De Jortcast

Op de dag voor kerst vieren wij het feest van de secularisatie, want Nederland is een stap verder ontkerkelijkt. Er leven meer ongelovigen dan gelovigen in ons land. Wat betekent dat voor onze samenleving? Hoe geven we het leven zin in tijden van ontkerkelijking? Neerlandica en filosofe prof. dr. Lotte Jensen, voormalig denker des vaderlands en filosofe Daan Roovers en socioloog gespecialiseerd in complottheorieën dr. Jaron Harambam leggen uit. Lezen: - Uit de serie 'De goddeloze samenleving': Godsdienst is niet dom (https://www.groene.nl/artikel/godsdienst-is-niet-dom), Yvonne Zonderop, De Groen Amsterdammer

Onze hooggeleerde gasten en uw gastheer zijn het weer eens niet eens. Corruptie, de gaskraan, de kloof tussen arm en rijk.. eigenlijk nergens over. Kortom: het knettert in het laatste deel van een drieluik over het politieke jaar 2022. Luisteren dus! Met emeritus hoogleraar politieke theorie prof. dr. Meindert Fennema, universitair hoofddocent politieke communicatie dr. Mariken van der Velden en hoogleraar staatsrecht prof. dr. Wim Voermans. Luisteren: - De eerste twee delen van het drieluik over politiek 2022: Jortcast nummer 539 (https://open.spotify.com/episode/22E9scdwnCZ48KQ4mCkznc) en 540 (https://open.spotify.com/episode/1da2gw83JFEswlBOwHaPBV) - Jortcast nummer 520 (https://open.spotify.com/episode/1vvOScr3YBLbIIGUph5hRd) over de kloof tussen arm en rijk, met prof. dr. Koen Caminada Lezen: - Artikel over de aanklacht tegen Meindert Fennama naar aanleiding van zijn uitspraken in Jortcast nummer 12: Klik hier om het te lezen (https://www.nhnieuws.nl/nieuws/255746/ging-oud-politicus-bloemendaal-te-ver-met-uitspraken-op-radio-rechter-vindt-van-niet)

Minder corona-gedoe, minder stront, minder asiel; meer subsidies, meer VEILIGHEID en desondanks meer gemopper; dat was 2022 in kreten. Met een trio zeer en of hooggeleerden die het beter weten dan u en ik nemen wij bij de Jortcast het politieke jaar door, en vragen ons monter af hoe het verder moet met de Lage Landen bij de Zee.

U krijgt vandaag het eerste deel van een tweeluik over het politieke jaar 2022 geserveerd, en naar blijkt gaat deze aflevering over de naweeën van de coronacrisis. U weet wel: pandemie, lockdown, Sywert en Hugo de Jonge. Met emeritus hoogleraar politieke theorie prof. dr. Meindert Fennema, universitair hoofddocent politieke communicatie dr. Mariken van der Velden en hoogleraar staatsrecht prof. dr. Wim Voermans . Lezen: - Onze constitutie, Wim Voermans Luisteren: -De aanstaande Jortcast nummer 540, het politieke jaar deel 2

De nazit met Geschiedkundige prof. dr. Remieg Aerts en prof. dr. Harald Benink.

En hoe stevig zit onze Willem-Alexander nog op zijn troon als de stamboom van Oranje wordt doorgelicht op slavenhandel en als er een rechtszaak tegen de macht van de koning loopt? Geschiedkundige prof. dr. Remieg Aerts vermoedt dat de magie van het koningshuis verder zal verdwijnen.

Biden voert de Inflation Reduction Act in. Een wet die neerkomt op een hoop overheidssubsidies voor de Amerikaanse industrie: paniek in Europa. Dat gaan we natuurlijk pan-Europees oplossen. Hup, snel die geldpersen aan! Met prof. dr. Harald Benink. - Lees en kijk hier de speech van Ursula von der Leyen (https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_22_7487) over de Infaltion Reduction Act

De korte versie van de podcast over Jordan Peterson, met een biografische schets van deze psycholoog. Hij verkoopt zalen uit, mensen bingen zijn video's en voelen zich gered door zijn boek 'Twelve rules to Life'. Anderen vinden hem te conservatief rechts. Is hij te omstreden of moeten we zijn theorie omarmen? Te gast zijn ex-psychiater Bram Bakker en prof. dr. Gabriël van den Brink, filosoof.

Een extra lange podcast met een biografische schets van de psycholoog Jordan Peterson. Omstreden of te omarmen? Te gast zijn ex-psychiater Bram Bakker en prof. dr. Gabriël van den Brink, filosoof.

Kees Zandvliet, emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, schreef een boek over de Amsterdamse cartografen-familie Blaeu. We nemen het risico op cancelling voor lief en praten met hem over hoe deze Nederlandse familie in de zeventiende eeuw de boventoon voerde op de wereldmarkt van drukkers en uitgeverijen.

Nee, het is niet de schuld van het neoliberalisme. Em. prof. dr. Paul Frissen legt uit hoe het kan dat onze staat een steeds grotere rol krijgt in ons regeldriftige landje. Leesvoer: - De integrale staat, Paul Frissen. Vanaf januari verkrijgbaar.

Ook in de tijd van Erasmus werd er al volop gecanceld. Wat Diogenes daarvan had gevonden? U hoort in het in de nieuwe Jortcast. Leestips van dr. Inger Kuin en prof. dr. Ronald van Raak: - Plato, de Apologie van Socrates - Erasmus, Lof der Zotheid - Sandra Langereis, Erasmus' Lof der Zotheid

Wist u dat cynisme van oorsprong een filosofische stroming is? De Griekse Diogenes, een man die op straat masturbeerde en zich niet waste, was de uitvinder. Het idee van deze stroming: een dikke middelvinger naar de macht. Dat heeft overigens niets meer te maken met de huidige betekenis van cynisme. Dr. Inger Kuin schreef er een boek over.

Mogen onderzoekers activistisch zijn? Mag een niet zo woke schilderij in een universiteit hangen? Volgens prof. dr. Ronald van Raak, hoogleraar Erasmiaanse waarden, hebben academici het te weinig over normen en waarden. Een filosofische overdenking over de wetenschap. Luister ook: - Jortcast nummer 509 met Steije Hofhuis, die weerstand ervoer bij het publiceren van de contraire resultaten die vloeide uit zijn onderzoek naar heksenvervolging. - Jortcast nummer 355 met Ronald van Raak over ons openbaar bestuur. - Jortcast nummer 409 met Ronald van Raak over Johan de Witt.

Stormachtige tijden in de wereld van de crypto. Halverwege november viel cryptobeurs FTX om. Was dit de eerste dominosteen in een rij van velen? Gaat wetgeving dit in de toekomst voorkomen? En de centrale banken willen ook meedoen met een eigen digitaal muntje. Met cryptokenner en schrijver van het boek 'Ons geld is stuk' Bert Slagter en prof. mr. Matthias Haentjens, hoogleraar Financieel recht aan de Universiteit Leiden. - Voor meer over crypto luister naar De Jortcast aflevering 410

Van een computer die over kankerbehandelingen adviseert tot zelfrijdende auto's: AI gaat onze wereld beter maken. Comfortabeler, vooral. Maar welke beloftes worden werkelijkheid en welke blijken loos? Prof. dr. Mehdi Dastani vertelt.

Teveel CO2 uitstoot en lage lonen. Volgens econoom prof. dr. Dirk Schoenmaker doen bedrijven veel te weinig voor de maatschappij. Het is nog altijd winst, winst, winst. Dat alles om meneer de aandeelhouder tevree te houden. Dat moest maar eens afgelopen zijn.

De nazit: in gesprek met dr. Daniela Hooghiemstra en ir. Tim van Hattum over de koning en welke oplossingen er zijn om de naderende klimaatramp tegen te gaan.

‘Alle Nederlandse pers opgerot!’ Na het bingen van The Crown deze week, kunnen we ons ook verheugen op een nieuwe serie van Blauw Bloed. Er schijnt een hernieuwde interesse in het koningshuis te zijn, constateert zelfs de NPO. En dat terwijl Prins Pils toch niet aan populariteit heeft gewonnen. Hoe functioneert de verhouding tussen media en monarchie? https://www.nrc.nl/nieuws/2021/04/23/hoe-lang-wil-de-koning-nog-koning-zijn-a4041091

‘Er is geen tijd om te wanhopen. Het is tijd voor actie’, aldus ingenieur van de Wageningen University & Research, klimaatoptimist én auteur van het boek ‘Only Planet’, Tim van Hattum. Overstromingen, extreme droogte en bosbranden zijn voor deze man geen doemscenario’s, maar uitdagingen die we met zijn allen, samen met de natuur, kunnen overwinnen.

Een rode Ferrari en een dure Rolex. Rijkdom is tegenwoordig zichtbaar en dat vinden we natuurlijk harstikke lastig in ons calvinistische landje. Kunnen we rijke mensen onder beroemdheden scharen? En hoe groot is hun invloed op media en politiek? Jort praat erover met econoom prof. dr. Koen Caminada en mediapsycholoog dr. Monique Timmers.

Leef jij ook zo mee met Britney, Monica of Doutzen? We mensen blijken eenzijdige vriendschappen op te bouwen met beroemdheden. Helemaal niet vreemd. Dr. Monique Timmers is mediapsycholoog en legt ons het fenomeen uit.

De Quote 500 is uit. Een goede reden om het weer eens over rijke mensen te hebben. Want ja, er is een kloof tussen arm en rijk in Nederland. Maar nee, hij groeit niet - in tegenstelling tot wat we overal lezen. Dr. prof. Koen Caminada weet er alles van en verklaart. - Hier vind je het onderzoeksproject van Koen Caminada: https://www.universiteitleiden.nl/onderzoek/onderzoeksprojecten/rechtsgeleerdheid/inkomen-verdeeld-trends-1977-2019

Soms een wat ongemakkelijk gesprek, want Jort houdt niet zo van fysieke spelbezigheden zoals voetbal. We gaan terug naar de oertijd waar misschien wel Neanderthalers tegen schedels aantrapten en trekken een lijn naar het aankomende WK in Qatar met prof. dr. Mark van Vugt en zijn laatste boek, FC Sapiens.

Wie is Elon Musk en moeten we hem bewonderen of juist kritisch volgen? Te gast in deze extra lange podcast zijn zijn biograaf Hans van der Loo en techneut Auke Hoekstra van de TU Eindhoven.

Het heerst hevig onder onze gevleugelde vrinden. Duizenden kippen per dag worden preventief geruimd. Maar ach, dat nemen we voor lief zolang er 's avonds maar een kipfiletje naast de sperziebonen op ons bord ligt. Maar moeten we dat wel willen? Niet alleen voor die arme beestjes, maar ook voor de mens schuilt er gevaar in de vogelgriep. Patholoog dr. Thijs Kuiken legt uit.

Econoom dr. Jasper Lukkezen is ook sterrenkundige en drs Philippe Schoonejans, kernfysicus, was bijna econoom. Dat belooft een uitzonderlijk interactieve nazit te worden!

Te gast is Drs. Philippe Schoonejans, kernfysicus en projectleider bij ESA. Hij werkt echt aan iets (robotarm) dat naar Mars gaat. Wie droomt daar niet van? Maar waarom hij zelf niet in de raket wil stappen...?

Voor gas betaalt de Nederlander in vergelijking met heel Europa het meest. Is privatisering een oplossing? Of toch dat prijsplafond? Econoom dr. Jasper Lukkezen legt uit.. Artikelen die worden genoemd en zeker het lezen waard zijn: De column van Lukkezen in het FD: https://fd.nl/opinie/1454075/de-energiebedrijven-hebben-wat-uit-te-leggen-syj2caYAZiyF Het artikel uit het vakblad ESB (tegenwoordig ook zonder lidmaatschap te lezen!): https://esb.nu/esb/20072006/energie-plafondsysteem-heeft-prijsopdrijvend-effect

Rusland en Oekraïne, de oorlog gaat voorlopig nog wel even door. Prof. De Wijk, wat gaat Poetin nu doen? Artikelen waarnaar wordt verwezen in dit gesprek: - Artikel van Jeffrey Sachs: https://johnmenadue.com/the-great-game-in-ukraine-is-spinning-out-of-control/ - Artikel van André Gerrits: https://spectator.clingendael.org/nl/publicatie/wat-het-realisme-ons-leert-over-de-oorlog-oekraine

Prof. mr. Marjan Olfers legt uit hoe kickboksers en schakers vals spelen en waarom we dat leuk vinden om naar te kijken

Prof. dr. Rob de Wijk is te gast over wie uiteindelijk de oorlog in Oekraïne gaat winnen en over de machtige Chinese leider Xi, de Mao van de 21ste eeuw. Artikelen waarnaar wordt verwezen in dit gesprek: - Artikel van Jeffrey Sachs: https://johnmenadue.com/the-great-game-in-ukraine-is-spinning-out-of-control/ - Artikel van André Gerrits: https://spectator.clingendael.org/nl/publicatie/wat-het-realisme-ons-leert-over-de-oorlog-oekraine

De nazit van de Jortcast met dr. ir. Ernst van den Ende van de WUR en dr. Steije Hofhuis van de UU - welk verband is er te vinden tussen heksenvervolging en het veredelen van planten?

Dr. Steije Hofhuis vertelt over zijn onderzoek naar heksenvervolgingen en trekt een lijn via de darwinstische theorie naar het ontstaan van alternatieve waarheden.

Dr. ir. Ernst van den Ende, verbonden aan Wageningen University and Research heeft nog wat advies voor Remkes en ook voor u, al(w)etende burger.

Het economische beleid. Wat doet het Verenigd Koninkrijk slecht en Denemarken goed? We spreken hierover met econoom Prof. dr. Harry Garretsen.

Waarom zijn we onverzadigbaar als het gaat om de bloederige verhalen van sadistische moordenaars en kannibalen Bundy en Dahmer? Waarom kopen we de autobiografieën van boeven als Holleeder en Pistolen Paultje? Dr Rudolf Dekker, wat is er mis met ons dat we hier plezier aan beleven?

Belastingen verlagen zoals Liz Truss wilde, een slecht plan? Dr Kelder is juist groot voorstander en legt het voor aan een econoom met warme banden met het VK, Prof. dr. Harry Garretsen, verbonden aan de RUG. Waarom bungelt die pond aan de kliffen van Dover en wat voor effect heeft het op de euro?

We spreken met dr. Han Bouwmeester, universitair hoofddocent militaire strategie en landoptreden bij de Faculteit Militaire Wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie te Breda.

President Poetin heeft een gedeeltelijke mobilisatie afgekondigd. Paniekerige Russische reservisten ontvluchten massaal het land. Zoektermen als ‘Hoe verlaat ik Rusland?’ en ‘Hoe breek ik een arm?’ zijn trending op Google. Ook wordt er gesproken over het inzetten van kernwapens. Valse dreigementen van een misleidende Russische regering of moeten we dit keer echt oppassen voor een nucleaire oorlog? We spreken hierover met dr. Han Bouwmeester, universitair hoofddocent militaire strategie en landoptreden bij de Faculteit Militaire Wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie te Breda.

De Troonrede & de Algemene Politieke Beschouwingen; Den Haag was weer druk met de belangrijkste parlementaire week van het jaar. Tot diep in de nacht werd er gepraat, weggelopen en op de tafel getrommeld. Maar wat is er nou precies gebeurd? De Tweede Kamer lijkt steeds meer op een arena van retoriek. En waarom zat Rutte opeens met Kockelmann aan tafel? In dr Kelder en Co een gesprek met prof. dr. Arco Timmermans, bijzonder hoogleraar verbonden aan de Universiteit Leiden.

Waarom jongeren meer inspraak moeten hebben, misschien zelfs stemmen vanaf 14 jaar. Een gesprek met dr. Daphne van de Bongardt, ook wel bekend als de lovedoctor, en politiek filosoof dr. Rutger Claassen.

Tinder bestaat nu tien jaar en dat brengt een hoop mogelijkheden én obstakels met zich mee. We spraken hierover met Dr. Daphne van de Bongardt.

Het is hoog tijd dat we op de derde dinsdag van september wat verder kijken dan een paar jaar vooruit. Prof. dr. Rutger Claassen komt met een pleidooi voor het decenniadenken.

Kan de geldpers nu eindelijk uit, en hoe zit het met die geprofeteerde recessie? Met dr. Jelle van Baardewijk en dr. Sandra Phlippen over de crises die de natie splijten. * Luister ook Jortcasts #497 (Sandra Phlippen) en #496 (Jelle van Baardewijk).

De herfst is nog niet begonnen, of iedereen sombert al over de gure, gasloze winter die ons wacht. Dr. Sandra Phlippen duidt de economie. Moeten we vrezen voor een recessie?

Waarom staan onderdanen te grienen bij het hemelen van een afstandelijke vorst? We spreken met cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk. (https://www.jellevanbaardewijk.nl/) * Opinie: 'Sterven is niet te managen, aanvaard het' (https://www.parool.nl/columns-opinie/opinie-sterven-is-niet-te-managen-aanvaard-het~b644064b/)(Parool) * Britain could plan for the Queen’s death – but not for the risky tides of public feeling (https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/sep/09/britain-queen-death-public-feeling-diana-brexit-emotion) (the Guardian) * The death of Elizabeth II marks the end of an era (https://www.economist.com/leaders/2022/09/08/the-death-of-elizabeth-ii-marks-the-end-of-an-era) (The Economist)

Landgenoten, we lijken weg te zakken in een peilloze put vol somberte. Uw verslaggever roept de hulp in van niet één, maar twee doctoren in de wetenschap. Is er hoop op genezing? De nazit met Esther van Fenema en Eefje Steenvoorden.

Droevig nieuws van het SCP deze week: we zien het allemaal maar somber in. Het vertrouwen in de politiek daalt nog altijd, en Nederlanders blijken buitengewoon negatief over de maatschappelijke ontwikkelingen in ons land. Is er een wondermiddel? Dr. Eefje Steenvoorden (https://www.uva.nl/profiel/s/t/e.h.steenvoorden/e.h.steenvoorden.html) weet raad. * Kelderrestant: Boris Johnson offers tea (https://www.youtube.com/watch?v=r799U_-jAnk)

Een relatiebreuk of overleden huisdier en de gemiddelde millennial is alweer gevloerd: kan deze generatie echt zo slecht tegen wat malheur? Dr. Esther van Fenema (https://esthervanfenema.nl/) aan het woord. * De mentale schijf van vijf van Esther (https://esthervanfenema.nl/mentale-schijf-van-vijf/) * Het boek "Het verlaten individu" van Esther verschijnt op 27 oktober * Beluister ook Jortcast #18, #57 en #335 over stress * Kelderrestant: Jiskefet, lullo's (https://www.youtube.com/watch?v=o03xFZw8DoU) * Denk jij aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand anders? Bel 0800-0113 of chat via 113.nl.