De Jortcast

Wie of wat is de modere mens? Wat zijn eigenlijk onze eigen waarden en staan die onder druk door de moderniteit? Loopt de moraliteit van de manager en de bestuurder wel synchroon met die van de burger? En wat zijn de gevolgen van mensen die nu die macht grijpen zoals Elon Musk en nieuwe technieken als AI? Grote vragen die gesteld worden aan prof. dr. Gabriël van den Brink en dr. Rogier Creemers in de nazit.

2024 was een belangrijk jaar voor de democratie in de wereld. In Nederland, de Verenigde Staten en talloze andere landen werden nieuwe leiders gekozen. Het is inmiddels duidelijk dat burgers hebben gekozen voor een ander geluid. Hoe zal het ze vergaan in het centrum van de macht? En hoe zullen zij de geluiden van het burgerlijk onbehagen beantwoorden? Te gast is prof. dr. Gabriël van den Brink, schrijver van een vuistdik boek (https://uitgeverijprometheus.nl/boeken/actualiteit-van-het-archaische-paperback/) over hoe de burger kan omgaan met de woeligheid van de moderniteit.

Heeft u het al geprobeerd, de nieuwe Chinese AI-tool Deepseek? En wat weten de Chinezen nu van u en wat willen ze ermee bereiken? We vragen het dr. Rogier Creemers, docent Moderne Chinese Studies te Leiden. Een Vlaming met een indrukwekkend cv: Met een achtergrond in Sinologie en Internationale Betrekkingen, en een PhD in Rechten, richt zijn onderzoek zich op Chinees binnenlands digitaal technologiebeleid, evenals China's groeiende belang in wereldwijde digitale zaken. Hij is hoofdonderzoeker van het NWO Vidi-project "The Smart State: Big Data, Artificial Intelligence and the Law in China". Voor het Leiden Asia Centre leidt hij een project over China en wereldwijde cyberveiligheid, gefinancierd door het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij is tevens medeoprichter van DigiChina, een gezamenlijk initiatief met Stanford University en New America.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Michiel van Nispen (SP) en zijn motie over de aanpak van 'spookkamerleden', Dr. Rogier Creemers legt uit hoe baanbrekend het Chinese Deepseek is. De jonge dr. Marieke Zoodsma heeft onderzoek gedaan naar de huidige trend van excuses van regeringen (zoals voor het slavernijverleden) en die internationaal vergeleken. En prof. dr. Gabriël van den Brink ligt zijn nieuwe boek toe ‘De Actualiteit van het Archaïsche’ dat gaat over waarom wij als mens worstelen met de moderne tijd.

Dit is de 'nazit' van Jort Kelder met dr. Martijn van der Linden, lector 'New Finance' aan de Haagse Hogeschool. Wat is de toekomst van de traditionele banken en kunnen we ook op een andere manier ons vermogen veilig stellen?

Het aantal demonstraties neemt enorm toe, niet alleen in Amsterdam, maar ook landelijk is het aantal protestbijeenkomsten met ruim 300% gestegen. Waarom staan we opeens weer veelvuldig op de barricades? En waarom gaan we voor het ene onderwerp wel massaal de straat op en voor het andere niet? Te gast is de Nederlandse protestprofessor prof. dr. Jacquelien van Stekelenburg van de VU.

Na de overwinning van Trump in november en na zijn inaugeratie, is crypto aan een nog stijlere opmars bezig. Maar wat wil Trump eigenlijk met het digitale geld? Wil hij wel de digitale dollar of weet hij dat hij die strijd al van Chinese digitale Yuan heeft verloren? En waarom zijn juist die MAGA's zulke beleggers in crypto? Te gast is dr. Martijn van der Linden, lector 'New Finance' aan de Haagse Hogeschool. Interview met Van der Linden in de Volkskrant: https://www.volkskrant.nl/economie/geen-bedrijf-geniet-zoveel-voordeeltjes-als-de-bank-hoog-tijd-om-daar-het-mes-in-te-zetten-zegt-deze-lector~b9e7c57b/ Trump en Davos: https://www.youtube.com/watch?v=gICjAtoSJgY

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waar Jort Kelder belt met Kamerlid Christine Teunissen (PvdD) over het afschaffen van de paardenmarkten. We rekenen ons al rijk met crypto en Trump, is dat terecht? Met dr. Martijn van der Linden. Onze jonge dr. Elke Boers heeft onderzoek gedaan naar wat we hebben geleerd van onze NAVO-missies in de Balkan. En prof. dr. Jacquelien van Stekelenburg weet alles over demonstreren en beantwoordt de vraag waarom we tegenwoordig zo vaak de straat op gaan.

Wat weten we wel en wat weten we niet over oorlogen zoals die in Oekraïne?Jort Kelder vraagt het prof. dr. Rob de Wijk en dr. Bart van der Sloot.

Wat heb je liever: vrijheid van meningsuiting of betrouwbaar nieuws? En als je voor het laatste kiest, wie mag dan bepalen wat écht is en wat nep? Meta-oprichter Mark Zuckerberg heeft de factchecks op Instagram en Facebook afgeschaft - met wereldwijde paniek tot gevolg. Maar is het eigenlijk erg dat de factchecks zijn afgeschaft? Of is het hoog tijd dat we een gesprek gaan voeren over wie mag bepalen wat de waarheid is? Te gast is dr. Bart van der Sloot, associate professor aan het Tilburg Institute for Law, Technology, and Society. Artikelen over de bedwantsen in Parijs: https://nos.nl/artikel/2492854-massahysterie-in-frankrijk-om-nepnieuws-over-bedwantsen-in-parijs (https://nos.nl/artikel/2492854-massahysterie-in-frankrijk-om-nepnieuws-over-bedwantsen-in-parijs https://nos.nl/artikel/2515669-rusland-voert-aanvallen-op-frankrijk-met-nepnieuws-op) https://www.nrc.nl/nieuws/2024/05/27/vervuilde-seine-en-bedwantsenplaag-in-parijs-frankrijk-is-een-favoriet-doelwit-van-russische-desinformatie-a4199268 (https://www.nrc.nl/nieuws/2024/05/27/vervuilde-seine-en-bedwantsenplaag-in-parijs-frankrijk-is-een-favoriet-doelwit-van-russische-desinformatie-a4199268) https://nos.nl/artikel/2515669-rusland-voert-aanvallen-op-frankrijk-met-nepnieuws-op (https://nos.nl/artikel/2492854-massahysterie-in-frankrijk-om-nepnieuws-over-bedwantsen-in-parijs https://nos.nl/artikel/2515669-rusland-voert-aanvallen-op-frankrijk-met-nepnieuws-op)

Hoe ziet de wereld eruit met Trump als president? Te gast is prof. dr. Rob de Wijk (o.a. denktank HCSS en Universiteit Leiden). Zal dit het einde van tijdperk Poetin betekenen? Of is dat al aan de gang?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van 18 januari. Jort Kelder belt met Mirjam Bikker van de ChristenUnie. Te gast zijn verder prof. dr. Rob de Wijk (over Trump), jonge dr. Mark Hulsbos (over ijzerverbranding) en dr. Bart van der Sloot (over factchecken bij social media).

Volgende week reist een Nederlandse delegatie af naar het World Economic Forum, het ‘elitecongres’ in Davos, Zwitserland. Het WEF werd ooit vooral gehaat door links, maar is inmiddels ook doelwit van extreemrechts en complotdenkers. Wat wordt er allemaal besproken op het WEF? Heeft het eigenlijk nut? En waarom zijn uitgerekend deze bijeenkomst en oprichter Klaus Schwab het mikpunt van complotdenkers? Te gast is prof. dr. Henk Volberda, hoogleraar strategisch management en innovatie aan de Amsterdam Business School van de Universiteit van Amsterdam. Volberda is verantwoordelijk voor de verzameling van Nederlandse data voor WEF-rapporten en bracht meermaals een bezoek aan Davos.

Jort Kelder praat met prof. mr. dr. Reijer Passchier (o.a. universitair docent staatsrecht en rechtstheorie voor de Open Universiteit) en dr. Chris Aalberts (onderzoeker en journalist, specialiteit 'politieke communicatie') over hoe we rijkdom beter zouden kunnen verdelen en we in deze tijden van automatisering en AI niet te afhankelijk worden van Big Tech (tsja, moeten we nou bang zijn voor Elon Musk, Jeff Bezos en Mark Zuckerberg of juist hun ondernemingsdrift vieren?!). Zou dat via property owning democracy lukken of toch beleggen? Van Passchier verscheen onlangs het boek 'De vloek van Big Tech'.

Terwijl we de overheid steeds meer taken toevertrouwen om de burger te behoeden voor en bevrijden van elk mogelijk ongemak, moet zij ook kleiner (lees: minder ambtenaren) en efficiënter. Daarvoor vertrouwen we op digitalisering, maar dat is volgens prof. dr. Reijer Passchier, hoogleraar Digitalisering en Democratische Rechtsstaat, geen goed idee. Volgens hem verliezen we steeds meer controle aan algoritmes en data: geen bureaucratie, maar een datacratie. Ondertussen glijden we af naar een modern feodaal systeem, met de grote techbedrijven als nieuwe machthebbers. Al met al een zonnig vooruitzicht op 2025 – gelukkig heeft de prof ideeën over een mogelijke uitweg.

Er zijn al flink wat weddenschappen gelegd wanneer dit kabinet gaat vallen. Of is onze parlementaire journalistiek zo belabberd dat we alleen de bijzaken van kleine rellen volgen en blijft de coalitie van BBB, NSC, VVD en PVV bijeen in 2025? Welke politieke communicatielessen vallen er te trekken uit de nieuwjaarswensen van de verschillende partijen? We vragen het onderzoeker en journalist dr. Chris Aalberts. Zijn podcast heet 'Hoe het allemaal misging' en is hier te vinden: https://open.spotify.com/show/1keJZdNw0S7VgcQTALYDoW Het artikel over Den Helder is hier te lezen: https://chrisaalberts.nl/2024/12/29/waarom-de-pvv-nog-heel-lang-groot-blijft-en-groenlinks-pvda-daar-niets-aan-verandert/

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van 4 januari waar Jort Kelder belt met BBB-Kamerlid Marieke Wijen-Nass over kamerverhuur voor daklozen (via het Leger des Heils). Met dr Chris Aalberts bekijken we de nieuwjaarswensen van de politieke partijen. En met prof. mr. dr. Reijer Passchier bespreken we zijn laatste boek 'De vloek van Big Tech' over de gevaren van de grote technische bedrijven.

Zijn universiteiten en financieringsorganisaties zoals de NWO te eenzijdig? Er is ruimte voor onderzoek steunen dat bestaande ideeën over klimaat, gender en diversiteit (van mensen) bevestigt en er is aanleiding om aan te nemen dat kritische tegengeluiden worden genegeerd. Hebben machtsinstituties als de KNAW en de NWO (met de beste bedoelingen) een monster gecreëerd? Jort Kelder leidt het debat met zijn gasten, dr. Steije Hofhuis, docent cultuurgeschiedenis en postdoctoraal onderzoeker aan het Wissenschaftszentrum Berlin, literatuurhistoricus en 18e eeuw-expert dr. Marleen de Vries en dr. Matthijs Lok, historicus Europese Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en conservatisme-kenner. Over de anti-intellectualiteit van het huidige debat, en het onder druk staan van uit de 18e eeuw verworven waarden als en vrijdenken.

Hebben we een migratiecrisis of een opvangcrisis? En is Nederland in de basis tolerant, of willen we dat vooral graag geloven? Het zijn vragen die ervoor hebben gezorgd dat de migratiewetenschap hét onderwerp werd van het politieke debat. En volgens dr. Steije Hofhuis voeren migratie-optimisten hierin de boventoon. Is er genoeg ruimte voor een kritisch verhaal over migratie? En waren de gevoerde discussies over migratie wel inhoudelijk, of draaide het enkel om semantiek? Hofhuis doet onderzoek naar het inzetten van ons migratieverleden in het publieke debat, en stelt de diagnose.

Dr Kelder & de redactie (bij monde van Milou Brand) spoelen het jaar terug en bespreken de mooiste momenten in de breedste zin des woords. Van competitie met prof. dr. Andreaas Kinneging tot hormonale gesprekken met prof. dr. Iris Sommer – en alles daar tussenin.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waar Jort Kelder met drie gasten in gesprek gaat over valse nostalgie. Waar zijn wij onterecht nostalgisch over? Aan tafel zit historicus dr. Steije Hofhuis met wie Jort praat over de staat van onze migratiewetenschap. Met dr. Marleen de Vries hebben we het over de vergeten achttiende eeuw. Ook te gast is dr. Matthijs Lok, die gespecialiseerd is in het conservatieve gedachtegoed

In deze Jortcast doet Milou Brand een uitspraak over de Arabische wereld waar het volgens haar meer om vergelding dan zelfverdediging zou draaien in conflicten, zij vindt die uitspraak achteraf ongepast. Avrotros en Milou Brand betreuren deze uitspraak en Milou Brand biedt excuses aan eenieder die hier aanstoot aan heeft genomen. Juffrouw Brand heeft zich ongelukkig uitgedrukt en niet willen generaliseren. Ze sluit graag af, zoals altijd in de Jortcast, met een verzoenend gedicht. Bij deze, het einde van een gedicht van Lucas Rijneveld: Het volgende moeten we onthouden: dat we allemaal als vluchteling geboren worden, op zoek naar de juiste plek, naar veiligheid en wat voorspoed, een liefkozende blik. Dus maak vrij baan in het hart, want daar is een onmeetbare ruimte. En bedenk dit: in ieder welkom zit een schuilkelder. Als de oorlog komt, mag Jort dan bij jou? Volgens navo-baas Mark Rutte moeten mensen er rekening mee gaan houden dat er oorlog uit kan breken. Een roep die vooral gericht is aan de politiek, die meer geld aan defensie moet besteden? Of moeten we ons serieus zorgen gaan maken? En áls -ie dan uitbreekt, hoeveel potentie staat er dan op ons front? Te gast is prof. dr. Wim Voermans, hoogleraar bestuurs- en staatsrecht aan de universiteit in Leiden. Ook aangeschoven is dr. Daniela Hooghiemstra, auteur en historicus, die schreef dat de mannen weer de overhand lijken te krijgen. En natuurlijk de ‘doctorsassistente’ Milou Brand, met een gedicht van een heel jonge poëet genaamd Job, beschreven door VK-columnist Merel van Vroonhoven.

Een terugblik op het verleden jaar, deel II, waarin vrouwen als Merkel en Harris het veld ruimden. Daarvoor in de plaats? Musk, Trump... Dr. Daniela Hooghiemstra voorspelt dat 2025 het Jaar van de Man wordt. Ook memoreert dr Kelder de andere (grapje, red.) rampspoed op het wereldtoneel, met dr. David Criekemans, de Rob de Wijk van Vlaanderen, en de staatsrechtkundige prof. dr. Wim Voermans uit Leiden.

Tot voor kort was het concept ‘rechtsstaat’ hoogstens een handzame stok om mee te slaan naar bananenrepublieken en af en toe een goed scrabblewoord. In het jaar 2024 is dit concept uitgegroeid tot een belangwekkend begrip dat politici betwisten. Al in de kabinetsformatie werd bekeken hoe het beoogde beleid kan stroken met de grondwet. Later werd een poging gedaan de kamer buitenspel te zetten in het migratiedebat. Het extra-parlementaire systeem en haar gebrek aan coalitiediscipline heeft geleid tot een vorm van mes op de keel-politiek. Kortom, het Haagse politieke jaar is bewogen geweest. Prof. dr. Wim Voermans, dr. Daniela Hooghiemstra en prof. dr. David Criekemans nemen het graag even met u door.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waar Jort Kelder prof. dr. Wim Voermans, dr Daniela Hooghiemstra en prof. dr. David Criekemans te gast heeft. Aan de hand van fragmenten van het afglopen jaar nemen ze ons nieuwe kabinet én onze positie in de wereld door. Hoe sterk is Schoof? Was dit het jaar van de man? En wat betekent de waarschuwing van Rutte dat we ons geestelijk moeten voorbereiden op een oorlog?

Wat betekent de moord op een CEO door Luigi Mangione in de Verenigde Staten? Is dat het begin van een revolutie en is de klassenstrijd nu losgebarsten? Te gast zijn tech-investeerder dr. Eva de Mol die veel in de VS komt en dus ook veel in aanraking komt met ook die grote bedrijven. Ook aangeschoven bij Jort Kelder is prof. dr. Marcel Lubbers, hoogleraar Interdisciplinaire sociale wetenschap. Hij doet onder andere onderzoek naar kiesgedrag, ook onder jongeren. En natuurlijk is de ’doctorssassistente’ Milou Brand er. Zij leest tot slot tevens een gedeelte van het gedicht voor ‘bijna dertig’ van Menno Wigman.

Zijn Gen-Z’ers conservatiever dan de generaties die hen voorgingen? Of zijn Andrew Tate en TradWives slechts extremen terwijl de meeste jongeren dapper strijden voor gelijke rechten, klimaat en de queer community? Het afgelopen decennium is er toch echt sprake van een daling in liberaal stemmen en in 2023 werd door zowel jonge mannen als jonge vrouwen het meest conservatief gestemd sinds 1971. Wat is er toch met onze jongeren aan de hand? Te gast is socioloog prof. dr. Marcel Lubbers. Jortcast met dr. Jasper Lukkezen over bezuingingen: #814- Slappe hap van Heinen. https://open.spotify.com/episode/7umknK0rLmuRSAGnKcoLjb?si=6f84224f701740fa

Zit u lekker? Waarschijnlijk wel. Uw Amerikaanse evenknie is daarentegen in het zweet des aanschijns zijn brood aan het verdienen. De Verenigde Staten kent inmiddels 641 unicorns, bedrijven die meer dan een miljard waard zijn, de EU zet daar tegenover een schamele 128 unicorns neer. De vergelijking gaat mank. Dr. Eva de Mol, wetenschapper en ondernemer pur sang, komt ons uitleggen dat het niet alleen aan deze tastbare zaken ligt. Het geestelijk klimaat in Europa, met name in het immer behoudende en voorzichtige Nederland, werkt voor de gemiddelde ondernemer als een afstompende factor. Als de ondernemer zijn nek uitsteekt kan hij rekenen op regelgevend zand in de motor en een ambtelijke out-of-office melding. Hoe maken we van Nederland een toekomstbestendige en interessante broedplaats van nieuw techtalent? Waarom moeten we op scholen programmeren? Kortom, hoe gaan we in Nederland groot leren denken?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 14 december. Jort belt met Kamerlid Diederik van Dijk (SGP) over de situatie in Syrië en met name die van de christenen. Te gast is dr. Eva de Mol over waarom Europa en Nederland zo achterlopen op de economische groei van de VS. Hoe kunnen wij ook zo worden als de Amerikanen? De jonge dr. Hanne Stegeman heeft onderzoek gedaan naar online sekswerk en prof. dr. Marcel Lubbers doet onderzoek naar het kiesgedrag van onder andere jongeren en het verschil in stemmen tussen jongens en meisjes.

Waarom gaat dat aantal geboortes maar niet omhoog ondanks dat veel mensen toch parttime werken en dus redelijk de tijd hebben om een kind te verwerken en verzorgen? Jort Kelder vraagt het demograaf emeritus prof. dr. Jan Latten en onze mobiliteitsexpert die vooral in de mannensector van tech en AI zit (wat dan weer typisch Nederlands is?) dr. Carlo van de Weijer.

Sommige dingen horen waarschijnlijk binnenkort tot het verleden en een van die dingen is de ronkende motor van een Alfa Romeo of een Porsche. We gaan uiteindelijk toch over op de elektrische auto en die zal steeds vaker uit China komen. Kan onze Europese auto-industrie dit overleven? Of rijden we straks allemaal in een zelfrijdende leenauto of supersnelle trein? Te gast is dr. Carlo van der Weijer, verbonden aan de TU/e en visionair wat betreft onze mobiliteit.

Nu de nieuwe berekeningen over het inwonertal van Nederland bekend zijn, is het debat in de Tweede Kamer nog verder opgevlamd. Hoe gaan we met elkaar en de ruimte om? De meeste ophef veroorzaakte de motie van Bente Becker (VVD): ‘die de regering verzoekt gegevens over culturele en religieuze normen en waarden van Nederlanders met een migratieachtergrond bij te houden’. Wat willen we met Nederland? Vooral veel mensen en dan vooral grijze en nieuwe Nederlanders? Of we kunnen doorgroeien en ook net zo opgeruimd zijn als Singapore. Of de rem erop. Of juist oproepen meer baby's te krijgen. Te gast is emeritus prof. dr. Jan Latten, voormalig hoofddemograaf van het CBS, die al jaren waarschuwt voor de 23 miljoenste inwoner.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jesse Six Dijkstra (NSC) over 'Manifest Lokaal Gezag' van de regioburgemeesters. Hij spreek emeritus prof. dr. Jan Latten over de motie van Beckers (VVD) die voor veel ophef zorgde en wat we moeten doen met een uitdijende Nederland. De jonge dr. Bram Vroege deed onderzoek naar de samenwerking van de EU-lidstaten qua defensiebeleid en ontwikkeling van wapens. En we hebben het over de auto, verdwijnt die uit het straatbeeld? Met dr. Carlo van de Weijer.

Vol = vol, deze week bemoeide zelfs Links zich ermee nadat de berekeningen van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 bekend werden. Prof. Dr. Jan Latten, ex hoofddemograaf van het CBS, roept al jaren op tot meer discussie over het aantal inwoners. En: auto’s. Kunnen we de Europese auto-industrie ten grave dragen en sjezen we straks allemaal Chinees? En belangrijker: wat doet dat met het straatbeeld… Techexpert dr. ir Carlo van de Weijer verbonden aan de TU Eindhoven schuift aan.

Jort Kelder slijt zijn laatste dagen op een Caribisch miljonairseiland voordat hij zaterdag weer terug is in Nederland en vraagt zich af of veel zon en geen zorgen de sleutel voor een gelukkig leven zijn. Te gast, op afstand is prof. dr. Ap Dijksterhuis, psycholoog en hoogleraar Sociale en Cultuurpsychologie aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Tevens is hij schrijver van boeken als ‘Op naar geluk’, ‘Maakt geld gelukkig’ en ‘inspiratie: hoe we tot grootse prestaties komen’. Dijksterhuis schijnt zijn licht op het pad naar een gezond geluksgevoel, in deze laatste donkere dagen van het jaar.

Omdat Jort Kelder nog steeds op dat Caribische eiland zit, neemt Milou Brand het nog een keer over. Elon Musk, Jeff Bezos, Mark Zuckerberg. Daar zit geen vrouw tussen. Waarom zijn vrouwen zo ondervertegenwoordigd in de huidige techbusiness, maar ook de wereld van rijkdom in het algemeen. Zijn vrouwen simpelweg minder succesvol of is er een andere oorzaak? Te gast bij Milou Brand zijn prof. dr. Thijs Bol, hoogleraar sociologie (UvA) en gespecialiseerd in sociale stratificatie en ongelijkheid. Tevens is aangeschoven dr. Hugo-Pieter Iglesias van Montfort, net cum laude gepromoveerd aan de TU Delft. Het gedicht waarmee ‘doctorsassistente’ Brand eindigt is van Judith Herzberg.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, deze week gepresenteerd door Jojanneke van den Berge. Ze belt met Jimmy Dijk (SP) over betaalbaar gezond eten. Dr. Krijn Thijs legt uit dat het bijzonder is dat Angela Merkel bondskanselier is geworden als ex-inwoner van de DDR. Onze jonge dr. Hugo-Pieter Iglesias van Montfort heeft onderzoek gedaan naar naar CO2 elektrolyse. En prof. dr. Thijs Bol legt uit waarom nepo-baby's als Noa Vahle niet af te schaffen zijn.

In de uitzending van zaterdag 30 november: * Vrijheid In gesprek over de net verschenen autobiografie van Angela Merkel, Vrijheid, met dr. Krijn Thijs * Groene toekomstmuziek Dé oplossing voor onze energietransitie is het recyclen van CO2. Jonge dr. Hugo-Pieter Iglesias van Montfort promoveerde in Delft op CO2 elektrolyse, een techniek waarmee CO2 uit de lucht of oceaan kan worden gehaald en vervolgens omgezet wordt in brandstoffen. Een klimaatneutrale techniek, zegt de promovendus, want de CO2 die gebruikt wordt is immers al uitgestoten. In Amerika vliegen er al vliegtuigen op deze klimaatneutrale kerosine. Nederland worstelt echter met het uitrollen ervan op industriële schaal. Want wie gaat dat hier betalen? * Stop de nepo-baby! Met een goede achternaam kom je een heel eind. Kijk maar naar Hollywood, genoeg sterren van wie je je af kan vragen of ze het ook zo ver hadden geschopt zonder een beroemde papa of mama. Maar ook buiten de showbizz liegen de cijfers er niet om. Zo heb je met een vader als politicus, zelf zo’n 110 x meer kans om politiek actief te worden. Hoe verhoudt dit zich tot het ideaal van een meritocratische samenleving? We zouden toch alles moeten kunnen bereiken door te manifesteren en hard te werken? Socioloog prof. dr. Thijs Bol onderzoekt de willekeur van succes, en ziet hoe we meer dan ooit geloven in maakbaarheid. Maar hoe gelijk is de kans op succes werkelijk? En wat is de invloed op de maatschappij als macht telkens wordt doorgegeven?

We willen groter, voller en meer. Steeds meer mensen laten zich inspuiten met botox of fillers. Zien we er straks allemaal standaard uit als Sylvie Meis of Donny Roelvink? En wat betekent dat voor onze waarden over schoonheid nu alles maakbaar is? Verschuift en verandert alles wat we mooi vinden en hoe kan dat? Letten we tegenwoordig te veel op het uiterlijk en te weinig op de inhoud? Wat is het nut van het perfecte uiterlijk; een beter salaris of slechts meer aandacht en meer bedpartners? Jort Kelder is nog even op een Caribisch eiland, daarom neemt Milou Brand de honneurs waar en gaat ze in gesprek met cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk en cosmetisch arts dr. Tom Decates.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, gepresenteerd door Jojanneke van den Berge (Jort is nog twee weekeinden op een tropisch eiland). Gebeld wordt met Tweede Kamerlid Ilana Rooderkerk (D66) over de ontlezing bij jongeren. Dr. Jelle van Baardewijk legt uit waarom polarisatie helemaal zo slecht nog niet is. Onze jonge dr. Keyla Green heeft onderzoek gedaan naar de welzijn van jongeren. En dr. Tom Decates is cosmetisch arts en onderzoekt waarom er zo veel mensen tegenwoordig fillers nemen.

Waarschijnlijk zat jij de afgelopen dagen te bibberen op de fiets terwijl je door de natte sneeuw ging. Of stond je in een van de lange files van afgelopen week. Maar niet uw presentatorJort Kelder. Die zit op een tropisch eiland met uitzicht op een blauwe zee, omringd door luxe bars en restaurants. Jort voert zijn werk nu als digital nomad uit, met de laptop op de veranda. En mocht hij het toch wat warm krijgen, kan hij duik nemen in zijn zwembad dat een temperatuur heeft van 28 graden, net iets koeler dan de buitenlucht. Wie wil dit niet? Wat is een digital nomad en kan iedereen in de toekomst zo zijn werk doen? Of is dat alleen voor een elite weggelegd? Inmiddels zijn er al ruim 54 landen waar je met het juiste paspoort, inkomen en verzekering maanden kunt 'thuiswerken'. Aangeschoven om dit fenomeen te duiden, en breder over de toekomst van werk te praten, zijn dr. Emilie Rademakers (UU) en prof. dr. Hans Koster (VU).

*Brand-editie* In 2025 is AI net zo intelligent als de mens – als men OpenAI-baas Sam Altman mag geloven. Wat betekent al die technologische vooruitgang voor de mens? Net als de uitvinding van de boekdrukkunst, het tijdperk van radio en film, dat van TV en vervolgens de internetrevolutie gaat AI de rol die media spelen in het leven van de mens ingrijpend veranderen. Filosoof en wetenschapper Paul McLuhan zei het al in 1964: The medium is the message. Belangrijker dan de inhoud van het bericht, is de manier waarop dat bericht wordt geleverd. Met de huidige ontwikkelingen rond AI houdt dat onder andere in dat we op een steeds natuurlijker manier communiceren met machines, computers en andere apparaten. Wat betekent dat? Milou Brand in gesprek over de (on)menselijke trekjes van AI met dr. Maarten Sukel, die promoveerde op AI en het boek De AI-revolutie schreef. Ze sluit af met poëzie, ditmaal geschreven door AI-taalmodel Claude in de stijl van Herman de Coninck.

Jort Kelder is naar een tropisch eiland en presentatrice Jojanneke van den Berge neemt de honneurs waar. Ze belt met europarlementariër Bart Groothuis (VVD/Renew) over de herverkiezing van Trump en de gevolgen voor Europa. Over de kabinetscrisis en de woordkeuze van de politici is dr. Bert Bakker gespecialiseerd in politieke communicatie (UvA) te gast. De jonge dr. is Maarten Sukel die alles weet over de praktische kant van AI, hoe kunnen we het goed gebruiken bij complexe vraagstukken? En historica dr. Lotte Houwink ten Cate legt uit wat de nieuwe feministische beweging 4B precies is.

Het was een week met veel spanningen in de samenleving, zowel in de VS tijdens de verkiezingen, als in Nederland na de rellen van de wedstrijd Ajax- Maccabi Tel Aviv. Wat kunnen we verwachten van onze politieke leiders wereldwijd en hoe moeten we met elkaar omgaan in deze tijden van polarisatie en stijgende kosten voor ons levensonderhoud? Te gast bij Jort Kelder in het Allard Pierson zijn prof. dr. Kees van den Bos, hoogleraar Sociale Psychologie en prof. dr. Roel Beetsma, hoogleraar Macro-economie. En wie niet mag ontbreken is doctorsassistent Milou Brand!

Economisch is Europa vies, lelijk en oud. Moeten we om dit tegen te gaan op onze knietjes naar Brussel kruipen om toch nog een keer de handen ineen te slaan? En hoe komen we in hemelsnaam aan die 800 miljard komen die volgens Draghi nodig is om Europa te moderniseren? Te gast is prof. dr. Roel Beetsma, die komt uitleggen welke economische maatregelen Europa moet gaan nemen nu Trump president wordt. Moet het Europese antwoord MEGA zijn, als in Make Europe Great Again?

Het is nog steeds onrustig in Amsterdam na de rellen tussen de supporters van Maccabi Tel Aviv en Ajax. Is dit een trede hoger in de trap van de polarisatie van onze samenleving? En hoe gaat dat nu in de VS na de verkiezingsoverwinning van Trump? Te gast is prof. dr. Kees van den Bos, hoogleraar Sociale Psychologie en gespecialiseerd in maatschappelijke conflicten in de democratische rechtsstaat. Hij is tevens schrijver van de boeken: “Waarom mensen radicaliseren” en “Elkaar eerlijk behandelen”.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van 9 november, waar Jort belt met CDA'er Harmen Krul over de rellen in Amsterdam en zijn motie voor een staatscommissie over zorg. Prof. dr. Roel Beetsma geeft tips hoe wij net zo rijk kunnen worden als de Amerikanen (ook met behulp van Draghi). Onze jonge dr. Lotte Brinkhof heeft onderzoek gedaan naar het belang van veerkracht bij senioren. En prof. dr. Kees van den Bos legt uit waarom woorden als garbage Trump mede aan een winst hebben geholpen.

Hoe word je 'vrij van een staat' en geheel soeverein of autonoom? Een moestuin, zonnecellen en je BSN-nummer verbranden? Of is een enkeltje Paraguay genoeg? Te gast zijn autonomen-expert dr. Luuk de Boer (RUG) en 'soevereine vorst-expert', historicus dr. Joost Welten. Doctorsassistent Milou Brand leidt het gesprek in met dit artikel: https://www.trouw.nl/buitenland/viruswaarheid-bouwt-in-paraguay-een-toevluchtsoord-voor-nederlanders-die-het-zat-zijn~b4d0bd68/

Ruim 200 jaar geleden kreeg de over-over-over-over (etc) grootvader van onze huidige koning Willem-Alexander de kroon van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en dat was Willem I. Wie was deze man die na 18 jaar eindelijk weer voet aan wal zetten aan de kust van Scheveningen en zich gelijk tot soeverein vorst liet kronen in 1815? Wat wilde hij met het toenmalige grote Koninkrijk en waarom zijn 'we' België verloren? Te gast is historicus dr. Joost Welten. Welten publiceerde vorig jaar een dik boek over de hofhouding van Willem I getiteld 'Dansen rond de troon van Willem I'.

Nu we wachten op de uitslag van de verkiezingen, kijken we nog eens goed naar de die kiezers. Wie zijn toch die soevereinen waar Trump vaak aan refereert in zijn taalgebruik ('swamp') en symboliek? En hoe lijken de Nederlandse autonomen, die zich nu gaan vestigen in Paraguay, op hun Amerikaanse geestverwanten? Te gast is dé onderzoeker en specialist op dit gebied, dr. Luuk de Boer, gepromoveerd op dit onderwerp in Princeton en nu werkzaam bij de Rijksuniversiteit Groningen.