De Jortcast

Bijna een half miljoen kinderen maken gebruik van de maatschappelijke zorgvoorzieningen voor jeugdigen in ons land. Is ons volk helemaal gek geworden vraagt dr Kelder zich af. Wat is er aan de hand? Een goed gesprek met dr. Daniëlle Jansen van het UMCG over onze jeugdzorg en de immer groeiende vraag daarnaar.

Juist nu het merendeel van de Nederlanders aangeeft klaar te zijn met nieuws over Covid-19, nodigt dr Kelder corona-kopstuk Marc Bonten uit. Hij is de coördinator van het geneesmiddelenonderzoek voor covid-19 in het UMC Utrecht. Het aantal patiënten (lees: proefpersonen) neemt steeds verder af, dus is internationale samenwerking hard nodig. Bonten vertelt over het onderzoeksnetwerk REMAP-CAP.

Wat doet corona met het politieke landschap? In deze Jorcast spreekt emeritus hoogleraar politieke theorie Meindert Fennema met dr Kelder over een nieuwe tegenstelling in de maatschappij die gecreëerd wordt door angst.

Voor D66 en CDA meldden zich afgelopen weken kandidaatslijsttrekkers. Aanleiding voor dr Kelder om het over politiek te hebben met André Krouwel, politicoloog en oprichter van het Kieskompas. Ook spreekt hij CDA-kandidaat Mona Keijzer.

Pauline Kleingeld kreeg vrijdag de prestigieuze Spinozapremie voor haar onderzoek naar het werk van de verlichte filosoof Immanuel Kant, mede beroemd om zijn boek Kritiek van de zuivere rede. De man die de geschiedenis inging als tegenstander van het kolonialisme, had ook racistische en seksistische standpunten, waar hij op zijn zeventigste pas van terugkeerde. Hoe moeten hedendaagse filosofen omgaan met die duistere zijde van Kant?

Jort in gesprek met een goedgemutste oppernerd. Professor Rens van der Schoot is Hoogleraar Statistiek van kleine datasets. En als je cum laude promoveert op statistiek ben je slimmer dan de presentator en dus mag je aanschuiven om uit te leggen wat je doet. Kunnen machines wetenschappers vervangen? Rens werkt in ieder geval een een algoritme dat het werk van wetenschappers stukken efficiënter moet maken. En de discussie over open science komt natuurlijk ook voorbij.

Moeten witneuzen zich schuldig voelen? "Het gaat niet om individuele gevoeligheden", zegt prof. dr. Amade M’Charek. Maar dat is helaas wel waar de discussie naartoe getrokken wordt. Een gesprek met de wetenschapsantropologe over wit privilege, ras en genetica.

Er is wederom een nieuw pensioenakkoord. Jaja, zal wel ... maar nu lijkt het serieus. Eindelijk wordt er gesproken over een systeem zonder de belofte van een pensioenbedrag. Belofte maakt namelijk schuld en dus discussiëren we al jaren over kortingen en indexeren. Hopelijk zijn we daar straks vanaf want we lijken nu toch echt naar een systeem te gaan waarbij iedereen een eigen aandeel in de pensioenpot heeft. Dr. Ilja Boelaars in gesprek met uwe eigen werkpaard.

Janka Stoker greep de coronacrisis aan om onderzoek te doen naar leiderschap in het algemeen, en hoe we vrouwelijke en mannelijke eigenschappen in leiders waarderen in het bijzonder.

Sinds de eurocrisis draait de geldpers van de ECB overuren. Dreigt er hyperinflatie? Dr. Menno Middeldorp, hoofdeconoom van de Rabobank, vreest daar niet voor.

Hoewel Covid-19 grote delen van de wereld stillegt, dendert China gestaag door als het gaat om het versterken van haar positie in de wereld. Europa mag we niet langer aan de zijlijn blijven staan, betoogt sinoloog Henk Schulte Nordholt in deze aflevering.

Wat is er mis met de moderne tijd? Een college van hoogleraar rechtsfilosofie Andreas Kinneging over maatschappelijke hysterie & de dood, over de ‘idealen’ vrijheid & gelijkheid, Plato en Socrates, over de premier & de VVD en over feminisme & seks. Een extra lange aflevering, op basis van zijn meest recente boek De Onzichtbare Maat: archeologie van goed en kwaad.

Fransen slikken jaarlijks een hele apothekerskast aan pillen weg en Spanjaarden zijn hypochonders die meteen de eerste hulp oprennen met een klein pijntje. Wij Nederlanders gaan anders met zorgbehoefte om dan onze zuiderburen. Of is het idee dat de zorgvraag cultureel bepaald wordt een vooroordeel dat de wetenschap uit het hoofd van uw presentator dient te verwijderen? Professor Peter Groenewegen doet een dappere poging uit te leggen dat niet volksaard, maar een goed systeem van huisartsenzorg deze verschillen kan verklaren.

Bill Gates is de grootste weldoener ter wereld. Van zijn onvoorstelbare vermogen van 100 miljard schenkt hij een groot deel aan goede doelen, met name op het gebied van gezondheidszorg. En wie filantropie zaait, oogst complottheorieën. Een goed gesprek met professor Rene Bekkers, hoogleraar filantropie aan de VU over ondermeer de vraag of Gates zijn miljarden wijs besteedt.

Leiders in tijden van corona. Hoe leiden Merkel, Macron en Mark hun land door de crisis.

Hoe intelligent is onze lockdown als de fysieke aspecten van de liefde niet uitgevoerd kunnen worden? Linda Duits komt op voor de singles en introduceerde het knuffelmaatje of de coronabuddy.

Is het kantoorleven as we know it voorgoed voorbij? Dr. ir. Rianne Appel-Meulenbroek schetst een beeld van het post-corona kantoor.
 
 (Heeft de kantoortuin nog toekomst? Wordt plexiglas troef?)

De shock-doc van Michael Moore en Jeff Gibbs werd sterk bekritiseerd door de duurzame beweging, en juist omarmd door klimaat-pseudosceptici. Wat is wijsheid? Dr Kelder spreekt met een autoriteit die er voor heeft doorgeleerd: prof. dr. ir. David SMeulders, hoogleraar energietechnologie aan de TU Eindhoven.

Het ganse volk moet lijden, want dat is solidariteit. En dus laten de jongeren anno Covid-19 zich zonder weerstand opsluiten. Verrassend braaf, want van het virus hebben ze weinig te vrezen: het is eerder hun toekomst die op het spel staat. Dr Kelder in gesprek met hoogleraar jeugdcultuur Tom ter Bogt.

Het virus infecteert onze economie. Overheidssteun hoeft niet onvoorwaardelijk te zijn, vindt hoogleraar economie en overheidsfinanciën Bas Jacobs. Maar we moeten er geen politieke doelen als duurzaamheid aan koppelen, beargumenteert hij in deze aflevering.

Volgens hoogleraar Sander Koole psychologie aan de Vrije Universiteit hebben we fysieke aanraking nodig om ons goed te voelen.

De ziekenhuizen liggen vol, en het bedrijfsleven hangt aan de beademingsmachines van vadertje staat. Met professor Justin Jansen, hoogleraar ondernemerschap aan de Erasmus University analyseert dr Kelder het slagveld van het bedrijfsleven.

Het zwarte goud is terug van, tja, nooit weggeweest. In deze aflevering legt energiedeskundige Lucia van Geuns van the Hague Centre for Strategic Studies uit wat er gaande is op de oliemarkt, hoe de Amerikaanse prijs negatief kon worden en waarom de wereld nog steeds op en om olie draait.

"Ik denk dat we over twee jaar zullen zeggen dat er sprake was van massahysterie", zegt uva-hoogleraar emoties en affectieve processen Agneta Fischer. Een gesprek over hysterie, complottheorieën en angst voor het virus.

De hoogleraar besturen van veiligheid maakte de afgelopen weken niet veel vrienden maakte met zijn koele kosten/baten-analyse van de intelligente lockdown. Maar de stem van bestuurskundigen in het coronadebat is, naast die van virologen, onmisbaar. Tussendoor belt dr Kelder even met columniste Ebru Umar.

Er zijn virussen die miljoenen doden hebben veroorzaakt en nog steeds veroorzaken, waar nog steeds geen vaccin tegen gevonden is (denk aan HIV). Of er een vaccin gevonden kan worden voor corona is dan ook niet zeker, maar: "the race is on!", aldus microbioloog dr. Rosanne Hertzberger.

Een nieuwe bedreiging zorgt dat we minder tolerant worden voor afwijking. Iedereen moet samen de schouders eronder zetten. Maar dat kan ook doorslaan naar een conservatieve ruk naar rechts. Je hoort het van Professor Mark van Vugt.

Een stevig gesprek tussen Dr Kelder en Harald Benink. Benink staat voor een veel ruimhartiger noodpakket voor Italië dan dr Kelder, die in Italië geregeld wordt uitgelachen vanwege zijn 'witte geld'.

Een deel van de wereld heeft het momenteel benauwd, maar daardoor is er weer meer zuurstof in de lucht. Hoe gaat het in tijden van corona eigenlijk met de andere wereldproblemen zoals luchtvervuiling? In deze aflevering bespreekt dr Kelder met dr. ir. Patrick Jansen over de staat van moeder Aarde.

In tijden van corona vecht ieder land voor eigen volk. Maar nu het hoogtepunt in China voorbij lijkt, steken zij hun hand - gevuld met mondkapjes, doktoren en kennis - uit naar andere landen. "Daar zit misschien best humaniteit achter, maar zeker ook welbegrepen eigenbelang", stelt dr. Nana de Graaff, specialist op het gebied van internationale betrekkingen aan de Vrije Universiteit. In deze aflevering bespreekt ze met dr Kelder het charmeoffensief van China.

Ondanks dat de corona-pandemie nog maar een paar weken oud is staan onze individualistische denkkaders nu al onder druk. Niet verrassend volgens cultuurfilosoof Jelle van Baardewijk, grote crises hebben namelijk altijd invloed gehad op ons denken. Hij gaat met dr Kelder in gesprek over welk effect de huidige crisis heeft op de onderlinge verhoudingen in de samenleving.

Er worden door het kabinet buitengewone maatregelen genomen om onze economie te ondersteunen. Kunnen we met de diepe zakken van minister Hoekstra de crisis financieel de baas blijven? Econoom Edin Mujagic is positief: 'We hebben echt goud in handen.'

Hoe komen we deze crisis door, zonder échte, blijvende economische schade? Een gesprek met de optimistische hoogleraar Financiële Markten, dr. Arnoud Boot. "Niets is zo bindend als een gemeenschappelijke vijand." De Nederlandse en Europese economie kunnen dit aan en de crisis kan zelfs tot waarlijk financiële solidariteit leiden. U hoort het dr Kelder écht zeggen.

Black Monday, Tsjernobyl, Y2K, 9/11 en de kredietcrisis van 2008… weet u nog? Middenin de corona-pandemie kunt u wellicht wel wat overzicht, rust en historisch besef gebruiken. In deze aflevering neemt dr Kelder met doctorsassistent Milou een vijftal crises door van de afgelopen decennia: hoe keek de wetenschap ernaar, en hoe greep politiek in?

Corona brengt crisis naar Nederland. Tijden van crisis zijn 'defining moments' voor politici, en voor premiers in het bijzonder: kan Rutte het volk rustig houden? Paul ’t Hart, bestuurskundige en expert op het gebied van crisismanagement, is optimistisch.

Econoom Heleen Mees deelt haar visie op de mondiale economie en presenteert een alternatieve theorie voor de lage rentestanden. Spoiler: het komt niét door de centrale banken.

We hebben in Nederland vele toezichthouders, zoals een Autoriteit Financiële Markten, een Voedsel- en Warenautoriteit... Waarom geen toezichthouder op gelijkheid, zoals beschreven in artikel 1 van de Grondwet? Prof. dr. Linda Senden schreef met twee vrouwelijke collega's uit Utrecht een feministisch manifest.

In het kader van het boekenweekthema gaat dr Kelder met zijn doctorsassistent Milou in gesprek over een van zijn meest geliefde onderwerpen: rebellen en dwarsdenkers. Een totaal willekeurige, wanordelijke en anarchistische selectie muiters van toen en nu - een rebel zou trots zijn.

Jarenlang werd een ‘baanbrekende’ studie over verschillen tussen linkse en rechtse mensen veelvuldig geciteerd. Uit replicatie-onderzoek van UvA-politicoloog Bert Bakker blijkt nu dat het onderzoek niet klopt. Hij gaat met dr Kelder in gesprek over de perverse prikkels in de wetenschap en hoe een toonaangevend wetenschappelijk blad als Science haar verantwoordelijkheid niet neemt.

Er is te weinig ideologische diversiteit binnen bepaalde onderzoeksgroepen op universiteiten, meent dr. Eric C. Hendriks. De aan de Universiteit van Bonn verbonden socioloog pleit voor stoorzenders in de wetenschap als wapen tegen blinde vlekken.

Professor dr. Andreas Kinneging bepleit een terugkeer van de grote, Europese traditie waarin mensen minder 'lekker zichzelf' zijn, en meer bezig goed mens proberen te zijn.

Nou, alles... Zo'n honderd dr Kelder en Co's en tweehonderd doctoren verder haalt dr Kelder het (tegendraads geknoopte) netje op met zijn doctorsassistent, Milou Brand. Welke wetenschappers trokken met dr Kelder ten strijde tegen de hypes en hysterie die onze samenleving teisteren? Een bloemlezing in deze jubileum-uitzending.

Terwijl de flanken op links en rechts elkaar vinden in hun afkeer tegen CETA, spiegelt Prof. Steven Brakman voor dat het verdrag met Canada Nederland en de EU ook goede kanten heeft.

Elke week pitchen vers gepromoveerde doctors hun proefschrift in Dr Kelder en Co. In deze bijzondere Jortcast drie wetenschappelijke talenten die in Dr Kelder en Co te gast waren. Je hoort Leonie de Jonge, Thijs van Dooremalen en Heleen Schols.

In hoeverre is Nederland een meritocratie en wat is de rol van bedrijfsleven, wetenschap en elite in een wereld waar de verschillen steeds groter worden? Een speciale Jortcast vanuit Hotel de Bilderberg te Oosterbeek, met drie gasten: Joris Luyendijk, Robbert Dijkgraaf en Kees van Lede.

Is het nodig om een live-blog bij te houden waarin iedere nieuwe dode reden is voor een nieuwe post? Volgens dr. Nel Ruigrok niet. Het leidt wel tot clicks, maar voedt slechts angst. Het coronavirus is een mediahype geworden en pleit voor minder hijgerige berichtgeving.

Volgens David Smeulders, hoogleraar Energietechnologie te Eindhoven, is de roep om gehaast van het gas af te gaan "volslagen hysterisch". Er moet beter gekeken worden naar effecieve, betaalbare maatregelen om CO2-uitstoot terug te dringen.

De leeftijdsgroep die massaal ten prooi valt aan burn-out verschijnselen. Waar ging het mis met de millennial? Thijs Launspach legt het uit aan gastpresentator Eric Smit. In deze aflevering reflecteert Eric op dat gesprek met dr Kelder en Milou Brand, millennial en monteur van de Jortcast.

Kunnen CEO's van grote multinationals de wereld een stukje duurzamer maken? Beter dan politici, denkt Jeroen Smit. Hij gaat in discussie met gastpresentator Eric Smit. In de Jortcast-studio bespreekt Eric de uitzending met een special guest.

De witte man is dominant op de teevee en als vrouwen en minderheden al op TV komen, is het vaak om een stereotype te bevestigen. Dat moet anders, stelt Rosemarie Buikema in deze aflevering met gastpresentator Sander Schimmelpenninck