De Jortcast

Leef jij ook zo mee met Britney, Monica of Doutzen? We mensen blijken eenzijdige vriendschappen op te bouwen met beroemdheden. Helemaal niet vreemd. Dr. Monique Timmers is mediapsycholoog en legt ons het fenomeen uit.

De Quote 500 is uit. Een goede reden om het weer eens over rijke mensen te hebben. Want ja, er is een kloof tussen arm en rijk in Nederland. Maar nee, hij groeit niet - in tegenstelling tot wat we overal lezen. Dr. prof. Koen Caminada weet er alles van en verklaart. - Hier vind je het onderzoeksproject van Koen Caminada: https://www.universiteitleiden.nl/onderzoek/onderzoeksprojecten/rechtsgeleerdheid/inkomen-verdeeld-trends-1977-2019

Soms een wat ongemakkelijk gesprek, want Jort houdt niet zo van fysieke spelbezigheden zoals voetbal. We gaan terug naar de oertijd waar misschien wel Neanderthalers tegen schedels aantrapten en trekken een lijn naar het aankomende WK in Qatar met prof. dr. Mark van Vugt en zijn laatste boek, FC Sapiens.

Wie is Elon Musk en moeten we hem bewonderen of juist kritisch volgen? Te gast in deze extra lange podcast zijn zijn biograaf Hans van der Loo en techneut Auke Hoekstra van de TU Eindhoven.

Het heerst hevig onder onze gevleugelde vrinden. Duizenden kippen per dag worden preventief geruimd. Maar ach, dat nemen we voor lief zolang er 's avonds maar een kipfiletje naast de sperziebonen op ons bord ligt. Maar moeten we dat wel willen? Niet alleen voor die arme beestjes, maar ook voor de mens schuilt er gevaar in de vogelgriep. Patholoog dr. Thijs Kuiken legt uit.

Econoom dr. Jasper Lukkezen is ook sterrenkundige en drs Philippe Schoonejans, kernfysicus, was bijna econoom. Dat belooft een uitzonderlijk interactieve nazit te worden!

Te gast is Drs. Philippe Schoonejans, kernfysicus en projectleider bij ESA. Hij werkt echt aan iets (robotarm) dat naar Mars gaat. Wie droomt daar niet van? Maar waarom hij zelf niet in de raket wil stappen...?

Voor gas betaalt de Nederlander in vergelijking met heel Europa het meest. Is privatisering een oplossing? Of toch dat prijsplafond? Econoom dr. Jasper Lukkezen legt uit.. Artikelen die worden genoemd en zeker het lezen waard zijn: De column van Lukkezen in het FD: https://fd.nl/opinie/1454075/de-energiebedrijven-hebben-wat-uit-te-leggen-syj2caYAZiyF Het artikel uit het vakblad ESB (tegenwoordig ook zonder lidmaatschap te lezen!): https://esb.nu/esb/20072006/energie-plafondsysteem-heeft-prijsopdrijvend-effect

Rusland en Oekraïne, de oorlog gaat voorlopig nog wel even door. Prof. De Wijk, wat gaat Poetin nu doen? Artikelen waarnaar wordt verwezen in dit gesprek: - Artikel van Jeffrey Sachs: https://johnmenadue.com/the-great-game-in-ukraine-is-spinning-out-of-control/ - Artikel van André Gerrits: https://spectator.clingendael.org/nl/publicatie/wat-het-realisme-ons-leert-over-de-oorlog-oekraine

Prof. mr. Marjan Olfers legt uit hoe kickboksers en schakers vals spelen en waarom we dat leuk vinden om naar te kijken

Prof. dr. Rob de Wijk is te gast over wie uiteindelijk de oorlog in Oekraïne gaat winnen en over de machtige Chinese leider Xi, de Mao van de 21ste eeuw. Artikelen waarnaar wordt verwezen in dit gesprek: - Artikel van Jeffrey Sachs: https://johnmenadue.com/the-great-game-in-ukraine-is-spinning-out-of-control/ - Artikel van André Gerrits: https://spectator.clingendael.org/nl/publicatie/wat-het-realisme-ons-leert-over-de-oorlog-oekraine

De nazit van de Jortcast met dr. ir. Ernst van den Ende van de WUR en dr. Steije Hofhuis van de UU - welk verband is er te vinden tussen heksenvervolging en het veredelen van planten?

Dr. Steije Hofhuis vertelt over zijn onderzoek naar heksenvervolgingen en trekt een lijn via de darwinstische theorie naar het ontstaan van alternatieve waarheden.

Dr. ir. Ernst van den Ende, verbonden aan Wageningen University and Research heeft nog wat advies voor Remkes en ook voor u, al(w)etende burger.

Het economische beleid. Wat doet het Verenigd Koninkrijk slecht en Denemarken goed? We spreken hierover met econoom Prof. dr. Harry Garretsen.

Waarom zijn we onverzadigbaar als het gaat om de bloederige verhalen van sadistische moordenaars en kannibalen Bundy en Dahmer? Waarom kopen we de autobiografieën van boeven als Holleeder en Pistolen Paultje? Dr Rudolf Dekker, wat is er mis met ons dat we hier plezier aan beleven?

Belastingen verlagen zoals Liz Truss wilde, een slecht plan? Dr Kelder is juist groot voorstander en legt het voor aan een econoom met warme banden met het VK, Prof. dr. Harry Garretsen, verbonden aan de RUG. Waarom bungelt die pond aan de kliffen van Dover en wat voor effect heeft het op de euro?

We spreken met dr. Han Bouwmeester, universitair hoofddocent militaire strategie en landoptreden bij de Faculteit Militaire Wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie te Breda.

President Poetin heeft een gedeeltelijke mobilisatie afgekondigd. Paniekerige Russische reservisten ontvluchten massaal het land. Zoektermen als ‘Hoe verlaat ik Rusland?’ en ‘Hoe breek ik een arm?’ zijn trending op Google. Ook wordt er gesproken over het inzetten van kernwapens. Valse dreigementen van een misleidende Russische regering of moeten we dit keer echt oppassen voor een nucleaire oorlog? We spreken hierover met dr. Han Bouwmeester, universitair hoofddocent militaire strategie en landoptreden bij de Faculteit Militaire Wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie te Breda.

De Troonrede & de Algemene Politieke Beschouwingen; Den Haag was weer druk met de belangrijkste parlementaire week van het jaar. Tot diep in de nacht werd er gepraat, weggelopen en op de tafel getrommeld. Maar wat is er nou precies gebeurd? De Tweede Kamer lijkt steeds meer op een arena van retoriek. En waarom zat Rutte opeens met Kockelmann aan tafel? In dr Kelder en Co een gesprek met prof. dr. Arco Timmermans, bijzonder hoogleraar verbonden aan de Universiteit Leiden.

Waarom jongeren meer inspraak moeten hebben, misschien zelfs stemmen vanaf 14 jaar. Een gesprek met dr. Daphne van de Bongardt, ook wel bekend als de lovedoctor, en politiek filosoof dr. Rutger Claassen.

Tinder bestaat nu tien jaar en dat brengt een hoop mogelijkheden én obstakels met zich mee. We spraken hierover met Dr. Daphne van de Bongardt.

Het is hoog tijd dat we op de derde dinsdag van september wat verder kijken dan een paar jaar vooruit. Prof. dr. Rutger Claassen komt met een pleidooi voor het decenniadenken.

Kan de geldpers nu eindelijk uit, en hoe zit het met die geprofeteerde recessie? Met dr. Jelle van Baardewijk en dr. Sandra Phlippen over de crises die de natie splijten. * Luister ook Jortcasts #497 (Sandra Phlippen) en #496 (Jelle van Baardewijk).

De herfst is nog niet begonnen, of iedereen sombert al over de gure, gasloze winter die ons wacht. Dr. Sandra Phlippen duidt de economie. Moeten we vrezen voor een recessie?

Waarom staan onderdanen te grienen bij het hemelen van een afstandelijke vorst? We spreken met cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk. (https://www.jellevanbaardewijk.nl/) * Opinie: 'Sterven is niet te managen, aanvaard het' (https://www.parool.nl/columns-opinie/opinie-sterven-is-niet-te-managen-aanvaard-het~b644064b/)(Parool) * Britain could plan for the Queen’s death – but not for the risky tides of public feeling (https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/sep/09/britain-queen-death-public-feeling-diana-brexit-emotion) (the Guardian) * The death of Elizabeth II marks the end of an era (https://www.economist.com/leaders/2022/09/08/the-death-of-elizabeth-ii-marks-the-end-of-an-era) (The Economist)

Landgenoten, we lijken weg te zakken in een peilloze put vol somberte. Uw verslaggever roept de hulp in van niet één, maar twee doctoren in de wetenschap. Is er hoop op genezing? De nazit met Esther van Fenema en Eefje Steenvoorden.

Droevig nieuws van het SCP deze week: we zien het allemaal maar somber in. Het vertrouwen in de politiek daalt nog altijd, en Nederlanders blijken buitengewoon negatief over de maatschappelijke ontwikkelingen in ons land. Is er een wondermiddel? Dr. Eefje Steenvoorden (https://www.uva.nl/profiel/s/t/e.h.steenvoorden/e.h.steenvoorden.html) weet raad. * Kelderrestant: Boris Johnson offers tea (https://www.youtube.com/watch?v=r799U_-jAnk)

Een relatiebreuk of overleden huisdier en de gemiddelde millennial is alweer gevloerd: kan deze generatie echt zo slecht tegen wat malheur? Dr. Esther van Fenema (https://esthervanfenema.nl/) aan het woord. * De mentale schijf van vijf van Esther (https://esthervanfenema.nl/mentale-schijf-van-vijf/) * Het boek "Het verlaten individu" van Esther verschijnt op 27 oktober * Beluister ook Jortcast #18, #57 en #335 over stress * Kelderrestant: Jiskefet, lullo's (https://www.youtube.com/watch?v=o03xFZw8DoU) * Denk jij aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand anders? Bel 0800-0113 of chat via 113.nl.

Nederland "fietsland"? Zijn wij nog wel de pioniers of worden we internationaal ingehaald? Met zelfbenoemd fietsprofessor Marco te Brömmelstroet (https://www.uva.nl/profiel/b/r/m.c.g.tebrommelstroet/m.c.g.te-brommelstroet.html), planoloog, universitair hoofddocent en directeur van het Urban Cycling Institute verbonden aan de Universiteit te Amsterdam. * Marco's boek: Het recht van de snelste (https://decorrespondent.nl/hetrechtvandesnelste) * De fietsdocumentaire over De Pijp (1972) (https://www.youtube.com/watch?v=YY6PQAI4TZE) * Loopt het kind op de weg of loopt de weg door zijn speelruimte? (https://decorrespondent.nl/11507/loopt-het-kind-op-de-weg-of-loopt-de-weg-door-zijn-speelruimte/1209927392025-6fbf0a45) (de Correspondent) * Kelderrestant: Field of Dreams (https://www.youtube.com/watch?v=5Ay5GqJwHF8)

Er verrees een klein dorp van buitenslapers buiten de poorten van aanmeldcentrum Ter Apel. Zij verbleven in abominabele omstandigheden, concludeerden Rode Kruis, Inspectie en ja, zelfs Artsen zonder Grenzen.... Prof. dr. Thea Hilhorst (https://www.eur.nl/people/thea-hilhorst) schuift aan.

Sommige datingapps zijn enkel gericht op de daad. Hoe rijmt dat met de trend dat we steeds preutser worden? En: opwinding over de coronasteunpakketten. Brengen die ons in tijden van inflatie alleen maar verder in de problemen? Seks en geld dus - in deze nazit van de Jortcast. Met prof. dr. Inger Leemans (https://research.vu.nl/en/persons/inger-leemans) en prof. dr. Raymond Gradus. (https://research.vu.nl/en/persons/raymond-gradus) * Beluister ook Jortcast #369 met Arnout Boot * En Jortcast #487 met Beatrice de Graaf

Hoe temmen we het inflatiemonster, en hoe temperen we de recessie-angst? Of schieten we terecht in de stress? Uw verslaggever spreekt met prof. dr. Raymond Gradus (https://research.vu.nl/en/persons/raymond-gradus), Hoogleraar Bestuur en Economie Publieke Sector. * De tweet van Pieter Omtzigt (https://twitter.com/PieterOmtzigt/status/1559168636702564353) * Nederlandse energieleveranciers vragen hoogste prijzen van Europa (https://fd.nl/economie/1448184/nederlandse-energieleveranciers-vragen-hoogste-prijzen-van-europa-myh2caKU6VzM) (FD, €)

Help, een tiet op de cover van een damesblaadje! Worden we steeds preutser in het ooit zo vrijgevochten Nederland van Turks Fruit? We trekken een lijn van porno uit de 17e eeuw, tot nu, waar Instagram streng waakt over ontglippende tepels... Met prof. dr. Inger Leemans. (https://research.vu.nl/en/persons/inger-leemans) * Boek: Über den Prozeß der Zivilisation - Norbert Elias * Kelderrestant: fragment met Jan Wolkers (https://www.youtube.com/watch?v=eyl0QnUPl1Q)

Statistisch bestaat er geen twijfel over: alles is veiliger geworden. Toch struikelen we van de ene in de andere crisis. Hoe kan dat?! We duiden het crisisbesef van 1800 tot nu, in een speciale JortcastXL met prof. dr. Beatrice de Graaf. * Het essay 'Crisis!' van Beatrice de Graaf verschijnt eind september in het kader van de Maand van de Geschiedenis * Luister ook Jortcasts #484 en #486 met Beatrice de Graaf

Een goed gesprek over de lobby achter de boerenoproer, met prof. dr. Beatrice de Graaf (https://www.uu.nl/medewerkers/badegraaf) en prof. dr. ir. C.M. Martijn van der Heide. (https://www.rug.nl/staff/c.m.van.der.heide/) * Luister ook Jortcast #484 (Beatrice de Graaf) en #485 (Martijn van der Heide).

De stilte van een bos, de schoonheid van een edelhert: wat levert de natuur ons op in, jawel, keiharde pecunia? We berekenen de winst van natuurinclusieve landbouw. Met prof. dr. ir. Martijn van der Heide (https://www.rug.nl/staff/c.m.van.der.heide/). * CBS-rapport Natuurlijk Kapitaal (https://www.cbs.nl/nl-nl/maatschappij/natuur-en-milieu/natuurlijk-kapitaal) * We belden met dr. Hidde Boersma, ecomodernist, over zijn boekentip: Regenesis van George Monbiot. Het hele gesprek luister je hier terug (https://www.nporadio1.nl/fragmenten/dr-kelder-en-co/b6ab1cc1-3094-42f1-acda-d573078799fe/2022-08-12-doctor-welk-leesvoer-schrijft-u-voor) * Luister ook Jortcast #482 met stilteprof. Marcel Cobussen * Jortcasts XL met Herman Pleij: #479 en #480 * Jortcast XL met Marcel Levi: #483 * Luister Jortcast #484 met prof. dr. Beatrice de Graaf, en stay tuned voor Jortcasts #486 (vrijdag) en #487 (zaterdag) met de historicus

Hoe zijn we van een nachtwakersstaat in een 'pech-moet-weg'-samenleving beland? Prof. dr. Beatrice de Graaf duidt ons crisisbesef aan de hand van de historie. * Boekentip uit de podcast: De Weimarrepubliek - Patrick Dassen * Het Kelderrestant uit 'Crisis' (https://www.youtube.com/watch?v=uu-4Hpv-U18) met Uri Rosenthal * Stay tuned voor Jortcasts #486 (vrijdag) en #487 (zaterdag) met Beatrice de Graaf

Hij verwierf nationale faam tijdens de coronacrisis en werd door menigeen geliefd - maar ook gehaat. Met internist en NWO-baas prof. Dr. Marcel Levi kijk ik terug op de coronacrisis, workaholicisme, het al dan niet zorgvuldig ontweken ministerschap en leiderschap in richtingloze tijden.

Geluid is van grote invloed op ons welbevinden en onze gezondheid. Hoe leren we leven met de aan lawaai verslaafde medemens? Geluidsprof. Marcel Cobussen (https://www.universiteitleiden.nl/en/staffmembers/marcel-cobussen#tab-1) heeft de remedie - en vertelt erover terwijl in de hoofdstad de volumes tot oorkneuzende hoogtes stijgen vanwege de Canal Pride. Leesvoer: * This is Your Brain on Silence (https://nautil.us/this-is-your-brain-on-silence-2251/) * Het lawaai in de stad aangenaam maken? Dat kan, met hulp van kunstenaars (Trouw) (https://www.trouw.nl/wetenschap/het-lawaai-in-de-stad-aangenaam-maken-dat-kan-met-hulp-van-kunstenaars~b2d9b6a9/) * De maatschappelijke betekenis van geluid (Rapport RIVM) (https://rivm.nl/bibliotheek/rapporten/815120004.pdf) * Kelderrestant: het volledige gesprek met Caroline van der Plas in Op1 (https://www.npostart.nl/caroline-van-der-plas-over-steun-van-trump-voor-nederlandse-boeren/25-07-2022/POMS_WNL_16966275) (25-07-2022)

We spreken China-kenner Frans-Paul van der Putten (https://www.chinageopolitics.nl/kopie-van-diensten/) (Clingendael) over de aanstaande wereldoorlog met het rijk van Kameraad Xi. Of valt het allemaal wel mee? En wat rijdt, vliegt en vaart er allemaal aan de kant van Taiwan én China? * Lees het rapport van het Pentagon (https://media.defense.gov/2021/Nov/03/2002885874/-1/-1/0/2021-CMPR-FINAL.PDF) over het Chinese en Taiwanese leger en dit artikel van Business Insider (https://www.businessinsider.com/pentagon-charts-show-chinas-military-advantage-over-taiwan-2022-1?international=true&r=US&IR=T) * Luister de podcastserie (https://open.spotify.com/show/7yfeU7OjMffXBSijX9KqoA?si=ZxAw8BebRJeHRs5cNVKQig) die Jort eerder maakte over China

Opstand en revolte, de stad Amsterdam is er door getekend. Prof. Dr. Pleij weidt uit, van de Middeleeuwen die al volgepakt zaten met boerenopstanden, tot de wederdopers, het palingoproer en ‘geen woning, geen kroning’. Al varende door de grachten zien Pleij & Kelder de betrekkelijkheid van de hedendaagse opstootjes in. De immer relativerende Pleij toont ons dat we ondanks alle opstand en revolte toch wel degelijk steeds meer blijk van beschaving geven. Een geruststellende conclusie.

Voortgestuwd door een elektromotortje tuffen dr Kelder en emeritus prof. dr. Herman Pleij over de grachten van Amsterdam. De Neerlandicus en cultuurhistoricus oreert over de roerige jaren '60 van Amsterdam, zijn studententijd daar, z'n eerste colleges als UvA-docent en zijn buitengewoon belangrijke verdienste tijdens de Maagdenhuisbezetting.

Van crimineel kwajongens-cultuurtje tot een Volwassen Genre. De heuse hiphop-doctor Steven Gilbers (https://www.rug.nl/staff/s.r.k.i.gilbers/research) promoveerde op Tupac en geeft college over de muziekstijl die inmiddels (bijna) 50 jaar bestaat. * Luister Stevens eigen muziek hier (https://open.spotify.com/artist/7hdyMtT7vd9YoYG7hZxRie) (Spotify)

Kunnen robots ons uit de ravage op de arbeidsmarkt redden? Uw verslaggever zoekt met arbeidssocioloog dr. Fabian Dekker (https://www.fabiandekker.nl/) naar uitwegen voor het aanstaande personeelsinfarct.

Waar môt je het over hebben wanneer je één doctor gespecialiseerd in slachtofferschap en de andere doctor met een Nederlandse oplossing voor het Europese gasprobleem aan je tafel hebt?

Je bent óf slachtoffer, óf dader, meer is er niet. De wereld is zwart-wit, we zijn blind geworden voor complexiteit en ambiguïteit. Volgens dr. Tine Molendijk (https://www.tinemolendijk.nl/) zijn er inmiddels meer daders dan slachtoffers en blijken we ondanks alle aandacht voor slachtoffers harder - en oppervlakkiger - dan ooit.

Europa zit met een groot gasprobleem, blijkt uit een recent IEA rapport. Dr. Roland Kupers (https://www.rolandkupers.com/) vindt dat we meer moeten doen dan alleen een beetje besparen en hij schuwt het impopulaire standpunt niet: in deze aflevering betoogt hij dat Nederland het Groningenveld moet heropenen. Wij kunnen het Europese probleem oplossen en zouden dat ook moéten doen, meent de onafhankelijk VN-adviseur.

Een econoom en een astroloog in gesprek met uw verslaggever van dienst. Belastingtarieven, box 2, is het allemaal klein bier als je het heelal bestudeert? Dr. Tim van Kempen (https://twitter.com/tim_v_k) en prof. dr. Bas Jacobs (https://www.eur.nl/people/bas-jacobs) bediscussiëren deze - en meer - kwesties in de nazit.

De nieuwskoppen ademden misbaar toen er vorige week weer eens een vuistdikke fiscale studie uitkwam, maar wordt de kloof tussen arm en rijk eigenlijk wel groter? En als je allerrijksten al wilt uitkloppen als Kaag of Rutte zijnde, hoe môt dat dan? Een gesprek met prof. dr. Bas Jacobs. (https://www.eur.nl/people/bas-jacobs) * Economen moeten zo transparant mogelijk zijn over hun aannames (https://fd.nl/opinie/1445207/economen-moeten-zo-transparant-mogelijk-zijn-over-hun-aannames-mug2caHakLxX) (FD) * Luister ook Jortcast #395, #141 en #7 met Bas Jacobs * Kelderrestant: Mevrouw Visser bij een congres van de vrouwenbond van de PvdA over de invoering van de achturendag (1957) * Stage lopen bij de Jortcast? Reageer snel! (https://werkenbij.avrotros.nl/vacature-stagiaire-avrotros/redactiestage-bij-dr-kelder-en-co-en-de-jortcast)(Mailen mag ook: [email protected])