Het Mediaforum

De berichtgeving rondom de Amerikaanse aanval op Iran riep reacties op. In de talkshows werd de situatie geduid door een opvallend eenzijdig panel. "Haast uitsluitend witte mannen van middelbare leeftijd", merkte Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk (NTR), op. De extra nieuwsuitzendingen die ingelast werden rondom de situatie in Iran werden geprezen om hun snelheid, maar bekritiseerd vanwege het gebrek aan diversiteit. "Buitenhof was fijn," zegt Fernald. "Er werd verbinding gelegd met correspondenten uit Israël en ze schakelde snel met gasten die ertoe deden. Maar wat ik toch erg mis is de stem van de Iraniërs zelf. Er wonen maar liefst 6.000 Iraniërs in Nederland. En dan is het wel opvallend dat je die stem nergens hoort." Ze noemt het een weerslag van hoe talkshows 'toch uit een bepaald perspectief gemaakt worden.' Allerlei mannen, weinig divers, constateert Fernald. Politiek commentator Kees Boonman is positief over de snelheid van de publieke omroep. "Buitenhof leverde inderdaad een goede en actuele uitzending. En bij Sven op 1 was er snel een extra uitzending van een uur mogelijk.” Boonman voegt eraan toe: "Dat dat dan zeven mannen waren, viel mij wel op. ik ben het er mee eens dat diversiteit schaars was." Al zat er geen verdere ontwikkeling in het nieuws, vindt de politiek commentator het belangrijk dat mensen geïnformeerd blijven worden via witsoort extra uitzendingen. Fernald benadrukt het belang van representatie: "Ik zou zeggen dat we daar verder in zijn." Al ziet zij ook praktische oorzaken. "Vrouwen zijn bij last-minute zaken vaak wat terughoudender, terwijl mannen dan sneller wél gaan. Ik denk dat vrouwen zich daar tegenwoordig wel bewust van zijn. Dus blijf bellen en blijf vragen. Je moet vrouwen met goede argumenten benaderen om te komen.” Boonman sluit zich daarbij aan. "Ik kan me niet voorstellen dat ze géén vrouwen hebben gebeld. Maar je moet blijven doorgaan om een diverse stem te kunnen krijgen."

Aan tafel zitten Frénk van der Linden, Mandy Woelkens en Spraakmaker Dennis Storm. Eveline van Rijswijk van het Taalteam sluit mediaforum af. Oud-PVV-staatssecretaris die furore maakte met haar plannen voor de gevangenissen en zich tegen Wilders uitsprak, maakt haar overstap naar JA21 bekend. "Ik had het wel aan zien komen", zegt Mandy Woelkens, presentator bij Omroep Zwart. "Ik had ook niet geweten waar ze anders naartoe had willen gaan." Journalist Frènk van der Linden ziet Coenradie als een aanwinst voor JA21. "Ik had hierbij zelf wel voor gedeeld lijsttrekkerschap gekozen, want dit is een stemmentrekker pur sang." Van der Linden denkt dat Coenradie best onderdak bij de VVD had kunnen krijgen, al vraagt hij zich wel af hoe Yesilgöz zich daaraan gewaagd had. "Ze heeft zo’n grote gunfactor." Coenradie zegt geen lijsttrekker te willen zijn en zich ook niet te willen mengen in het debat. "Maar is het dan niet een beetje sluw?" zegt Dennis Storm, schrijver en voormalig tv-presentator. Storm stelt dat wanneer een gouverneur zegt: 'Ik wil geen president worden', hij dat juist wél plant te worden. "Noem mij naïef, maar ik verdenk haar niet van dit soort opportunisme", zegt Van der Linden. GroenLinks-PvdA zorgde voor verbazing door een motie in te dienen voor een volledig wapenembargo tegen Israël. Nederland zou volgens hen óók moeten stoppen met het leveren van onderdelen voor het luchtverdedigingssysteem, de Iron Dome. Geen voorstel zonder consequenties. Hiermee roept de partij volgens Van der Linden het radicaal-linkse frame, benoemd door Yesilgöz, nog sterker over zich af. "Kati Piri schoot zo door het lint. Er zal ongetwijfeld over zijn nagedacht, maar dit is wel erg grof geschut zo vroeg in de campagne." Woelkens pleit ervoor minder in te gaan op de toon en meer op de inhoud. Ook met de inhoud vindt Van der Linden het 'vrij onverdedigbaar'. "Ze is hiermee contraproductief voor haar eigen doelen."

Het AD heeft berekend dat de NAVO-top in Den Haag volgende week zo’n 1 miljoen euro per minuut zal gaan kosten. "Als land mag je het organiseren en daar kan je trots op zijn. Je kan laten zien waar je organisatorisch in staat toe bent", aldus Paul Römer, oud-directeur bij Talpa. De vraag is echter waar het geld precies in zit. "We zijn een mini-landje. Ergens is het compensatie voor ons minderwaardigheidscomplex", stelt presentator Renze Klamer. Rusland-deskundige Helga Salemon vindt het "ongelooflijk veel" geld. "We kunnen het eigenlijk niet aan en doen het toch." Verder zijn de ogen natuurlijk vooral gericht op wat er uit de top zal komen. "Een goede NAVO-top speelt zich achter de coulissen af. Ik ben benieuwd of er iets uitkomt", aldus Salemon.

Aan tafel zitten Nadia Moussaid, Angela de Jong en Spraakmaker Ard van der Steur. Er is een opvallende lancering van 'Voor Ons Nederland', een nieuwe actiegroep van Klaas Dijkhoff en campagnestrateeg Bas Erlings. De actiegroep is bedoeld om de 'milde meerderheid' een stem te geven en het populisme in Nederland tegen te gaan. Maar wat willen ze precies bereiken? En is dit de comeback van Dijkhoff in de politiek? Tv-columnist Angela de Jong had bij het lezen van de koppen nog goede hoop. "Hoera, dacht ik. Totdat ik het stuk las en dit dus niet het geval bleek." De Jong is sceptisch over het effect van de groep. "Ze zullen wel reclamespotjes uitzenden, maar of daar echt verandering mee bereikt wordt betwijfel ik. Er is echt meer nodig om mensen te overtuigen om niet op Wilders te stemmen." Nadia Moussaid heeft twijfels over de geloofwaardigheid van het initiatief. "Een initiatief van twee VVD'ers, waarvan er één zijn lidmaatschap heeft opgezegd, maar Dijkhoff is wel alsnog lid. Als je zegt dat je staat voor de 'milde meerderheid', maar je partij intussen samenwerkt met een populistische partij, dan moet je misschien eerst dat gesprek binnen je eigen partij voeren. Ik mis daarin zelfreflectie." Moussaid vraagt zich af of de actie niet vooral bedoeld is als een vorm van 'partijmarketing' onder het mom van maatschappelijk verzet. Ard van der Steur denkt dat het goed is om randvoorwaarden te formuleren voor politieke samenwerking. "Iets op tafel leggen waar politiek mee aan de gang kan lijkt mij wel goed." Tegelijkertijd erkent hij het probleem. "Ik zou bijna zeggen: dit is niet het moment om de VVD te reduceren, maar terugkeren naar de liberale kern en kijken waar we eigenlijk voor staan, is wél belangrijk." Of hij zich bij de actiegroep aansluit, laat hij tot nog toe open. "Wie weet." Tot slot stelt De Jong dat er in Nederland wél een stille meerderheid is, maar dat die er weinig aan heeft invloed heeft zolang links en rechts alleen maar tegenover elkaar blijven schreeuwen. "Ga naar Den Haag en laat het zien. Maak er dan maar een partij van die het echt gaat aanpakken."

In de escalerende oorlog tussen Israël en Iran worden niet alleen raketten ingezet, maar is ook beeldvorming een strijdmiddel. De live uitgezonden aanslag op Iraanse staatstelevisie laat zien hoe tastbaar de oorlog in beeld wordt gebracht. NRC-ombudsman Arjen Fortuin noemt het 'een concreet, behapbaar beeld dat ook waarschuwt.' "Zonder veiligheidsmaatregelen kan er zomaar een bom op je hoofd vallen." Lia van Bekhoven, VK-correspondent, wijst op de nieuwswaarde van het live moment zelf. "Normaliter zien we de resultaten ervan en niet het moment dat het gebeurt." Opvallend is dat het Jeugdjournaal ervoor koos om te communiceren dat de beelden met name uit Israël komen en het proces hoe deze beelden bij hun terecht komen. Adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws Mireille van Ark ziet daarin een trend. "Die transparantie en het uitleggen van keuzes, bronnen en waarom we iets wél of juist niet laten zien, wordt steeds belangrijker. Oók bij het 'grote mensen-nieuws'." "De context is essentieel en dat dient duidelijk gecommuniceerd te worden", stelt Van Bekhoven. Het is nogal een verschil of een ooggetuige of een correspondent aan het woord is en wat voor een politieke kleur een persoon heeft, zodat de nieuwsconsument standpunten kan begrijpen." Toch blijft vertrouwen geen automatisch gevolg van transparantie, zo stelt Fortuin. "Uit onderzoekt blijkt dat uitleggen waarom je iets doet, niet automatisch leidt tot meer vertrouwen."

Oorlog in Gaza, oplopende spanningen tussen Israël en Iran, een dreigende comeback van Trump, een demissionair kabinet, én tienduizenden demonstranten op het Malieveld. Het wereldnieuws stapelt zich razendsnel op. Maar hoe houd je als nieuwsconsument of journalist nog overzicht in die stortvloed? "Ik volg ook internationale media, dan krijg je vaak meer mee,” vertelt Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij Investico. Salomons merkt daarbij dat sommige verhalen pas echt binnenkomen als ze dichterbij voelen of met vertraging gebracht worden vanuit Nederlandse media. "Wat ook begrijpelijk is, want het juist duiden en checken vergt tijd." Marc Veeningen, hoofdredacteur nieuws bij Talpa, geeft aan dat de kans op nieuwsmijding toeneemt. "Ik snap het wel, het is zoveel. Je vraagt je af of je iets belangrijks mist, terwijl je al zóveel tot je neemt." Tegelijkertijd is er ook de angst dat belangrijke verhalen, zoals die over Gaza, ondergesneeuwd raken. "Ik begrijp die vrees", stelt Veeningen. "Als je alleen de headlines volgt, mis je de onderliggende lijnen: wat het met mensen doet en hoe de situatie lokaal wordt beleefd." Daarom pleit Veeningen voor meer duiding, verdieping en context. "We proberen bij ons juist te laten zien wat het wereldnieuws betekent voor mensen hier", zegt een hoofdredacteur. Salomons vult aan: "Als journalist kun je niet zomaar Iran in, dus is het extra belangrijk dat we zoeken naar verhalen die verder gaan dan alleen strategie en machtsspelletjes." Maar stelt je bent geen journalist. Hoe volg je dan het nieuws op een manier die overzicht biedt, zonder te verdrinken in de stroom? "Ik lees liever achtergrondstukken", zegt epidemioloog en Spraakmaker Alma Tostmann. "Dat helpt me om te begrijpen wat er werkelijk speelt en niet alleen de headlines te zien."

Israël heeft afgelopen nacht grootschalige aanvallen uitgevoerd op Iran. Volgens het Israëlische leger zijn er tweehonderd gevechtsvliegtuigen ingezet. Daarmee lijkt de situatie in het Midden-Oosten een nieuwe, escalerende fase te zijn ingegaan. Hoe bericht je als journalist over een militair conflict dat zich razendsnel ontwikkelt? Hoe beoordeel je de betrouwbaarheid van informatie, en welke rol speelt duiding in een tijd van acute spanningen? "Als hoofdredacteur ga je gelijk aan", zegt Marc Adriani, hoofdredacteur van BNR Nieuwsradio. "Het is beangstigend nieuws, en je denkt meteen: dit kan wel eens het begin zijn van een ingewikkelde, roerige tijd waarin we als nieuwszender vol aan de bak moeten." Volgens Adriani is het essentieel om informatie van beide kanten te verzamelen, maar dat is volgens hem 'wel lastig'. Hij benadrukt dat je als redactie kritisch moet blijven op alles wat daarbuiten gebeurt. "Al is het vanuit hier bijzonder moeilijk om alles te verifiëren." Journalist en Duitsland-kenner Margriet Brandsma kijkt bij dit soort nieuws direct naar de duiding: 'wat betekent het, en waar kan het naartoe gaan?' Zij voelt zich over het algemeen goed bediend door de Nederlandse media, maar wijst ook op opvallende verschillen met Duitse berichtgeving. "Als het om dit onderwerp gaat, is de positie van Israël in Duitse media heel anders dan in de Nederlandse", zegt Brandsma. "Duitsland ziet het beschermen van Israël bijna als een bestaansreden van het land zelf. Toch zie je daarin nu her en der wat verschuiving ontstaan. Maar zodra je kritiek levert op Israël, word je daar snel weggezet als antisemitisch. Die spagaat zag ik vanochtend duidelijk terug in de berichtgeving."

VVD, NSC en BBB zijn eruit: het ministerie van Asiel en Migratie wordt onder de drie partijen verdeeld. Ministers David van Weel (VVD), Mona Keijzer (BBB) en Eddy van Hijum krijgen ieder een deel van het werk. Volgens oud-staatssecretaris en huidig CdvK van Drenthe, Jetta Klijnsma, wordt dat heel ingewikkeld. 'In een kabinet ben je een team waar ieder bewindspersoon een onderdeel heeft', aldus Klijnsma. 'Als je dat in drieën knipt, moet je steeds met elkaar in conclaaf. Waar haal je die tijd vandaan?' Volgens WNL-presentator Elif Isitman is het allemaal campagne. 'Dit demissionaire kabinet lijkt vooral bezig te zijn met de reputatie van de verschillende partijen en bewindspersonen.'

De afgelopen dagen domineerden berichten uit Los Angeles het nieuws. Protesten, een avondklok, de nationale garde: de onrust vanwege het immigratiebeleid van president Trump en de botsing met de gouverneur van Californië en burgemeester van LA houdt ook hier de gemoederen bezig.Is het feitelijk verslaan van de gebeurtenissen voldoende of is er meer nodig om duidelijk te maken wat er aan de hand is in Amerika? "Geen chocolade meer van te maken", zegt Laurens Vreekamp, journalist en AI-expert. Volgens hem lijkt het erop dat een van de dichts en rijkst bevolkte staten het aan de stok heeft met de federale staat. Maar de vraag is hoe het zit en of dat ook mag. "Een lastig conflict om te ontrafelen." Ward Wijndelts, voormalig hoofdredacteur Vrij Nederland, vindt het belangrijk dat de nieuwsconsument veel context geboden krijgt bij dit soort complexe verhalen. "De verstandhouding tussen de federale overheid en rechten van de staat is belangrijk, evenals te weten waar de grenzen liggen van dit soort interventies." David Cocheret, filmregisseur en Spraakmaker, stelt dat hij veel in Amerika komt en zijn vader er al lange tijd woont. "Ook ik snap nog steeds niet hoe het mogelijk is om op lokaal niveau iets totaal anders te doen dan op landelijk niveau. Het is belangrijk om te weten hoe het systeem van Amerika verschilt met het onze." Cocheret denkt dat Trump zelf al niet eens meer weet wat er allemaal precies aan de hand is.

Meerendeel van de kranten, nieuws-sites en andere nieuwsmedia brachten het: Yesilgöz en de VVD sluiten dan tóch een mogelijke volgende samenwerking met de PVV uit. De VVD wist na een week lang diep na te denken een mediamoment hiervoor te creëren. Volgens Hugo Logtenberg, onderzoeksjournalist bij NRC, was de timing geen verassing. 'Vandaag begint de Tweede Kamer en zou Yesilgöz weer die vraag voorgeschoteld krijgen, dus het moest nu echt komen.' Zelf had hij verwacht dat Yesilgöz niet met Wilders zou willen samen werken in plaats van het volledig over een partij te trekken. Elger van der Wel, specialist in digitale ontwikkelingen in journalistiek en media, ziet het moment als groot nieuws. 'We willen toch weten hoe de VVD erin staat. En de vraag blijft gesteld worden totdat er antwoord komt.' Jeroen van Gool, directeur van de wethoudersvereniging en Spraakmaker, ziet dat het bij politiek-nieuws steeds vaker over de poppetjes gaat en minder over inhoud. 'Terwijl je toch die inhoud zou willen. Er wordt nu al voorgesorteerd op verkiezingsuitkomst, maar kan nog alle kanten op gaan.' Van Gool stelt dat strategisch stemmen in de hand wordt gewerkt en daar wordt het niet duidelijker door voor de kiezer' De Mediaforumleden zijn het erover eens dat dit moment zorgt ervoor dat het speculeren over 'wie gaat met wie' nu echt begonnen is. Volgens Logtenberg dienen media terughoudend te zijn in de berichtgeving hierover.

Ajax-speler Brian Brobbey blijkt lange tijd te zijn afgeperst. Er gingen explosieven af, zijn moeder werd bedreigd en een vriend van hem werd neergeschoten. Dit meldt het Parool. De krant schreef al eerder over de zaak, maar noemde toen de naam van Brobbey niet. Nu besloot de krant om toch man en paard te noemen, inclusief de reden waarom. Brobbey reageerde dit weekend in de Telegraaf met het bericht dat hij niet blij is dat de situatie weer wordt opgerakeld en zegt: "Wat privé is, hoort privé te blijven. Dit verhaal is voor mij een gesloten boek. Achteruit kijken leidt tot niks. Ik concentreer mij op de toekomst." Programmamaker Ajoud el Miloudi is niet verbaasd door het nieuws. Wel was hij geschokt over het feit dat Brobbey zo jong was toen de zaak zich afspeelde. "Toen ik het verhaal eerder in november las heb ik me wel afgevraagd wie het zou zijn, maar ik dacht 'ik kom daar nog wel achter'." El Miloudi stelt dat hij best begrijpt dat Brobbey stelt het niet nodig te vinden om de zaak weer op te rakelen, "maar zo'n jongen kan op die leeftijd helemaal niet overzien wat er speelt en met name wat er in de toekomst zou kunnen spelen." Niki van der Naald, adjunct- hoofdredacteur De Gelderlander, begrijpt de afweging van het Parool wel, om de naam nu wel te publiceren. "Destijds hebben zij het niet gedaan gezien de speler midden in het seizoen zat. Een maatschappelijke misstand over afpersing van jonge spelers is wel degelijk belangrijk te vermelden." De advocaat van Brobbey heeft Paul Vugts gevraagd de naam niet te noemen, ook die van Ajax niet. Dat ging Vugts te ver. 'Een verzoek van een advocaat is op zichzelf nooit reden iets niet te publiceren.' Hans Faber, mede-oprichter van Namens de Familie en Spraakmaker, stelt dat het vaker voorkomt dat er afwegingen worden gemaakt of een naam wel of niet wordt genoemd. "Maar bij maatschappelijk overstijgend belang kan je die naam wel noemen."

Aan tafel zitten Daan Bonenkamp, Kamran Ullah en Spraakmaker Machteld van Barchjansen. Kiki Schippers van het Taalteam sluit mediaforum af. Mediaforum met Daan Bonenkamp en Kamran UllahSpraakmaker vandaag is Machteld van Barchjansen. In het Mediaforum zijn Daan Bonenkamp en Kamran Ullah te gast. We beginnen met de stelling bij Stand.nl: 'Het hele land platleggen voor een hoger loon gaat te ver.' Verder hebben we het over een nieuw project van 113 voor zelfmoordpreventie en over Jong Oranje: wie zijn de talenten van nu? De meermaals genoemde 'bromance' tussen Elon Musk en Donald Trump is definitief voorbij. Waar ze vorige week nog elkaars beste vrienden leken, escaleerde de ruzie gisteren in sneltreinvaart en was deze live te volgen via X en Truth Social. In de media werd gesproken over 'figuurlijke raketten' die over en weer werden afgevuurd. Daan Bonenkamp, hoofdredacteur van Tubantia, zag het met stijgende verbazing gebeuren: "Ik zou liegen als ik niet zou zeggen dat ik er niet van heb gesmuld." Tegelijk waarschuwt hij voor te veel sensatie: "Je doet de lading tekort als je het alleen maar een soap noemt. Het gaat hier over de rijkste en machtigste man ter wereld, die elkaar voor rotte vis uitmaken voor het oog van de hele wereld." Volgens Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, is er ook iets positiefs aan de zichtbaarheid van de ruzie: "Dit is nou de ultieme transparantie waar we op zitten te wachten. Alles wordt meteen gedeeld." Toch ziet hij ook de valkuil: "Het was voor de media onmogelijk om direct te duiden, waardoor elke nieuwe tweet het verhaal weer volledig veranderde." De twee hoofdredacteuren pleiten ervoor dat media op zo’n moment hun rol serieus nemen. "Wij hadden vanochtend bijna niks erover in de krant staan", zegt Bonenkamp. "Het was simpelweg nog te vers. Dan moet je de feiten scheiden van het spektakel." "Dit is zo raar en ongekend", stelt Spraakmaker en psycholoog Machteld van Barchjansen. "We moeten hier ook collectief even van bijkomen en gaan kijken wat dit daadwerkelijk betekent. Al zat dit er natuurlijk wel aan te komen." Met suggesties over Trump in de Jeffrey Epstein-files, dreigementen over SpaceX-contracten, en miljardenbelangen op het spel, concluderen zowel Bonenkamp als Ullah de dat de ruzie niet alleen entertainment is, maar 'serious shit'.

Na de val van het kabinet vliegen de profielschetsen over Geert Wilders je in de media om de oren. In het Mediaforum wordt gekeken naar hoe alleen Wilders komt te staan. 'Mensen die voorheen een 'vriend' waren van Wilders, zijn dat nu ook niet meer', ziet Henrike van Gelder (hoofdredacteur Kidsweek). Volgens Paul Römer (voormalig Talpa-directeur) zien we met deze kabinetsval het einde van het tijdperk Wilders. 'Wat hem in de staart gebeten heeft is zijn eenmanspartij. Hij heeft geen kader van andere goede mensen die zijn gedachtegoed kunnen omzetten in wetgeving. Hij is in zijn eentje, zelfs met 37 zetels.' Aan tafel zitten Paul Römer, Henrike van Gelder en Spraakmaker Jessica Villerius.

Sinds de val van het kabinet is de wisselwerking tussen politici en media groots. Ze weten elkaar gretig te vinden. De VVD leek een duidelijke lijn als reactie afgesproken te hebben: Ruben Brekelmans zat bij Vier Avonden op Rij, Eelco Heinen zat bij Eva en Dilan Yeşilgöz zat in principe overal. We hoorden ze allemaal hetzelfde reageren op dezelfde vraag: Men is 'pissig' en weet nog niet of men opnieuw met Wilders zou samenwerken. Politiek commentator Kees Boonman stelt dat de partij niets anders dan blij en opgelucht zal zijn dat het voorbij is met deze coalitie. In aanloop naar de verkiezingen pleit Boonman voor een verandering in hoe we stemmen: "Stop met het stemmen in het links-rechts-patroon. Smeed coalities vóór de verkiezingen." Volgens Boonman stemmen we tegenwoordig vooral op basis van teleurstelling, omdat beloften niet worden nagekomen en coalities worden gevormd die we verafschuwen. "Niet gek dat nog maar 10 procent van de Nederlanders vertrouwen heeft in de politiek." EO-programmamaker Kefah Allush stelt dat de media bijdragen aan dat wantrouwen. "Debatten lijken op sportwedstrijden: wie wint, wie verliest. Maar wat als we nou eens verslaan waar partijen elkaar wel in kunnen vinden?" Hij pleit voor diepgang in plaats van sensatie. "Zet partijen naast elkaar in plaats van tegenover elkaar." Sander Heijne, hoofdredacteur Vrij Nederland en Spraakmaker, wijst daarbij wel op de roze olifant in de kamer. "Onderschat hierin niet de rol van sociale media. Daar draait alles om soundbites."

De media melden dat het een 'spannende' dag kan worden in Den Haag. De vier coalitiepartijen gaan in beraad over Wilders' tien asielpunten, terwijl zijn coalitiegenoten er eigenlijk niet al te veel aandacht aan wilden besteden. Daarbij heeft Wilders op sociale media laten weten dat er wel iets moet gebeuren, anders stapt de PVV uit de coalitie. "Ze moeten wel als hij zo blijft dreigen, dan moet er reactie komen", beaamt Aimée Kiene, chef van Volkskrant Magazine. "Ik hoop dat mensen gaan inzien dat stemmen op zo’n populistische partij niet veel oplevert in de praktijk." Presentator Mandy Woelkens denkt dat het kabinet niet per se zal vallen hierdoor. "Het kan ook voor de zoveelste keer zijn dat er iets wordt geroepen en niets gaat klappen."

Aan tafel zitten Clara van de Wiel, Sakina Elkayouhi en Spraakmaker Jasper Lukkezen. Kiki Schippers van het Taalteam sluit het mediaforum af.

Na Wilders' persconferentie is het in Den Haag rommelig. De ministers spreken over en weer over elkaar en niet op een vrolijke toon. "Er worden heel moeilijke en heftige woorden gebruikt door Faber, ze zegt zomaar dat NSC leeft met een papieren werkelijkheid. Je kunt toch niet bedenken dat je op die manier over je collega’s spreekt", zegt Bas van Sluis, onderzoeksjournalist bij Dagblad van het Noorden. "Het lijkt wel alsof de vechtscheiding in de media plaatsvindt", reageert AI-journalist Laurens Vreekamp. Aan tafel zitten Bas van Sluis, Laurens Vreekamp en Spraakmaker Kathelijne Langezaal.

De persconferentie die Geert Wilders hield over zijn stappenplan voor het asielbeleid roept veel vragen op bij de media, onder andere over de haalbaarheid en hoe zijn collega’s erover denken. Maar moet de morele implicatie van het plan niet vooropstaan? "Het is rechtsongelijkheid, als je het mij vraagt", zegt Sandrina Hadderingh, hoofdredacteur van Omroep Gelderland, erover. "Het is een complex probleem waar een hele keten aan problemen een rol in spelen die opgelost moeten worden." Volgens Roos Schlikker, columnist bij het Parool, is het "verkiezingsretoriek" en een ethisch "pittig" vraagstuk. Kim Putters, voorzitter van SER, mist de "evenwichtige" discussie over dit vraagstuk. "Ingewikkelde vraagstukken verdienen dat. We zitten te veel in de vertraging."

Geert Wilders hield een persconferentie om zijn ongenoegen uit te spreken over het asielbeleid van het huidige kabinet en wat er volgens hem moet gebeuren. Met een stappenplan lijnde de PVV-leider uit hoe hij het voor zich ziet. "Dit is het beste voorbeeld van populisme in de politiek", stelt politiek commentator Kees Boonman. "Dit is een stunt die je één keer kunt uithalen", aldus Sjirk Kuijper, journalist bij het Nederlands Dagblad. Wilders liet ook weten dat, als er niets verandert, zijn partij er klaar mee is en 'weg' zal zijn. Volgens Boonman is dat een signaal van de "in ontbindende fase" van het kabinet-Schoof. De PVV-leider stelde ook dat het niet de schuld is van Marjolein Faber, de minister van Asiel, dat het beleid niet gevoerd wordt zoals zijn partij wil. "Hij kan zich dit permitteren omdat de andere partijen nog veel meer in de kreukels liggen en de premier geen gezag, draagvlak of partij achter zich heeft. Dit zou in geen andere periode denkbaar zijn geweest", zegt Kuijper. "Het schaadt het aanzien van de politiek", aldus Boonman.

De partij houdt van de twintig zetels nog maar één over volgens de peilingen. Een meerderheid van de kiezers zegt dat NSC er na de kabinetsperiode maar mee moeten stoppen. Hoe heeft het zo kunnen lopen? Volgens Omtzigt komt dit doordat ze hun 'successen' niet voldoende aan de man wisten te brengen. 'Misschien hadden we dit luider van de daken moeten schreeuwen, heftiger moeten twitteren, harder moeten schreeuwen, beter moeten schelden, meer moeten spinnen... het zit niet helemaal in de genen bij ons', zo sprak Omtzigt bij de algemene ledenvergadering, waarbij hij afscheid nam. Als men het écht niet meer weet, spreekt men vaak van een 'communicatieprobleem' volgens Arjen Fortuin, ombudsman bij NRC. "Dat is een klassiek misverstand." Fortuin zegt zich überhaupt de 'politieke successen' die geduid worden niet te kunnen heugen. Ook TV-columnist Angela de Jong kan zich geen successen van NSC voor de geest halen. "Ze hebben er gewoon een zooitje van gemaakt en verwachtingen van kiezers niet waargemaakt", stelt De Jong. "Zeggen dat het niet goed gecommuniceerd is, is naar mijn mening een equivalent van 'de hond heeft mijn huiswerk opgegeten'." "Volgens mij moeten ze hun media-expert dan ontslaan", stelt schrijver en Spraakmaker Onias Landveld. "Als dit het geen is dat er mis is gegaan. Maar ook ik kan me geen grootse successen van de partij herinneren. Al waren wel alle ogen op hun gericht." De Jong wil wel nog een deel van de lasten bij NSC weg halen. "Mensen willen een nieuwe Messias die met een toverstafje alles verandert en leggen zo een heleboel verwachtingen bij één partij, maar dat is totaal niet realistisch."

Tim de Wit volgt Sophie Hilbrand op als vaste presentator van Bar Laat en het programma krijgt een nieuwe naam. De vraag is of het genoeg is, want Bar Laat gaat met niet zo'n best rapport met zomerstop. Er keken gisteravond maar driehonderd duizend mensen naar de laatste aflevering. Volgens Marc Veeningen, hoofdredacteur bij Talpa Network, is het probleem van het programma dat het allemaal 'vrij serieus is'. "Niets mis met serieuze onderwerpen, maar de vraag is of de kijker behoefte heeft aan dit genre op dit tijdstip." Hij stelt dat Hillebrands vervanger, Tim de Wit, een goede journalist is, maar niet een typische presentator voor een talkshow zo laat op de avond. "Je wil ook een beetje vermaakt worden." Al zit volgens Veeningen het probleem van Bar Laat dieper dan de presentatoren. "Het gaat vaak de ernstige en wat activistische kant op in het programma, wat op zich niet erg is. Maar als je volle zalen wilt trekken kan dat best nog eens op gespannen voet met elkaar staan." Volgens Elger van der Wel, specialist digitale ontwikkelingen in de journalistiek en podcastmaker, is de behoefte van kijkers de afgelopen vijf jaar drastisch veranderd. "Mensen zitten er niet te wachten, om 's avonds laat nog eens gesprekken aan te horen van zaken waar we als individu niets aan kunnen doen en ons machteloos over voelen." Hilbrand heeft vaker het verwijt gekregen elitair te zijn. Volgens Veeningen slaat dit vooral op het 'ver van de gewone mensen af staan.' Volgens Henk te Velde, Hoogleraar Nederlandse geschiedenis, is 'elitair' tegenwoordig vooral een 'scheldwoord geworden dat mensen inzetten wanneer hen iets niet zint'. Aan tafel zitten Marc Veeningen, Elger van der Wel en Spraakmaker Henk te Velde. Eveline van Rijswijk van het Taalteam sluit het mediaforum af.

Tijdens een bezoek van de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa aan het Witte Huis sloeg de sfeer om toen de Amerikaanse president Trump het had over een 'witte genocide' in Zuid-Afrika. Media berichtten meteen dat deze beweringen ongefundeerd zijn, maar ondertussen laat Trump wel witte Afrikaner 'vluchtelingen' naar de VS komen. "Het is doelbewust van Trump om een plantje zaaien. We moeten dat krachtig weerspreken, maar ik vrees dat er iets blijft hangen bij mensen", reageert Rennie Rijpma, hoofdredacteur van AD. Tegelijkertijd was het al de verwachting dat Trump hierover zou gaan beginnen tijdens het bezoek van Ramaphosa. "Ik denk dat we in de media niet meer die term moeten gebruiken. Die term bestaat niet en is niet op feiten gebaseerd. Het wordt herhaald en daardoor blijft het hangen", concludeert Rijpma. Aan tafel zitten Rennie Rijpma, Anna Dijkman en Spraakmaker Marjan Olfers.

Kranten, radio en tv stonden volop stil bij het overlijden van VVD-prominent Hans Wiegel. De mediagenieke politicus wist als geen ander journalisten te vinden en voor zich te winnen. Hugo Logtenberg, NRC-journalist, moet direct aan het boekje 'Hans Wiegel en de media' denken. "Dat werd al jaren geleden uitgegeven en daar waren al zijn trucs in terug te vinden." Volgens Logtenberg laat het zien wat voor een persoonlijkheid Wiegel was. Marc Adriani, hoofdredacteur van BNR, merkt op dat Wiegel niet per se een boel voor elkaar gespeeld heeft in zijn politieke carrière: "Het was vooral een fenomeen dat iedereen voor zich wist te winnen." Hella Hueck, Hoofdredacteur EW Magazine, stelt dat de politiek nu stukken harder is. "Terwijl Wiegel stond voor charisma en humor. Hij en Den Uil waren het op veel punten niet eens met elkaar, maar zij konden daar met humor over debatteren. Waarop Logtenberg aanvult: "De kracht van humor. Nu is ons politieke klimaat giftig. Destijds respecteerde men elkaar terwijl de verschillen duidelijk zijn."

Israël kondigde afgelopen weekend aan het offensief op te voeren in Gaza. Tegelijkertijd kwamen 100 duizend mensen af op de Rode Lijn-demonstratie tegen het Nederlandse kabinetsbeleid over deze oorlog. Minister Veldkamp en vicepremier Van Hijum reageren dat er "hartstikke" veel gedaan wordt tegen het geweld dat Israël gebruikt en dat ze "best begrip" hebben voor de demonstratie. Pieter Klok, hoofdredacteur van De Volkskrant, stelt dat NSC-ministers de "meest uitgesproken" leden van het kabinet zijn. Maar het "sentiment van een deel van de Nederlandse bevolking" wordt niet gehoord. "Dat ligt wel aan de geest van dit kabinet", aldus Klok. "Politici leggen vrij weinig emotie in wat ze zeggen. Het is ook van belang om je hart te laten spreken, los van wat je kunt bereiken." Mireille van Ark, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws, vraagt zich af of de discussie binnen het kabinet ook aan het verschuiven is. "De minister zegt veel te doen, maar laat dat dan zien." Waarom sluit Nederland zich bijvoorbeeld niet aan bij de eventuele sancties van Groot-Brittannië, Frankrijk en Canada richting Israël? "Ze kunnen daar meer inzicht in geven", aldus Van Ark.

De politie stuurde een Amber Alert uit voor de vermissing van twee kinderen. Media gingen hier verschillend mee om, de één terughoudender dan de ander. Zo blurde AD de foto van de vader en werd hij Klaas B genoemd. Terwijl NOS de naam van de vader helemaal niet noemt hebben RTL Nieuws en Telegraaf de foto's van de vader en de kinderen op hun website gepubliceerd. Aimée Kiene, hoofdredacteur van Volkskrant Magazine, stelt dat het wijs is terughoudend te zijn met berichtgeving. "Het is van belang om te melden, maar je hoeft als krant niet alle informatie vrij te geven." Kiene zegt dat mensen zelf verdere gegevens kunnen opzoeken. Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur Trouw, zegt dat media niet meer de 'megafoon-functie' van vroeger hebben. "Mensen worden op velen manieren van informatie voorzien. Als nieuwsmedium hoef je het niet maar mee te roeptoeteren." Ook stelt Boeresma dat terughoudendheid van belang is voor het vervolg in het leven van de kinderen. "Al deze online berichtgeving lijkt toch lastig uit te wissen in de toekomst, dit zal de kinderen altijd blijven achtervolgen." Zanger en Spraakmaker Nol Havens stemt hiermee in. "Ik vind het wel goed dat het landelijk gemeld wordt."

Hoofd voorlichting en spindoctor van de VVD Kees Berghuis wordt de nieuwe hoofdredacteur van WNL. Dit zorgde voor nogal wat commotie, want een voormalig spindoctor als hoofdredacteur, zorgt dat niet voor belangenverstrengeling? WNL-journalist Elif Isitman zat in de sollicitatiecommissie en ziet geen enkel probleem in Berghuis als hoofdredacteur. 'Hij heeft benadrukt de VVD niet voor te trekken', aldus Isitman. 'En op het moment dat we hem daarop betrappen heeft hij gezegd dat we hem meteen aan z'n jasje moeten trekken.' Voormalig Talpa-directeur Paul Römer snapt de hele discussie niet, wijzend naar PvdA-prominent Marcel van Dam, die ooit directeur van de VARA was. 'Laat Berghuis bewijzen dat hij een goede hoofdredacteur is', roept Römer op. Kiki Schippers van het Taalteam sluit het mediaforum af.

Het huidige conflict in Israël speelt al sinds 7 oktober 2023, maar pas sinds kort merkt Sarah Sylbing, hoofdredacteur VPRO, een kanteling in de berichtgeving over de "onnoemelijke catastrofe" die zich daar onttrekt. Waar men eerst "weifelachtig" durfde te reageren op de omstandigheden in Gaza, ziet Sylbing dat media en politici inmiddels met "minder meel in de mond" over de oorlog spreken. Voorheen zag Sylbing een "valse balans" in de berichtgeving. "Er is heel lang geprobeerd om, als er iemand aan tafel zat die beweerde dat er een genocide aan de gang was, er ook iemand aan tafel moet zitten die het tegenovergestelde beweert." Henrike van Gelder, hoofdredacteur van Kidsweek, vindt niet dat er een kanteling heeft plaatsgevonden. "Die tendens was heel lang zo, dat journalistiek links zou zijn en pro-Palestijns zijn." Sylbing meent dat die omslag is gekomen na de beelden van vermoorde hulpverleners in het gebied.

Het afscheid van Pieter Omtzigt uit de Tweede Kamer zou klein en intiem worden, maar ook nu werd het een groot media-event. Omtzigt benoemde de rol die media hebben gespeeld in relatie met zijn burn-out. "En vervolgens wordt er in de verslaglegging dan toch weer gekozen om zijn tranen op de voorgrond te zetten", zegt Karen Eshuis, werkzaam voor het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. "Op het moment dat hij zich terugtrekt, heb je het fatsoen om terughoudend te zijn als media." Eshuis stelt dat media in de tijd van Omtzigts burn-out meer respect voor zijn privacy hadden kunnen hebben. "Wanneer hij weer volledig aan het werk is, dien je hem wel te bevragen erover." Uitspraken die Omtzigt deed over een 'politiek giftig klimaat' moeten wel bevraagd worden volgens Ajouad el Miloudi, presentator NTR. "Tranen op de voorpagina is ook clickbait en het is naïef om te denken dat media hier niets mee zouden doen." Verandereconoom en Spraakmaker Kees Klomp noemt het hele gebeuren 'vrij tragisch'. "Hij is er zelf gaan staan, maar ik had wel echt met hem te doen. Het raakte me." Volgens El Miloudi is het wel goed dat Omtzigt er stond om afscheid te nemen. "Na 22 jaar via de achterdeur vertrekken zou ook vreemd zijn. Ik vond het stoer dat hij er stond."

We zien vaker en meer beelden van de ondervoede kinderen in Gaza. Schokkende en pijnlijke foto's. Het jongetje Siwar is daarmee symbool geworden van de hongersnood. Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij investico, zegt dat een symbool nodig is. "Zo'n beeld van een jongetje verwezenlijkt. Het maakt het menselijk en raakt veel meer." "Het is verschrikkelijk wat daar gebeurt, we zitten in een alarmfase", zegt Jan Slagter, directeur van Omroep Max. "Dat moeten we zien. Deze beelden lieten mij de ernst inzien terwijl ik normaliter wat terughoudend ben in dit soort zaken." Ook Kathleen Ferrier, voorzitter van de Nederlandse Unesco Commissie en Spraakmaker zegt dat schokkende beelden getoond dienen te worden aan nieuwsconsumenten. "Ik ben voor empowerment van kinderen en vrouwen in de media en tegen het tonen van zielige beelden van kinderen. Maar ik ben het ermee eens dat het nodig is om harten van mensen te raken en de ernst van de situatie in te laten zien."

Media lijken niet te kunnen wachten totdat het 13 mei is. Al dagen wordt er in allerlei vormen aandacht aan de vuurwerkramp in Enschede besteed, van documentaire tot dramatisering. Maar de dag dat het precies 25 jaar geleden is, is morgen pas. "Het is toch wel een beetje agendajournalistiek", zegt Tom Kleijn, journalist en programmamaker. Hij maakte 5 jaar geleden voor de serie 'Na de Klap' een terugblik-documentaire over de ramp. Daarnaast was hij 25 jaar geleden, de ochtend nadat de ramp plaatsvond, al ter plaatsen in Enschede voor verslaglegging. "Dat was zeer indrukwekkend." Lindsay Mossink, hoofdredacteur Nu.nl, zegt dat er inderdaad een afweging dient te worden gemaakt over hoe vaak je erover bericht en in welke vorm. Wel grijpt haar redactie deze aangelegenheid aan om een jongere generatie te informeren over de ramp. "Het is de grootste ontploffing in Nederland sinds de Tweede Wereldoorlog. Dat verhaal moet je wel brengen."

Al op de tweede dag van het conclaaf verscheen er witte rook uit de schoorsteen van de Sixtijnse Kapel. Priester Robert Prevost werd benoemd tot paus Leo XIV, de eerste Amerikaanse paus in de geschiedenis. Extra nieuwsuitzendingen volgde. "Het voelt als een 'Wie is de mol-achtig' moment", zegt Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur van Trouw. "Je bent benieuwd wie er tevoorschijn komt en wat hij gaat zeggen. Ward Wijndelts, oud-hoofdredacteur van Vrij Nederland en bestuurslid van het Persvrijheidsfonds, trekt een vergelijking met sportverslaggeving. Wie de bekendmaking van de nieuwe paus via de NOS volgde, werd vanaf het Sint-Pietersplein op de hoogte gehouden door correspondent Andrea Vreede die enthousiast sprak over de bekendmaking. "Dit gaat om rituelen en je mag door rituelen ontroerd worden, ook als journalist zijnde", zegt Wijndelts. Aan tafel zitten Wendelmoet Boersema, Ward Wijndelts en Spraakmaker Floris Kortie. Frank van Pamalen van het Taalteam sluit het mediaforum af.

Minister Veldkamp (Buitenlandse Zaken) wil een EU-onderzoek naar een verdrag tussen de Europese Unie en Israël rond mensenrechten. Volgens Veldkamp leeft Israël deze niet na. Op X noemt Wilders hem een 'zwakke minister' en uit kritiek op het Israël standpunt. Volgens politiek commentator Kees Boonman moeten we hierbij de nadruk leggen op het zoveelste meningsverschil tussen de PVV en het kabinet. 'Wilders heeft ooit al eens gezegd: er zijn 2 PVV's. De ene zit in het kabinet en de andere in de Kamer', aldus Boonman. Oud-minister Jet Bussemaker is van mening dat Wilders niet moet twitteren maar het debat moet gaan voeren in de Tweede Kamer over de uitspraken van Veldkamp. 'Laat Wilders een vent zijn en het debat hierover voeren', aldus Bussemaker. 'En als hij dit een motie van wantrouwen waard vindt, moet hij dat maar doen.' Aan tafel zitten Kees Boonman, Wilma Haan en Spraakmaker Jet Bussemaker

'Een onverwachte tegenslag', 'een absolute catastrofe', 'valse start' en 'een bijzonder pijnlijke aangelegenheid', zijn een paar omschrijvingen van de dag van Friedrich Merz in de Bondsdag gisteren. De partijleider van de CDU kreeg eerst te horen geen bondskanselier te worden, maar uiteindelijk werd hij alsnog verkozen. "Wat betekent dit dan?" vroeg Nadia Moussaïd, presentatrice en documentairemaker VPRO, zich af. "Iedereen was erdoor in shock. Dan gaat er iets mis in die informatievoorziening. Geen enkele journalist heeft dan goede lijntjes gehad." "Er moest wel lesje geleerd worden", zegt De Jong. Waarop Erik van Muiswinkel, theatermaker, schrijver en Spraakmaker, aanvult: "De ene helft vond hem te links en de ander te rechts. Wat hij daar dan voor een les uit moet leren is mij een raadsel." De stemming leek op een formaliteit waarbij Merz gekozen zouden worden. Toen onverwachts het tegendeel gebeurde werd het wereldnieuws. "Het was inderdaad een formaliteit, maar je moet wendbaar zijn als journalist", zegt Moussaïd. "Dat is ook waarop je drijft wanneer je in het nieuws werkt."

Tegen alle verwachtingen in is CDU-partijleider Friedrich Merz niet verkozen tot nieuwe bondskanselier. Merz kwam uiteindelijk 6 stemmen tekort. Dit zou erop wijzen dat 18 stemmen uit eigen coalitie toch tegen de CDU-partijleider uitgebracht zijn. "Er is veel onmin bij de partijen. De verkiezingsuitslag heeft voor veel teleurstelling gezorgd bij zowel kiezers als bij parlementariërs", zegt Duitslandkenner Hanco Jürgens. "Het vermoede is groot dat dit uit de koker van de SPD komt.' Het betekent alsnog niet het einde van Merz, stelt Margriet Brandsma, journalist en oud- Duitslandcorrespondent. "De kans dat hij alsnog niet verkozen wordt is aanzienlijk."

De Nationale Dodenherdenking vond traditiegetrouw plaats op de Dam in Amsterdam. Het stilstaan werd bijgewoond door ruim zestienduizend mensen. Premier Dick Schoof hield na het stiltemoment een toespraak. Kefah Allush, programmamaker EO, had dubbele gevoelens bij het kijken naar de Nationale Dodenherdenking. "Ik vind het belangrijk dat we stilstaan en herdenken, maar tegelijkertijd krijg ik een dubbel gevoel bij degene die de woorden over vrede uitsprak en waar hij voor staat." Allush zegt zich zo correct mogelijk hierover uit te willen drukken: "Maar ik ben er pissig van." Van der Linden stelt dat er spraken is van een dubbele moraal. En dat dit voor media lastig uit te drukken is. De journalist stelt ook dat er in ons land een 'woorden wedloop' aan de gang is: "Woorden zijn de voorbereiding op het echte veldslag. En die woorden brengen de drempel tot tegenover elkaar staan steeds dichter bij." Ron Meyer, Spraakmaker en directeur Nationaal programma Heerlen-Noord, herkent het wrange gevoel. "Wie bepaalt wie we herdenken en is het alleen historisch herdenken óf trekken we lessen uit het herdenken en passen we deze toe op het hier en nu?"

De beelden van de schokkende moord op Tenerife deden snel de ronde. Nabestaanden riepen op om de video ervan niet meer te delen. "Het verspreidt zich razendsnel, je ziet het al voor je het doorhebt", zegt Marieke de Vries, Spraakmaker en voormalig NOS-correspondent China en VS. Toch denkt De Vries dat zo’n oproep zin heeft: "Daarna zag ik het eigenlijk niet meer voorbij komen." Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk van de NTR, vindt filmen in zo’n situatie onbegrijpelijk: "Bel de hulpdiensten, pak niet je telefoon om dit te filmen." Al erkent ze dat beelden soms nuttig kunnen zijn als bewijs, zoals in het verleden bij de dood van George Floyd. Ward Wijndelts, bestuurslid bij het Persvrijheidsfonds, benadrukt dat media een morele afweging moeten maken: "De een zal sneller publiceren dan de ander. Dat is uiteindelijk een kwestie van journalistieke verantwoordelijkheid." Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het mediaforum af.

De Oekraïense journalist Viktoria Rosjtsjyna verdween in 2023. Het Franse platform Forbidden Stories deed onderzoek naar de zaak, waaruit bleek dat Rosjtsjyna maandenlang gemarteld is en uiteindelijk vermoord. Ze deed zelf onderzoek naar dit soort martelingen en is uiteindelijk zelf slachtoffer geworden. Op haar lichaam waren sporen te zien van elektrische shocks en er ontbraken organen, "waarschijnlijk om haar doodsoorzaak te verdoezelen", vertelt Hansje van de Beek, onderzoeksjournalist bij Argos. "Zoveel lef en het werd haar afgeraden om erheen te gaan. Ik ben zo blij dat er mensen zijn die dit doen." Van de Beek benadrukt dat de moord op een journalist het verhaal zelf niet doet verdwijnen. "Bij constant slecht nieuws ontstaat er gewenning, je wordt er een beetje doof voor. Het verdwijnt naar de achtergrond", zegt Paul Römer, voormalig directeur bij Talpa. "Als we ons niet meer boos maken om dit soort zaken, komt er nooit een eind aan." Aan tafel zitten Paul Römer, Hansje van de Beek en Spraakmaker Matthijs van Dam.

Na 100 dagen Trump maakt de wereld de balans op. Met 193 besluiten in een razendsnel tempo laat de Amerikaanse president wereldwijd zijn sporen na. Wat zijn de gevolgen voor Nederland, de media en onze economie? Van softwaredreiging tot internationale machtsverschuivingen, Trump houdt de wereld scherp. Sandrina Hadderingh, hoofdredacteur van Omroep Gelderland, ziet hoe voorzichtig collega-journalisten zijn geworden met het communiceren via kanalen zoals Whatsapp en leest aandachtig mee met alle vorderingen rondom de president. "Waarom lees ik elke kruimel van Trump? Omdat alles invloed heeft. Wat gaat dat voor ons betekenen?" vraagt Handderingh zich af. Raymi Sambo, theatermaker en Spraakmaker, volgt de Amerikaanse media op de voet: "Het heeft grote gevolgen voor de wereld en onze tijd. De enige manier om te laten zien dat populisme niet werkt, is door het aan de macht te laten", zegt Sambo. Marc Adriani, hoofdredacteur van BNR, die met BNR vooral de economische impact volgt, is duidelijk: "We proberen het klein te maken: wat betekenen Trumps beslissingen uiteindelijk voor je portemonnee?", zegt Adriani, directeur van BNR Nieuwsradio.

De landelijke stroomuitval in Spanje en Portugal houdt de gemoederen flink bezig. Het is nog altijd onduidelijk wat precies de oorzaak was, maar de "verlaten" steden lieten een diepe indruk achter op Clara van de Wiel, adjunct-hoofdredacteur van NRC. Vooral toen "heel langzaam" het licht weer aanging. "Het is een drama geweest, het is ingrijpend, maar het levert wel prachtige beelden op. Het is bijna Rembrandtiaans." In talkshows gingen ze over op speculeren over de oorzaak van de storing. "Het is kennelijk iets wat in de mens zit om dat te doen en krijg je er ook niet uit", reageert onderzoeksjournalist Bas van Sluis. "Juist in de eerste uren na zo’n ramp moet je je houden aan de feiten en niet jungleverhalen de wereld in sturen", aldus Van de Wiel.

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Laurens Freekamp en Spraakmaker Michiel Servaes. De foto die van Donald Trump en Volodymyr Zelensky gemaakt werd tijdens de uitvaart van paus Franciscus maakte al snel de ronde. De twee presidenten, die eerder tijdens een bezoek aan het Witte Huis nog mot met elkaar hadden, zouden de vredesbesprekingen voortgezet hebben in het Vaticaan. Het is "een mooie foto", zegt journalist Tom Kleijn, omdat "je ziet hoe heel veel dingen geregeld worden, ook in de wereldpolitiek." AI-expert Laurens Vreekamp is vooral benieuwd hoe het tot stand is gekomen. "Zelensky heeft dit naar buiten gebracht en heeft er het meest mee te winnen. Het lijkt ad hoc en geïmproviseerd." Volgens Kleijn kan deze foto "grote gevolgen" hebben. "Je ziet wel vaker vredesakkoorden die op de achterkant van een bierviltje ergens zijn geschreven die dan de blauwdruk blijken te zijn. Maar dat weten we pas achteraf." Michiel Servaes, directeur van Oxfam Novib, noemt het een "iconische" foto, die volgens geruchten is opgezet door de Britse premier Starmer en de Franse president Macron.

Aan tafel zitten Lindsay Mossink, Anna Dijkman en Spraakmaker Hans Goedkoop. Kiki Schippers van het Taalteam sluit mediaforum af. NSC-partijleider Nicolien van Vroonhoven zei in het programma 'Bar Laat' te 'denken' dat ze lijsttrekker voor de partij gaat worden. Gaat ze dit dan echt doen en is er nog wel toekomst voor NSC? 'Ik denk dat de partij hierna verleden tijd zal zijn', stelt Anna Dijkman (journalist FD). Ook heeft ze weinig vertrouwen in een eventueel lijsttrekkerschap van Van Vroohoven. 'Ze is niet de nieuwe politieke ster van NSC. 'Ze heeft de politieke X-factor niet.' Nu.nl-hoofdredacteur Lindsay Mossink vindt een eventueel lijsttrekkerschap eigenlijk ook niet zo relevant. 'Er zijn nog helemaal geen verkiezingen.'

Aan tafel zitten Andrew Makkinga, Hansje van de Beek en Spraakmaker Nic Vrieselaar. In een advertentie in de krant Trouw onderstrepen 43 asielambtenaren hun steun voor lintjes voor asielmedewerkers. Daarmee lijken zij zich te distantiëren van minister Fabers eerdere uitspraken tegen de lintjes voor deze medewerkers, ook al heeft Faber later gezegd het "100 procent" te steunen. "Het is opmerkelijk, dit gebeurt niet vaak", zegt Hansje van de Beek, onderzoeksjournalist bij Omroep Human, over de advertentie. "Het is indirecte kritiek op dat Faber het eerst niet wilde doen. Het is een statement." Hoewel ambtenaren zich eigenlijk neutraal dienen te houden, vindt Van de Beek dit "respectvol" gedaan. "Het zegt iets over hoe ze uit elkaar zijn gedreven, die ambtenaren en Faber." Kunststof-presentator Andrew Makkinga stelt dat het de ambtenaren vrij staat zich uit te spreken. "Ik denk dat het heel bewust is." Nic Vrieselaar, senior econoom bij Rabobank, vindt het begrijpelijk dat de ambtenaren zich uitspreken, omdat "de werkrelaties op het spel" gezet zijn.

Ook twee dagen na de dood van de Paus gaat de berichtgeving vanuit het Vaticaan, omvangrijk en in hoog tempo door. Op de voorpagina bij de Telegraaf en bij het AD staat een foto van de open kist met daarin de Paus. Andere kranten kiezen er niet voor. "Als er iets bij het leven hoort is het wel de dood", zegt Rennie Rijpma, hoofdredacteur van het AD. Zaterdag is de uitvaart van de Paus, precies op Koningsdag. Dit diende als voer voor een hoop speculatie in de media. Inmiddels weten we dat het koningspaar alsnog naar Doetinchem gaat, dat premier Schoof en minister Veldkamp naar de uitvaart gaan en dat de feestelijkheden in de achterhoek doorgaan, maar dan wel een uurtje later. Tim Hofman, programmamaker en presentator, noemt het speculeren hierover een 'niet boeiend vraagstuk'. Rijpma denkt dat het meer een 'guilty plessure' is om hiermee bezig te zijn. Sinds dinsdag 22 april is er een Pausjournaal: met de actualiteiten uit het Vaticaan en zijn belangrijkste inwoner, de paus. Femke Hameetman, directeur van het Dordrechts Museum en Spraakmaker doet dit erg denken aan het Sinterklaasjournaal. "Na een hele dag Radio 1 luisteren denk ik toch dat ik er wel alles over gehoord heb." Aan tafel zitten Rennie Rijpma, Tim Hofman en Spraakmaker Femke Hameetman.

Aan tafel zitten Haaron Ali, Hugo Logtenberg en Spraakmaker Tijmen Dokter. Tweede Paasdag stond volledig in het teken van het overlijden van paus Franciscus. De 88-jarige leider van de Rooms-katholieke kerk is een "religieuze celebrity", meent schrijver Haroon Ali. Desondanks was hij "verrast" door de hoeveelheid aandacht dat het nieuws kreeg. "Naar mijn mening disproportioneel", reageert NRC-journalist Hugo Logtenberg. "Het is wat anders dan een nationale ramp", onderstreept Ali. Bovendien zal de aandacht niet verslappen, aangezien het Vaticaan in conclaaf moet over de opvolger. Daar is zelfs een speciaal Pausjournaal voor in het leven geroepen. "Ik kijk er met verwondering naar dat dit allemaal nog gebeurt", zegt Logtenberg.

De woorden 'zoet' en 'zuur' vielen zelden zo vaak in drie dagen tijd. Hoe deze smaken aan ons werden uitgeserveerd heeft natuurlijk effect. De media waren er wel uit: door eerst het zoet van de voorjaarsnota uit te serveren en daarna pas het zuur, zouden de heren en dames politici beter voor de dag proberen te komen. Pure strategie dus. Maar werkt deze tactiek? Volgens Daan Bonenkamp hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia heeft 'het zoet' erg veel aandacht gekregen, maar zonder het gewenste effect. "De kiezer is niet gek. Een matig geslaagde poging", zegt Bonenkamp. "Er is dan wel een voorjaarsnota gesloten, maar er was weinig 'gezamenlijk' aan. Mensen prikken daar doorheen." "Zoet-zuur-strategie heeft gewerkt voor wie?" vraagt Sakina Elkayouhi, freelance journalist en docent onderzoeker aan de Hogeschool Windesheim, zich af. "Wellicht voor het politiek spel, maar niet voor de burger." De journalist stelt dat de strategie zeer gevoelig is voor framing. Regisseur en Spraakmaker Bobby Boermans zegt dat het wel een serie lijkt waar de Nederlandse politiek zich in bevindt. "Ik zie er theater in. Het lijkt me wel steeds lastiger als" Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het Mediaforum af.

De presentatie van de voorjaarsnota laat nog op zich wachten, maar de fractievoorzitters van de PVV, VVD, NSC en BBB zijn vol lof over de uitkomst ervan. De partijleiders vertellen enthousiast over welke verkiezingsbeloftes zij er stuk voor stuk doorheen hebben gekregen, maar vertellen niet hoe dat betaald moet gaan worden. Bovendien is het gangbaar dat de ministers zich mengen in de begroting, maar zij waren hier niet bij betrokken en krijgen vandaag de stukken onder ogen te zien. "Het is gewoon campagne die nooit gestopt is. Als de fractievoorzitters het alleen maar over hun achterban hebben, wat is er dan voor de rest van Nederland? Waar is de visie?" vraagt presentator Nadia Moussaid zich af. "Schoof moet ook van alles uitleggen en dingen aan elkaar plakken die niet aan elkaar te plakken zijn. Het is niet te doen", zegt columnist Roos Schlikker. Zo krijgt het migratiebudget er 900 miljoen bij, terwijl minister Faber juist wilde bezuinigen. "Faber heeft wat uit te leggen", stelt Moussaid. Aan tafel zitten Nadia Moussaid, Roos Schlikker en Spraakmaker Pieter Hulst.

Na meer dan 25 uur overleg is kabinet-Schoof eindelijk tot een deal gekomen over de voorjaarsnota. In de aanloop ernaartoe was het journaille er maar druk mee en hielden de deur van het ministerie van Financiën nauwlettend in de gaten. "Met Rome zitten we ook met de hele wereld te kijken of er witte rook is", zegt presentatrice Roos Moggré, die het nut inziet van verslaggevers die buiten de deur staan te wachten. "Het is typisch voor de media die navelstaarderig kan doen", reageert online-specialist Elger van der Wel. "Voor politieke junkies is dit leuk, maar die zijn op twee handen te tellen in Nederland. Het gros wil dat het kabinet dingen gaat doen", meent Amerikadeskundige Kirsten Verdel. "De dingen die verslaggevers zeggen, komen door wat ze horen en ervaring uit het verleden", stelt Moggré. "Ze kunnen het proces duiden omdat ze ervaring hebben met het proces."

Een hardloopster werd gebeten in Park Hoge Veluwe. Volgens een expert in de Gelderlander lijkt de dader een wolf te zijn, ook De Telegraaf schrijft dat de provincie 'vermoedt dat het een wolf was'. Een boel speculaties dus, maar nog zonder zekerheid. Ook bij NOS Nieuws was te lezen dat het 'vermoedelijk om een wolf gaat'. Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur NOS Nieuws, vindt dat er genoeg redenen zijn om hier nieuws van te maken. "We horen veel over de wolf, maar het gebeurt niet iedere dag dat iemand gebeten wordt. Daarnaast zit er meer verhaal achter, zoals maatregelen vanuit de gemeente en het geluid vanuit de politiek." Jan Slagter, directeur van Omroep Max, noemt de wolf een 'hot item'. "Ik begrijp wel dat mensen zich daar zorgen over maken." Karim Amghar, programmamaker, schrijver, docent én Spraakmaker, vraagt zich vooral af waarom we altijd zo bezig zijn met de wolf. "Er zijn zoveel grote vraagstukken in de wereld, waarom houdt dit ons dan zo bezig." Volgens Haan is er politieke discussie over. "En dat beschrijven we." Al is de reactie van Amghar niet nieuw voor de adjunct-hoofdredacteur. "We beschrijven natuurlijk veel geopolitieke ontwikkelingen, maar we doen ook verslag van problemen dichter bij huis."

De deadline voor invulling van de voorjaarsnota zorgt voor een boel spanning in Den Haag. Een overeenstemming lijkt nog ver van de werkelijkheid, maar wat weten we nu van de onderhandelingen? Kamran Ullah, hoofdredacteur van de Telegraaf, stelt dat zijn politieke redactie bij dit kabinet constant op scherp staat. "Er gebeurt iedere week wel weer iets in Den Haag", zegt hij. Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur van Trouw, stemt hiermee in en noemt geldzaken de 'Achilleshiel van dit kabinet.' De Trouw-hoodredacteur stelt dat het te verwachten was dat de voorjaarsnota een heikel punt zou worden. Zowel Boersema als Ullah dat zij als pers een bron nooit vrij zullen geven. "Bronbescherming is vrijwel heilig", zegt Ullah. Sicco de Knecht, directeur Nationaal Expertisecentrum Wetenschap & Samenleving en Spraakmaker, stelt dat informatie via lekken een hoge prioriteit lijken te krijgen, omdat men in Den Haag 'zo krampachtig naar de pers toe is.' "Als er dan een keer informatie gedeeld wordt, krijgt dit een veel groter belang." Boersema stemt hiermee in: "Er is wel een zekere krampachtigheid ingeslopen. Volgens de hoofdredacteur moet er altijd kritisch gekeken worden dat pers niet voor het karretje gespannen wordt: "Het is zeker niet: 'u lekt, wij draaien'."

De dagorder die gisteren naar buiten kwam wordt als een uitzonderlijke vorm van communicatie in de krijgsmacht gezien. De hoogste militair van ons land, generaal Onno Eichelsheim, stuurde naar zijn personeel de boodschap dat militairen versneld in gereedheid gebracht moeten worden. In deze onzekere tijd is defensie van groot belang voor ons land. Maar defensie is óók een organisatie met belangen. Hoe zorg je dat je je als media niet voor een PR-karretje laat spannen? "laten we niet inzetten op angst en wat terughoudend zijn met dit soort berichtgeving", zegt Marc Veeningen, hoofdredacteur Talpa. Hij stelt dat mensen steeds banger zijn voor oorlog, maar dat je als journalist alsnog nieuws dient te verkondigen. "Het is daarbij aan de journalistiek om voldoende context te bieden." De NOS kwam als eerste naar buiten na getipt te zijn door iemand vanuit defensie. "Het is een nieuwsfeit en dat is belangrijk om te communiceren. Maar het is ook belangrijk om daar niet maar groots op in te steken", zegt Ward Wijndelts, voormalig hoofdredacteur Vrij Nederland. "Ik denk dat er een kritische houding moet blijven en dat was volgens mij ook aan bod. Daarom was het voor mijn idee niet excessief of 'bangmakerij'." Liza Mügge, universitair hoofddocent politicologie en Spraakmaker, stelt dat het wel degelijk belangrijk is om dit soort nieuws te verkondigen. "Ook omdat het in het verlengde ligt van recente berichtgevingen, zoals de onvoorspelbaarheid van de VS. Ik denk dat het een goede zaak is dat we hier goed over geïnformeerd zijn." Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het mediaforum af.