Focus op Wetenschap

De aardappel heeft de laatste jaren een slechte reputatie gekregen en wordt vaak gezien als een dikmaker. Volgens afweerspecialist Paul de Vos (https://umcgresearch.org/w/p-de-vos) (UMCG) is dat onterecht, vooral als je de aardappel op de juiste manier bereidt en eet. Uit jarenlang fundamenteel wetenschappelijk onderzoek naar zetmeel in aardappels is een eenvoudige maar effectieve toepassing voortgekomen die je gezondheid kan ondersteunen. Normaal gesproken wordt het zetmeel in aardappels in je lichaam omgezet in simpele suikers die snel worden opgenomen en energie leveren. Maar als je een gekookte aardappel eerst laat afkoelen en daarna een nacht in de koelkast zet, verandert het zetmeel. Er ontstaan dan kristallen met ‘resistent zetmeel’. Dit zetmeel wordt niet direct opgenomen in je dunne darm, maar bereikt de dikke darm, waar het dient als voedsel voor gezonde darmbacteriën. De bacteriën zetten dit resistente zetmeel om in korte vetzuren die je afweersysteem versterken en mogelijk zelfs je mentale gezondheid kunnen verbeteren. Omdat het afkoelen van de aardappel de suikers omzet in vezels, neemt je lichaam minder calorieën op. Dit kan, gecombineerd met voldoende beweging, helpen bij gewichtsverlies. In het FIBERS-project onderzoekt hoogleraar immuno-endocrinologie Paul de Vos van het UMCG samen met Avebe en CarbExplore Research de effecten van resistent zetmeel en hoe we dit kunnen toevoegen aan voedingsmiddelen om zo onze gezondheid te bevorderen. Luister ook Podcast Focus: * Wij zijn onze darmen #1 – Vrienden door dikke en dunne (https://podcast.npo.nl/file/focus-wetenschap/92838/wij-zijn-onze-darmen-1-vrienden-door-dikke-en-dunne.mp3?awCollectionid=feed-101-focus-wetenschap&awEpisodeid=feed-101-focus-wetenschap_episode-92838-WO_NTR_20068875) * Wij zijn onze darmen #2 – Het tweede brein (https://podcast.npo.nl/file/focus-wetenschap/93226/wij-zijn-onze-darmen-2-het-tweede-brein.mp3?awCollectionid=feed-101-focus-wetenschap&awEpisodeid=feed-101-focus-wetenschap_episode-93226-WO_NTR_20069634) * Wij zijn onze darmen #3 – Potjes of pannen; een pre- en probiotisch dieet (https://podcast.npo.nl/file/focus-wetenschap/93486/wij-zijn-onze-darmen-3-potjes-of-pannen-een-pre-en-probiotisch-dieet.mp3?awCollectionid=feed-101-focus-wetenschap&awEpisodeid=feed-101-focus-wetenschap_episode-93486-WO_NTR_20070621) * Wij zijn onze darmen #4 – Eten tegen depressie? (https://podcast.npo.nl/file/focus-wetenschap/93758/wij-zijn-onze-darmen-4-eten-tegen-depressie.mp3?awCollectionid=feed-101-focus-wetenschap&awEpisodeid=feed-101-focus-wetenschap_episode-93758-WO_NTR_20071246) Lees verder: Subsidie voor Avebe en UMCG voor project Fibers (https://www.vnci.nl/nieuws/nieuwsbericht/subsidie-voor-avebe-en-umcg-voor-project-fibers) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie & verslaggeving: Sander Nieuwenhuijsen Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Uit één aardappel ruim 300 verschillende zetmeelproducten maken die vervolgens terug de vinden zijn in tegellijm, glossy magazines en plantaardige yoghurt. Van het verdikken van soepen en sauzen tot structuur geven aan plantaardige kipstukjes; de potentie van de zetmeelaardappel blijkt enorm. Waar het geloosde aardappeleiwit vroeger voor schuimkoppen in het kanaal zorgden, worden juiste deze eigenschappen nu ingezet in chocolademousse. Ruim 2000 akkerbouwers hebben zich sinds jaar en dag verenigd in de noordelijke coöperatie Avebe. Om in te kunnen spelen op trends in de markt zoals de groeiende vraag naar plantaardige producten en om voorop te blijven lopen in de ontwikkeling van nieuwe toepassingen van aardappelzetmeel en -eiwit hebben ze zich gevestigd op de Zernike Campus in Groningen. Verslaggever Sander Nieuwenhuijsen spreekt in het innovatiecentrum (https://www.avebe.nl/innovatie/) met woordvoerder Joyce de Vries en innovatiedirecteur Marc Laus. Hier werkt de coöperatie samen met startups en kennisinstituten om het maximale uit de aardappel te halen. Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie & verslaggeving: Sander Nieuwenhuijsen Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Nederland is hét aardappelland, met veel kennis in huis en pootaardappelen die de hele wereld over gaan en zo indirect miljarden mensen voeden. Verslaggever Sander Nieuwenhuijsen vervolgt zijn toch langs telers en wetenschappers en gaat op zoek naar de aardappel van de toekomst. Een ras dat lekker smaakt, makkelijk te verbouwen en verwerken is én weerstand weet te bieden tegen de hardnekkige aardappelziekte Phytophthora. We horen Paul en Sandra Cryns op hun akkerbouwbedrijf in Swifterbant en onderzoeker plantveredeling Jack Vossen (https://www.wur.nl/nl/personen/jack-vossen.htm) en onderzoeker gewasgezondheid Geert Kessel (https://www.wur.nl/nl/personen/geert-jan-kessel.htm) van de Wageningen University & Research. Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie & verslaggeving: Sander Nieuwenhuijsen Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

De aardappel wordt bedreigd en daarom wordt jouw frietje in de snackbar steeds duurder. Klimaatverandering, weersextremen, insecten en virussen.. de aardappelplant heeft het zwaar. Maar de grootste boosdoener is Phytophthora infestans, veroorzaker van de gevreesde aardappelziekte. Een ziekteverwekker die zich gedraagt als schimmel (maar dat niet is) en oogsten kan laten mislukken. Verslagever Sander Nieuwenhuijsen onderzoekt hoe aardappelboeren en wetenschappers de strijd aangaan, zodat hij zijn geliefde patat niet hoeft te missen. Hij gaat langs bij Paul en Sandra Cryns op hun akkerbouwbedrijf in Swifterbant en spreekt onderzoeker plantveredeling Jack Vossen (https://www.wur.nl/nl/personen/jack-vossen.htm) en onderzoeker gewasgezondheid Geert Kessel (https://www.wur.nl/nl/personen/geert-jan-kessel.htm) op de Wageningen University & Research. Meer weten? 📺 Focus - Wijn onder druk (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Wijn-onder-druk/VPWON_1353484) 📺 Focus – Menselijke mest (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Menselijke-mest/VPWON_1353486) 📺 Let op: friet mogelijk duurder door 'verzopen' akkers (https://www.youtube.com/watch?v=lhJ4_exItbk) (WNL) 🔈Dit is waarom jouw frietjes veel duurder worden (https://www.nporadio1.nl/podcasts/goed-werk/109758/dit-is-waarom-jouw-frietjes-veel-duurder-worden-24-juni-2024) (EO) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie & verslaggeving: Sander Nieuwenhuijsen Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

In deze speciale live-opname vanaf het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht duiken we in de complexe wereld van chronische pijn en de rol van communicatie daarin. Communicatiewetenschapper Baukje Stinesen van de Hogeschool Utrecht deelt haar inzichten over hoe patiënten, behandelaars en omstanders praten over pijn. Waarom is het zo moeilijk om chronische pijn in woorden te vatten? En kan betere communicatie de pijnervaring veranderen? Je hoort ook de ervaringen van ervaringsdeskundige Koert Hommel, die tevens werkt voor de Landelijke Pijn Organisatie (LPO). Deze aflevering van Podcast Focus werd opgenomen tijdens het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht, live vanuit Tivoli Vredenburg. * Baukje Stinesen publiceerde samen met anderen een artikel over haar onderzoek (https://ejhc.org/article/view/3676/2988) in het European Journal of Health Communication. Presentatie: Lara Billie Rense Redactie en montage: Stijn Goossens Verslaggevers: Ruben Rosen Jacobson en Sander Nieuwenhuijsen Met dank aan: Tessa de Vries en Erwin Maas (Universiteit Utrecht)

Lowlands Science is een terugkerend onderdeel op het grootschalige festival in Biddinghuizen. Wetenschappers van universiteiten, HBO-instellingen en onderzoeksinstituten grijpen de kans aan om te vertellen over hun onderzoek én data te verzamelen onder de 65.000 potentiële proefpersonen. Verslaggevers Tess en Sander mengen zich onder de festivalbezoekers en dragen ook hun steentje bij. * In een glazen cabine onder de druk van publiek en opzwepende muziek probeert Tess een puzzel op te lossen. Socioloog Thijs Bol (https://www.uva.nl/profiel/b/o/t.bol/t.bol.html) van de Universiteit van Amsterdam onderzoekt op deze manier de invloed van prestatiedruk en hoopt meer te weten te komen over hoe jongeren kijken naar de maakbaarheid van hun eigen succes. * In Holland’s Next Embryo Model (https://www.nemokennislink.nl/publicaties/hollands-next-embryo-model/)worden op de catwalk verschillende embryo-modellen gepresenteerd die onderzoekers gebruiken om vroege levensontwikkeling te bestuderen. Aan de publieksjury de taak om te hun mening te geven over de ethische vragen die deze modellen oproepen. Een maatschappelijke discussie in klein, waarbij de argumenten en overwegingen van de festivalgangers input kunnen zijn voor beleidsmakers en de politiek. * Taalwetenschapper Martijn Wieling (https://www.martijnwieling.nl/) van de Rijksuniversiteit Groningen is benieuwd wie op basis van spraak beter kan herkennen uit welk deel van het land iemand komt: de mens of een AI-systeem? Door te luisteren naar andere bezoekers moeten deelnemers aan het onderzoek beoordelen waar ze denken dat iemand vandaan komt. Ook wordt er nieuwe spraakdata verzameld door zinnen in te spreken met karakteristieke klanken. Zo kunnen spraaktechnologieën, zoals automatische spraakherkenning of tekst-naar-spraaksystemen, uiteindelijk verbeterd worden. Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Redactie: Stijn Goossens Verslaggeving & techniek: Tess de Bruijn, Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen, Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Lichtvlekje, geel kijkgaatje of spits elfje. Je verzint het niet, de poëtische namen van sommige insecten. Toch zitten ze misschien ook in jouw tuin. Hoe kan het eigenlijk worden, als je alles doet en laat om je tuin om te toveren tot een verwilderde en diervriendelijke groene oase? We gaan op zoek naar het kleinste leven in een paradijselijke tuin in Oosterbeek. Onze tuinen samen vormen het grootste natuurgebied van Nederland: Nationaal Park Alle Tuinen! Hoe staat het met de soortenrijkdom in onze eigen achtertuinen? En wat kunnen we zelf doen om de biodiversiteit te vergroten? Lukt het om 5.000 verschillende soorten wilde planten en dieren te tellen in de maand juli? In samenwerking met het Kadaster en de gratis app ObsIdentify van Waarneming.nl gaan we deze uitdaging aan met een BioBlitz, een officiële telling. Je vindt de BioBlitz hier (https://waarneming.nl/bioblitz/categories/nationaal-park-alle-tuinen-2024/). De documentaire My Garden of a Thousand Bees is op woensdag 7 augustus, 20.35 uur te zien op NPO 2 en daarna een week lang op NPO Start, en 9 maanden op NPO Plus (https://npo.nl/start/serie/my-garden-of-a-thousand-bees). Lees meer op go.ntr.nl/iederetuintelt (http://go.ntr.nl/iederetuintelt) Verslaggeving en redactie: Erik den Boer, Omar Diab en Marloes van de Wakker. Host: Lara Billie Rense. Techniek: Stijn Goossens en Rick Uilenbroek. Eindredactie: Sander van Nieuwenhuijsen en Gerda Bosman 📱Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972%20) op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

Niet iedereen heeft een tuin, maar dat is geen excuus om niets voor de natuur te betekenen. Een balkon is natuurlijk een stuk kleiner en je kan er geen tegels wippen, maar kansloos ben je zeker niet. Het meest minuscule balkon kan juist boordevol leven zitten. Ook geen balkon? Dan kun je altijd nog guerrilla tuinieren in de openbare ruimte. Onze tuinen (en balkons dus) samen vormen het grootste natuurgebied van Nederland: Nationaal Park Alle Tuinen! Hoe staat het met de soortenrijkdom in onze eigen achtertuinen? En wat kunnen we zelf doen om de biodiversiteit te vergroten? Lukt het om 5.000 verschillende soorten wilde planten en dieren te tellen in de maand juli? In samenwerking met het Kadaster en de gratis app ObsIdentify van Waarneming.nl gaan we deze uitdaging aan met een BioBlitz, een officiële telling. Je vindt de BioBlitz hier. (https://waarneming.nl/bioblitz/categories/nationaal-park-alle-tuinen-2024/) De documentaire My Garden of a Thousand Bees is op woensdag 7 augustus, 20.35 uur te zien op NPO 2 en daarna een week lang op NPO Start, en 9 maanden op NPO Plus (https://npo.nl/start/serie/my-garden-of-a-thousand-bees). Lees meer op go.ntr.nl/iederetuintelt (https://go.ntr.nl/iederetuintelt) Verslaggeving en redactie: Erik den Boer, Omar Diab en Marloes van de Wakker. Host: Lara Billie Rense. Techniek: Stijn Goossens en Rick Uilenbroek. Eindredactie: Sander van Nieuwenhuijsen en Gerda Bosman 📱Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972%20) op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

Wetenschappers klimmen steeds vaker op de barricaden. Ze organiseerden woonprotesten, stonden in toga op de A12, en bezetten universiteitsgebouwen uit protest tegen banden met fossiele industrie en met Israëlische universiteiten. Ze spraken zich uit over het vaccinatiebeleid en mengden zich in debatten over migratie en stikstof. Is wetenschapsactivisme een noodzakelijke reactie op onrecht, desinformatie, en de politisering van wetenschappelijke kennis? Of ondermijnt het de autoriteit van de wetenschap? Met vier wetenschappers die zich uitspreken over urgente kwesties - van klimaat en ecologie tot mensenrechten en gezondheid - ontleden we het fenomeen wetenschapsactivisme tot op het bot. Op zondagavond 21 juli ging Lara Billie Rense live op NPO Radio 1 (https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/npo-radio-1-special/9bd0c490-410a-4c01-ad9e-0332dd799ed8/2024-07-21-npo-radio-1-extra) in gesprek met: * Efraïm Hart, arts en adviseur medische opleidingen bij het OLVG, is politiek actief voor de ChristenUnie en promoveert op ‘zorgactivisme’ aan de Vrije Universiteit Amsterdam; * Yolande Jansen, universitair hoofddocent Sociale en Politieke Filosofie aan de Universiteit van Amsterdam, betrokken bij Scientist Rebellion en Dutch Scholars for Palestine; * Erik van Sebille, hoogleraar oceanografie en public engagement aan de Universiteit Utrecht, werkt aan een methode om de verantwoordelijken voor plasticvervuiling op te sporen; * Martijn Duineveld, universitair hoofddocent culturele geografie aan de universiteit van Wageningen, betrokken bij Scientists4Future en mede-oprichter van het onderzoeksplatform Climate Obstruction NL. Links naar besproken onderwerpen: * Boek: Merchants of Doubt, Naomi Oreskes (https://www.bloomsbury.com/us/merchants-of-doubt-9781608193943/) * Boek: Parasiet der kwetsbaren, Wanda de Kanter (https://uitgeverijpluim.nl/parasiet-der-kwetsbaren) * Boeken van schrijver: Ilan Pappe (https://www.simonandschuster.com/authors/Ilan-Pappe/167493452) * Netwerk Climate Obstruction NL (https://www.climateobstruction.nl/nl/nederlands-netwerk-voor-onderzoek-naar-klimaatobstructie/) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Corlijn de Groot, Marieke Drost Techniek: Matthijs Lukassen, Stijn Goossens, Gerda Bosman Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Wij Nederlanders zijn dol op beton. Overal om je heen zie je het als je door een woonwijk wandelt: Of het nou grote vierkante tegels zijn of grint, in veel tuinen is er geen grasspriet te bekennen. Vooral omdat we het idee hebben dat dit het minste onderhoud kost. Zo’n stenen omgeving biedt niks voor insecten, terwijl ook deze tuinen juist heel veel potentie hebben. Onze tuinen samen vormen het grootste natuurgebied van Nederland: Nationaal Park Alle Tuinen! Hoe staat het met de soortenrijkdom in onze eigen achtertuinen? En wat kunnen we zelf doen om de biodiversiteit te vergroten? Lukt het om 5.000 verschillende soorten wilde planten en dieren te tellen in de maand juli? In samenwerking met het Kadaster en de gratis app ObsIdentify van Waarneming.nl gaan we deze uitdaging aan met een BioBlitz, een officiële telling. Je vind de BioBlitz hier. (https://waarneming.nl/bioblitz/categories/nationaal-park-alle-tuinen-2024/) Lees hier verder over de missie van kwekerij Cruydthoeck (https://www.cruydthoeck.nl/biodiversiteit/wat-kun-je-zelf-doen/kies-voor-inheems-met-regionale-herkomst/) en wat je zelf kan doen Lees meer op go.ntr.nl/iederetuintelt (http://go.ntr.nl/iederetuintelt) Verslaggeving en redactie: Erik den Boer, Omar Diab en Marloes van de Wakker. Host: Lara Billie Rense. Techniek: Stijn Goossens en Rick Uilenbroek. Eindredactie: Sander van Nieuwenhuijsen en Gerda Bosman 📱Ga naar onze YouTube (https://www.youtube.com/@NTRWetenschap), Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap)voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972%20)

Onze tuinen samen vormen het grootste natuurgebied van Nederland: Nationaal Park Alle Tuinen! Hoe staat het met de soortenrijkdom in onze eigen achtertuinen? Lukt het om 5.000 verschillende soorten wilde planten en dieren te tellen in de maand juli? In samenwerking met het Kadaster en de gratis app ObsIdentify van Waarneming.nl gaan we deze uitdaging aan met een BioBlitz, een officiële telling. Je vind de BioBlitz hier. (https://waarneming.nl/bioblitz/categories/nationaal-park-alle-tuinen-2024/) De documentaire My Garden of a Thousand Bees is op woensdag 7 augustus, 20.35 uur te zien op NPO 2 en daarna een week lang op NPO Start, en 9 maanden op NPO Plus (https://npo.nl/start/serie/my-garden-of-a-thousand-bees). De volgende aflevering 'Sterk zaad' komt op 10 juli online. Net als de Q and A met Mátyás Bittenbinder op YouTube (https://www.youtube.com/@NTRWetenschap)en Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) Lees meer op go.ntr.nl/iederetuintelt (http://go.ntr.nl/iederetuintelt) Verslaggeving: Erik den Boer, Omar Diab en Marloes van de Wakker. Host: Lara Billie Rense. Techniek: Stijn Goossens en Rick Uilenbroek. 📱Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap)voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972%20)

Er is een nieuw, allergrootste natuurpark van Nederland: het ‘Nationaal Park Alle Tuinen’. In de nieuwe podcastserie 'Iedere tuin telt' helpen we iedereen die een tuin heeft met zijn nieuwe taak als natuurbeheerder. Vanaf 30 juni te beluisteren in Podcast Focus. Nationaal Park Alle Tuinen. We gaan op onderzoek uit in dit gloednieuwe Nationaal Park: Lukt het om 5.000 verschillende soorten wilde planten en dieren te tellen in de maand juli? In samenwerking met het Kadaster en de gratis app ObsIdentify van Waarneming.nl gaan we deze uitdaging aan met een BioBlitz, een officiële telling. Meer weten? Kijk op go.ntr.nl/iederetuintelt (https://ntr.nl/site/tekst/My+Garden+of+a+Thousand+Bees/172)

Deze extra aflevering werd opgenomen tijdens de lancering van de podcast 'Alles voor de wetenschap' op zondag 23 juni in het Allard Pierson Museum te Amsterdam. In deze aflevering spreekt Lara Billie Rense met drie vrouwen die op dit moment in het wetenschappelijke veld werken. Aan tafel zitten Daphne Stam (theoretisch natuurkundige), Fleur Zeldenrust (hersenwetenschapper) en Margriet van der Heijden (bijzonder hoogleraar wetenschapscommunicatie). Zij vertellen over hun eigen ervaringen als vrouw in de wetenschap en beantwoorden vragen uit het publiek. Presentatie: Lara Billie Rense Redactie: Edda Heinsman Opname en montage: Stijn Goossens Met dank aan: Allard Pierson Museum, Stichting Academisch Erfgoed, Frank Meijer, Eline den Dunnen. Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

Briljant natuurkundige, zakenvrouw, oorlogsheldin, Caroline Bleeker (1897-1985) is het allemaal. Ondernemend en zelfbewust als ze is, richt ze na haar promotie een eigen bedrijf op: een fabriek voor wetenschappelijke instrumenten. In de jaren dertig groeit het uit tot een bloeiend bedrijf. Tijdens de oorlog wordt het een plek waar joodse onderduikers een veilig heenkomen vinden. Jarenlang werkt Caroline Bleeker samen met de natuurkundige Frits Zernike en dat resulteert in een baanbrekende uitvinding: een microscoop waarmee voor het eerst het proces van celdeling kan worden bestudeerd. Hij krijgt er de Nobelprijs voor. Maar hoe groot is haar rol eigenlijk? Gemaakt door Edda Heinsman. Met medewerking van Margriet van der Heijden, Gijs van Ginkel en Nynke van de Haar Eindredactie: Marion Oskamp Muziek: Arie Visser Eindmontage: Arno Peeters Met dank aan: Abel Streefland, Frank Meijer, Stijn Goossens en Frederieke van Wijk Met de stem van Nienke de la Rive Box als Caroline Bleeker, en met de stem van Bart Meijer. Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

Het summum van het lot van de vergeten wetenschapper ondergaat orthopedagoog Ida Frye (1909-2003), ook bekend als Zuster Gaudia, omdat ze naast wetenschapper ook enige tijd kloosterling is. Zij is gefascineerd door kinderen met autistisch gedrag en schrijft hierover al in 1939. Een van de kinderen die ze behandelt is de vierjarige Siem. Ze observeert de jongen en geeft hem therapie, waardoor Siem duidelijke vorderingen maakt in zijn ontwikkeling. Ida Frye is een van de eerste wetenschappers die over autisme publiceert. Toch zien we in de geschiedschrijving de namen van tal van mannelijke ‘ontdekkers’ van autisme, maar zelden die van haar. Hoe kan dat? En hoe liep het af met Siem? Gemaakt door Edda Heinsman. Met medewerking van Niels Springveld, Annemieke van Drenth, Rob Wolf en de nichtjes van 'Siem' Eindredactie: Marion Oskamp Muziek: Arie Visser Eindmontage: Arno Peeters Met dank aan: Abel Streefland, Stijn Goossens, Frank Meijer en Frederieke van Wijk Met de stemmen van Saar Slegers en Ruben Rosen Jacobson. Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

In de eerste helft van de twintigste eeuw is de wetenschap een van de weinige manieren voor vrouwen om carrière te maken. Antonia Korvezee (1899-1978) kiest doelbewust dit levenspad. Als studente scheikunde in Delft raakt ze al gauw gefascineerd door radioactiviteit, een heel nieuw en spannend onderzoeksgebied. Ondanks dat ze een autoriteit wordt op dit gebied en zelfs in het befaamde lab van Marie Curie werkt, wordt ze keer op keer gepasseerd voor het hoogleraarschap. Na bijna twintig jaar volgt dan eindelijk de beloning en wordt ze de eerste vrouwelijke hoogleraar aan de TU Delft. Maar aan die benoeming zit wel een dubieus randje. Gemaakt door Edda Heinsman. Met medewerking van: Abel Streefland, Marlies Goorden en Natalie Pigeard Eindredactie: Marion Oskamp Muziek: Arie Visser Eindmontage: Arno Peeters Met dank aan: Abel Streefland, Frank Meijer, Stijn Goossens en Frederieke van Wijk Met de stem van Feeke Rensen. Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

Botanica en genetica Tine Tammes (1871-1947) maakt een flitsende carrière in de wetenschap: ze wordt zelfs de eerste vrouwelijke hoogleraar in Groningen. En dat in een vakgebied dat nog in de kinderschoenen staat. Maar ook een vakgebied met een duistere kant. Want gelijk met de genetica komt ook de eugenetica op, met experimenten om een übermensch te creëren. Hoe dacht Tine Tammes daarover? Met enige angst doorgrondt Edda Heinsman de archieven die daarover uitsluitsel moeten geven. Tegelijk is er nog een prangende vraag: waarom gingen mannelijke wetenschappers met de eer strijken voor onderzoek waaraan zij een net zo belangrijke bijdrage leverde? Gemaakt door Edda Heinsman. Met medewerking van: Ida Stamhuis en Cisca Wijmenga Eindredactie: Marion Oskamp Muziek: Arie Visser Eindmontage: Arno Peeters Met dank aan: Abel Streefland, Frank Meijer, Stijn Goossens en Frederieke van Wijk Met de stem van Josje van Zanden als Tine Tammes, en met de stemmen van: Robert van Tellingen, Dirk Bayens, Rijco van Egdom, Corlijn de Groot en Koos Dijkstra. Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

Elsa van Dien (1914-2007) staat op het punt om naar het prestigieuze Harvard af te reizen als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Elsa is een talentvol sterrenkundige en ze zal de eerste Nederlandse vrouw zijn die gaat promoveren in Harvard. Maar de oorlog gooit roet in het eten. Ze moet vanwege haar joodse afkomst onderduiken en verdwijnt uit beeld. Na de oorlog promoveert ze alsnog aan Harvard en beleeft haar carrière een glorieuze doorstart, maar dat verandert als ze in het huwelijk treedt met mede-astronoom Bruno van Albada. Vanaf dan publiceert ze nauwelijks nog. Tegelijkertijd verdubbelt het werk van haar man. Gemaakt door Edda Heinsman. Met medewerking van: Chaokang Tai, Ed vd Heuvel en Dick van Albada. Eindredactie: Marion Oskamp Muziek: Arie Visser Eindmontage: Arno Peeters Met dank aan: Abel Streefland, Frank Meijer, Stijn Goossens en Frederieke van Wijk Met de stem van Rooske Franse als Elsa van Dien, Guthrie Alexander als nieuwslezer, zang “Oh my darling” door Brenda Bosma Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

Veel vrouwelijke Nederlandse wetenschappers uit de vorige eeuw wijdden hun leven aan de wetenschap, deden belangrijke ontdekkingen, maar kregen daar nooit de credits voor. Wie waren deze vrouwen? Wat dreef ze en welke obstakels moesten ze omzeilen? Wetenschapsjournalist Edda Heinsman gaat in een vijfdelige podcast op zoek naar de levensverhalen van vijf van deze vrouwen. In archieven en in gesprekken met nabestaanden en intimi komt ze erachter dat vooroordelen, mannelijke tegenwerking, maar soms ook onbaatzuchtigheid en liefde hun carrières in de weg stonden. Alles voor de wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

In de Focus-podcast ‘Doorjagen met Jekel’ bespreken Diederik Jekel en Lara Billie Rense de belangrijkste bevindingen uit de tv-afleveringen. Ook beantwoorden ze de verschillende vragen die kijkers hadden naar aanleiding van de uitzendingen. Nederland kent een rijke traditie vol invloedrijke wetenschappers. In ‘Jekels Jacht’ brengt Diederik Jekel een ode aan bijzondere en briljante Nederlandse wetenschappers. Hij duikt in de wereld van wetenschappers die met hun baanbrekende experimenten en onderzoeken de koers van de geschiedenis hebben veranderd. Dat doet hij door het experiment zoveel mogelijk na te doen met de middelen van toen. Jekel dompelt zich onder in het verleden en verwondert zich over de vindingrijkheid, creativiteit en het doorzettingsvermogen deze Nederlandse helden. ⏪ Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/108047/doorjagen-met-diederik-jekel-telepathie-bewijzen-met-wetenschap#:~:text=In%20de%20Focus%2Dpodcast%20'Doorjagen,rijke%20traditie%20vol%20invloedrijke%20wetenschappers.) van deze podcast 📺 Meer weten? Kijk dan de TV-afleveringen terug van Jekels Jacht, op NPO Start (https://npo.nl/start/serie/jekels-jacht). ‘Doorjagen met Diederik’ wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense en Diederik Jekel Redactie: Stijn Goossens en Rijco van Egdom Techniek: Stijn Goossens en Sander Nieuwenhuijsen Montage: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

In de Focus-podcast ‘Doorjagen met Jekel’ bespreken Diederik Jekel en Lara Billie Rense de belangrijkste bevindingen uit de tv-afleveringen. Ook beantwoorden ze de verschillende vragen die kijkers hadden naar aanleiding van de uitzendingen. Nederland kent een rijke traditie vol invloedrijke wetenschappers. In ‘Jekels Jacht’ brengt Diederik Jekel een ode aan bijzondere en briljante Nederlandse wetenschappers. Hij duikt in de wereld van wetenschappers die met hun baanbrekende experimenten en onderzoeken de koers van de geschiedenis hebben veranderd. Dat doet hij door het experiment zoveel mogelijk na te doen met de middelen van toen. Jekel dompelt zich onder in het verleden en verwondert zich over de vindingrijkheid, creativiteit en het doorzettingsvermogen deze Nederlandse helden. 📺 Meer weten? Kijk dan de TV-afleveringen terug van Jekels Jacht, op NPO Start (https://npo.nl/start/serie/jekels-jacht). ‘Doorjagen met Diederik’ wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense en Diederik Jekel Redactie: Stijn Goossens en Rijco van Egdom Techniek: Stijn Goossens en Sander Nieuwenhuijsen Montage: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Nimweegs (https://nl.wikipedia.org/wiki/Nijmeegs) is een taal die wordt gesproken door een paar honderd Nijmegenaren. De taal mag met recht 'inheems' genoemd worden, maar voor taalwetenschapper Luis Miguel Rojas Berscia (https://www.ru.nl/personen/rojas-berscia-l) is er nog meer interessant aan het Nimweegs. In deze speciale aflevering tijdens het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/) in Nijmegen spreek Ruben Rosen Jacobson met Luis Miguel over zijn onderzoek naar het verdwijnen van de Nijmeegse taal. Ook schuift de bekende Nijmegenaar Hennie Linders, ook bekend als 'Henniesee', aan om te vertellen over zijn band met de taal. 🔊 Deze podcast is opgenomen in het Café van filmtheater LUX in Nijmegen. Je hoort dus mogelijk wat achtergrondgeluid en de kwaliteit van het geluid is niet altijd zoals onze normale afleveringen vanuit de studio. ⏪️ Luister ook de vorige aflevering (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/105217/hoe-diep-in-de-amazone-een-nieuwe-taal-ontstaat-special-vanaf-inscience-filmfestival) die we opnamen tijdens het InScience filmfestival. Dan vertelt Luis Miguel over zijn onderzoek naar een inheemse taal in het Amazonegebied 🎶 Of zing mee met 'Nimweegs mot blieve' (https://www.youtube.com/watch?v=SqIRWiG5FNI) van Harry Jansen Lees & kijk ook: * Meer informatie (https://www.ru.nl/onderzoek/onderzoeksprojecten/nimweegs-vanuit-dynamisch-oogpunt) over het onderzoek naar Nijmeegs * Meer informatie (https://www.gelderlander.nl/nijmegen/honderden-mensen-naar-eerste-wk-nimweegs-lullen-kennelijk-hebben-we-een-snaar-geraakt~a7d74694/) over het WK Nijmeegs lullen * Meer informatie (https://benjamins.com/catalog/coll.58) over het boek van Luis Miguel * Meer informatie (https://Meer%20informatie) over Luis Miguel als hyperpolygot * Meer informatie (https://www.cambridge.org/core/journals/language-in-society/article/embedding-in-shawi-narrations-a-quantitative-analysis-of-embedding-in-a-postcolonial-amazonian-indigenous-society/216E42D4810E577AFE57E8DB32955F81)over het onderzoek naar Shawi-taal Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Ruben Rosen Jacobson Redactie en regie: Stijn Goossens Montage: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Met dank aan het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/) Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

In het Amazonegebied worden zo'n 300 verschillende talen gesproken, maar dat wordt steeds minder. Toch lijkt er ook een nieuwe taal op te komen, die gesproken wordt door steeds meer inheemse volken. Taalwetenschapper Luis Miguel Rojas Berscia (https://www.ru.nl/personen/rojas-berscia-l) doet onderzoek naar die nieuwe opkomende taal in de Amazone. In deze speciale aflevering tijdens het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/) in Nijmegen spreekt Ruben Rosen Jacobsen met Luis Miguel over zijn avonturen in het Amazonegebied en zijn enorme taalvermogen. Luis Miguel spreekt namelijk meer dan 18 talen, en heeft er meer dan 30 geleerd. Hij is een hyperpolyglot, maar heeft hij ook een geheime truc? 🔊 Deze podcast is opgenomen in het Café van filmtheater LUX in Nijmegen. Je hoort dus mogelijk wat achtergrondgeluid en de kwaliteit van het geluid is niet altijd zoals onze normale afleveringen vanuit de studio. ⏩ Volgende week is aflevering twee van deze speciale serie te horen. Dan spreken we Luis Miguel over zijn onderzoek naar het Nijmeegs als verdwijnende taal. Hoe belangrijk is zo'n lokaal dialect voor de identiteit van de Nijmegenaar? Lees & kijk ook: * Meer informatie (https://www.cambridge.org/core/journals/language-in-society/article/embedding-in-shawi-narrations-a-quantitative-analysis-of-embedding-in-a-postcolonial-amazonian-indigenous-society/216E42D4810E577AFE57E8DB32955F81) over het onderzoek naar Shawi-taal * Meer informatie (https://www.ru.nl/onderzoek/onderzoeksprojecten/nimweegs-vanuit-dynamisch-oogpunt) over het onderzoek naar Nijmeegs * Meer informatie (https://www.voxweb.nl/nieuws/luis-miguel-berscia-spreekt-17-talen-tot-nu-toe) over Luis Miguel als hyperpolygot Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Ruben Rosen Jacobson Redactie en regie: Stijn Goossens Montage: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Met dank aan het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/) Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Het is misschien wel het belangrijkste medicijn dat we kennen: de placebo. Het geneesmiddel dat echt werkt, ondanks dat er geen werkzame bestanddelen in zitten. Hoe kan dat? En moet een arts de placebo dan niet vaker voorschrijven? In deze bijzondere aflevering van Focus, opgenomen op het NPO Podcast Festival (https://podcastfestival.npo.nl/) met live publiek, gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met Andrea Evers (https://www.andreaevers.nl/). Zij is hoogleraar gezondheidspsychologie aan de Universiteit Leiden en dé placebo-expert van Nederland. Andrea legt uit langs welke mechanismen het placebo-effect werkt, wat een nocebo is, en hoe we de kracht van placebo kunnen inzetten in de zorg. Ook krijgen we een demonstratie van een VR-training in placebo-communicatie voor artsen. Wil je een doosje placebo's thuisgestuurd krijgen? Stuur dan een mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) met je adres + een toelichting waar je dit medicijn voor gaan inzetten, en we doen het op de post! Lees & kijk ook: * Meer info over de VR-training 'Placebo effecten in communicatie' van The Simulation Crew (https://thesimulationcrew.nl/producten/placeboeffectenincommunicatie/) * Meer info over Andrea Evers: * Website (https://www.andreaevers.nl/) * Medewerkerspagina van Leiden Universiteit (https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/andrea-evers) * Center for Interdisciplinary Placebo Studies Leiden (https://www.ipsplacebo.com/) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Ruben Rosen Jacobson Montage: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Met dank aan: Eric Jutten van The Simulation Crew voor de VR-demonstratie Bouwe van Straten voor de redactie van de bijsluiters in de placebo-doosjes Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Chiptechnologie is niet alleen goed voor snelle telefoons, slimme computers of zelfrijdende auto’s. Ook ons lichaam kan ermee verbeterd worden. Verbonden met het brein, met als taak om belangrijke lichaamsfuncties te herstellen. Zoals horen, zien, lopen of weer praten. Maar zo’n chip in je brein vraagt ook veel van het lichaam, en van een patiënt. Hoe zorg je ervoor dat zo’n chip het juiste effect heeft in het lichaam en wanneer mag je überhaupt een chip in iemands lichaam implanteren? De vooruitzichten voor deze technologische ontwikkeling zijn veelbelovend en gaan razendsnel, maar roepen ook een hoop ethische vragen op. Die vragen bespreekt presentator Lara Billie Rense met Karin Jongsma, Universitair Hoofddocent Bio-ethiek bij het UMC Utrecht. ⏪ In de vorige aflevering (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103722/3-het-technologische-lichaam-3-hoe-een-hersenchip-je-leven-verandert-s09) sprak presentator Lara Billie Rense met verslaggever Stijn Goossens over zijn bezoek aan het lab van Pieter Roelfsema en hoor je meer over de oogchip van Jeroen Perk. 🎧 Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103115/1-het-technologische-lichaam-1-meten-is-weten-toch-s09)en aflevering 2 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103393/2-het-technologische-lichaam-2-zo-helpt-je-smartwatch-bij-stress-s09) van deze podcastserie over Het Technologische Lichaam. Die gaan over de impact van draagbare meetapparatuur op ons lichaam. 📺 Meer technologie en wetenschap? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus: 'Zacht Robothart' (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Zacht-robothart/VPWON_1353475). De aflevering is vanaf 14 maart te zien op NPO Start. 📱Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. 📣Kom naar onze LIVE opnames van de podcast: * Op 16 maart tijdens het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/) in Nijmegen * Op 17 maart tijdens het NPO Podcast Event (https://podcastfestival.npo.nl/programma) in Tivoli Vredenburg Lees & bekijk ook: * Meer informatie over medisch ethicus Karin Jongsma (https://www.umcutrecht.nl/en/research/researchers/jongsma-karin-kr) * Lees meer over het verhaal (https://www.nporadio1.nl/nieuws/binnenland/0ac6fb01-065b-4648-99ed-70129c4c7aa1/fabrikant-maakt-het-bionisch-oog-van-jeroen-niet-meer-dancing-in-the-dark) van Jeroen Perk * Meer informatie over Pieter Roelfsema (https://nl.wikipedia.org/wiki/Pieter_Roelfsema) en zijn onderzoek (https://herseninstituut.nl/onderzoeksgroepen/roelfsema/) * Meer informatie over het Nederlands Herseninstituut (https://herseninstituut.nl) * Hoe zit het met neurorechten? (https://www.youtube.com/watch?v=KGUrTcrPfLM) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Stijn Goossens Techniek: Stijn Goossens, Caya Muijs en Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Wat als je, door ziekte of na een ongeluk, blind of verlamd raakt? Je verliest een deel van je lichaamsfuncties en moet een nieuwe manier van leven opbouwen. Ingrijpende gevolgen, waarbij de wetenschap steeds vaker een handje kan helpen. Met een chip in het brein kunnen hersengolven omgezet worden in gesproken tekst. Camerabeeld kan verwerkt worden tot zicht, of met elektrische impulsen kunnen benen weer bewegen. De afgelopen jaren werden deze technieken getest op mensen, met positieve resultaten. Maar is er ook een keerzijde? Dat en meer onderzocht verslaggever Stijn Goossens voor deze aflevering. Deze aflevering spreekt presentator Lara Billie Rense met Stijn over die ontwikkelingen. ⏩ In de volgende aflevering gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met medisch ethicus Karin Jongsma (https://www.umcutrecht.nl/en/research/researchers/jongsma-karin-kr) over de ethische vragen bij chips in het brein. 🎧 Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103115/1-het-technologische-lichaam-1-meten-is-weten-toch-s09) en aflevering 2 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103393/2-het-technologische-lichaam-2-zo-helpt-je-smartwatch-bij-stress-s09) van deze podcastserie over Het Technologische Lichaam. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus: 'Geprinte benen (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Geprinte-benen/VPWON_1353472)', over de wetenschappelijke ontwikkelingen voor prothesen. De aflevering is te zien op NPO Start 📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. 📣Kom naar onze LIVE opnames van de podcast: Op 16 maart tijdens het InScience Filmfestival in Nijmegen Op 17 maart tijdens het NPO Podcast Event in Tivoli Vredenburg Lees & bekijk ook: * De video van Stijn’s VR-ervaring op onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) * De bionische voet van SimBionics (https://www.simbionics.eu/index.php/technology/)uit de TV-uitzending van Focus: ‘Geprinte benen’ (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Geprinte-benen/VPWON_1353472) * De oudste prothese (https://thingsthattalk.net/nl/t/ttt:TiHurG/stories/not-to-see-but-to-be-seen/the-history-of-the-eye-prothesis) ooit gevonden, en hoe Egyptenaren (https://historiek.net/teenprothese-uit-het-oude-egypte/162527/) hun protheses maakten * Lees meer over het verhaal (https://www.nporadio1.nl/nieuws/binnenland/0ac6fb01-065b-4648-99ed-70129c4c7aa1/fabrikant-maakt-het-bionisch-oog-van-jeroen-niet-meer-dancing-in-the-dark) van Jeroen Perk * Meer informatie over Pieter Roelfsema (https://nl.wikipedia.org/wiki/Pieter_Roelfsema) en zijn onderzoek (https://herseninstituut.nl/onderzoeksgroepen/roelfsema/) * Meer informatie over het Nederlands Herseninstituut (https://herseninstituut.nl) * Bekijk de gebruikte presentatie (https://www.youtube.com/watch?v=btWKkjbX-uc) van Elon Musk over Neuralink * Meer informatie over het bedrijf Second Sight (https://spectrum.ieee.org/bionic-eye-obsolete) en het failliete Pixium Vision (https://www.pixium-vision.com) * De verlamde Nederlander (https://nos.nl/artikel/2476311-verlamde-man-kan-door-digitale-brug-tussen-hersenen-en-rug-lopen) die weer kan lopen met een chip in zijn ruggenmerg Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Stijn Goossens Techniek: Stijn Goossens, Caya Muijs en Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

We dragen technologische apparaten steeds dichter op ons lichaam, vaak met als doel om onze gezondheid in de gaten te houden. We meten stappen, hartslag en slaap, en tegenwoordig zelfs ons stressniveau. Maar kan draagbare technologie voorkomen dat we stress ervaren? Of zorgt al die technologie juist voor meer stress? Die vragen stelt presentator Lara Billie Rense in deze aflevering aan Matthijs Noordzij, hoogleraar gezondheidspsychologie en technologie aan de Universiteit Twente. Hij doet onderzoek naar het meten van stress met de zogeheten wearables, technologie die je aan en op je lichaam draagt. Lees & bekijk ook: * Meer informatie over Matthijs Noordzij (https://people.utwente.nl/m.l.noordzij) * Meer informatie over het onderzoeksproject Stress in Action (https://stress-in-action.nl/) * Meer informatie over de app Sense-IT (https://senseitapp.nl/) en hoe die kan helpen met herkenning van emoties ⏩ In de volgende aflevering gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met Focus-verslaggever Stijn Goossens over technologie in het lichaam. Wordt je leven beter met een chip in je lichaam? 🎧 Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103115/1-het-technologische-lichaam-1-meten-is-weten-toch-s09) van deze podcastserie over Het Technologische Lichaam. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus Geprinte benen (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Geprinte-benen/VPWON_1353472), over de wetenschappelijke ontwikkelingen voor prothesen. De aflevering is te zien op donderdag 22 februari op NPO 2 en daarna op NPO Start 📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. 📣Kom naar onze LIVE opnames van de podcast: Op 16 maart tijdens het InScience Filmfestival in Nijmegen Op 17 maart tijdens het NPO Podcast Event in Tivoli Vredenburg Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Caya Muijs en Stijn Goossens Techniek: Caya Muijs en Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Een stap niet gemeten is een stap niet genomen. Het horloge om je pols en de telefoon in je broekzak houden continu bij of je wel voldoende beweegt, goed slaapt of misschien niet te gestrest bent. Maar wat doen we met al die gegevens? Leren we onze lichamelijke gezondheid daadwerkelijk beter kennen, of worden we er misschien juist ongezonder van? In deze aflevering bespreekt verslaggever Stijn Goossens zijn zoektocht naar een antwoord op de vraag waarom we ons lichaam zo nodig moeten meten. En wat kunnen we dan allemaal met al die data? In gesprek met presentator Lara Billie Rense bespreekt Stijn de rol van intieme technologie, hoe sommige mensen zichzelf extreem uitgebreid meten en of de metingen van zo'n wearable wel te vertrouwen is. Lees & bekijk ook: * Het onderzoek van MultiScope (https://www.multiscope.nl/diensten/marktcijfers/healthy-lifestyle-monitor.html) over gebruik van gezondheidsapps en wearables * Het onderzoek (https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/0073275319865830) van Fenneke Sysling (https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/fenneke-sijsling#tab-1) over de geschiedenis van zelfmeten * Meer informatie over Santorio Santorio (https://en.wikipedia.org/wiki/Santorio_Santorio) * Het YouTube-kanaal van The Quantified Scientist (https://www.youtube.com/@TheQuantifiedScientist), waar bioinformaticus Rob ter Horst (https://www.robterhorst.com) wearables test. * Disclaimer namens Rob: "Zelfmeten en YouTube zijn niet mijn dagelijkse werk, maar een uit de hand gelopen hobby. Ik word op mijn YouTube-kanaal niet gesponsord door merken, maar doe wel aan affiliate-links bij merken waar ik zelf ook tevreden over ben. Ik probeer zo objectief mogelijk te zijn, maar wil ook transparant zijn over mijn inkomen." * Meer informatie over The Quantified Self-community (https://quantifiedself.com) * Meer informatie over Martijn de Groot (https://www.linkedin.com/in/martijn-de-groot-15897a12/?originalSubdomain=nl) (Radboud UMC Health Innovations Lab (https://www.radboudumc.nl/health-innovation-labs)) * Meer informatie over Personal Science (https://en.wikipedia.org/wiki/Personal_Science) * Meer informatie over Sebastiaan Overeem (https://www.kempenhaeghe.nl/kempenhaeghe/professionals/sebastiaan-overeem/) (Kempenhaege Instituut) * Het promotieonderzoek van Denise van der Mee (https://research.vu.nl/en/publications/psychophysiology-in-the-digital-age) (VU Amsterdam) over onderscheid tussen stress en opwinding bij wearables. Voor de geïnteresseerden: * App: Sleep Cycle (https://www.kempenhaeghe.nl/kempenhaeghe/professionals/sebastiaan-overeem/) * Video: Sebastiaan Overeem bij de Universiteit van Nederland (https://www.youtube.com/watch?v=QD2GueTCqXk) ⏩ In de volgende aflevering gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met hoogleraar gezondheidspsychologie en technologie Matthijs Noordzij over het meten van stress met draagbare technologie. Zorgt technologie voor meer of minder stress? 🎧 Luister ook de komende afleveringen van deze podcastserie over Het Technologische Lichaam. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus Geprinte benen (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Geprinte-benen/VPWON_1353472), over de wetenschappelijke ontwikkelingen voor prothesen. De aflevering is te zien op donderdag 22 februari op NPO 2 en daarna op NPO Start 📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. 📣Kom naar onze LIVE opnames van de podcast: Op 16 maart tijdens het InScience Filmfestival in Nijmegen Op 17 maart tijdens het NPO Podcast Event in Tivoli Vredenburg Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie en verslag: Stijn Goossens en Caya Muijs Techniek: Ruben Rosen Jacobson, Stijn Goossens en Caya Muijs Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

In dierentuin Blijdorp scheppen wetenschappers gorillapoep om kanker te bestrijden. De virussen in deze poep kunnen namelijk niet alleen een tumor aanvallen, maar helpen het lichaam ook om de kanker te bestrijden op lange termijn. Op steeds grotere schaal doet men onderzoek naar deze bizarre maar veelbelovende therapie. Hoe werken deze virussen? Kunnen we elk soort virus hiervoor gebruiken? En kan het de kankerbehandeling van de toekomst zijn? Die vragen stelt presentator Lara Billie Rense in deze aflevering aan Geertje van der Horst, medisch bioloog aan het LUMC in Leiden. Zij verkent de toepassing van deze 'oncolytische' virussen voor prostaatkanker. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over kankerbestrijdende virussen, met Petra Grijzen (https://npo.nl/start/serie/focus/seizoen-12/focus_25/afspelen). Lees & bekijk ook: * Website van het OVIT (Oncolytische Viro Immuno Therapie) consortium (https://www.supportcasper.nl/nl/over-support-casper/onderzoek/ovit-consortium) * KWF: Oncolytische virussen maken de weg vrij voor effectieve immuuntherapie van kanker (https://www.kwf.nl/onderzoek/onderzoeksdatabase/oncolytische-virussen-maken-de-weg-vrij-voor-effectieve-immuuntherapie) * KWF: Versterken van immuuntherapie bij prostaatkanker met oncolytische virussen (https://www.kwf.nl/onderzoek/onderzoeksdatabase/versterken-van-immuuntherapie-bij-prostaatkanker-met-oncolytische) * Het proefschrift van Christianne Groeneveldt (https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/handle/1887/3663612?solr_nav%5Bid%5D=1c5097d707f0b3804fe6&solr_nav%5Bpage%5D=0&solr_nav%5Boffset%5D=0) (onderzoeker in groep van Nadine van Montfoort, LUMC) waar de ridder/kasteel-metafoor vandaan komt * Voor de liefhebber, wetenschappelijke artikelen vanuit LUMC: * Reovirusen in prostaatkanker (weefselplakjes en muizen) (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34135475/) * Het adenovirus ('apenvirus') uit gorillapoep (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34861769/) * Van onderzoek naar behandeling (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32553482/) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Ruben Rosen Jacobson Techniek: Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Kunnen virussen de kankerbehandeling van de toekomst worden? In het LUMC doen ze uitgebreid onderzoek naar deze zogeheten 'oncolytische' virussen in prostaatkanker. Verslaggever Ruben Rosen Jacobson ging langs om de experimenten met eigen ogen waar te nemen. In deze aflevering vertelt hij over de labmuizen met lichtgevende tumoren en de hoopgevende bijdrage die zij leveren aan dit onderzoek. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over kankerbestrijdende virussen, met Petra Grijzen (https://npo.nl/start/serie/focus/seizoen-12/focus_25/afspelen). 📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)of TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap)voor filmpjes van de labmuizen Lees & bekijk ook: * Het artikel in de Volkskrant (https://www.volkskrant.nl/wetenschap/kanker-bestrijden-met-een-virus-uit-de-poep-van-apen-het-erasmus-mc-maakt-er-werk-van~bad8b98b/) waarin Casper van Eijck vertelt over zijn patiënten Host: Lara Billie Rense Verslaggever: Ruben Rosen Jacobson Redactie: Ruben Rosen Jacobson Techniek: Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Virussen maken ons soms ziek, maar ze kunnen juist ook heel nuttig zijn voor ons. Ze spelen een sleutelrol in ecosystemen, houden ons immuunsysteem op scherp, en we kunnen ze inzetten om medicijnen bij onze organen naar binnen te smokkelen. Daarover spreekt presentator Lara Billie Rense deze aflevering met viroloog Marjolein Kikkert. Marjolein legt uit wat zo'n virus precies doet, in welke smaken ze komen, en hoe we hun evolutionaire trucjes in ons eigen voordeel kunnen gebruiken. 🎧 Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/101792/1-vriendelijke-virussen-1-het-virus-onze-vijand-s08) van deze podcastserie over Vriendelijke Virussen. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over kankerbestrijdende virussen, met Petra Grijzen (https://npo.nl/start/serie/focus/seizoen-12/focus_25/afspelen). Lees & bekijk ook: * Het Focus Jaaroverzicht op TV (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Focus-Jaaroverzicht/VPWON_1344834) waarin o.a. viroloog Marion Koopmans terugblikt op het wetenschapsnieuws van het jaar 2023 Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Ruben Rosen Jacobson Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Welk beeld krijgen we in de media voorgeschoteld van virussen? Welke taal wordt er gebruikt om erover te praten? Verslaggever Ruben Rosen Jacobson zoekt het uit. Virussen zijn met het blote oog niet waar te nemen, maar ze kunnen wel de hele wereld in zijn greep houden. De recente Covid-pandemie of de Spaanse griep.. door alle doden, nare ziektes en pandemieën in de geschiedenis zijn virussen nooit echt onze vrienden geweest. Weinig mensen dus die deze ziektemakers het voordeel van de twijfel willen geven. Toch is daar misschien wel reden toe. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over kankerbestrijdende virussen, met Petra Grijzen (https://npo.nl/start/serie/focus/seizoen-12/focus_25/afspelen). Lees & bekijk ook: * Het artikel (https://onzetaal.nl/flipbook/dec-2020/mobile/index.html#p=4) van Jaap de Jong in Onze Taal, alsook het artikel (https://www.nemokennislink.nl/publicaties/hoe-we-de-onzichtbare-vijand-met-een-hamer-platslaan/) dat Nemo KennisLink hierover schreef * De video (https://youtu.be/UJLWiLPIfGU?si=61QeYE65WKXUPYmt)van EO TopDoks over het coronavirus * De video (https://youtu.be/Kr57ax0OWMk?si=sf32mhSAAXQeVm2O)van Kurzgesagt over het pokkenvirus * De infographic (https://www.visualcapitalist.com/history-of-pandemics-deadliest/)over de dodelijkste pandemieën uit de geschiedenis Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Verslaggever: Ruben Rosen Jacobson Redactie: Ruben Rosen Jacobson Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

De mode-industrie produceert continu goedkope nieuwe kleding die van ver weg naar ons toe verscheept wordt. Vervolgens kopen we te veel, dragen het te weinig en gooien het te gemakkelijk weer weg. Dat resulteert in bergen wegwerpkleding. Zijn de huidige businessmodellen van de fashionindustrie nog wel van deze tijd? En hoe kunnen fashion ondernemers de slag naar duurzaamheid maken? Daarover gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met Kim Poldner. Zij is lector circulaire businessmodellen aan de Haagse Hogeschool en houdt zich al bijna twintig jaar bezig met de duurzame modesector. ⏩Dit was de laatste aflevering in de serie Fast Fashion. In het nieuwe jaar zijn we er weer, met nieuwe wetenschapsverhalen! 🎧 Luister ook de andere afleveringen (https://plinkhq.com/i/791101885) van deze podcastserie over Fast Fashion. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Fast-Fashion/VPWON_1344851) over Fast Fashion, met Petra Grijzen. 📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video's van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. Lees & bekijk ook: * Meer informatie over het boek 'Love Letter To My Clothes' van Kim Poldner (https://lecturis.nl/en/product/love-letters-to-my-clothes/) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Stijn Goossens Techniek: Ruben Rosen Jacobson en Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Onze maatschappelijke verslaving aan kleding is slecht voor de planeet. Kledingwinkels hebben elk seizoen meerdere collectiewissels, kleding wordt zo goedkoop mogelijk geproduceerd en over de hele wereld verscheept. Hoe keren we het tij? Welke alternatieven zijn er, zodat de consument én de industrie kunnen verduurzamen? Focus-verslaggever Stijn Goossens bezocht de Dutch Sustainable Fashion Week om te leren over de initiatieven die bestaan, en hoe die oplossingen uit hun duurzame niche kunnen breken. Hoe maken we van duurzame fashion het nieuwe normaal? ⏩In de volgende afleveringen gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met Kim Poldner, lector circulaire business aan de Haagse Hogeschool. 🎧 Luister ook de andere afleveringen (https://plinkhq.com/i/791101885) van deze podcastserie over Fast Fashion. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over Fast Fashion (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Fast-Fashion/VPWON_1344851), met Petra Grijzen. 📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video's van deze podcast en ander wetenschapsnieuws. Lees & bekijk ook: * Meer informatie over de jaarlijkse Dutch Sustainable Fashion Week (https://www.dsfw.nl) * Een kijkje in de winkel van de Swapshop (https://www.the-swapshop.com/nl) * De duurzaamheidsscores op het platfrom COSH (https://cosh.eco/nl) * De duurzame styling van Janneke Cloosterman (https://www.instagram.com/thesustainablestylist.nl/) * De duurzame tassen van Studio Macnas (https://studiomacnas.com) (Belinda Werschkull) * Het statiegeld-initiatief van New Optimist (https://newoptimist.nl/pages/statiegeld) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Verslag en redactie: Stijn Goossens Techniek: Ruben Rosen Jacobson en Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Hoe komt het dat onze kledingindustrie zo milieuonvriendelijk, verleidelijk en verslavend is? En hoe worden wij als consumenten beïnvloed om toch mee te gaan in alle modehypes? Daarover spreekt presentator Lara Billie Rense deze aflevering met gedragsonderzoeker Judith Roumen. Vanuit de psychologie onderzoekt ze wat consumenten drijft en kan belemmeren in het maken van duurzamere keuzes. Met die wetenschappelijke kennis adviseert Milieu Centraal overheden, bedrijven en vooral consumenten. 🎧 Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/98543/1-fast-fashion-1-kleding-als-wegwerpproduct-s07) van deze podcastserie over Fast Fashion. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over Fast Fashion (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Fast-Fashion/VPWON_1344851), met Petra Grijzen. 📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor filmpjes van de rondleiding bij Sympany en Johan’s tips voor het beter omgaan met kleding Zie ook * Milieu Centraal over Fast Fashion (https://www.milieucentraal.nl/bewust-winkelen/kleding/zo-schaadt-kleding-het-milieu/) * Advies onderzoekers over fossiele reclames (https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2023/10/25/een-verbod-op-fossiele-reclame) * De modetrend van orca's (https://www.discovermagazine.com/planet-earth/attacking-boats-may-be-a-new-social-trend-for-juvenile-orcas) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Stijn Goossens en Ruben Rosen Jacobson Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Iedereen heeft kleding nodig, dus is het niet gek dat we regelmatig kleren kopen. Maar zijn we er misschien in doorgeslagen? Grote kledingmerken en webwinkels hebben van Fast Fashion steeds meer een norm gemaakt: veel kleding voor weinig geld en van lage kwaliteit. Na een paar keer dragen verdwijnt het in de prullenbak en gaan we weer shoppen. En dat systeem richt flink wat schade aan. Zien we kleding inderdaad als wegwerpproduct in Nederland? Verslaggever Ruben Rosen Jacobson ging op verkenning in een winkelcentrum en bij een textielverwerker. 📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over Fast Fashion (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Fast-Fashion/VPWON_1344851), met Petra Grijzen. 📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor filmpjes van de rondleiding bij Sympany en Johan’s tips voor het beter omgaan met kleding Zie ook * Het verslag van het Europese Parlement (https://www.europarl.europa.eu/news/nl/headlines/society/20201208STO93327/de-gevolgen-van-textielproductie-en-afval-voor-het-milieu#:~:text=De%20textielsector%20was%20in%202020,kleding%20en%20schoenen%20te%20voorzien.) over de gevolgen van de textielindustrie voor het milieu * Het onderzoek van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (https://www.mvonederland.nl/onderzoek-nederlanders-kopen-veel-meer-kleding-dan-nodig/#:~:text=Uit%20dit%20onderzoek%20is%20gekomen,zoals%20Duitsland%2C%20Denemarken%20en%20Engeland) naar koopgedrag van kleding onder Nederlanders * Textielverwerker Sympany (https://www.sympany.nl/) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Verslaggever: Ruben Rosen Jacobson Redactie: Ruben Rosen Jacobson Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Lange tijd werden vrouwen uitgesloten van medische en neuropsychologische onderzoeken. Hun hormoonhuishouding zou ingewikkeld en daarmee onpraktisch zijn voor wetenschappelijke studies. Logisch gevolg is dat kennis over de invloed van vrouwelijke hormonen uitblijft. Hoogleraar neurocognitieve klinische psychologie Ellen de Bruijn (https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/ellen-de-bruijn#tab-1) brengt daar nu verandering in. Zij gaat uitzoeken wat de invloed van de vrouwelijke hormonen is op hun gedrag en de hersenen. Zie ook In de podcast wordt verwezen naar het boek ‘Wij zijn onze hormonen (https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nos-met-het-oog-op-morgen/331abdbd-c2eb-4698-9fee-1910bc1737a4/2022-08-31-boek-wij-zijn-onze-hormonen)’ van Max Nieuwdorp Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Maartje Braam Techniek: Sander Nieuwenhuijsen en Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Terwijl de maatschappij doordendert, de ene dag de andere lijkt, verandert de samenstelling van geslachtshormonen bij vrouwen continu. En dan zijn er ook nog levensfases waarin hun geslachtshormonen excessief veranderen: de puberteit, een zwangerschap en de overgang. Dat is even gezond als ongemakkelijk. Moeten vrouwen daar individueel mee dealen of kunnen we hen als maatschappij tegemoet komen? Verslaggever Maartje Braam zocht het uit. Zie ook * Care for Women (https://careforwomen.nl/) * Woman Inc. (https://www.womeninc.nl/actueel/tweede-kamerleden-ervaren-menstruatiekrampen) die langsging bij Tweede Kamerleden * Het onderzoek van TNO (https://wp.monitorarbeid.tno.nl/wp-content/uploads/2022/05/20220513_TNO-Rapport-overgangsklachten_DEF.pdf) naar overgangsklachten op de werkvloer Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Maartje Braam Techniek: Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Psychiater Iris Sommer zag en ziet tijdens haar werkende leven dat vrouwen anders ziek worden dan mannen. Als het aan haar ligt, gaan we vrouwen in de gezondheidszorg dan ook anders behandelen. Ze pleit voor genderspecifieke zorg. In deze aflevering hoor je haar wetenschappelijke inzichten over de verschillen tussen mannen en vrouwen, haar verbazing en de lange weg die de gezondheidszorg nog bewandelen kan. De televisie-uitzending van Focus over de Menopauze is op 1 november om 22:50u te zien op NPO 2 en vanaf dan ook op NPO Start (https://www.npostart.nl/index.php/focus/VPWON_1289481). Zie ook: Het symposium Eva is geen Adam op 19 oktober in het UMC Groningen (https://onderwijs.umcg.nl/-/eva-is-geen-adam) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Maartje Braam Verslaggever: Maartje Braam Techniek: Sander Nieuwenhuijsen, Stijn Goossens Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen, Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Tijdens de overgang nemen de vrouwelijke geslachtshormonen in rap tempo af. Hoe is dat voor onze eigen presentator Lara Billie Rense, die in de overgang zit en tegelijkertijd in transitie is? Waar sommige vrouwen tijdens de overgang geholpen zijn met wat extra vrouwelijke hormonen, verkent Lara Billie onontgonnen terrein. Samen met verslaggever Maartje Braam bespreekt Lara Billie diens overwegingen om de situatie te gebruiken en met hormonen te experimenteren onder begeleiding van specialisten in de transzorg. Kijk/lees ook: De televisie-uitzending van Focus over de Menopauze is op 1 november om 22:50u te zien op NPO 2 en vanaf dan ook op NPO Star (https://www.npostart.nl/index.php/focus/VPWON_1289481)t. In de podcast wordt verwezen naar het boek ‘Wij zijn onze hormonen’ van Max Nieuwdorp (https://researchinformation.amsterdamumc.org/en/persons/max-nieuwdorp) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Maartje Braam Verslaggever: Maartje Braam Techniek: Sander Nieuwenhuijsen, Stijn Goossens Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen, Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Op festival ‘Nacht van Ontdekkingen (https://www.nachtvanontdekkingen.nl/)’ in Leiden duikt presentator Sander Nieuwenhuijsen (https://www.instagram.com/sandeur/) met neurowetenschapper Michiel van Elk (https://www.universiteitleiden.nl/en/staffmembers/michiel-van-elk#tab-1) diep in de psychedelica. Van Elk onderzoekt als universitair hoofddocent de werkingen en effecten van psychedelische middelen op de hersenen. Ook is hij ervaringsdeskundige op het gebied van geestverruiming. In het boek 'Een Nuchtere Kijk op Psychedelica' beschijft hij een ommekeer in hoe we tegen psychedelica aankijken: van tripmiddel tot geneesmiddel. Aan het eind van het gesprek krijgt het aanwezige publiek de kans om vragen te stellen. * Factsheet Psychedelica-therapie - Trimbosinstituut (https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/af2076-psychedelica-therapie/) * Psychedelica bij de psychiater? - Dit is de kwestie (EO) (https://www.npostart.nl/dit-is-de-kwestie/22-03-2023/VPWON_1345793) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Sander Nieuwenhuijsen Redactie: Ruben Rosen Jacobson Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen, Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Onbewust en met het grootste gemak laten mensen online data achter. Daarmee geven ze hun gegevens aan gigantische datasets waarmee bedrijven en instanties de meest nauwkeurige inzichten krijgen in menselijk gedrag. Kunnen wetenschappelijke studies daaraan tippen? Met langlopende studies als LifeLines in Groningen misschien wel. In het noorden van Nederland zijn 167.000 mensen al 17 jaar bereid om hun meest intieme gegevens te delen met de wetenschap. Al die data hebben ervoor gezorgd dat Sandra Brouwer, hoogleraar arbeidsparticipatie, de effecten van Covid-19 op de arbeidsmarkt nauwkeurig kon onderzoeken. Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Sander Nieuwenhuijsen, Maartje Braam Techniek: Sander Nieuwenhuijsen, Maartje Braam Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

Meer dan 450.000 Nederlanders leveren vrijwillig een bijdrage aan wetenschappelijke onderzoek via hun deelname aan cohortstudies. In cohortonderzoek wordt een afgebakende groep met een gemeenschappelijk kenmerk over een lange periode herhaaldelijke gemeten en gevolgd; van tweelingen of specifiek de bewoners van een wijk of tot 167.000 inwoners van Drenthe, Groningen en Friesland. Dit levert wetenschappers unieke data op voor onderzoek naar bijvoorbeeld veroudering, erfelijkheid en risicofactoren voor ziektes. Van vragenlijsten en hartfilmpjes tot poep- en bloedsamples, de vrijwilligers geven veel. Maar levert het hun persoonlijk ook iets op? Verslaggever Sander Nieuwenhuijsen (https://www.instagram.com/sandeur/) zet verschillende Nederlandse cohortstudies op een rij en spreekt met deelnemers van Lifelines en ERGO over hun ervaringen en motivaties. Luister/lees/kijk ook: * Overzicht lopende cohortstudies - Nederlands Cohorts Consortium (https://www.demaastrichtstudie.nl/netherlands-cohorts-consortium-ncc) * Lifelines Biobank (https://www.lifelines.nl/) * Nederlands Tweelingen Register (https://tweelingenregister.vu.nl/) * ERGO (https://www.ergo-onderzoek.nl/) * Focus | Wij zijn onze darmen #4 – Eten tegen depressie? (https://npo-nl-ams-p26-am3.cdn.streamgate.nl/eyJ0eXAiOiJKV1QiLCJhbGciOiJIUzI1NiJ9.eyJleHAiOjE2OTUzMDY4MDMsInVyaSI6IlwvYW9kXC9ucG9cL21wM1wvcHJkXC9XT19OVFJfMjAwNzEyNDYiLCJ2aWV3ZXIiOiI5M2ZiNTFlNS1kMDc3LTQ1ZTItYTgyNC1jZWM4MGIwNDE0YTkiLCJyaWQiOiI1NWVmYWU4In0.flIK7LV7-7hdWjVvTxXsGhk3xAcQwmJ4LPDG4buMJWE/aod/npo/mp3/prd/WO_NTR_20071246/WO_NTR_20071246_v1690285325.mp3) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Verslaggever: Sander Nieuwenhuijsen Redactie: Maartje Braam Techniek: Sander Nieuwenhuijsen, Maartje Braam Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Het cliché is waar: iedereen is uniek. Mensen verschillen van elkaar in geslacht, lichaamsgewicht, bloedwaardes, etniciteit, leefstijl, noem maar op. Farmaceuten staan voor de uitdaging om voor zo’n bonte verzameling één werkend medicijn te ontwikkelen. Daarvoor testen ze hun medicijnen eindeloos op proefpersonen, maar die proefpersonen zijn niet divers genoeg, stelt promovenda Linda Al-Hassany (https://pure.eur.nl/en/persons/linda-al-hassany). Daarom wil zij zoveel mogelijk verschillende mensen enthousiast maken om proefpersoon te worden, om de wetenschap vooruit te helpen, maar ook zodat elk mens uiteindelijk het juiste medicijn krijgt voorgeschreven. Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Verslaggever: Sander Nieuwenhuijsen Redactie: Maartje Braam Techniek: Sander Nieuwenhuijsen, Maartje Braam Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Hoe is het om proefpersoon te zijn, bijvoorbeeld in geneesmiddelenonderzoek? Wat zijn de risico’s en wat levert het op? Verslaggever Sander Nieuwenhuijsen ondervindt het aan den lijve. Hij doorloopt het selectieproces en de medische keuring, om vervolgens in de kliniek een medicijn ingespoten te krijgen wat nog niet eerder op mensen is getest. Wie zijn ‘gezonde’ proefpersonen, wat is hun motivatie en hoe is dynamiek tijdens het verblijf? En krijgt hij last van bijwerkingen of was het toch een placebo? Algemeen directeur Perry de Jongh van onderzoekscentrum ICON legt uit welke fases een medicijn moet doorlopen, voor het op de markt komt. En waarom de selectiecriteria voor dit type onderzoek vaak zo specifiek zijn. Tamara Overbeek legt uit hoe de vergoeding vastgesteld wordt en hoe de velen benodigde deelnemers geworven worden. Luister/lees/kijk ook: Informatie & rechten/plichten proefpersonen (https://www.ccmo.nl/proefpersonen) - Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Verslaggever: Sander Nieuwenhuijsen Redactie: Maartje Braam Techniek: Sander Nieuwenhuijsen, Maartje Braam Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

Deze week een speciale aflevering van Focus, vanaf het festivalterrein van Lowlands. Want ook festivals zijn een bijzonder interessante plek voor wetenschappelijk onderzoek en op Lowlands is daar een heel programma voor opgetuigd: Lowlands Science. Focus-verslaggevers Stijn Goossens en Rose Heijnen gingen langs bij de wetenschappers die op Lowlands hun onderzoeken demonstreren, maar ook daadwerkelijk resultaten proberen verzamelen. Wat kun je meten bij een festivalpubliek? En wat is er op lowlands allemaal te leren van de wetenschap? Je hoort het in deze speciale aflevering van Focus. In deze aflevering hoor je onder andere: * Rose Heijnen breekt in op Lowlands, onder begeleiding van Yoram Goedhart die namens het Nederlands Forensisch Instituut, de Hogeschool van Amsterdam en de Vrije Universiteit op Lowlands onderzoek doet naar inbraaktactieken. Meer over het onderzoeksproject 'geen spoor te verliezen' vind je hier (https://www.hva.nl/forensisch-onderzoek/gedeelde-content/projecten/projecten/geen-spoor-te-verliezen.html). * Stijn Goossens in gesprek met Erik Schoppen. Hij doet op Lowlands onderzoek naar festivalvertrouwen met een grote interactieve stellage en negen mini-surveys verspreid over het terrein. Meer over het onderzoek lees je hier: https://festivalvertrouwen.nl (https://festivalvertrouwen.nl) * Rose Heijnen in gesprek met onder andere Jenny Borkent van het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen over 'Shitty Science'. Jenny doet onderzoek naar de microbiomen door poep te analyseren. En die poep wordt door Lowlandsbezoekers in grote getalen gedoneerd. Meer informatie over 'Shitty Science' vind je hier (https://nieuws.umcg.nl/w/poeponderzoek-darmmicrobioom-lowlands). Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Stijn Goossens, Rose Heijnen Techniek: Stijn Goossens, Rose Heijnen Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen, Maartje Braam, Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Meten is weten. Daarom krijgt de coach van Feyenoord, Arne Slot, na afloop van wedstrijden een uitdraai van het aantal afgelegde kilometers en het aantal sprints van elke voetballer. Feyenoord is daarin niet uniek. De prestatie van topsporters wordt nauwkeurig gemeten. De rolstoelsport blijft daarin achter. Daar komt verandering in. Mede door onderzoeker Rienk van der Slikke. Hij ontwikkelde een meetsysteem dat met behulp van sensoren nauwkeurig in beeld brengt wat een rolstoelsporter doet tijdens een training of wedstrijd. En die data is interessant voor de sporter, de coach, het publiek én de mensen die bepalen in welke mate parasporters worden gehinderd door hun handicap. ‘De paralympische sporten worden steeds professioneler. Er gaat meer geld in om […] Daar hoort een verdedigbaar classificatiesysteem bij. Een eerlijke wedstrijd is voor sporters, voor toeschouwers, voor iedereen een van de belangrijkste aspecten,’ zegt Rienk van der Slikke in deze aflevering. Van der Slikke is verbonden aan het lectoraat technologie voor inclusief bewegen en sporten aan de Haagse Hogeschool. Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Maartje Braam, Ruben Rosen Jacobson Techniek: Maartje Braam, Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen, Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Bij rolstoelbasketbal zie je sporters in een rolstoel sporten. Wat je niet ziet is dat alle rolstoelbasketballers zijn ingedeeld in een puntensysteem. Je handicap bepaalt je punten en een team bestaat uit een maximaal aantal punten. Terwijl de sporters zich in het zweet werken, zit de coach te rekenen. In deze aflevering hoor je hoe de parasport via classificaties streeft naar eerlijke wedstrijden. Verslaggever Maartje Braam spreekt met rolstoelbasketballer Mariska Beijer over haar leven als topsporter, de weg ernaar toe en de invloed van haar handicap op het veld. Zie ook: Hier (https://mariskabeijer.nl/)kun je de website van Mariska Beijer bekijken Het nummer Up is van de band Enorm Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Verslaggever: Maartje Braam Redactie: Maartje Braam Techniek: Maartje Braam, Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen, Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

Stel je voor dat je een ongeluk krijgt en de rest van je leven veroordeeld bent tot een rolstoel. Wat voor model kies je dan? Ga je voor een stoel waarmee je de blits kunt maken op de dansvloer of heb je liever een stevig model die je overeind houdt bij onverwachte bewegingen? Zeker bij kinderen – die gemiddeld zo’n 6 centimeter per jaar groeien en constant veranderen – is de keuze niet eenvoudig. Terwijl het juist voor jongeren belangrijk is om in alle omstandigheden comfortabel en vaardig te zijn in hun rolstoel, zegt kinderfysiotherapeut en onderzoek Marleen Sol. ‘Als kinderen vaardig zijn in hun rolstoel kunnen zij zelfstandig met hun vriendjes de straat oversteken ondanks de hoge stoepranden.’ Deze aflevering gaat over het belang van rolstoelvaardigheid. Dat klinkt misschien praktisch, maar komt neer op de betekenis van autonomie en waardigheid in een mensenleven. In deze podcast verwijzen we naar de eerste aflevering van onze podcastserie over de rolstoel-beweging. Luister deze aflevering gemakkelijk terug via (je favoriete) podcastoverzicht van Focus. Heb je meer zin in TV? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus met Petra Grijzen over Rolstoel-innovatie via NPO Start. Zie ook: Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie: Stijn Goossens, Maartje Braam Techniek: Maartje Braam, Ruben Rosen Jacobson Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen, Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

Er zijn allerlei redenen dat mensen afhankelijk worden van een rolstoel. Ze komen erin terecht door aangeboren aandoeningen, op vroege of latere leeftijd. Of plotseling door een ongeluk. Wat de aanleiding ook is, iedere nieuwe rolstoelgebruiker moet behendig worden in een stoel op wielen. Maar hoe doe je dat eigenlijk, leren rolstoel rijden? Verslaggever Ruben Rosen Jacobson gaat langs bij een rolstoel-sportmarkt georganiseerd het Wheelchair Skills Team (https://wheelchairskillsteam.nl/) voor zijn eerste rolstoelvaardigheidstraining, van niemand minder dan de dertienjarige coach Sebas. Ook spreekt hij diverse rolstoelgebruikers over hun ervaring met het hun eigen maken van dit ‘verlengstuk van het lichaam’ en hoe de maatschappij hierbij kan helpen – waaronder WST-oprichter Kees-Jan van der Klooster (http://www.kjprojects.com/). In de volgende afleveringen gaan we in gesprek met kinderfysiotherapeut en onderzoeker Marleen Sol over het verbeteren van rolstoelrijden bij kinderen. Daarna gaan we, met het oog op de European Para Championships in Rotterdam, op zoek naar een antwoord op de vraag: hoe maak je een eerlijke sportwedstrijd tussen mensen met verschillende beperkingen? 📺 In deze podcast verwijzen we ook naar TV-aflevering van Focus met Petra Grijzen over Rolstoel-innovatie. Kijk deze aflevering vanaf zaterdag 29 juli terug via NPO Start (https://www.npostart.nl/index.php/focus/29-07-2023/VPWON_1344843). Zie ook: ♿ Website van het Wheelchair Skills Team (https://wheelchairskillsteam.nl/) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Verslaggever: Ruben Rosen Jacobson Redactie: Ruben Rosen Jacobson Techniek: Maartje Braam, Ruben Rosen Jacobson Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen, Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972%20)