Het Mediaforum

De afgelopen 24 uur kwamen er veel berichten over een grootse invloed vanuit Rusland binnen. VVD-minister van Defensie Brekelman spreekt uit dat het leven in vrede niet meer zo vanzelfsprekend is en ons land zich in een grijze zone bevindt. "Elkaar zo naar een oorlog toe praten is volgens mij buitengewoon ongezond", stelt Paul Römer, voormalig Talpa-directeur. Volgens Römer komt de taal over oorlog steeds meer in de openbaarheid. "De dreiging was er acht jaar geleden ook al. Dat is niets nieuws, maar wordt wel steeds met urgentie opgediend." Hugo Logtenberg, journalist bij NRC, vindt de woordkeuze van de minister van Defensie ook te groot. Römer erkent wel dat er dreigingen zijn vanuit Rusland: "Er zijn cyberaanvallen, maar die waren er eerder ook al. Het is dus niet irreëel, maar je moet als overheid kijken hoe je kan deëscaleren in plaats van aan te scherpen." De NRC-journalist denkt dat er steeds meer mensen verbanden gaan leggen tussen het nieuws over dreigingen van Rusland. Römer stelt daarin dat we nu nog doorhebben wanneer we online beïnvloed worden door de Russen. "Het enge is dat we het op een gegeven moment niet meer door zullen hebben." Waarna Logtenberg benadrukt dat men bedachtzaam moet zijn op aftapping van online media. Hoe je aftappingen vanuit Rusland herkent? "Zie je dan een man met een gleufhoed en een trenchcoat?" grapt Kantelberg. Waarna Logtenberg uitlegt dat het zich uit in manieren waarop informatie, die eerder geheim was, uiteindelijk toch vrijgegeven wordt.

Koning Willem-Alexander is niet aanwezig bij de Paralympische Spelen in Parijs. Dat in tegenstelling tot de Olympische Spelen, waar de koning stond toe te juichen wanneer een atleet een prestatie neerzette. In zijn plaats is prinses Margriet er om de sporters toe te juichen. Apart, vindt columnist Roos Schlikker. "We hebben hem heel veel gezien de afgelopen zomer, dat vond ik enig", zegt Schlikker. Hoewel prinses Margriet een "heel aardige vrouw" is, maar het is niet hetzelfde als de koning. Organisaties van gehandicaptensporten zijn een "beetje gepikeerd", omdat ze blijkbaar "niet belangrijk genoeg" zijn om de koning te sturen, meldt NU.nl. "Het koningshuis is ontzettend bezig met een charmeoffensief, hebben last van tegenvallende populariteit, gaan een podcast opnemen met Edwin Evers. Dit ligt zo voor de hand en je kunt hier zoveel mensen een enorm plezier mee doen. Waar is Willem?" vraagt Schlikker zich af. Volgens de RVD heeft de koning het druk en is prinses Margriet de vertegenwoordiger. Bovendien worden de paralympiërs op de voet gevolgd en worden de medaillewinnaars uitgenodigd op het paleis. Journalist Bas van Sluis valt het op dat de media ook weinig aandacht besteden aan de paralympiërs. "Het is beschamend dat de paralympiërs minder aandacht kregen", vindt presentatrice Astrid Sy. "Zoveel moeite kost het niet. Laat je zien, ga juichen. De koning is van iedereen, dus ook van de paralympiërs", vult Schlikker aan. Het Mediaforum is terug te luisteren als podcast op alle streamingdiensten.

Het interview van Eva Jinek met zaaddonor Jonathan Meijer was volgens Angela de Jong hét televisiemoment van de avond al leidde het niet tot veel nieuwe inzichten. Jinek heeft Meijer een jaar geleden namelijk ook al eens geinterviewd bij RTL. Verder hebben we het over een rapport van de Nationale Ombudsman. In de Volkskrant roept Reinier van Zutphen op dat de politie journalisten niet mag hinderen bij demonstraties. Aanleiding is de arrestatie van een Volkskrant journalist bij een demonstratie van Climate Action in 2021. Ook bespreken we een relletje dat is losgebarsten in de provincie Groningen nadat een zebrapad, 24 uur na aanleg, werd beklad met hakenkruizen. We sluiten het mediaforum af de speelfilm over de toeslagenaffaire die morgen verschijnt van Regisseur Stijn Bouma. Aan tafel zitten Bas van Sluis, Angela de Jong en Spraakmaker Kenneth Manusama

Gisteren was het zover. De eerste aflevering van Eva 'de nieuwe talkshow van Eva Jinek' werd uitgezonden op NPO 1. Over haar terugkomst bij de NPO is al veel gesproken. De uitzendingen komen vanuit Amsterdam in plaats vanuit Hilversum en de 'talkshowtafel' ziet er volgens velen uit als een doorgesneden avocado waarin Eva in het midden, dicht op de huid van de gasten zit. We bespreken de eerste uitzending in het mediaforum. Verder hebben we het over de 'opening' van het politiek jaar. De fractievoorzitters van de coalitiepartijen lieten zich de afgelopen dagen weer prominent zien en een onderzoek naar clickbait-koppen wordt uitgelicht. Aan tafel zitten Tessel Linders, Elger van der Wel en Spraakmaker Sjoerd Sjoerdsma.

"Bronnen beschrijven emotionele uitbarstingen Omtzigt bij prinsjesdagdeal". De krant baseert zich op 15 anonieme bronnen, van alle 'coalitiesmaken'. Je gaat je toch afvragen; waarom lekt men hier zo graag over en moet je je daarvoor wel laten gebruiken als krant? We sluiten het mediaforum af met een verhaal over de verslaggeving van de burgeroorlog in Soedan. Aan tafel zitten Wendelmoet Boersema, Mandy Woelkens en Spraakmaker Peter van Uhm.

Prinsjesdag komt eraan. Dat betekent dat er door onze, relatief nieuwe, regering een sluitende begroting dient te worden gemaakt. Daarover is tot diep in de nacht gepraat. Niet alleen door de verantwoordelijk ministers, maar toch ook door de partijleiders van PVV, NSC, VVD en BBB. Fractieleiders Hermans van de VVD en Omtzigt van NSC vinden het heel normaal dat ze niet 'op afstand' blijven, maar ook meepraten. Maar hoe logisch is dit, aangezien dit kabinet extraparlementair wordt genoemd? Voormalig Talpa-directeur Paul Römer vindt het volstrekte normaal. Al noemt Römer de term 'extraparlementair' een praatje voor de vaak: "Die term was nodig om het kabinet mogelijk te maken. We hebben nu gewoon een kabinet dat wordt gedragen door de tweede kamer." Volgens de voormalig directeur genoeg gelegenheid om te kunnen onderhandelen binnen de kamer. "Dat er samen wordt gekeken naar hoe het geld wordt uitgegeven is volgens mij een normale gang van zaken." Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht stemt in met Römer, al denkt hij dat het huidige kabinet zelfs last begint te krijgen van het label 'extraparlementair': "Dit kabinet is niet buiten de kamer om gevormd, dus de term klopt niet." "Opgegeven moment weten we het wel", zegt Sakina Elkayouhi, docent-onderzoeker journalistiek. "Doet het nog wat aan de kwaliteit van zaken doen om het extraparlementair te blijven benoemen?" Wel vindt Elkayouhi het belangrijk dat de journalistiek het blijft benoemen. "Deze woorden doen er wel toe."

Mark Rutte neemt afscheid als premier en nodigde daarvoor allerlei mensen uit op het strand van Scheveningen. Het was "klassiek" Rutte, zag Marc Veeningen, hoofdredacteur van Hart van Nederland. "Buitengewoon gezellig, dat hoort ook wel bij de sfeer van zo’n afscheid." Maar Veeningen vindt het "ongemakkelijk" dat journalisten uitgenodigd waren. Volgens Veeningen zijn journalisten aanwezig als "controleur” en moeten zij zich dus afvragen of ze hier wel heen moeten gaan. "Er is al beeldvorming van de journalistiek dat ze op schoot zitten bij de politiek. Dit doet iets met de beeldvorming dat de journalistiek het wel heel gezellig heeft met de politiek. Ik vind dat niet goed of verstandig." Anna Dijkman, journalist bij het Financieele Dagblad, zag ook de "amicale" begroeting tussen Rutte en de journalist. "Ik begrijp het wel, je werkt heel veel samen", reageert Dijkman. "Maar ik begrijp ook het ongemak." Rutte is wel "heel handig" in het onderhouden van de relaties, merkt Veeningen op. "Je ziet nu al met Schoof dat het een stuk zakelijker en afstandelijker."

Het mediamoment van Wilma Haan is een opmerkelijk artikel in Follow the Money over de Wet Open Overheid. De rechter heeft bepaald dat de hoge dwangsommen die het ministerie moet betalen bij het niet leveren van documenten hoeft niet meer omdat het toch niet werkt. Verder hebben we het over het eerste interview met Kamala Harris. Daar wordt vooraf al meteen flink op geschoten in Amerikaanse media. Zo vindt CNN -waar het opgenomen interview morgen is te zien- het onbegrijpelijk dat Harris samen met vice-president Walz het gesprek doet. Tot slot bespreken we de nieuwe plannen die de NPO gisteren bekend heeft gemaakt in de seizoenspresentatie. Aan tafel zitten Tom Kleijn, Wilma Haan en Spraakmaker Mick van Wely

Na maanden voorbereiding zagen we gisteren de eerste uitzending van de gloednieuwe - maar niet zo vernieuwende - talkshow Bar Laat. Dezelfde makers, een ander tijdstip. Volgens voormalige tv- recensent van het NRC Arjen Fortuin kan het nog best een goede talkshow worden, al viel het onderzoeksjournalist Hansje van de Beek wel op dat het een talkshow eigen is geworden dat de feiten niet altijd even goed worden gecontroleerd. Verder hebben we het over Robby Starbuck, een zelfverklaard kruisvaarder tegen wokisme, een Amerikaans onderzoek waaruit het blijkt dat mensen eerder geneigd zijn een verhaal te geloven waarin iets wordt bevestigd en we hebben het over de generatiekloof op de werkvloer. Aan tafel zitten Arjen Fortuin, Hansje van de Beek en Spraakmaker Annelien Bredenoord.

Je hebt in Nederland tegenwoordig twee groepen: Mensen die wél B&B vol Liefde kijken en mensen die dat niet doen. De pupulaire zomethit van RTL 4 is volgens Mireille van Ark zelfs een soort volks eigendom geworden. Verder bespreken we in het mediaforum de kop op de voorpagina van het AD: 'Laat machine de migrant vervangen'. Een quote van VVD-Kamerlid Thierry Aartsen die het aantal arbeidsmigranten drastisch wil verminderen. Verder gaan we het naar aanleiding van een foto van een klein meisje die naar Kamela Harris keek hebben over rolmodellen in de media en (bar late) talkshows. Aan tafel zitten Mireille van Ark, Angela de Jong en Spraakmaker Lilian Marijnissen

Een emotioneel afscheid van Joe Biden, de kennismaking met Coach Walz, indrukwekkende speeches van de Obama's en de Clinton's en vannacht nog de langverwachte boodschap van Kamala Harris dat zij zich verkiesbaar stelt als presidentskandidaat. "Het was allemaal wel heel veel", zegt NU.nl hoofdredacteur Lindsay Mossink. "Een heleboel show en spektakel", voegt Haroon Ali, journalist en columnist, eraantoe. Wel is Ali van mening dat de Amerikaanse speeches interessant zijn om naar te kijken. "Het zit retorisch enorm goed in elkaar. Daar politici wereldwijd nog wat van leren." Hoe belangrijk is het? Volgens Tom van ‘t Hek, sport-commentator en voorzitter van de Sportraad, altijd een groot vraagstuk. "Natuurlijk is het belangrijk, maar bij de Franse en Duitse verkiezingen die direct invloed op ons hebben zie je minder in de media." Volgens Mossink dienen er op de NU.nl redactie haarscherpe analyses gemaakt te worden van de gebeurtenissen in Amerika. "We zien wat er gaande is, maar we moeten keuzes maken."

Minister Marjolein Faber verkondigde gisteren voorafgaand aan het begrotingsberaad weer dat Nederland zich in een asielcrisis bevindt, maar krabbelde later weer terug. Toen Faber de pers te woord stond, slikte ze haar woorden in. Wettelijk gezien is er namelijk geen sprake van een crisis. Renzo Veenstra, hoofdredacteur van Omroep Brabant, denkt dat Faber iets riep dat "niet heel handig" was en dat het niet gelijk overgenomen had moeten worden door de media. "Dit is een voorbode van wat we vaak te zien gaan krijgen", aldus Joost Oranje, coördinator onderzoeksjournalistiek bij de NOS en NTR. Met Prinsjesdag voor de deur is de start van het politieke jaar namelijk ook in zicht. "Het is een heel bijzondere situatie waar we in zitten", zegt Oranje, die benadrukt hoe "interessant" het gaat zijn om te zien hoe de nieuwe PVV-bewindslieden gaan "landen" in hun departementen. Volgens Bart Wallet, hoogleraar aan de VU, is het vooral de vraag hoe de beoogde asielwet van Faber zich verhoudt tot de praktijk. "Hoe gaan we zien dat dit een extraparlementair kabinet is? Hoe gaan we dat zien in de plannen die gemaakt worden?" vraagt Wallet zich verder af.

Grote nieuwsverhalen kunnen op verschillende manieren naar buiten worden gebracht. Zelf het nieuws brengen en zo grip houden op het verhaal of de pers liever zoveel afhouden onder het mom van "je moet stilzitten als je geschoren wordt." Niet voor het eerst kwamen NS en ProRail zelf naar buiten met het (slechte) nieuws: "De komende tijd gaat niet alles op of rond het spoor vlekkeloos verlopen" Verder hebben we het over de NOS. Zij hebben bij één van hun tweets gisteren de reacties uitgeschakeld. Dat deden ze naar eigen zeggen nadat er te veel racistische reacties kwamen onder een bericht over het aantal verdrinkingen onder asielzoekers. Ook hebben we het over een column in NRC van Petra de Koning met de titel: Iedereen mag weten: Dick Schoof loopt marathons. Aan tafel zitten Sandrina Hadderingh, Elif Isitman en Spraakmaker Marli Huijer.

Het eerste relletje rond presidentskandidaat Kamala Harris is een feit. Het campagneteam heeft Google-advertenties geplaatst met krantenkoppen en teksten van bekende media als CNN en The Guardian. Maar de teksten werden aangepast om Harris beter neer te zetten. Dat en meer bespreken we in het mediaforum. Want wat weten we eigenlijk van Harris? En staat ze ook achter de terugtrekking van Joe Biden in de race om het presidentschap van de Verenigde Staten? Verder hebben we het over een onthulling van het NRC, de Oekraïense inval op Russisch grondgebied en we bespreken de dreigende uitzetting van de elfjarige Mikael. Aan tafel zitten Wendelmoet Boersema, Frénk van der Linden en Spraakmaker Kees Verhoeven

Aan tafel zitten Marc Veeningen en Elger van der Wel. Het is groot nieuws in veel media: het eerste geval van de nieuwe mpox-variant is opgedoken in Zweden. Het gaat dus om één geval; hoe groot is dit nieuws eigenlijk. Marion Koopmans praat mee. Hoe kijkt zij naar de berichtgeving in de media? Zou meer terughoudendheid gepast zijn? Welke verantwoordelijkheid hebben media? Het mediamoment van Van der Wel gaat over Grok, de chatbot van Elon Musk. Het werkt nu ook als een tool om afbeeldingen te genereren. Daar zou je een filter kunnen inbouwen dat niet elke afbeelding te creëren valt – maar dat is bij Grok niet het geval. Welke gevaren schuilen daarin? Het mediamoment van Veeningen gaat over het lezersonderzoek van NRC. Veeningen vindt dat de journalistiek dit veel meer zou moeten doen. Hart van Nederland is indertijd opgericht om het geluid van de gewone mensen te laten horen. Hoe verschilt de werkwijze van die van Hart van Nederland van die van NRC?

De 24-jarige Aleyna Bozkurt uit Druten overleed na een zever uur durende cosmetische operatie in Turkije. Haar familie wijst naar de rol van online influencers. Naast Aleyna's familie, zien ook experts dat met name jongeren plastische chirurgie normaler zijn gaan vinden door sociale media. Volgens omroep Max directeur Jan Slagter zou er een regelgeving hiervoor moeten komen: "Dat influencers onder vermelding een pakje kauwgom adverteren, vind ik daaraantoe. Als het om medische handelingen gaat, dat kan niet."

Het Zweedse OM heeft het onderzoek, naar vermeend wangedrag van Joost Klein op het Songfestival, stopgezet vanwege een gebrek aan bewijs. AVROTROS wil nu in gesprek met de EBU. 'Op welke manier nemen ze daar beslissingen?', vraagt Kefah Allush (EO-presentator) zich af. 'Dit soort dingen gebeuren namelijk ook bij sportorganisaties als de FIFA.'

We zagen de afgelopen weken opvallend veel ex-topsporters in de rol van verslaggever, interviewer of commentator. Een goede zet of een zwaktebod in de sportjournalistiek? 'Ik zag Erben Wennemars meteen na de race naar het team van Sifan Hassan gaan. Dan krijg je gewoon topsporters onder elkaar die een feestje vieren', aldus journalist Margriet Brandsma. 'Sportjournalistiek op tv is geen journalistiek', vult Arno Kantelberg (hoofdredacteur ModMod) toe. 'Het is entertainment en het eren van helden.'

Een bizar online gerucht: Trump's running mate, JD Vance, zou seks hebben gehad met de kussens van een bank. Het gerucht werd zo hardnekkig dat de reguliere Amerikaanse pers er ook achteraan ging. Maar het fenomeen bleek moeilijker te factchecken dan gedacht.

Tijdens een rally opende Trump voor het eerst echt de aanval op Kamala Harris. De vicepremier doet een gooi naar het presidentschap en wordt gelijk hard aangepakt door de oud-president. Zo zou Harris liegen, voor abortus zijn tot ver in de zwangerschap en 'nog linkser' zijn dan Biden. Hansje van de Beek, journalist bij Argos, denkt niet dat het effect heeft in de peilingen. Desondanks zal Trump doorgaan met Harris aanpakken. Jan Slagter verwacht dat dit een "kantelpunt" is in de race en denkt dat de groep die nog twijfelde om te stemmen nu voor Harris zal gaan. Harris krijgt verder een hoop misogynie, racisme en seksisme over zich heen vanuit de hoek van Trump, maar op het internet is ze een zeer populaire meme. "Ik snap het wel, ze heeft een heel expressief gezicht", zegt Van de Beek.

De Andere Krant, een journalistiek burgerinitiatief opgericht in 2018 die pro-Poetin is en tegen het coronabeleid was, omarmde de PVV en omroep ON!. Maar volgens journalist Frénk van der Linden gebeurt er nu iets merkwaardigs. De PVV en ON! komen in de krant onder vuur te liggen ‘omdat ze zich verlagen tot samenwerking met het establishment in Den Haag’. De PVV leverde meerdere ministers voor het Kabinet Schoof waarbij één minister zelfs uit de stal van Ongehoord Nederland komt. ‘Het is toch als een revolutie die zijn eigen kinderen opvreet.’

Er was een verhitte discussie te zien bij het programma Oranjezomer. Toen het programma een incident bij EditieNL besprak, ging het hard tegen hard tussen Olcay Gulsen en Jack van Gelder. In het RTL4-programma was op de achtergrond een redactielid te zien dat zijn middelvinger opstak. Gulsen zat al lekker in de wedstrijd voordat het incident besproken werd, maar haar opmerking richting Van Gelder maakte de presentator "echt boos", viel programmamaker Paul Römer op. "Het werd echt een emotioneel spannend moment." Volgens Van Gelder huilt Gulsen "met de wolven" mee. "Het leuke van live-tv is dat je zit te wachten tot het een beetje spannend wordt, misloopt, van de rails gaat." Rennie Rijpma kan dat ook waarderen. "Het is vuurwerk op beeld", zegt de hoofdredacteur van AD.

Nu Biden zich heeft teruggetrokken uit de Amerikaanse presidentsrace, zijn alle ogen gericht op zijn vicepremier, en tevens de verwachte nieuwe presidentskandidaat, Kamala Harris. En dat komt na een lange sleep aan berichten over Democraten die Biden niet meer fit achtten voor de rol. "Dit had heel erg mis kunnen gaan voor Biden", stelt Lucas Waagmeester, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. Het wordt een kwestie van "evenwichtskunst" of dit goed zal uitpakken voor de Democratische partij. "Het meteen overgeven van de sleutel aan Harris was een mediaspel", stelt Waagmeester, die het "link" noemt om de vicepremier direct "op het schild" te hijsen. "Harris moet nog van ver komen en moet in alle niches gaan verschijnen. Dat wordt hard werken."

Donald Trump is de officiële presidentskandidaat voor de Republikeinen. In zijn acceptatiespeech stond hij stil bij de mislukte aanslag op zijn leven en hij benoemde dat hij de president wil zijn voor álle Amerikanen. Bas van Sluis heeft hier weinig vertrouwen in. "Ik dacht alleen maar: de tweedracht moet niet door hem geheeld worden. Hij staat symbool voor het zaaien van verdeeldheid." "Hij schept het idee dat hij een Messias is en heeft de naam Biden maar eenmaal genoemd", zegt docent journalistiek Sakina Elkayoui. "Dat is uitzonderlijk, tegelijkertijd zie ik geen andere Trump." Volgens oud prof wielrenner en sociaal psycholoog Maarten Ducrot, doet Trump er alles aan om aan de macht te komen. "Hij pompt het allemaal op en vertelt wat mensen willen horen", zegt Ducrot. "Als je zou redeneren wat het land nodig heeft, zouden er hele andere dingen uit komen." Daarnaast sprak Trump onwaarheden uit en werden de statements overgenomen door media. Volgens Van Sluis en Elkayoui vergen ditsoort nieuwsuitingen altijd research, duiding en kanttekeningen.

In Overijsel probeerde de PVV namens de provinciale staten de inhoud van een krantenartikel te veroordelen. Naar aanleiding van een recent Tubantia-artikel diende de partij samen met Forum Voor Democratie en de nieuwe fractie Overijssel Vooruit een motie in. Het artikel benoemde dat lokale politici steeds gevoeliger lijken voor desinformatie. "Er is altijd spanning tussen pers en politiek", zegt journalist Martha Riemsma. "Mijn ervaring is dat de rollen redelijk gerespecteerd worden. In deze zaak lijkt dit niet het geval." Volgens oud minister Sander Dekker gaan de reacties van de partijen over de grens: "Dit hoort niet thuis in een democratische rechtstaat".

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Elif Isitman en Spraakmaker Hubert Smeets 'We gaan het onderzoeken...' Een term die vaak gebruikt wordt maar waar vervolgens niets uit komt. Een zinnetje dat gebruikt wordt om tijd te rekken. Maar komt dat onderzoek er dan ook echt ook? Als journalist zou je het de instanties in ieder geval tot vervelends toe moeten blijven vragen naar tekst en uitleg. Verder geven de krantenkoppen van gisteren over een conflict tussen een meisje en een mogelijke wolf goede reden om het over het maken van krantenkoppen te hebben. Ook hebben we het over een gelekt telefoongesprek tussen presidentskandidaten Trump en Kennedy. Het gesprek levert een mooi inzicht in de politieke achterkamertjes. We sluiten het mediaforum af de zomertips. Isitman tipt de podcast '16th minute' en Kleijn tipt het boek Demon Copperhead, van Barbara Kingsolver.

Alle ogen waren gericht op de Verenigde Staten. In Milwaukee, een stad in de staat Wisconsin is de Republikeinse Conventie begonnen. Zou presidentskandidaat Donald Trump dan tóch speechen na de mislukte aanslag op zijn leven afgelopen zaterdag? Pieter Klok ziet een andere Trump dan daarvoor. "Dat Trump nu zelf echt slachtoffer is, lijkt ook wel wat met hem te doen. Misschien kan het wel tot een karakterverandering leiden" Verder hebben we het over een nieuwe service van Whatsapp, en de veroordeling van Ali B. Want hoe ver moeten we gaan met het straffen van publieke figuren vraagt Pieter Klok zich hardop af. Volgens Klok word je als bekend persoon namelijk al gestraft door de rechter, een publieke straf én een beroepsverbod en is het niet verkeerd om de discussie met elkaar aan te gaan om te bepalen of er ook een 'einde' aan een straf kan komen. Jaap van Zessen vindt dat het verwijderen van oude afleveringen van de rapper eigenlijk voor de bühne. We sluiten het mediaforum af met zomertips van Klok en van Zessen. Klok tipt het boek Babi Jar van Anatoli Koeznetsov. Van Zessen wil het hebben over de podcast: De kunst van het verdwijnen. Aan tafel zitten Pieter Klok, Jaap van Zessen en Anna Gimbrère

Aan tafel zitten Kamram Ullah en Tessel Linders. We hebben het over de aanslag op Donald Trump. Conclusies en analyses in de media kwamen snel op gang. Erg snel. Was dat opvallend? Linders: “Ik heb me verbaasd over het wegdrijven van de feiten”. Er werden ook al snel grappen gemaakt. Waarom voelen we die neiging? En hoe gingen Nederlandse media te werk? Want op de nacht van zaterdag op zondag zijn er meestal niet veel mensen aanwezig op redacties… Ook op X waren er veel reacties, ook uit politieke hoek. Neem je dat als journalist mee in de berichtgeving? Het mediamoment van Ullah gaat over het succes van jonge Spaanse sporters dit weekend. De EK-wedstrijd tegen Engeland, maar ook de winst van Carlo Alcaraz op Wimbledon. Het mediamoment van Linders gaat over Jos Collignon, die na 44 jaar en zesduizend politieke cartoons afscheid neemt van de Volkskrant. In lezersvraag bij de Volkskrant gaat het over de favoriete cartoons van Collignon. Wat is Linders’ favoriet? Tot slot hebben we het over MH17. De vligtuigramp is komende woensdag precies tien jaar geleden. En de afgelopen dagen verschenen er al veel verhalen in vrijwel alle media. Hoe zorg je dat je onderscheidend bent? En hoe moeilijk is het om hier verhalen over te maken en om journalistieke distantie te bewaren?

"Hij wordt onverstaanbaar", zegt ModMod hoofdredacteur Arno Kantelberg over de Amerikaanse president Joe Biden, na aanleiding van zijn toespraak aan het einde van de NAVO-conferentie. "Het gaat niet meer om wat hij doet, maar om hoe het Amerikaanse volk laat voelen", vertelt Frénk van der Linden. "Er wordt door grote media benoemd dat hij niet meer dé man daarvoor is. Dan heb je al verloren." Kantelberg stelt dat Biden het volk een gevoel van trots zou moeten geven. "Cijfers wijzen uit dat zelfs de helft van de democraten geen goed gevoel er over heeft." Volgens Van der Linden gaat media ver mee in het beeld dat over Biden geschetst wordt. 'kluitjesvoetbal' noemt CBR-directeur Alexander Pechtold het. "Er zijn journalistiek gezien weinig verfrissende invalshoeken." Volgens Van der Linden hebben media een grote rol in de beeldschetsing.

Het rommelt binnen de VVD. De liberale tak van de partij wil dat de overhand van de conservatieve tak ingeperkt wordt en is daarom een petitie gestart. Eén van de zorgen van de 'nieuwe VVD', ofwel de liberalen, is de samenwerking binnen de huidige coalitie. Die strubbeling onderling is "opmerkelijk", vindt NRC-ombudsman Arjen Fortuin. "Zo’n interne oppositiebeweging wordt geïnstitutionaliseerd", wat bij linkse partijen wel vaker het geval is, maar niet bij de VVD. "Waarschijnlijk komt het doordat ze bij de partijleider geen poot aan de grond krijgen", zegt Fortuin. Ingrid Spijkers van Omroep Fryslân is niet verbaasd. "De VVD’ers aan de liberale kanten maken zich zorgen, ook over het liberale gedachtegoed", zegt Spijkers. "Er is wel wat aan de hand." De petitie is inmiddels 442 keer ondertekend en de vraag is wat dit betekent voor de partij, aangezien velen hun lidmaatschap zouden opzeggen als er niets mee gedaan wordt door de leiding.

Ali B is aanstaande vrijdag niet aanwezig bij de uitspraak in zijn zedenzaak. De rapper geeft aan het in 'besloten kring' te willen aanhoren. Elger van der Wel denkt dat de rapper voornamelijk geen zin heeft om door een 'hetze' journalisten geïnterviewd te worden direct na de uitspraak in de rechtszaak. "Het is natuurlijk arrogant om eerst de media op te zoeken en nu dan niet. Een beetje laf ook", zegt Van der Wel. "Uiteindelijk is het een mediastrategie om dat risico niet te nemen." Hugo Logtenberg, journalist bij de NRC, is het daarmee eens en denkt ook dat Ali B veroordeeld zal worden. Maar welke invloed heeft de media op de uitspraak? De aandacht wordt meegewogen in het oordeel, liet de rechtbank al weten. Van der Wel meent dat het 'normaal' is geworden bij publieke figuren om dit mee te wegen. "Kun je dat allemaal uitwissen als rechter?" vraagt Logtenberg zich af. "Het kan je onmogelijk ontgaan zijn."

Voor de NAVO-top in Washington van start gaat, was minister-president Dick Schoof in Brussel om Ursula von der Leyen te ontmoeten. "Ik vind het nog steeds heel wonderlijk dat iemand daar rondloopt die niet gekozen is", reageert Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok. Daardoor zouden we Schoofs "persoonlijkheid en karakter" niet kennen, wat het wel "interessant" maakt om naar te kijken. Maar de nadruk moet liggen op of Schoof wat voor elkaar krijgt, aldus Klok, zeker aangezien de premier er niet zit namens een partij. Rutte kan echter "nog een puntje zuigen" aan de "verzoenende toon" die Schoof aanslaat, vindt Klok. "Wat ik heel fijn vind aan de man, is dat hij wel het voorkomen van een premier heeft", zegt Angela de Jong. "Ik merk dat ik nog aan zijn stem moet wennen", reageert Bart Rutten. Volgens Klok gaat het erom of Schoof zich als "loopjongen van Wilders" zal opstellen of dat hij op "eigen houtje" afspraken kan maken. "Hij straalt wel uit dat hij zijn eigen plan gaat trekken, dat deed hij ook in het Kamerdebat."

Het afgelopen weekend stond niet alleen in het teken van Oranje. In Amsterdam stonden duizenden en duizenden fans te wachten tot Taylor Swift het Johan Cruijff Arena-podium op zou komen. De Swiftie-gekte is compleet wanneer PowNed-verslaggever Abel Bijlsma bij de wachtende fans langsgaat en vraagt wat het gekste zou zijn dat ze zouden doen om een meet & greet met het popfenomeen te winnen. De een zoent met een totaal vreemde, de ander trekt haar shirt omhoog. Maar dan komt de aap uit de mouw: er is helemaal geen meet & greet. "Dat dit in deze tijd gebeurt, ben ik echt verbaasd over", reageert Marc Veeningen. De meisjes worden ook nog eens als 'sletjes' bestempeld wanneer de video online komt. PowNed laat inmiddels weten de titel te hebben aangepast, maar haalt de video verder niet offline. "Ze laten zien dat ze dit niet serieus nemen", zegt Attje Kuiken. "Volgens mij is hier de basale grens overschreden."

Een klinkende overwinning voor Labour na veertien jaar conservatief leiderschap. Anna van Zoest, directeur van de Atlantische commissie, ziet dit vooral als een verlies van de Tories en niet zozeer als winst voor Labour. "Dit betekent veel voor internationale samenwerking en de rol van het Verenigd Koninkrijk in de wereld ten opzichte van Europa", zegt Van Zoest. "Internationale partners kijken nu uit naar rust in Engeland en mogelijk nieuwe samenwerkingsverbanden met de Europese Unie." Er is gestemd vanuit een verwachting dat het anders moet, volgens FD journalist Anna Dijkman. "Het gaat economisch niet goed in Engeland, dus er moet iets veranderen", zegt Dijkman. Maar Starmer heeft geen radicale plannen en weinig bewegingsruimte omdat hij beloofd heeft de schuld niet op te laten lopen en belastingen niet te verhogen." Volgens journalist Margriet Brandsma begint het nu pas en is dit geen voorbode voor een 'landslide'. "Ik geloof dat de uitslag van deze verkiezingen met name bepaald is door zaken die binnen het land spelen."

Het eerste Tweede Kamer-debat met het kabinet-Schoof vond gisteren plaats. En dat ging er gelijk vrij heftig aan toe. Zo werd er door Kamerleden weer gehamerd op de omvolkingsuitspraken van Marjolein Faber (PVV) en kregen ook andere politici het vuur aan de schenen gelegd. Televisieproducent Paul Römer viel het op dat Schoof bleef benadrukken dat dit kabinet "verbindend" moest zijn, maar dat de onderlinge Kamerleden "totaal verkeerd verbonden" waren met elkaar. Volgens EW-hoofdredacteur Hella Hueck bewees de BBB een "amateurclubje" te zijn. Tijdens Dilan Yeşilgöz' dankspeech richting de pers gingen de haren van politiek commentator Kees Boonman overeind staan.

Het kabinet-Schoof is officieel geïnstalleerd. Dick Schoof, de nieuwe minister-president, introduceerde zijn nieuwe parlement en de bordesfoto is gemaakt. Tegelijkertijd rijst de vraag hoe dit nieuwe kabinet zich zal verhouden tegenover de pers. "Geef het een kans", zegt Jan Slagter. De relatie tussen de ministers en de media staat onder druk, mede doordat vragen over bepaalde uitingen van Marjolein Faber (PVV) onbeantwoord blijven. Slagter stelt een lang interview voor, ontwerpwetenschapper Jasper van Kuijk vindt het juist terecht dat er ook op andere momenten naar gevraagd wordt.

Dit weekend pakte zowel de Volkskrant als NRC uit met een grote reconstructie over de formatie. NRC-verslaggever Petra de Koning liep in het geheim mee met Caroline van der Plas. 'Ik vond het heel interessant om te zien hoe het er achter gesloten deuren aan toegaat', zegt Mireille van Ark (RTL Nieuws). 'Ik sloeg heel erg aan op het ei in de bh van Caroline', zegt Angela de Jong die het werk van De Koning prijst. Is deze reconstructie geloofwaardig van 'marketingpartij BBB' of moet je deze openheid vooral tactisch zien?

Nog niet eens officieel door hun partijen gekozen als president kruiste vannacht Biden en Trump voor het eerst hun degens. Vannacht vond het debat plaats, waarbij Biden niet sterk uit de verf leek te komen. Ward Wijndelts, oud-hoofdredacteur Vrij Nederland, zag met name onmacht bij de democraat. "Normaal won hij met inhoud, maar hij heeft zich verlaagd tot Trump met het uitroepen van 'loser'." EO presentator Kefah Allush viel het op dat de CNN er alles aan gedaan leek te hebben om voornamelijk op de inhoud in te kunnen gaan, terwijl Amerika normaal gesproken een liefhebber van spektakel is. "Er was geen publiek en de microfoon stond uit wanneer de ander sprak. Dit is voorheen wel eens anders geweest, al zijn de politici zelf het spektakel wel nog gewend." Wijndelts vertelt dat pas een paar uur na het debat de factscheck van de uitspraken door Trump werden gepubliceerd. "Meerendeel bleek onwaar, een gemiste kans dat dit pas zo laat te publiceren." De republikeinen lijken vaak op de mentale en fysieke fitheid van Biden te focussen en te insinueren dat Biden door ouderdom niet in staat zou zijn om het land te besturen. Volgens Ferdinand Grapperhaus, voorzitter van de Raad van Toezicht van Cordaid, hadden de democraten daarom beter kunnen focussen op hun verschillen tegenover de republikeinen. "Je gaat Biden niet omtoveren tot een jonge god, was dan liever ingegaan op het frame van democratie - dat Trump niet kan vervullen."

Het NCR publiceerde een artikel waaruit blijkt dat bunq-medewerkers stiekem in klantrekeningen keken, wat in druist tegen de bankierseed. De Bank wil dat het NCR haar bronnen vrij geeft, het NRC weigert. Volgens Financieel Dagblad journalist Anna Dijkman zit het probleem bij het systeem van de bank, "Dat het NRC dit blootlegt is hun probleem, niet dat deze vier mensen dat ooit gedaan hebben", zegt de journalist. "Het probleem is veel breder dan dat." Hart van Nederland hoofdredacteur Marc Veeningen noemt de bronbescherming heilig. “Dat probleem zal je als bedrijf zelf op moeten lossen en niet door de journalistiek het onderzoek voor je te laten doen." Waarop Eric Gerritsen, bestuursvoorzitter Woningcorporatie Ymere en voormalig secretaris generaal van het ministerie van VWS, aanvult met: “Hoever wil je in je eigen wond wrijven, terwijl je het antwoord al weet.” Volgens Dijkman legt de bank de focus op de vier personen terwijl de zaak al langer bekend is en er eerder nog niets aan gedaan is. De journalist benoemt dat Bunq al eerder onder vuur lag, na de oplichterstruc kwestie bij de bank. “Het klant belang is in het geding, terwijl dat voor deze bank wel hoog op de lijst staat", zegt Dijkman. "Aangezien zij een snel groeiende bank zijn, lijken we extra kritisch.”

Teleurstelling gisteren op het EK voor het Nederlands elftal. Na afloop werd bondscoach Ronald Koeman geïnterviewd door een verslaggever van NOS Sport die de wedstrijd een 'wanvertoning' noemde. 'In de sportverslaggeving mag blijkbaar alles wat in de normale journalistiek niet mag. Namelijk dat je feiten en meningen gaat roeren', zegt Frénk van der Linden. Rennie Rijpma (AD) zag dat Koeman hierdoor meteen in de verdediging werd gedrukt. 'De verslaggever ontneemt de gelegenheid om te horen wat Koeman zelf eigenlijk vindt.'

In een hoorzitting over haar omvolkings-uitspraken uit 2019 nam Marjolein Faber haar woorden terug. Vervolgens had de PVV’er het niet meer over een omvolkingstheorie, maar heeft het voortaan over een 'zorgelijke demografische ontwikkeling'. Waar de media eerst meegingen met het verhaal dat Faber afstand had gedaan van de term en theorie, is dat een dag later heel anders. "Ze neemt niet volledig afstand van het gedachtegoed", reageert columnist Roos Schlikker. Doordat Fabers uitspraken weer volop in het nieuws zijn en ze er nu een andere term opplakt, weten steeds meer mensen van deze theorie. "Ze wil dit punt agenderen en ze wil duidelijk maken hoe ze erin staat, daar is ze goed in geslaagd", aldus politiek commentator Leonard Ornstein. "Zij hebben het in de publieke discussie gebracht. En ze proberen dat met een redelijke toon te doen. Dat is een groot risico hiervan."

Kandidaat-minister Marjolein Faber (PVV) gaat in haar hoorzitting in de Kamer ongetwijfeld ondervraagd worden over haar uitspraken met de term ‘omvolking’. 'Deze kunnen rechtstreeks in het bakje complottheorieën en hebben nazistische- en racistische wortels', zegt Wendelmoet Boersema (Trouw). Als hoofdredacteur vraagt ze zich ook af hoe media moeten omgaan met zulke termen. 'Uit onderzoek blijkt dat als je het vaak noemt en uitlegt, je bekendheid met de term kweekt.'

"Het is absoluut zo dat ik beter had moeten formuleren", zei Yesilgöz over het feit dat ze het over duizenden mensen had die door nareis-op-nareis ons land binnen komen, terwijl dat er in werkelijkheid slechts tientallen zijn, maar excuses maakte ze niet. Volgens journalist Margriet Brandsma was het beter geweest als Yeşilgöz haar fout had toegegeven. "Nu gaan we het er nog dagen over hebben, ze had beter sorry kunnen zeggen zoals Rutten dat altijd deed." De journalist stelt dat de sfeer bepaald is en het kabinet gevallen is door dit onderwerp. "Uit een strategisch oogpunt had ik het slimmer gevonden om dit niet maanden te laten hangen", zegt Brandsma. Elger van der Wel online media expert vindt het verfrissend dat Yeşilgöz niet zo maar haar voorganger na doet. "Juist lekker dat we niet weer zo’n excuus VVD-leider hebben. Wel denk ik dat zij daardoor sneller als arrogant wordt gezien." "Soms moeten we als media en samenleving ook door. Volgens mij hebben we een land te besturen en belangrijke problemen op te lossen, al weet niet ik niet of deze regering dat gaat doen, maar dat geheel ter zijde", zegt Van der Wel. Wanneer we alleen maar blijven hangen in wie wat gezegd heeft, dan gebeurt er niets." Waarop Brandsma aanvult: "Dan komt er nooit een regering."

'Spektakelpolitiek', zo noemde CDA-leider Henri Bontenbal de hoorzitting in de Tweede Kamer. De 28 aspirant-bewindslieden worden vanaf vandaag door de Tweede Kamer gehoord. Het CDA, de SP, SGP en ChristenUnie doen er niet aan mee, aangezien de Kamercommissie of Tweede Kamer niet verder kan instemmen met de benoeming van de bewindspersonen. NRC ombudsman Arjen Fortuin begrijpt deze kritiek. "Het lijkt wel een combinatie tussen een voorstelrondje en een sollicitatie", zegt Fortuin. "Het heeft iets ongemakkelijks." Marko Hekkert, directeur Planbureau voor de Leefomgeving en Spraakmaker, stemt hiermee in maar kan het, ondanks deze gegeven reden, wel waarderen. "Ik vind het erg aantrekkelijk" stelt Fortuin. "Zodat die politiek toch wat meer onze huiskamer inkomt." Daarnaast vindt er vandaag een kamerdebat plaats in Den Haag, VVD-leider en minister van justitie en veiligheid Dilan Yesilgöz dient zich hierin te verantwoorden over haar nareis-op-nareis-uitspraken.

Het lijkt een soort mediastrategie te zijn bij de PVV: kandidaat-ministers wilden voor journalisten niet ingaan op eerdere (omstreden) uitspraken. Telegraaf-hoofdredacteur Kamran Ullah vindt het goed dat journalisten de beoogd ministers kritisch bevragen, maar vond de timing niet ideaal. 'Je moet goed kijken op welk moment je welke vraag stelt.' Hij kijkt uit naar de geplande hoorzittingen, waar Kamerleden vragen kunnen stellen aan de kandidaat-ministers. Als de antwoorden dan niet komen, dan kan hij zich voorstellen dat journalisten die vragen blijven stellen.

In een ingezonden brief laat Surinaamse en Caribische gemeenschap weten dat Tweede Kamervoorzitter Martin Bosma niet welkom is tijdens Keti Koti, een feestdag ter herdenking van de afschaffing van de slavernij dat op 1 juli wordt georganiseerd. Bosma deed als minister namelijk racistische uitspraken over het Nederlandse slavernijverleden. De PVV-politicus laat echter weten dat zijn besluit vaststaat en aanwezig zal zijn. "Hij deed die uitspraken als Kamerlid en nu is hij voorzitter van de Kamer. Het is dezelfde man in een andere functie", erkent Arno Kantelberg. "Hij mag die opvattingen als voorzitter van de Tweede Kamer. Hij mag tegen herstelbetalingen zijn. Je kunt de afschaffing van de slavernij herdenken en tegelijkertijd niet voor herstelbetalingen zijn. Maar hij heeft er lacherig over gedaan, dat is het pijnpunt. Hij heeft zich laten meevoeren in de Wilders-school van ridiculiseren." André Rouvoet, de voorzitter van GGD GHOR, snapt dat deze kwestie "gevoelig" ligt. "Met alle begrip voor de pijn moet je de persoon en de functie kunnen scheiden", gaat Rouvoet verder. "Je moet zo formeel blijven, anders wordt het gezag van het instituut van de Kamer aangetast." Freek Staps, de hoofdredacteur van ANP, denkt dat Nederland "opnieuw aan het zoeken is" hoe we ons tot elkaar verhouden. "We zijn als maatschappij aan het worstelen hoe we met elkaar praten in deze nieuwe verhouding."

Radio-dj's, acteurs, muzikanten, allemaal vinden ze hun weg naar Studio Fußbal en andere EK-programma's. Het leidt links en rechts tot kritiek over de nietszeggendheid van de analyses over het voetbal. Onderzoeksjournalist Joost Oranje begrijpt die kritiek wel. 'Ik snap dat het breed toegankelijk moet worden gemaakt.' Dat heeft ook te maken met hoe onze publieke omroep georganiseerd is, denkt hij. Toch zag Oranje andere Europese publieke omroepen, veel minder gekkigheid en veel meer inhoudelijke analyse over de wedstrijden. 'Daar zit ik toch meer op te wachten dan het commentaar van een rapper.'

De ministerploeg leek bijna compleet, maar het PVV-kamerlid is niet door de screening. Met het nieuws over Gidi Markuszower wordt het lijstje van Geert Wilders, met kandidaten die voortijdig afhaken, uitgebreid. Cabaretier en Spraakmaker Marjolijn van Kooten noemt het een grote imagoschade voor de PVV en Wilders. "Ik begrijp niet dat Wilders zulke grote risico’s neemt. Heeft hij soms te weinig mensen om uit te kiezen?" Of was het mogelijk een inschattingsfout van Wilders? Politiek commentator Kees Boonman vindt het met name dat de andere partijen opmerkelijk stil zijn. "Opperste radiostilte is het", zegt Boonman vanuit Den Haag, waar hij live verslag levert. Onderzoeksjournalist Bas van Sluis heeft grote zorgen met de door Wilders gekozen kandidaten. “De persoon, die ons journalisten ‘tuig van de richel’ noemt, heeft mensen naar voren geschoven waar ik enorm grote twijfels bij heb. Boonman ziet dat de politiek in Den Haag er constant in beweging is. “Ik vraag me nu al af, wat er vanmiddag weer voor een vorderingen zullen zijn", zegt de politiek commentator. "Journalistiek gezien is het erg interessant.”

Na tweeënhalf jaar vond de behandeling van de zedenzaak van Ali B plaats. Er heeft zich een nieuwe getuige gemeld die een van de slachtoffers zou hebben opgevangen. De getuigen wordt vandaag verhoord waardoor de eis van het Openbaar Ministerie op zich zal laten wachten. Volgens Sakina Elkayouhi, journalist en docent aan de hogeschool Windesheim en Spraakmaker en New Scientist hoofdredacteur Jim Jansen trok de heer Bouali veel aandacht, maar niet het boetekleed aan. "Hij nam een enorme slachtofferrol aan", zegt Elkayouhi. "Hij heeft toch een media advocaat? Dan vind ik het gek dat je niet op z’n minst aangeeft dat je de pijn bij de slachtoffers ziet." "Als journalist kijk je naar het juridische kader en de publieke opinie. Daarnaast kijk je naar de eigen agenderende rol", zegt Elkayouhi. De nieuwe getuige zou het meisje huilend bij de bushalte zijn tegengekomen, na dat ze seksueel misbruikt was. De advocaten van de rapper zeggen dat deze getuigen beïnvloed zou zijn door alle berichtgevingen van de media. "Dat zie je wel eens in Amerikaanse series", zegt Ward Wijndelts, voormalig hoofdredacteur van Vrij Nederland. “Het is opzich aan het OM of ze de getuige in willen brengen. Uit het live-blog blijkt dat het OM het geen betrouwbare verklaring vindt, daarmee lijkt mij de zaak afgedaan." Volgens Jansen is het een enorme show geworden. "Het gaat over feiten, maar ondertussen ook over wat wij zelf denken van Ali B en deze zaak." Wat betreft de media vindt Wijndelts dat er beter een afgewogen verhaal achteraf kan worden gepubliceerd in plaats van de vele live-blogs die nieuwssites hanteren. "Ik denk dat je daar beter de lading mee dekt, van wat er daadwerkelijk aan de hand is, in plaats van deze hysterie."

Ruim anderhalf jaar na de eerste beschuldigen in BOOS (BNNVARA) is woensdag de rechtszaak tegen voormalig Voice-jurylid en bn’er Ali B begonnen. Media-expert Jaap van Zessen viel op dat BOOS zelf via Instagram een lijn beschikbaar stelt voor slachtoffers van misbruik die getriggerd worden door de berichtgeving en (anoniem) willen praten. Sandrina Hadderingh (Omroep GLD) zag dat met het starten van de rechtszaak ook het mediaoffensief van Ali B zelf is begonnen. 'Niemand is schuldig tot het tegendeel is bewezen, maar je zult hem in deze context héél kritisch moeten bevragen.'