De Jortcast

Half mei sprak dr Kelder op het live NPO Podcast Event met drie van zijn favoriete gasten de grote onderwerpen van deze tijd, in quiz-vorm. Weet jij het beter dan de doct- en professoren van dienst? Met prof. dr. Iris Sommer, dr. Peter-Hein van Mulligen en dr. Jelle van Baardewijk.

We denken dat we de wetenschappelijke wereld wel zo’n beetje hebben uitgespeeld. Maar er schuilt zoveel creativiteit en ontspanning in het uitgangspunt van niét-weten. Prof. dr. ir. Tjerk Oosterkamp is hoogleraar Experimentele Natuurkunde te Leiden en legt uit wat we kunnen leren van de allerkleinste deeltjes in het universum.

Een vroegtijdige val van een kabinet levert de partij die de premier levert gemiddeld vijf procent electorale winst op. Dat zegt politicoloog dr. Mariken van der Velden in dr Kelder en Co tegen invallend presentator Rosanne Hertzberger, op de dag nadat het kabinet viel. En zo'n val kan nadelige effecten op de democratie als geheel. In gesprek met de universitair hoofddocent Politieke Communicatie over partij- en landsbelangen.

Deze week presenteert Rosanne Hertzberger en te gast zijn dr. Mariken van der Velden, verbonden aan de VU en is gespecialiseerd in politieke communicatie. Wat hebben we de afgelopen 24 uur aan communicatie gezien? De jonge dr. Marcello Aspria weet alles over medische patiendossiers en hoe die de afgelopen 15 jaar in de file stonden op de digitale snelweg. En hoe zit ons leven in elkaar? Dat kan (niet) verklaart worden door de kwantum mechanica dat bewijst dat een deeltje op twee plekken tegelijk kan zijn. Wat zegt dat over ons wereldbeeld en over ons omniversum? Met natuurkundige prof. dr. ir. Tjerk Oosterkamp van de Universiteit Leiden.

Volodymyr Zelensky, van clown naar president. Wie is deze man in dat olijfgroene shirt die ook ooit miljoenen Russen via romantische koemdies liet lachen? Hoe functioneert hij in deze oorlog en waarom lukt het hem zijn boodschap van verzet tegen Poetin wereldwijd te verspreiden en nieuwe wapens te krijgen? En lukt het hem de corruptie te bestrijden of is hij zelf onderdeel van belastingontduiking en omkoping? Wat is de kracht van Volodymyr Zelensky, juist nu ook de macht van Poetin verder lijkt te verzwakken? Te gast zijn journalist, oud-Ruslandcorrespondent (NRC) en schrijver van het boek 'Zelensky - de Oorlogspresident' (aanrader!) Steven Derix en prof. dr. Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Gemiddeld krijgen we steeds later en steeds minder kinderen. Evolutionair psycholoog Mark van Vugt legt uit hoe het komt. Dat is een complex probleem voor de maatschappij. Met Van Vugt en econoom prof. dr. Barbara Baarsma bespreekt dr Kelder hoe je mensen kan stimuleren elkaar eerder te bevruchten.

Een driftige baas met een kort lontje, dat is niet meer van deze tijd. Autoritair, ongepast of gewoon grensoverschrijdend in de ruime zin van het woord? De in allerijl gespecialiseerde onderzoeksbureautjesregistreren gretig al uw klachten over bazen die uit de band sprongen. Dennis Wiersma en een eerste Kamervoorzitter waren onlangs nog subject. Worden alle sociale verhoudingen daardoor nu veiliger, en wat is dat precies: veiligheid op de werkvloer? In gesprek met evolutionair psycholoog dr. Mark van Vugt.

Wil Nederland haar welvaart behouden, dan is migratie onmisbaar. Om de economie draaiende te houden in een vergrijzend arbeidslandschap kunnen we de extra handen goed gebruiken. Maar ongebreidelde instroom brengt de sociale cohesie in gevaar. De politiek handelt weinig voortvarend, maar gelukkig zijn daar denktanks als die van prof. dr. Barbara Baarsma die de feiten op een rij zetten en daar conclusies uit durven trekken. Klik hier (https://denkwerk.online/rapporten/migratie-als-motor-juni-2023/) voor het rapport van prof. dr. Baarsma en haar collega's.

Wat Rutte mee moet nemen uit Afrika Afgelopen week was Mark Rutte op migratietournee door Afrika. Maar welke deal zou hij eruit moeten slepen? Prof dr. Barbara Baarsma, econome en verbonden aan de UvA heeft met haar denktank een rapport geschreven over migratie in Nederland. Zonder nieuwe Nederlanders zal ons land vergrijzen en vastlopen. Maar wie moet hier dan wonen en kun je selecteren? En moeten we die vurig gewenste ‘groene groei’ wel willen? Morgen staan de actievoerders klaar bij Tata Steel, zij willen zogenaamde degrowth, volgens Baarsma onmogelijk en onhoudbaar. Morele vragen op de werkvloer Hoe bespreek je morele vraagstukken op de werkvloer? Denk dan bijvoorbeeld aan uiteenlopende onderwerpen zoals wat seksueel grensoverschrijdend gedrag is, maar ook of je wel of niet meewerkt aan dierproeven. Dit soort dilemma’s zijn niet altijd makkelijk bespreekbaar binnen een bedrijf waarin iedereen andere belangen heeft in een productieproces. Hoe pak je dat aan? Onze jonge dr. van dienst, Henriette Bout heeft daar jarenlang onderzoek naar gedaan bij Nyenrode en legt uit. De boze, witte man Er ligt een week van boze, witte (oude) politici achter ons. De een gooit het bijltje erbij neer en de ander doet nog een verwoede poging bovenop de rots te blijven zitten. Waarom gedragen die mannetjes zich zo? Waarom al dat geschreeuw en al die intimidatie? Volgens prof. dr. Mark van Vugt is dit gedrag te verklaren vanuit de evolutie. Maar belangrijker, is het af te leren? Of gaan de vrouwen dit gedrag ook overnemen? En nu we het toch over vrouwen hebben, een ander ding dat Mark ook heeft onderzocht samen met een groep internationale onderzoekers, waarom vrouwen tegenwoordig geen kinderen meer willen en wat dat betekent voor de wereldbevolking. Ook dat pogen we te bespreken.

In de nazit praten we met filosoof dr. Ad Verbrugge en seksuologe dr. Marieke Dewitte over BDSM en andere seks-gerelateerde zaken. BDS-wat?! Geen zorgen. Voor de nette mensen komen ook onderwerpen als monogame relaties in de 'ik'-maatschappij, de oude Grieken en de maatschappelijke imact van seksuele frustratie aan bod.

Jongeren beginnen later aan seks, het is niet al te best gesteld met ons zelfbeeld en over een aantal jaar hebben we evenveel singles in Nederland als stelletjes. Dat kan natuurlijk allemaal, maar wat betekent dat voor onze seksualiteit? Doen we het nog wel met elkaar? En wie geniet er meer van? De single of het echtpaar dat al 25 jaar huis, haard en bed deelt? Seksuologe dr. Marieke Dewitte van Maastricht University doet onderzoek naar hechtenis en seksuele opwinding. Ze legt uit en geeft ook nog wat tips. Altijd handig.

‘De geschiedenis is ten einde’ concludeerde de socioloog Fukuyama in de jaren ‘90 in zijn gelijknamige boek. Little did he know dat één generatie na de ineenstorting van de communistische wereld nu, een paar decennia later, ook de liberaalkapitalistische orde in haar voegen zou kragen. Althans, dat constateert filosoof dr. Ad Verbrugge in zijn nieuwe boek De Gezagscrisis. Het werd een extra lange Jortcast, waarin dr. Verbrugge uitlegt hoe bij de overheid deugdelijkheid en rechtvaardigheid door de jaren heen steeds meer plaats maakten voor marktachtige systemen, met een toeslagenaffaires en andere crises van dien. Luisteren: - Jortcast nummer 256 over de coronamaatregelen met filosoof dr. Ad Verbrugge - Jortcast nummer 539, 540 en 541 over het politieke jaar 2022 met wijlen emeritus hoogleraar politieke theorie prof. dr. Meindert Fennema, universitair hoofddocent politieke communicatie dr. Mariken van der Velden en hoogleraar staatsrecht prof. dr. Wim Voermans. Lezen: - Essay 'De gezagscrisis' van Ad Verbrugge - 'Staat van verwarring: Het offer van liefde' van Ad Verbrugge - Artikel van The Sunday Times : https://www.thetimes.co.uk/article/inside-wuhan-lab-covid-pandemic-china-america-qhjwwwvm0 Artikel van The Wall Street Journal: https://www.wsj.com/articles/u-s-funded-scientist-among-three-chinese-researchers-who-fell-ill-amid-early-covid-19-outbreak-3f919567

We hebben er weer een crisis bij! Hoe leuk is dat?! ‘De geschiedenis is ten einde’ concludeerde de socioloog Fukuyama in de jaren ‘90 in zijn gelijknamige boek. Little did he know dat één generatie na de ineenstorting van de communistische wereld nu, een paar decennia later, ook de liberaalkapitalistische orde in haar voegen zou kragen. Althans, dat constateert filosoof dr. Ad Verbrugge in zijn nieuwe boek De Gezagscrisis. In dr Kelder en Co legt hij uit hoe de overheid deugdelijkheid en rechtvaardigheid door de jaren heen steeds meer plaats maakten voor marktachtige systemen, met een toeslagenaffaires en andere crises van dien. Het geheim van de hamstrings De topsport wordt sinds jaar en dag geteisterd door sportblessures en dat moet afgelopen zijn. Niet zelden is overbelasting de oorzaak van een blessure. Waarom zijn onze meetmethoden van spierbelasting middeleeuws en weten we er nog altijd te weinig van? Jonge doctor Erik Wilmes brengt daar verandering. Voor zijn promotie-onderzoek verwerkte hij kleine beweegsensoren in de kleding van topsporters, om de bewegingen van lichaamsdelen nauwkeurig te kunnen meten. In dr Kelder en Co deelt hij zijn conclusies. Seks in tijden van toenemende singles, doen we het nog wel?! Over een aantal jaren hebben we evenveel singles in Nederland als stelletjes. Dat kan natuurlijk allemaal, maar wat betekent dat voor onze seksualiteit, doen we het nog wel met elkaar en genieten we er dan net zo veel van als het echtpaar dat al 25 jaar huis, haard en bed deelt? Seksuologe dr. Marieke Dewitte van Maastricht University doet onderzoek naar hechtenis en seksuele opwinding. Ze legt uit en geeft ook nog wat tips. Altijd handig.

Wat weten we nu allemaal over de oorlog in Oekraïne? In de nazit bespreekt dr Kelder alles met brigadegeneraal Han Bouwmeester waar ze in de live uitzending niet aan toe kwamen.

Haat op politici, mede mogelijke gemaakt door sociale media. Veel Tweede Kamerleden hebben er last van, zegt dr. Liza Mügge, met name vrouwen, en dat kan er in resulteren dat ze zich niet langer kandidaat stellen voor een carrière als politicus.

Er zijn internationaal weinig afspraken over gemaakt, maar feit is dat de markt van private legers groeit. Veel in het nieuws momenteel is de Wagner Group, het zogenaamde elite-leger van de Russen. Wie zijn die mensen, wat hebben we te vrezen van leider Prigozjin en wat is nu precies hun verhouding met het Kremlin? In gesprek met brigadegeneraal dr. Han Bouwmeester van de Nederlandse Defensie Academie.

Een gebedsgenezeres die claimt autisme, adhd en nog zo wat kwalen te kunnen uitdrijven. Gevolg: kotsende kindjes, dus kan dat zo maar? D66-Kamerlid Rens Raemakers vindt van niet. Verder hebben we het over de haat die vrouwen in de politiek treft met Liza Mügge, en schuift brigadegeneraal dr. Han Bouwmeester aan om ons bij te praten over de oorlog en die prive-legers die daar te keer gaan.

Als je klimaatzaken kan voeren op basis van mensenrechten, valt er dan niet nog veel meer (aan) te klagen? In de nazit bespreekt dr Kelder de mogelijkheden van het sewen van smartphone-dealers en meer.

Als het aan onderzoeker dr. Levi van Dam (UvA) ligt, gaan alle jongeren met PTSS aan de MDMA. Werd er vroeger in de jaren '60 en '70 nog wild geëxperimenteerd met partydrugs in de psychiatrie, tegenwoordig is dat uit den boze. Zonde, vindt deze orthopedagoog, want stimulerende middelen hebben zo veel meer te bieden dan die impuls om de hele nacht te hakken en housen.

Aan de vooravond van Shell’s hoger beroep in de ‘klimaatzaak van de eeuw’ vraagt dr Kelder zich af: kunnen wij in een wereld waar overheid en bedrijfsleven het af laten weten, dan op de rechter vertrouwen voor het tegengaan van klimaatverandering? Mr. dr. Tim Bleeker doceert milieuaansprakelijkheidsrecht aan de Vrije Universiteit en ziet zijn vakgebied groeien en groeien.

Het klimaat redden is nu aan de rechters Aan de vooravond van Shell’s hoger beroep in de ‘klimaatzaak van de eeuw’ en in een tijd waar voor het eerst een bank voor het gerecht wordt gesleept (te weten: BNP Paribas) vraagt dr Kelder zich af: kunnen wij in een wereld waar overheid en bedrijfsleven het af laten weten, dan op de rechter vertrouwen voor het tegengaan van klimaatverandering? Mr. dr. Tim Bleeker doceert milieuaansprakelijkheidsrecht aan de Vrije Universiteit en ziet zijn vakgebied groeien en groeien. Straks is de klimaatjurist niet meer weg te denken uit de wereld - als die er nog is, tenminste. De belangen van de designerbaby’s Nu we toch echt zelf de wensbaby kunnen creëren die we willen, in een reageerbuis, rijst de vraag: hoe zit het met de belangen van dat kind, dat nog niet bestaat? Want wie bepaalt of je een leven mag opzadelen met slechts één genetische ouder? Of juist drie? En als het dan in het belang van het kind is om niet te bestaan, wordt dan niet het kind de noodzakelijke eigenschap (namelijk ‘bestaan’ in de toekomst) ontnomen om belangen te hebben? Dr. Lisette ten Haaf is jurist en expert in de biotechnologie en bedacht een nieuwe benadering van dit paradoxale probleem. Drugs tegen depressie Als het aan de onderzoeker dr. Levi van Dam (UvA) ligt, gaan alle jongeren met PTSS aan de MDMA. Werd er vroeger in de jaren '60 en '70 nog wild geëxperimenteerd met partydrugs in de psychiatrie, tegenwoordig is dat uit den boze. Zonde, vindt deze orthopedagoog, want psychedelica hebben zo veel meer te bieden dan die impuls om de hele nacht te hakken en housen. Je kunt je er ook blijkbaar gelukkiger door voelen, blijkt uit onderzoek en dan op een ander niveau dan iedereen in de club maar willen knuffelen. Samen met voormalig dancefeest-ondernemers Duncan Stutterheim en Wouter Tavecchio (onder de naam Make MDMA Medicine (https://makemdmamedicine.nl/#research)) poogt hij Nederland de voortrekkersrol te geven waar onderzoek van psychische hulp met MDMA aan jongeren plaats zal vinden. Zeg maar, verruim je geest op een positieve manier.

De Europese Unie is een zegen, voor ons en voor de wereld. Dat concludeert prof. dr. Maarten van Rossem na de live uitzending in een gesprek met politiek filosoof prof. dr. Govert Buijs en econoom prof. dr. Steven Brakman.

De onderklasse voelt zich achtergesteld.. Maar wat is er te doen om ze tevreden te stellen? Politiek filosoof prof. dr. Govert Buijs over het belang van Europese eenheid in een globaliserende wereld, en vervangend presentator prof. dr. Maarten van Rossem over populistische erupties, een gevolg van verstandig beleid dat leidt tot een soort kortsluiting met grote delen van het electoraat. Ook te horen in deze aflevering in prof. dr. Steven Brakman, hoogleraar Internationale economie. Verstandig beleid leidt tot een soort kortsluiting met grote delen van het electoraat. Zo groot, dat het beleid zelf bedreigd wordt door de gevolgen van het beleid.

Een primeur voor het programma: de presentatie is in handen van een echte professor, bij gebrek aan de u bekende verslaggever. Prof. dr. Maarten van Rossem gaat in deze aflevering in gesprek met prof. dr. Steven Brakman, hoogleraar Internationale Economie aan de RuG. Doen wij het echt zo goed? Brakman vertelt hoe de Nederlandse economie zich na de oorlog ontwikkeld heeft en richt zijn oog op de toekomst. Wat blijkt: het Nederlands bedrijfsleven blinkt uit in bijzaken en ja, er zijn grote uitdagingen.

Omdat vaste presentator dr Kelder schoenen aan het passen is in Italië, neemt zaterdag een echte doctor de honneurs waar. Prof. dr. Maarten van Rossem geeft leiding aan de gesprekken. Hollands welvaren aan het wegvaren? Nederland was ooit het land van onder meer de grote gasbel, het gefortuneerde Unilever en het puissant rijke Shell. Nu hebben we bijvoorbeeld het florerende Veldhoven. Wordt ASML de levensader van Nederland, zorgen allerhande geopolitieke ontwikkelingen ervoor dat ons rijke landje alle zeilen economisch moet bijzetten en wat is de rol van Nederland op het internationale speelveld? Hoogleraar internationale economie, prof. dr. Steven Brakman (RUG) vertelt hoe de Nederlandse economie zich na de oorlog ontwikkeld heeft en richt zijn oog ook op de toekomst. De gans is het nieuwe stikstof voor de boer Stikstof, D66, Frans Timmermans, Christianne van der Wal. De boeren zijn de laatste jaren geconfronteerd met ontwikkelingen die hen niet zinden. Tot overmaat van ramp brengt onze jonge doctor een ander probleem voor agrariërs aan het licht. De grazende gans. Jonge doctor (bijna dan) Nelleke Buitendijk hoopt aankomende week te promoveren aan de Universiteit van Amsterdam. Haar proefschrift gaat over ganzen die oogsten verpesten. Ideale ideologie Politiek filosoof prof. dr. Govert Buijs, die verbonden is aan de Vrije Universiteit, vertelt welke ideologieën er na de Tweede Wereldoorlog rondwaarden in Nederland. Vervolgens probeert hij te schetsen wat die ideologieën betekenden voor het denken over bijvoorbeeld politiek en economie. Wat zorgde voor Europese eenheid en is die eenheid nu aan het afbrokkelen? Binnenkort verschijnt er ook een boek dat Buijs samen met oud-premier Jan Peter Balkenende heeft geschreven. Dit boek gaat over de toekomst van de Europese markteconomie. Dus ook met Buijs wordt er in de glazen bol gekeken.

Een academisch kwartiertje met voedingsdeskundige prof. dr. Jaap Seidell en historicus prof. dr. Ulbe Bosma over hoe de voedingsindustrie bepaalt wat we kopen.

We gebruiken het elke dag en eten er 40 kg van per jaar: suiker. Maar waarom willen we alles tegenwoordig zo zoet? Hoe is dat gegroeid en hoe krachtig is die suikerlobby? Prof. dr. Ulbe Bosma van het IISG heeft er een boek over geschreven getiteld 'The World of Sugar: How the Sweet Stuff Transformed Our Politics, Health, and Environment over 2,000 Years'.

We worden allemaal dikker, ondanks ons toegenomen bezoek aan de sportschool en onze gezond-eterij. Prof. dr. Jaap Seidell (VU Amsterdam) is dé voedingsdeskundige van Nederland en legt uit waarom de wereldbevolking in omvang toeneemt. Aanleiding voor dit gesprek was de column van Jort in het FD en de reacties daarop, want hoe groot is de rol van genen en omgeving op ongezonde gewichtstoename? (hier gratis te lezen) https://fd.nl/opinie/1474673/de-spekpandemie-kost-vet-veel-geld

In deze uitzending voor een van de grootste problemen van deze tijd (een waar je niks over mag zeggen want kwetsend): vet. De wereld is te dik, we bewegen te weinig, we vreten te veel en vooral te ongezond. In een ijdele poging het tij te keren nodigt dr Kelder een hoogleraar Voeding en Gezondheid uit, geflankeerd door een suikerprofessor die weet hoe het zoete goedje politiek, omgeving en gezondheid drastisch veranderde over een tijdsspanne van tweeduizend jaar.

Een aanzienlijk deel van ons leven zijn we aan het werk, en dat maakt werkgeluk een niet te onderschatten factor voor onze totale geluksgevoel. Wat maakt ons gelukkig op werk, en hoe is dat aan het veranderen? Een academisch kwartiertje napraten met prof. dr. Meike Bartels en prof. dr. Mark Levels.

Het is niet eenieder gegeven gelukkig te worden: je moet je genen een beetje mee hebben. Maar ook omgevingsfactoren spelen een rol. En ja, een opgewekt en symmetrisch gezicht helpt ook. In gesprek met prof. dr. Meike Bartels over hoe je ondanks alles wat al voor je bepaald is, toch nog een beetje gelukkig kan wordt. Want wees eerlijk, dat is toch het hoogste doel in het menselijk leven?

Banenveranderend, -vernietigen én -creëren. De invloed van robotisering op onze banen is groot, en de overheid doet te weinig aan voorbereiding daarop. In gesprek met prof. dr. Mark Levels licht toe.

Nu echt het einde van het werkende leven dankzij nieuwe robots? Tips om gelukkig te worden en te blijven. En de een zijn dood is de historicus zijn brood. Tot slot bellen we met een Tweede Kamerlid over Turkmenistan. Stop met werken! Nu Chat GPT op bijna elke thuis pc is geïnstalleerd, gaan we dan nu echt stoppen met het zware denkwerk? En wanneer wordt de fysieke arbeid overbodig? Naast Elon Musk en Bill Gates waarschuwt ook onze prof. dr. Mark Levels van de Universiteit Maastricht voor de grote gevolgen van robotisering. Help, professor, nooit meer werken, is dat leuk? En hoe moeten we onze maatschappij inrichten? Geluk zit in hele kleine dingen We leven in een maatschappij waar geluk voor iedereen bereikbaar lijkt te zijn. Doe de juiste mindfulness cursus of laat de juiste operatie uitvoeren en je kunt baden in endorfine. Maar werkt het wel zo? Is dat gelukzalige moment of liever nog, langere periode haalbaar voor iedereen? Heb je soms gewoon genetisch domme pech dat vrolijkheid en tevredenheid nauwelijks in je leven ontspruiten? Geluksprofessor Meike Bartels van de VU te Amsterdam kan je uitleggen hoe iedereen toch gratis geluk kan vinden. Dood aan de Amsterdamse grachten Tegenwoordig denken we in kloven, van regio tot platteland en van hypergezond tot morbide obese. En die scheidslijnen kunnen dan ook nog in kaart worden gebracht. Maar hoe zat dat vroeger, in de 19e eeuw? Was die sociale kaart ook zo helder en duidelijk? Jonge dr. Owen Lammertink deed onderzoek naar de doodsoorzaken van de bewoners van Amsterdam in die periode. De conclusies die daaruit getrokken kunnen worden, zullen je verbazen….

Dr Kelder gaat verder waar hij gebleven was met de premier. Aan bod: de dwarsigheid van Bolkestein, het stoïcisme van Thatcher en president Lyndon B. Johnson, over wie de meningen verdeeld waren, en meer. Videomateriaal: Helmut Schmidt versus Helmut Kohl, 1980 (https://youtu.be/IXfdciNyLmE?t=1251) Angela Merkel over excuses voor omgang met Poetin, 2023 (https://www.ardmediathek.de/video/ttt-titel-thesen-temperamente/altkanzlerin-angela-merkel-zu-besuch-auf-der-leipziger-buchmesse/das-erste/Y3JpZDovL21kci5kZS9iZWl0cmFnL2Ntcy8xZWYzMGMxNS1iYzZjLTQ3ZWUtYTMxNy1hZGRiYjc3OWVkZWU) Margareth Thatcher over de Brighton Bombing, 1984 (https://www.youtube.com/watch?v=Pw1qKy97VT0&t=2s) Frits Bolkestein in gesprek met Paul Rosenmöller, 2004 (https://youtu.be/Frbk0fPPkSI?t=1290) Jessica Ardern kondigt haar vertrek aan, 2023 (https://www.youtube.com/watch?v=TBrmC7-tSVQ) LBJ, documentaire over Lyndon B. Johnson (https://www.youtube.com/watch?v=Cm2UW624YWY)

Alles is politiek, maar is politiek ook alles? Deze Jortcast gaat minder over alledaagse Haagse malheur, haperende coalitieakkoorden en ontevreden landgenoten, alswel over het ambacht van politicus. Word je daarvoor geboren, of valt 't te leren? Drs. M. Rutte, over het premier worden, zijn, en het vooralsnog dertien jaar lang blijven. Videomateriaal: Speech van Winston Churchill in Den Haag, 1948 (https://www.facebook.com/beeldengeluid/videos/toespraak-van-churchill-op-het-congres-van-den-haag-1948/10153502898386688/) Ruud Lubbers in debat met Wim Kok, 1989 (https://www.youtube.com/watch?v=12lYZ7DYSws&t=461s)

Boven de partijen, vastberaden, onverstoorbaar, simpel ingetogen en principieel principeloos. Dat zijn de kenmerken van een polderpremier met zitvlees. Maar is er ook zoiets als een houdbaarheidsdatum? Met prof. dr. Wim Voermans, hoogleraar Staats- en bestuursrecht, preludeert dr Kelder op het gesprek dat hij zal hebben met drs. M. Rutte. Ze bespreken voorgangers als Balkenende en Colijn, de constitutie en dissen Kamer-anekdotes op. Het boek van prof. dr. Wim Voermans: 'Onze constitutie: de geschreven en ongeschreven regels van het Nederlandse staatsbestel' (https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2023/03/wim-voermans-brengt-nieuw-boek-uit-onze-constitutie-de-geschreven-en-ongeschreven-regels-van-het-nederlandse-staatsbestel)

Wanneer zal de lijn van ons positieve humeur weer stijgen ? Komt er een einde aan de discussie over polarisatie en verdeeldheid van stad en platteland? Dr Kelder vraagt het de professoren Marcel Canoy en Will Tiemeijer in dit academisch kwartiertje. De 15 minuten die we niet willen verkwanselen aan te laat komen of de tas uitpakken van de studieboeken in de collegezaal, maar aan oplossingen.

Bier zuipen, zwaaien naar Zijne Majesteit en Zelensky weren van ónze Dodenherdenking, is dat het enige wat we nog samen kunnen in ons verdeelde land? Ofwel: wie zijn wij, wat bindt ons, en hebben wij in ons land nog een gemeenschappelijke toekomst? Een gesprek met prof. dr. Will Tiemeijer over zijn essay 'Project Nederland' en binding met de natie. Project Nederland: link (https://www.wrr.nl/publicaties/verkenningen/2021/02/04/project-nederland-van-feitelijke-naar-gewenste-nationale-identiteit)

In het begin werkte het goed, maar vele jaren, toeslagen, regels, fraudemaatregelen en aanpassingen later is de bedrading van onze welvaartsstaat zó complex geworden dat het voor veel kwetsbaren moeilijk is om hulp te krijgen. Een basisinkomen zorgt dat we bevrijd worden van het ingewikkelde toeslagensysteem, denkt prof. dr. Marcel Canoy.

Basisinkomen Toeslagen aanvragen, toeslagen terugbetalen, toeslagen toch rechtmatig verkregen blijven te hebben, toeslagen en compensatie aanvragen. Wie snapt het nog? Schaf alles af en voer een basisinkomen in. Het kan - zeggen ze. In gesprek met prof. dr. Marcel Canoy over een gulle overheid. Een duwtje in de goede richting De mens wordt een rationeel wezen geacht, maar in de praktijk blijken we niet altijd slimme keuzes te maken. In zijn proefschrift legt dr. Tom Bouwman uit hoe nudging kan bijdragen aan het beschermen van consumenten bijvoorbeeld bij het doen van aankopen, zonder afbreuk te doen aan hun autonomie. Je moet het allemaal immers helemaal zelf weten. Échte Nederlanders Koningsdag zit erop en mocht dat als jaarlijkse dosis Nederlandsheid niet afdoende zijn, kunt u zich vast verheugen op Dodenherdenking en Bevrijdingsdag. Broodnodig voor ons verdeelde land! Tenzij u juist walgt van alles wat nationale identiteit ademt, dat vulgaire construct dat slechts uitsluiting en discriminatie bewerkstelligt. Prof. dr. Will Tiemeijer uit waarom mensen behoefte hebben aan een gezamenlijk verhaal, en hoe we dat verhaal vorm zouden kunnen geven.

Vrienden en vijandschappen voor het leven ontstaan vaak op de middelbare school, en dat is het snijvlak van vriendschapsexpert prof. Dr. Beate Völker en dr. Marieke Smulders, die promoveerde op elitevorming op de katholieke jongensinternaten in Nijmegen, waar een politiek kopstukken als Hans van Mierlo zijn jeugd doorbracht.

Liefde is uit, vriendschap is in. Althans, als we de culturele scene moeten geloven: er valt opvallend veel te lezen en zien over vrienden. Dr Kelder legt het voor aan Beate Völker en vraagt meteen op wat voor vrienden we vallen, en wat vriendschap in deze tijden betekent.

Het in november gelanceerde ChatGPT van het bedrijf OpenAI maakte de snelste gebruikersgroei ooit door. De AI-tool is ongekend populair, maar er is ook reden tot zorg. Zo deed een bot zich op social mediaplatform Snapchat zich voor als mens. Er is in algemene zin een gebrek aan transparantie, en dat is een probleem, legt prof. dr. José van Dijck uit.

Chatten met Chat GPT, slim of best dom? Alle kinderen en pubers hebben de hele week gechat met de nieuwe bot van Snapchat, een app die door meer dan 4 miljoen Nederlanders wordt gebruikt. De bot deed geloven dat het een echt persoon was en gaf menselijke antwoorden, inclusief geflirt. Voor de iets oudere generatie, de studenten, is Chat GPT al helemaal ingeburgerd om de scripties en werkstukken te schrijven. Wat doet met ons brein en hoe betrouwbaar is al deze makkelijk leesbare informatie die we in een seconde krijgen voorgeschoteld? We vragen het prof. dr. José van Dijck, de deskundige in Nederland op het gebied van technologie, onderwijs en media, verbonden aan de UU. Echte vrienden.. Vriendschap wordt in een tijd met een groeiend aantal singles steeds belangrijker. Het is ook makkelijker om iemand te ontmoeten, we zijn én met meer mensen én je kunt makkelijk een online match vinden. Maar toch voelen we ons eenzamer dan een paar jaar geleden. Wat heb je aan vrienden en wanneer zijn ze echt? Is daar wetenschappelijke consensus over? En heb je de meeste hechte vriendschap met de mensen die je het langst kent? Kunnen mannen en vrouwen onderling even goede vrienden zijn? Kunnen we nog wel vriendschappen sluiten nu we ons verstoppen achter de telefoon? We praten erover met sociologe prof. dr. Beate Völker, van de UU. De elite, dat ben jij, katholiek jongetje van het internaat Een uitzending met alleen maar vrouwen en dan bespreken we een onderwerp dat alleen maar over mannen gaat, namelijk de elitevorming op de katholieke jongensinternaten in Nijmegen. Een politiek kopstuk als Hans van Mierlo heeft er ook zijn jeugd doorgebracht en zo nog meer mensen die later tot de bovenlaag van Nederland behoorden. Hoe wordt je gevormd als je tot je 18e nauwelijks contact hebt met je ouders, veel moet bidden en sporten (over de rest zwijgen we) en stevig aan het huiswerk moet? Onze jonge dr. Marieke Smulders heeft er maar liefst 17 jaar onderzoek naar gedaan aan de Radboud Universiteit te Nijmegen,

Napraten met sociaalpsycholoog Aart Bontekoning en ecomodernist Hidde Boersma, over de nieuwe ruimdenkende, generatie die het op veel plekken steeds meer voor het zeggen krijgt. Zonder dat ze de baas spelen, uiteraard.

Na de komst van millennials betreedt nu Gen-Z de werkvloer. Sociaalpsycholoog Aart Bontekoning bestudeert leeftijdsgroepen en hun gedrag, en weet alles over de nieuwe generatie kantoorknuppels. Wat kenmerkt hen, wat zijn hun idealen en natuurlijk: waar krijgen ze nu écht energie van?

De wereldbevolking dijt uit, de vraag naar voedsel neemt toe maar de ruimte voor landbouw neemt af. Als we doorboeren op de huidige manier dan zijn we dom bezig. Hoog tijd voor een intelligent geluid, ditmaal afkomstig van ecomodernist dr. Hidde Boersma. Dr. Boersma's film 'Paved Paradise' draait op moment van schrijven in meerdere bioscopen. Zijn film 'Well Fed' is te bekijken via [link].

Generatie Z - lekker, leuk en easy? Millennials jong? Time to really move over, want de nieuwste generatie Z start nu ook op de werkvloer en brengt gelijk een andere atmosfeer - veel minder hiërarchie en veel meer vrolijkheid. En dat terwijl ze zo weinig hoop hebben op een eigen huis of zelfs pensioen. Hoe doen ze dat? We vragen het de generatie expert dr. Aart Bontekoning. Vers eten uit een fabriek, dat is wat we willen Voor wie dacht dat er geen ruimte meer is voor de boeren, nou, die blijkt er in ons postzegel landje zeker wel te zijn. Als het aan ecomodernist dr. Hidde Boersma ligt, kunnen alle agrariërs de laarzen aanhouden en meteen beginnen in de nieuwe fabriek. Ja, u leest het goed: de toekomst van ons voedsel is niet biologisch, onder de zon en dicht bij wuivende bomen gegroeid, maar keihard geteeld in een raamloos laboratorium en in de fabriek. Dan houden we ruimte over voor bossen vol dassen, herten en wolven. Of wacht, nee, dat is weer een andere discussie… Even lekker sporten tijdens de chemo Je moet er maar puf voor hebben, maar het schijnt toch echt handig en verstandig te zijn om tijdens de behandeling tegen kanker al te sporten. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van onze jonge dr. van dienst, Gabriela van der Schoot. Steeds meer mensen ontdekken dat ze kanker hebben en krijgen chemotherapie. Is een extra rondje op de hometrainer dan wel zo verstandig? Moet je het bij een beetje extra houden, of je krachten sparen en na de behandeling volle kracht vooruit? En kun je ook te veel sporten?

Dat machtsverhoudingen in de wereld verschuiven, betekent niet dat we acute dreiging uit China hoeven te voelen. In de nazit stelt dr Kelder aan dr. Friso Stevens de hamvraag: is er een nieuwe wereldoorlog aanstaande? De parallellen met 1913 vallen volgens Stevens wel degelijk te trekken. Een cursusje Chinees voor gevorderden. ----- Lijst met namen (toelichting van dr. Friso Stevens) Deng Xiaoping: de tweede 'paramount leader' (de de facto dominante leider nadat hij de interne partij struggle won van de door Mao's benoemde opvolger, Hua Guofeng -- eind jaren 70 tot midden jaren 90). Li Peng: conservatieve hardliner die premier was en de opdracht van Deng uitvoer om de protesten op het Plein van de Hemelse Vrede neer te slaan. Jiang Zemin: sociaal-conservatief en partij loyalist. Werd na de Tiananmen Square Massacre haastig benoemd als opvolger van de sociaal-liberale algemeen secretaris Zao Ziyang (die samen met Wen Jiabao naar de studenten op het plein ging om ze tot een compromis te brengen). Het zijn Jiang and Li geweest die beslissend zijn geweest in het in het 17e Staand Committee van het Politburo (2007-2012) brengen van conservatieven, waaronder Xi Jinping and Zhou Yonkang. Assertief nationalisme in het buitenland beleid is de andere kant van diezelfde conservatieve munt. Zeng Qinghong -- zat in het Politburo en lange tijd op het Organisatie Departement, dat verantwoordelijk is voor de benoemingen van het Centraal Commiteé (200+ leden, waar de 7 leden van het Staand Commiteé en de overige 18 leden van het Politburo ook deel van uitmaken). Hij was liberal-leaning maar ook de rechterhand van Jiang. Met andere woorden: het pad naar Chinese assertiviteit, dat startte in 2009-2010 toen Hu Jintao en zijn rechterhand Wen Jiabao samen met Xi Jinping en Zhou Yongkang in het hoogste beslisorgaan van het land zaten, de Staand Commiteé van het Politburo.

Volgens dr. Friso Stevens zijn de zorgen over de vermeende wereldheerschappij van China lichtelijk overtrokken. Eind vorige maand promoveerde de jonge doctor op de opkomst van Xi Jinping en diens assertiviteit. Westerse media reduceren China's buitenlandstrategie vaak tot een prestigeproject van de leider - ten onrechte, meent Stevens. Link programma 'Langs de Nieuwe Zijderoute' : https://www.npostart.nl/langs-de-nieuwe-zijderoute/VPWON_1305647