Het Mediaforum

Premier Dick Schoof heeft een bewogen week achter de rug, zeker gezien de internationale ontwikkelingen. Verschillende ministers willen nu uitleg van de premier over zijn toezegging aan Oekraïne. En waar sommige Europese leiders zich presenteerden van hun beste kant, groeit Schoof volgens Hans Laroes, oud-hoofdredacteur van het NOS Journaal, maar niet in zijn rol als leider. "Hij krimpt. Hij is een soort snuffelstagiaire die probeert premier te zijn." Het lukt Schoof volgens Laroes niet om van de topambtenaar die hij was te veranderen in een inspirerend premier. Margriet Brandsma, journalist en voormalig politiek verslaggever, gunde hem aan het begin nog tijd om in zijn rol te groeien, maar is het eigenlijk wel eens met Laroes. "Je ziet hem niet veranderen. Hij blijft toch in zijn uitstraling en ook in zijn taalgebruik de ambtenaar die hij is geweest." Spraakmaker Lilian Callender, die naast voorzitter van het Comité 30 juni - 1 juli Den Haag, ook consultant is, spreekt positiever over de huidige premier. "Je kunt hem niet vergelijken met voorgaande premiers, die hadden altijd een partij achter zich. Ik benijd hem niet, ga er maar aan staan."

De importheffingen van de Amerikaanse president Donald Trump kunnen voor een wereldwijde handelsoorlog zorgen. En ook al komt de term al heel veel voorbij, zijn we er volgens Anna Dijkman, journalist bij het Financieel Dagblad, nog niet helemaal. De journalist ziet een dilemma voor de journalistiek omdat er nu al veel oorlogstaal wordt gebezigd. De Canadese politicus Doug Ford zei gisteren bijvoorbeeld in reactie op de aangekondigde heffingen: "I will fight like I've never fought before." Volgens Dijkman is het nu vooral nog een verbaal machtsspel. "En dan is het voor ons als journalistiek om eruit te halen wat er werkelijk aan de hand is en wat dat voor ons gaat betekenen." Maar het is volgens de journalist lastig om daar precies de vinger op te leggen. Wat in de media wordt geschreven kan vervolgens wel veel invloed hebben op de economie, doordat mensen hun koopgedrag gaan aanpassen bijvoorbeeld. Journalist Frenk van der Linden vraagt zich af of journalisten wel eens in de verleiding komen om een bepaalde invloed uit te oefenen. Dijkman in ieder geval niet. "Bovendien mogen we bij het FD ook niet beleggen." Dijkman wil journalisten vooral meegeven dat je natuurlijk verslag moet doen van wat er gebeurt, maar dat het ook belangrijk is om soms een stap terug te doen en de kalmte te bewaren.

Donald Trump ging tekeer tegen de Oekraïense president Zelensky tijdens zijn bezoek aan het Witte Huis, maar laat het daar niet bij. De Amerikaanse president heeft alle militaire steun aan het land een halt toegeroepen. Daarmee bewijst Trump "heel gevaarlijk, krankzinnig, angstaanjagend" bezig te zijn, meent Arjen Fortuin, ombudsman bij NRC. "De VS zijn het schoolvoorbeeld van wat er kan gebeuren als mensen zich niet meer thuis voelen", denkt Elger van der Wel, online mediastrateeg. Denker der Nederlanden Marjan Slob denkt te zien dat Trump zich ontwikkelt als dictator. "Het is niet zozeer wat hij zegt, het is de mentaliteit en de sfeer die met hem meekomt." Frans Timmermans, leider van GL-PvdA, sprak zich vervolgens uit tegen Trump op de Amerikaanse zender CNN. "In zo’n politiek conflict zie je waar zijn kracht ligt", zegt Van der Wel. Fortuin omschrijft Timmermans als een "politiek zwaargewicht."

"Donald Trump klonk meer als Don Corleone dan als een Amerikaanse president toen hij Zelensky probeerde te intimideren om een ​​bestand met Rusland te accepteren", dat schreef The Washington Post over de nu al historische clash tussen de Amerikaanse president en Volodymyr Zelensky. Volgens Sakina Elkayouhi, columnist en docent-onderzoeker, was het puur theater. Ze kreeg het gevoel dat Zelensky in een val was gelopen. Presentator van EenVandaag Roos Moggré vond het veel meer dan alleen theater. Ze heeft er ook wel wat moeite mee dat wordt gedaan alsof het een uit de hand gelopen ruzie was. "Dit was een heel doordachte strategische move van Trump." Spraakmaker en wethouder Eva Boswinkel is verbaasd over het feit dat mensen verrast lijken dat dit is gebeurd. "Het is wel afschuwelijk, de spelregels werden veranderd waar we bij stonden." Aan tafel zitten journalist en columnist Sakina Elkayouhi, presentator Roos Moggré en Spraakmaker is Eva Boswinkel.

De baas van Amerikaanse krant The Washington Post, Jeff Bezos, besloot dat er op de opiniepagina's van de krant alleen nog maar positief over persoonlijke vrijheden en de vrije markt geschreven mag worden. Journalisten beschouwen dat als een ernstige inbreuk op hun journalistieke onafhankelijkheid. Die zorgen deelt Aimée Kiene, chef Volkskrant Magazine. "Ik zie de Washington Post wel als een voorbeeld in de journalistiek. Als daar aan de vrijheid wordt geknaagd, ook al is het de opiniepagina, dan vind ik dat wel zorgelijk. Volgens Bezos is de opiniepagina überhaupt niet meer van deze tijd. Daar is Kamran Ullah, hoofdredacteur van de Telegraaf, het niet mee eens. "Kranten worden niet meer per se gelezen voor het laatste nieuws. Kranten worden steeds meer een plek voor achtergronden, voor reconstructies, voor analyses en dus ook voor opinie." Bij de Telegraaf gaat de uitgever niet over de opiniepagina, maar valt die pagina onder hoofdredactionele verantwoordelijkheid. Volgens Ullah schijnt dat in Amerika anders te zijn geregeld. "Hij mag dit dus gewoon doen. En je moet niet vergeten dat het gewoon een commercieel bedrijf is." Kiene vindt dat laatste geen goed argument. "Wij zijn ook commerciële bedrijven. Je kunt kiezen op wat voor manier je geld wil verdienen. Wat voor soort krant wil ik zijn?" Volgens Kiene is er wel iets ernstigs aan de hand bij de Amerikaanse krant. Aan tafel zitten Aimée Kiene, Kamran Ullah en Spraakmaker Arco Gnocchi. Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het mediaforum af.

Het appverkeer van het ministerie van Financiën over prinses Laurentien zijn vrijgegeven na een Wet open overheid-verzoek van NRC. De prinses werd door ambtenaren al beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag en de appjes liegen er niet om. 'Neem niet op als prinses Laurentien belt', valt er te lezen. "Het was bekend dat het botste. Dit bevestigt dat. Het is beschadigend voor de prinses", reageert Jan Slagter, directeur van Omroep MAX. De prinses zette zich in voor Stiching (Gelijk)waardig Herstel, wat zich buigt over de terugbetalingen in de toeslagenaffaire. "Het is een bevlogen vrouw die er met gestrekt been in is gegaan", stelt Slagter. De onthullingen uit het appverkeer dragen "niet bij aan een oplossing", vindt de Omroep MAX-baas. "Nu wordt duidelijk dat ze heel erg voor deze ouders opkomt en oplossingen wil", denkt Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribische netwerken bij de NTR. "Grensoverschrijdend gedrag is een containerbegrip, zo weten we wel wat er aan de hand was. Dat heeft toegevoegde waard", vindt Martine Wolzak, journalist bij Het Financieele Dagblad. Aan tafel zitten Jan Slagter, Carmen Fernald en Martine Wolzak.

Donald Trump breekt opnieuw met traditie. Waar het standaard was dat de White House Correspondents Association de roulatie bepaalde van journalisten, heeft de huidige persvoorlichter Karoline Leavitt aangekondigd dat het bestuur van Trump dat nu zelf gaat doen. Daarbij worden ook andere media toegelaten, zoals influencers en minder gevestigde titels toegelaten. "Dit is wel heel cruciaal", vindt Ward Wijndelts, journalist en oud-hoofdredacteur van Vrij Nederland. "Dat is een grens die overschreven wordt. De vierde macht moet zelf kunnen bepalen hoe ze de andere machten controleren, dat is niet aan de president." Het zou er namelijk voor zorgen dat alleen "welgevallige media", zoals Fox News, toegang krijgen tot de president en zijn bestuur. "Is het heel gek dat er plekken zijn waar de president van zegt zelf te willen bepalen?" vraagt Hugo Logtenberg, journalist bij de NRC, zich af. Logtenberg erkent echter wel dat het "angstaanjagend" is als alleen de president dit soort keuzes kan maken.

President Emmanuel Macron is de eerste Europese leider die op bezoek is gegaan bij Trump. De leider van Frankrijk en de Amerikaanse president kwamen bijeen om de ontwikkelingen rondom de oorlog in Oekraïne te bespreken. Macron hield voet bij stuk en corrigeerde Trump waar nodig. "Dit gebeurt niet vaak", aldus Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. Bovendien zijn dit soort persmomenten normaal gesproken "vriendschappelijk van aard." Volgens Marc Veeningen, hoofdredacteur bij Talpa, is de "strijd" in Europa gaande en is het de vraag of Frankrijk, Groot-Brittannië of Duitsland de touwtrekker zal worden. "Maar het is ook theater", voegt Veeningen eraan toe. Ondertussen wordt het persbureau Associated Press nog altijd geweerd uit het Witte Huis. Volgens een Amerikaanse rechter volstaat het dat de president mag kiezen of bepaalde media wel of niet aanwezig zijn. "Het gaat om het principe", vindt Haan. "Volgens mij is het een recht dat de pers vrije toegang heeft."

'Paus Franciscus heeft een goede nacht gehad', 'de paus heeft geslapen en rust uit', 'katholieken bidden voor zieke paus': er is voortdurend nieuws over de gezondheidstoestand van paus Franciscus. Waarom vinden 'we' het nieuws rondom de paus zo interessant? Volgens Daan Bonenkamp, hoofdredacteur van Twentsche Courant Tubantia, komt dat door de 'magie' van het Vaticaan. "De magie van van alles wat er achter de schermen van Rome gebeurt." Dat zie je volgens de hoofdredacteur ook aan de populariteit van films die hierover worden gemaakt, zoals het recente 'Conclave' en de film 'The Two Popes' uit 2019. Het valt Bonenkamp op dat het Vaticaan er nu zelf ook meer over naar buiten brengt dan bij voorgaande pausen. Volgens schrijver Tommy Wieringa past dit bij de huidige tijdsgeest, "de openheid van deze tijd vraagt ook dat we weten wat er met de paus gaande is." Annette Birschel, correspondent Nederland voor Duitse media, vindt dat we ook niet moeten onderschatten hoe groot de macht is van de Rooms-Katholieke Kerk. "Daardoor is wie er straks aan het roer komt ook van groot belang." En is het volgens haar dus ook belangrijk voor media om het nieuws rondom de paus goed te volgen. Aan tafel zitten Annette Birschel, Daan Bonenkamp en Spraakmaker Tommy Wieringa.

Op de kanalen van de BBB werden de stikstofplannen van landbouw-minister Femke Wiersma groots gepresenteerd. Maar in een brief van de minister aan de Tweede Kamer bleek die positiviteit wel mee te vallen. 'Misschien zijn de plannen van Wiersma wel een oplossing', zegt Anna Dijkman (columnist FD). 'Maar er is ook een kans dat niet een oplossing is. De Kamer is bang dat we dan weer een groep in de problemen hebben.'

De Verenigde Staten onderhandelt met Rusland over de oorlog in Oekraïne, waar Oekraïne zelf niet bij betrokken is. Sindsdien heeft Donald Trump gezegd dat Zelensky een dictator is en dat Oekraïne zelf de oorlog is gestart, standpunten die eerder uit Poetins mond klonken. "Wat overduidelijk is en wat Trump al jaren doet, is in plaats van investeren in het versterken van zijn geloofwaardigheid is het afbreken van de geloofwaardigheid van zijn concurrenten", zegt programmamaker Ajouad El Miloudi. "Het is een tactiek om mensen te doen geloven wat belachelijk is." Volgens journalist Laurens Vreekamp kunnen we "verwachten" dat Trump hetzelfde zal blijven zeggen als Poetin. "Dit is het narratief en de elementen die in Poetins verhaal zitten. Trump gebruikt dat." De desinformatie die Trump verspreidt, wordt "steeds zorgelijker en kwalijker", aldus Vreekamp. "Deze dynamiek hebben we niet eerder zo gezien." Bovendien zou 'flooding the zone' zijn tactiek zijn. "Als je maar zoveel mogelijk rare dingen roept, weten mensen niet meer wat je echt wil en kun je doen wat je van plan was."

Donald Trump en Elon Musk lieten zich interviewen door Sean Hannity, een presentator van Fox News. Het gesprek was zacht gezegd vrij kritiekloos. Musk hemelde de president op en klaagde over hoe oneerlijk Trump door de media wordt behandeld. Volgens Hannity is dat al 30 jaar aan de hand. Een "vooropgezet toneelstuk", zegt Rennie Rijpma, hoofdredacteur van het AD. Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij Investico, meent dat het een poging was om Musks geloofwaardigheid een boost te geven, mede door zijn dalende populariteit onder Amerikanen. "Musk zet bureaucratie tegenover democratie alsof het tegenstellingen zijn. Het is interessant hoe hij die frames opzet." Tegelijkertijd komt er een oproep van Amerikaanse media voor onderlinge solidariteit en samenwerking. Een "sympathiek plan", vindt Rijpma, maar eentje dat alleen werkt als de gehele media eraan meewerken. "De media zijn geen bondgenootschap zoals de NAVO. Het is een beroepsgroep waarin grote verschillen zijn, de pluriformiteit moet gevierd worden." Ook Salomons is gecharmeerd van het idee, maar ziet de uitvoerbaarheid ervan niet in. "De 'rechtse' media mogen dan wel naar binnen en de 'linkse' media niet. Je lost daar niets mee op." Aan tafel zitten Rennie Rijpma, Michelle Salomons en Spraakmaker Amara Onwuka.

De Tweede Kamer debatteert vandaag over de uitspraken van Donald Trump over Oekraïne en Europa. En dat zorgt nu al voor verdeeldheid onder onze politieke leiders. Wilders (PVV) wil geen steun meer leveren, Timmermans (GL-PvdA) is fel voorstander en premier Schoof trapt op de rem om eventueel militairen te sturen. Wilders' standpunt is niet in lijn met het coalitieakkoord dat hij sloot met medepartijen VVD, BBB en NSC, maar hoe zal dat uitmonden in het debat? "Dit is een bommetje onder het kabinetsbeleid", stelt Sjirk Kuijper, columnist bij Nederlands Dagblad. "Kunnen we de handen ineenslaan?" vraagt Elger van der Wel, digitale mediadeskundige, zich af. Europese leiders zijn aan het bespreken hoe de EU moet gaan handelen in dit conflict. "Het grootste misverstand over Trump is dat je hem niet letterlijk zou moeten nemen. Autoritaire leiders doen vaak wat ze zeggen", zegt Kuijper. "Ik hecht meer aan de democratische beginselen en rechtsstatelijkheid van Europa." Volgens de columnist kunnen de Nederlandse oppositiepartijen daarop gaan sturen. "Er is geen tijd meer en we zagen het aankomen", denkt Van der Wel.

Joop van den Ende doet een dringende oproep aan de Nederlandse politiek. De theatermagnaat waarschuwt in een paginagrote krantenadvertentie dat de Nederlandse media beschermd moeten worden tegen Amerikaanse manipulatie vanuit platforms als YouTube, X en Meta. Het kabinet zou volgens Van den Ende de NPO meer moeten steunen. Daarnaast vindt hij het bezwaar tegen DPG’s overname van RTL 'achterhaald'. Televisieproducent Paul Römer vindt dat Van den Ende "100 procent" gelijk heeft in zijn statement. "Als hij dit zegt, komt het aan in politiek Den Haag", zegt Römer. Mireille van Ark, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws, prijst Van den Ende's "ondernemersperspectief" en deelt zijn mening over DPG's overname van RTL. Bovendien vreest Van Ark dat Amerikaanse techbedrijven de Nederlandse media "verstoten". "Daar zijn waarschuwingen voor dat dat binnenkort gebeurt. Hij probeert het te beschermen." Ook Römer vreest daarvoor. "Het is voor de Nederlandse samenleving ontzettend belangrijk dat we worden aangesproken vanuit ons eigen DNA. Wat er nu gebeurt, is dat de grote platforms lokale media aan het verdringen zijn."

We wísten al veel over de dubbele moord in Weiteveen maar tijdens de rechtszaak kwamen er nog veel nieuwe gruwelijke details naar buiten. En die kwamen in de media uitgebreid terug. Haroon Ali, journalist en columnist, heeft zelf de interesse niet om al die details te volgen, maar hij begrijpt het ergens wel. "Mensen hebben een enorme interesse in misdaadverhalen. True crime is ook enorm populair." Dat een burenruzie zo enorm uit de hand kan lopen kan volgens presentator Roos Moggré ook een reden zijn waarom er zoveel interesse is voor deze zaak. Jerfi Uzman, hoogleraar Constitutioneel Recht, denkt wel dat het belangrijk is dat rechtszaken openbaar zijn. "Een heel belangrijk kernbeginsel van de rechtspraak is dat het in de openbaarheid gebeurt, transparant is." Dat komt omdat rechters niet gekozen zijn en wel ontzettend veel macht hebben. "Juist als we willen vermijden dat er wordt gezegd: die rechter doet maar wat, dan willen we weten wat er is gebeurd", vertelt de jurist. Aan tafel zitten Roos Moggré, Haroon Ali en Spraakmaker Jerfi Uzman. Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het mediaforum af.

Donald Trump is nu ruim drie weken voor de tweede keer de president van de Verenigde Staten en elke dag weet hij de voorpagina te halen. Of het nou gaat over importheffingen op diverse landen, het overnemen van Gaza of zijn standpunt over de oorlog in Oekraïne, Trump domineert het nieuws. Een "dagelijkse worsteling" voor nieuwsmedia, meent Clara van de Wiel, adjunct-hoofdredacteur van NRC. "Dat is een enorme opgave. Maar we moeten het kritisch blijven volgen en uitleggen waar we zitten in het proces. We worden overspoeld." Duiding geven aan de ontwikkelingen is dus hard nodig. "Wat is er allemaal waar aan wat Musk allemaal zegt? En wat Trump doet?" zijn dagelijkse vragen op redacties. "Het is het begin van een nieuwe termijn, waarbij de intensiteit nog hoger is" zegt Van de Wiel. "Hij overspoelt ons met gekkigheden, waar wij het dan steeds over hebben. Ondertussen voert hij zijn plannen uit", stelt Sarah Sylbing, hoofdredacteur van VPRO. "Hij gebruikt de intensiteit om zijn imago en merk te versterken", aldus Sjoerd Sjoerdsma, oud-diplomaat en voormalig D66-Tweede Kamerlid.

Weer dreigt Geert Wilders om de stekker uit het kabinet te trekken. De PVV-leider zegt dat hij geen enkele wijziging van de asielwetten van minister Faber zal accepteren. Collega politici lijken hun schouders op te halen bij dit statement van Wilders, maar de media springen er bovenop. Kees Boonman, politiek commentator, heeft ervan wakker gelegen. "Dit is een vooraankondiging van een kabinetscrisis." Boonman vindt dat de PVV-leider zich meer moet laten zien in de media. "Geef eens een persconferentie, laat je eens door een krant interviewen, ga eens bij Buitenhof of Nieuwsuur zitten." Kefah Allush, EO-presentator, snapt wel dat Wilders dat niet doet. Het zou volgens de presentator wel correct zijn en deugen, maar er is volgens Allush niks wat hem ertoe dwingt. "Hij zit in de comfortabele positie dat hij van alles kan roepen. De PVV profiteert, wat er ook gebeurt." En opeens was daar ook nog een erg strijdvaardige PVV- staatssecretaris van Justitie van Veiligheid, Ingrid Coenradie. Ze zat bij talkshow Eva om haar noodmaatregel te verdedigen bepaalde gevangenen tot twee weken eerder vrij te laten. Boonman vindt Coenradie nu al de politicus van het jaar als ze voet bij stuk houdt. Allush heeft zich om de discussie verbaasd. Mensen doen volgens de presentator van alles om het probleem bij gevangenissen op te lossen, maar de grootste politieke partij wil het probleem blijkbaar niet oplossen. "Zolang het probleem blijft en je kunt over dat probleem blijven roepen, dan levert dat kiezers op blijkbaar."

De Raad van State was niet onder de indruk van de asielplannen van Marjolein Faber, PVV-minister van Asiel en Migratie. PVV-leider Geert Wilder trok vervolgens het instituut in twijfel en moedigde Faber aan om zich niets aan te trekken van het advies. Bovendien voerde Wilders de druk op richting zijn coalitiepartners, voornamelijk op NSC. Pieter Klok, hoofdredacteur van De Volkskrant, benadrukt dat RvS zowel adviezen deelt als uitspraken doet. "Dit is een advies en die mag je naast je neerleggen, dat doet het kabinet wel vaker. Dat mag Wilders best doen, maar het instituut in zijn geheel in twijfel trekken is raar", zegt Klok. "Er is een politieke strijd gaande met een beweging die zich tegen de rechtsstaat keert. Die vinden het veel te veel gedoe en dat het niet opschiet. Dan willen ze daarvan af. En dan is er zo’n instituut dat hen tegenzit en dat vinden ze irritant." Schrijver Roos Schlikker valt het ook op dat de politiek "op scherp" staat. "Wat opmerkelijk is, is dat de RvS altijd een gezaghebbend orgaan was en wordt neergezet als 'iemand met een mening.' Dat is gek." De Haagse politici zaten na de uitspraak van RvS massaal bij de talkshows. "Dit kabinet doet bijna niets. Er worden geen wetten ingediend. Ze hebben nauwelijks werk, dus ik snap wel dat ze bij talkshows zitten", aldus Klok. "Je ziet al een beetje de campagnestand. Dat is logisch, het kabinet kan zo vallen", denkt Schlikker.

Rutte was te gast bij Buitenhof en daarin ging het onder andere over de mogelijke vredesonderhandelingen van Zelensky met Poetin. Volgens Rutte zou het niet verstandig zijn om te speculeren over hoe die onderhandelingen vormgegeven zullen worden. "Ik heb dan een beeld voor mij van Poetin die in die leunstoel in Moskou zit te wachten op wat wij hier allemaal bediscussiëren aan deze tafel en heel veel andere tafels", aldus de oud-premier bij Buitenhof. Volgens Diederik Samsom, voormalig PvdA-politicus, is die uitspraak een nieuwe variant op zijn beroemde verdedigingslinie. "Hij wil de vraag gewoon niet beantwoorden." Wat Samsom in dit geval ook goed kan begrijpen. Of we als media moeten stoppen met het bespreken van de mogelijkheden en de wensen rondom Oekraïne om Vladimir Poetin niet wijzer te maken? "Ik zie het echt niet voor mij dat er dan iemand een uitdraai zit te maken van wat er in Nederlandse talkshows wordt gezegd om dat aan Poetin te laten zien", zegt Mandy Woelkens, presentator bij Omroep Zwart. Volgens Ward Wijndelts, oud-hoofdredacteur bij Vrij Nederland, zou het naïef zijn om te denken dat wat mensen hier in Nederland in de media zeggen relevant is voor Poetin.

"Als gebeurt wat Trump wil, dan zou dat etnische zuivering betekenen, het verjagen van een volledige bevolkingsgroep." Die woorden waren deze week te horen in het NOS Achtuurjournaal toen het ging over de plannen van de Amerikaanse president voor de Gazastrook. Dat viel interviewer en programmamaker, Frénk van der Linden op en hij was benieuwd of er nog discussie was geweest op de redactie van de NOS over het gebruik van de term 'etnische zuivering'. Dat was zeker het geval, vertelt Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van het NOS Nieuws. "Het is vaak een precisie oefening als het gaat om woorden kiezen, zeker sinds 7 oktober en de oorlog in Gaza." Het gesprek wat volgens Haan werd gevoerd op de redactie ging vooral over de vraag: wat kunnen we journalistiek vaststellen? "We zijn bij de NOS niet van analyses, standpunten en meningen, wel van vaststellingen. En hierbij dachten we, dit is journalistiek correct." Frénk van der Linden vond het een "daad van journalistieke moed" en bijzonder dat ze het zo hebben aangedurfd. De programmamaker heeft al een tijd het gevoel dat we niet alleen in een wapenwedloop leven, maar ook in een "woordenwedloop". Verder hebben we het in het mediaforum over het besluit van de rechter om twee NRC-journalisten op te roepen als getuigen in een strafzaak tegen de woordvoerder van oud-Kamervoorzitter Vera Bergkamp en over Dagblad Trouw. De krant heeft de Designprijs best vormgegeven krant van Europa gewonnen. Kiki Schippers van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Frénk van der Linden, Wilma Haan en Spraakmaker Phaedra Werkhoven.

De Amerikaanse president Trump wil Palestijnen voorgoed weg hebben uit Gaza en het gebied overnemen. Dat heeft hij gezegd na een ontmoeting met Netanyahu in het Witte Huis. Hoeveel waarde moeten we hechten aan die uitspraken? "Aan de ene kant wil je zijn uitspraken met een korrel zout nemen, maar aan de zal hij van de 100 dingen die hij roept ook wel een paar dingen proberen te realiseren", zegt Elger van der Wel, specialist in digitale ontwikkelingen. Volgens Spraakmaker en columnist, René Cuperus doet Trump alsof de wereld zijn bezit is en zijn de uitspraken over Gaza 'te schokkend voor woorden'. "Woorden vergiftigen het klimaat in het Midden-Oosten. Dit is geen onschuldige uitspraak." Bij Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk bij de NTR, is het thuis aan de keukentafel bijna de vraag van de dag: 'wat is er vandaag weer voor waanzinnig plan?'. "We moeten er vooral voor waken dat we het niet als iets vermakelijks gaan zien want het is gewoon bloedserieus." Verder hebben we het in het mediaforum over de site van het programma Nieuws van de Dag op SBS6, de podcast Jacob, dood in Qatar en over de Powned-documentaireserie 'Moslims'. Aan tafel zitten Carmen Fernald, Elger van der Wel en Spraakmaker René Cuperus.

Tweede Kamerlid namens de BBB Lilian Helder liet gisteren tijdens een debat weten op te stappen. De politicus gaf daarbij aan dat haar huidige partij 'minder democratisch' handelt dan haar vorige partij, de PVV. Tijdens de onderhandelingen zou Helder te weinig zeggenschap hebben gehad, mede daarom geeft ze haar zetel nu op. "Het voelt een beetje als de LPF. Een partij die heel snel heel groot wordt, moet mensen overal zoeken. Dan komen ze erachter dat die mensen het niet kunnen of zich niet thuis voelen, dan breekt het weer een beetje af", aldus televisieproducent Paul Römer. Henrike van Gelder, hoofdredacteur van Kidsweek, heeft de naam voor de BBB "altijd al ingewikkeld" gevonden. "Het ging over de boeren, maar het verschuift." De ogen zijn op de partij gericht, aangezien ook nog eens zes Statenleden in Overijssel opstapten. "Ik denk dat ze nog heel veel meer problemen gaan krijgen. In het stikstofdossier hebben ze aan de voorkant van alles beloofd. Dus zij zullen voor hun achterban teleurstelling op teleurstelling gaan stapelen. Het is heel spannend om te zien hoe de partij dat gaat overleven", zegt Römer.

Na een aantal zeer succesvolle seizoenen van 'B&B Vol Liefde' kwam RTL met 'Winter vol Liefde'. Wederom een hit, vindt tv-columnist Angela de Jong. Maar aanstaande woensdag is de finale alweer. "Het is een zwarte week", aldus De Jong. Het programma heeft haar door de maand januari gesleept, met name dankzij Mike en zijn moeder. "Ik geloof 90 procent niet van wat ik zie dat het spontaan en toevallig tot stand is gekomen. Maar ik heb ervan genoten en kan niet stoppen met kijken." De tv-columnist is van mening dat "de beste televisiemakers van Nederland" achter programma zitten, die met een "bepaalde mate van gewetenloosheid" aan de slag gaan. "Mike is zonder twijfel gecast op zijn moeder." Wat er dan zo lekker is aan Winter vol Liefde? "Je kan prima andere dingen doen tijdens het kijken", meent De Jong.

Bij de Duitse Bondsdag werd er ingestemd met een motie om vergaande asielmaatregelen aan te vragen. Daarin trokken de CDU en het radicaal-rechtse AfD met elkaar op. Een unicum, zeker met de Duitse verkiezingen in het vooruitzicht. Een "eruptie" en "markant moment", aldus Joost Oranje, chef onderzoeksjournalistiek bij Nieuwsuur. "Het gaat om de politieke component met de AfD en hoe daarop wordt gereageerd." Volgens Aimée Kiene, chef Volkskrant Magazine, "verschuift er van alles" in de Duitse politiek. "De CDU is er klaar mee dat ze de problemen niet mogen benoemen omdat dat de politieke core is van een partij waarmee ze niet willen samenwerken. Dat is nu anders", stelt Wouter Zwart, oud-correspondent Duitsland.

Er gaat geen dag voorbij zonder nieuws over de Amerikaanse president Trump. Moeten media aan alles wat Trump zegt aandacht besteden? Op het feit dat Trump wil dat Denemarken Groenland afstaat aan de Verenigde Staten, vindt interviewer Frénk van der Linden dat er veel te mat wordt gereageerd door de media. "Dat zou toch heel groot nieuws moeten zijn?" Volgens Rennie Rijpma, hoofdredacteur van het AD is er juist wel veel over geschreven. "De politiek heeft heel sloom gereageerd, die hebben het eerst weggelachen. De Deense premier werd pas wakker na een telefoongesprek van Trump van drie kwartier." Ondertussen heeft Karoline Leavitt, de woordvoerder van Trump, bekend gemaakt dat het er op de persconferenties in het Witte Huis voortaan anders aan toe zal gaan. De toegang voor media in het Witte Huis wordt herzien en voortaan zullen ook influencers, bloggers, podcasters en onafhankelijke journalisten welkom zijn bij persconferenties. "Prima zaak", zegt Van der Linden. "Het lijkt mij een goed idee om meer soort mensen toe te laten op dit soort persconferenties." Verder hebben we het in het mediaforum over 'De Onmisbaren' een televisieprogramma van de VPRO, de nieuwjaarsreceptie van het Genootschap van Hoofdredacteuren waar ook premier Schoof bij aanwezig was en het Chinese AI-programma Deepseek. Aan tafel zitten Rennie Rijpma, Frénk van der Linden en Spraakmaker Frederieke Vriends

Bij een bombardement op een fabriek van IS in het Iraakse Hawija vielen minimaal 70 burgerdoden. Nederland was daar deels verantwoordelijk voor en nu ligt er een vernietigend rapport van de commissie Sorgdrager. De informatievoorziening aan de Tweede Kamer was onvolledig en deels onjuist, ook was het kabinet nalatig en niet eerlijk, zo staat in het rapport. Krijgt dit nieuws wel de aandacht die het verdient? 'Mij verbaasde het gebrek aan ophef', zegt Roos Schlikker (schrijver en columniste) 'Er staat in het rapport zwart op wit dat we zijn voorgelogen.' 'Had iets van informatie gedeeld', voegt Haroon Ali (journalist en columnist) toe. 'Dat had het verhaal al iets geloofwaardiger gemaakt.'

Het AD en Follow The Money ontdekten dat Bolle Jos zich schuilhield in Sierra Leone. In hun berichtgeving was de meest gezochte drugscrimineel van Nederland te zien bij een kerkdienst, waar ook de president van Sierra Leone aanwezig was. Het OM bevestigde vervolgens dat Bolle Jos in het West-Afrikaanse land was. "Ga je het brengen als je daarmee het onderzoek gaat verstoren? Daar zullen ze ongetwijfeld over hebben nagedacht", reageert journalist Hugo Logtenberg. "Ik vermoed, gezien de gretigheid waarmee het OM meewerkte, dat er geen schot in de zaak zat. En dat ze dachten: als dit toch naar buiten komt, dan maar full force, dan gaat die man bewegen." Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur van Trouw, heeft ook met verwondering gekeken naar de berichtgeving en prijst het AD en Follow The Money dat zij iets wisten te ontdekken wat het OM zelf niet leek te lukken.

Harde conclusies van de spoedcommissie-Van Dam over de afhandeling van de Toeslagenaffaire. Maar de kritiek die klinkt is niet nieuw. Hoe zorg je ervoor dat dit belangrijke dossier toch in het nieuws blijft? Volgens Elif Isitman, politiek journalist bij WNL, is het belangrijk dat media aandacht blijven houden voor de ouders, omdat zij het nieuws tastbaar maken. "Anders wordt het een heel bureaucratisch en politiek verhaal." Bij Nu.nl zijn er meerdere verslaggevers die het toeslagendossier al jaren volgen, vertelt Lindsay Mossink, hoofdredacteur van de nieuwssite. "Die hebben zich gisteren ook weer schrap gezet. Sommige journalisten denken misschien 'daar gaan we weer', maar dan trekken die verslaggevers wel aan de bel." Misdaadverslaggever Jan Meeus blijft het een 'woestmakend' dossier vinden. "Een grote groep mensen heeft onvoorstelbare, niet te repareren schade geleden en vervolgens gaan wij zitten tutten over het feit dat sommige mensen misschien meer krijgen dan ze zouden mogen hebben."

Het kabinet moet vaart maken in het stikstofbeleid, heeft de rechter bepaald. Dat is de zoveelste uitspraak rondom stikstof, waarbij Femke Wiersma, de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (BBB), de voortgang moet gaan bewaken. In de talkshows werd het onderwerp breed uitgemeten, maar met een "voorspelbare opzet", vindt Daan Bonenkamp, hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia. Tv-columnist Angela de Jong merkt ook op dat "dezelfde aanpak" zichtbaar was. BBB-leider Caroline van der Plas was te zien bij Nieuws van de Dag. "Ik vond het laf van haar. Ze is meestal niet iemand die het debat schuwt en loopt met opgeheven hoofd rond en is niet te beroerd om zich te verdedigen", zegt De Jong, die haar graag bij een ander programma had gezien. Bij het SBS-programma krijgt Van der Plas namelijk geen linkse politicus tegenover zich. "Ik had een andere keuze stoerder gevonden." Bonenkamp denkt dat er inmiddels een "stikstofmoeheid" is opgetreden bij kijkers. "Ik ben het debat wel een beetje zat en ik voel mee met de boeren", voegt De Jong toe.

De dag na de inauguratie van Donald Trump was het voor een deel van de Instagram-gebruikers niet mogelijk om berichten over Joe Biden, Kamala Harris en andere prominenten van de Democratische partij via de hashtags te zoeken. Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en Threads, gaf aan dat dit een 'foutje' was. "Dit kan geen toeval zijn. Ik maak er veel zorgen over", reageert Sandrina Hadderingh, hoofdredacteur van Omroep Gelderland. "Alle nieuwsbedrijven zijn er ontzettend afhankelijk van en dat maakt het ontzettend spannend", zegt Karen Eshuis, voormalig adjunct-hoofdredacteur van AD. "Dit zijn de tekenen aan de wand", aldus politicoloog Kemal Rijken. Techreuzen Elon Musk, Mark Zuckerberg en Jeff Bezos scharen zich namelijk achter Trump en zijn in handen van de grootste online platforms ter wereld. "In Europa kunnen we met regels komen om dit in te kaderen", gaat Rijken verder. "Dit moet getackeld worden." Hadderingh hoopt op een “kantelpunt” en pleit voor publieke social media-platforms. "Dan ben je in elk geval niet afhankelijk van algoritmes en kun je regels maken, zoals de traditionele media."

De inauguratie van Donald J. Trump als 47ste president van de Verenigde Staten voltrok zich gisteren. Trump hield naast zijn inauguratie-speech nog een toespraak en ging daarna in een volle arena zitten om een recordaantal decreten te ondertekenen. Kortom, er gebeurde een hoop. Volgens journalist Jan-Kees Emmer was Trump speech tijdens de inauguratie "heel ongebruikelijk", omdat hij vooral inging op zijn voorganger. "Het was ook nog eens feitenvrij, er klopt weinig of niets van." En dat was "vintage Trump", aldus Emmer. "Dit gaat de komende jaren zo door, maak je borst maar nat." Bij de tweede toespraak was de "echte, verongelijkte en boze Trump" te zien. "Dat gaat er bij zijn aanhangers in als koek." Ook Elon Musk kwam weer in opspraak, dit keer omdat hij een handgebaar maakte dat velen deed denken aan de Hitlergroet. "Het lijkt op een fascistische groet, maar je moet uitkijken om niet alles aan elkaar te verbinden en conclusies te trekken. Je moet niet naar het beeld kijken, maar feitelijk kijken welke wetten Trump gaat maken en breken", reageert Mireille van Ark, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws. "Die oligarchen gaan een grote invloed hebben op deze regering en daar moeten we ons zorgen over maken", stelt Emmer.

Het staakt-het-vuren is ingegaan tussen Israël en Hamas. Daarbij zijn er drie gijzelaars vrijgekomen en zijn er hulpgoederen Gaza binnen gegaan. De media berichten over iedere stap, waardoor journalist Laurens Vreekamp het gevoel heeft "erbij" te zijn. "Alle serieuze media zitten hier bovenop en willen het in balans houden." Volgens Tessel Linders, politiek verslaggever bij Omroep Brabant, was het "spannend" of de deal ook echt tot uiting zou komen. "Het was een ontlading toen je de beelden zag." Op de beelden was te zien hoe een gijzelaar weer thuiskwam. "Dit is de onderhandeling en wat er uitgekomen is. Hamas heeft iets heel kostbaars in handen en zullen in die zin hun huid duur verkopen", stelt Linders. Camera’s legden het moment ook vast. "Het is iets heel intiems, maar het is ook onderdeel van het wereldnieuws", vindt Vreekamp. "Het is zo’n belangrijk moment voor de hele wereld, dan vergeet je dat er een camera op staat", denkt Linders. Verder hebben we het in het mediaforum over TikTok, De speciale stikstofcommissie en over Barton Gellman. Een doorgewinterd en gerenommeerd verslaggever die stopt met de journalistiek omdat hij de strijd tegen nepnieuws niet meer aan wil gaan. Aan tafel zitten Tessel Linders, Laurens Vreekamp en Spraakmaker Brenda Kramer.

Hopelijk stemt het Israëlische kabinet vandaag in met het staakt het vuren dat zondag om 11.15 in gaat. De dagen en uren tot het moment waarin de aanvallen doorgaan lijken eindeloos te duren. Over de berichtgeving op dit belangrijke moment in de oorlog gaat het vandaag in het Mediaforum met voormalig Talpa- en NTR-directeur Paul Römer, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk Carmen Fernald en Spraakmaker en politica Madeleine van Toorenburg. De eerste euforie over de bereikte wapenstilstand in Gaza is inmiddels gezakt. Berichten over juichende en toeterende Palestijnen en opgeluchte Israëlische familieleden hebben plaatsgemaakt voor nieuws over aanhoudende luchtaanvallen en gesteggel over welke wereldleider nu de drijvende kracht is achter het staakt-het-vuren. Volgens Römer was de berichtgeving over het akkoord iet wat te euforisch. "Het was wat veel 'hosanna'. Pas aan het einde van de dag kwam het mensen leed meer naar voren en werden gevolgen duidelijker", zegt Römer. "Zo zie je maar hoezeer de wereld zit te wachten op een beetje goed nieuws." Fernald noemt het sadistisch dat bombardementen nu nog doorgaan. "Het leed dat gedaan is gaat tientallen jaren duren", zegt Römer. "Er zijn zoveel mensen beschadigd. Dat is de problematische generatie van de volgende fase." Verder hebben we het in het mediaforum over het grootste festival ter wereld waar wij hier maar weinig over horen, het overlijden van David Lynch en de berichtgeving rond de gezondheidssituatie van Martijn Krabbé. Kiki Schippers van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Paul Römer, Carmen Fernald en Spraakmaker Madeleine van Toorenburg.

Het akkoord tussen Israël en Hamas werd gisteravond bekendgemaakt. De deal gaat in drie fases uitgevoerd worden, als de Israëlische regering formeel instemt. Hierbij gaat het om het vrijlaten van zowel gijzelaars in Gaza als Palestijnse gevangenen, met als laatste fase de wederopbouw van Gaza. "Het is een spel en er is een voorbehoud", reageert Lucas Waagmeester, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. "Arabische media melden het als overwinning van Hamas. Dat komt keihard aan in de Israëlische kringen, het kabinet zou erdoor kunnen vallen. Ze zouden Hamas vernietigen en dat is niet gebeurd en dan krijg je processen van uitstel", zegt journalist Leonard Ornstein. Er ontstond ook gelijk speculatie over wie er daadwerkelijk verantwoordelijk was voor de deal; Biden of Trump. "Ik weet niet of het de druk is die Trump heeft uitgeoefend, maar denk dat het om de vertrouwensrelatie is van Trump met Netanyahu", aldus Waagmeester. "Beide heren willen groots de geschiedenis in. Maar ik denk dat Trump de doorslag heeft gegeven", stelt Ornstein. Daarnaast is het nog maar zien hoe dit allemaal gaat verlopen. "Ik denk dat we nog heel erg gaan schrikken van wat wordt aangetroffen in Gaza. We konden er niet bij als journalistiek, terwijl er vreselijke dingen gebeurden", zegt Waagmeester. "Ook in Israël zal er een grote schok zijn. De media daar hebben daar weinig over gemeld over de verwoestingen", aldus Ornstein.

De eerste openbare zitting in de strafzaak tegen voormalig advocaat Inez Weski vond gisteren plaats en de media werden een grote rol toebedeeld. Tijdens de zitting werd meermaals het woord tot hen gericht. De voorzitter van de rechtbank drukte de aanwezige journalisten op het hart om 'correct en zorgvuldig te formuleren in deze zaak', en dat te blijven doen. "Dat voorkomt een onjuist beeld van de zaak en een onjuist beeld van de verdachte." Politiek commentator Kees Boonman begrijpt wel dat de rechtbank dit nadrukkelijk benoemt. "De media en vooral talkshows spelen een belangrijke rol in het recenseren, zowel voorafgaand als na het proces." Boonman noemt de rol van talkshows 'een soort schaduwjury'. "Het maatschappelijk belang van deze zaak is meer dan 'heeft men het wel of niet gedaan'. Het gaat over het aanzien van de advocatuur." Verschillende advocaten in verschillende talkshows hebben zich over de rechtszaak geuit. Volgens Boonman spelen zij een grote rol in de media en gebruiken zij de media. "Modder gooien is een ding", zegt Marc Veeningen, hoofdredacteur Hart van Nederland. "Maar de inhoud van de zaak is een ander ding." Zowel het OM als Geert-Jan en Carry Knoops gaven na afloop interviews. Onder andere aan Nieuwsuur, waarin ze vooral zeiden dat ze eigenlijk nog niks kunnen zeggen. "De media moeten naar reactie vragen", zegt Annette Birschel, Nederland-correspondent voor Duitsland. "Wel wil ik nog zeggen dat Weski er zelf ook over gesproken en geschreven heeft. Het is bij uitstek een mediazaak." Volgens Birschel moeten journalisten erop letten dat zij zich niet laten bespelen door advocaten. Aan tafel zitten Kees Boonman, Marc Veeningen en Spraakmaker Annette Birschel.

Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, heeft meer dan een week in het ziekenhuis gelegen in Duitsland. De 66-jarige zou een "ernstige" longontsteking hebben gehad, maar daar repten haar woordvoerders met geen woord over, ook niet na vragen van journalisten. Het verzwijgen hiervan 'zou je in Peking verwachten en niet bij de EU', luidt de kritiek. "Het is heel opmerkelijk", vindt ook Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. "Je moet erop kunnen vertrouwen dat je antwoord krijgt van zo’n groot instituut." Volgens Kamram Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, zit het probleem dieper. "Ze heeft gewoon vicevoorzitters, maar kennelijk vertrouwt ze het niet om het daaraan over te leveren." Als 'soort' president van Europa zou er "actief" gecommuniceerd worden hierover, gaat Haan verder. "Er zijn allemaal grote vraagstukken waar we reactie op verwachten en het is stil vanuit Europa." Hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans stelt dat hier geen "regels" over zijn en ergert zich eraan dat er gelijk wordt gesproken van een "vertrouwensbreuk" bij Von der Leyen. "Ik vind dit ook een voorbeeld van de Amerikanisering van de EU", zegt Voermans. Verder hebben we het in het mediaforum over de massaal gedeelde beelden van de vermiste Marjolein, de documentaire Moslims en over het blurren van gezichten op foto's van Noord-Koreaanse krijgsgevangenen. Aan tafel zitten Kamran Ullah, Wilma Haan en Spraakmaker Wim Voermans.

Extinction Rebellion blokkeerde afgelopen weekend weer de A12. De organisatie wekt daarmee niet alleen ergernis bij instanties zoals de politie, de algemene sympathie lijkt ook af te nemen. Zo stellen musea bijvoorbeeld dat ze steeds meer last hebben van de XR-acties, waarbij opgroepen wordt om met andere sponsoren samen te werken. "Het is denk ik heel moeilijk als je zulke doelen hebt qua systeemverandering om dan de hele tijd maar vrienden te blijven met iedereen", zegt NRC-ombudsman Arjen Fortuin. "Het levert geen nieuwe inzichten of gedachten meer op." Ook Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij Investico, merkt dat de acties "minder effect" hebben en verwacht dat XR met andere acties zal komen. "Ik denk dat ze andere acties gaan bedenken. Je kunt de A12 niet blijven bezetten. Dan gaat de krant er ook minder over schrijven." Fortuin vermoedt ook dat XR iets anders zal bedenken dan het blokkeren van de A12. Verder hebben we het in het mediaforum over het verdwijnen van het satirische studentenblad Propria Cures, het vertrek van politieke partij Volt van het platform X en het breken van Alternative für Deutschland en de jongerentak van de partij. Aan tafel zitten Michelle Salomons, Arjen Fortuin en Spraakmaker Paul van Geest.

De aarde ging voor het eerst door de grens van 1,5 graad opwarming. Helaas geen verrassend nieuws. Opvallend is wel dat het waarschijnlijk óók komt doordat de lucht schoner is geworden. Hoe dat nog in een helder verhaal te vangen is, bespreken we vandaag in dit mediaforum met onderzoeksjournalisten Bas van Sluis, columnist Anna Dijkman en met Jantine Schuit, rector magnificus Erasmus Universiteit en Spraakmaker. "Ik heb vanochtend wel gelijk op het nieuws geklikt", zegt Dijkman. De berichtgeving verraste Van Sluis niet, maar het verontrustte hem wel. "Wat moeten we in godsnaam doen om het tegen te gaan en wie gaat het oplossen?" Volgens Van Sluis heeft de wereld zoveel problematiek, waardoor er een iemand nodig is die daadwerkelijk opstaat en zegt wat er moet gebeuren. Van Sluis heeft voorkeur aan verhalen hoe hij zelf kan helpen de opwarming tegen te gaan. "Ik lees ook de alarmerende verhalen, maar er ligt ook een belangrijke journalistieke rol om te informeren wat mensen zelf kunnen doen." Dat de lucht schoner is geworden heeft veel voordelen voor mens en dier, stelt Dijkman, maar in hoeverre het dus ook bijdraagt aan opwarming? "Het is één van de vele factoren die wel of niet bijdragen hieraan", zegt Dijkman. "Het is belangrijk voor ons als journalisten om aan te geven in hoeverre dit dan daadwerkelijk het geval is." Verder hebben we het in het mediaforum over 'Het Stof Daalt hier', de nieuwe NTR-serie over het sluiten van de mijnen in Limburg. We bespreken 'Don't Die' dat te zien is op Netflix en we hebben het over de afgetreden burgemeester van Groningen Koen Schuiling. Evelien van Rijswijk van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Bas van Sluis, Anna Dijkman en Spraakmaker Jantine Schuit.

Elon Musk gaat niet alleen de Amerikaanse politiek te lijf, de Tesla-ondernemer mengt zich ook in de Britse en Duitse politiek. Zo gaat Musk vanavond in gesprek met Alice Weidel, leider van de extreemrechtse partij AfD, op zijn platform X. Bovendien heeft Musk zijn steun al uitgesproken voor Weidel en AfD, onder andere in een bijlage in de Duitse krant Die Welt. Argos-onderzoeksjournalist Hansje van de Beek vermoedt dat het geen "journalistiek gesprek" zal zijn, maar eerder een onderonsje van gelijkgestemden. ANP-hoofdredacteur Freek Staps vindt het op voorhand "interessant", maar zet er ook vraagtekens bij. "Er is ook een digital services act in Europa. Het is nog wel de vraag van of dit kan en of dit niet inmenging is in het verkiezingsproces." Duitse journalist Annette Birschel vertelt dat de Duitse media afwacht wat dit gesprek zal inhouden en welke invloed het zal hebben op de verkiezingen. Weidel stelt namelijk dat de Duitse media haar niet serieus nemen en ook niet willen interviewen. "Dat is een frame dat de AfD graag gebruikt", zegt Birschel, die wijst naar een "kenmerkend optreden" van de politicus, waarbij ze na "heel korte tijd" de studio uit liep. "Dat leek een vooropgezet plan te zijn geweest zodat ze kon zeggen: zie je wel, jullie laten me niet aan het woord." Verder hebben we het in het mediaforum over Los Angeles dat geteisterd wordt door felle bosbranden, het opstappen van bijna de complete redactie van The Journal of Human Evolution en over Dana White. De man die door Meta-baas Mark Zuckerberg een belangrijke functie heeft gekregen. Aan tafel zitten Hansje van de Beek, Freek Staps en Spraakmaker Esther Grisnich.

Het moederbedrijf van Facebook, Meta, kondigde aan dat het stopt met factchecken, dat werd uitgevoerd door journalisten. Facebook-oprichter Mark Zuckerberg gaf daarbij de toelichting dat de factcheckers 'te politiek gekleurd te werk zouden zijn geweest' en dat ze 'meer vertrouwen geschaad dan gecreëerd hebben, met name in de VS.' Kefah Allush, programmamaker bij de EO, dacht gelijk terug aan gevoel van hoop dat er ontstond toen de factcheckers juist werden ingeschakeld. "Maar ik zei toen ook: het zijn zakenlieden. Die doen maar een ding en dat is geld verdienen. En nu komt het anders uit, dus gaan ze het anders doen." Allush stelt dat er een andere wind door de wereld waait. "Dus gaan we ons anders gedragen." Roos Moggré, journalist en presentator bij AVROTROS, noemt de toespraak van Zuckerberg 'om te kotsen'. "En dan met name omdat het gaat over het samenwerken met de regering." Volgens Moggré geeft dit weer wat voor een samenleving de VS aan het worden is: "Als je zo achter je president aanloopt. Het is zo weinig kritisch en los van zelfstandigheid, daar word ik gewoon somber van." Allush stelt dat de miljardairs nu de machthebbers worden. "Een aantal mensen die heel veel geld hebben, heel veel macht over media hebben en toegang tot de daadwerkelijke politieke macht, die gaan het nu voor het zeggen hebben." Ook ziet Allush een strijd tussen social media en de journalistiek. "Zij leveren informatie en wij journalisten proberen zo goed mogelijk informatie te leveren, maar we dreigen het te verliezen van degene die zegt: 'het niet uitmaakt of je informatie checkt'." Verder hebben we het in het mediaforum over een podcast van Stine Jensen voor HUMAN, de commotie over de fouten in de namenlijst die het Nationaal Archief heeft gepubliceerd en over de Machiavelliprijs voor Saskia Belleman. Aan tafel zitten Kefah Allush, Roos Moggré en Spraakmaker Sicco de Knecht.

Bij de Golden Globes kreeg Demi Moore het beeldje voor Beste actrice in een Musical of Comedy. In haar speech sneed ze de pijnlijke kant van het ouder worden in Hollywood aan, maar ook dat ze 'eindelijk' erkenning kreeg na 45 jaar in de filmindustrie. Genoeg voor Nederlandse talkshows om verkondigen dat de 'oude vrouw' nu haar moment pakt. Ook Nicole Kidmans rol in Halina Reijns 'Babygirl' werd als voorbeeld genoemd. Een "talkshowdiscussie", vindt Tessel Linders, politiek verslaggever bij Omroep Brabant. "Ik vind het een beetje onzin." Jan Slagter, directeur van Omroep MAX, meent dat Nederlandse actrices op leeftijd juist worden gewaardeerd en gekoesterd. "Leeftijd is helemaal niet belangrijk. Misschien is dat in Amerika anders, maar in Nederland is dat wat genuanceerder." Slagter vindt het een "opgeklopt" verhaal, maar stelt wel dat het gesprek op gang komt door dit soort discussies.

Elon Musk laat zich niet alleen uit over de voormalige en toekomstige Amerikaanse president Donald Trump, maar mengt zich ook in de Europese politiek. Zo schaarde hij zich achter Nigel Farage, trok vervolgens zijn goedkeuring toch weer in en sprak zijn steun uit voor de Duitse partij AfD. "Het is de rijkste man ter wereld die naast de machtigste man ter wereld zit. Dat is best een gevaarlijke combi", reageert journalist Tom Kleijn. Volgens Kleijn zorgt Musk vooral voor onrust. "Als hij zegt dat de AfD de redding is voor Duitsland, is dat zorgelijk." Presentator Mandy Woelkens wordt "nu al moe" van Musk, ook al moet zijn officiële politieke baan in de VS nog beginnen. "Aangezien hij steeds meer politieke macht krijgt, kun je niet meer doen alsof het een rare, megalomane vent is die allemaal dingen zegt. Het heeft echt invloed nu." Maar negeren gaat niet, veronderstelt zowel Kleijn als Woelkens. "Mensen mogen zelf bepalen hoe gevaarlijk dit is", concludeert Kleijn.

De Postcode Kanjer is gevallen en wel in het Overijsselse dorpje Balkbrug, waar nog geen 4000 mensen wonen. De inwoners met een lot mochten daar bijna 60 miljoen euro verdelen. Leuk nieuws en zo ook voor journalisten, die ermee inzetten op: 'Hoe gaat het dorp hiervan profiteren?' 'Het begin van de ellende', noemt Paul Römer, voormalig Talpa-directeur, deze insteek. "Je leven verandert of je het leuk vindt of niet. Niet alleen voor jezelf, maar vooral hoe mensen naar je kijken." Volgens Römer gaat het eigen geluk er zo van af, doordat iedereen van de winst afweet. Het NOS maakte er een item over dat door Frènk van der Linden, journalist, als kaal werd bevonden. "Er wordt gevraagd wat er door deze mensen heengaat en niet de keerzijde van de sociale druk wordt niet getoond. Ga dan liever langs een plek waar de prijs vijf jaar gelden viel om te zien hoe het daar nu gaat." Volgens Römer gaat door het winnen van zo een groot bedrag je sociale context kapot. "Je identiteit slinkt tot die persoon met die rekening", zegt Van der Linden. Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Paul Römer, Frénk van der Linden en Spraakmaker Remco Breuker.

Op nieuwjaarsdag, een paar uur na zijn overlijden, werd de familie van het 14-jarige vuurwerkslachtoffer Jack geïnterviewd door Radio Rijnmond. De moeder van Jack wilde het beeld dat van haar zoon op sociale media ontstond rechtzetten. Maar is zo’n interview niet te vroeg? ‘Als moeder doe je wat iedere moeder zou doen; het beeld van haar zoon, zoals zij hem kende, rechtzetten’, aldus Sakina Elkayouhi (lector journalistiek Windesheim) in het Mediaforum. ‘Maar als journalist kun je ook wachten, waarom moet dat net wanneer het vers is?’ Volgens Ward Wijndelts (oud-hoofdredacteur Vrij Nederland) moet je als journalist goed nadenken voor je iemand hiermee in het nieuws brengt. ‘Die verantwoordelijkheid moet serieus genomen worden in ons vak. Mijn standpunt is helder: ik had dit interview niet gedaan.’ Verder hebben we het in het mediaforum over een interview in NRC over de macht van grote techbedrijven, polarisatie en het traditionele Vierschansentoernooi in Garmisch Partenkirchen. Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Sakina Elkayouhi en Spraakmaker Nine Kooiman.

Vandaag een extra lang Mediaforum, met aan tafel hoofdredacteur Kamran Ullah van de Telegraaf, hoofdredacteur Pieter Klok van de Volkskrant, politiek verslaggever Nynke de Zoeten van Nieuwsuur. We bespreken de journalistieke dilemma's waar onze gasten dit jaar hun hoofd over gebroken hebben en hebben het over wat het aantreden van het kabinet Schoof heeft betekend voor de journalistiek.

Een rel bij de Duitse krant 'Welt am Sonntag' ontstond na het verschijnen van een opiniestuk van techmiljardair Elon Musk die zijn steun uitsprak voor de AfD. Wat opvallend is, is dat de baas van de uitgever Axel Springer Verlag Musk zélf benaderde. Nadat Musk zich recent uitsprak over de AfD via zijn eigen platform X benaderde Springer hem met de vraag of hij een opiniestuk wilde insturen. "Een uitgever die zo meer kranten wilt verkopen, lijkt het wel", zegt Aimée Kiene, hoofdredacteur van het Volkskrant Magazine. "Een hele vreemde gang van zaken." Volgens Kiene dient men zich af te vragen of Musk iemand is die je in deze krant aan het woord wil laten. "Iemand die een eigen soort agenda heeft en ook de Europese politiek wil beïnvloeden, ik zou zeggen: 'nee'." Volgens Hugo Logtenberg, journalist bij NRC, gaat het om de vreemde volgorde dat het opiniestuk teweeg is gebracht. "Zie je het voor je dat de uitgever van de Volkrant iets heeft geregeld en de chef van dienst hier niets van afweet, maar het wel in eigen blad terugziet", stelt Logtenberg. "Dat zou hier niet gebeuren en dat is maar goed ook." Volgens de NRC-journalist had men beter naar een interview met Musk kunnen vragen. "Dan had je kunnen toetsen hoe intrinsiek gemotiveerd de man zelf is."

Het leek nieuwsluwe eerste kerstdag te worden, maar rond een uurtje of tien bleek niets minder waar. Redacteuren moesten aan de slag vanwege de berichtgeving dat Surinaamse oud-president Desi Bouterse overleden was. De NOS bracht dit nieuws nog voordat de familie het overlijden officieel had bevestigd. Ondertussen doen in Suriname allerlei complottheorieën de rondte. Zo zou Bouterse helemaal niet dood zijn. De Telegraaf bericht er vandaag over, met de veelzeggende quote: 'In dit land is álles mogelijk'. "Klopt dit wel?" vroegen journalist Magriet Brandsma en haar familie zich af toen ze de berichtgeving hoorde. "Nadat verhalen vanuit verschillende hoeken kwamen en de familie het ook bevestigde bleek het nieuws wel degelijk te kloppen." "Je zag vooral koppen met 'Buitenlandse media melden dat...', om er zo voorzichtig mee om te gaan", stelt Felienne Hermans, hoogleraar vakdidactiek van de informatica. "Je ziet wel eens dat er een misser wordt gemaakt met overlijdensberichten", zegt Elif Isitman, podcastmaker en journalist WNL. Ook zegt Isitman dat je in Nederland er niet aan ontkomt om makkelijker standpunten van tegenstanders van Bouterse waar te nemen dan voorstanders. Waarop Brandsma reageert dat dit de berichtgeving van Surinaamse media ook juist interessant maakte. "Daar zag je groots twee kanten." Verder hebben we het in het mediaforum over Halina Reijn, de kersttoespraak van Koning Willem-Alexander en Duitse campagnes. Kiki Schippers van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Elif Isitman en Spraakmaker Felienne Hermans.

Prinses Laurentien in de Telegraaf en premier Schoof in de Volkskrant mogen terugblikken op het afgelopen jaar. Hoe journalistiek-kritisch je zo'n persoonlijk interview aanpakt bespreken we onder meer vandaag in het Mediaforum met Kamran Ullah , hoofdredacteur De Telegraaf, Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur NOS en Nienke Meijer, minister van Oplossingen, en ook voorzitter van het bestuur van Stichting De Volkskrant. "Persoonlijke verhalen vind ik heel mooi, maar aan de andere kant vraag ik me af welk verhaal de geïnterviewden zelf graag willen vertellen", zegt Meijer. "En hoe kan je ervoor zorgen dat dat andere geluid ook gehoord wordt?" Verder hebben we het in het mediaforum over een interview met prinses Laurentien. Ook bespreken we het Amerikaanse programma 60 minutes dat twee ex-leden van de Mossad heeft geïnterviewd die betrokken waren bij de pieperaanval op Hezbollah. Aan tafel zitten Kamran Ullah, Wilma Haan en Nienke Meijer.

Minister Faber loodst vandaag drie wetten door de ministerraad. Het AD noemt deze dag al Faber Friday. Kamerleden, media en bestuurders lopen intussen alsmaar tegen een muur zonder antwoorden op. Een slimme tactiek van Faber? In het Asieldebat clashte minister Faber, voor de zoveelste keer, met de oppositie. PvdA-Kamerlid Kati Piri kon niet verbergen dat ze haar irritatie-limiet allang bereikt had. "Het leek bijna op een schoolplein-discussie", zegt Karen Eshuis, voormalig adjunct-hoofdredacteur AD. "Ik snap dat die frustratie er is bij Kati Piri en dat je die dan wil uiten. Of dat handig is om te doen is een tweede." "Dat is zeker niet handig", zegt theatermaker en spraakmaker Marjolein van Heemstra. "Dit werkt zo niet! Iedereen komt zijn met eigen emoties en frustraties en loopt stuk op die muur." Elger van der Wel, podcastkenner, nieuwsbriefschrijver en media-adviseur, zegt dat hij afgehaakt is. "Je ziet dat alles rondom deze minister compleet vast zit." Van der Wel stelt dat het in de debatten maar erg weinig over Nederland en de mensen gaat. "Daar komen ze op deze manier ook niet aan toe." Van Heemstra stelt dat volk en media afhaken door de vele ruis rondom discussies. "Zo verlies je zicht op wat er echt gebeurt en dat is heel zorgelijk." "Ik denk dat dit is hoe zij is", zegt Van Heemstra. "Maar hoe ga je ook in gesprek met iemand die het gesprek niet aan wil gaan??" vraagt Eshuis zich af. Verder hebben we het in het mediaforum over persoonlijke lijstjes van mediabedrijven, bedreigingen aan journalisten en over de strafzaak tegen Sywert van Lienden en zakenpartners Bernd Damme en Camille van Gestel. Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het mediaforum af. Aan tafel zitten Karen Eshuis, Elger van der Wel en Spraakmaker Marjolijn van Heemstra.

Aan tafel zitten Bas van Sluis en Laurens Vreekamp. We hebben het over een primeur van de Telegraaf. Misdaadverslaggever John van den Heuvel sprak als eerste met de eigenaresse van de verwoeste bruidswinkel Aliyahs Styling aan de Tarwekamp. Is het de taak van de media om voor rechercheur te spelen? Het mediamoment van Vreekamp gaat over de ontwikkelingen rondom techbedrijven. Waarom maakt hij zich zorgen? Het mediamoment van Van Sluis gaat over een ingezonden brief van Henk Kamp in de Volkskrant. Tot slot hebben we het over het Glazen Huis. Hoe kijken onze mediakenners naar deze traditie?