Het Mediaforum

Rutte was te gast bij Buitenhof en daarin ging het onder andere over de mogelijke vredesonderhandelingen van Zelensky met Poetin. Volgens Rutte zou het niet verstandig zijn om te speculeren over hoe die onderhandelingen vormgegeven zullen worden. "Ik heb dan een beeld voor mij van Poetin die in die leunstoel in Moskou zit te wachten op wat wij hier allemaal bediscussiëren aan deze tafel en heel veel andere tafels", aldus de oud-premier bij Buitenhof. Volgens Diederik Samsom, voormalig PvdA-politicus, is die uitspraak een nieuwe variant op zijn beroemde verdedigingslinie. "Hij wil de vraag gewoon niet beantwoorden." Wat Samsom in dit geval ook goed kan begrijpen. Of we als media moeten stoppen met het bespreken van de mogelijkheden en de wensen rondom Oekraïne om Vladimir Poetin niet wijzer te maken? "Ik zie het echt niet voor mij dat er dan iemand een uitdraai zit te maken van wat er in Nederlandse talkshows wordt gezegd om dat aan Poetin te laten zien", zegt Mandy Woelkens, presentator bij Omroep Zwart. Volgens Ward Wijndelts, oud-hoofdredacteur bij Vrij Nederland, zou het naïef zijn om te denken dat wat mensen hier in Nederland in de media zeggen relevant is voor Poetin.

"Als gebeurt wat Trump wil, dan zou dat etnische zuivering betekenen, het verjagen van een volledige bevolkingsgroep." Die woorden waren deze week te horen in het NOS Achtuurjournaal toen het ging over de plannen van de Amerikaanse president voor de Gazastrook. Dat viel interviewer en programmamaker, Frénk van der Linden op en hij was benieuwd of er nog discussie was geweest op de redactie van de NOS over het gebruik van de term 'etnische zuivering'. Dat was zeker het geval, vertelt Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van het NOS Nieuws. "Het is vaak een precisie oefening als het gaat om woorden kiezen, zeker sinds 7 oktober en de oorlog in Gaza." Het gesprek wat volgens Haan werd gevoerd op de redactie ging vooral over de vraag: wat kunnen we journalistiek vaststellen? "We zijn bij de NOS niet van analyses, standpunten en meningen, wel van vaststellingen. En hierbij dachten we, dit is journalistiek correct." Frénk van der Linden vond het een "daad van journalistieke moed" en bijzonder dat ze het zo hebben aangedurfd. De programmamaker heeft al een tijd het gevoel dat we niet alleen in een wapenwedloop leven, maar ook in een "woordenwedloop". Verder hebben we het in het mediaforum over het besluit van de rechter om twee NRC-journalisten op te roepen als getuigen in een strafzaak tegen de woordvoerder van oud-Kamervoorzitter Vera Bergkamp en over Dagblad Trouw. De krant heeft de Designprijs best vormgegeven krant van Europa gewonnen. Kiki Schippers van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Frénk van der Linden, Wilma Haan en Spraakmaker Phaedra Werkhoven.

De Amerikaanse president Trump wil Palestijnen voorgoed weg hebben uit Gaza en het gebied overnemen. Dat heeft hij gezegd na een ontmoeting met Netanyahu in het Witte Huis. Hoeveel waarde moeten we hechten aan die uitspraken? "Aan de ene kant wil je zijn uitspraken met een korrel zout nemen, maar aan de zal hij van de 100 dingen die hij roept ook wel een paar dingen proberen te realiseren", zegt Elger van der Wel, specialist in digitale ontwikkelingen. Volgens Spraakmaker en columnist, René Cuperus doet Trump alsof de wereld zijn bezit is en zijn de uitspraken over Gaza 'te schokkend voor woorden'. "Woorden vergiftigen het klimaat in het Midden-Oosten. Dit is geen onschuldige uitspraak." Bij Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk bij de NTR, is het thuis aan de keukentafel bijna de vraag van de dag: 'wat is er vandaag weer voor waanzinnig plan?'. "We moeten er vooral voor waken dat we het niet als iets vermakelijks gaan zien want het is gewoon bloedserieus." Verder hebben we het in het mediaforum over de site van het programma Nieuws van de Dag op SBS6, de podcast Jacob, dood in Qatar en over de Powned-documentaireserie 'Moslims'. Aan tafel zitten Carmen Fernald, Elger van der Wel en Spraakmaker René Cuperus.

Tweede Kamerlid namens de BBB Lilian Helder liet gisteren tijdens een debat weten op te stappen. De politicus gaf daarbij aan dat haar huidige partij 'minder democratisch' handelt dan haar vorige partij, de PVV. Tijdens de onderhandelingen zou Helder te weinig zeggenschap hebben gehad, mede daarom geeft ze haar zetel nu op. "Het voelt een beetje als de LPF. Een partij die heel snel heel groot wordt, moet mensen overal zoeken. Dan komen ze erachter dat die mensen het niet kunnen of zich niet thuis voelen, dan breekt het weer een beetje af", aldus televisieproducent Paul Römer. Henrike van Gelder, hoofdredacteur van Kidsweek, heeft de naam voor de BBB "altijd al ingewikkeld" gevonden. "Het ging over de boeren, maar het verschuift." De ogen zijn op de partij gericht, aangezien ook nog eens zes Statenleden in Overijssel opstapten. "Ik denk dat ze nog heel veel meer problemen gaan krijgen. In het stikstofdossier hebben ze aan de voorkant van alles beloofd. Dus zij zullen voor hun achterban teleurstelling op teleurstelling gaan stapelen. Het is heel spannend om te zien hoe de partij dat gaat overleven", zegt Römer.

Na een aantal zeer succesvolle seizoenen van 'B&B Vol Liefde' kwam RTL met 'Winter vol Liefde'. Wederom een hit, vindt tv-columnist Angela de Jong. Maar aanstaande woensdag is de finale alweer. "Het is een zwarte week", aldus De Jong. Het programma heeft haar door de maand januari gesleept, met name dankzij Mike en zijn moeder. "Ik geloof 90 procent niet van wat ik zie dat het spontaan en toevallig tot stand is gekomen. Maar ik heb ervan genoten en kan niet stoppen met kijken." De tv-columnist is van mening dat "de beste televisiemakers van Nederland" achter programma zitten, die met een "bepaalde mate van gewetenloosheid" aan de slag gaan. "Mike is zonder twijfel gecast op zijn moeder." Wat er dan zo lekker is aan Winter vol Liefde? "Je kan prima andere dingen doen tijdens het kijken", meent De Jong.

Bij de Duitse Bondsdag werd er ingestemd met een motie om vergaande asielmaatregelen aan te vragen. Daarin trokken de CDU en het radicaal-rechtse AfD met elkaar op. Een unicum, zeker met de Duitse verkiezingen in het vooruitzicht. Een "eruptie" en "markant moment", aldus Joost Oranje, chef onderzoeksjournalistiek bij Nieuwsuur. "Het gaat om de politieke component met de AfD en hoe daarop wordt gereageerd." Volgens Aimée Kiene, chef Volkskrant Magazine, "verschuift er van alles" in de Duitse politiek. "De CDU is er klaar mee dat ze de problemen niet mogen benoemen omdat dat de politieke core is van een partij waarmee ze niet willen samenwerken. Dat is nu anders", stelt Wouter Zwart, oud-correspondent Duitsland.

Er gaat geen dag voorbij zonder nieuws over de Amerikaanse president Trump. Moeten media aan alles wat Trump zegt aandacht besteden? Op het feit dat Trump wil dat Denemarken Groenland afstaat aan de Verenigde Staten, vindt interviewer Frénk van der Linden dat er veel te mat wordt gereageerd door de media. "Dat zou toch heel groot nieuws moeten zijn?" Volgens Rennie Rijpma, hoofdredacteur van het AD is er juist wel veel over geschreven. "De politiek heeft heel sloom gereageerd, die hebben het eerst weggelachen. De Deense premier werd pas wakker na een telefoongesprek van Trump van drie kwartier." Ondertussen heeft Karoline Leavitt, de woordvoerder van Trump, bekend gemaakt dat het er op de persconferenties in het Witte Huis voortaan anders aan toe zal gaan. De toegang voor media in het Witte Huis wordt herzien en voortaan zullen ook influencers, bloggers, podcasters en onafhankelijke journalisten welkom zijn bij persconferenties. "Prima zaak", zegt Van der Linden. "Het lijkt mij een goed idee om meer soort mensen toe te laten op dit soort persconferenties." Verder hebben we het in het mediaforum over 'De Onmisbaren' een televisieprogramma van de VPRO, de nieuwjaarsreceptie van het Genootschap van Hoofdredacteuren waar ook premier Schoof bij aanwezig was en het Chinese AI-programma Deepseek. Aan tafel zitten Rennie Rijpma, Frénk van der Linden en Spraakmaker Frederieke Vriends

Bij een bombardement op een fabriek van IS in het Iraakse Hawija vielen minimaal 70 burgerdoden. Nederland was daar deels verantwoordelijk voor en nu ligt er een vernietigend rapport van de commissie Sorgdrager. De informatievoorziening aan de Tweede Kamer was onvolledig en deels onjuist, ook was het kabinet nalatig en niet eerlijk, zo staat in het rapport. Krijgt dit nieuws wel de aandacht die het verdient? 'Mij verbaasde het gebrek aan ophef', zegt Roos Schlikker (schrijver en columniste) 'Er staat in het rapport zwart op wit dat we zijn voorgelogen.' 'Had iets van informatie gedeeld', voegt Haroon Ali (journalist en columnist) toe. 'Dat had het verhaal al iets geloofwaardiger gemaakt.'

Het AD en Follow The Money ontdekten dat Bolle Jos zich schuilhield in Sierra Leone. In hun berichtgeving was de meest gezochte drugscrimineel van Nederland te zien bij een kerkdienst, waar ook de president van Sierra Leone aanwezig was. Het OM bevestigde vervolgens dat Bolle Jos in het West-Afrikaanse land was. "Ga je het brengen als je daarmee het onderzoek gaat verstoren? Daar zullen ze ongetwijfeld over hebben nagedacht", reageert journalist Hugo Logtenberg. "Ik vermoed, gezien de gretigheid waarmee het OM meewerkte, dat er geen schot in de zaak zat. En dat ze dachten: als dit toch naar buiten komt, dan maar full force, dan gaat die man bewegen." Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur van Trouw, heeft ook met verwondering gekeken naar de berichtgeving en prijst het AD en Follow The Money dat zij iets wisten te ontdekken wat het OM zelf niet leek te lukken.

Harde conclusies van de spoedcommissie-Van Dam over de afhandeling van de Toeslagenaffaire. Maar de kritiek die klinkt is niet nieuw. Hoe zorg je ervoor dat dit belangrijke dossier toch in het nieuws blijft? Volgens Elif Isitman, politiek journalist bij WNL, is het belangrijk dat media aandacht blijven houden voor de ouders, omdat zij het nieuws tastbaar maken. "Anders wordt het een heel bureaucratisch en politiek verhaal." Bij Nu.nl zijn er meerdere verslaggevers die het toeslagendossier al jaren volgen, vertelt Lindsay Mossink, hoofdredacteur van de nieuwssite. "Die hebben zich gisteren ook weer schrap gezet. Sommige journalisten denken misschien 'daar gaan we weer', maar dan trekken die verslaggevers wel aan de bel." Misdaadverslaggever Jan Meeus blijft het een 'woestmakend' dossier vinden. "Een grote groep mensen heeft onvoorstelbare, niet te repareren schade geleden en vervolgens gaan wij zitten tutten over het feit dat sommige mensen misschien meer krijgen dan ze zouden mogen hebben."

Het kabinet moet vaart maken in het stikstofbeleid, heeft de rechter bepaald. Dat is de zoveelste uitspraak rondom stikstof, waarbij Femke Wiersma, de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (BBB), de voortgang moet gaan bewaken. In de talkshows werd het onderwerp breed uitgemeten, maar met een "voorspelbare opzet", vindt Daan Bonenkamp, hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia. Tv-columnist Angela de Jong merkt ook op dat "dezelfde aanpak" zichtbaar was. BBB-leider Caroline van der Plas was te zien bij Nieuws van de Dag. "Ik vond het laf van haar. Ze is meestal niet iemand die het debat schuwt en loopt met opgeheven hoofd rond en is niet te beroerd om zich te verdedigen", zegt De Jong, die haar graag bij een ander programma had gezien. Bij het SBS-programma krijgt Van der Plas namelijk geen linkse politicus tegenover zich. "Ik had een andere keuze stoerder gevonden." Bonenkamp denkt dat er inmiddels een "stikstofmoeheid" is opgetreden bij kijkers. "Ik ben het debat wel een beetje zat en ik voel mee met de boeren", voegt De Jong toe.

De dag na de inauguratie van Donald Trump was het voor een deel van de Instagram-gebruikers niet mogelijk om berichten over Joe Biden, Kamala Harris en andere prominenten van de Democratische partij via de hashtags te zoeken. Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en Threads, gaf aan dat dit een 'foutje' was. "Dit kan geen toeval zijn. Ik maak er veel zorgen over", reageert Sandrina Hadderingh, hoofdredacteur van Omroep Gelderland. "Alle nieuwsbedrijven zijn er ontzettend afhankelijk van en dat maakt het ontzettend spannend", zegt Karen Eshuis, voormalig adjunct-hoofdredacteur van AD. "Dit zijn de tekenen aan de wand", aldus politicoloog Kemal Rijken. Techreuzen Elon Musk, Mark Zuckerberg en Jeff Bezos scharen zich namelijk achter Trump en zijn in handen van de grootste online platforms ter wereld. "In Europa kunnen we met regels komen om dit in te kaderen", gaat Rijken verder. "Dit moet getackeld worden." Hadderingh hoopt op een “kantelpunt” en pleit voor publieke social media-platforms. "Dan ben je in elk geval niet afhankelijk van algoritmes en kun je regels maken, zoals de traditionele media."

De inauguratie van Donald J. Trump als 47ste president van de Verenigde Staten voltrok zich gisteren. Trump hield naast zijn inauguratie-speech nog een toespraak en ging daarna in een volle arena zitten om een recordaantal decreten te ondertekenen. Kortom, er gebeurde een hoop. Volgens journalist Jan-Kees Emmer was Trump speech tijdens de inauguratie "heel ongebruikelijk", omdat hij vooral inging op zijn voorganger. "Het was ook nog eens feitenvrij, er klopt weinig of niets van." En dat was "vintage Trump", aldus Emmer. "Dit gaat de komende jaren zo door, maak je borst maar nat." Bij de tweede toespraak was de "echte, verongelijkte en boze Trump" te zien. "Dat gaat er bij zijn aanhangers in als koek." Ook Elon Musk kwam weer in opspraak, dit keer omdat hij een handgebaar maakte dat velen deed denken aan de Hitlergroet. "Het lijkt op een fascistische groet, maar je moet uitkijken om niet alles aan elkaar te verbinden en conclusies te trekken. Je moet niet naar het beeld kijken, maar feitelijk kijken welke wetten Trump gaat maken en breken", reageert Mireille van Ark, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws. "Die oligarchen gaan een grote invloed hebben op deze regering en daar moeten we ons zorgen over maken", stelt Emmer.

Het staakt-het-vuren is ingegaan tussen Israël en Hamas. Daarbij zijn er drie gijzelaars vrijgekomen en zijn er hulpgoederen Gaza binnen gegaan. De media berichten over iedere stap, waardoor journalist Laurens Vreekamp het gevoel heeft "erbij" te zijn. "Alle serieuze media zitten hier bovenop en willen het in balans houden." Volgens Tessel Linders, politiek verslaggever bij Omroep Brabant, was het "spannend" of de deal ook echt tot uiting zou komen. "Het was een ontlading toen je de beelden zag." Op de beelden was te zien hoe een gijzelaar weer thuiskwam. "Dit is de onderhandeling en wat er uitgekomen is. Hamas heeft iets heel kostbaars in handen en zullen in die zin hun huid duur verkopen", stelt Linders. Camera’s legden het moment ook vast. "Het is iets heel intiems, maar het is ook onderdeel van het wereldnieuws", vindt Vreekamp. "Het is zo’n belangrijk moment voor de hele wereld, dan vergeet je dat er een camera op staat", denkt Linders. Verder hebben we het in het mediaforum over TikTok, De speciale stikstofcommissie en over Barton Gellman. Een doorgewinterd en gerenommeerd verslaggever die stopt met de journalistiek omdat hij de strijd tegen nepnieuws niet meer aan wil gaan. Aan tafel zitten Tessel Linders, Laurens Vreekamp en Spraakmaker Brenda Kramer.

Hopelijk stemt het Israëlische kabinet vandaag in met het staakt het vuren dat zondag om 11.15 in gaat. De dagen en uren tot het moment waarin de aanvallen doorgaan lijken eindeloos te duren. Over de berichtgeving op dit belangrijke moment in de oorlog gaat het vandaag in het Mediaforum met voormalig Talpa- en NTR-directeur Paul Römer, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk Carmen Fernald en Spraakmaker en politica Madeleine van Toorenburg. De eerste euforie over de bereikte wapenstilstand in Gaza is inmiddels gezakt. Berichten over juichende en toeterende Palestijnen en opgeluchte Israëlische familieleden hebben plaatsgemaakt voor nieuws over aanhoudende luchtaanvallen en gesteggel over welke wereldleider nu de drijvende kracht is achter het staakt-het-vuren. Volgens Römer was de berichtgeving over het akkoord iet wat te euforisch. "Het was wat veel 'hosanna'. Pas aan het einde van de dag kwam het mensen leed meer naar voren en werden gevolgen duidelijker", zegt Römer. "Zo zie je maar hoezeer de wereld zit te wachten op een beetje goed nieuws." Fernald noemt het sadistisch dat bombardementen nu nog doorgaan. "Het leed dat gedaan is gaat tientallen jaren duren", zegt Römer. "Er zijn zoveel mensen beschadigd. Dat is de problematische generatie van de volgende fase." Verder hebben we het in het mediaforum over het grootste festival ter wereld waar wij hier maar weinig over horen, het overlijden van David Lynch en de berichtgeving rond de gezondheidssituatie van Martijn Krabbé. Kiki Schippers van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Paul Römer, Carmen Fernald en Spraakmaker Madeleine van Toorenburg.

Het akkoord tussen Israël en Hamas werd gisteravond bekendgemaakt. De deal gaat in drie fases uitgevoerd worden, als de Israëlische regering formeel instemt. Hierbij gaat het om het vrijlaten van zowel gijzelaars in Gaza als Palestijnse gevangenen, met als laatste fase de wederopbouw van Gaza. "Het is een spel en er is een voorbehoud", reageert Lucas Waagmeester, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. "Arabische media melden het als overwinning van Hamas. Dat komt keihard aan in de Israëlische kringen, het kabinet zou erdoor kunnen vallen. Ze zouden Hamas vernietigen en dat is niet gebeurd en dan krijg je processen van uitstel", zegt journalist Leonard Ornstein. Er ontstond ook gelijk speculatie over wie er daadwerkelijk verantwoordelijk was voor de deal; Biden of Trump. "Ik weet niet of het de druk is die Trump heeft uitgeoefend, maar denk dat het om de vertrouwensrelatie is van Trump met Netanyahu", aldus Waagmeester. "Beide heren willen groots de geschiedenis in. Maar ik denk dat Trump de doorslag heeft gegeven", stelt Ornstein. Daarnaast is het nog maar zien hoe dit allemaal gaat verlopen. "Ik denk dat we nog heel erg gaan schrikken van wat wordt aangetroffen in Gaza. We konden er niet bij als journalistiek, terwijl er vreselijke dingen gebeurden", zegt Waagmeester. "Ook in Israël zal er een grote schok zijn. De media daar hebben daar weinig over gemeld over de verwoestingen", aldus Ornstein.

De eerste openbare zitting in de strafzaak tegen voormalig advocaat Inez Weski vond gisteren plaats en de media werden een grote rol toebedeeld. Tijdens de zitting werd meermaals het woord tot hen gericht. De voorzitter van de rechtbank drukte de aanwezige journalisten op het hart om 'correct en zorgvuldig te formuleren in deze zaak', en dat te blijven doen. "Dat voorkomt een onjuist beeld van de zaak en een onjuist beeld van de verdachte." Politiek commentator Kees Boonman begrijpt wel dat de rechtbank dit nadrukkelijk benoemt. "De media en vooral talkshows spelen een belangrijke rol in het recenseren, zowel voorafgaand als na het proces." Boonman noemt de rol van talkshows 'een soort schaduwjury'. "Het maatschappelijk belang van deze zaak is meer dan 'heeft men het wel of niet gedaan'. Het gaat over het aanzien van de advocatuur." Verschillende advocaten in verschillende talkshows hebben zich over de rechtszaak geuit. Volgens Boonman spelen zij een grote rol in de media en gebruiken zij de media. "Modder gooien is een ding", zegt Marc Veeningen, hoofdredacteur Hart van Nederland. "Maar de inhoud van de zaak is een ander ding." Zowel het OM als Geert-Jan en Carry Knoops gaven na afloop interviews. Onder andere aan Nieuwsuur, waarin ze vooral zeiden dat ze eigenlijk nog niks kunnen zeggen. "De media moeten naar reactie vragen", zegt Annette Birschel, Nederland-correspondent voor Duitsland. "Wel wil ik nog zeggen dat Weski er zelf ook over gesproken en geschreven heeft. Het is bij uitstek een mediazaak." Volgens Birschel moeten journalisten erop letten dat zij zich niet laten bespelen door advocaten. Aan tafel zitten Kees Boonman, Marc Veeningen en Spraakmaker Annette Birschel.

Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, heeft meer dan een week in het ziekenhuis gelegen in Duitsland. De 66-jarige zou een "ernstige" longontsteking hebben gehad, maar daar repten haar woordvoerders met geen woord over, ook niet na vragen van journalisten. Het verzwijgen hiervan 'zou je in Peking verwachten en niet bij de EU', luidt de kritiek. "Het is heel opmerkelijk", vindt ook Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. "Je moet erop kunnen vertrouwen dat je antwoord krijgt van zo’n groot instituut." Volgens Kamram Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, zit het probleem dieper. "Ze heeft gewoon vicevoorzitters, maar kennelijk vertrouwt ze het niet om het daaraan over te leveren." Als 'soort' president van Europa zou er "actief" gecommuniceerd worden hierover, gaat Haan verder. "Er zijn allemaal grote vraagstukken waar we reactie op verwachten en het is stil vanuit Europa." Hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans stelt dat hier geen "regels" over zijn en ergert zich eraan dat er gelijk wordt gesproken van een "vertrouwensbreuk" bij Von der Leyen. "Ik vind dit ook een voorbeeld van de Amerikanisering van de EU", zegt Voermans. Verder hebben we het in het mediaforum over de massaal gedeelde beelden van de vermiste Marjolein, de documentaire Moslims en over het blurren van gezichten op foto's van Noord-Koreaanse krijgsgevangenen. Aan tafel zitten Kamran Ullah, Wilma Haan en Spraakmaker Wim Voermans.

Extinction Rebellion blokkeerde afgelopen weekend weer de A12. De organisatie wekt daarmee niet alleen ergernis bij instanties zoals de politie, de algemene sympathie lijkt ook af te nemen. Zo stellen musea bijvoorbeeld dat ze steeds meer last hebben van de XR-acties, waarbij opgroepen wordt om met andere sponsoren samen te werken. "Het is denk ik heel moeilijk als je zulke doelen hebt qua systeemverandering om dan de hele tijd maar vrienden te blijven met iedereen", zegt NRC-ombudsman Arjen Fortuin. "Het levert geen nieuwe inzichten of gedachten meer op." Ook Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij Investico, merkt dat de acties "minder effect" hebben en verwacht dat XR met andere acties zal komen. "Ik denk dat ze andere acties gaan bedenken. Je kunt de A12 niet blijven bezetten. Dan gaat de krant er ook minder over schrijven." Fortuin vermoedt ook dat XR iets anders zal bedenken dan het blokkeren van de A12. Verder hebben we het in het mediaforum over het verdwijnen van het satirische studentenblad Propria Cures, het vertrek van politieke partij Volt van het platform X en het breken van Alternative für Deutschland en de jongerentak van de partij. Aan tafel zitten Michelle Salomons, Arjen Fortuin en Spraakmaker Paul van Geest.

De aarde ging voor het eerst door de grens van 1,5 graad opwarming. Helaas geen verrassend nieuws. Opvallend is wel dat het waarschijnlijk óók komt doordat de lucht schoner is geworden. Hoe dat nog in een helder verhaal te vangen is, bespreken we vandaag in dit mediaforum met onderzoeksjournalisten Bas van Sluis, columnist Anna Dijkman en met Jantine Schuit, rector magnificus Erasmus Universiteit en Spraakmaker. "Ik heb vanochtend wel gelijk op het nieuws geklikt", zegt Dijkman. De berichtgeving verraste Van Sluis niet, maar het verontrustte hem wel. "Wat moeten we in godsnaam doen om het tegen te gaan en wie gaat het oplossen?" Volgens Van Sluis heeft de wereld zoveel problematiek, waardoor er een iemand nodig is die daadwerkelijk opstaat en zegt wat er moet gebeuren. Van Sluis heeft voorkeur aan verhalen hoe hij zelf kan helpen de opwarming tegen te gaan. "Ik lees ook de alarmerende verhalen, maar er ligt ook een belangrijke journalistieke rol om te informeren wat mensen zelf kunnen doen." Dat de lucht schoner is geworden heeft veel voordelen voor mens en dier, stelt Dijkman, maar in hoeverre het dus ook bijdraagt aan opwarming? "Het is één van de vele factoren die wel of niet bijdragen hieraan", zegt Dijkman. "Het is belangrijk voor ons als journalisten om aan te geven in hoeverre dit dan daadwerkelijk het geval is." Verder hebben we het in het mediaforum over 'Het Stof Daalt hier', de nieuwe NTR-serie over het sluiten van de mijnen in Limburg. We bespreken 'Don't Die' dat te zien is op Netflix en we hebben het over de afgetreden burgemeester van Groningen Koen Schuiling. Evelien van Rijswijk van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Bas van Sluis, Anna Dijkman en Spraakmaker Jantine Schuit.

Elon Musk gaat niet alleen de Amerikaanse politiek te lijf, de Tesla-ondernemer mengt zich ook in de Britse en Duitse politiek. Zo gaat Musk vanavond in gesprek met Alice Weidel, leider van de extreemrechtse partij AfD, op zijn platform X. Bovendien heeft Musk zijn steun al uitgesproken voor Weidel en AfD, onder andere in een bijlage in de Duitse krant Die Welt. Argos-onderzoeksjournalist Hansje van de Beek vermoedt dat het geen "journalistiek gesprek" zal zijn, maar eerder een onderonsje van gelijkgestemden. ANP-hoofdredacteur Freek Staps vindt het op voorhand "interessant", maar zet er ook vraagtekens bij. "Er is ook een digital services act in Europa. Het is nog wel de vraag van of dit kan en of dit niet inmenging is in het verkiezingsproces." Duitse journalist Annette Birschel vertelt dat de Duitse media afwacht wat dit gesprek zal inhouden en welke invloed het zal hebben op de verkiezingen. Weidel stelt namelijk dat de Duitse media haar niet serieus nemen en ook niet willen interviewen. "Dat is een frame dat de AfD graag gebruikt", zegt Birschel, die wijst naar een "kenmerkend optreden" van de politicus, waarbij ze na "heel korte tijd" de studio uit liep. "Dat leek een vooropgezet plan te zijn geweest zodat ze kon zeggen: zie je wel, jullie laten me niet aan het woord." Verder hebben we het in het mediaforum over Los Angeles dat geteisterd wordt door felle bosbranden, het opstappen van bijna de complete redactie van The Journal of Human Evolution en over Dana White. De man die door Meta-baas Mark Zuckerberg een belangrijke functie heeft gekregen. Aan tafel zitten Hansje van de Beek, Freek Staps en Spraakmaker Esther Grisnich.

Het moederbedrijf van Facebook, Meta, kondigde aan dat het stopt met factchecken, dat werd uitgevoerd door journalisten. Facebook-oprichter Mark Zuckerberg gaf daarbij de toelichting dat de factcheckers 'te politiek gekleurd te werk zouden zijn geweest' en dat ze 'meer vertrouwen geschaad dan gecreëerd hebben, met name in de VS.' Kefah Allush, programmamaker bij de EO, dacht gelijk terug aan gevoel van hoop dat er ontstond toen de factcheckers juist werden ingeschakeld. "Maar ik zei toen ook: het zijn zakenlieden. Die doen maar een ding en dat is geld verdienen. En nu komt het anders uit, dus gaan ze het anders doen." Allush stelt dat er een andere wind door de wereld waait. "Dus gaan we ons anders gedragen." Roos Moggré, journalist en presentator bij AVROTROS, noemt de toespraak van Zuckerberg 'om te kotsen'. "En dan met name omdat het gaat over het samenwerken met de regering." Volgens Moggré geeft dit weer wat voor een samenleving de VS aan het worden is: "Als je zo achter je president aanloopt. Het is zo weinig kritisch en los van zelfstandigheid, daar word ik gewoon somber van." Allush stelt dat de miljardairs nu de machthebbers worden. "Een aantal mensen die heel veel geld hebben, heel veel macht over media hebben en toegang tot de daadwerkelijke politieke macht, die gaan het nu voor het zeggen hebben." Ook ziet Allush een strijd tussen social media en de journalistiek. "Zij leveren informatie en wij journalisten proberen zo goed mogelijk informatie te leveren, maar we dreigen het te verliezen van degene die zegt: 'het niet uitmaakt of je informatie checkt'." Verder hebben we het in het mediaforum over een podcast van Stine Jensen voor HUMAN, de commotie over de fouten in de namenlijst die het Nationaal Archief heeft gepubliceerd en over de Machiavelliprijs voor Saskia Belleman. Aan tafel zitten Kefah Allush, Roos Moggré en Spraakmaker Sicco de Knecht.

Bij de Golden Globes kreeg Demi Moore het beeldje voor Beste actrice in een Musical of Comedy. In haar speech sneed ze de pijnlijke kant van het ouder worden in Hollywood aan, maar ook dat ze 'eindelijk' erkenning kreeg na 45 jaar in de filmindustrie. Genoeg voor Nederlandse talkshows om verkondigen dat de 'oude vrouw' nu haar moment pakt. Ook Nicole Kidmans rol in Halina Reijns 'Babygirl' werd als voorbeeld genoemd. Een "talkshowdiscussie", vindt Tessel Linders, politiek verslaggever bij Omroep Brabant. "Ik vind het een beetje onzin." Jan Slagter, directeur van Omroep MAX, meent dat Nederlandse actrices op leeftijd juist worden gewaardeerd en gekoesterd. "Leeftijd is helemaal niet belangrijk. Misschien is dat in Amerika anders, maar in Nederland is dat wat genuanceerder." Slagter vindt het een "opgeklopt" verhaal, maar stelt wel dat het gesprek op gang komt door dit soort discussies.

Elon Musk laat zich niet alleen uit over de voormalige en toekomstige Amerikaanse president Donald Trump, maar mengt zich ook in de Europese politiek. Zo schaarde hij zich achter Nigel Farage, trok vervolgens zijn goedkeuring toch weer in en sprak zijn steun uit voor de Duitse partij AfD. "Het is de rijkste man ter wereld die naast de machtigste man ter wereld zit. Dat is best een gevaarlijke combi", reageert journalist Tom Kleijn. Volgens Kleijn zorgt Musk vooral voor onrust. "Als hij zegt dat de AfD de redding is voor Duitsland, is dat zorgelijk." Presentator Mandy Woelkens wordt "nu al moe" van Musk, ook al moet zijn officiële politieke baan in de VS nog beginnen. "Aangezien hij steeds meer politieke macht krijgt, kun je niet meer doen alsof het een rare, megalomane vent is die allemaal dingen zegt. Het heeft echt invloed nu." Maar negeren gaat niet, veronderstelt zowel Kleijn als Woelkens. "Mensen mogen zelf bepalen hoe gevaarlijk dit is", concludeert Kleijn.

De Postcode Kanjer is gevallen en wel in het Overijsselse dorpje Balkbrug, waar nog geen 4000 mensen wonen. De inwoners met een lot mochten daar bijna 60 miljoen euro verdelen. Leuk nieuws en zo ook voor journalisten, die ermee inzetten op: 'Hoe gaat het dorp hiervan profiteren?' 'Het begin van de ellende', noemt Paul Römer, voormalig Talpa-directeur, deze insteek. "Je leven verandert of je het leuk vindt of niet. Niet alleen voor jezelf, maar vooral hoe mensen naar je kijken." Volgens Römer gaat het eigen geluk er zo van af, doordat iedereen van de winst afweet. Het NOS maakte er een item over dat door Frènk van der Linden, journalist, als kaal werd bevonden. "Er wordt gevraagd wat er door deze mensen heengaat en niet de keerzijde van de sociale druk wordt niet getoond. Ga dan liever langs een plek waar de prijs vijf jaar gelden viel om te zien hoe het daar nu gaat." Volgens Römer gaat door het winnen van zo een groot bedrag je sociale context kapot. "Je identiteit slinkt tot die persoon met die rekening", zegt Van der Linden. Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Paul Römer, Frénk van der Linden en Spraakmaker Remco Breuker.

Op nieuwjaarsdag, een paar uur na zijn overlijden, werd de familie van het 14-jarige vuurwerkslachtoffer Jack geïnterviewd door Radio Rijnmond. De moeder van Jack wilde het beeld dat van haar zoon op sociale media ontstond rechtzetten. Maar is zo’n interview niet te vroeg? ‘Als moeder doe je wat iedere moeder zou doen; het beeld van haar zoon, zoals zij hem kende, rechtzetten’, aldus Sakina Elkayouhi (lector journalistiek Windesheim) in het Mediaforum. ‘Maar als journalist kun je ook wachten, waarom moet dat net wanneer het vers is?’ Volgens Ward Wijndelts (oud-hoofdredacteur Vrij Nederland) moet je als journalist goed nadenken voor je iemand hiermee in het nieuws brengt. ‘Die verantwoordelijkheid moet serieus genomen worden in ons vak. Mijn standpunt is helder: ik had dit interview niet gedaan.’ Verder hebben we het in het mediaforum over een interview in NRC over de macht van grote techbedrijven, polarisatie en het traditionele Vierschansentoernooi in Garmisch Partenkirchen. Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Sakina Elkayouhi en Spraakmaker Nine Kooiman.

Vandaag een extra lang Mediaforum, met aan tafel hoofdredacteur Kamran Ullah van de Telegraaf, hoofdredacteur Pieter Klok van de Volkskrant, politiek verslaggever Nynke de Zoeten van Nieuwsuur. We bespreken de journalistieke dilemma's waar onze gasten dit jaar hun hoofd over gebroken hebben en hebben het over wat het aantreden van het kabinet Schoof heeft betekend voor de journalistiek.

Een rel bij de Duitse krant 'Welt am Sonntag' ontstond na het verschijnen van een opiniestuk van techmiljardair Elon Musk die zijn steun uitsprak voor de AfD. Wat opvallend is, is dat de baas van de uitgever Axel Springer Verlag Musk zélf benaderde. Nadat Musk zich recent uitsprak over de AfD via zijn eigen platform X benaderde Springer hem met de vraag of hij een opiniestuk wilde insturen. "Een uitgever die zo meer kranten wilt verkopen, lijkt het wel", zegt Aimée Kiene, hoofdredacteur van het Volkskrant Magazine. "Een hele vreemde gang van zaken." Volgens Kiene dient men zich af te vragen of Musk iemand is die je in deze krant aan het woord wil laten. "Iemand die een eigen soort agenda heeft en ook de Europese politiek wil beïnvloeden, ik zou zeggen: 'nee'." Volgens Hugo Logtenberg, journalist bij NRC, gaat het om de vreemde volgorde dat het opiniestuk teweeg is gebracht. "Zie je het voor je dat de uitgever van de Volkrant iets heeft geregeld en de chef van dienst hier niets van afweet, maar het wel in eigen blad terugziet", stelt Logtenberg. "Dat zou hier niet gebeuren en dat is maar goed ook." Volgens de NRC-journalist had men beter naar een interview met Musk kunnen vragen. "Dan had je kunnen toetsen hoe intrinsiek gemotiveerd de man zelf is."

Het leek nieuwsluwe eerste kerstdag te worden, maar rond een uurtje of tien bleek niets minder waar. Redacteuren moesten aan de slag vanwege de berichtgeving dat Surinaamse oud-president Desi Bouterse overleden was. De NOS bracht dit nieuws nog voordat de familie het overlijden officieel had bevestigd. Ondertussen doen in Suriname allerlei complottheorieën de rondte. Zo zou Bouterse helemaal niet dood zijn. De Telegraaf bericht er vandaag over, met de veelzeggende quote: 'In dit land is álles mogelijk'. "Klopt dit wel?" vroegen journalist Magriet Brandsma en haar familie zich af toen ze de berichtgeving hoorde. "Nadat verhalen vanuit verschillende hoeken kwamen en de familie het ook bevestigde bleek het nieuws wel degelijk te kloppen." "Je zag vooral koppen met 'Buitenlandse media melden dat...', om er zo voorzichtig mee om te gaan", stelt Felienne Hermans, hoogleraar vakdidactiek van de informatica. "Je ziet wel eens dat er een misser wordt gemaakt met overlijdensberichten", zegt Elif Isitman, podcastmaker en journalist WNL. Ook zegt Isitman dat je in Nederland er niet aan ontkomt om makkelijker standpunten van tegenstanders van Bouterse waar te nemen dan voorstanders. Waarop Brandsma reageert dat dit de berichtgeving van Surinaamse media ook juist interessant maakte. "Daar zag je groots twee kanten." Verder hebben we het in het mediaforum over Halina Reijn, de kersttoespraak van Koning Willem-Alexander en Duitse campagnes. Kiki Schippers van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Elif Isitman en Spraakmaker Felienne Hermans.

Prinses Laurentien in de Telegraaf en premier Schoof in de Volkskrant mogen terugblikken op het afgelopen jaar. Hoe journalistiek-kritisch je zo'n persoonlijk interview aanpakt bespreken we onder meer vandaag in het Mediaforum met Kamran Ullah , hoofdredacteur De Telegraaf, Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur NOS en Nienke Meijer, minister van Oplossingen, en ook voorzitter van het bestuur van Stichting De Volkskrant. "Persoonlijke verhalen vind ik heel mooi, maar aan de andere kant vraag ik me af welk verhaal de geïnterviewden zelf graag willen vertellen", zegt Meijer. "En hoe kan je ervoor zorgen dat dat andere geluid ook gehoord wordt?" Verder hebben we het in het mediaforum over een interview met prinses Laurentien. Ook bespreken we het Amerikaanse programma 60 minutes dat twee ex-leden van de Mossad heeft geïnterviewd die betrokken waren bij de pieperaanval op Hezbollah. Aan tafel zitten Kamran Ullah, Wilma Haan en Nienke Meijer.

Minister Faber loodst vandaag drie wetten door de ministerraad. Het AD noemt deze dag al Faber Friday. Kamerleden, media en bestuurders lopen intussen alsmaar tegen een muur zonder antwoorden op. Een slimme tactiek van Faber? In het Asieldebat clashte minister Faber, voor de zoveelste keer, met de oppositie. PvdA-Kamerlid Kati Piri kon niet verbergen dat ze haar irritatie-limiet allang bereikt had. "Het leek bijna op een schoolplein-discussie", zegt Karen Eshuis, voormalig adjunct-hoofdredacteur AD. "Ik snap dat die frustratie er is bij Kati Piri en dat je die dan wil uiten. Of dat handig is om te doen is een tweede." "Dat is zeker niet handig", zegt theatermaker en spraakmaker Marjolein van Heemstra. "Dit werkt zo niet! Iedereen komt zijn met eigen emoties en frustraties en loopt stuk op die muur." Elger van der Wel, podcastkenner, nieuwsbriefschrijver en media-adviseur, zegt dat hij afgehaakt is. "Je ziet dat alles rondom deze minister compleet vast zit." Van der Wel stelt dat het in de debatten maar erg weinig over Nederland en de mensen gaat. "Daar komen ze op deze manier ook niet aan toe." Van Heemstra stelt dat volk en media afhaken door de vele ruis rondom discussies. "Zo verlies je zicht op wat er echt gebeurt en dat is heel zorgelijk." "Ik denk dat dit is hoe zij is", zegt Van Heemstra. "Maar hoe ga je ook in gesprek met iemand die het gesprek niet aan wil gaan??" vraagt Eshuis zich af. Verder hebben we het in het mediaforum over persoonlijke lijstjes van mediabedrijven, bedreigingen aan journalisten en over de strafzaak tegen Sywert van Lienden en zakenpartners Bernd Damme en Camille van Gestel. Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Karen Eshuis, Elger van der Wel en Spraakmaker Marjolijn van Heemstra.

Aan tafel zitten Bas van Sluis en Laurens Vreekamp. We hebben het over een primeur van de Telegraaf. Misdaadverslaggever John van den Heuvel sprak als eerste met de eigenaresse van de verwoeste bruidswinkel Aliyahs Styling aan de Tarwekamp. Is het de taak van de media om voor rechercheur te spelen? Het mediamoment van Vreekamp gaat over de ontwikkelingen rondom techbedrijven. Waarom maakt hij zich zorgen? Het mediamoment van Van Sluis gaat over een ingezonden brief van Henk Kamp in de Volkskrant. Tot slot hebben we het over het Glazen Huis. Hoe kijken onze mediakenners naar deze traditie?

Kerstreces, sprake van oorlogsdreiging en Wilders' 'geduld is op' wat betreft de asielplannen. Waar menigeen speculeerde over de val van het kabinet, weet Schoof-I het toch uit te houden tot na de feestdagen. En daar kregen de politici veel vragen over. "Het enige wat men te zeggen heeft over dat het niet lekker loopt is dan: het is nu en dan zwaar, er zijn veel discussies omdat de partijen uit elkaar liggen. Het gedoe dat we afgelopen maanden hebben gezien, is dan logisch", aldus journalist en presentator Ajouad El Miloudi. "Ze gingen van ruzie naar conflict naar ruzie", aldus Sandrina Hadderingh, hoofdredacteur van Omroep Gelderland. Volgens Fatihya Abdi, gemeenteraadslid (PvdA) in Amsterdam, zijn de meest recente uitspraken van Wilders over een kabinetsval een "afleidingsmanoeuvre." "We kunnen niet kritisch zijn op de PVV en hoe zij functioneren. Dat is opmerkelijk", zegt Abdi. El Miloudi meent dat Wilders een "strategische zet" doet. "Hiermee laat hij de kiezer weten: ik heb het in ieder geval geprobeerd, ze wilden niet meewerken." Ook minister Fabers praktijken worden in twijfel getrokken. "Faber is wel druk geweest, maar met exact hetzelfde als Wilders."

Oorlogsverslaggever Clarissa Ward deed voor CNN een interview met een vermeend Assad-slachtoffer die bevrijd werd uit een van de gruwelijke gevangenissen in Syrië. Maar er zijn twijfels ontstaan of dat allemaal wel klopt en of de man in kwestie niet eigenlijk bij Assad hoort. De nieuwszender geeft inmiddels zelf aan te twijfelen of ze niet misleid zijn. Joost Oranje, coördinator onderzoeksjournalistiek bij Nieuwsuur en NOS Nieuws, vroeg zich meteen af of het verhaal wel klopte. "CNN nu aan de hoogste boom hangen, vind ik ook niet terecht. Maar het roept veel vragen op", zegt Oranje. De journalist stoort zich ook aan het feit dat de nieuwszender niet meldde en blijkbaar ook niets wist wie deze man was, maar wel doorging met het interview. "Wat ik zwak vind van CNN is dat ze geen duidelijkheid geven. Ze twijfelen nu ook zelf aan de identiteit."

Na de waarschuwende woorden van Mark Rutte leek heel Nederland in de prepshop te staan. Rutte riep op tot voorbereiden op een mogelijke oorlog en de media ging er het hele weekend mee aan de slag. Spraakmaker Thomas Huttinga, schrijver en docent Europees recht, noemt de waarschuwing voor dreiging terecht. "Het is belangrijk dit dichter bij de mensen te brengen vanwege die noodzaak en bittere realiteit." Volgens Carmen Fernand, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk bij de NTR, is het niet alleen voor dreiging van oorlog nodig om spullen in huis te hebben. "Volgens mij is het breder dan dat, kijk ook naar klimaatverandering." Volgens Fernand moet media daarom ook meer constante aandacht geven aan dit onderwerp. NAVO-cheff Rutte is niet de eerste die dit zei. De hoogste militair van de NAVO, Rob Bauer zei afgelopen januari al dat 'we het onverwachte moeten verwachten'. En na hem volgden vele waarschuwingen. Toch lijkt men nu meer aan de haal te gaan met het nieuws vanuit Rutte’s hand. "Het ligt ook aan de kwestie tijd", zegt Huttinga. "Met Trump over één maand aan de macht kunnen er wel degelijk dingen gaan veranderen." Volgens Marc Veeningen, hoofdredacteur Hart van Nederland, komt het ook door de positie van Rutte binnen de NAVO.

De rechtszaak rondom de rellen in Amsterdam is van start gegaan. De jongeren die op 'jodenjacht' gingen staan terecht om de onrust die ontstond naar aanleiding van de voetbalwedstrijd tussen Maccabi Tel Aviv en Ajax. In de talkshows kwam het onderwerp ruim aan bod. "De schrik die er was toen het gebeurde, is wat gedaald. Maar wat er gisteren naar buiten kwam uit die appgroepen zorgde wel voor boosheid", zegt Renze Klamer, presentator bij RTL. "Dat de toon nu rustiger is, vind ik toe te juichen. Het is een rechtszaak en daar hoort hoor en wederhoor bij", reageert Margriet Brandsma, oud-correspondent Duitsland. In zijn uitzending was misdaadverslaggever Saskia Belleman te gast, bij Bar Laat was een advocaat van een van de verdachten te zien. De verhalen van de verdachten kwamen op Klamer verkeerd over. "Het zijn stoere gasten in die appgroepen en dan zitten ze voor de rechter en dan weten ze het opeens niet meer. Daar kan ik me over opwinden." Volgens Brandsma slaan ook rechters een "docentachtig" toontje aan bij de verhoren. "Je kunt het ook directer stellen. We zijn het er toch over eens dat dit niet kan?" Verder hebben we het in het mediaforum over de vragen die feestvierende Syriërs in Utrecht kregen van een verslaggever van het NOS-journaal, de transfer van Thomas van Goningen van omroep WNL naar SBS en over alcohol op de tafels van talkshows. Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Renze Klamer en Spraakmaker Heiman Wertheim.

De onvrede over de werkwijze van minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie groeit. Zo werd er gemeld dat de PVV-minister tot januari geen woordvoerders heeft, lokale bestuurders geven aan de samenwerking als moeizaam te ervaren, de Raad voor de Rechtspraak gaf aan dat ze maar een week hadden om te reageren op asielplannen en de gangbare politiek assistent is ook niet aanwezig. In een uitzending van Nieuwsuur deden ze een rondvraag in de Kamer, waaruit bleek dat er op alle afdelingen "geen contact" was met Faber. "Dat is opmerkelijk en ongebruikelijk", stelt Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij Investico. "Ik denk dat dit een onderdeel is van hoe zij politiek bedrijven. Heel hard roepen en vervolgens niets doen, dus ook niet erover in gesprek willen." Ook NRC-columnist Arjen Fortuin merkt op dat er "weinig beleid" is, zoals bij de grenscontroles. "De discrepantie tussen heel veel zeggen en heel weinig beleid eronder, gaat wel opvallen", aldus Fortuin.

Minister Marjolein Faber kreeg het erdoorheen om de grenscontroles weer op te voeren, om zo illegale migratie verder tegen te gaan. Sinds maandag voert de Marechaussee deze controles weer uit, nu met meer bevoegdheden. Faber dook zelf op langs de A2 nabij het Zuid-Limburgse Eijsden en de Belgisch-Nederlandse grens, evenals een hoop pers. Dat is "groot nieuws", meent Bas van Sluis, journalist bij Dagblad van het Noorden. Waar de Marechaussee voorheen slechts zes uur lang mocht controleren, is dat nu constant. "Dat we nu grenscontroles invoeren, is een ander beeld dat af en toe iemand eruit moet halen", vindt Van Sluis. Volgens Marc Adriani, hoofdredacteur bij BNR, was het een "rare vertoning" bij de grens. "Dit is een beetje voor de bühne", aldus Adriani.

Op zaterdagochtend kwam er vreselijk nieuws uit Den Haag. Het is nog onduidelijk wat de oorzaak van de ontploffingen is, wel wordt er over eenmisdrijf gespeculeerd. Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur Trouw, had weekenddienst en zat daarom bovenop het nieuws. "Dit is niet gewoon iemand die in een woning het gas aan heeft laten staan." Een verslaggever is aangewezen op ooggetuigen en omwonenden om zo een verhaal op te tikken en soms bracht dit gruwelijke details met zich mee. "De heftigheid zit 'm niet in wat je ziet als verslaggever", zegt journalist Tom Kleijn. "Maar in de hulpeloosheid van betrokkenen."

Wat ooit een feest van de Amelanders omgeven door geheimzinnigheid was, stond deze week vól in de schijnwerpers. Er werd uitvoerig verslag gedaan van de viering die gisteren, uiteindelijk zonder grote incidenten, verliep. Paul Römer, voormalig Talpa-directeur noemt het verslaglegging hiervan 'journalistieke gemakzucht'. "Men gaat er alleen maar heen voor het spektakel en zo wordt het nieuws omdat wij er nieuws van maken. Moet dat dan in het acht uur journaal?" Volgens Römer is het geen journalistiek. "Het is alleen maar voor de rel, maar laten we daar niet in meegaan." Hansje Verbeek neemt de verslaglegging enigszins begrijpelijk, wanneer er iets gebeurt. "Maar het is er niet een die ik waardeer." Verder hebben we in het mediaforum over een serie ingezonden brieven in De Volkskrant die gemaakt blijken te zijn met behulp van AI, de kerstreclames die de komende tijd veelvuldig voorbij zullen komen en een mediastorm over ouderen en alcohol. Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Paul Römer, Hansje van de Beek en Spraakmaker Wendelien van Welie-Vink.

De civiele rechtszaak tegen Sywert van Lienden en zijn compagnons Bernd Damme en Camiel van Gestel rondom de 'mondkapjesdeal' met de overheid is van start gegaan. Uit communicatie van de drie blijkt dat ze er in een vroeg stadium al op uit waren om zelf te worden van de deal. De drie zouden 'nooit meer geldzorgen' hebben nadat de deal doorging en zeiden tijdens de onderhandelingen dat wat er besproken werd 'grenzend aan vooropgezette fraude' leek. "Het zijn oplichters. Of ze de overheid nou hebben opgelicht of niet, ze hebben de bevolking een rad voor ogen gedraaid", reageert Angela de Jong, recensent bij het AD. Sywert en zijn compagnons wilden 'gillend rijk' worden van de deal, waar Nederland waarschijnlijk oké mee was geweest als ze er eerlijk over waren, denkt De Jong. Hoe het heeft uitgespeeld, "deugt van geen kant." Journalist Hugo Logtenberg kijkt uit naar de uitspraak van de rechter. "Deze tv-persoonlijkheid en zijn compagnons hadden niet de beste bedoelingen", stelt Logtenberg. De Jong verwacht niet veel goeds voor de toekomst van Van Lienden. “Hij komt nooit meer aan de bak, zelfs als hij in z’n gelijk wordt gesteld. Niemand neemt hem meer serieus. Ik snak naar gerechtigheid en dat hebben we al wel een beetje gekregen." Peter Jansen, hoogleraar Migratie, vindt het vooral kwalijk dat de drie tijdens de 'meest kwetsbare periode' van de recente geschiedenis ervoor kozen om dat te misbruiken. En daar heeft de samenleving al een oordeel over. "Dat volksgericht heeft al plaatsgevonden." Verder hebben we het in het mediaforum over de laatste opname van De Slimste Mens met Philip Freriks en Maarten van Rossem, een tweet van VVD-Kamerlid Ulysse Ellian en een motie van VVD-Kamerlid Bente Becker. Aan tafel zitten Hugo Logtenberg, Angela de Jong en Spraakmaker Peter Scholten.

Pete Hegseth, de beoogd Defensieminister van de toekomstige president van Amerika, wordt vanuit allerlei hoeken beschuldigd van wangedrag. Zo kwam The New Yorker met een verhaal dat de voormalige Fox-presentator regelmatig dronken op het werk verscheen en een vrouw hebben afgekocht in een seksueel misbruikzaak. Ook The Wall Street Journal en NBC News deden onderzoek en stuitten op soortgelijke verhalen. De nominatie als Defensieminister lijkt nu wel heel erg onder druk te staan. "Als het uit de linkse hoek komt, wordt er gezegd: zie je wel, jullie zijn op jacht naar de Republikeinse kandidaten", meent journalist Ward Wijndelts. Maar in alle onderzoeken zijn het juist Republikeinen en Fox News-consorten die uit de doeken doen welk gedrag Hegseth vertoonde. "Wat ik wel jammer vind aan die primaire reactie van de burger op de journalistiek, is dat ervan uitgegaan wordt dat we die partij stom vinden en dan zo lang doorgraven tot we iets vinden wat niet in orde is. Je gaat met een open vizier kijken wat er aan de hand is", gaat Wijndelts verder. Volgens programmamaker Nadia Moussaïd spelen politieke partijen hier vervolgens ook weer op in. "Het kan geen kwaad om het beter uit te leggen dat dit de principes van de journalistiek zijn. De vraag is of je de doelgroep bereikt die je wil bereiken." Inmiddels zou Trump zijn oog op voormalige presidentiële tegenstander Ron DeSantis hebben laten vallen als kandidaat-Defensieminister.

Volgens NSC-mediawoordvoerder Aant Jelle Soepboer moet de code voor de journalistiek worden herzien. Deze zou niet meer in lijn zijn met de huidige praktijk. Soepboer meent namelijk dat er disproportioneel veel aandacht is geweest voor het item dat PowNed maakte over het Sunneklaasfeest op Ameland. "Ga je alsjeblieft vanuit Den Haag bemoeien met dingen die ertoe doen. Blijf van onze journalistieke onafhankelijkheid af", reageert Roos Moggré, presentatrice en columnist. "De journalistieke onafhankelijkheid moeten we echt aan vasthouden, maar we moeten het ook hebben over het toezicht van het publieke bestel." Daarom pleit Moggré voor beter toezicht op de media. Volgens columnist Roos Schlikker is de bemoeienis van Den Haag een vorm van "populisme" en mag de pers "best hard terugbijten" wanneer politici discussiëren over journalistieke inhoud. "Blijf daar met je poten van af." Moggré vreest voor een "glijdende schaal". "Als er echt inmenging komt, gaan journalisten onderuit en kunnen we ons werk niet meer doen. We moeten het heel serieus nemen."

In het programma Buitenhof ging Twan Huijs in gesprek met oud-bondskanselier Angela Merkel. De Duitse politicus heeft haar boek Vrijheid uitgebracht en doet de ronde bij de nieuwsprogramma's. Journalist en interviewer Frénk van der Linden vond het een 'degelijk gesprek’ tussen de twee, waarbij de belangrijke punten werden aangestipt, maar werd niet verrast door het interview. "Het is ook moeilijk om dat te doen als je tien onderwerpen wil behandelen in 30 minuten", erkent Van der Linden. "De keuze om het oppervlakkig te houden, vind ik jammer bij dit soort unieke mensen." Zo had Van der Linden graag Merksel standpunten over Oekraïne, Zelensky en Poetin willen horen, omdat Duitslands positie in dat conflict cruciaal is. "Mijn interesse zou die kant op zijn gegaan." Ook presentator Mandy Woelkens heeft 'niet nieuws' gehoord. "Dit had ik ook bij ieder ander interview kunnen horen." Dat zou ermee te maken kunnen hebben dat Merksels uitgeverij van tevoren bepaalde onderwerpen heeft afgekaatst. "Je hoopt op iets spectaculairs of een ontroerend moment, maar dat kan niet altijd", concludeert Van der Linden.

Een NRC-stuk en een BOOS-uitzending tonen het wangedrag van Feyenoord-supporters en de verwevenheid van die hooligans met de club. Het resultaat voor de journalisten is niet alleen een sterke productie, maar ook een lading bedreigingen aan hun adres. Paul Römer, oud-directeur televisie en radio Talpa, schrok hiervan. "Hoe een kleine groep in staat is om zo'n een club in een wurggreep te houden door middel van intimidatie. Dat gaat ver." Ook liet het voor Römer de onmacht van de directies, gemeentes en overheden zien, om dit soort groepen aan te pakken. "Dat vond ik shockerend." De oud-directeur noemt het in beeld brengen dapper van Hofman en ieder die meewerkte. "Dat is natuurlijk niet zonder gevolgen, want intimidaties zullen ongetwijfeld naar een hoogtepunt gaan.' Michelle Salomons, onderzoeksjournalist Investico, stelt dat je dit soort items als freelancer toch minder aan zou pakken. "Dan sta je er vaak wel alleen voor." Een afweging die je daarbij maakt zegt Spraakmaker Ilvy Njiokiktjien, fotograaf op freelance basis. "Ik heb zelf ook wel eens een opdracht bij een Feyenoord huldiging afgeslagen, omdat ik wist dat het er zo ruig aan toe ging." Verder hebben we het over een interview in NRC met de Franse mediahistoricus Alexis Lévrier en over de NTR waar de voltallige Raad van Toezicht is opgestapt. Eveline van Rijswijk van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Paul Römer, Michelle Salomons en Spraakmaker Ilvy Njiokiktjien.

Er lijkt zich een fenomeen te ontpoppen. De afgelopen periode duiken er steeds berichten op over middelbare scholen die bedreigd worden, sluiten om die reden soms zelfs hun deuren, en enige tijd later blijkt het te gaan om een minderjarige die de dreiging deed. Ook opvallend: in twee van de drie gevallen ging het om minderjarige meisjes. Maar vervolgens wordt er niets meer bekendgemaakt over deze voorvallen. Volgens Aimee Kiene, chef van Volkskrant Magazine, is het "wonderlijk" nieuws. "Ik ben geïnteresseerd in de drijfveren van deze meisjes", zegt Kiene. "Het zijn pubers. Die doen wel meer gekke dingen. Je kunt je ook echt afvragen hoeveel gewicht je hieraan moet hangen." Onder andere via social media worden dit soort bedreigingen verspreid door de minderjarigen, wat voor Kiene de vraag oproept of daar niet meer aandacht naartoe moet. "Wat nou als er wel een echte dreiging tussen zit? Het zijn meisjes van 13, maar wat als het wel een echte dreiging is?" vraagt Jan Slagter, directeur van Omroep MAX, zich af. Ook hij pleit voor meer ouderlijk toezicht op het telefoongebruik van jongeren. "We moeten hier grip op krijgen als ouders", stelt Kiene. "De politie komt achter je aan, je kunt dit niet zomaar doen. Het heeft consequenties." Verder hebben we het over een Japanse documentaire, een loszittend kleed en de 3,6 miljoen euro die extra naar de NPO gaat om een veilige werkomgeving te bevorderen. Aan tafel zitten Jan Slagter, Aimée Kiene en Spraakmaker Rudy van Belkom

De commissie Van Rijn kwam tien maanden geleden met een stevig rapport over grensoverschrijdend gedrag bij de publieke omroep. In een nieuw rapport stelt Mariëtte Hamer, de regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld, dat het beeld van hoe het nu gaat 'wisselend' is. Er kan een hoop beter en er gaan dingen doen, maar Hamer vreest dat de aandacht voor dit thema verslapt, mede door de geplande bezuinigingen op de publieke omroep. "Binnen de journalistiek is het lang geweest: voor jou tien anderen. Je moet van goeden huize komen en daar zit veel 'willen' bij", verduidelijkt Karen Elshuis, voormalig adjunct-hoofdredacteur van het AD. "Als er steeds minder plekken zijn, steeds meer concurrentie komt en wil vasthouden aan je baan, ben je misschien geneigd om grenzen over te gaan." Nadia Moussaïd, presentator en programmamaker, vindt dat de aandacht moet gaan naar veiligheid. "Pas als je je veilig voelt, durf je je mond open te trekken. Als je een tijdelijk contract hebt of zzp'er bent, doe je dat niet." Met redacties vol freelancers en seizoensgebonden programmering ontstaat er geen continuïteit, zegt Moussaïd. "Hoe kun je dan een cultuurverandering voor elkaar krijgen? Het zorgt voor ontzettend veel onzekerheid en stress." Elshuis stelt dat het niet alleen het systeem is, maar ook hoe er met elkaar omgegaan wordt. "Ik denk dat er continuïteit en veiligheid moet komen, evenals toezicht", concludeert Moussaïd.

Jurgen Nobel, staatssecretaris Participatie en Integratie namens de VVD, sprak een paar dagen na het geweld tegen Israëliërs in Amsterdam op 7 november van een 'integratieprobleem' omdat 'een groot deel van de islamitische jongeren' de Nederlandse normen en waarden niet zouden onderschrijven. Nobel geeft aan zich te streng te hebben uitgesproken na de rellen, maar neemt zijn uitspraken niet terug. De staatssecretaris benoemt ook dat hij niet 'een hele groep' over één kam wilde scheren. Volgens journalist Haroon Ali introduceren politici als Nobel op deze manier woorden in de samenleving en is dat "schadelijk." Bovendien zou het volgens Ali afleiden van waar het over zou moeten gaan. "Niemand heeft het meer over beleid. Wat doen we vanuit de politiek om de problemen, die er heus wel zijn, aan te pakken?" Sarah Sylbring, hoofdredacteur van de VPRO, blijft zich verbazen over deze discussie. "De woorden zijn al uitgesproken, het doet er niet meer toe. Dat 'onze normen en waarden', welke zijn dat? Ik heb niet dezelfde normen en waarden als Wilders en dat houd ik graag zo."

Na een periode van flink veel beroering in de politiek was het afgelopen weekend tijd voor partijcongressen van verschillende partijen.De partij waarbinnen wellicht de meeste beroering was de laatste tijd, was de NSC. Zij hield haar congres in een verlaten meubelgroothandel in Nieuwegein. Politiek commentator Kees Boonman was erbij. "Het had wel iets CDA-achtigs", zegt Kees Boonman, politiek commentator. Al had hij inhoudelijk vuurwerk verwacht. "En dat heb ik niet echt gehoord." Arjen Fortuin, ombudsman van het NRC, zag bij het congres wel wat hij had verwacht. Een enige manier voor NSC-leden om de aanval te starten is, volgens Fortuin, toch door op Omtzigt te vuren. "Je kunt geen klein bommetje gooien, het knalt meteen." Omtzigt sprak in zijn toespraak over een 'existentiële leegte'. Volgens Spraakmaker, schrijver en politicoloog Kiza Magendane illustreert de 'existentiële leegte' waar het politieke midden zich in verkeert. Magendane stelt dat het zwakke midden de aanleiding is tot de politieke crisis die het kabinet ervaart.

Wereldnieuws met grote symbolische waarde dat elke journalist bezig hield gisteren: Het arrestatiebevel tegen Netanyahu. Hoe doe je verslag, zonder mee te gaan in symboliek en frames? Ook bespreken we de mediamomenten van Frénk van der Linden en Bas van Sluis. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Kiki Schippers.