De Jortcast

De lezer kan geen onderscheid meer maken tussen de schrijver en diens ik-figuur – een typisch kwaaltje van deze tijd, meent prof. dr. Lotte Jensen. Wat is onze relatie tot literatuur en hoe is die in historisch opzicht aan verandering onderhevig? Welke rol speelt het geschreven woord in ons leven? Deze en meer kwesties bespreekt dr Kelder in het tweede deel van de Zomerspelen, een zeskamp hersenatletiek namens de Jortcast – omdat het hoofd in deze warme dagen wel wat koele feiten kan gebruiken. Wetenschappers beantwoorden onder andere de grote vraag: wat is een waarheid waar vrijwel niemand het over met je eens is? In deze aflevering: neerlandicus en historicus prof. dr. Lotte Jensen.

De Europese muntunie is niet stabiel en niet bestendig tegen negatieve schokken. Ondertussen wordt elke crisis gebruikt om verder te integreren. Is dat erg? Verdienen we nu per saldo aan de euro en betaalt het zich allemaal terug, of niet? Dat lijkt vrijwel geen wetenschapper of econoom te willen becijferen, maar dr. Christiaan van der Kwaak schuwt de kwestie niet. Dit is het eerste deel van de Zomerspelen, een zeskamp hersenatletiek namens de Jortcast – omdat het hoofd in deze warme dagen wel wat koele feiten kan gebruiken. Wetenschappers beantwoorden onder andere de grote vraag: wat is een waarheid waar vrijwel niemand het over met je eens is? In deze aflevering: dr. Christiaan van der Kwaak, macro-econoom verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. De besproken onderzoeken van dr. Van der Kwaak zijn te vinden op zijn website: https://sites.google.com/site/christiaanvanderkwaak/popular/eurozone-crisis?authuser=0 (https://sites.google.com/site/christiaanvanderkwaak/popular/eurozone-crisis?authuser=0) Ander onderzoek van dr. Van der Kwaak te vinden via: https://www.rug.nl/staff/c.g.f.van.der.kwaak/research?lang=nl (https://www.rug.nl/staff/c.g.f.van.der.kwaak/research?lang=nl)

De Amerikaanse verkiezingsstrijd is in alle heftigheid losgebarsten. Vorige zaterdag nog werd Trump getroffen door een kogel. Deze week scanderen zijn aanhangers de naam van vicepresidentskandidaat Vance. Is hij, de hillbilly uit Ohio, degene die Trump in het schild zal hijsen? Welke problematiek zal de aankomend president voor de kiezen krijgen? En welke houdbaarheidsdatum mag redelijkerwijs gehanteerd worden bij de selectie van de leider van een natie? Deze week schuift aan; empirisch filosoof dr. Jelle van Baardewijk die vanuit zijn professie een licht laat schijnen op de overzeese politiek. Doctorsassistent Milou Brand sluit toepasselijk af met een gedicht dat Trump vaker aanhaalde: ‘The Snake’ van Oscar Brown jr.

Volgens de voorspellingen stijgt onze zeespiegel aan het einde van deze eeuw met één meter. Dr. Allert Bijleveld is gedragsecoloog en onderzoekt hoe dieren zich aanpassen, met name op de Waddenzee. Wat maakt de kanoet flexibeler dan de scholekster? Dr. Bijleveld legt het uit.

ASML wordt een geopolitieke speelbal: de VS wil dat 'onze' chipmachinefabrikant niet meer levert aan of onderhoud doet voor China. Hét moment, vindt empirisch filosoof dr. Jelle van Baardewijk, om pal voor ASML te staan. Het is namelijk niet zomaar een bedrijf – het is politiek goud. Dat en meer bespreekt hij in deze aflevering.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van 20 juli waar Jort Kelder belt met Europarlementariër Bart Groothuis (VVD) over de sancties tegen Rusland. Hij bespreekt de gevolgen van de globalisering voor het bedrijfsleven met dr. Jelle van Baardewijk. Onze jonge dr. Joeke Kuyvenhoven deed onderzoek bij kinderenen hoeveel last ze hebben van een verhuizing. En dr. Allert Bijleveld weet alles over de Waddenzee en de gevolgen van klimaatverandering op dit UNESCO-gebied.

De seksuele driften van Neerlands knuffelmarokkaan resulteren in een strafeis van twee jaar, zo heeft u afgelopen vrijdag mogen vernemen. De schreeuw naar spelregels voor onder de lakens is oorverdovend. Hoe incorporeren we consent zonder afbreuk te doen aan de geiligheid in de slaapkamer? Welke vormen van flirten kunnen nog door de beugel? En welke extra verantwoordelijkheden draagt de BN’er? Seksuologe dr. Marieke Dewitte, verbonden aan Maastricht University, biedt soelaas en schijnt haar licht over wederzijds lichamelijk genot. Onmisbaar in dit gesprek is een analyse van het nieuws van de afgelopen week, geboden door hoogleraar Mediastudies prof. dr. Mark Deuze. Seks voor en seks na, zo dacht ook Doctorsassistent Milou Brand. Haar poëtische keus viel op een passage uit ‘Neem nooit een beste vriend’ van Erna Sassen.

Hoe houd je je liefdesleven spannend, zeker als je er dergelijke woorden aan verbindt? Seksuoloog dr. Marieke Dewitte weet raad, in een tijd waar monogamie uit is en open relaties in. Weinig lasten, veel lusten – een kwart van de jongeren spreekt het wel aan. Logisch, want seksueel verlangen in een relatie daalt vaak na verloop van tijd.

Ons beeld van oorlogen in Oekraïne en Gaza wordt behoorlijk bepaald door de lens die journalisten ons geven. Maar objectiviteit is onmogelijk, ook in tijden van oorlog. En terwijl bijna alle verslaggevers PTSS oplopen, ziet het thuisfront het toch ook als entertainment. Hoogleraar Mediastudies prof. dr. Mark Deuze is te gast en constateert: oorlogsverslaggeving is topsport - en je kunt het bijna niet goed doen.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van 13 juli met een belletje over Biden met senator drs. Koen Petersen, tevens Amerikanist. We hebben het over oorlogsjournalistiek met prof. dr. Mark Deuze. Onze jonge dr. Max Velthoven deed onderzoek naar de aanpak van belastingontduiking op Europees niveau. En dr. Marieke Dewitte legt uit dat de laatste trend van een open relatie een blijvende is.

Zijn vuurdoop als minister-president zit erop, en was hier en daar wat stijfjes en gespannen. Wat kan Schoof opsteken van grote namen op het wereldtoneel? Hoe krijgt hij de status van een Obama of Churchill? Politicoloog en directeur van het Hot Politics Lab dr. Gijs Schumacher graaft in zijn archief in een poging om antwoord te geven op deze kwesties. Aan zijn overzijde zit dr. Sabine Mengelberg. Als onderzoeker bij de Nederlandse Defensie Academie, weet zij als geen ander hoe men met stevig leiderschap in roerige tijden de kiezers om de vingers kan winden.

Is politiek weer hot, na het levendige debat afgelopen week en consternatie rond hoofddoekjes en omvolking? Of wil de kiezer dit spektakel helemaal niet? Met politicoloog dr. Gijs Schumacher verbonden aan de UvA en tevens directeur van het Hot Politics Lab.

Deze week vindt de NAVO-top in Washington D.C. plaats waar dit bondgenootschap de eenheid aan de buitenwereld moet tonen. Er zal ook gesproken worden over een mogelijke uitbreiding. Is dat goed nieuws? Dr. Sabine Mengelberg, verbonden aan de Nederlandse Defensie Academie weet waar de (militaire) pijnpunten zitten tussen de 32 landen die aangesloten zitten bij de NAVO.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 6 juli waar we bellen met Kamerlid Ilana Rooderkerk (D66) over de BTW-verhoging op cultuur, dr Sabine Mengelberg over de NAVO-top. Onze jonge dr. Isabel Schuurmans heeft onderzoek gedaan naar stress en het effect op de hersenen en we reflecteren op het ietwat ordinaire debat van afgelopen week - welk effect heeft deze negativeit op de kiezer, met politicoloog dr. Gijs Schumacher.

Soms schaterlachend bekleedde Mark Rutte vier kabinetstermijnen lang het ambt van landskapitein. Terwijl Schoof schoorvoetend zijn intrede maakt, neemt Jort Kelder de balans op. Welke vruchten hebben zijn leiderschap afgeworpen? Welk politiek klimaat laat hij achter? En welke ambtsbekleders kunnen wij herkennen in de Hagenaar? In de zoektocht naar antwoord op deze vragen, schiet parlementair journalist drs. Leonard Ornstein te hulp. Momenteel werkt Ornstein aan een documentaire over de aanstaand secretaris-generaal van de NAVO. Aan zijn overzijde zit dr. Alexander van Kessel, werkzaam als senior onderzoeker bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis. Al die jaren Rutte, wat hadden we er eigenlijk aan?

In deze aflevering bladeren we door de dagboeken van een jonkheer die nauwelijks zichtbaar alle touwtjes in handen had van de Haagse ambtenarij en het Koninklijk Huis, onder maar liefst 9 premiers. Het betreft de dagboeken van jonkheer Van Nispen tot Pannerden, die vijftig jaar gesloten bleven voor het ‘normale volk’. Parlementair historicus dr. Alexander van Kessel heeft hierover een (prachtig) boek samengesteld.

Vandaag staat Schoof I op het bordes. In gesprek over de types die er tussen staan, populisme en aanverwante zaken met drs. Leonard Ornstein, parlementair journalist en biograaf van Pim Fortuyn.

Dit is de gehel uitzending van dr Kelder en Co van 29 juni met een gesprek met Ines Kostić van de PvdD over bitterballen, over populisme en omvolkings-uitspraken met parlementair journalist drs. Leonard Ornstein. Onze jonge dr. Maarten Koreman heeft dé oplossing om jongeren op het platteland te houden en we spitten het persoonlijk dagboek door van jonkheer Van Nispen tot Pannerden met parlementair historicus dr. Alexander van Kessel.

“Hebben ze niet genoeg brood? Laat ze dan cake eten!” Van een revolutie mag dan misschien geen sprake zijn, de kloof in Nederland wordt met de dag groter, aldus prof. dr. Ewald Engelen. Om dat standpunt te verdedigen neemt de financieel geograaf, verbonden aan de UvA, plaats aan tafel bij Jort Kelder. Want wat zegt een welvaartsindex als je nog geld hebt voor een droge cracker? En wie gaat soelaas bieden? De linker- of de rechterflank?

Wie weet had de Britse koningin Elizabeth II wel wat spionnen, maar Elizabeth I had ze zeker. Welk vergif gebruikten ze? Hoe maakten ze doorzichtige inkt in tijden waar de citroenen nog niet zo makkelik verkrijgbaar waren? Prof. dr. Nadine Akkerman schreef er een boek over, getiteld Spycraft, Tricks and Tools of the Dangerous Trade from Elizabeth I to the Restoration waarin ze methodes van de spionnen die bewaard zijn gebleven in de archieven van de Britse kastelen, onderzocht. Shownote (over Luns) https://www.nrc.nl/nieuws/2022/12/26/het-bvd-dossier-over-joseph-luns-seks-corruptie-en-wapens-a4152475

Wat is er nodig voor de boze burger om berusting te vinden in deze bijna aangebroken nieuwe regeringsperiode? Prof. dr. Ewald Engelen is financieel geograaf, verbonden aan de UvA, en schreef een persoonlijke reflectie op de boosheid onder Nederlandse burgers. Volgens Engelen is een belangrijke oorzaak te vinden bij de regelzucht van de linkse 'kletsende klasse'. Boek van Ewald Engelen ‘Boze Burgers en Boeren’: https://www.botuitgevers.nl/product/ewald-engelen-boze-burgers-en-boeren/ (https://www.botuitgevers.nl/product/ewald-engelen-boze-burgers-en-boeren/) Hét congres (Politieke Documentaire): https://npo.nl/start/serie/2doc/seizoen-1/het-congres-politieke-documentaire/afspelen (https://npo.nl/start/serie/2doc/seizoen-1/het-congres-politieke-documentaire/afspelen)

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van 22 juni waar we bellen met SGP-Kamerlid André Flach over de versobering van de giftenaftrek. Prof. dr. Ewald Engelen is te gast en wil meer begrip voor de boze burger. Onze jonge dr. Wessel Coppes heeft onderzoek gedaan naar de popopleiding en prof. dr. Nadine Akkerman vertlet over spionagetechnieken, afkomstig uit de 17e eeuw.

Op de dag dat Nederland zijn eerste wedstrijd van het EK speelt, geheel tegen verwachting, een Jortcast over sport. Houden vrouwen zich een beetje staande op het voetbalveld? En welke uitlaatklep biedt voetbal voor de oorlogszuchtige mens? Dat en meer bespreekt Jort Kelder met prof. dr. Mark van Vugt, evolutionair psycholoog en schrijver van o.a. FC Sapiens. In dit boek beantwoordt Van Vugt vanuit zijn evolutionair psychologische expertise de vraag waarom de mens aan voetbal doet en van voetbal houdt. Met aan de overzijde doctorsassistent Milou Brand om Jort zo nu en dan van repliek te dienen en een broodnodige portie poëzie te serveren. Dit keer met jonge sla als hoofdbestanddeel, vers uit de keuken van Rutger Kopland.

Microben. ‘Kleijne diertgens’, noemde Antoni van Leeuwenhoek ze in 1674. Klein zijn microben zeker, maar de invloed is groot: bacteriën en schimmels beïnvloeden onze hersenen, darmen, stemming en gedrag. Microbioloog prof. dr. ir. Remco Kort legt er in de uitzending zaterdag het vergrootglas op.

Nu de nieuwe ministers staan te trappen aan te treden op het bordes naast de koning en ze binnenkort hun staf van tienduizenden ambtenaren kunnen aansturen, rijst de vraag; wat is goed leiderschap? Wanneer straalt iemand gezag uit en waarom kiezen we voor de ene leider? Prof. dr. Mark van Vugt is evolutionair psycholoog en onderzoekt het al jaren en is te gast.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, met aandacht voor leiderschap met prof. dr. Mark van Vugt. - bevat deze nieuwe ministerploeg goede leiders? We bellen Sandra Palmen (NSC) over de online stemhulp. Onze jonge dr. Sietske van der Veen onderzocht de vooroorlogse Joodse elite en we hebben aandacht voor het allerkleinste levende, de microbe, met prof. dr. ir. Remco Kort.

Jonge mensen hebben steeds minder vertrouwen in onze democratie. Een derde van hen staat zelfs open voor een dictatuur. Er is een grote behoefte aan zekerheden die links zou moeten bieden, maar men gaat rechts shoppen om ze daadwerkelijk te krijgen. Is onze democratie vitaal of zijn verwarring? Volgens prof. Dr. Ronald van Raak, hoogleraar Erasmiaanse Waarden aan de Erasmus Universiteit is er te weinig onderhoud gepleegd en zitten we in een decadente fase. Hij diagnosticeert onze samenleving en deelt zijn visie op een gezonde democratie, en het belang van waarden als vrijheid en tolerantie. Ook aan tafel: arbeidssocioloog dr. Fabian Dekker. Doctorsassistent Milou Brand draagt ten slotte het gedicht Zo Gemaakt voor van Stefaan Pauwels.

Demonstraties en werkstakingen nemen de afgelopen tien jaar toe. Arbeidssocioloog dr. Fabian Dekker schreef het boek “Fabriekswerk, de vergeten arbeidersklasse” en ziet onder arbeiders een overheersend gevoel van onderwaardering. Ze voelen zich, vooral door theoretici, niet serieus genomen.

Het Europese gevoel en de eenheid laten zich slechts definiëren door grote verscheidenheid. Dat is meteen de continentale uitdaging. In deze aflevering een aanzet tot een debat over de waarden van een gemeenschappelijke munt en parlement met prof. dr. Ronald van Raak, hoogleraar Erasmiaanse Waarden te Rotterdam.

Een telefoontje over vliegtuigen en boeren met GroenLinks Kamerlid Laura Bromet. Een gesprek over wat wij, Europeanen, precies willen met Europa (en of er nog hoop is, met prof. dr. Ronald van Raak, hoogleraar Erasmiaanse Waarden. Jonge doctor Evert-Jan Govaers over het opvallende fenomeen ‘Minister van Staat’. En een gesprek over de ‘vergeten’ arbeidersklasse, met arbeidssocioloog dr. Fabian Dekker.

Het is geen ongebruikelijk beeld meer: mannen met bivakmutsen omhuld door een groene band, maar wat weten we nu eigenlijk van Hamas? Hoe steekt de organisatie in elkaar en wat zijn hun beginselen? Ook niet onbelangrijk: in hoeverre verschilt de organisatie van Hezbollah en IS? In een zoektocht naar een antwoord, schuift aan dr. Joas Wagemakers, universitair hoofddocent Islam & Arabisch aan de Universiteit Utrecht. Momenteel werkt hij aan een boek over Hamas, waar hij eerder al 'De moslimbroederschap' schreef. In tijden van oorlog, verschijnt Doctorsassistent Milou Brand ten tonele met een witte vlag en een gedicht om de gemoederen te sussen. Dit keer van de hand van Kees Torn.

'Het is onverstandig is, zelfs gevaarlijk, om de samenleving zo in te richten dat de mensen, die ongeschikt zijn om te besturen, regeren. Het zijn uitsluitend degenen die de juiste kwaliteiten bezitten, die moeten regeren.' Dat schrijft dr. Jordi Wiersma in zijn proefschrift. Wat die juiste kwaliteiten zijn, daarover gaat dr Kelder met hem in gesprek.

Streven ze nog naar de volledige vernietiging van Israël, zoals in hun oorspronkelijke handvest stond? Of zijn deze doelen met de jaren veranderd? Dr. Joas Wagemakers is universitair hoofddocent Islam & Arabisch aan de Universiteit Utrecht en komt in de herfst met een nieuw boek over Hamas. Volgens Wagemakers is Hamas een stuk pragmatischer dan vaak gedacht wordt.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder zich verdiept in de structuur van Hamas met dr. Joas Wagemakers: "Wie zijn toch die mensen?". De jonge dr. Josette Daemen heeft net haar proefschrift bij de Universiteit Leiden verdedigd en haar onderzoek gaat over onze zoektocht naar zekerheid. Ook te gast is dr. Jordi Wiersma, hij filosofeert over onze democratie en of die zou verbeteren als we meer aristocratie zouden toelaten.

Het meest rechtse kabinet dat Nederland ooit heeft gekend, verdedigde vorige week zijn hoofdlijnenakkoord voor een afgeladen Tweede Kamer. Gaat Wilders de verandering brengen die hij beloofd heeft en hoe zit het nu eigenlijk met dat rechtse karakter? Dat en meer bespreekt Jort met prof. dr. Tom van der Meer, hoogleraar Politicologie aan de UvA en schrijver van het boek ‘Waardenloze politiek’ (2024). Dit alles gebeurt onder het toeziend oog van prof. dr. Anneke Smelik, emeritus hoogleraar Visuele Cultuur aan de Radboud Universiteit. In tijden waarin de gemoederen hoog op kunnen lopen, stilt doctorsassistent Milou Brand onze trek met een snelle hap, naar recept van Menno Wigman, genaamd ‘Burger King’.

Laten we wel zijn, vroeger was álles beter en zeker als het op ons gevoel voor mode aan komt. Tegenwoordig flaneren meisjes door Amsterdam in boxershorts, jogging-en pyjamabroeken. Van strak in pak tot totale slonzigheid. Of snappen wíj het nou gewoon niet? Deze zeer belangrijke kwestie leggen we voor aan prof. dr. Anneke Smelik, emeritus hoogleraar visuele cultuur aan de Radboud Universiteit.

Nu sinds kort bekend is dat ook wij hier in Nederland zullen worden geleid door een niet gekozen minister-president met de naam Dick Schoof, kijken we met een schuin oog naar die andere verkiezingen die er aan zitten te komen, de Europese, waar we ook weer niet direct de leider kunnen kiezen. Toch is er bij deze verkiezingen weinig twijfel wie die nieuwe voorzitter van de Europese Commissie zal worden - de Spitzenkandidaat Ursula von der Leyen. In deze Jortcast XL verdiept Jort Kelder zich in deze Duitse afgestudeerde econome en gepromoveerde arts, voormalig wetenschapper, begnadigd ruiter en tevens moeder van zeven. Aangeschoven is dr. Chris Aalberts, die werkt als onderzoeker en docent bij de Erasmus Universiteit en al jaren als onafhankelijk journalist kritisch over de Europese Unie schrijft (en ook podcasts maakt). Tevens te horen is dr. Hanco Jürgens, wetenschappelijk medewerker van het Duitsland Instituut Amsterdam en fellow van het Montesquieu Instituut in Den Haag. Jürgens houdt zich bezig met de moderne geschiedenis van Duitsland in Europees perspectief.

Een stevig debat is het fundament van de democratie. Maar politicoloog dr. Tom van der Meer stelt dat het politieke midden het belang van inhoudelijk politiek conflict verwaarloost. Daardoor is de politiek richtingloos, waardenloos en alternatiefloos geworden. Hoe redt het politieke midden zich uit deze crisis? Boek 'Waardenloze politiek' van Tom van der Meer: https://www.singeluitgeverijen.nl/querido/boek/waardenloze-politiek/ (https://www.singeluitgeverijen.nl/querido/boek/waardenloze-politiek/) Fragment uit Pauw & Witteman met Thierry Baudet en Jesse Klaver: https://www.youtube.com/watch?v=1F_sHGCpfR0 (https://www.youtube.com/watch?v=1F_sHGCpfR0)

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, gepresenteerd door Jort Kelder. We bellen met Europarlementariër Bart Groothuis (VVD) over de Russen die onze samenleving proberen verder te polariseren. Prof. dr. Tom van der Meer (UvA) legt uit waarom een stevige oppositie nodig is voor meer democratie. De jonge dr. Leon Trapman onderzocht hoe democratisch onze verkiezingen en partijen zijn. En prof. dr. Anneke Smelik legt uit waarom we ondanks dat we helemaal vrij zijn aan te doen wat we willen, we er toch hetzelfde uitzien.

Dr Kelder heeft een aantal slapeloze nachten gehad, op gehoorafstand werd er flink op los gedemonstreerd. Hij vraagt zich af: wat drijft deze studenten? En waarom zijn sommigen zo radicaal en willen ze de universiteit slopen? Hoe kan het dat zij in zo grote getalen zijn gemobiliseerd? In een zoektocht naar een antwoord, schuiven aan empirisch filosoof dr. Jelle van Baardewijk en onderzoeksjournalist dr. Dieuwertje Kuijpers. Doctorsassistent Milou Brand sluit af, even actueel als altijd, met het gedicht 'Mijn moeder is mijn naam vergeten' van Neeltje Maria Min in een poging een ode te brengen aan de placenta.

Benjamin Netanyahu, de langszittende premier van Israël is de motor achter het ogenschijnlijk onvermoeibare offensief op Gaza na de Hamas-aanval van 7 oktober. Zelfs een arrestiebevel van ICC lijkt hem niet tegen te houden. Wie is (Bibi) Netanyahu, wat drijft hem en wie zijn zijn vrienden? En waarom blijven de Israeli's deze politicus al decennia massaal steunen, ondanks de corrutieschandalen? Te gast is prof. dr. Bart Wallet, hoogleraar Joodse Studies: Vroegmoderne en moderne joodse geschiedenis. Hij legt Netanyahu's pad naar de macht uit en verklaart de Israëlische politiek.

Met geleerde gasten bespreekt dr Kelder het 26,5 pagina tellende hoofdlijnenakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB. Econoom prof. dr. Bas Jacobs verheugt zich niet op het aanstaand kabinet: hij maakt zich zorgen over de economische plannen en mist consistentie. Cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk ziet potentie en ontwaart meer ruimte voor het debat. En defensie-specialist dr. Dieuwertje Kuijpers, verantwoordelijk voor de titel van deze aflevering, denkt in mogelijkheden.

Onderdeel van de eisen van pro-Palestinademonstranten is het publiceren en opzeggen van samenwerkingsverbanden met Israël. Veel universiteiten veren teveel mee met die eisen, zegt filosoof dr. Jelle van Baardewijk. Ook te gast: defensie-expert dr. Dieuwertje Kuijpers en econoom prof. dr. Bas Jacobs.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waar te gast zijn de econoom prof. dr. Bas Jacobs (VU) over de plannen van het mogelijke nieuwe kabinet. Naast hem zit onderzoeksjournalist dr. Dieuwertje Kuijpers (o.a. Follow the Money en Vrij Nederland) die de Haagse wandelgangen, lobby en vooral defensie in de gaten houdt. En cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk (VU & Hogeschool Rotterdam) kijkt kritisch naar onze universiteiten in de tijden van onrust.

Nu de eindexamenscholieren gebogen ploeteren achter hun eenzame tafeltjes, vragen wij ons af: heeft TikTok onze spanningsboog werkelijk teruggebracht naar acht seconden? Hoogleraar cognitieve psychologie prof. dr. Stefan van der Stigchel ontkracht concentratiemythes. We kunnen ons nog nét zo goed concentreren als 30 jaar geleden. Maar alle tips zijn natuurlijk welkom.

We krijgen nauwelijks informatie over de formatie, en dus fantaseren we er vrolijk op los. Marloes Lemsom gaat in gesprek met dr. Bert Bakker over hoe politici communiceren over de formatie, wat we daarvan zien op sociale media en welke (soms verkeerde) conclusies we daaruit trekken.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co met deze week Marloes Lemsom, politiek verslaggever van EenVandaag aan het roer. Jort Kelder is er volgende week weer. In deze uitzending bellen we met Kamerlid Joost Sneller (D66) en besteden we nog meer aandacht aan Den Haag en wel de communicatie rondom de formatie met dr. Bert Bakker. Welk nut hebben al die tweets van Wilders en formatiecollega's? De jonge dr. Valérie van Hezik-Wester heeft de kosten/baten analyse onderzocht van de hulphond bij epilepsiepatiënten en tot slot legt prof. dr. Stefan van der Stigchel ons uit hoe we ons beter kunnen concentreren.

Met Nationale Dodenherdenking in het kielzog stelt Jort Kelder zichzelf de vraag: ‘Wat doet de werking van de tijd met onze herinneringen aan de oorlog?’ In een zoektocht naar een antwoord, schuift prof. dr. Frank van Vree aan, Cleveringahoogleraar en voormalig directeur van het NIOD en emeritus hoogleraar Geschiedenis van ‘oorlog, conflict en herinnering’. Zijn recente boek ‘Nederland en de herinnering aan de Jodenvervolging’ is actueler dan ooit. Aan de overzijde dr. Marko Jelicic, hoogleraar Neuropsychologie en Recht en verbonden aan de Universiteit Maastricht. Terwijl Van Vree het pand verlaat neemt Jelicic uitgebreid de tijd om zich te buigen over kijkersvragen aangaande onze bovenkamer. Doctorsassistente Milou Brand roept de hulp in van Gerrit Komrij, in een poging om ‘s werelds brandhaarden te blussen.

Het menselijk brein is feilbaar, en zo ook het geheugen. Sommige mensen hebben aan bepaalde momenten ‘geen actieve herinnering’. Waarom slaan je hersenen die ene gebeurtenis wel op en de andere komt pas weer bovendrijven als je naar een bepaalde foto kijkt. En waarom herinnert iedereen zich bij een klassenreünie de examenstunt weer totaal anders? Te gast is dr. Marko Jelicic die onderzoek doet naar herinneringen en pseudo-herinneringen en hoe je die kennis bijvoorbeeld kunt gebruiken in de politiek of in de rechtszaal.

De eerste Nationale Dodenherdenking was op 31 augustus 1945, op de verjaardag van koningin Wilhelmina, in het Olympisch Stadion. Hoe is de herdenking sindsdien veranderd? Volgens prof. dr. Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van Oorlog, Conflict en Herinnering en voormalig directeur van het NIOD, is de Dodenherdenking altijd een onderwerp van discussie geweest. Wat is de invloed van actuele conflicten op de Nederlandse herinneringscultuur?