De Jortcast

In het jaar dat de Jortcast tot ongekende luisteraantallen steeg blikt dr Kelder terug op de meest indrukwekkende en intelligente, onsamenhangende en optimistische, slimme en sensuele gasten van 2020.

Dr Kelder over zíjn 2020: een gesprek over onder andere tachtigplussers, wetenschap, media en degenen die ons (al dan niet in de politiek) ontvielen, met redacteur Milou Brand.

Voor we het jaar 2020 ctrl-alt-deleten, blikt dr Kelder en Co terug. Van torentjestoespraak tot torentjestoespraak. Geheel in huisstijl: niet met virologen, maar met een gedragsdeskundige (Reint Jan Renes), een econoom (Bas Jacobs) en een filosoof (Marli Huijer).

Nostalgie voelen kan fijn zijn, maar ook worden ingezet om wij/zij-tegenstellingen toe vergroten. Een gesprek met dé emotie van december met dr. Anouk Smeekes.

Onjuiste berichten over medische kwesties. Het kunnen succesjes in hele prille onderzoeken zijn die in de media opgeblazen worden tot het einde van ziekte Y of X, waardoor huisartsen een wachtkamer vol krantenknipsels hebben. Dokter Tijs Stehmann is op factcheck-missie met internetplatform Dokter Media en het boek dat hij met compagnon Lester du Perron schreef: "Dokter, ik las in de krant dat..."

We lenen ons uit de pandemie en groeien ons uit de schulden. Jort Kelder ervaart toch ietwat kleinburgelijke gevoelens bij de enorme Europese schuldenberg. Schuld moet ooit worden afgelost. Kun je onbeperkt lenen? Een goed gesprek met professor Roel Beetsma, hoogleraar economie aan de UvA en adviseur van de Europese Commissie.

Zijn dierentuinen nog van deze tijd? Jort Kelder vindt van niet en gaat in gesprek met dr. Janneke Vink over het bestaansrecht van de zoo. Oh en het gaat ook nog even over hoogleraar Paul Cliteur (die wordt beschuldigd van het gedogen antisemitisme).

Je bent wat je eet, maar denk en voel je ook wat je eet? Te filosofisch? Luister naar dit gesprek met psychiater Iris Sommer en leer van alles over de relatie tussen ons voedsel en het functioneren van onze hersenen.

Na al het Thierry-tumult van de afgelopen tijd schetst doctor-in-spe Leonard Ornstein het lot van populistische partijen.

In deze aflevering nemen antropoloog dr. Gosewijn van Beek en Rosanne Hertzberger je mee een inheemse stam, ergens in een oerwoud op Papoea-Nieuw-Guinea in de jaren '70 en zetten ze het vaak onzichtbare werk van de jagende-verzamelende vrouw in de schijnwerper.

Als de bioscoop en het café u straks weren omdat u niet bent ingespoten, is dat dan een verkapte verplichting? Een geïnformeerd gesprek met over de al dan niet vrije keuze om te vaccineren. Presentator van dienst: dr. Rosanne Hertzberger.

Ze is schrander, autonoom en ook nog eens een heuse doctor. Kortom, microbioloog dr. Rosanne Hertzberger is de beste bodydouble die dr Kelder kon vinden om hem, zo nu en dan, te vervangen als bezorger van dr Kelder & Co en De Jortcast. Maak kennis met dr. Hertzberger.

Willy & consorten liepen het afgelopen jaar wat deukjes op en het koningshuis lijkt impopulairder dan ooit tevoren. Maar volgens em. prof. dr. Herman Pleij is er juist groeiende behoefte aan een dergelijk instituut.

Daar waar Covid-19 ter wereld kwam, draait de economie weer op volle toeren. Terwijl de westerse wereld krimpt, groeit China. Is er sprake van een machtsverschuiving en is corona dat proces aan het versnellen? Dr. Naná de Graaff geeft inzicht.

#adultingsucks, #adultingsuckssometimes, #aldultingishard, #justadulting, #adultingsohard, #adultinglikeaboss, #adultingfail, #adultingcanwait, #adultingisoverrated, #adultingisfun, #adultingatdisney. Het wemelt van de adulting-hashtags op sociale media. Een gesprek met dr. Carien Karsten over waarom twintigers en dertigers maar niet volwassenen kunnen/willen worden.

‘Dr’ Kelder gaat in gesprek met hoogleraar Ethiek van instituties prof. dr. Ingrid Robeyns over de inflatie van wetenschappelijke titels en perverse prikkels in de wereld van onderzoek.

Spoiler: niet elk risico is af te wenden. Maar er zijn wel manieren om je immuunsysteem te helpen. Prof. dr. Harry Wichers, biochemicus en hoogleraar Immuunmodulatie door voedsel aan de WUR, weet raad.

Er is ruim belangstelling voor de bladen Gezond Verstand en De Andere Krant, die een andere kijk op de werkelijkheid bieden. Hebben de mainstream media iets laten liggen? De traditionele media worden gezien als propagandakanalen van de wetenschap en de politiek”, zegt em. prof. Henri Beunders.

Een verfrissend gesprek over feminisme, seks(e)loosheid en de schaamte van een calvinistische samenleving met dr. Kaouthar Darmoni, CEO van vrouweninstituut Atria.

Na het tweede presidentiële debat breekt de laatste fase van de campagne aan: struikelend over hijgerige peilingen en irritante interrupties gaan de VS richting de finish op 3 november. Amerikanist Koen Petersen zoekt naar historisch vergelijk en analyseert de strijd om het Witte Huis.

Vroeger verdroegen we tegenslag als het noodlot, tegenwoordig gaan we claimen, claimen, claimen. Niet alleen bij de veroorzaker: we slepen steeds vaker een derde partij erbij die de tegenslag had kunnen voorkomen. Dat constateert Kirsten Maes (advocaat bij Benthem & Van Keulen, buitenpromovenda aan de UU) in haar proefschrift, dat ze op 30 oktober aanstaande verdedigt.

Een gesprek met prof. dr. Will Tiemeijer van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (en bijzonder hoogleraar aan de Erasmus Universiteit) over de kennelijke onwil van onze stoute natie om zich coronaproof te gedragen. Krijgt Het Gezag met de gedeeltelijke lockdown ons weer in het gareel, of heeft Nederland een gedragsprobleem?

Het nieuwe normaal kan beter worden dan het oude. Mits we bereid zijn ‘vooruit te struikelen’, aldus hoogleraar sociaal-economische transities Derk Loorbach. In dr Kelder en Co legt hij uit hoe de chaos van een crisis ruimte kan geven aan nieuwe alternatieven - zeker als de overheid dat proces niet afremt.

De Grote Vijf (Amazon, Google, Facebook, Apple en Microsoft) hebben monopolistische macht en dat drukt op onze economische en democratische waarden. Dr Kelder en Co praat met Marietje Schaake over waarom en hoe we die macht moeten inperken.

Is geluk op het werk een recht? Of waarom krijgen we anders allemaal een coach van de baas en hangen er chief happiness officers rond de koffie-automaat. Geluksonderzoeker dr. Ad Bergsma werd door de jaren heen minder cynisch jegens het fenomeen en schreef het Handboek Werkgeluk.

Prof. dr. Michaéla Schippers keert zich tegen de regering en de coronapsychose. Maar wat weet een psychologe van het virus? Ze verdedigt haar standpunt dat de aangescherpte maatregelen meer schade aanrichten dan het virus.

Het gaat steeds beter met ons, maar toch zitten we gevangen in een negatief wereldbeeld. Een verdienste van de snelle nieuwsmedia. Het gaat veel beter dan we denken, zegt filosoof en kosmopoliet dr. Ralf Bodelier.

Angst voor corona, voor volle IC's en voor de herhaling van maart 2020. Dit lijkt de basis te zijn van de communicatie over corona in Nederland. In deze Jortcast een rationele blik op het gevaar van corona voor mensen onder de 60 en hoe ver kunnen we gaan om het virus te overwinnen?

Valt er nog wat te lachen in deze tijden van corona? Dick Zijp onderzoekt cabaret in Nederland en vertelt dr Kelder dat sommige ironie niet dusdanig wordt opgevat.

Is het liberalisme op zijn retour nu de door de VVD geleiden regering de staatsschuld verder en verder laat uitdijen. Professor Caspar van den Berg doorgrondt het liberalisme tot haar wortels en verlicht Dr Kelder over deze stroming.

Thuiswerken is voor twintigers en dertigers een stuk vervelender dan voor oudere kantoorknechten. Wie thuis werkt is minder zichtbaar en kan op een cruciaal punt in zijn carrière ‘professioneel geïsoleerd’ raken. Hoogleraar sociologie Tanja van der Lippe licht toe.

Met prof. dr. Sweder van Wijnbergen, hoogleraar economie aan de UvA, ontgrendelt dr Kelder het koffertje. Tevens bespreken zij het Wopke-Wiebes-fonds. Van Wijnbergen is mild kritisch en zaagt de Haagse politici tot op de enkels af.

Eindelijk een links geluid in de Jortcast. Professor Rutger Claassen legt de economische maatregelen langs de filosofische meetlat.

Lente 2021, de tijd van het jaar wanneer uw mouw kan worden opgestroopt en die spuit er eindelijk in kan. Met daarin het langverwachte Covid-19-vaccin. Maar wie stopt het in de spuit, en wat kunnen we er precies van verwachten? Microbioloog dr. Rosanne Hertzberger verdiepte zich in de materie en geeft uitleg aan dr Kelder.

Dat vrouwen geen carrière maken ligt niet alleen aan glazen plafonds en kinderen baren: in haar proefschrift en in dr Kelder en Co legt Jeanne Martens uit wat vrouwen zélf kunnen doen.

Na zes maanden virus komt vanuit de wetenschap en de filosofie de roep om herbezinning op de wereld met corona. In wat voor samenleving willen we zitten op de lange termijn? FIlosoof dr. Ad Verbrugge deelt zijn visie.

Dr. Hidde Boersma publiceerde deze week 'MEER', een boek waarin hij samen met anderen een filosofie ontvouwt voor de
 moderne wereld waarin 'meer' zeker geen vies woord is.

Helaas pindakaas, geen structurele loonsverhoging voor de werknemers in de zorg. De roep om meer salaris, meer collega's en minder werkdruk klinkt niet alleen in de zorg, maar eigenlijk in de gehele publieke sector. Onderwijzers, agenten, iedereen klaagt. Hoe komt dit en wat is er aan te doen? Verwordt onze sociale sector tot het afvoerputje van de arbeidsmarkt?

... op een krokantje van liefde voor wetenschap en op smaak gebracht met een vleugje bevlogenheid, geserveerd door doctorsassistent Milou Brand. In deze aflevering: dr. Manon Julicher, dr. Coen van ’t Veer en dr. Tessa Cramer.

Onze biologische evolutie voltrekt zich veel minder snel dan onze culturele evolutie. Volgens evolutionair psycholoog is daardoor een grote mismatch ontstaan tussen wie we zijn en de wereld die we hebben gemaakt. Hij legt uit hoe het zit en welke gevolgen dat heeft.

Nederland heeft nog altijd grote moeite met grootstedelijke fenomenen, vindt planoloog prof. dr. Zef Hemel. Terwijl de grote stad wel degelijk ons voorland is. In deze aflevering ontvouwt hij zijn visie op de toekomst van de stad: groot, compact en vrouwelijk.

In Den Haag bleef het vrijwel stil nadat we het virus onder controle leken te hebben, begin juni. Maar laksheid groeit en het aantal geregistreerde besmettingen loopt op. Een gesprek met prof. dr. Arjen Boin over het overheidsbeleid en de politieke spagaat van een liberale premier.

De complimentjescultuur van ons, westerlingen, verdient kritische inspectie. Het kan een averechts effect hebben op het zelfvertrouwen van kinderen of juist leiden tot narcisten. Te gast is dr. Eddie Brummelman van de UvA.

Deze week werd in de Provence in Frankrijk begonnen met de bouw van een testreactor die op termijn kernfusie mogelijk moet maken. Wat is dat en (wanneer) gaat het werken? Prof. dr. Marco de Baar, chef van DIFFER en hoogleraar aan de TU Eindhoven, geeft uitleg.

Er zijn veel boeken geschreven over voetballegende Johan Cruijff. De man die met de bal zo begaafd was, wordt ook geroemd om zijn taalgebruik. Er wordt hem veel filosofische waarde toegedicht. Maar is dat wel terecht of zijn het de fans die de voetballer tot filosoof verheffen? Jort Kelder gaat in gesprek met emeritus professor Rob Siekmann, die een wetenschappelijk boek schreef over de voetballer en zijn uitspraken.

Het aantal insecten in Nederland daalt, net als het aantal soorten. De mensch heeft het evenwicht danig verstoord. Dr. Jetske de Boer pleit tegen een aangeharkt Nederland en vóór een rommelige natuur.

De 'eeuwig' bevroren grond op het Noordelijk halfrond is toch niet zo permanent. Het ontdooiingsproces is ingezet en niet meer te stoppen. Wat is er precies aan de hand? Aardwetenschapper dr. Jorien Vonk, die het gebied meerdere malen bezocht en onderzocht, legt uit.

Ze zijn er maar druk mee in Brussel, onderhandelingen over het EU-herstelfonds. Prematuur vindt hoogleraar monetaire economie prof. dr. Lex Hoogduin het. Het einde van de coronocrisis is nog niet in zicht en dus heeft nu al hakketakken over geld voor herstel geen zin. Ook lost het het grote schuldenprobleem van de EU niet op, beargumenteert hij in deze aflevering. Wat is wél wijsheid?

Het idee dat anderen het slecht met ons voor hebben zit in onze genen. Complottheorieën zijn dan ook van alle tijden, maar vooral van tijden met grote existentiële dreiging: entree Covid-19. Een goed gesprek met gedragswetenschapper dr. Jan-Willem van Prooijen over het waarom.

De enclave Srebrenica viel 25 jaar geleden.5 jaar geleden dat de enclave viel. Jort Kelder gaat in gesprek met dr. Erna Rijsdijk, die met een nieuw en uniek fotoproject probeert om een ander verhaal over de massamoord te vertellen. "Het was geen last minute genocide", zegt zij in dr Kelder en Co.