De Jortcast

We worden allemaal dikker, ondanks ons toegenomen bezoek aan de sportschool en onze gezond-eterij. Prof. dr. Jaap Seidell (VU Amsterdam) is dé voedingsdeskundige van Nederland en legt uit waarom de wereldbevolking in omvang toeneemt. Aanleiding voor dit gesprek was de column van Jort in het FD en de reacties daarop, want hoe groot is de rol van genen en omgeving op ongezonde gewichtstoename? (hier gratis te lezen) https://fd.nl/opinie/1474673/de-spekpandemie-kost-vet-veel-geld

In deze uitzending voor een van de grootste problemen van deze tijd (een waar je niks over mag zeggen want kwetsend): vet. De wereld is te dik, we bewegen te weinig, we vreten te veel en vooral te ongezond. In een ijdele poging het tij te keren nodigt dr Kelder een hoogleraar Voeding en Gezondheid uit, geflankeerd door een suikerprofessor die weet hoe het zoete goedje politiek, omgeving en gezondheid drastisch veranderde over een tijdsspanne van tweeduizend jaar.

Een aanzienlijk deel van ons leven zijn we aan het werk, en dat maakt werkgeluk een niet te onderschatten factor voor onze totale geluksgevoel. Wat maakt ons gelukkig op werk, en hoe is dat aan het veranderen? Een academisch kwartiertje napraten met prof. dr. Meike Bartels en prof. dr. Mark Levels.

Het is niet eenieder gegeven gelukkig te worden: je moet je genen een beetje mee hebben. Maar ook omgevingsfactoren spelen een rol. En ja, een opgewekt en symmetrisch gezicht helpt ook. In gesprek met prof. dr. Meike Bartels over hoe je ondanks alles wat al voor je bepaald is, toch nog een beetje gelukkig kan wordt. Want wees eerlijk, dat is toch het hoogste doel in het menselijk leven?

Banenveranderend, -vernietigen én -creëren. De invloed van robotisering op onze banen is groot, en de overheid doet te weinig aan voorbereiding daarop. In gesprek met prof. dr. Mark Levels licht toe.

Nu echt het einde van het werkende leven dankzij nieuwe robots? Tips om gelukkig te worden en te blijven. En de een zijn dood is de historicus zijn brood. Tot slot bellen we met een Tweede Kamerlid over Turkmenistan. Stop met werken! Nu Chat GPT op bijna elke thuis pc is geïnstalleerd, gaan we dan nu echt stoppen met het zware denkwerk? En wanneer wordt de fysieke arbeid overbodig? Naast Elon Musk en Bill Gates waarschuwt ook onze prof. dr. Mark Levels van de Universiteit Maastricht voor de grote gevolgen van robotisering. Help, professor, nooit meer werken, is dat leuk? En hoe moeten we onze maatschappij inrichten? Geluk zit in hele kleine dingen We leven in een maatschappij waar geluk voor iedereen bereikbaar lijkt te zijn. Doe de juiste mindfulness cursus of laat de juiste operatie uitvoeren en je kunt baden in endorfine. Maar werkt het wel zo? Is dat gelukzalige moment of liever nog, langere periode haalbaar voor iedereen? Heb je soms gewoon genetisch domme pech dat vrolijkheid en tevredenheid nauwelijks in je leven ontspruiten? Geluksprofessor Meike Bartels van de VU te Amsterdam kan je uitleggen hoe iedereen toch gratis geluk kan vinden. Dood aan de Amsterdamse grachten Tegenwoordig denken we in kloven, van regio tot platteland en van hypergezond tot morbide obese. En die scheidslijnen kunnen dan ook nog in kaart worden gebracht. Maar hoe zat dat vroeger, in de 19e eeuw? Was die sociale kaart ook zo helder en duidelijk? Jonge dr. Owen Lammertink deed onderzoek naar de doodsoorzaken van de bewoners van Amsterdam in die periode. De conclusies die daaruit getrokken kunnen worden, zullen je verbazen….

Dr Kelder gaat verder waar hij gebleven was met de premier. Aan bod: de dwarsigheid van Bolkestein, het stoïcisme van Thatcher en president Lyndon B. Johnson, over wie de meningen verdeeld waren, en meer. Videomateriaal: Helmut Schmidt versus Helmut Kohl, 1980 (https://youtu.be/IXfdciNyLmE?t=1251) Angela Merkel over excuses voor omgang met Poetin, 2023 (https://www.ardmediathek.de/video/ttt-titel-thesen-temperamente/altkanzlerin-angela-merkel-zu-besuch-auf-der-leipziger-buchmesse/das-erste/Y3JpZDovL21kci5kZS9iZWl0cmFnL2Ntcy8xZWYzMGMxNS1iYzZjLTQ3ZWUtYTMxNy1hZGRiYjc3OWVkZWU) Margareth Thatcher over de Brighton Bombing, 1984 (https://www.youtube.com/watch?v=Pw1qKy97VT0&t=2s) Frits Bolkestein in gesprek met Paul Rosenmöller, 2004 (https://youtu.be/Frbk0fPPkSI?t=1290) Jessica Ardern kondigt haar vertrek aan, 2023 (https://www.youtube.com/watch?v=TBrmC7-tSVQ) LBJ, documentaire over Lyndon B. Johnson (https://www.youtube.com/watch?v=Cm2UW624YWY)

Alles is politiek, maar is politiek ook alles? Deze Jortcast gaat minder over alledaagse Haagse malheur, haperende coalitieakkoorden en ontevreden landgenoten, alswel over het ambacht van politicus. Word je daarvoor geboren, of valt 't te leren? Drs. M. Rutte, over het premier worden, zijn, en het vooralsnog dertien jaar lang blijven. Videomateriaal: Speech van Winston Churchill in Den Haag, 1948 (https://www.facebook.com/beeldengeluid/videos/toespraak-van-churchill-op-het-congres-van-den-haag-1948/10153502898386688/) Ruud Lubbers in debat met Wim Kok, 1989 (https://www.youtube.com/watch?v=12lYZ7DYSws&t=461s)

Boven de partijen, vastberaden, onverstoorbaar, simpel ingetogen en principieel principeloos. Dat zijn de kenmerken van een polderpremier met zitvlees. Maar is er ook zoiets als een houdbaarheidsdatum? Met prof. dr. Wim Voermans, hoogleraar Staats- en bestuursrecht, preludeert dr Kelder op het gesprek dat hij zal hebben met drs. M. Rutte. Ze bespreken voorgangers als Balkenende en Colijn, de constitutie en dissen Kamer-anekdotes op. Het boek van prof. dr. Wim Voermans: 'Onze constitutie: de geschreven en ongeschreven regels van het Nederlandse staatsbestel' (https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2023/03/wim-voermans-brengt-nieuw-boek-uit-onze-constitutie-de-geschreven-en-ongeschreven-regels-van-het-nederlandse-staatsbestel)

Wanneer zal de lijn van ons positieve humeur weer stijgen ? Komt er een einde aan de discussie over polarisatie en verdeeldheid van stad en platteland? Dr Kelder vraagt het de professoren Marcel Canoy en Will Tiemeijer in dit academisch kwartiertje. De 15 minuten die we niet willen verkwanselen aan te laat komen of de tas uitpakken van de studieboeken in de collegezaal, maar aan oplossingen.

Bier zuipen, zwaaien naar Zijne Majesteit en Zelensky weren van ónze Dodenherdenking, is dat het enige wat we nog samen kunnen in ons verdeelde land? Ofwel: wie zijn wij, wat bindt ons, en hebben wij in ons land nog een gemeenschappelijke toekomst? Een gesprek met prof. dr. Will Tiemeijer over zijn essay 'Project Nederland' en binding met de natie. Project Nederland: link (https://www.wrr.nl/publicaties/verkenningen/2021/02/04/project-nederland-van-feitelijke-naar-gewenste-nationale-identiteit)

In het begin werkte het goed, maar vele jaren, toeslagen, regels, fraudemaatregelen en aanpassingen later is de bedrading van onze welvaartsstaat zó complex geworden dat het voor veel kwetsbaren moeilijk is om hulp te krijgen. Een basisinkomen zorgt dat we bevrijd worden van het ingewikkelde toeslagensysteem, denkt prof. dr. Marcel Canoy.

Basisinkomen Toeslagen aanvragen, toeslagen terugbetalen, toeslagen toch rechtmatig verkregen blijven te hebben, toeslagen en compensatie aanvragen. Wie snapt het nog? Schaf alles af en voer een basisinkomen in. Het kan - zeggen ze. In gesprek met prof. dr. Marcel Canoy over een gulle overheid. Een duwtje in de goede richting De mens wordt een rationeel wezen geacht, maar in de praktijk blijken we niet altijd slimme keuzes te maken. In zijn proefschrift legt dr. Tom Bouwman uit hoe nudging kan bijdragen aan het beschermen van consumenten bijvoorbeeld bij het doen van aankopen, zonder afbreuk te doen aan hun autonomie. Je moet het allemaal immers helemaal zelf weten. Échte Nederlanders Koningsdag zit erop en mocht dat als jaarlijkse dosis Nederlandsheid niet afdoende zijn, kunt u zich vast verheugen op Dodenherdenking en Bevrijdingsdag. Broodnodig voor ons verdeelde land! Tenzij u juist walgt van alles wat nationale identiteit ademt, dat vulgaire construct dat slechts uitsluiting en discriminatie bewerkstelligt. Prof. dr. Will Tiemeijer uit waarom mensen behoefte hebben aan een gezamenlijk verhaal, en hoe we dat verhaal vorm zouden kunnen geven.

Vrienden en vijandschappen voor het leven ontstaan vaak op de middelbare school, en dat is het snijvlak van vriendschapsexpert prof. Dr. Beate Völker en dr. Marieke Smulders, die promoveerde op elitevorming op de katholieke jongensinternaten in Nijmegen, waar een politiek kopstukken als Hans van Mierlo zijn jeugd doorbracht.

Liefde is uit, vriendschap is in. Althans, als we de culturele scene moeten geloven: er valt opvallend veel te lezen en zien over vrienden. Dr Kelder legt het voor aan Beate Völker en vraagt meteen op wat voor vrienden we vallen, en wat vriendschap in deze tijden betekent.

Het in november gelanceerde ChatGPT van het bedrijf OpenAI maakte de snelste gebruikersgroei ooit door. De AI-tool is ongekend populair, maar er is ook reden tot zorg. Zo deed een bot zich op social mediaplatform Snapchat zich voor als mens. Er is in algemene zin een gebrek aan transparantie, en dat is een probleem, legt prof. dr. José van Dijck uit.

Chatten met Chat GPT, slim of best dom? Alle kinderen en pubers hebben de hele week gechat met de nieuwe bot van Snapchat, een app die door meer dan 4 miljoen Nederlanders wordt gebruikt. De bot deed geloven dat het een echt persoon was en gaf menselijke antwoorden, inclusief geflirt. Voor de iets oudere generatie, de studenten, is Chat GPT al helemaal ingeburgerd om de scripties en werkstukken te schrijven. Wat doet met ons brein en hoe betrouwbaar is al deze makkelijk leesbare informatie die we in een seconde krijgen voorgeschoteld? We vragen het prof. dr. José van Dijck, de deskundige in Nederland op het gebied van technologie, onderwijs en media, verbonden aan de UU. Echte vrienden.. Vriendschap wordt in een tijd met een groeiend aantal singles steeds belangrijker. Het is ook makkelijker om iemand te ontmoeten, we zijn én met meer mensen én je kunt makkelijk een online match vinden. Maar toch voelen we ons eenzamer dan een paar jaar geleden. Wat heb je aan vrienden en wanneer zijn ze echt? Is daar wetenschappelijke consensus over? En heb je de meeste hechte vriendschap met de mensen die je het langst kent? Kunnen mannen en vrouwen onderling even goede vrienden zijn? Kunnen we nog wel vriendschappen sluiten nu we ons verstoppen achter de telefoon? We praten erover met sociologe prof. dr. Beate Völker, van de UU. De elite, dat ben jij, katholiek jongetje van het internaat Een uitzending met alleen maar vrouwen en dan bespreken we een onderwerp dat alleen maar over mannen gaat, namelijk de elitevorming op de katholieke jongensinternaten in Nijmegen. Een politiek kopstuk als Hans van Mierlo heeft er ook zijn jeugd doorgebracht en zo nog meer mensen die later tot de bovenlaag van Nederland behoorden. Hoe wordt je gevormd als je tot je 18e nauwelijks contact hebt met je ouders, veel moet bidden en sporten (over de rest zwijgen we) en stevig aan het huiswerk moet? Onze jonge dr. Marieke Smulders heeft er maar liefst 17 jaar onderzoek naar gedaan aan de Radboud Universiteit te Nijmegen,

Napraten met sociaalpsycholoog Aart Bontekoning en ecomodernist Hidde Boersma, over de nieuwe ruimdenkende, generatie die het op veel plekken steeds meer voor het zeggen krijgt. Zonder dat ze de baas spelen, uiteraard.

Na de komst van millennials betreedt nu Gen-Z de werkvloer. Sociaalpsycholoog Aart Bontekoning bestudeert leeftijdsgroepen en hun gedrag, en weet alles over de nieuwe generatie kantoorknuppels. Wat kenmerkt hen, wat zijn hun idealen en natuurlijk: waar krijgen ze nu écht energie van?

De wereldbevolking dijt uit, de vraag naar voedsel neemt toe maar de ruimte voor landbouw neemt af. Als we doorboeren op de huidige manier dan zijn we dom bezig. Hoog tijd voor een intelligent geluid, ditmaal afkomstig van ecomodernist dr. Hidde Boersma. Dr. Boersma's film 'Paved Paradise' draait op moment van schrijven in meerdere bioscopen. Zijn film 'Well Fed' is te bekijken via [link].

Generatie Z - lekker, leuk en easy? Millennials jong? Time to really move over, want de nieuwste generatie Z start nu ook op de werkvloer en brengt gelijk een andere atmosfeer - veel minder hiërarchie en veel meer vrolijkheid. En dat terwijl ze zo weinig hoop hebben op een eigen huis of zelfs pensioen. Hoe doen ze dat? We vragen het de generatie expert dr. Aart Bontekoning. Vers eten uit een fabriek, dat is wat we willen Voor wie dacht dat er geen ruimte meer is voor de boeren, nou, die blijkt er in ons postzegel landje zeker wel te zijn. Als het aan ecomodernist dr. Hidde Boersma ligt, kunnen alle agrariërs de laarzen aanhouden en meteen beginnen in de nieuwe fabriek. Ja, u leest het goed: de toekomst van ons voedsel is niet biologisch, onder de zon en dicht bij wuivende bomen gegroeid, maar keihard geteeld in een raamloos laboratorium en in de fabriek. Dan houden we ruimte over voor bossen vol dassen, herten en wolven. Of wacht, nee, dat is weer een andere discussie… Even lekker sporten tijdens de chemo Je moet er maar puf voor hebben, maar het schijnt toch echt handig en verstandig te zijn om tijdens de behandeling tegen kanker al te sporten. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van onze jonge dr. van dienst, Gabriela van der Schoot. Steeds meer mensen ontdekken dat ze kanker hebben en krijgen chemotherapie. Is een extra rondje op de hometrainer dan wel zo verstandig? Moet je het bij een beetje extra houden, of je krachten sparen en na de behandeling volle kracht vooruit? En kun je ook te veel sporten?

Dat machtsverhoudingen in de wereld verschuiven, betekent niet dat we acute dreiging uit China hoeven te voelen. In de nazit stelt dr Kelder aan dr. Friso Stevens de hamvraag: is er een nieuwe wereldoorlog aanstaande? De parallellen met 1913 vallen volgens Stevens wel degelijk te trekken. Een cursusje Chinees voor gevorderden. ----- Lijst met namen (toelichting van dr. Friso Stevens) Deng Xiaoping: de tweede 'paramount leader' (de de facto dominante leider nadat hij de interne partij struggle won van de door Mao's benoemde opvolger, Hua Guofeng -- eind jaren 70 tot midden jaren 90). Li Peng: conservatieve hardliner die premier was en de opdracht van Deng uitvoer om de protesten op het Plein van de Hemelse Vrede neer te slaan. Jiang Zemin: sociaal-conservatief en partij loyalist. Werd na de Tiananmen Square Massacre haastig benoemd als opvolger van de sociaal-liberale algemeen secretaris Zao Ziyang (die samen met Wen Jiabao naar de studenten op het plein ging om ze tot een compromis te brengen). Het zijn Jiang and Li geweest die beslissend zijn geweest in het in het 17e Staand Committee van het Politburo (2007-2012) brengen van conservatieven, waaronder Xi Jinping and Zhou Yonkang. Assertief nationalisme in het buitenland beleid is de andere kant van diezelfde conservatieve munt. Zeng Qinghong -- zat in het Politburo en lange tijd op het Organisatie Departement, dat verantwoordelijk is voor de benoemingen van het Centraal Commiteé (200+ leden, waar de 7 leden van het Staand Commiteé en de overige 18 leden van het Politburo ook deel van uitmaken). Hij was liberal-leaning maar ook de rechterhand van Jiang. Met andere woorden: het pad naar Chinese assertiviteit, dat startte in 2009-2010 toen Hu Jintao en zijn rechterhand Wen Jiabao samen met Xi Jinping en Zhou Yongkang in het hoogste beslisorgaan van het land zaten, de Staand Commiteé van het Politburo.

Volgens dr. Friso Stevens zijn de zorgen over de vermeende wereldheerschappij van China lichtelijk overtrokken. Eind vorige maand promoveerde de jonge doctor op de opkomst van Xi Jinping en diens assertiviteit. Westerse media reduceren China's buitenlandstrategie vaak tot een prestigeproject van de leider - ten onrechte, meent Stevens. Link programma 'Langs de Nieuwe Zijderoute' : https://www.npostart.nl/langs-de-nieuwe-zijderoute/VPWON_1305647

Is de wooncrisis nog wel zo’n crisis, nu de vraag blijkt weg te vallen? En zo ja, is er dan echt niets aan te doen? Dr Kelder bespreekt de mogelijkheden met prof. Dr. Hans Koster.

De gehele uitzending - met het politieke belletje met Laurens Dassen over de lobbycultuur in de Tweede Kamer. Hoe regelen we dat boventafels? Prof. dr. Hans Koster van de VU over de woningmarkt - waar moeten die 900 duizend woningen van Hugo de Jonge komen, en vooral ook hoe? Prof. dr. Wim Voermans geeft commentaar op Jesse Klavers motie van wantrouwen van afgelopen week. En we blikken even over onze landsgrens, want moeten we nu echt zo bang zijn voor die Chinezen en hun glimlachende dictator Xi Jinping? Met jonge dr. Friso Stevens.

Een nazit over liegen en consultancy, wat eigenlijk niet eens zulke verschillende onderwerpen zijn. Prof. Dr. Onno Bouwmeester is hoogleraar Consultancy, en dr. Sophie van der Zee is gespecialiseerd in leugens: samen gaan ze in gesprek over de steeds schaarsere waarheid in een post truth-tijdperk. En de vraag: is in het leven de waarheid wel altijd de meest wenselijke uitkomst?

Van een leugentje om bestwil is niemand vies, maar daar kom je bij dr. Sophie van der Zee niet mee weg. Waarom liegen we zoveel? Tegen wie doen we dit het meeste? Is het überhaupt een probleem? En hoe herken je een leugen van, ik zeg maar iemand, Donald Trump?

Consultants: de overheid kan tegenwoordig vrijwel niet meer zonder. Prof. dr. Onno Bouwmeester doet onderzoek naar deze beroepsgroep, en stoomt tegelijkertijd een nieuwe generatie talent klaar voor een carrière bij een van de grote, roemruchte consultancy bureaus.

Waar komen al die consultants vandaan en kan iemand ze even adviseren om een werk dat wél nuttig is te gaan doen? Niet nodig, vindt prof. dr. Onno Bouwmeester. Jonge doctor Laura Keesman promoveerde op onderzoek naar gewelddadige interacties van de politie. Wanneer en waarom grijpt oom agent gretig naar zijn knuppel? Dr. Sophie van der Zee weet alles over liegen en bedriegen, en waar je op moet letten als je een leugen wil detecteren.

Het is een rekensom die eurofielen liever niet gemaakt zien worden - laat staan verspreid. Dr. Christiaan van der Kwaak deed het lekker toch, ging rekenen en kwam uit op zo’n 675 tot 1000 miljard. Dat betekent niet dat we er per direct uit moeten: daarvoor moeten we ook collectief onze nieren verkopen. Het is een politieke keuze, maar wat dr Kelder betreft wel eentje die gemaakt moet worden met alle informatie. Dus óók met het sommetje van koele rekenaar Van der Kwaak.

Hoe moeten we het doen? En hoe moeten we vertellen over hoe we het moeten doen? Geheel volgens traditie ontstond er veel tumult over de seksuele voorlichting 'Lentekriebels' van de Rutgers Stichting. Wat vertel je wel, en wat niet? En wanneer wordt seksuele voorlichting ideologie? Dr. Jelle Wiering zegt: het gaat niet om wát je vertelt, maar hoe je dat doet.

Wie is Vadertje Xi, president, secretaris-generaal van de Chinese Communistische Partij en opperbevelhebber van het leger? De nieuwe keizer van China die de ‘Grote Wedergeboorte van de Chinese Natie’ aanjaagd, die binnen 25 jaar moet zijn voltooid. Waarom za hij Taiwan nooit opgeven en wat is het doel van zijn 'vriendschap' met Poetin die hij onlangs bezocht? En wat is de betekenis van zijn zogenaamde communistische adel? Te gast is sinoloog Henk Schulte Nordholt, een generatiegenoot van Xi, die de leider één keer in de ogen heeft gekeken. Schulte Nordholt was jarenlang in China werkzaam en is emeritus hoogleraar aan de Universiteit Leiden.

Oproepen tot een bankrun, dat is sinds een aantal jaar verboden. Maar een op feiten gestoeld, goed geïnformeerd gesprek voeren met een verstandige, autonome doctor mag gelukkig wel. Staan we aan de vooravond van een vette bankencrisis? dr Kelder vraagt het aan dr. Christiaan van der Kwaak.

Waarom betaal je minder btw voor een buis paardenzaad dan voor menselijk sperma? Kamerlid Wieke Paulusma (D66) vraagt het zich af. Aan de vooravond van een mogelijk vette bankencrisis vragen we dr. Christiaan van de Kwaak naar zijn financiële kijk op de zaak. Dr. Jelle Wiering schuift aan voor duiding omtrent 'lentekriebels', de week van de seksuele voorlichting waar we ons maar iedereen zich maar al te graag tegenaan bemoeit.

Vuurtjes opstoken en brandjes blussen, de politiek lijkt er gericht op en de pers rolt gretig mee. Dat trekt nu eenmaal de aandacht. Terwijl er een bubbel-oorlog woedt, vragen wij ons af: piept en kraakt de democratie? Dr Kelder presenteert: de nazit van de uitzending van 18 maart, met politicoloog dr. Josje den Ridder en psycholoog prof. dr. Stefan van der Stigchel.

Kunt u zich nog concentreren voor langer dan anderhalve minuut? Dan graag héél even uw onverdeelde aandacht voor prof. dr. Stefan van der Stigchel. Het mocht dan Boekenweek zijn, het laatste bastion van het geschreven woord, velen zullen er geen letter méér op gelezen hebben. Het is veel gevraagd van een spanningsboog die met de komst van TikTok niets meer gewend is. Maar er is hoop: dr Kelder schrijft u het recept (en enkele boeken) graag voor.

Caroline van der Plas en haar boze burgers boekten bij de verkiezingen een imposante winst. De chronisch ontevreden kiezer stemde vooral tegen de coalitie, want wat gaat het toch slécht met ons land. Alleen... hoe rijmen we dat met onderzoeken waaruit stelselmatig blijkt dat het juist goéd gaat? Onderzoek CBS (https://www.parool.nl/nederland/wie-voor-een-dubbeltje-geboren-wordt-kan-toch-een-kwartje-worden-blijkt-uit-cbs-onderzoek~bf060356/)

Wat valt er te proteststemmen in een land waar kinderen armoede van hun ouders kunnen ontstijgen en dat het goed doet in de gelukslijstje? Dr. Josje den Ridder geeft antwoord. En eindelijk een goed verhaal over concentratie, van dr. Stefan van der Stigchel. Over dopamineklets en onze immer slinkende spanningsbogen. Dr. Suzanne van der Meulen onderzocht in haar proefschrift de publieke waterkwaliteit en weet of u een duik in de grachtengordel kunt nemen.

...en heers. Na de uitzending van 11 maart praat dr Kelder door met prof. dr. Claes de Vreese en dr. Ben de Jong over oorlog en communicatie: propaganda, twijfel zaaien, schijn ophouden en Europese bubbels.

Een Rus die uit het raam valt, een onderzeese pijplijn die opeens kapot is, een drone die spontaan op een straaljager knalt - het kan natuurlijk allemaal gewoon gebeuren. Met historicus dr. Ben de Jong duikt dr Kelder in de duistere wereld van spionnen, landverraad en geheime diensten.

De debatten volgen is leuk, maar vooral om te zien wie er om z’n bek gaat: veel effect op onze stemkeuze heeft het niet. Toch zijn ze niet geheel nutteloos. Berichtgeving in de media óver debatten heeft namelijk wel invloed op de partijvoorkeur van burgers. In gesprek met prof. dr. Claes de Vreese over campagnevoeren en debatteren, aan de vooravond van verkiezingen die daadwerkelijk ergens over gaan.

Vanwaar die onvrede in een land dat in alle internationale ranglijstjes meedoet om het eremetaal? Hoe zijn we verworden tot kiezers die bij het minste of geringste van partij hoppen? Prof. dr. Claes de Vreese kan het haarfijn uitleggen. Voor wie nog twijfelde aan het succes van de multiculturele samenleving komt dr. Barbara van der Ent met een geruststellende boodschap over Syrische kinderen. En Russische onderzeeërs die van de radar weten te blijven, KGB-agenten die wegkomen met weerzinwekkende vergiftigingspogingen: historicus dr. Ben de Jong kan er geen genoeg van krijgen. Geheel vanuit academisch oogpunt, uiteraard.

De nazit van de uitzending van 4 maart, met aan tafel een ex-baas van het Centraal Planbureau voor de Economie en een hoogleraar psychiatrie gespecialiseerd in de invloed van wat we eten op de gezondheid van ons brein. Vanuit hun beider opzichten hebben ze het onder de bezielende en vooral immer genuanceerde leiding van dr Kelder over de onderklasse, armoede en slechte gezondheid. Prof. dr. Coen Teulings pleit voor een zekere vorm van paternalisme, prof. dr. Iris Sommer voor het verspreiden van wetenschappelijke kennis over gezond (en betaalbaar) eten. Om eens te meer te eindigen bij de politiek.

Voor deze éne keer, een aflevering met een Engelse titel. Omdat hij zo treffend is: wie wil blijven denken, moet goed eten. Een van onze favoriete profs, prof. dr. Iris Sommer, bestudeert de invloed van onze darmen op ons brein. Ze onderzoekt hoe je met voeding kan bijdragen aan de gezondheid van je hersenen. Ze is één van onze favoriete profs. Plus een ontboezeming van uw presentator over zijn exuberante eetgedrag.

Het valt nogal mee met de ongelijkheid in Nederland, aldus econoom prof. dr. Coen Teulings, maar niemand wil het horen en vooral links niet. Dat er grote vermogenverschillen zijn en dat het slecht gesteld is met ons land is niet alleen onwaar, maar op den duur ook gevaarlijk: in te hoge verwachtingen schuilt louter teleurstelling.

Na jaren van vrede is de stemming met de Russische inval helemaal omgeslagen. Een gure oorlogszucht giert door de Europese straten. Ten koste van alles wordt een wapenindustrie opgebouwd en worden tanks geleverd. Wat is er in ons gevaren? En waar zijn de pacifisten van weleer? In de nazit bespreekt dr Kelder het met bijna-dr. overste Pieter Soldaat en hoogleraar energietechnologie prof. dr. David Smeulders.

Hoe lang houdt de roestige Russische oorlogsmachinerie het nog vol, en kan het Westen de triggerhappy Oekraïners aan het munitie-infuus houden? Bijna-dr. Pieter Soldaat, onderzoeker bij de Nederlandse Defensie Academie en lid van de flitsmacht van de NAVO.

Of je nu blijft pompen of niet, aan aardbevingen zit Groningen voorlopig nog even vast. Tenzij we een mogelijke oplossing eindelijk eens serieus gaan nemen, menen ingenieurs in de nieuwe documentaire "Groningen: de oplossing die nooit serieus onderzocht werd". Namelijk: drukhandhaving met injecties in de bodem. Wel zo prettig voor geteisterde Groningers. En bovendien heeft niet alleen Groningen een gasprobleem: Europa heeft dat ook. Prof. dr. David Smeulders van de TU Eindhoven legt haarfijn uit hoe het zit. Bekijk de documentaire hier: https://vimeo.com/799089366/89c4f26ec5 (https://vimeo.com/799089366/89c4f26ec5)

Wie is Recep Tayyip Erdoğan, de 12e president van Turkije? Het jochie die eigenlijk profvoetballer wilde worden, zit tegenwoordig aan tafel met Biden, Poetin en mogelijk binnenkort weer met Assad. Een conservatieve machtspoliticus in eigen land en daarnaast een van de belangrijkste spelers op het internationale wereldtoneel met een fingerspitzengefühl voor diplomatie. Te gast zijn prof. dr. Erik-Jan Zürcher, emeritus hoogleraar Turkse Talen en Culturen aan de Universiteit Leiden en publicist Kaan Özgök.

Er is gul gegeven op Giro555 en dat is maar goed ook. Maar naarmate het bedrag oploopt neemt de effectiviteit van elke ingelegde euro af. Ruimte voor verbetering dus, weet prof. dr. Paul Smeets. En dat geldt zeker voor het goede doel in het algemeen: slechts 75 procent is effectief, en de menselijke intuïtie bij het uitzoeken van een doel is behoorlijk feilbaar.