Het Mediaforum

Het afgelopen weekend stond niet alleen in het teken van Oranje. In Amsterdam stonden duizenden en duizenden fans te wachten tot Taylor Swift het Johan Cruijff Arena-podium op zou komen. De Swiftie-gekte is compleet wanneer PowNed-verslaggever Abel Bijlsma bij de wachtende fans langsgaat en vraagt wat het gekste zou zijn dat ze zouden doen om een meet & greet met het popfenomeen te winnen. De een zoent met een totaal vreemde, de ander trekt haar shirt omhoog. Maar dan komt de aap uit de mouw: er is helemaal geen meet & greet. "Dat dit in deze tijd gebeurt, ben ik echt verbaasd over", reageert Marc Veeningen. De meisjes worden ook nog eens als 'sletjes' bestempeld wanneer de video online komt. PowNed laat inmiddels weten de titel te hebben aangepast, maar haalt de video verder niet offline. "Ze laten zien dat ze dit niet serieus nemen", zegt Attje Kuiken. "Volgens mij is hier de basale grens overschreden."

Een klinkende overwinning voor Labour na veertien jaar conservatief leiderschap. Anna van Zoest, directeur van de Atlantische commissie, ziet dit vooral als een verlies van de Tories en niet zozeer als winst voor Labour. "Dit betekent veel voor internationale samenwerking en de rol van het Verenigd Koninkrijk in de wereld ten opzichte van Europa", zegt Van Zoest. "Internationale partners kijken nu uit naar rust in Engeland en mogelijk nieuwe samenwerkingsverbanden met de Europese Unie." Er is gestemd vanuit een verwachting dat het anders moet, volgens FD journalist Anna Dijkman. "Het gaat economisch niet goed in Engeland, dus er moet iets veranderen", zegt Dijkman. Maar Starmer heeft geen radicale plannen en weinig bewegingsruimte omdat hij beloofd heeft de schuld niet op te laten lopen en belastingen niet te verhogen." Volgens journalist Margriet Brandsma begint het nu pas en is dit geen voorbode voor een 'landslide'. "Ik geloof dat de uitslag van deze verkiezingen met name bepaald is door zaken die binnen het land spelen."

Het eerste Tweede Kamer-debat met het kabinet-Schoof vond gisteren plaats. En dat ging er gelijk vrij heftig aan toe. Zo werd er door Kamerleden weer gehamerd op de omvolkingsuitspraken van Marjolein Faber (PVV) en kregen ook andere politici het vuur aan de schenen gelegd. Televisieproducent Paul Römer viel het op dat Schoof bleef benadrukken dat dit kabinet "verbindend" moest zijn, maar dat de onderlinge Kamerleden "totaal verkeerd verbonden" waren met elkaar. Volgens EW-hoofdredacteur Hella Hueck bewees de BBB een "amateurclubje" te zijn. Tijdens Dilan Yeşilgöz' dankspeech richting de pers gingen de haren van politiek commentator Kees Boonman overeind staan.

Het kabinet-Schoof is officieel geïnstalleerd. Dick Schoof, de nieuwe minister-president, introduceerde zijn nieuwe parlement en de bordesfoto is gemaakt. Tegelijkertijd rijst de vraag hoe dit nieuwe kabinet zich zal verhouden tegenover de pers. "Geef het een kans", zegt Jan Slagter. De relatie tussen de ministers en de media staat onder druk, mede doordat vragen over bepaalde uitingen van Marjolein Faber (PVV) onbeantwoord blijven. Slagter stelt een lang interview voor, ontwerpwetenschapper Jasper van Kuijk vindt het juist terecht dat er ook op andere momenten naar gevraagd wordt.

Dit weekend pakte zowel de Volkskrant als NRC uit met een grote reconstructie over de formatie. NRC-verslaggever Petra de Koning liep in het geheim mee met Caroline van der Plas. 'Ik vond het heel interessant om te zien hoe het er achter gesloten deuren aan toegaat', zegt Mireille van Ark (RTL Nieuws). 'Ik sloeg heel erg aan op het ei in de bh van Caroline', zegt Angela de Jong die het werk van De Koning prijst. Is deze reconstructie geloofwaardig van 'marketingpartij BBB' of moet je deze openheid vooral tactisch zien?

Nog niet eens officieel door hun partijen gekozen als president kruiste vannacht Biden en Trump voor het eerst hun degens. Vannacht vond het debat plaats, waarbij Biden niet sterk uit de verf leek te komen. Ward Wijndelts, oud-hoofdredacteur Vrij Nederland, zag met name onmacht bij de democraat. "Normaal won hij met inhoud, maar hij heeft zich verlaagd tot Trump met het uitroepen van 'loser'." EO presentator Kefah Allush viel het op dat de CNN er alles aan gedaan leek te hebben om voornamelijk op de inhoud in te kunnen gaan, terwijl Amerika normaal gesproken een liefhebber van spektakel is. "Er was geen publiek en de microfoon stond uit wanneer de ander sprak. Dit is voorheen wel eens anders geweest, al zijn de politici zelf het spektakel wel nog gewend." Wijndelts vertelt dat pas een paar uur na het debat de factscheck van de uitspraken door Trump werden gepubliceerd. "Meerendeel bleek onwaar, een gemiste kans dat dit pas zo laat te publiceren." De republikeinen lijken vaak op de mentale en fysieke fitheid van Biden te focussen en te insinueren dat Biden door ouderdom niet in staat zou zijn om het land te besturen. Volgens Ferdinand Grapperhaus, voorzitter van de Raad van Toezicht van Cordaid, hadden de democraten daarom beter kunnen focussen op hun verschillen tegenover de republikeinen. "Je gaat Biden niet omtoveren tot een jonge god, was dan liever ingegaan op het frame van democratie - dat Trump niet kan vervullen."

Het NCR publiceerde een artikel waaruit blijkt dat bunq-medewerkers stiekem in klantrekeningen keken, wat in druist tegen de bankierseed. De Bank wil dat het NCR haar bronnen vrij geeft, het NRC weigert. Volgens Financieel Dagblad journalist Anna Dijkman zit het probleem bij het systeem van de bank, "Dat het NRC dit blootlegt is hun probleem, niet dat deze vier mensen dat ooit gedaan hebben", zegt de journalist. "Het probleem is veel breder dan dat." Hart van Nederland hoofdredacteur Marc Veeningen noemt de bronbescherming heilig. “Dat probleem zal je als bedrijf zelf op moeten lossen en niet door de journalistiek het onderzoek voor je te laten doen." Waarop Eric Gerritsen, bestuursvoorzitter Woningcorporatie Ymere en voormalig secretaris generaal van het ministerie van VWS, aanvult met: “Hoever wil je in je eigen wond wrijven, terwijl je het antwoord al weet.” Volgens Dijkman legt de bank de focus op de vier personen terwijl de zaak al langer bekend is en er eerder nog niets aan gedaan is. De journalist benoemt dat Bunq al eerder onder vuur lag, na de oplichterstruc kwestie bij de bank. “Het klant belang is in het geding, terwijl dat voor deze bank wel hoog op de lijst staat", zegt Dijkman. "Aangezien zij een snel groeiende bank zijn, lijken we extra kritisch.”

Teleurstelling gisteren op het EK voor het Nederlands elftal. Na afloop werd bondscoach Ronald Koeman geïnterviewd door een verslaggever van NOS Sport die de wedstrijd een 'wanvertoning' noemde. 'In de sportverslaggeving mag blijkbaar alles wat in de normale journalistiek niet mag. Namelijk dat je feiten en meningen gaat roeren', zegt Frénk van der Linden. Rennie Rijpma (AD) zag dat Koeman hierdoor meteen in de verdediging werd gedrukt. 'De verslaggever ontneemt de gelegenheid om te horen wat Koeman zelf eigenlijk vindt.'

In een hoorzitting over haar omvolkings-uitspraken uit 2019 nam Marjolein Faber haar woorden terug. Vervolgens had de PVV’er het niet meer over een omvolkingstheorie, maar heeft het voortaan over een 'zorgelijke demografische ontwikkeling'. Waar de media eerst meegingen met het verhaal dat Faber afstand had gedaan van de term en theorie, is dat een dag later heel anders. "Ze neemt niet volledig afstand van het gedachtegoed", reageert columnist Roos Schlikker. Doordat Fabers uitspraken weer volop in het nieuws zijn en ze er nu een andere term opplakt, weten steeds meer mensen van deze theorie. "Ze wil dit punt agenderen en ze wil duidelijk maken hoe ze erin staat, daar is ze goed in geslaagd", aldus politiek commentator Leonard Ornstein. "Zij hebben het in de publieke discussie gebracht. En ze proberen dat met een redelijke toon te doen. Dat is een groot risico hiervan."

Kandidaat-minister Marjolein Faber (PVV) gaat in haar hoorzitting in de Kamer ongetwijfeld ondervraagd worden over haar uitspraken met de term ‘omvolking’. 'Deze kunnen rechtstreeks in het bakje complottheorieën en hebben nazistische- en racistische wortels', zegt Wendelmoet Boersema (Trouw). Als hoofdredacteur vraagt ze zich ook af hoe media moeten omgaan met zulke termen. 'Uit onderzoek blijkt dat als je het vaak noemt en uitlegt, je bekendheid met de term kweekt.'

"Het is absoluut zo dat ik beter had moeten formuleren", zei Yesilgöz over het feit dat ze het over duizenden mensen had die door nareis-op-nareis ons land binnen komen, terwijl dat er in werkelijkheid slechts tientallen zijn, maar excuses maakte ze niet. Volgens journalist Margriet Brandsma was het beter geweest als Yeşilgöz haar fout had toegegeven. "Nu gaan we het er nog dagen over hebben, ze had beter sorry kunnen zeggen zoals Rutten dat altijd deed." De journalist stelt dat de sfeer bepaald is en het kabinet gevallen is door dit onderwerp. "Uit een strategisch oogpunt had ik het slimmer gevonden om dit niet maanden te laten hangen", zegt Brandsma. Elger van der Wel online media expert vindt het verfrissend dat Yeşilgöz niet zo maar haar voorganger na doet. "Juist lekker dat we niet weer zo’n excuus VVD-leider hebben. Wel denk ik dat zij daardoor sneller als arrogant wordt gezien." "Soms moeten we als media en samenleving ook door. Volgens mij hebben we een land te besturen en belangrijke problemen op te lossen, al weet niet ik niet of deze regering dat gaat doen, maar dat geheel ter zijde", zegt Van der Wel. Wanneer we alleen maar blijven hangen in wie wat gezegd heeft, dan gebeurt er niets." Waarop Brandsma aanvult: "Dan komt er nooit een regering."

'Spektakelpolitiek', zo noemde CDA-leider Henri Bontenbal de hoorzitting in de Tweede Kamer. De 28 aspirant-bewindslieden worden vanaf vandaag door de Tweede Kamer gehoord. Het CDA, de SP, SGP en ChristenUnie doen er niet aan mee, aangezien de Kamercommissie of Tweede Kamer niet verder kan instemmen met de benoeming van de bewindspersonen. NRC ombudsman Arjen Fortuin begrijpt deze kritiek. "Het lijkt wel een combinatie tussen een voorstelrondje en een sollicitatie", zegt Fortuin. "Het heeft iets ongemakkelijks." Marko Hekkert, directeur Planbureau voor de Leefomgeving en Spraakmaker, stemt hiermee in maar kan het, ondanks deze gegeven reden, wel waarderen. "Ik vind het erg aantrekkelijk" stelt Fortuin. "Zodat die politiek toch wat meer onze huiskamer inkomt." Daarnaast vindt er vandaag een kamerdebat plaats in Den Haag, VVD-leider en minister van justitie en veiligheid Dilan Yesilgöz dient zich hierin te verantwoorden over haar nareis-op-nareis-uitspraken.

Het lijkt een soort mediastrategie te zijn bij de PVV: kandidaat-ministers wilden voor journalisten niet ingaan op eerdere (omstreden) uitspraken. Telegraaf-hoofdredacteur Kamran Ullah vindt het goed dat journalisten de beoogd ministers kritisch bevragen, maar vond de timing niet ideaal. 'Je moet goed kijken op welk moment je welke vraag stelt.' Hij kijkt uit naar de geplande hoorzittingen, waar Kamerleden vragen kunnen stellen aan de kandidaat-ministers. Als de antwoorden dan niet komen, dan kan hij zich voorstellen dat journalisten die vragen blijven stellen.

In een ingezonden brief laat Surinaamse en Caribische gemeenschap weten dat Tweede Kamervoorzitter Martin Bosma niet welkom is tijdens Keti Koti, een feestdag ter herdenking van de afschaffing van de slavernij dat op 1 juli wordt georganiseerd. Bosma deed als minister namelijk racistische uitspraken over het Nederlandse slavernijverleden. De PVV-politicus laat echter weten dat zijn besluit vaststaat en aanwezig zal zijn. "Hij deed die uitspraken als Kamerlid en nu is hij voorzitter van de Kamer. Het is dezelfde man in een andere functie", erkent Arno Kantelberg. "Hij mag die opvattingen als voorzitter van de Tweede Kamer. Hij mag tegen herstelbetalingen zijn. Je kunt de afschaffing van de slavernij herdenken en tegelijkertijd niet voor herstelbetalingen zijn. Maar hij heeft er lacherig over gedaan, dat is het pijnpunt. Hij heeft zich laten meevoeren in de Wilders-school van ridiculiseren." André Rouvoet, de voorzitter van GGD GHOR, snapt dat deze kwestie "gevoelig" ligt. "Met alle begrip voor de pijn moet je de persoon en de functie kunnen scheiden", gaat Rouvoet verder. "Je moet zo formeel blijven, anders wordt het gezag van het instituut van de Kamer aangetast." Freek Staps, de hoofdredacteur van ANP, denkt dat Nederland "opnieuw aan het zoeken is" hoe we ons tot elkaar verhouden. "We zijn als maatschappij aan het worstelen hoe we met elkaar praten in deze nieuwe verhouding."

Radio-dj's, acteurs, muzikanten, allemaal vinden ze hun weg naar Studio Fußbal en andere EK-programma's. Het leidt links en rechts tot kritiek over de nietszeggendheid van de analyses over het voetbal. Onderzoeksjournalist Joost Oranje begrijpt die kritiek wel. 'Ik snap dat het breed toegankelijk moet worden gemaakt.' Dat heeft ook te maken met hoe onze publieke omroep georganiseerd is, denkt hij. Toch zag Oranje andere Europese publieke omroepen, veel minder gekkigheid en veel meer inhoudelijke analyse over de wedstrijden. 'Daar zit ik toch meer op te wachten dan het commentaar van een rapper.'

De ministerploeg leek bijna compleet, maar het PVV-kamerlid is niet door de screening. Met het nieuws over Gidi Markuszower wordt het lijstje van Geert Wilders, met kandidaten die voortijdig afhaken, uitgebreid. Cabaretier en Spraakmaker Marjolijn van Kooten noemt het een grote imagoschade voor de PVV en Wilders. "Ik begrijp niet dat Wilders zulke grote risico’s neemt. Heeft hij soms te weinig mensen om uit te kiezen?" Of was het mogelijk een inschattingsfout van Wilders? Politiek commentator Kees Boonman vindt het met name dat de andere partijen opmerkelijk stil zijn. "Opperste radiostilte is het", zegt Boonman vanuit Den Haag, waar hij live verslag levert. Onderzoeksjournalist Bas van Sluis heeft grote zorgen met de door Wilders gekozen kandidaten. “De persoon, die ons journalisten ‘tuig van de richel’ noemt, heeft mensen naar voren geschoven waar ik enorm grote twijfels bij heb. Boonman ziet dat de politiek in Den Haag er constant in beweging is. “Ik vraag me nu al af, wat er vanmiddag weer voor een vorderingen zullen zijn", zegt de politiek commentator. "Journalistiek gezien is het erg interessant.”

Na tweeënhalf jaar vond de behandeling van de zedenzaak van Ali B plaats. Er heeft zich een nieuwe getuige gemeld die een van de slachtoffers zou hebben opgevangen. De getuigen wordt vandaag verhoord waardoor de eis van het Openbaar Ministerie op zich zal laten wachten. Volgens Sakina Elkayouhi, journalist en docent aan de hogeschool Windesheim en Spraakmaker en New Scientist hoofdredacteur Jim Jansen trok de heer Bouali veel aandacht, maar niet het boetekleed aan. "Hij nam een enorme slachtofferrol aan", zegt Elkayouhi. "Hij heeft toch een media advocaat? Dan vind ik het gek dat je niet op z’n minst aangeeft dat je de pijn bij de slachtoffers ziet." "Als journalist kijk je naar het juridische kader en de publieke opinie. Daarnaast kijk je naar de eigen agenderende rol", zegt Elkayouhi. De nieuwe getuige zou het meisje huilend bij de bushalte zijn tegengekomen, na dat ze seksueel misbruikt was. De advocaten van de rapper zeggen dat deze getuigen beïnvloed zou zijn door alle berichtgevingen van de media. "Dat zie je wel eens in Amerikaanse series", zegt Ward Wijndelts, voormalig hoofdredacteur van Vrij Nederland. “Het is opzich aan het OM of ze de getuige in willen brengen. Uit het live-blog blijkt dat het OM het geen betrouwbare verklaring vindt, daarmee lijkt mij de zaak afgedaan." Volgens Jansen is het een enorme show geworden. "Het gaat over feiten, maar ondertussen ook over wat wij zelf denken van Ali B en deze zaak." Wat betreft de media vindt Wijndelts dat er beter een afgewogen verhaal achteraf kan worden gepubliceerd in plaats van de vele live-blogs die nieuwssites hanteren. "Ik denk dat je daar beter de lading mee dekt, van wat er daadwerkelijk aan de hand is, in plaats van deze hysterie."

Ruim anderhalf jaar na de eerste beschuldigen in BOOS (BNNVARA) is woensdag de rechtszaak tegen voormalig Voice-jurylid en bn’er Ali B begonnen. Media-expert Jaap van Zessen viel op dat BOOS zelf via Instagram een lijn beschikbaar stelt voor slachtoffers van misbruik die getriggerd worden door de berichtgeving en (anoniem) willen praten. Sandrina Hadderingh (Omroep GLD) zag dat met het starten van de rechtszaak ook het mediaoffensief van Ali B zelf is begonnen. 'Niemand is schuldig tot het tegendeel is bewezen, maar je zult hem in deze context héél kritisch moeten bevragen.'

Een halfjaar geleden werd bekend dat de talkshow Op1 ermee ophoudt, tot ongenoegen van het programma zelf. "Het is heel hard om te zeggen, maar ik ga het niet missen", reageert tv-columnist Angela de Jong. "Ik denk wel dat de NPO beter kan dan ze nu laten zien op dat late tijdstip." Volgens De Jong was de "fut" er zichtbaar uit en dat het programma op de "automatische piloot" gemaakt werd. Op1 wordt vervangen door Sophie & Jeroen, wat nu nog elke avond om zeven uur te zien is. Maar ook dat programma krijgt een make-over én er wordt een presentator aan toegevoegd. "Dat verbaasde me een beetje", zegt journalist Tom Kleijn. De Jong is niet verbaasd, maar vraagt zich af of dit goed uit zal pakken voor het programma. "Als televisiekijker heb ik liever vier avonden per week Jeroen Pauw." De tv-columnist meent ook dat er nog geen "gedoodverfde" opvolger is voor grootheden als Matthijs van Nieuwkerk, Jeroen Pauw en Eva Jinek. "De NPO mag zichzelf voor de kop slaan, Renze Klamer zit bij RTL4 en die is heel goed. Hij zat bij de NPO en die hebben ze weggejaagd. Het is ook een beetje: je oogst wat je zaait."

Journalist Frénk van der Linden 'knipperde met zijn ogen' van verbazing toen hij een (verder perfecte) reportage las over de zaak van het mishandelde pleegmeisje in Vlaardingen. NRC schreef dat de pleegouders actief 'zouden zijn' op sekssites met 'verzoeken om kinky ontmoetingen' bij hen thuis. Van der Linden vindt deze implicaties te ver gaan. 'Ik heb mijn twijfels of je deze dingen überhaupt moet melden en al helemaal niet als je hier niet zeker over bent.' Kijk het Mediaforum waarin NRC-ombudsman Arjen Fortuin reageert.

Uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van de Volkskrant blijkt dat kiezers de afgelopen zes maanden negatiever zijn geworden over asielzoekers. Waar de helft van de Nederlanders afgelopen najaar het onze morele plicht vond om vluchtelingen op te vangen, is dat nu nog 39 procent. Journalist Sjirk Kuijper schrok van deze bevindingen. "Er wordt gewezen naar de invloed van de media. Ik spreek maar namens de kranten: wij doen ons best om feitelijke informatie te geven", aldus Kuijper. "Als ik naar mijn eigen kring kijk, zien zij de talkshows als de journalistiek. Maar daar wordt een toon gezet, wordt een beeld geschapen en gaat het om wie het hardst schreeuwt." Bovendien zou het tijdens de verkiezingstijd vooral zijn gegaan over migratie. "Wat ik het meest bedrieglijke vind, is dat het meer zou moeten gaan over arbeidsmigratie. Maar daar hakt BBB en VVD niet op, omdat hun achterban dat niet wil. En dus wordt de indruk gewekt asiel zo’n enorm probleem is." In vergelijking met andere Europese landen is Nederland namelijk helemaal niet "koploper" wat betreft opvang. Henrike van Gelder, hoofdredacteur van KidsWeek en andere titels, was niet verrast, mede door hoe PVV ervoor staat in de peilingen. "Ook als jongeren worden ondervraagd op welke partij ze zouden stemmen, wordt er ook heel rechts en populistisch gedacht", aldus Van Gelder. "Dat komt door bepaalde beeldvorming." Daarom pleit Van Gelder voor meer duiding en betere definiëring, evenals historische context van migratie. "Politici moeten voortdurend bevraagd worden op de feiten en niet alleen meningen en slogans", gaat Kuijper verder. Kuijper wil vooral dat deskundigen als Hein de Haas vaker aanschuiven bij talkshows. "Waarom zit hij niet elke week aan tafel om broodje-aapverhalen te weerleggen?"

De Duitse publieke omroep ARD hield een enquête over verschillende culturen in die Mannschaft. Uit de enquête blijkt dat zo'n twintig procent van de ondervraagden meer witte spelers in het nationale team zou zien. ‘Een racistisch onderzoek’, is het oordeel van verschillende spelers en een woedende bondscoach. Kamran Ullah (De Telegraaf) noemt het onderzoek ‘olie op het vuur’ in een gepolariseerd land, maar denkt dat de uitslag laat zien dat het een terechte vraag is. ‘Kennelijk is dit een onderwerp waar mensen het over hebben.’ Hugo Lochtenberg snapt niet dat zo’n vraag überhaupt gesteld wordt. “Het is een totaal raadsel wat men hiermee beoogd.” Spraakmaker Frank Helmink, directeur Buma Cultuur vraagt zich dit ook af en is overigens niet verbaast over de uitkomst. “In een land waar 20% of de AFD stemt dan weet je toch dat dit eruit komt?”

Voor het eerst sinds bekend werd dat Ronald Plasterk niet de nieuwe premier wordt, deed hij zijn verhaal bij het FD en Jeroen Pauw. Hij ging onder andere in over de berichtgeving rond de verkoop van patenten die had gedaan en de ingezonden brief naar Omtzigt in De Telegraaf. "Ik vond hem geen sterke indruk maken", aldus journalist Tom Kleijn in het Mediaforum.

Caroline van der Plas is een week voor de Europese verkiezingen naar Brussel afgereisd. De BBB-leider ging daar in gesprek met ambtenaren om de mestregels voor boeren te bespreken. In tegenstelling tot wat er tijdens de presentatie van het hoofdlijnenakkoord gezegd werd, ging Van der Plas niet 'met de vuist' op tafel. "Dit is een andere Van der Plas dan we op papier in het hoofdlijnenakkoord hebben", zegt Freek Staps, hoofdredacteur van ANP Nieuws. "Dat is snel gegaan." Ook EU-correspondent Clara van de Wiel was "verbaasd" over het optreden van Van der Plas, mede omdat de Eurocommissaris niet aanwezig was voor het gesprek. "Die ambtenaren waarmee ze in gesprek was, gaan over een tijdje wat anders doen", legt Van de Wiel uit. "Het riep veel vragen bij me op. Ik ga uit van het positieve scenario dat ze op zoek was naar informatie over hoe het precies werkt." Zo kijkt Staps er ook naar. "Ik vermoed dat je tussen de regels door kan lezen dat er is uitgelegd hoe dit werkt aan Van der Plas." Van de Wiel snapt wel waarom. "Het is ook heel ingewikkeld hoe het hier in Brussel werkt", zegt de EU-correspondent. "Het is nooit verkeerd om uitleg te krijgen en daar hoef je je ook niet voor te schamen. Ik leer ook nog elke dag. Het is positief als ze hierheen is gekomen om te leren." Maar gaat het zin hebben? "Kennelijk heeft ze het gevoel deze uitspraken een week voor de verkiezingen uit te spreken. Dat is wel opvallend. Je zou het kunnen zien als campagnetrip", aldus Van de Wiel. Verder in het Mediaforum: de Nederlandse houding over de Europese verkiezingen, stilhouden van nieuws en het nieuws rondom de Europese verkiezingen.

Met Dick Schoof krijgt Nederland een premier die stiekem best op Mark Rutte lijkt, schrijven AD en Het Parool. Politiek journalist Leonard Ornstein was gisteren voor een documentaire over Rutte op reis met de demissionair premier. Ook hij ziet de overeenkomsten. 'Schoof kan ook goed overweg met iedereen en hij kan goed schakelen naar alle partijen.' Maar er zijn ook verschillen: 'Het geheim van Rutte is dat hij een goede communicator en retoricus is. Hij is erg goed in het debat, dat moeten we nog maar zien met Dick Schoof.'

Kranten, talkshows en nieuwsrubrieken konden er gisteren niet omheen: De afschuwelijke aanval op het vluchtelingenkamp in Rafah. "Dit kun je een land niet aan doen, dit moet stoppen", zegt politiek commentator Kees Boonman. Thrillerschrijver Anya Niewierra stelt dat dit soort conflicten lastig intern op te lossen zijn en de oplossing dus vanuit internationale partijen dient te komen. "De urgentie van escalatie op menselijk niveau wordt steeds groter", zegt de schrijver. "Er komt een moment van eensgezindheid op internationaal niveau, dat men ziet dat deze partijen er niet zelf uit gaan komen." Palestijns-Nederlandse politicoloog Radi Soedi zei gisteravond bij Op1 dat het misschien wel de druppel is in deze oorlog en ook het NRC schreef de kop: "Na het bombardement op Rafah is ook voor vrienden van Israël de maat vol: 'Zo kan het niet blijven doorgaan'." De Ministers van Buitenlandse Zaken hebben gisteren in Brussel gesproken over het associatieverdrag met Israël, de ministers zouden de associatieraad bijeen kunnen roepen. Boonman ziet het probleem van de Europese Unie als volgt in: "Het gemeenschappelijks buitenlandbeleid is altijd drama, tegen de tijd dat de oorlog voorbij is zijn ze erover uit wat er gedaan moet worden om dat te stoppen." De politiek commentor stelt dat niemand durft. "Maar doodgaan door oorlog is gewoon onaanvaardbaar", zegt Boonman. Verder in het Mediaforum de vooravond van de sportzomer en de verkiezingscampagne in Groot-Brittanië.

In een opiniestuk in De Volkskrant pleit GL-PvdA-leider voor de onschendbaarheid van journalisten. De reden daarvoor is de verharding van hoe mensen reageren op journalisten, wat soms enorm uit de hand kan lopen, zowel online als in het echt. Toch deelt RTL Nieuws-hoofdredacteur Mireille van Ark niet dit standpunt. "We hebben op dit moment een stelsel dat best wel goed is en journalisten staan wat mij betreft niet boven de wet", aldus Van Ark. "Het is niet zo dat je als journalist het je kan permitteren om van alles en nog wat te zeggen zonder dat je daar enige gevolgen van zou kunnen ondervinden. Er is al best wel veel geregeld op dit gebied." Daar is journalist Elif Isitman het mee eens. "Je wordt als journalist al best wel veel beschermd, we hebben een vrije brede persvrijheid." Volgens Isitman zou het meer moeten gaan om wie zich wel en niet journalist mag noemen, aangezien het geen beschermde beroepsgroep is en iedereen zich dus journalist kan noemen. "Zijn TikTokkers en influencers ook journalisten?" vraagt Isitman hardop af. Bovendien gaat dat vaak gepaard met desinformatie. "Als je desinformatie wil verspreiden en je bent onschendbaar, lijkt mij dat moeilijk." Van Ark benadrukt dat Nederland "best wel goed" scoort qua persvrijheid. "Waar het om gaat, is dat je op een feitelijke en onafhankelijke manier verslag doet. Dat is het allerbelangrijkste", zegt de RTL Nieuws-hoofdredacteur. "Je kan er wel wetgeving tegen maken, maar waar komt de behoefte bij mensen vandaan om dit over je uit te storten? Ik denk dat je het eerder daar moet zoeken", zegt Isitman.

De Europese verkiezingen staan voor de deur en in de aanloop daarnaartoe had de EBU een debat georganiseerd. "De vorm was niet verschrikkelijk aantrekkelijk", stelt Margriet Brandsma. "Je luistert voortdurend naar één tolk die alles vertaalt." Voor Brandsma was het "even slikken" wat er allemaal verkondigd werd. De samenwerking met rechtsradicale partijen was namelijk een van de hoofdonderwerpen, mede omdat de verwachting is dat dit soort partijen veel stemmen zullen krijgen, evenals Europese defensie. "Het is razend interessant wat daar gezegd wordt", vindt ook journalist Sylvia Cools. Toch was er in de Nederlandse media weinig aandacht voor het debat. Dat zou mede te maken kunnen hebben met het feit dat er geen Nederlandse lijsttrekkers bij aanwezig waren. "Je kan ook niet stemmen op die andere lijsttrekkers", legt Sander van Hoorn uit. "Dat vergroot die afstand wel." Brandsma is toch van mening dat de media hier meer aandacht aan moet besteden, ook al was het af en toe "slaapverwekkend" om naar te kijken. "Het gaat ook over Nederland." Verder in het Mediaforum: de wolf, het nepnieuws van Die Aktuelle en deepfakes

Op 6 juni vinden de Europese parlementsverkiezingen plaats en de lijsttrekkers zijn binnen ons land nog vrij onbekend. In aanloop naar de verkiezingen organiseert de NOS een landelijk tv-debat. “Ik denk dat een debat heel goed is, al is het om de zichtbaarheid van die lijsttrekkers te vergoten. Die wordt momenteel opgeslokt door de Haagse politiek”, zegt Clara van de Wiel, Brussel-correspondent NRC. Daarnaast benoemt Van de Wiel dat het opmerkelijk is dat de vrouwelijke lijsttrekkers van PvdD en CU niet uitgenodigd zijn voor het debat. “Dat is voor de beeldvorming niet geheel optimaal.” In aanloop naar de verkiezingen komen nationaal gezien, voornamelijk landelijke standpunten steeds naar boven. “Het lijkt uiteindelijk toch op 27 nationale verkiezingen die tegelijkertijd georganiseerd worden”, zegt Van de Wiel. “Dat blijft een raar fenomeen.” Dat er wel een coalitieakkoord is, maar nog geen premier, wordt in andere EU-landen niet begrepen. “Deze nieuwe minister president wordt het een uithangbord van Nederland en een opvolger van Rutte die de afgelopen jaren zeer invloedrijk was“, zegt Van de Wiel. Hierdoor wordt zij door buitenlandse media constant aangeschoten of er nog nieuws is rondom het premierschap. "Als je me vraagt wie het zou kunnen worden, heb ik geen idee", zegt Wouter de Winther, politiek commentator bij De Telegraaf.

Na maanden van stilte kan er eindelijk gedebatteerd worden in de Tweede Kamer. Het zal gaan over de formatie en het hoofdlijnenakkoord. Tenminste, dat staat er op de agenda, maar of het daadwerkelijk over de inhoud zal gaan is nog maar de vraag. “Ik vrees voor een moddergevecht”, zegt Hart van Nederland hoofdredacteur Marc Veeningen. Zijn redactie wil met name de inhoud van het debat zo goed mogelijk uitlichten, maar Veeningen vreest voor de gesprekken over premierschap en persoonlijkheden. De zorg van NRC onderzoeksjournalist Hugo Logtenberg ligt in eenzelfde lijn. “Ik denk dat de Volt, GroenLinks-PvdA en D66-leiders binnen de eerste minuut over het over het begrip ‘extreemrechts’ zullen beginnen en dat Wilders dit vol zal aangrijpen”, zegt hij. Dit zorgt voor veel tumult, terwijl de kamer beter gesprekken over de plannen die er liggen zouden kunnen voeren, volgens Logtenberg. Volgens Veeningen, dient er een balans te zijn tussen het gesprek over de formatie en de inhoud van het coalitieakkoord. “Journalisten zijn daar slechts de boodschappers van.” Echter vindt hij het daarom des te belangrijker afwegingen te maken, van wat er door de media wordt uitgelicht. Daar is Logtenberg het mee eens, maar de onderzoeksjournalist vindt het ook belangrijk om oplettend te blijven op de personen achter de titels. “We krijgen nu een ongekozen minister president. We moeten als journalisten scherp zijn, wie dat dan zou kunnen zijn.” Verder in het Mediaforum: nominaties van de Zilveren Reiss Microfoon

Het terugtrekken van Ronald Plasterk als premierskandidaat zou komen door hoe de media zich opstelden richting de voormalige PvdA-politicus. Echter was het verhaal over zijn eventuele patentfraude al sinds vorig jaar maart te lezen. "Toen was er nog geen sprake van een mogelijk premierschap", reageert columnist Roos Schlikker. Toch kwam De Telegraaf met een column van Wouter de Winther waarin de politiek commentator de NRC ervan beschuldigd hun politieke kleur door te laten schemeren in hun verslaggeving. "Het enige wat je nu hoort is: ze zaten achter hem aan en nu hebben ze hem. Maar dan wordt 'ze' niet gekwalificeerd. Het is een beschuldiging waar je je niet tegen kunt verdedigen", zegt Arjen Fortuin, journalist van NRC. "Het is niet zo dat de jacht is geopend op. Alles lag er gewoon. Ik denk dat De Winther ook wel weet dat hij twee dingen verbindt die los van elkaar staan." Het stuk waar De Winther aan refereert is namelijk een hoofdredactioneel commentaar, dus niet de nieuwsverslaggeving. "Het laat zien wat de NRC vindt van de wereld die in de verslaggeving beschreven wordt", legt Fortuin uit. "Waar we in de journalistiek heel erg voor moeten oppassen is dat we gaan denken: overal zal wel een politieke agenda achter zitten. Daar moet de journalistiek zich bij uitstek tegen verzetten." Schlikker schaart zich daarachter. "Als het politiek wordt gemaakt, wordt het heel ingewikkeld." Ondertussen kijkt Fortuin met “zorg en ergernis” naar de aanvallen op de journalistiek. Verder in het Mediaforum: de stem van OpenAI lijkt wel heel erg op die van Scarlett Johansson.

"Ik kan me niet herinneren dat er ooit zo'n grootse twijfel en verbazing over een coalitie was", zegt politiek commentator Kees Boonman. Volgens hem is het taalgebruik in dit kabinet anders. "Het is een ander Nederland dat verwoord wordt, het klinkt niet verbindend." Het Financieele Dagblad (FD) kwam met de kop "Een unieke coalitie met een vrij gewoon programma. Buiten het asielbeleid blijft veel hetzelfde." "Die asielparagraaf is heel streng en erg PVV, maar verder vond ik het eigenlijk wel meevallen", zegt Anna Dijkman, columnist en journalist bij het FD. "Daarin zie je dat we in Nederland toch samen eruit moeten komen. Dat heeft een dempende werking." Zanger Jeangue Macrooy vindt dat de coalitie een instabiele basis heeft. "het wordt omschreven als luchtkastelen en drijfzand. Hoe stabiel is dat om op te bouwen", zegt hij. Dijkman stemt hiermee in: "Het mist een soort samenhang." Boonman valt het op dat de coalitie uit vier zeer verschillende componenten bestaat, wat ervoor zorgt dat polarisatie grootser wordt, in plaats van kleiner. "zij zouden juist moeten verbinden en samenkomen en zeggen, om Rutte bijna te citeren, 'Doe toch normaal, man'."

Het lijkt er dan nu echt van te komen: een rechts kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB. Ward Wijndelts (voormalig Vrij Nederland-hoofdredacteur) is nog aan het reflecteren op de afgelopen formatiemaanden die volgens hem 'fascinerend' en totaal ongebruikelijk verliepen. 'Verwarring en verbazing overheersen nog een beetje.' Inhoudelijk is hij ook erg nieuwsgierig. Wat staat er nu in dat regeerakkoord en wie wordt de premier? 'En ik ben ook heel benieuwd hoe lang dit kabinet uiteindelijk zal gaan zitten.'

De pro-Palestina-protesten op UvA hebben ertoe geleid dat een aantal faculteiten twee dagen geen college geven. De ME greep in tijdens de demonstratie, waarbij er veel vernield en beschadigd werd in de UvA-gebouwen. Ook journalisten werden geweerd bij de protesten. "Je ziet de chaos, je ziet dat daar iets aan de hand is. Dan vergaat alle nuance en gaat ook de boodschap verloren", reageert Henrike van Gelder, hoofdredacteur van KidsWeek, op de berichtgeving. "Het gaat vooral over het rellen. Ik denk niet dat dat in het belang is van de protesterende studenten." Bovendien is het onduidelijk of alle demonstranten werkelijk aan de UvA studeren. Journalist Tom Kleijn heeft met "verbazing" zitten kijken. "Wat willen ze nou precies? En wie zijn het nou?" Kleijn mist de "verantwoording" in het verhaal van de studenten. "Hoe houd je je eigen protest zuiver? Dat lijkt me een lastige opgave", reageert oud-Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. Het weren van journalisten bij het protest vindt Kleijn onbegrijpelijk. "Dan heb je de kans om jouw kant van het verhaal te vertellen en dan zeg je: je moet weggaan." Van Gelder merkt dat het wantrouwen richting journalisten al jaren opkomt. "Dat vind ik heel gevaarlijk." Met die reden kiezen steeds meer media ervoor om hun verslaggevers beter te beschermen, bijvoorbeeld door middel van bodycams en extra beveiliging. "Mensen voelen zich kennelijk niet gerepresenteerd in de media", stelt Van Gelder. Tim Hofman liet later weten de slachtoffers van politiegeweld aan het woord te willen laten, wat weer aanleiding was voor VVD-leider Yeşilgöz dat dat niet fair is. "Hiermee gooit ze olie op het vuur", vindt Sjoerdsma. Kleijn vindt het ook “onverstandig” van de minister. "Je moet je niet bemoeien met welke vragen journalisten stellen", aldus Kleijn. Verder in het Mediaforum: de banden van universiteiten met Israël en de verhuizing van het kantoor van Het Parool.

Op vrijdagmiddag werd duidelijk dat Joost Klein niet ging repeteren voor de finale van het Eurovisie Songfestival. De dag daarna werd Nederland gediskwalificeerd en draaiden de media op volle toeren. "Het begon met het sentiment en daarna pas de feiten. Het had andersom moeten zijn. Wat heeft hij nou gedaan?" aldus journalist Elif Isitman. Zowel de EBU als AVROTROS heeft nog altijd niet gesproken over wat er precies heeft plaatsgevonden, maar Joost Klein zou een aanvaring hebben gehad met een vrouwelijk crewlid. "Als je een waardeoordeel geeft over wat disproportioneel is, vertel dan ook wat er is gebeurd", vindt Isitman. "Wees transparant als er niets aan de hand is", vind ook Marc Veeningen. Bovendien zorgde de onduidelijkheid voor nog meer stennis, extra nieuwsuitzendingen en vooral veel speculatie. "Praten we hier over een onderwerp van zodanige omvang dat er extra journaals voor moeten komen? We maken het daarmee ook groot", zegt Veeningen. Het zou af moeten hangen van de "impact en grootte" van het nieuws. "Het is groot nieuws, daar is geen misverstand over. Maar het is niet zo maatschappij-ontwrichtend dat we daar allemaal verhandelingen over moeten doen", vindt Veeningen. "Het feit dat het nog nooit eerder is gebeurd, rechtvaardigt extra nieuwsaandacht", reageert Isitman. Verder in het Mediaforum: het overlijden van journalist Rick Brink en het formatieproces.

Door pro-Palestijnse demonstraties is het al dagen onrustig bij de Universiteit van Amsterdam (UvA). Peter-Paul Verbeek, rector magnificus aan de Uva, reageerde in Nieuwsuur op de gebeurtenissen en zegt in gesprek te willen blijven met de studenten. Verbeek geeft aan dat de gesprekken moeizaam verlopen, mede door gezichtsbedekking bij demonstranten. “Ik zeg niet dat het een goed of sterk verhaal was, maar ik snap zijn overwegingen wel”, zegt onderzoeksjournalist Bas van Sluis over het Nieuwsuur interview. "Vreedzame protesten werden gekaapt door gewelddadige mensen. Ik denk dat Verbeek zich wel voor de kop heeft geslagen, dat hij niet weggelopen is. Je gaat natuurlijk niet onderhandelen met mensen die een sjaal voor het gezicht hebben en daardoor niet goed verstaanbaar zijn.” Journalist en presentator Frénk van der Linden had het een reële eis van Verbeek gevonden, wanneer hij de demonstranten had gevraagd de sluieringen af te doen om het gesprek goed te kunnen voeren. “Je wil graag weten met wie ik te maken hebt.” Van der Linden vult erop aan dat hij vindt dat Verbeek best eerder had mogen reageren. “Als je ziet hoe het ontvlamt, dan vind ik dit eigenlijk te laat. Het is zo jammer dat dat genuanceerde verhaal nu pas aan bod komt”, zegt Van der Linden. Een eerder gesprek zou volgens hem deëscalerend gewerkt kunnen hebben. Van Sluis denkt dat deze rol niet persé bij de rector magnificus ligt maar bij de politici van ons land. “Ik vind het belangrijk dat we kunnen protesteren, maar wat er bij de UvA gebeurd is, is buiten de perken.”

Op 6 juni vinden de Europese parlementsverkiezingen plaats, maar uit een peiling van I&O Research blijkt dat 71 procent van de Nederlanders geen enkele lijsttrekker weet op te noemen. “De kiezer zelf is pas kort voor het stemmen bezig met keuzes maken, bij deze verkiezingen is dit nog des te meer het geval”, zegt Rennie Rijpma, hoofdredacteur Algemeen Dagblad. Het is volgens Rijpma belangrijk om lezers te informeren waar de verkiezingen precies over gaan. Volgens Pieter Klok, hoofdredacteur van de Volkskrant, moet er meer over de inhoud van het Europese parlement geschreven worden. "Europa krijgt steeds meer macht en er zitten veel goede ambtenaren en energie in", zegt hij. "Schrijf daar liever over.” Dat lijstrekkers niet bekend zijn, is volgens hem niet erg: “Kiezers moeten weten waarom Europa op aarde is, wat de invloed van het Europarlement is en op wie je moet stemmen om iets te bereiken. Het gezicht daarachter is niet zo belangrijk.”

PVV’er Gidi Markuszower liet per ongeluk wat los over de formatie. Althans, het lijkt per ongeluk. De politicus werd gefotografeerd met een vel papier waarop een aantal van de plannen van het komende kabinet op te lezen waren. Was dit een bewuste actie of een foutje? Volgens PVV-leider Geert Wilders was het "absoluut" per ongeluk. "Lekken is negen de tien keer bewust iets laten weten", zegt politiek commentator Kees Boonman. Het lijdt "geen twijfel" dat Markuszower dit met opzet heeft gedaan, meent Boonman. "Als je zo duidelijk een stukje van jouw onderwerp even laat zien, dan wantrouw ik dat." Journalist Kefah Allush vraagt zich wat het "doel" zou zijn van zo’n bewuste lek. De reden daarvoor is, volgens Boonman, dat de PVV heel duidelijk wil maken hoe zij in de wedstrijd staan wat betreft migratie. "Op deze wijze laten ze doorschemeren dat het keihard wordt aangepakt", aldus de politiek commentator. Bovendien zou de PVV zich op deze manier kunnen indekken wanneer de formatie toch niet lukt. "Het is de stilste formatie die ik heb meegemaakt. De een zegt: ze komen eruit. De ander, ik, zeg: ze komen er niet uit." Ook Allush denkt dat er "spelletjes" gespeeld worden om de formatie ofwel te laten lukken ofwel te laten klappen. Verder in het Mediaforum: de documentaire 'Een goede dood', de protesten voor Palestina bij de UvA.

De Italiaanse publieke omroep staakt vanwege de in hun ogen ‘verstikkende controle’ van de radicaal-rechtse regering van premier Meloni. Paul Römer geeft de stakende journalisten groot gelijk. Volgens hem kan de afstand tussen publieke omroep en politiek niet groot genoeg zijn. ‘Dat is dodelijk voor elke democratie.' Hoewel er in Nederland geen sprake is van inmenging, is Römer er niet gerust op. 'Wilders heeft gezegd dat de omroep weg moet. Dat is nogal een uitspraak en ik sluit niet uit dat er vanuit die hoek druk komt om hier dingen te veranderen.' De aangekondigde bezuiniging ziet Römer als een soort ‘straf’ om het zuurstof uit de NPO te knijpen. 'Het is een uiting van ongenoegen over de inhoud. Daar moet de politiek zich ver van houden.'

Amerika zegt dat Rusland gebruikmaakt van chemische wapens in de strijd tegen Oekraïne, maar levert daarvoor geen bewijs. Hoe controleer en breng je nieuws als grootmachten claims doen die niet te checken zijn? "Je moet als journalist goed opletten dat je iedere partij even kritisch behandeld", zegt journalist en schrijver Haroon Ali. "Als jij, als journalist, daar al moeite mee hebt, heeft de lezer dat waarschijnlijk nog meer." Poetin en Biden zijn geen leiders van dezelfde orde, volgens Ali. "Maar laten we niet doen alsof Amerika altijd zo netjes is geweest. En dat alles wat zij zeggen klopt." Onderzoeksjournalist Hansje van de Beek vraagt zich met name af of er überhaupt wel bewijs is. "Als er bewijs is, waarom leveren ze het dan niet?", Van de Beek. "Dat suggereert toch dat het bewijs erg dun is." Verder in het mediaforum: BNNVARA-gezicht Dolf Jansen maakt programma voor PowNed en Netflixhit Baby Reindeer.

Sahla Soumaya verscheen gister bij Sophie Hilbrand aan tafel voor een opvallend interview. Soumaya is voormalig veiligheidsadviseur voor de VVD, ondertussen geroyeerd lid, en voor die tijd veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf vanwege verboden wapenbezit en lidmaatschap van een terroristische organisatie. Het gesprek resulteerde in ongemak, volgens Politiek verslaggever Tessel Linders. "In het hele gesprek komt niet naar voren wat de gedachte hierachter was", zegt Linders. "het is jammerlijk mislukt om een lijn in dat gesprek te hebben." Jan Slagter, baas van Omroep Max, laat weten dat ook het interview niet begreep. "Ik snapte het helemaal niet, het was een mannier van straatjes schoonvegen", zegt Slagter. "Sophie probeerde er een lijn in te brengen maar Soumaya fietste er steeds doorheen." Joep School, eindredacteur van de talkshow Op1 liet weten dat het interview een onbevredigend gevoel achter heeft gelaten bij hen. "Ik had echt kromme tenen", zegt Linders.

Een docuserie van omroep Powned over het gebruik van diabetesmedicijn Ozempic als afslankmiddel, is voor de uitzenddatum al geschrapt. Dit naar aanleiding van een advies van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), omdat het reclame zou zijn voor het middel. 'Ik vind het een hele gekke zaak', reageert Angela de Jong (AD). Zij kreeg juist de indruk dat de docuserie wél journalistiek gebalanceerd is. Mag de Inspectie hier over beslissen en wordt er tegen journalistieke organisaties niet te snel gedreigd met een rechtszaak?

Sophie Hilbrand en Jeroen Pauw verschuiven in het najaar naar de late avond op de NPO. Het talkshow-duo zal vier avonden in de week te zien zijn en om en om de presentatie verzorgen. Journalist Arjen Fortuin vindt het een welkome verandering, aangezien Op1 volgens hem een hoog 'vlees noch vis-gehalte' had. "Op1 dreigde de afgelopen jaren ten onder te gaan aan de dubbelheid van aan de ene kant een redactie een programma wil maken en aan de andere kant allerlei omroepdingen daardoorheen proberen te fietsen", zegt Fortuin. Hoe vernieuwend de late night-show van Sophie en Jeroen zal zijn, is nog maar de vraag. Maar het moet "fris" worden, valt er te lezen in het persbericht van het programma. "Dat is zo onhandig. Dan gaan mensen dingen verwachten", reageert Filemon Wesselink. Televisieproducent Paul Römer verwacht een "meer inhoudelijke" talkshow. "Ik vind Jeroen en Sophie niet van dezelfde zwaarte", gaat Römer verder. "Ik zou ze samen zetten. Jeroen is een zwaargewicht en Sophie kan dat empatische heel goed. Ik denk dat dat perfect is", zegt Wesselink erover. Verder in het Mediaforum: het OM mag journalisten niet meer zomaar afluisteren, Joost Klein gearriveerd in Malmö en debate watch parties.

Deze Koningsdag gaven ook de drie prinsessen een kort interview voor de camera van de NOS. Kamran Ullah (De Telegraaf) zag het ongemak bij Alexia en denkt dat – wat ze ook zou hebben geantwoord – commentaar zou krijgen. ‘Maar kom op, dit is een achttienjarige vrouw die dit moet doen.’ Spraakmaker en schrijver Roxane van Iperen heeft drie dochters in de leeftijd van de prinsessen en vindt het instituut slecht uit te leggen. Ook zag ze dat de prinsessen via sociale media behoorlijk wat commentaar kregen. ‘Ik hoop écht dat we hier komende generaties anders over gaan denken.’

Journalisten staan voor de dichte deuren van de conservatieve CPAC-conferentie in Boedapest. Hoe moeten zij verslag doen van deze bijeenkomst waar de fine fleur van rechts-radicaal Europa zich heeft verzameld? “Er is maar een ding slechter dan gaan, niet gaan”, zegt journalist Frénk van der Linden in Spraakmakers. Het er zo dicht mogelijk bij zijn is de bedoeling van het journalistieke vak, volgens Van der Linden. “Ik vind het tijd om de undercoverjournalistiek weer leven in te blazen, zodat we van binnenuit kunnen zien wat er gebeurt”, zegt Van der Linden. Het wordt tijd dat we ons afvragen hoe we met extreem rechts omgaan.” De conferentie is online echter wel te volgen maar volgens de hoofdredacteur van omroep Friesland, , is er veel meer af te leiden wanneer je er fysiek bij bent. “De wandelgangen, daar gebeurt het allemaal”.

Het formeren laat weer even op zich wachten. De vier partijen, PVV, VVD, NSC en BBB, hebben een reces van twee weken ingelast, wat politiek commentatoren als "ongebruikelijk" aanduiden. Bovendien zou het in de tussentijd kunnen klappen, mede door Wilders' optreden in Hongarije tijdens CPAC, een jaarlijkse politieke bijeenkomst van conservatieve activisten en politici. Maar ondertussen ligt de deadline voor de kabinetsformatie op 15 mei. "We duiken er gelijk op. Hoe moeten we dit plaatsen?", zegt Bas van Sluis, journalist bij Dagblad van het Noorden. Marjolein Moorman, wethouder Onderwijs van Amsterdam, vindt het "begrijpelijk" dat de media er gelijk op in gaan. "Het is heel ongebruikelijk. We zitten al vijf maanden na de verkiezingen en tien maanden na de val van het kabinet", zegt Moorman. "Ze lijken het niet met elkaar naar hun zin te hebben. Aan het begin zaten ze de hele tijd alleen in de kamertjes. Nu hebben ze heel even bij elkaar gezeten, maar nu weer niet. En da die zorgen er zijn of hier überhaupt een kabinet uit gaat komen, terwijl er tegelijkertijd het land zoveel problemen heeft." Moorman denkt dat journalisten willen duiden of het kabinet er wel gaat komen. "Waar gaan we naartoe met dit land?" De wethouder vindt het ook opvallend dat Wilders naar zijn "grote vriend" Órban is vertrokken. "Daar is blijkbaar wel tijd voor." Volgens Moorman hebben media juist een rol hierin te spelen. "Zij zijn de bewakers van de democratie." Verder in het Mediaforum: Snackpaper maakt nieuws aantrekkelijk voor jongeren, koningsdag in Emmen en de conservatieve conferentie CPAC.

De vier formerende partijen zouden afstevenen op een bezuiniging van 200 miljoen euro op de NPO. Vooral de PVV en de VVD willen een fikse bezuiniging of helemaal schrappen, NSC ziet het liever hetzelfde blijven maar dan zonder een derde net. "Dit is polderland in optima forma", zegt tv-recensent Angela de Jong. "Er moet bezuinigd worden. Dan is de publieke omroep een makkelijke prooi." Hoewel het van De Jong niet, stelt ze wel dat de NPO de bezuiniging als een "enorme kan" moet zien. "Volgens mij moet de NPO zelf met een heel goed plan komen en kan er enorm gesneden worden in een hele hoop overheidskosten als je fors teruggaat in het aantal omroepen." Zo zou De Jong het "wel prima" vinden als NPO3 afvalt. "Waar dient de publieke omroep voor? Dat is de vraag die beantwoord moet worden", stelt Arno Kantelberg. Volgens de ModMod-hoofdredacteur moet er gedacht worden over de "journalistieke en vermakende" taak van de NPO. De Jong vindt het "mooi en democratisch" ingericht op dit moment, maar het probleem zit 'm erin dat geen enkele omroep ooit weer vertrekt. "Je kan er wel in, maar nooit gaat er iemand weer uit." Daarnaast benadrukt De Jong dat het zou moeten gaan om de "publieke waarde" van programma's. "Dit vraagt om een smaakpolitie", aldus Kantelberg. "Wat is wel kwalitatief amusement en wat niet? Dat is een eeuwige discussie." Verder in het Mediaforum: de TikTok-grootheden Appie en Tuinkabouter, de rechtszaak tegen Trump, Viaplay uit de rode cijfers en Anne Hathaways audities.

Het is een nogal stormachtige periode in de kabinetsformatie. "Het is formatie in de nieuwe stijl. Je vraagt je af: wat is echt en wat is theater?"zegt Pieter Klok, hoofdredacteur van de Volkskrant. De NOS meldt dat er al vergaande plannen liggen op het gebied van migratie en asiel. Zo zou migratie als crisis aangemerkt kunnen worden, waardoor verdergaande maatregelen mogelijk zouden worden. "Hierbij vraag je je ook af of het echt is of dat ze een bepaalde indruk willen wekken." Journalist Sjirk Kuijper denkt dat we getuige zijn van een "potentieel breekmoment" in de formatie. "Dit is een plan waarvan drie partijen kunnen zeggen: dit gaat niet." Vooral voor NSC zou dit "onmogelijk" moeten zijn. "Als zij nog enigszins geloofwaardig uit deze formatie willen komen, moeten ze niet akkoord gaan met een plan dat de gewone wetgeving buitenspel zet." Kuijper benadrukt ook dat er een "klimaat is gemaakt alsof er een permanente crisis" is rondom migratie. Naast de formatie is er ook een hoop te doen om de aangifte die Wilders indient tegen Frans Timmermans wegens "opruiing". De GL-PvdA-leider zei op het partijcongres "niets na te laten" om te voorkomen dat Wilders aan de macht komt. "Dit is het volk aanzetten om voor elk wissewasje naar de politie of het OM te lopen", zegt Kuijper. Klok vindt het een "relevant" verhaal. "Hoe Wilders zijn aanhang weer probeert op te zwepen tegen links, het is allemaal relevant", zegt Klok. "Die toenemende haat tussen deze twee grote politieke bewegingen, vind ik het een zorgwekkend verschijnsel." Verder in het Mediaforum: zomertelevisie.

Geert Wilders wil aangifte doen omdat Frans Timmermans op het partijcongres had gezegd dat hij ‘niets zou nalaten’ om te voorkomen dat Wilders aan de macht komt. Volgens de PVV-leider is dat ‘levensgevaarlijke linkse ophitserij’, Timmermans ontkend dat hij heeft opgeroepen tot geweld. Volgens Ward Wijdents is de aangifte van Wilders ‘volstrekt zinloos’ en zou hij hier als medium geen melding van maken. Marc Veeningen (Hart Van Nederland) denkt dat het wel nieuws is. ‘We praten wel over leiders van de grootste partijen.’ Of het nu over een uitspraak op X gaat, of Wilders of Timmermans elders iets zeggen. ‘Ik denk dat het weldegelijk relevant en belangrijk is.’

Sywert van Lienden schoof aan bij de talkshow Op1 om over zijn aanstaande rechtszaak rondom de mondkapjesdeal te praten. Eerder al gaf Van Lienden een interview aan het Financieele Dagblad, maar was achteraf niet tevreden met de inhoud. Bij Op1 kreeg Van Lienden "best wel de ruimte" om zijn kant van het verhaal te doen, viel podcastmaker Elger van der Wel op. "Hij is hiervoor alleen maar aangevallen. Dat is deels terecht, maar hij moet zich ook kunnen verdedigen", zegt Van der Wel. Toch was dit niet de juiste vorm. "Ik had hem het liefst twee uur lang in een podcast gehoord met één interviewer. Dan krijg je het meest pure interview." Journalist Bas van Sluis viel het vooral op dat Van Lienden een "gebrek aan zelfreflectie" heeft. "Hij kreeg voor mijn gevoel weinig tegengas", gaat Sluis verder. "Iedereen moest aan de kant voor Van Lienden. Het was net of de koning of Rutte werd geïnterviewd. Het was voor mij too much." Toch vond Sluis het ook "verdrietig" voor Van Lienden. "Volgens mij heeft hij grote fouten gemaakt. Daarnaast is er een gebrek aan zelfinzicht. Hij wil maar niet toegeven wat hij nou precies fout heeft gedaan. Maar door deze setting maak je het weer heel groot, ook voor hem." Verder in het Mediaforum: Amalia's studie in Madrid, de behandeling van klimaatactivisten en de AI-radiozender HDFM.