De Jortcast

Als de wittebroodsweken van de formatie voorbij zijn, wil dit nieuwe kabinet, naast alle andere grote problemen, het dossier over de pensioenwet toch ook weer openbreken. Volgens NSC en PVV moeten mensen zelf kunnen kiezen welke pensioenvorm ze krijgen en de PVV wil zelfs dat we ondanks de vergrijzing toch op ons 65ste met pensioen gaan. Econoom prof. dr. Sweder van Wijnbergen had al grijze haren en is al pensioengerechtigd, maar krijgt van deze voorstellen onstuimig jeugdige bravoure (zoals we die van hem kennen) en trekt ten strijde tegen deze 'populistische plannen’. Jongeren, spits de oren, want jullie zullen dit allemaal moeten betalen.

Het boek van Bregman was het gesprek van de week en daarom in deze aflevering aandacht voor morele ambitie en burgerschap. Volgens prof. dr. Menno Hurenkamp, hoogleraar Democratie als Mensenwerk aan de Universiteit voor Humanistiek, hebben we niet zozeer een gebrek aan morele ambitie. We blijven vooral te weinig buiten onze eigen, veilige bubbels.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar we bellen met Europarlementatiër Tom Berendsen van het CDA over de spionage van de Chinezen. Econoom prof. dr. Sweder van Wijnbergen is te gast is over de pensioenplannen van NSC en de PVV. Onze jonge dr. is David de Buisonjé die onderzoek heeft gedaan of je beter kunt belonen of straffen voor gezond gedrag. Tot slot schuift prof. dr. Menno Hurenkamp (politicoloog en werkzaam bij Humanistiek) over 'morele ambitie', een combinatie van woorden die we dankzij Rutger Bregman afgelopen week veel hebben gehoord.

Vrouwen kunnen in Rusland ongestraft geslagen worden en Nederland is qua emancipatie ‘Pakistan in de Polder’. In het Allard Pierson zijn aan tafel bij Jort aangeschoven prof. dr. Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Geschiedenis en Politiek van Rusland en dr. Sanne Feenstra, organisatiepsycholoog gespecialiseerd in vrouwelijk leiderschap. Doctorsassistent Milou Brand sluit af met verzoenende poëzie, ditmaal een liefdesgedicht van Martin Bril.

In de week dat Geert Wilders toch niet de bureaulades in het Torentje mag inruimen, zou het zo maar kunnen dat er een vrouw (jawel, voor de eerste keer in Nederland) het land gaat besturen als premier. Zou Nederland dan veranderen? In gesprek over vrouwelijk leiderschap met organisatiepsycholoog dr. Sanne Feenstra. Link naar Volkskrant: https://www.volkskrant.nl/wetenschap/beter-af-met-vrouwen-aan-de-macht-wat-te-verwachten-in-zeven-lessen-en-een-blik-op-het-dierenrijk~bd25e14d/ (https://www.volkskrant.nl/wetenschap/beter-af-met-vrouwen-aan-de-macht-wat-te-verwachten-in-zeven-lessen-en-een-blik-op-het-dierenrijk~bd25e14d/)

Afgelopen weekend 'verkiezingen' in Rusland, hoe zit het ook alweer met de Russische democratie? We bespreken de machtsverhoudingen in het Kremlin, en daarnaast de huidige Russische oorlogseconomie.. Die zou lekker op stoom zijn, maar louter tanks en bommen bouwen is nou niet echt wat je kunt noemen een duurzame investering. Te gast is Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Geschiedenis en politiek van Rusland en directeur van het Nederland-Rusland Centrum.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waarin we bellen met VVD'er Thom van Campen over de nieuwe Dierenwet, wat moet anders? Over politiek gesproken, prof. dr. Hans van Koningsbrugge legt uit hoe hoe gemanipuleert de verkiezingen in Rusland zijn. Onze jonge dr. Lars Nickolson heeft onderzoek gedaan naar de discussie in de politiek romdom vrijheid en gelijkheid. Met dr. Sanne Feenstra praten we over de toekomst van meer vrouwen aan de macht, wat zou dat betekenen?

Kan een hit je politieke campagne een boost geven? Daarover praat Jort Kelder met prof. dr. Wim Voermans, hoogleraar Staats- en bestuursrecht (Leiden) en prof. dr. Tom ter Bogt, cultuurpsycholoog en hoogleraar Populaire muziek en jeugdcultuur (Utrecht). Tot slot nog wat commentaar op ons stoffige volkslied en schuift de doctorsassistente Milou Brand aan met poëzie.

Hoe werd girl-nextdoor Taylor Swift een popmuzikant met de allergrootste groep bewonderaars aller tijden? Muziekprof Tom ter Bogt die het fenomeen Taylor Swift duidt, een powermevrouw op muzikaal, economisch en zelfs politiek gebied.

Na een week van opnieuw politieke scherven heeft Kim Putters het lijmpistool getrokken en het broze vertrouwen kunnen herstellen. Welke potentiële namen voor ministers zullen rondom de Zwaluwenberg worden gefluisterd, en wie wordt de premier? Een potje formeren in deze Jortcast met prof. dr. Wim Voermans, hoogleraar Staatsrecht te Leiden. Tevens aan tafel: prof. dr. Tom ter Bogt, cultuurpsycholoog en hoogleraar Populaire muziek en jeugdcultuur aan de Universiteit Utrecht

Ondanks dat hij de meeste zetels heeft gewonnen, zal Geert Wilders, als enige lid van zijn PVV, geen premier worden. Waarom wisten we dit al? En wie is deze Einzelgänger (tsja, is hij dat wel?) die al jaren in een safe house woont en de enkel persoonlijke informatie deelt over zijn katten Noortje en Pluisje (Snoetje is inmiddels overleden). Jort Kelder is naar de Tweede Kamer afgereisd en spreekt met parlementair journalist Joost Vullings en dr. Geerten Waling die een laatste hoofdstuk toevoegde aan de biografie, geschreven door wijlen prof. dr. Meindert Fennema, getiteld "Geert Wilders - De Wreker'.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co met een politiek belletje met de SGP'er André Flach over ons verstigingsklimaat. Verder prof. dr. Wim Voermans over de formatie, wordt Wilders onze premier? Onze jonge dr. Anna de Visser over kliekjes eten en nee, nee, niet weggooien. En tot slot de superkracht van Taylor Swift, economisch en politiek kan deze 'girl next door' aardverschuivingen veroorzaken. Hoe, dat legt prof. dr. Tom ter Bogt uit.

Jort Kelder in gesprek met techfilosoof en AI-expert dr. Bart van der Sloot (Tilburg University) en prof. dr. Guido van der Werf, van de leerstoelgroep Meteorologie en Luchtkwaliteit (WUR), over de toekomst van de klimaatpositief ingestelde mens op deze aarde. En welke invloed heeft AI op ons levensgeluk? Elke aflevering verzorgt Milou Brand de door feiten geteisterde oren met zachtheid, doorgaans in de vorm van poëzie. Ditmaal afkomstig uit een lied: Mooi, van Maarten van Roozendaal. Link naar het gratis boek 'Regulating the Synthetic Society' van dr. Van der Sloot: https://tinyurl.com/yhmjpuv8 (https://tinyurl.com/yhmjpuv8).

Experts voorspellen dat over vijf jaar meer dan negentig procent van alle digitale content volledig of gedeeltelijk door ai wordt gegenereerd. In zo’n ‘synthetische samenleving’ is mogelijk niet langer vast te stellen wat echt is en wat niet. Om de samenleving te beschermen moéten we erover in debat, stelt techniekfilosoof en jurist dr. Bart van der Sloot. “Helaas zitten de ambtenaren van het ministerie van justitie de boel te traineren.”

Confetti en champagne, want nu eens geen depressieve doemscenario’s dat we er aan gaan, maar een flintertje klimaatoptimisme. 'Not the end of the world' is de titel van het klimaatoptimistische boek dat Oxford-onderzoeker Hannah Ritchie schreef. Prof. dr. Guido van der Werf van de WUR voelt wel wat voor haar pleidooi en is te gast bij dr Kelder.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar we optimistisch edoch niet hedonistisch het glas heffen met prof. dr. Guido van der Werf van de WUR op ons klimaat, want dat is nog wel te redden. Onze jonge dr. Aukje Leemeijer heeft de functie van de ervaringsdeskundige in de GGZ onderzocht. We bellen de Europese politicus Paul Tang over de digitale euro. Tot slot hebben we het over het nut van de seksrobot met dr. Bart van der Sloot die alles weet over AI en de wetgeving daaromheen (lees zijn boek: Regulating the Synthetic Society (https://www.bloomsburycollections.com/app/downloadpdf?type=monograph&xmlPath=collections/12/content-types/xml//9781509974979_txt_xml.xml&xsltPath=/content-types/monograph/monograph-download.xsl&productLogo=bloomsbury_assets/collections/images/BDR_Blue_Logo_Transparent_Background.png&mlaCitation=&lang=en&documentId=b-9781509974979&currentTime=Wed%20Feb%2028%202024%2011:15:02%20Midden-Europese%20standaardtijd&tocId=b-9781509974979&productName=collections&citationExist=true&workloc=$workPath&territory=NL&cachepagetype=mono&tocPage=true&epdfIsbn=9781509974962&docIdS=b-9781509974979&openAccess=true))

Hoe houden we onze grenzen veilig nu Rusland moeilijk lijkt te worden gestopt in Oekraïne? Dr. Nikki Ikani onderzoekt onder andere deze dreiging als universitair docent inlichtingen en veiligheid aan de Universiteit Leiden.. En wat doen we met de man uit de onderklasse die er maar niet op vooruit gaat, al veertig jaar lang? Prof. dr. Egbert Jongen deed onderzoek naar de man (en vrouw) en Jort Kelder las zijn rapport getiteld “Stille wateren hebben diepe gronden”. Op het snijvlak van die twee onderwerpen: een carrière als kannonnenvoer, pardon, infanterist: wat schuift dat?

De laagopgeleide man heeft het moeilijk en blijft met een laag inkomen kinder- en liefdeloos achter. De steeds hoger opgeleide vrouw heeft geen interesse, aldus hoogleraar Economie en Sociaaleconomisch Beleid prof. dr. Egbert Jongen. Ondertussen vriezen diezelfde hoogopgeleide vrouwen eitjes in. Hoe kon deze maatschappelijke mismatch ontstaan en hoe trekken we de man er weer een beetje bij?

Een écht effectief, duidelijk antwoord op Poetin's agressie blijft twee jaar na de inval in Oekraïne nog altijd uit. Poetin is nauwelijks onder de indruk van sancties, zijn economie draait prima en het gonst van de geruchten dat zijn expansiehonger niet gauw is gestild. En nu Trump zich in de coulissen warmloopt om de NAVO de nek om te draaien, wordt een Europese pijler binnen de organisatie met de dag belangrijker. Dr. Nikki Ikani, universitair docent Inlichtingen en Veiligheid aan de Universiteit Leiden weet wat we nodig hebben.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co met een politiek belletje waar Sandra Palmen van NSC de telefoon opneemt en ons bijpraat over de motie over het archiveren van chatberichten van o.a. Rutte. We bespreken de Europese veiligheid onder de NAVO met dr. Nikki Ikani. Onze jonge dr. Nadia Leen hoopt PTSS bij soldaten te kunnen verminderen met wat werkzame stoffen uit de Neerlandse wiet. Tot slot bespreken we wat er mis is met de lage inkomens en waarom die niet groeien (vooral die van de mannen!) met prof. dr. Egbert Jongen.

Heerst er een droombeeld van de jaren '50? Dat vragen dr Willeke Slingerland,lector Weerbare Democratie en dr. Jelle van Baardewijk, empirisch filosoof, zich af in gesprek met dr Kelder. Hoe beïnvloedt dat de formatie en hoe wordt de ontevreden kiezer nu echt gelukkig? Elke aflevering verzorgt Milou Brand de door feiten geteisterde oren met zachtheid, doorgaans in de vorm van poëzie. Ditmaal een gedicht van Toon Tellegen.

De lijm die Nederland in maatschappelijke en culturele zin bijeenhoudt lost langzaam op. Nu we ontzuild zijn rijst de vraag: raakt Nederland ook steeds verder ontzield, en wat is daartegen te beginnen? Of is alles wat riekt naar vaderlandslievendheid nog steeds taboe? Daarover discussieert dr Kelder met mr. dr. Willeke Slingerland, lector Weerbare Democratie en empirisch filosoof dr. Jelle van Baardewijk, in het licht van de formatie.

In tijden van oorlog is alles geoorloofd, luidt het gezegde, maar niet heus, want er is gewoon Het Oorlogsrecht. Maar wat heb je daar eigenlijk aan? In gesprek met prof. dr. Marten Zwanenburg, hoogleraar Militair Recht aan de UvA en aan de Defensieacademie over onder andere Gaza en Israël, Poetin, schendingen van het oorlogsrecht en de consequenties.

Dit is de gehele radio-uitzending van dr Kelder en Co van 17 feb met dr. Willeke Slingerland, dr. Jelle van Baardewijk en prof. dr. Marten Zwanenburg. Jort belt met politicus Tjeerd de Groot (D66) over het visje de spiering. Met verder de onderwerpen; "In tijden van oorlog is alles geoorloofd?" "Het formatieproces: vast in de modder van onervarenheid" en "Patriotten versus de globalisten". Veel luisterplezier

Nu sfeer en vertrouwen aan de formatietafel traditiegetrouw weer twijfelachtige niveaus bereiken vraagt De Jortcast zich af: hoe komt dat weer op peil? We kunnen daarvoor kijken naar het gedrag van apen, meent de Leidse hoogleraar Cognitieve Psychologie dr. Mariska Kret. Ook aan tafel politicoloog dr. Simon Otjes uit Leiden en dr. Mariken van der Velden, gespecialiseerd in politieke communicatie aan de VU. Elke aflevering verzorgt Milou Brand de door feiten geteisterde oren met zachtheid, doorgaans in de vorm van poëzie. Ditmaal: het slot van hekeldicht Geuzenvesper of Ziekentroost voor de vierentwintig, van Joost van den Vondel. Jort Kelder is er een week niet en wordt vervangen door Jeroen Pauw.

We lijken erg op mensapen en ook al denken we dat we rationeel gedreven zijn, acteren we heel vaak op basis van onze intuïtie en emoties. Dat constateert prof. dr. Mariska Kret, hoogleraar Cognitieve Psychologie te Leiden, met de kanttekening: dat is helemaal niet erg. Haar boek 'Tussen Glimlach en Grimas' plaatst de mens dichter bij het dierenrijk, in dr Kelder en Co legt ze uit hoe ze haar onderzoek met mensapen doet en wat we over onszelf te weten kunnen komen via de aap. Presentatie: Jeroen Pauw, teksten Jortcast: Milou Brand.

Nu sfeer en vertrouwen aan de formatietafel traditiegetrouw weer twijfelachtige niveaus bereiken vraagt De Jortcast zich af: kan dat niet anders? Of is het zo moeilijk, omdat het niet makkelijk kan? Invallend presentator Jeroen Pauw bespreekt de actuele gang van zaken met expert politieke communicatie dr. Mariken van der Velden van de VU en politicoloog dr. Simon Otjes. Omdat de u bekende presentator op een andere hemisfeer verkeert, is De Jortcast verder voltooid door Milou Brand.

Tijd voor Timmermans I? Het eerste hoogtepunt uit de formatiesoap 2024 diende zich afgelopen week aan, toen Pieter Omtzigt besloot niet terug te keren aan de onderhandelingstafel. Kritiek en speculatie alom, maar volgens dr. Simon Otjes, politicoloog te Leiden, is deze move niet meer dan logisch. Dat NSC uit is op iets anders dan een doorsnee meerderheidskabinet was namelijk al langer duidelijk, en met deze stap probeert Omtzigt het proces waarschijnlijk die kant uit te sturen. Dat het qua communicatie misschien wel wat soepeler had kunnen worden afgedaan, daarover schuift onze tweede politicoloog van dienst, dr. Mariken van der Velden van de VU, aan. Wat politici van apen kunnen leren Wij lijken enorm op apen, niet alleen in ons gedrag, maar zeker ook in onze emoties. Prof. dr. Mariska Kret (schrijver van het boek: Tussen glimlach en grimas), verbonden aan de Universiteit Leiden doet hier al jaren toonangevend onderzoek naar. Apen zijn net mensen, ze vinden het leuk om naar filmpjes te kijken en grappig lopende pinguïns. Wat kunnen we van elkaar leren? Moeten wij meer als apen zijn? Moeten die politici in Den Haag eens van die apenrots af? Of heeft dat gelach, gehuil en gestress ook een nuttige functie om te overleven? Via de aap komen we veel over onszelf te weten. Kies een studie die werk oplevert, en niet eentje die bij je past Eerder deze week kwam het CPB met een rapport over de aansluiting van studierichtingen op de arbeidsmarkt. Wat blijkt: jongeren nemen baanperspectief maar mondjesmaat mee in hun afwegingen om te kiezen voor een bepaalde opleiding. Gezien de arbeidsmarktkrapte zou dat wel wat meer mogen, zo vindt VVD-Tweede Kamerlid Claire Martens. Ze manoeuvreert zich met deze mening in een lastige spagaat, zeker gezien haar roep om numeri fixi. Druist dergelijk beleid niet rechtstreeks in tegen het liberale idee van ultieme keuzevrijheid? Martens-America leg uit waarom niet tijdens het wekelijkse belletje met Den Haag.

Het formatieproces noopt tot cynisme bij dr Kelder. Waarom zo moeilijk doen? Omdat et niet makkelijk kan, denkt prof. Dr. Ronald van Raak. In gesprek met hem en dr Kelder over het sluiten van coalities en regeerakkoorden en het vinden van doorbraken in een schijnbare impasse.

Gen-Z’ers zijn conservatiever dan de generaties die hen voorgingen, en het zijn met name de mannen die richting conservatisme afbuigen. Historicus dr. Geerten Waling heeft immer de thermometer in de maatschappij en vermoedt: ze voelen zich bedreigd. Maar er is meer aan de hand, de schijnbaar donkere toekomst en dreigende onzekerheid wakkeren behoudzucht aan.

De politiek kan veel leren van 'onze' grote filosofen Erasmus en Spinoza, zeker als het aankomt op debatteren. Voormalig SP-Kamerlid en hoogleraar Erasmiaanse Waarden prof. dr. Ronald van Raak bespeurt een gebrek aan humor en plezier in het publieke debat. We worden beheerst door angst voor de ander en de PVV'er praat niet met de D66'er - en dat brengt ons niet nader tot elkaar. Van Raak pleit voor meer open discussies en het vrije woord.

Een Europees migratiebeleid? Dealtje hier, dealtje daar, opvang in de regio: het wil maar niet lukken om de asielstroom naar Europa onder controle te krijgen. Jonge dr. Jolienke Koops-Roo deed onderzoek naar de harmonisatie van het asielbeleid in de EU. Wat blijkt? Van harmonisatie is allerminst sprake. Echter is er wel goed nieuws voor de hoge heren en dames in Den Haag: Nederland was vaak leidend op het gebied van asiel. Andere landen namen ons beleid zelfs over. Kunnen we nu de grenzen wel dichtgooien? Alles gewoon kunnen zeggen Oud SP’er en hoogleraar Erasmiaanse Waarden Prof. dr. Ronald van Raak schreef een essay over de twee filosofen die in de Canon van Nederland staan: Erasmus en Spinoza. Ooit gehaat en verbannen uit hun eigen gemeenschappen, nu zijn hun denkbeelden verweven in onze samenleving. Wat kan de politiek leren van het debatteren zoals deze filosofen deden in het verleden? Is dit het middel tegen polarisatie? Volgens Van Raak wordt ons leven beheerst door angst en praat de PVV'er niet meer met de D66'er. Hij pleit voor meer open discussies en het vrije woord. Vrouw, begeeft u naar het aanrecht Geijken rechten, demonstreren voor klimaatbeleid en het omarmen van de queer community? Niets daarvan! Gen-Z’ers zijn conservatiever dan de generaties die hen voorgingen. Waarom verlangen voornamelijk jonge mannen naar een leven met een ‘tradwive’? Historicus dr. Geerten Waling heeft het antwoord: ze voelen zich bedreigd. Maar er is meer aan de hand. Want de toekomst lijkt donker en dat wakkert de behoudzucht in onze ziel aan.

Te gast in het academisch kwartiertje: Prof. dr. Hanco Jürgens, wetenschappelijk medewerker van het Duitsland Instituut Amsterdam en dr. Bram Bakker, ex-psychiater en microdoser. Zou de mensheid beter af zijn onder de psychedelica? Is de huidige generatie minder hard voor zichzelf en anderen dan voorgaande?Zijn de Duitsers depressief? En natuurlijk sluit Milou Brand af met poezie. Deze aflevering verscheen eerder en is te bekijken op Youtube (https://www.youtube.com/watch?v=WZoZd5lMrCY).

Een beetje Randstedelijk progressief doet tegenwoordig aan microdosing. Door op werkdagen kleine hoeveelheden hallucinogene drugs tot je te nemen, schijn je stukken creatiever te worden. Onder toeziend oog van Dr. Bram Bakker, volleerd microdoser, neemt Jort tijdens de uitzending de proef op de som. Een Jortcast aan de truffels dus, en niet van die culinaire die hij normaal gesproken zo graag nuttigt.

"Eenheid, optimisme en succes" Als er een verkiezingsstrijd is die er in de hele wereld toe doet, dan is het wel de Amerikaanse. Los van dat de campagne waar amusement oplevert, is het ook belangrijk deze verkiezingen te volgen om te weten wat de consequenties zijn van de uitslag op 5 november 2024 voor ons hier in Europa. Moet je echt een test doen om te stemmen als Amerikaan? Wat doen de kiesmannen en hoe betrouwbaar zijn ze? Was Amerika altijd zo gepolariseerd? Hoe groot zijn de kansen voor Trump en Biden of is er nog een mogelijkheid dat er een outsider opstaat? Jort Kelder heeft aan zijn keukentafel politicoloog en amerikanist drs. Koen Petersen uitgenodigd. Petersen is ook lid van VVD -fractie in de Eerste Kamer waar hij de voorzitter is van de Eerste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking (BDO). Onlangs verscheen een nieuwe uitgave van zijn boek 'Einddoel Witte Huis, hoe de Amerikanen hun president kiezen’.

Terwijl Nederland in spanning afwacht of de formerende partijen tot het meest rechtse kabinet aller tijden zullen komen, pakt ook bij onze Oosterburen zich een donker wolkendek boven de samenleving. Tenminste, voor degenen die het niet op rechtsconservatisme hebben. Het van origine op industrie gerichte Duitsland lijkt economisch opnieuw te vervallen tot de zieke man van Europa, en u weet: als Duitsland niest, wordt Nederland verkouden. De gevolgen voor het politieke sentiment zijn ook duidelijk: de radicaal rechtse AfD stond zelden zo hoog in de peilingen. We bespreken de laatste ontwikkelingen in het land van bier und bratwurst met prof. dr. Hanco Jürgens, verbonden aan het Duitsland Instituut Amsterdam (DIA).

Donkere dagen voor Duitsland Terwijl Nederland in spanning afwacht of de formerende partijen tot het meest rechtse kabinet aller tijden zullen komen, pakt ook bij onze Oosterburen zich een donker wolkendek boven de samenleving. Tenminste, voor degenen die het niet op rechtsconservatisme hebben. Het van origine op industrie gerichte Duitsland lijkt economisch opnieuw te vervallen tot de zieke man van Europa, en u weet: als Duitsland niest, wordt Nederland verkouden. De gevolgen voor het politieke sentiment zijn ook duidelijk: de radicaal rechtse AfD stond zelden zo hoog in de peilingen. We bespreken de laatste ontwikkelingen in het land van bier und bratwurst met prof. dr. Hanco Jürgens, verbonden aan de UvA en het Duitsland Instituut. Hallucineren om helder te formuleren Van conservatisme naar de nieuwste trends in progressief Randstedelijk Nederland. Wie er nu namelijk echt wil kunnen meekletsen bij de koffieautomaat, doet aan microdosing. Dr. Bram Bakker weet er alles fan, en is groot fan. Door op werkdagen kleine hoeveelheden hallucinogene drugs tot je te nemen, schijn je stukken creatiever te worden en dagelijkse werkzaamheden zo uit je vingers te laten vloeien. De redactie neemt zelf tijdens de uitzending vandaag de proef op de soms, want zonder het zelf te ervaren, kun je er eigenlijk niet over meepraten. Een uitzending aan de truffels dus, en niet van die culinaire die dokter Kelder normaal gesproken zo graag nuttigt. De keerzijden van de slimme stad Leeft u in geürbaniseerd gebied, dan bent u zeer waarschijnlijk onderdeel van een hyperintelligente stad. Hierin worden allerlei technologische snufjes ingezet om het samenleven tot in de puntjes te optimaliseren. Natuurlijk ziet u wel eens een camera hangen, maar waar deze precies voor dient, blijft voor de meesten enigszins raadselachtig. Precies dit gegeven was reden voor onze jonge doctor Vivien Butot om aan een proefschrift te beginnen. Hij onderzocht wat mensen wel en niet weten over de technologie die wordt gebruikt in zogeheten slimme steden. Weinig zo blijkt, waardoor mensen hun kennishiaten erover zelf invullen. Dat leidt dan weer tot een gezonde dosis wantrouwen, en laat dit nu net zijn waar de overheid niet op uit is. Butot geeft antwoord op de vraag hoe dergelijke argwaan te voorkomen.

Te gast in de Jortcast is prof. dr. Andreas Kinneging, hoogleraar Rechtsfilosofie te Leiden. Zijn credo is ‘de weg voorwaarts, is de weg terug’. Sommigen omschrijven hem als conservatief, maar hij ziet zichzelf als een reactionair denker. Hij waarschuwt voor een samenleving die op de verkeerde manier het egalitaire nastreeft en dat zal volgens hem leiden tot een DDR 2.0. Tevens aan tafel Lieke van Son, sterrenkundige en blijven hangen na het gesprek in de live radio-uitzending. Milou Brand sluit af met een radicaal individualistisch gedicht. Deze aflevering is ook te bekijken (en eerder verschenen) op YouTube. (https://www.youtube.com/watch?v=qomcIoz6eBs&t=1564s)

Waar komen de zwarte gaten vandaan? Dat is de fundamentele vraag die sterrenkundige dr. Lieke van Son bezig houdt. Wat niet helpt, is dat de zorgvuldig geconstrueerde modellen niet blijken te kloppen, die kunnen het gedrag van zware sterren namelijk niet verklaren. Een oefening in deemoedigheid als wetenschapper, maar niettemin is er veel over te vertellen. Belangrijke les: je moet weten dat er nog zoveel is dat je niét weet.

De weg die we in de moderne tijd in het Westen zijn ingeslagen, is de verkeerde, meent hoogleraar Rechtsfilosofie prof. dr. Andreas Kinneging. Dat levert problemen op voor mens én maatschappij, Kinneging acht het goed mogelijk dat er een burgeroorlog uitbreekt in deze gepolariseerde tijden. Hij pleit voor herbezinning en staat een terugkeer naar de grote 'Europese Traditie' voor, zoals hij (onder andere) in zijn meest recente boek Hercules op de Tweesprong uitlegt.

De ideale staat volgens een reactionair rechtsfilosoof Hoe is de staat van onze politiek in deze tijd van de formatie? Moeten de partijen aan hun verplichtingen voldoen en zo snel mogelijk gaan regeren? Of is het moreel ook juist zonder een akkoord te bereiken, afscheid van elkaar te nemen? Te gast is prof. dr. Andreas Kinneging, hoogleraar rechtsfilosofie in Leiden die onlangs een nieuw boek heeft geschreven getiteld Hercules op de Tweesprong waarin de tendens is dat de weg voorwaarts de weg terug is. Maar hoe ver moeten we dan terug en van wie kunnen we wat leren? Van de Grieken of van de Romantiek? En wat betekent de weg terug gaan? Meer directe democratie? Genoeg vragen aan deze hoogleraar die bekend staat om zijn uitgesproken reactionaire standpunten. Zware sterren, zwarte gaten en nog zo wat Dat Nederland nog altijd academische zwaargewichten produceert, bewijst dr. Lieke van Son. Ze promoveerde afgelopen najaar aan bij het prestigieuze Center for Astrophysics aan Harvard University op onderzoek naar zware sterren aan de hand zwaartekrachtsgolven. Na een succesvol optreden als jonge doctor, komt ze deze zaterdag verder praten over alles waar men zich op dit moment in de astronomie mee bezighoudt. Hoe bevredigend is onderzoek doen in een academisch veld dat zich letterlijk uitstrekt over het heelal en alles daarbuiten? Heeft de commercialisering van de ruimtevaart wetenschappelijk nut, of is deze enkel gestoeld op prestige? En wat kunnen we leren van zware sterren en zwarte gaten? Deze jonge wetenschapper, die we helaas verloren zijn aan de Amerikanen, schuift nog een keer bij ons aan voordat ze het vliegtuig naar onze trans-Atlantische grote broer instapt. Covid out, schimmels in Waren we net van dat enge virus verlost, kloppen onheilspellende schimmels alweer op de deuren van onze ziekenhuizen. Volgens jonge doctor Auke de Jong zijn schimmels te lang als relatief ongevaarlijk beschouwd, waardoor dokters ze nu slecht herkennen. Met een groeiend aantal fysiek kwetsbare mensen − de traditionele target groep van schimmels − zorgt dat wereldwijd voor de nodige problemen. Gelukkig is daar De Jong, die in zijn promotieonderzoek de gevaren van recent ontstane schimmels aantoont en daarnaast ook handvatten biedt ter verbetering van zowel diagnostiek als behandeling. Wees dus op uw hoede, lieve mensen, en niet alleen voor iets onschuldigs als schurft, want indien u tot de kwetsbaren der aarde behoort, bent u uw leven dadelijk niet meer zeker.

In de nazit van voorgaande zaterdag praat dr Kelder met zijn gasten over al het nepnieuws waar je dagelijks online mee geconfronteerd wordt, de taak van traditionele media daarin en de politieke kleur op redacties. Met prof. dr. Claes de Vreese en dr. Damian Trilling, beide experts op het gebied van politieke communicatie. Het gedicht aan het slot is van John O'Mill, voorgedragen door Milou Brand.

Als ware het lava, verlaten steeds meer mensen X. Het opiniërende platform dat onder de naam Twitter ooit toonaangevend was heeft haar glans voor velen verloren. Was het een bron van, circuleert er steeds meer troep. En met dit belangrijke jaar voor de democratie, het jaar waarin miljarden mensen ter stembus gaan, vraagt dr Kelder zich af: wat zal de rol van nepnieuws zijn bij hun keuze? Te gast is dr. Damian Trilling, hoogleraar aan de UvA gespecialiseerd in journalistiek en politieke communicatie.

De één is de ander niet, maar de Deen is goed vergelijkbaar met de Nederlander. In veel ranglijstjes moeten we onze meerdere erkennen in de bovenburen. Wat kunnen wij van hen leren? dr Kelder vraagt het aan de geboren en getogen prof. dr. Claes de Vreese.

Wat we van onze Deense broeders kunnen leren Prof. dr. Claes de Vreese was al eens bij ons te gast als specialist politieke, zo communicatie. Deze zaterdag schuift hij aan in het kader van de kroning van de Deense prins Frederik − De Vreese is namelijk een geboren en getogen Deen. Wat kunnen we leren van dit Scandinavische volkje, dat het in alles net even iets beter voor elkaar lijkt te hebben dan wijzelf? Economisch gaat het de noorderlingen al tijden voor de wind. Zo kent Denemarken ruimhartige collectieve voorzieningen en een arbeidsmarkt die wél optimaal lijkt te functioneren. Dat, gecombineerd met strenge migratiepolitiek, maakt het land alleen al de moeite van het uitdiepen waard. De Denen als lichtend voorbeeld, of kunnen ze ook nog wat van ons opsteken? Hoe nepnieuws de wereld in zijn greep houdt Het ging afgelopen week veel over X, voorheen Twitter, en de vraag in hoeverre dit medium intussen is verworden tot een bron van dood en verderf. Musk had bij de aankoop van het platform een dorpsplein waarop alles geroepen kan worden voor ogen. Dit heeft er de afgelopen tijd in geresulteerd dat steeds meer mensen de online spreekbuis de rug toekeren. Relevant in dit kader is de hoeveelheid nepnieuws die erop rond circuleert, en daar weet prof. dr. Damian Trilling dan weer alles van af. Hebben politici en wetenschappers reeds een antwoord op deze hardnekkige kwaal? Gezien de recente verkiezingsuitslag in ons eigen land, lijkt dit zeer de vraag. De economische consequenties van belastingontwijking Bijna dr. Jesse van der Geest heeft onderzoek gedaan naar belastingontwijking van grote bedrijven aan de Tilburg University. En wat blijkt, het is eigenlijk heel gezond om te proberen zo min mogelijk belasting te betalen. Van der Geest heeft de grote bedrijven onder de loep genomen, zowel nationaal als internationaal en zijn conclusie is: minder belasting vloeit eigenlijk altijd weer terug in het bedrijf zelf. Hij heeft ook nog wat tips voor de nieuwe beleidsmakers om het allemaal ‘niet leuker, maar wel makkelijker’ te maken voor de BV van Nederland.

In het Oude Egypte liet men zich onsterfelijk maken door middel van mummificatie, tegenwoordig doen we het met het weren van alcohol, sigaretten en het aanmeten van een pro-actieve levensstijl. In de nazit van de uitzending van 6 januari gaat dr Kelder in gesprek met neuropsycholoog prof. dr. Erik Scherder en egyptoloog prof. dr. Olaf Kaper over sterfelijkheid en onze omgang daarmee, na een korte inleiding door Milou Brand.

Hoewel hij liever tempel dan tombe bezoekt, struint egyptoloog prof. dr. Olaf Kaper door Noord-Oost Afrika, op zoek naar schatten uit het Oude Egypte. Waartoe diende mummificatie, wat kunnen wij met de vondsten uit die tijd en hoe komen al die spullen eigenlijk in Nederlandse musea? De tentoonstelling 'Oog in Oog: de mensen achter de mummieportretten' in het Allard Pierson vormt aanleiding voor dr Kelder om een duik te nemen in de Egyptische Oudheid.

Prof. dr. Erik Scherder kwam er door zijn jarenlange levenservaring, plus het feit dat hij in dat leven ook nog eens uitvoerig onderzoek naar geluk deed, achter dat mensen eigenlijk niet zo gek veel hoeven te doen om tevreden te zijn. En laat dat nu ook nog eens gezonder zijn.

Gelukkig het nieuwe jaar in Geluk zit in een klein hoekje, zo luidt het oud-Hollandse gezegde. Prof. dr. Erik Scherder kwam er door zijn jarenlange levenservaring, plus het feit dat hij in dat leven ook nog eens uitvoerig onderzoek naar geluk deed, achter dat mensen eigenlijk niet zo gek veel hoeven te doen om tevreden te zijn. Leeft een gemiddelde Nederlander zijn leven zonder er al te veel bij na te denken, zal deze aan het eind van de rit voldaan zijn over wat hij of zij ervan heeft gemaakt. Al helpt in beweging blijven, zowel fysiek als geestelijk, natuurlijk altijd bij gelukkig oud worden − een boodschap die we van professor Scherder maar al te goed kennen. Een uniek fenomeen uit Romeins Egypte Dr Kelder en Co zendt deze zaterdag voor het eerst uit vanaf een nieuwe locatie: het befaamde Allard Pierson Museum aan het Rokin te Amsterdam. Dit museum richt zich specifiek op de oudheid, zoals onder meer blijkt uit de huidige tentoonstelling Oog in oog. Hierin wordt een unieke verzameling mummieportretten getoond, een fenomeen afkomstig uit de Romeins-Egyptische tijd. Prof. dr. Olaf Kaper is als hoogleraar egyptologie gespecialiseerd in deze periode, en was zijdelings betrokken bij de tentoonstelling. Wat maakt deze portretten zo bijzonder? Wie zijn erop afgebeeld? En wat vertellen de relieken ons over het leven van de mensen achter de schilderijtjes? Kaper vertelt het u. Hoe onaantrekkelijker de verkoopomgeving, hoe minder sigarettenrook Nederland is op weg naar een rookvrije generatie, en ook het beleid afkomstig uit Den Haag zet daar steeds nadrukkelijker op in. Verkooppunten worden gefaseerd minder en prijzen opgedreven. Jonge doctor Tessa van Deelen bracht in haar proefschrift de tabaksverkoopomgevingen van vier grote steden en enkele rurale gebieden in kaart. Daarnaast onderzocht ze welke effecten zo’n omgeving heeft op rookgedrag en de perceptie van adolescenten op roken. Een relevant onderzoek zo aan het begin van het nieuwe jaar, met supermarkten die stoppen met de verkoop van tabak en vapes die geen smaakjes meer mogen hebben.

In debat over vrije wetenschap en haar toekomst met de drie gasten van de uitzending op 30 december 2023. Met dr. Steije Hofhuis, prof. dr. Hein de Haas en prof. dr. Roos Vonk.