt Ullah. "Ik ben de rechter niet als consument. Dat die man gestoord is en ergens vandaan komt, geloof ik zo ook wel", vindt Römer.

NRC en AT5 publiceerden afgelopen los van elkaar berichten over bedreigde raadsleden. In hun beroep krijgen ze te maken met bedreigingen, intimidatie en ander ongewenst gedrag. Driekwart van de Amsterdamse raadsleden krijgt hier zelf mee te maken, blijkt uit onderzoek van AT5. Twee raadsleden en een burgemeester stapten zelf naar NRC om hun verhaal te delen. "Ik schrik er iedere keer van", reageert AD-columnist Angela de Jong. "Volgens mij is dit een teken van iets groters in de maatschappij, we hebben een enorm gezagsprobleem. Als iets ons niet zint als burger, laten we dat luid en duidelijk weten." Ook Tom Kleijn vindt dat dit issue benoemd moet worden. Geert Wilders van de PVV liet zich onlangs op X, het voormalige Twitter, nog uit over Femke Halsema, de burgemeester van Amsterdam. "Als iemand uit Den Haag, die zelf bedreigd wordt, dit tweet, weet je dat er meer van komt", denkt Kleijn. "Het is niet alleen de schuld van Wilders, het gebeurt vaker. Het is debiel wat hij tweet, hij werpt haar als rood vlees in een arena werpt. Aan de andere kant, ze is burgemeester van Amsterdam en kan ook wel een stootje hebben", zegt De Jong.

NOS presentator Malou Petter en RTL presentator Art Rooijackers stappen over naar Talpa. Ze gaan het nieuwe SBS programma Nieuws van de Dag presenteren. Talpa heeft grote plannen met het programma. Verder hebben we het over de bijzondere dag die de medewerkers van uitgeverijconcern DPG gisteren hadden. Koning Willem Alexander kwam langs bij het mediabedrijf met onder meer Volkskrant, Parool, AD en NU.nl) om het nieuwe hoofdkantoor te openen. Ook bespreken we een documentaire van Al Jazeera over de berichtgeving over de oorlog in Gaza en het Midden-Oosten. De strekking van die documentaire is dat veel berichtgeving gekleurd is en wordt bekeken vanuit een westers-Israëlisch narratief. Daarnaast hebben we het over een foto van Rob Hoeijmakers, een oud studiegenoot van Wijndelts. De foto van Hoeijmakers is viral gegaan.

BBB-Kamerlid Claudia van Zanten vraagt minister Bruins of het Commissariaat voor de Media onderzoek kan doen naar de publieke omroepen als het gaat over de berichtgeving over Israël. Volgens Van Zanten noemt de NOS Hezbollah-leider Nasrallah 'charismatisch' en 'een competente leider'. En niet ‘terreurleider’ of ‘terrorist’. Ter verduidelijking: Ze hebben bij de BBB niet goed gelezen, want er staat duidelijk dat hij door zijn aanhangers in Libanon zo wordt gezien . De NOS geeft hem dus niet zelf dat stempel. Volgens Gisella van Cann, hoofderedacteur van NOS Nieuws mag iedereen kamervragen stellen over de NOS. Maar er moet volgens haar wel rekening gehouden worden met het feit dat de reden voor de kamervragen vaak gebasseerd zijn op dingen die de NOS niet heeft gezegd. Ook hebben we het over de landelijke actiedag op radio en tv van Giro-555 om geld in te zamelen voor alle slachtoffers van het escalerende geweld in het Midden-Oosten. Verder bespreken we de spectaculaire manier waarop Amerikaanse weermannen en vrouwen hun publiek mentaal voorbereiden op Orkaan Milton, het verhaal van melkveehouder Rik Lagendijk dat is uitgelicht in het FD en de reactie van premier Schoof op de wens van Wilders om de burgemeester van Amsterdam (Femke Halsema) te ontslaan.

Het is alweer 100 dagen geleden dat het kabinet van minister-president Dick Schoof van start ging. Genoeg reden voor de Haagse pers om terug te blikken op de afgelopen periode, maar podcastmaker Elger van der Wel vindt het wel heel snel. "Wat hebben ze nu echt gedaan, behalve een asielcrisis proberen uit te roepen?" Volgens Van der Wel wordt er vooral gekeken naar de onderlinge relaties tussen de coalitiepartijen. "Wilders is een bijzonder machtscentrum daarin als persoon. De coalitie onder de ministers gaat vrij goed, dat is positief. Het was een wonder geweest als er geen gekonkel was tussen de vier partijen." Arjen Fortuin, ombudsman bij de NRC, vindt het kabinet "vreemd" en meent dat er al vanaf dag één geanalyseerd wordt wat het precies inhoudt. Daarnaast wordt er te veel aandacht besteed aan de "relletjes" tussen de kabinetsleden, vindt Fortuin. "Ik erger me helemaal dood aan waar het steeds over gaat met die relletjes", reageert programmamaker Nicolaas Veul. "Los van de relatie met de partijen, doet dit kabinet het best goed en Schoof weet ze bij elkaar te houden", concludeert Van der Wel.

Zowel pro-Israël- als pro-Palestina-bijeenkomsten werden breed uitgemeten in de media. De discussie kan er fel aan toe gaan. "Er is ongemak over", valt Marc Veeningen, hoofdredacteur van Hart van Nederland, op. En dat terwijl uit verschillende peilingen blijkt dat de gemiddelde Nederlander 'gematigd' in het conflict staat en velen een 'middenstandpunt' innemen. Geert Wilders, partijleider van de PVV, nam een duidelijk standpunt in: Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam, had het pro-Palestina-manifest niet door mogen laten gaan. "Ik word pissig als politici olie op het vuur smijten. Het is al gepolariseerd genoeg", zegt columnist Roos Schlikker. Ook BBB-leider Caroline van der Plas liet zich uit, maar dan over de verslaggeving van de NOS. Van der Plas' opmerkingen op X bleken achteraf niet te kloppen. "Als politicus maak je je dan schuldig aan ophitsen", aldus Veeningen. Premier Schoof hield het kort in zijn commentaar. "Dat ongemak dat Schoof voelt, voelen we allemaal. Voor beide partijen valt iets te zeggen. En de extremen zijn te bekritiseren", concludeert Schlikker.

Wie de politiek een beetje volgt, kan vandaag niet heen om het begrip 'wantrouwen'. Meerdere Haagse bronnen melden dat er geen informatie meer wordt gedeeld tussen de coalitiepartijen onderling, of dat het kabinet in augustus al bijna viel. Er is veel te halen in de wandelgangen voor de Haagse journalist. Journalist en AI-deskundige Laurens Vreekamp, adjunct-hoofdredacteur bij de NOS Wilma Haan en SER-voorzitter en ook informateur van het huidige kabinet Kim Putters praten over de Haagse politiek en de berichtgeving hiervan.

De Volkskrant heeft de appgesprekken tussen minister Hugo de Jonge en OMT-voorzitter Jaap van Dissel van tijdens de coronapandemie gepubliceerd, na het indienen van een Woo-verzoek. De inhoud heeft weinig nieuws, vindt presentator Andrew Makkinga. "Je krijgt een inkijkje in hoe er wordt gesproken. Maar daar moet je ook mee oppassen, het zijn ook mensen. Ik vond dit een beetje groots aangepakt." Daan Bonenkamp, hoofdredacteur van Tubantia, vroeg zich ook af waarom het gepubliceerd werd. "Maar ik vond het toch goed dat ze het publiceerden, juist ook om te laten zien dat deze twee mensen hun rol vrij zuiver opvatten", gaat Bonenkamp verder. De kop die de Volkskrant erboven had staan, "wordt niet waargemaakt", zegt de hoofdredacteur. Schrijver Aleid Truijens vond het "heel interessant" wat er gepubliceerd is over Diederik Gommers. "Die is op het matje geroepen." Bonenkamp begrijpt ook dat Gommers werd teruggefloten door De Jonge. "Volgens mij is het best gezond dat er binnen een politieke organisatie dat je wordt aangesproken op wat de messaging is", reageert Makkinga. "In die tijd was de gedachte: het OMT zit op de stoel van het kabinet. Ik snap dat je dan gaat zoeken of dat ook zo is. Uit dit onderzoek blijkt dat beperkt of eigenlijk niet zo te zijn", zegt Bonenkamp. "Ik vind het verfrissend dat we daarvan kennis kunnen nemen."

De onrust in politiek Den Haag blijft groot. Gisteren zette Geert Wilders als leider van de grootste partij maar weer eens de discussie over de asiel-noodwet op scherp. Volgens politiek commentator Kees Boonman zijn de andere partijleiders en Schoof bang voor Wilders. "Daardoor wordt de agenda door Wilders bepaald.” "Ze zijn bang voor een gevallen kabinet en bang voor nieuwe verkiezingen", zegt Henrike van Gelder, hoofdredacteur van Kidsweek. Waarop Boonman antwoord: "Wie bang is voor verkiezingen is bang voor democratie." Verder is de PVV bezig met het imago. Zo lezen we vandaag in het AD dat minister Faber gemediatrained is. "Zij is en wordt een hele grote politicus, zoals zij al is. Iedereen weet met haar waar hij aan toe is. Haar zinnen zijn kort en krachtig", zegt Boonman. Waarop Gelder reageert dat haar uitspraken niet altijd kloppen. Volgens Boonman is dat niet altijd relevant: "Als het maar goed overkomt." Tot slot blijkt dat Schoof de regie in handen wil houden, aangezien hij verschillende ministerraden verplaatst zodat hij hier zelf bij kan zijn. "Het bevestigt hoe ernstig de situatie is ten aanzien van het kabinet", stelt Boonman

Media dienen ten alle tijden te waken voor propaganda. De mediawaakhond Reporters Sans Frontières (RSF) lanceerde daarom de zogenoemde 'Propaganda Monitor'. Een interactieve website waar actuele propaganda-tactieken worden blootgelegd. Volgens Freek Staps, hoofdredacteur ANP, is het zeer belangrijk wat journalisten weten, maar vooral ook wat men niet weet. "De duiding is altijd belangrijk. We verspreiden de feiten, maar de interpretatie moeten mensen zelf doen." Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de NAVO en Spraakmaker, vindt dat hij als nieuws-consument gebukt gaat aan een grote dosis aan informatie. "Ik weet het af en toe niet meer. Maar dat maakt mij afhankelijk van de feitelijke weergave van journalistiek, maar met name door de interpretatie van een journalist." 'Desinformatie is inderdaad van alle tijden', zegt Staps. 'Maar door de monitor wordt het wel heel duidelijk.'

De Volkskrant bracht dit weekend een groot verhaal over Wim Hof. 'The Iceman' is wereldberoemd. Geliefd om zijn ademhalingstechnieken en ijsbaden, blijkt zijn gezin jarenlang geterroriseerd te zijn door Hof. In een zeven pagina tellend verhaal, doet zijn ex-vrouw haar verhaal, gesteund door getuigen, politierapporten en andere documenten. Inmiddels zijn de opnames van de film stilgelegd. 'Hoe iemand, die zichzelf als persoon verkoopt, persoonlijk in elkaar steekt is journalistiek gezien zeer relevant', zegt Arjen Fortuin, ombudsman bij NRC.

Premier Dick Schoof maakt zijn debuut bij de Verenigde Naties. In het Mediaforum merken ze dat de kersverse minister-president het stiekem wel lekker vindt dat hij even van het Nederlandse ‘gezeur’ af is. Volgens Marc Veeningen (hoofdredacteur SBS6) is het ‘volkomen logisch’ dat de premier aangesproken wordt over de opvallende constructie van zijn kabinet. Kemal Rijken (Journalist en politicoloog) vindt juist dat Schoof meer ruimte moet krijgen. 'Op de vorm moet die man iets meer ruimte krijgen. Wacht januari of februari af hoe het er dan voor staat.’ Margriet Brandsma (oud-correspondent Duitsland) verwacht als dit politiek gehakketak rond de premier en zijn kabinet nog langer doorgaat ‘het niet lang goed kan gaan.’

NSC verkeert in zwaar weer. Niet alleen zit de partijleider Pieter Omtzigt ziek thuis, uit recente peilingen blijkt ook dat de partij behoorlijk wat zetels zou inleveren. Daarbovenop komt dat NSC-leden ontevreden zijn over de partij. Wat ligt daaraan ten grondslag? Volgens NSC-leden ligt het aan de beeldvorming rondom de partij, maar daar is Paul Römer, producent bij Talpa, het niet mee eens. "Partijen die enorm snel groeien, gaan ook enorm snel weer van het podium af", aldus Römer. Het ontbreekt aan een basis, een kader en leden die zich jarenlang politiek hebben opgevoed, denkt de producent. "De beeldvorming maakt zo’n groei wel mogelijk." Römer noemt BBB en de mediagenieke Caroline van der Plas als voorbeeld, maar ook Omtzigt die werd geroemd als "beste politicus van Nederland" door zijn werk aan de toeslagenaffaire. "NSC is aan het verkruimelen en dat komt ook niet meer goed, denk ik." Volgens Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland, doet NSC het tegenovergestelde van wat ze hadden beloofd tijdens de verkiezingen. "Je bent dan ongeloofwaardig." Onderzoeksjournalist Hansje van de Beek vindt het "slim" dat het wordt gegooid op de beeldvorming. "Het klinkt gewoon lekker." Daarnaast botst NSC met PVV, VVD en BBB, de andere regeringspartijen, over de spoedwet. "De logische gevolgtrekking is dat dit uit elkaar klapt", zegt Heijne. "Het experiment van het extraparlementaire kabinet is keihard aan het mislukken. Het is een sneltrein op een betonnen muur. Het is een kwestie van tijd, niet maanden maar weken, voor het uit elkaar spat", denkt Römer.

Filmcommissies in de provincies Friesland, Groningen, Drenthe, Limburg en Zeeland hebben een gedragscode gelanceerd naar aanleiding van de ophef rondom de serie over Marianna Vaatstra, die op 16-jarige leeftijd is vermoord bij het Friese Veenklooster. De makers van ‘Een van ons’ zouden rekening moeten hebben gehouden met de gevoeligheden rondom de zaak, voornamelijk voor de nabestaanden en de omgeving. Daarnaast zouden de nabestaanden niet zijn ingelicht over het maken van deze serie. Martha Riemsma, binnenkort algemeen directeur van het ANP, vindt het een goed idee om zo’n gedragscode in te voeren. Er zou namelijk een “smeuïg” verhaal van worden gemaakt, waarvan Riemsma zelfs begrijpt dat het gebeurt. "Als je het platslaat, is het heel opportunistisch. Je buit het persoonlijke leed van een ander uit voor een groot publiek." Riemsma erkent dat er ook integere pogingen gedaan worden om maatschappelijke thema’s aan de kaak te stellen, maar afspraken zijn nodig om de nabestaanden en betrokken personen te beschermen. "Wat is nou de meerwaarde van deze serie?" vraagt Bas van Sluis, journalist bij Dagblad van het Noorden, zich af. "Ik krijg er een nare smaak van. Ik vind het goed er aandacht komt via zo’n gedragscode." Van Sluis vermoedt dat het gaat om kijkcijfers en verdienen aan zo’n zaak. Eppo van Nispen, directeur van Beeld en Geluid, zegt daarentegen dat het men vrijstaat om een verhaal te schrijven. "Je hebt ook niet per se toestemming nodig, maar ik denk wel dat er een code is, zodat er iets van bescherming is", reageert Riemsma. "Alles moet gemaakt kunnen worden", maar een code zou er wel voor zorgen dat het "respectvol" gebeurt.

We beginnen dit Forum met het Midden-Oosten. Na de grootschalige aanval van Israël gisteren op doelen van Hezbollah, gingen de beschietingen vannacht over en weer door. Volgens EU-buitenlandcoördinator Borell staan Israël en Libanon op de rand van oorlog. "Het is gewoon een oorlogsgebied", zegt Sjirk Kuijper, verslaggever bij het Nederlands Dagblad. "Men wil elkaar, over en weer, uitschakelen." Een gewapend conflict dat uit de hand lijkt te lopen, al staat het journalistiek niet op de kaart, stelt Frénk van der Linden, journalist en interviewer. Hij vertelt dat er, een stuk verder, in Israël wél een boel journalisten zitten, vanwaar constant verslag wordt gedaan, terwijl Libanon als een blinde vlek verdwijnt. "Ik heb veel behoefte aan meer duiding", vertelt Spraakmaker en Minster van Oplossingen Nienke Meijer. "Het verhaal waar het echt over gaat."

Het Israëlische leger viel gisteren op de Westelijke Jordaanoever, waar het land het formeel niet voor het zeggen heeft, een studio van Al Jazeera binnen tijdens een live-uitzending. De zender blijft nu op basis van een gerechtelijk bevel minstens 45 dagen uit de lucht. Het Israëlische parlement besloot vier maanden al dat Al Jazeera niet meer mocht uitzenden in de staat en hun journalisten ook niet meer daar mochten werken. Arjen Fortuin, ombudsman bij de NRC, spreekt van een "vreselijk angstvisioen". "Iedere keer dat een militair zo optreedt tegen een burger is dat schrikken", zegt Fortuin. Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, stelt dat er breder gekeken moet worden naar deze inval. "We hebben meerdere keren kunnen vaststellen dat Al Jazeera nepnieuws verspreidt." Volgens Fortuin worden dat soort berichten altijd gefactcheckt door andere media en zijn de Al Jazeera-journalisten "broodnodig" om verhalen vanuit Gaza te krijgen. Ullah pleit er juist voor dat Westerse journalisten toegang moeten krijgen tot het gebied en veilig verslag moeten kunnen doen van het conflict. Met die reden steunt Ullah een oproep van hoofdredacteuren om die toegang te krijgen.

Premier Schoof had een moeilijke dag in de Tweede Kamer donderdag. De krantenkoppen vanochtend waren niet mals: "Chaos troef" en "kabinetscrisis dreigt"... Oftewel, een lange en bewogen debatdag voor de premier. De spanning in de Kamer liep hoog op. De toon van de oppositie werd allengs scherper toen de juridische stukken over de asielnoodwet met horten en stoten naar buiten kwamen. Daarnaast liet Wilders nog even fel van zich horen, terwijl hij verder weinig te zien was in het debat. De media volgden het debat op de voet, zo ook forumleden Marc Veeningen, hoofdredacteur van Hart van Nederland, en Anna Dijkman, journalist bij het Financieel Dagblad.

In Libanon exploderen er apparaten, zogenaamde piepers. Wat daarachter zit is nog niet bekend en roept dus veel vragen op. "Het is groot en belangrijk nieuws", zegt Rennie Rijpma, hoofdredacteur van AD. Hoewel er dus tot nu toe weinig over bekend is, zijn er legio experts die hun visie loslaten op deze aanvallen. "Je kunt best een aantal scenario’s schetsen", stelt Rijpma. Zo meldt de New York Times dat de piepers een dekmantel zijn voor Israël. "Speculatiejournalistiek ligt op de loer. Daar zijn journalisten zich wel van bewust en waken daarvoor", zegt Rijpma. "Je moet ook uitkijken voor een soort romantisering. Er kan een soort bewondering ontstaan voor de manier waarop dit gedaan is." Presentator Andrew Makkinga hoopt dat er vooral gekeken wordt naar de "gelaagdheid" van dit nieuws, in plaats van het spectaculaire.

Vervangend NSC-leider Nicolien van Vroonhoven wilde het oordeel van de Raad van State over asielplannen afwachten, maar Geert Wilders (PVV) en Dilan Yeşilgöz (VVD) reageerden direct al via X. En dat terwijl het de extraparlementaire afspraak tussen de regeringspartijen was om niets hierover te zeggen. Van Vroonhoven verbaast zich erover dat zij wordt teruggefloten na haar opmerkingen, omdat het uitwerken van een nieuw asielplan al een afspraak is van het kabinet. "Op het moment dat ze verwijst naar de kern van het kabinet, die crisiswet, dat die getoetst moet worden, breekt de pleuris uit", zegt Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur van Trouw, erover. "Bespreek het met elkaar. Waarom zou je moddergooien op X", zegt AI-expert Laurens Vreekamp. Volgens Boersema komt het extraparlementaire aspect van dit kabinet "slecht uit de verf" door dit soort taferelen en is het resultaat ervan dan ook "marginaal". De tweet van Wilders aan Van Vroonhovens adres kwam "dreigend" over, vindt Boersema. "Dit is een voorbode. Als je het niet achter de schermen kan uitpraten, moeten ze daar nog goed aan werken."

Deze week zijn de Algemene Politieke Beschouwingen. Traditioneel gezien het belangrijkste politieke moment van het jaar. Afgelopen vrijdag kon premier Schoof alvast een beetje warmlopen toen hij op een speciale persconferentie een toelichting gaf op het Regeerprogramma. Hij kreeg kritische vragen van RTL nieuws verslaggever Floor Bremer over de juridische houdbaarheid van het uitroepen van een Asielcrisis. "Iedereen wacht op de juridische kaders", zegt Mireille van Ark, adjunct hoofdredacteur bij RTL Nieuws. "Die geeft Schoof niet." Volgens, zowel Van Ark, als politiek commentator Kees Boonman, zal minister Faber sterk uit de strijd komen en klinkt zij in de beeldvorming zeer pro-actief. "Wanneer het strenge asielbeleid lukt zal ze zeggen: ‘we hebben het geprobeerd’. Dus ze komt er sowieso daadkrachtig uit", zegt Van Ark. "Ik denk dat het voor de oppositiepartijen handig is om even af te wachten en het plan niet gelijk onderuit te willen halen", zegt Boonman. "Want als een regeringspartij zegt dat zij het wel eens zijn met de oppositie, valt het kabinet deze week nog."

Van der Plas is gefrustreerd en dreigt met opstappen als het mestplan er komt. Zij verklaart zich solidaire met de boeren. "Dat is haar achterban", zegt Sandrina Hadderingh, hoofdredacteur Omroep Gelderland. "Je kunt niet in het hoofd of hart van Van der Plas kijken", zegt Hadderingh. De hoofdredacteur denkt dat er een deel van de BBB wel degelijk geloofde dat zij, zelfs in dit lastige pakket, het verschil zou kunnen maken. "Het interessante is de vraag hoe je, als politicus, nu uit die kuil gaat kruipen", zegt EO-programmamaker Kefah Allush. Er wordt door Van der Plas vaak met de vinger gewezen naar een vorig kabinet, rechters en Brussel als schuldigen. Dat is wordt in dank afgenomen door de achterban, vertelt Hadderingh. "Omdat dat makkelijk is, maar je lost het probleem er niet mee op." "Je voert campagne over hoe je het beter gaat doen en nu zit je aan de knoppen en doe je het niet beter", zegt Allush. Waarop Hadderingh reageert: "Je kunt mensen wel een worst voorhouden, maar de politieke werkelijkheid is anders. Het is niet zo zwart-wit."

Pieter Omtzigt kondigde gisteren aan een stap terug te nemen. De NSC-leider wordt al een tijd geteisterd door interne lekken over zijn gedrag bij de onderhandelingen van de coalitie. Zo zou Omtzigt schreeuwend en huilend de budgetonderhandeling hebben verlaten. Zijn tijdelijke terugtreden komt dan ook niet als een verrassing voor Joost Oranje, coördinator onderzoeksjournalistiek Nieuwsuur en NOS Nieuws. "Als je nu leest hoe de Haagse collega’s erover schrijven, was het onvermijdelijk." Ook journalist Frénk van der Linden is niet verbaasd. "Hij vergt ongelooflijk veel van zichzelf." Van der Linden vraagt zich af of de media een "te grote belasting" zijn voor Omtzigt. "Welke druk leggen de media op hem?" Volgens vriend en toekomstig burgemeester van Leiden Peter Heijkoop ligt het niet aan de media. "De druk is groot, maar die zoeken politici voor een deel zelf ook op. Media en politici hebben elkaar nodig." Heijkoop denkt dat het lekken van informatie Omtzigt tot deze beslissing heeft gedreven. "De enorme onveiligheid die hij ervaart in die coalitie, daar is het denk ik misgegaan in zijn mentale belastbaarheid." De grote vraag is of en wanneer Omtzigt weer terugkeert bij NSC. "Ik hoop dat ze NSC op een andere manier kunnen heruitvinden", concludeert Heijkoop.

Het eerste debat, en tevens de eerste ontmoeting, tussen Donald Trump en Kamala Harris zit erop. Het was een 'vurige' strijd tussen de presidentskandidaten, die al eigenaardig begon. "Volgens mij was Trump overrompeld doordat Harris hem groette", zegt journalist Margriet Brandsma. Voor Harris was dit "hét moment" om zichzelf als president te laten zien en dat deed ze met een "gewaagde" tactiek, vindt Brandsma. "Ze heeft gescoord. Ze begon hem nadrukkelijk uit de tent te lokken. Wanneer hij boos wordt, schiet hij zichzelf in z’n voet." Journalist Tom Kleijn merkt op dat het na het debat "voor die 20 miljoen zwevende kiezers iets concreter zal zijn geworden wat ze wil en vindt", maar denkt dat veel kiezer Trump nog altijd zien als de verandering die het land nodig heeft. "Trumps sterkste punt kwam pas aan het eind, toen vroeg hij waarom zij niet heeft gedaan wat ze nu zegt te gaan doen. Dat had hij eerder en meer moeten doen." Als puntje bij paaltje komt, zijn het "twee mensen van twee verschillende planeten", zegt Kleijn. Uiteindelijk komt Harris volgens de Amerikaanse media uit de bus als de winnaar van en heeft haar team al een tweede debat aangevraagd, waar Trump nog niet op heeft gereageerd.

Met nog een aantal uren te gaan, is het volop speculeren hoe het eerste debat tussen presidentskandidaten Kamala Harris en Donald Trump zal verlopen. De media staan bol van de voorbeschouwingen, onder andere over welke rol Trump op zich zal nemen. Zo zou zowel de kwade als de goedwillende kant van de Republikeinse kandidaat ten tonele kunnen komen. Presentator Renze Klamer is "heel nieuwsgierig" wat er komen gaat. "Alleen al het feit dat ze elkaar nog nooit in het echt gesproken hebben", maakt dat Klamer het "mega spannend" vindt. Het zou namelijk zomaar kunnen dat het beeld rondom Harris, die de vreugde terug zou hebben gebracht in de Amerikaanse politiek, omslaat na het debat tegen Trump. "Als het beeld kantelt, is dat wat telt", aldus Klamer. Giselle van Cann, hoofdredacteur van NOS Nieuws, vindt dat de focus vooral moet liggen op wat de kandidaten zeggen, niet op hoe ze het zeggen. "Je mist dingen als je niet breed kijkt." Hoewel zo’n debat een "vooropgezet toneelstuk" kan zijn, kan het ook veel impact hebben. Zoveel was wel duidelijk na Bidens optreden bij het vorige debat en zijn aftreden daarna. "Toen Harris hem verving, kwam er positiviteit die tot nu heeft geduurd. Dit debat kan een nieuw sentiment zijn dat hard de andere kant op kan slaan", aldus Van Cann.

In zijn H.J. Schoo-lezing sprak Pieter Omtzigt, de partijleider van NSC, over het geboortecijfer in Nederland. In Ethiopië krijgen ze namelijk meer kinderen dan in heel de Europese Unie bij elkaar. Vervolgens gaf Omtzigt aan dat men mocht raden wat dat te betekenen had voor de komende 20 jaar. En dat gebeurde. "Helemaal begrijpen doe ik het nog steeds niet", reageert Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf. In een opiniestuk in de NRC gaf Omtzigt aan dat het geboortecijfer nog verder onderzocht moet worden. "Dat is in tegenstrijd met elkaar", aldus Ullah. "Hij draait om de hete brij heen", denkt presentatrice Nadia Zerouali. "Hij wil ruimte openlaten voor interpretatie en dan later kijken wat hem goed uitkomt." Volgens journalist Ward Wijndelts lag er "zinderend racisme" of "socio-economische problematiek" aan ten grondslag. Ullah vindt ook dat de "racismekaart" te snel wordt getrokken en dat de Nederlandse demografische ontwikkeling wel een onderwerp van gesprek moet zijn. Geert Wilders van de PVV borduurde vervolgens voort op Omtzigts uitspraken en gaf bij MSNCB aan dat de "inheems Nederlandse bevolking" hierdoor beïnvloed wordt. "Ze mogen zeggen wat ze willen", aldus Ullah. "De timing hiervan zegt wel iets", denkt Wijndelts.