De Jortcast

Dit is de gehele uitzending van dr kelder en Co waar Jort Kelder belt met Tweede Kamerlid Sandra Beckerman (SP) over maatregelen tegen de vogelgriep. Dr. Merijn Oudenampsen doceert politicologie aan de UvA en blikt terug op het politieke jaar 2025. Onze jonge dr. Sanne Groothuis (VU) onderzocht waarom ons de-radicaliseringsbeleid ook zorgt voor discriminatie. En we kijken vooruit naar de mogelijke verkiezingen in Oekraïne met historicus dr. Nicolaas Kraft van Ermel - Nijland (verbonden aan de RuG).

We kijken met grote ogen naar de VS, niet alleen vanwege de onvoorspelbaarheid van Trump, maar ook omdat we altijd wat jaloers zijn op hun culturele invloed. Amerika is het land van de blockbusters, de grote popsterren en de podcasts met een miljoenenbereik. Hoe gaat het met deze industrie nu er een overnamestrijd woedt tussen de verschillende streaming- en filmproductiehuizen? Wat is het effect van grote mediamagnaten zoals Musk en Bezos, ook op economisch vlak? Is er een hellend vlak als het gaat om geld verdienen met creativiteit? Jort Kelder vraagt het in deze nazit aan de mediawetenschapper dr. Dan Hassler-Forest (UU) en macro-econoom dr. Jasper Lukkezen (UU).

Er woedt een overnamestrijd in de filmwereld. Zowel Netflix als Paramount azen op mediabedrijf Warner Bros. Enkele dagen na het opnemen van deze podcast lijkt de voorkeur van aandeelhouders uit te gaan naar het bod van Netflix. Dr. Dan Hassler-Forest, universitair docent aan de Universiteit Utrecht, gespecialiseerd in popcultuur, media-industrieën en films, vertelt waarom deze strijd ertoe doet. Volgens Hassler-Forest beïnvloedt de monopoliepositie van mediabedrijven de filmindustrie. Minder ruimte voor creativiteit en meer politieke druk. Hoe dat precies werkt? Ligt hij toe in de Jortcast.

Dat er iéts moet gebeuren aan onze kwakkelende economie en ons ongezellige vestigingsklimaat is duidelijk. Wat precies, onderzocht oud ASML-baas Peter Wennink. Zijn conclusie: om relevant te blijven moet Nederland zo’n 150 tot 180 miljard investeren. Waar moet dat geld vandaan komen? We moeten vooral durven investeren, niet alleen als overheid maar ook privaat. Macro-econoom dr. Jasper Lukkezen is te gast in deze Jortcast en praat ons bij over het rapport-Wennink. Hoe kan de wens van meer private investeringen in onze economie ook werkelijkheid worden?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Silvio Erkens (VVD) die een nota gaat indienen waar hij een voorstel doet voor een kleinere overheid. Macro-econoom dr. Jasper Lukkezen is te gast over het rapport Wennink dat vrijdag 12 december is verschenen. Hoe kan Nederland bijvoorbeeld de investeringen in R&D opkrikken? De jonge dr. Joachim Kraaij heeft onderzoek gedaan naar de vertalingen van Plato. En Jort Kelder spreekt met mediawetenschapper dr. Dan Hassler-Forest over de gevolgen van de mogelijke fusie van grote Amerikaanse filmbedrijven. Hoe groot wordt de politieke invloed op de populaire cultuur?

We kennen allemaal de uitspraak 'geen actieve herinnering', maar sprak Mark Rutte die woorden werkelijk uit? Of herinneren wij ons als toeschouwers een woordkeuze die er niet was? Wat is liegen, wat is verdraaien en waarom laat je bewust woorden weg in de politiek? Prof. dr. Wim Voermans, hoogleraar Staats- en bestuursrecht te Leiden en een 'politieke junkie', legde al deze herinneringen en verdraaiingen nog eens naast elkaar en schreef er een boek over, getiteld 'Actieve Herinnering. De normen en waarden van weten en vergeten'. Met Jort Kelder bespreekt Voermans de regels en normen die we hebben voor onthouden en herinneren en dan met name in het Haagse.

Begrijp jij de titel van deze podcast? Of heb je net als Jort geen idee wat deze woorden betekenen? Dr. Kristel Doreleijers, taalwetenschapper aan het Meertens Instituut, geeft in deze Jortcast een lesje jongerentaal. Deze is volgens de taalwetenschapper vluchtig, Engels en soms totaal betekenisloos. Woorden die niks betekenen dus, of toch wel, als je ze tenminste in de goede context weet te gebruiken. Doreleijers is gepromoveerd op het hyperdialect, het uitvergrote dialect dat Brabantse jongeren spreken. Gaat onze taal steeds meer op elkaar lijken of is er meer dan ooit ruimte voor dit soort taalvariatie? En zijn deze variaties een verrijking of een verloedering van onze taal?

Er wordt achter gesloten deuren verder over de formatie overlegd, maar het lijkt er na de persconferentie van maandag 8 december op dat we in Nederland ook een minderheidskabinet krijgen. Waarom functioneert het goed in andere landen en hebben we dan aanpassingen nodig in onze Grondwet ? Staatsrechtgeleerde prof. dr. Wim Voermans (Universiteit Leiden) legt aan Jort Kelder uit hoe dat mogelijke kabinet van D66, CDA en VVD zou kunnen functioneren. Shownote: https://stukroodvlees.nl/minderheidsregeringen-hoeven-niet-minder-stabiel-te-zijn/

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Michiel Hoogeveen (JA21) over de bevroren Russische miljarden. Te gast is prof. dr. Wim Voermans die de mogelijkheden van een minderheidskabinet aftast. De jonge dr. Louise Pigeaud is gepromoveerd op de overmatige alcoholconsumptie van jongeren (het zogenaamde 'comazuipen') dat toeneemt. Over dialecten en jongerentaal is dr. Kristel Doreleijers van het Meertens Instituut aangeschoven.

Wanneer gaat Europa de krachten bundelen en samenwerken qua defensie-industrie? Is dat mogelijk en wat zou dat betekenen voor onze banden met de Amerikanen en de positie van de NAVO? En welke Amerikaanse figuren zitten er nu aan de onderhandelingstafel met Oekraïne en Rusland? Nieuw is de hardliner Dan Driscoll, een goede vriend van JD Vance. Wat dat betekent voor de vredesonderhandelingen legt prof. dr. Han Bouwmeester, verbonden aan de Nederlandse Defensie Academie, uit aan Jort Kelder.

De mogelijkheden op de online datingmarkt zijn eindeloos, maar vind je er ook de ware? Volgens dr. Janneke Schokkenbroek hebben apps er geen baat bij dat jij snel een partner vindt; eindeloos scrollen daarentegen, dat is waar ze aan verdienen. Schokkenbroek is gespecialiseerd in de invloed van technologie op relaties en schreef het boek Appily ever after. Door het digitale doolhof van daten en relaties. Wat doet het met je relatie als je 24/7 kan zien waar je partner zich bevindt? En raken mensen die vaak zijn geghost, gedesillusioneerd in de liefde? Jort Kelder vraagt het de relatie-expert.

Wil Poetin wel echt vrede? Met de 28 punten die Trump uit Russische staatsdocumenten kopieerde, dacht hij de Oekraïners wel even tot vrede te dwingen. Dat aantal is intussen tot 19 gereduceerd, en waar nodig in overeenstemming gebracht met de wensen van Zelensky en zijn Europese bondgenoten. Of de Russen hier dan weer mee akkoord gaan, is zeer de vraag. Prof. dr. Han Bouwmeester van de Nederlandse Defensie Academie twijfelt überhaupt aan de intenties van Poetin om over te willen gaan tot duurzame vrede. Wat is er nodig om een einde te maken aan het voortdurende geopolitieke dilemma dat de wereldmachten in zijn greep houdt? En valt ons Europeanen wellicht ook enige hypocrisie te verwijten? (vrijdag posten we het vervolg op dit gesprek) Shownotes: Interview met Derk Sauer bij Frontlinie (VPRO) : https://www.youtube.com/watch?v=VZ0b2ab2gtw Bloomberg over Witkoff: https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-25/witkoff-discusses-ukraine-plans-with-key-putin-aide-transcript

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Pieter Grinwis (CU) over zijn aangenomen ammendement over wijzigingen in Box 3. Te gast is prof. dr. Han Bouwmeester over de pogingen een vredesdeal te sluiten tussen de Russen en de Oekraïners. De jonge dr. Marijn Knieriem promoveerde op de gevolgen van gentrificatie in Rotterdam en Brussel en dr. Janneke Schokkenbroek doet onderzoek naar de rol van technologie in romantische relaties.

Hoe betweterig zijn we in Nederland? Hoort het bij onze traditie van politici zoals Bolkestein en Baudet én bij het bedrijfsleven zoals (het ons inmiddels verlaten) Unilever? Jort Kelder praat in deze nazit met prof. dr. Arnoud Visser (gespecialiseerd in de historie van pedanterie) en prof. dr. Henk Volberda die het Nederlandse ondernemersklimaat op internationaal vlak onderzoekt. Naslagwerk: https://www.economist.com/business/2025/01/14/why-elite-mba-graduates-are-struggling-to-find-jobs

Weet jij het net als Jort altijd nét iets beter dan je gesprekspartner? Dan is deze podcast voor jou! Te gast over de geschiedenis van de betweter, is prof. dr. Arnoud Visser, hoogleraar Tekstuele Cultuur in de Renaissance aan de Universiteit Utrecht. Onlangs verscheen zijn boek “On pedantry, a cultural history of the know-it-all”, waarin hij uiteenzet waarom we in Nederland zo'n hekel hebben aan betweters. Van de sofisten in de Griekse Oudheid tot Thierry Baudet: waarom irriteert kennis soms zo? En hoe zou de samenleving er eigenlijk uit zien zonder betweters?

Graag willen we jullie wijzen op twee nieuwe podcasts van AVROTROS. ‘De Laatste Dagen Van… David Bowie’ belicht het kleurrijke leven en de geheimzinnige laatste dagen van deze legendarische superster. In ‘Zeg Paus, waar is m’n kunst?’ gaat Olga Majeau op zoek naar de verdwenen kunstcollectie van haar Hongaarse voorouders; wat is er gebeurd, valt er nog kunst terug te vinden of misschien zelfs te claimen? Alle afleveringen zijn al te beluisteren in de NPO Luister app; op externe platforms (Spotify, Apple Podcasts, etc) verschijnt wekelijks een nieuwe aflevering.

We dalen in de rankings als land om in te investeren. Bedrijven als Shell, Unilever, AkzoNobel en misschien wel Philips trekken weg. En dan hebben we internationaal ook nog een rel met Nexperia dankzij onze demissionaire minister Karremans. Of was die ingreep juist wel verstandig en trekken die Chinezen wel weer bij? Zitten we in een lijnrechte val naar beneden of komt het wel goed met de bedrijvigheid? Jort Kelder vraagt het aan prof. dr. Henk Volberda, hoogleraar Strategie & Innovatie aan de UvA.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met liberaal Kamerlid Eric van der Burg (VVD) over het 28-puntenplan over Oekraïne. Te gast is prof. dr. Henk Volberda (hoogleraar Strategie en Innovatie, UvA) over het Nederlandse investeringsklimaat. De jonge dr. Eugenie van Heijgen heeft onderzoek gedaan naar de jacht en de invloed daarvan op ons Nederlands landschap. En we hebben het over pedanterie, ofwel betweterigheid. waarom ergeren we ons zo aan deze mensen en waar komt dat historisch vandaan? Jort doet pogingen prof. dr. Arnoud Visser (hoogleraar tekstuele cultuur in de Renaissance - UU) uit te laten spreken en het uit te leggen. Het boek van Visser heet ‘On pedantry, a cultural history of the know-it-all'.

Waar moet je aan voldoen als Nederlandse minister-president en kan uiteindelijk iedereen premier worden, zoals het volgens onze democratische principes zou moeten? En welke lessen kunnen we uit het verleden trekken hoe we ons internationaal zouden moeten profileren? Jort Kelder vraagt het in de nazit aan prof. dr. Ronald Kroeze, hoogleraar parlementaire geschiedenis aan de Radboud Universiteit en tevens directeur van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis. Kroeze werkte mee aan het onlangs verschenen boek ‘De minister-president. Een ambt in ontwikkeling’.

Lopende onderzoeken naar nieuwe medicijnen voor Alzheimer beloven veel, maar de ziekte blijft vrijwel onbehandelbaar. Het blijft wachten op een eerste stap om het ziekteproces te stoppen. Professor Philip Scheltens, emeritus hoogleraar cognitieve neurologie aan het UMC en oprichter van het Alzheimer Centrum is pionier in het Alzheimeronderzoek. Hij onderzoekt een nieuwe behandelmethode voor patiënten: Lecanemab. Of het een wonderpil is en hoe het medicijn precies werkt, legt de emeritus hoogleraar uit in de Jortcast.

Waar moet onze nieuwe minister-president aan voldoen? En waarom zijn ze vaak zo visieloos? Er is een lijn te ontdekken in wat al deze bestuurders gemeenschappelijk hebben. Dus luister goed, Rob Jetten, want zo regeren we in Nederland. Prof. dr. Ronald Kroeze, hoogleraar parlementaire geschiedenis aan de Radboud Universiteit en tevens directeur van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis, werkte mee aan het boek ‘De minister-president. Een ambt in ontwikkeling’. Hij legt uit hoe de functie van premier door de jaren heen is veranderd en waarom iemand als Rutte er, ondanks de kritiek van zijn visieloosheid, precies tussen past.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met vers CDA-Kamerlid Jeltje Straatman over gokken op politiek. Met prof. dr. Ronald Kroeze, hoogleraar parlementaire geschiedenis aan de Radboud Universiteit schetsen we een beeld van de typische Nederlandse minister-president. De jonge dr. Jan Peter van Bruggen (Universiteit Tilburg) deed onderzoek naar de moraliteit van soldaten. En kunnen we Alzheimer genezen en wat kost dat ons? Met prof. dr. Philip Scheltens, neuroloog en oprichter van Alzheimercentrum Amsterdam.

Dit is de nazit waar Jort Kelder in gesprek gaat met prof. dr. Paul Bovend'Eert (emeritus hoogleraar staatsrecht) sociaalwetenschapper dr. Linda Duits (én politicoloog) en jonge dr. Ruben Ros, de hisoricus die in Leiden het veranderde taalgebruik in het politieke debat heeft onderzocht. Het onderwerp van het gesprek is of er genoeg ruimte is voor politieke vernieuwing en of die wel noodzakelijk is? Waar is het debat over de ideologie? Is die wel nodig als je je vooral op feiten kunt baseren? Of is de Kamer nu juist bij uitstek de plek waar feiten juist niet de richting moeten bepalen? Jort Kelder en dr. Ruben Ros hebben hierover duidelijk andere standpunten.

Er waait een frisse wind door de politiek. Met een brede glimlach, positiviteit en de frase ‘het kan wel’ behaalde Jetten de verkiezingsoverwinning. Zo ook Zohran Mamdani, burgemeesterskandidaat in New York. De kiezer wil vrolijkheid in plaats van negativiteit. We zijn in de ban van het woord ‘leuk’, maar er hangt ook een negatieve connotatie omheen. Op ‘leuk’ wordt neergekeken, leuk is in de ogen van sommigen een ‘havo-woord’, aldus sociaalwetenschapper dr. Linda Duits. Van Duits verschijnt deze week het boek ‘Leuk!’, een pleidooi voor plezier’ waar ze dit fenomeen verder onderzocht.

Hoe kan er snel een doorbraak worden geforceerd in deze formatie? En waarom zou de koning hier zeker niet bij kunnen helpen? Jort Kelder vraagt het prof. dr. Paul Bovend'Eert, emeritus hoogleraar staatsrecht aan de Radboud Universiteit. Wie zijn die hardwerkende leden van de Tweede Kamer? https://politiekeindex.nl/ https://www.platform-investico.nl/onderzoeken/grootste-fractie-minste-inzet-pvv-laat-kamerwerk-liggen

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met NSC'er Dirk Gotink, europarlementariër namens NSC die poogt de stroom aan miljoenen Chinese pakketjes met giftige of verboden artikelen te stoppen. Te gast is prof. dr. Paul Bovend'Eert over het goede Kamerlid, want aanstaande woensdag wordt de nieuwe Tweede Kamer geïnstalleerd. De jonge dr. Ruben Ros heeft onderzoek gedaan naar de verandering van het taalgebruik in het politieke debat. En sociaalwetenschapper dr. Linda Duits heeft onderzoek gedaan naar het fenomeen 'plezier'. Waarom streven we er allemaal naar, maar vinden we het vaak ook een beetje vulgair en schamen we er ons ook wel eens voor.

We leven in een periode van een nieuwe stammenstrijd. Als je uitzoomt zijn in onze samenleving van zuilen naar bubbels gegaan. En in die bubbels blijven we. mokken en boos zijn op ' de ander'. Hoe komen we hieruit? En wat betekent dat voor onze politiek en welk leiderschap heeft Nederland nodig om hieruit te komen? Prof. dr. Hans Boutellier (Polarisatie & Veerkracht, VU) schreef hierover een boek getiteld 'De neo-tribale revolte. Over vijandschap en solidariteit in een nieuw tijdperk' en legt uit. Ook te gast in deze nazit zijn prof. dr. Claes de Vreese (Politieke Communicatie - UvA) en prof. dr. Carla Hoetink (politiek historica, RuG en directeur van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen).

Hoe nu verder met de formatie nu het door de verkiezingsuitslag redelijk vast zit? Jort Kelder praat over de winst en het verlies van de verschillende partijen en welke koers Nederland zal varen nadat we weer eens onze plicht hebben vervuld in dat stemhokje. Te gast zijn prof. dr. Claes de Vreese (Politieke Communicatie - UvA), prof. dr. Carla Hoetink (politiek historica, RuG en directeur van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen) en prof. dr. Hans Boutellier (Polarisatie & Veerkracht, VU). Van Boutellier verscheen onlangs het boek 'De neo-tribale revolte. Over vijandschap en solidariteit in een nieuw tijdperk'.

Een terugblik op de campagne en de verkiezingsuitslag. Wat kan de wetenschap nu al zeggen over de strategie van de verschillende partijen en welke rol speelde de polarisatie? Te gast zijn prof. dr. Claes de Vreese (Politieke Communicatie - UvA), prof. dr. Carla Hoetink (politiek historica, RuG en directeur van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen) en prof. dr. Hans Boutellier (Polarisatie & Veerkracht, VU). Van Boutellier verscheen onlangs het boek 'De neo-tribale revolte. Over vijandschap en solidariteit in een nieuw tijdperk'.

Dit is de gehele uitzending van Dr Kelder en Co waar Jort Kelder drie gasten aan tafel heeft in het Allard Pierson die hun analyse loslaten op de afgelopen verkiezingscampagne. Te gast zijn prof. dr. Claes de Vreese (Politieke Communicatie - UvA), prof. dr. Carla Hoetink (politiek historica, RuG en directeur van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen) en prof. dr. Hans Boutellier (Polarisatie & Veerkracht, VU). Besproken worden de winst van FvD, de invloed van AI op de campagne en waarom wij niet het Deense model kunnen invoeren in de Nederlandse politiek?

Dit is de laatste Jortcast voor de verkiezingen waar Jort Kelder praat met politicoloog dr. Matthijs Rooduijn, gespecialiseerd in de rechtse kiezer, prof. dr. Sanne Kruikemeier, die o.a. onderzoek doet naar campagnes op TikTok en historicus dr. Geerten Waling (die eerder meeschreef aan de biografie van Geert Wilders). Hoe beïnvloedt AI en zoiets basaaals als het weer de uitslag van de verkiezingen? En gaat Bontenbal winnen of toch echt niet?

Daags voor de verkiezingen gaat Jort Kelder in debat met dr. Marieke Koekkoek (Volt), drs. Diederik Boomsma (JA21) en prof. dr. Ewald Engelen (Vrede voor Dieren). Een debat met doctoren over defensie, duurzaamheid en de digitale euro. Welke plannen hebben zij voor Nederland? Hoe kan het dat deze mensen die allemaal toch veel op de universiteit hebben doorgebracht een andere feitelijke mening hebben?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met dr. Marjolein Moorman (GL/PvdA) over Artikel 23, moeten we de grondwet wijzigingen of niet? En te gast zijn journalist dr. Geerten Waling (EW Magazine), politicoloog dr. Matthijs Rooduijn (UvA) en communicatiewetenschapper prof. dr. Sanne Kruikemeier (WUR). Ze kijken naar de laatste dagen van de campagne. Welke invloed heeft de terugtrekking van Wilders bij de verschillende verkiezingsuitzendingen op de stemmers? En wat is het effect van campagnes op social media zoals TikTok?

Zal de boze burger teleurgesteld zijn op 29 oktober als de stemmen worden geteld? Wat gaat er veranderen als er nieuwe verkiezingen zijn geweest? En waarom horen we vooral het luide rechtse geluid op de tv? Wat is er veranderd in onze samenleving dat we zo ontevreden zijn? Jort Kelder vraagt het in deze nazit aan politicoloog dr. Tom Louwerse, dr. Willeke Slingerland (onderzoekt de democratische rechtsstaat) en politiek journalist drs. Leonard Ornstein.

Terwijl grote partijen alvast meerderheden proberen te smeden voor na de verkiezingen, blijven zwevende kiezers op zoek naar een geluid dat hen goed kan vertolken. Tegelijkertijd wantrouwen steeds meer Nederlanders de instituties van de democratische rechtsstaat. Niet alleen politici, ook rechters en journalisten ervaren groeiende agressie en vijandigheid. Dit is het tweede deel van het gesprek over de staat van onze democratie met lector Sociale Cohesie en de Democratische Rechtsstaat dr. Willeke Slingerland van de Hogeschool Utrecht en politicoloog aan de Universiteit Leiden dr. Tom Louwerse, oprichter van de Peilingwijzer. Ook aan tafel zit drs. Leonard Ornstein, parlementair journalist en aan het promoveren op Pim Fortuyn.

Wat wordt het onderwerp van deze verkiezingen? Wat zal ons naar de stembus trekken en vooral wie zal ons overtuigen? Hoe succesvol zijn de partijen in deze campagne? Jort Kelder vraagt het politicoloog dr. Tom Louwerse van de Universiteit Leiden (o.a. van de Stemwijzer), dr. Willeke Slingerland van de HU en lector Sociale Cohesie en de Democratische Rechtsstaat. Ook is aangeschoven drs. Leonard Ornstein, parlementair journalist en bezig met zijn proefschrift over Pim Fortuyn.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder drie gasten aan tafel heeft over de verkiezingen. Dat zijn dr. Tom Louwerse (Leiden), dr. Willeke Slingerland (HU) en drs. Leonard Ornstein (fellow IISG en promoveert op Fortuyn). Het gaat over de peilingen, de winst die je kunt behalen als lijsttrekker via een tv-programma en wat democratie precies betekent. Ook belt Jort Kelder even met dr. Hans Vijlbrief (D66) over een oplossing voor een tekort aan studentenwoningen.

Hoe zal Nederland er in de verre toekomst uitzien? Wat zijn de gevolgen van de demografische veranderingen zoals de vergrijzing? En hoe kunnen we onze veiligheid blijven garanderen? Jort Kelder vraagt het aan dr. Pieter Hasekamp, directeur van het Centraal Planbureau (CPB). Ook aan tafel zitten politiek journalist dr. Chris Aalberts en prof. dr. Martijn Kitzen van o.a. de Nederlandse Defensie Academie (NLDA). Kitzen schreef onlangs samen met dr. Tim Sweijs het boek 'De Oorlog van Morgen'.

Er wordt nogal wat beweerd en keihard gesteld door de lijsttrekkers in de campagnetijd. Het partijprogramma moet immers verkocht worden; iedereen een basisinkomen, tien steden erbij, stoppen met het klimaatbeleid of er juist miljarden extra aan besteden. Maar wat betekenen al deze uitlatingen? Zijn ze echt gemeend of is het bedoeld om de keuze voor de kiezer duidelijker te maken? En waar wordt er gespind en waar hoor je de echte overtuiging? Jort Kelder vraagt het docent en onderzoeker politieke communicatie aan de Erasmus Universiteit dr. Chris Aalberts die tevens als politiek journalist werkzaam is en bijna elk verkiezingscongres bezoekt en daarvan verslag doet.

Na twee jaar strijd in Gaza is er eindelijk een staakt-het-vuren en voorzichtig sprake van een bestand tussen de strijdende partijen van Israël en Hamas. Wat is er de afgelopen twee jaar gebeurd? Hoe en met wat trokken de Israëli's ten strijde en wat was het antwoord van Hamas? We vragen het prof. dr. Martijn Kitzen, hoogleraar bij de Defensie Academie en bijzonder hoogleraar Krijgswetenschappen bij de Universiteit Leiden. Ook heeft hij gediend in Afghanistan. Waarom zijn er geen parallellen te trekken tussen Hamas en Al-Qaida? En hoe is het Hamas gelukt om die sympathie te winnen onder grote delen van de bevolking? Waarom spreekt de onderdrukking van de Gazanen meer mensen aan dan de slachtoffers die vallen bij het gewapend conflict in bijvoorbeeld Soedan?

Het Centraal Planbureau (CPB) heeft het precies voor je uitgezocht; de plannen van de meeste politieke partijen die meedoen aan de verkiezingen van 2025. Hoeveel willen ze uitgeven aan onderwijs, zorg en defensie? En wat betekent dat voor je eigen inkomen? Het zijn honderden pagina's aan berekeningen getiteld 'Keuzes in Kaart' en je kunt ze zelf hier (https://www.cpb.nl/publicatie/keuzes-kaart-2027-2030) doorspitten. Jort Kelder heeft het al met veel plezier gedaan en is vereerd dat econoom dr. Pieter Hasekamp, directeur van het CPB een toelichting wil geven op die cijfers van de doorrekening in deze podcast.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder praat met prof. dr. Martijn Kitzen over de fragiele vrede in Gaza. Te gast is ook dr. Pieter Hasekamp, directeur van het Centraal Planbureau (CPB) die de cijfers achter de plannen van de politieke partijen. En dr. Chris Aalberts duidt de campagnetaal die we de afgelopen week hebben gehoord.

Jongeren zijn activistischer en hebben meer lef dan de oudere generatie. Zij gaan wél de barricades op, maar ja, ze hebben geen huis om in te wonen. De grootste crisis die deze generatie ervaart is die van de wooncrisis. Maar waarom willen dan ook al die joneren op een postzegel in de stad wonen? Wat zijn de best functionerende steden en wat gebeurt er met de centra van de stad als er vooral hoogeropgeleide mensen wonen, zoals nu in Amsterdam? Te gast in deze nazit bij Jort Kelder zijn neuropsycholoog, gespecialiseerd in het brein van de jongere, prof. dr. Eveline Crone (o.a. Erasmus) en econoom prof. dr. Coen Teulings (UU). De podcast met prof. dr. Coen Teulings en Jort Kelder over de instituties is hier te vinden: https://podcastluisteren.nl/pod/College-van-Kelder-and-Teulings

Het gaat niet goed met onze jongeren: ze bezwijken onder prestatiedruk, zijn gedesillusioneerd in de politiek, zitten uren achter een scherm en zijn kwetsbaar voor de radicale ideeën van Andrew Tate. Maar geen paniek, want volgens ontwikkelingspsycholoog prof. dr. Eveline Crone, denken volwassenen altijd dat de nieuwste generatie gedoemd is. Crone onderzoekt al zo’n twintig jaar de hersenen van jongeren en legt in de Jortcast uit waarom juist zij zo vatbaar zijn voor extreem gedachtegoed. Hersenen zijn volop in ontwikkeling en niet alle gebieden doen dat even snel. Het gevolg? Domme beslissingen en een mooie (maar soms naïeve) vorm van idealisme.

De ideale schoonzoon, de professor en bovenal een man met fatsoen. Lijsttrekker en fractievoorzitter van het CDA, drs. Henri Bontenbal, wordt door velen gezien als dé meest geschikte premierskandidaat van het moment. Maar wie is hij, naast organist en familieman, echt? En op welke manier past hij binnen de traditie van het CDA? Heeft Bontenbal hetgeen wat een leider van ons land nodig heeft? Iemand die verbindt, maar ook Poetin kan bellen als het nodig is? Te gast in deze XL-aflevering zijn Pieter Gerrit (PG) Kroeger, historicus en de CDA-chroniqueur. Ook aan tafel zit Bas Erlings, oud-campagnestrateeg van de VVD en auteur van het boek 'Het spel van de populist'. Jort vraagt de gasten de wederopstanding van het CDA te verklaren, want wie had dat nou nog gedacht?

Stijgende huizenprijzen? Juist heel goed, aldus prof. dr. Coen Teulings, econoom en universiteitshoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Miljarden investeren in de sociale woningbouw en hiermee de marktwerking even niet z'n werk laten doen? Of stoppen met de hypotheekrenteaftrek zoals GroenLinks-PvdA, CDA, D66, Volt & ChristenUnie willen? Niet zo verstandig allemaal, vindt Teulings. Deze econoom legt uit wat er wél moet gebeuren, zodat de jongere generatie ook een betaalbaar huis vindt. Lees hier het uitgebreide en uitstekende artikel van Jesse Frederik in De Correspondent over de woningbouw: https://decorrespondent.nl/16290/het-woonprobleem-van-nederland-iedereen-wil-betaalbaar-wonen-maar-niemand-wil-het-betalen/aae4cacb-f263-021a-1236-a3ba7e16fb30

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 4 oktober waar Jort Kelder belt met Lisa Westerveld over hoe we eenzaamheid beter aan kunnen pakken. Te gast is econoom prof. dr. Coen Teulings over het wel of niet schrappen van de hypotheekrenteaftrek (en hoe we het huizentekort kunnen oplossen). De jonge dr. Nico Brinkel heeft een oplossing voor de netcongestie door slimmer je elektrische auto op te laden. En ontwikkelingspsycholoog prof. dr. Eveline Crone doet onderzoek naar jongeren. Luistert de politiek wel genoeg naar ze?

We worden geregeerd door emotie, lijkt het wel als we naar de bolletjesregen van stemmingen over moties kijken deze week en natuurlijk met dat schuine oog ook naar de verkiezingscampagne. Hoe is dat ontstaan en hoe maken we feiten weer doorslaggevend in plaats van het onderbuikgevoel? Te gast bij Jort Kelder zijn socioloog prof. dr. Jan Willem Duyvendak en wetenschapsjournalist dr. Stan van Pelt.

Media-aandacht voor controversiële studies, zoals Trumps suggestie dat autisme en paracetamol met elkaar verbonden zouden zijn, en de opkomst van nepwetenschap maken het voor het publiek lastig om feiten van fictie te onderscheiden. Tegelijkertijd neemt de druk op onderzoekers om te presteren toe, met alle risico’s van dien. Dr. Stan van Pelt, neurowetenschapper, wetenschapsjournalist en docent wetenschapsjournalistiek aan de radbouduniversiteit in Nijmegen, bespreekt dit in de Jortcast. Deze week publiceerde hij zijn boek Sloppy Science, waarin hij blootlegt hoe fouten, slecht uitgevoerde studies en systemische druk het vertrouwen in wetenschap ondermijnen.

We gedragen ons tegenwoordig in de openbare ruimte zoals thuis. We draaien harde muziek in de trein, smakken met open mond op straat en mogen 'overal onszelf zijn'. Hoe is dit gedrag een weerspiegeling van ons huidige politieke klimaat dat beheerst wordt door polarisatie en de daarbij behorende lelijke woorden in het debat? Te gast is socioloog prof. dr. Jan Willem Duyvendak, verbonden aan de UvA en directeur van het Netherlands Institute of Advanced Studies (NIAS). Hij verklaart in zijn net verschenen boek 'Spookkloven. Waarom Nederland minder gepolariseerd is dan we denken' waarom er geen reden tot polarisatie is, ook al willen politici dat vuurtje graag opstoken voor dat eigen politieke gewin. En waarom we ons allemaal weer een beetje moeten gedragen, zowel in Den Haag als in de openbare ruimte.