De Jortcast

De zin en onzin van sancties De Tweede Kamer kwam deze week terug van haar reces voor een debat over Gaza. Sancties op Europees niveau laten op zich wachten, maar wat kan het kabinet doen om Israël tot een andere koers te bewegen? Te gast bij dr Kelder en Co is mr. Heleen over de Linden, advocaat en sanctierechtexpert. Is Nederland juridisch gezien verplicht om in te grijpen? Ook maken we de vergelijking met Rusland, waar inmiddels het achttiende sanctiepakket van kracht is. Hoe effectief zijn deze gebleken? Unilever verkocht haar Russische tak voor de helft van de waarde, Heineken deed de zijne weg voor 1 euro - wie heeft daar nu eigenlijk baat bij? Hebben wij de Russen kunnen raken waar het pijn doet? U hoort het in Dr Kelder en Co. Vliegen: het nieuwe tabak? Terwijl de technische universiteiten druk bezig zijn met groene brandstof en elektrische motoren, blijft de uitstoot harder groeien dan innovatie kan bijbenen, aldus jonge dr. Yannick van den Berg. De rechtsgeleerde promoveerde recent aan de Universiteit van Amsterdam en onderzocht hoe Europese regels ons vlieggedrag zouden kunnen inperken. Meer dan de helft van alle luchtvaartuitstoot komt van slechts 6% van de lange intercontinentale vluchten. Tegelijkertijd vliegt de helft van alle Nederlanders niet, terwijl 13% drie keer per jaar of vaker het vliegtuig pakt. Van den Berg vindt daarom dat we vliegen moeten gaan behandelen als tabak: niet verbieden maar wel de norm veranderen. Geen reclames in bushokjes voor all-inclusives en wat vaker met de trein op vakantie. Geen leuke boodschap, maar iemand moet het doen, en dus vertelt van den Berg erover in de uitzending. 25 individuele muizenlevens Ze helpen medicijnen en kennis voor mensen ontwikkelen en krijgen daar pijn, verveling en een vroegtijdige dood voor terug. Dat is het leven van een labmuis. Filosoof dr. Eva Meijer gaf 25 van deze voormalig werknemertjes een pensioen bij haar in huis, en leerde ze steeds beter kennen. Zo zag ze dat muizen niet graag over elkaars staart heen lopen, die leggen ze met hun handen eerst opzij. Ze houden zich bezig met de inrichting van hun huis, sluiten vriendschappen en zorgen voor elkaar. De ene muis meer dan de ander, want ‘De Muis’ bestaat niet. En ze zag: zo lang we met de bril van de mens naar dieren kijken, zullen mensen dieren nooit écht begrijpen. In dr Kelder en Co vertelt Meijer over de bevindingen van haar onderzoek. Plus een belletje met VOLT-lijsttrekker Laurens Dassen, die werkt aan een initiatiefwet die Israël een andere koers moeten doen varen.

Wat is er toch aan de hand met onze jonge mannen en vrouwen? Jonge vrouwen worden wat linkser en progressiever en mannen juist rechtser en conservatiever. Hoe zit dit? En wat is de invloed van sociale media op dit verschijnsel? Jort Kelder gaat erover in gesprek met prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, hoogleraar International Business & Economics aan de University of South Carolina en gespecialiseerd in polarisatie. Ook aan tafel zit prof. dr. Mark Deuze, mediaprofessor aan de UvA. Het artikel van de Financial Times waarnaar wordt verwezen: https://www.ft.com/content/29fd9b5c-2f35-41bf-9d4c-994db4e12998 (https://www.ft.com/content/29fd9b5c-2f35-41bf-9d4c-994db4e12998)

Objectiviteit heeft zijn beste tijd gehad Wordt nieuws, in navolging van social media, steeds emotioneler? Objectieve journalistiek heeft in ieder geval zijn beste tijd gehad, constateert prof. dr. Mark Deuze, hoogleraar Mediastudies aan de UvA. En zo geweldig was het ook niet: het werd in de jaren 60 bedacht door marketinglui, omdat het de verzuilde kranten en omroepen zou helpen bij het bereiken van een zo groot mogelijk publiek. Kassa! Maar wat komt ervoor in de plaats? En gaat activisme met journalistiek wel samen? Aangezien er in onze tijdlijnen een niet-aflatende stroom aan informatie op ons af komt en journalisten meer zouden moeten zijn dan slechts een doorgeefluik daarvan, moeten een medium zich afvragen: hoe kan ik daar onderdeel van worden.

Het zijn onzekere tijden: we zitten in de afbraak van een wereldsysteem en zijn op weg naar een nieuw evenwicht waarvan we nog niet precies weten hoe het eruit gaat zien. Dat zegt prof. Dr. Sjoerd Beugelsdijk, hoogleraar International Business aan de University of South Carolina. In 1950 had Europa nog het grootste blok in termen van bevolkingsomvang in de wereld. En dat wordt het kleinste gedeelte in de wereld. Het idee dat we in Europa onze standaarden aan de rest van de wereld kunnen opleggen, is volgens Beugelsdijk dan ook een beetje naïef. Het is noodzakelijk dat Europa minder afhankelijk wordt van de Verenigde Staten. Prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk is hoogleraar international business aan de University of South Carolina, waar hij opleidingsdirecteur is en tegelijkertijd de J. Willis Cantey Chair bekleedt. Hij doet onderzoek naar globalisering, culturele verschillen, en nationale identiteit en behoort tot de meest geciteerde onderzoekers ter wereld in zijn vakgebied. Eerder was hij hoogleraar in Groningen. Beugelsdijk publiceerde invloedrijke werken zoals het SCP-rapport ‘Denkend aan Nederland’ en het boek ‘De Verdeelde Nederlanden’. Links: Wall Street Journal over McEntarfer & Trump: https://www.wsj.com/politics/policy/the-economist-trump-targeted-over-rigged-jobs-data-47657457?st=dBYNEF&reflink=desktopwebshare_permalink (https://www.wsj.com/politics/policy/the-economist-trump-targeted-over-rigged-jobs-data-47657457?st=dBYNEF&reflink=desktopwebshare_permalink) Wall Street Journal over Erdogan: https://www.wsj.com/world/middle-east/turkeys-erdogan-fires-statistics-chief-after-record-inflation-11643456492 (https://www.wsj.com/world/middle-east/turkeys-erdogan-fires-statistics-chief-after-record-inflation-11643456492)

dr Kelder en Co, zaterdag 2 augustus 2025 - Live vanuit het Allard Pierson Presentatie: Jort Kelder Gasten: prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, prof. dr. Mark Deuze, dr. Jolanda Teeuwen Over de potentie van Trumps handelstarieven Economen zijn het zelden met elkaar eens, behalve als het aankomt op de negatieve effecten van handelsbarrières. Dr Kelder heeft gelukkig iemand gevonden die ook er zijn vraagtekens bij durft te zetten, en niet de minste. Prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, hoogleraar International business & economics aan de University of South-Carolina, trekt elke voorspelling over de uitwerking van Trumps tarieven in twijfel. Zijn stelling: we kunnen het nu simpelweg nog niet weten. Daarbij wijst hij graag op de kansen die het verstoren van onze geglobaliseerde waardeketens biedt. Op het gebied van veiligheid, autonomie, en – laat het Trump niet horen – duurzaamheid. Objectiviteit heeft zijn beste tijd gehad Wordt nieuws, in navolging van social media, steeds emotioneler? Objectieve journalistiek heeft in ieder geval zijn beste tijd gehad, constateert prof. dr. Mark Deuze, hoogleraar Mediastudies aan de UvA. En zo geweldig was het ook niet: het werd in de jaren 60 bedacht door marketinglui, omdat het de verzuilde kranten en omroepen zou helpen bij het bereiken van een zo groot mogelijk publiek. Kassa! Maar wat komt ervoor in de plaats? Aangezien er in onze tijdlijnen een niet-aflatende stroom aan informatie op ons af komt en journalisten meer zouden moeten zijn dan slechts een doorgeefluik daarvan, moeten een medium zich afvragen: hoe kan ik daar onderdeel van worden. Bomen zijn relaxed Werkt u bij een grote corporate, dan bestaat de kans dat uw carbon footprint wordt gecompenseerd door het aanplanten van nieuw struikgewas. Of deze manier van milieubewustzijn het gewenste effect heeft, behoort niet tot de kern van het onderzoek van onze jonge doctor. Wel dompelde Jolanda Teeuwen zich enkele jaren onder in de wereld van de herbebossing, met als centrale vraag: welk effect hebben bomen op regenval in droge gebieden? Ze richtte haar pijlen hoofdzakelijk op het gebied rond de Middellandse Zee, maar werkte tegelijkertijd samen met een bedrijf dat zich ten doel stelt de Egyptische Sinaïwoestijn tot een woud om te toveren. Of dat zo’n goed idee is, legt Teeuwen graag uit.

Je komt er wat moeilijker tussen, maar áls dat eenmaal is gelukt, betaal je niet veel meer dan twintig jaar geleden. Dat zegt prof. dr. Hans Koster, hoogleraar Urban Economics & Real Estate aan de Vrije Universiteit Amsterdam. In gesprek over de zin en onzin van de ‘wooncrisis’, wat volgens Koster in feite een toegankelijkheidsprobleem is. Conclusie: dat gaan we de komende vijf jaar niet oplossen.

"Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel." Of die uitspraak nog opgaat in het post-truthtijdperk, vraagt prof. dr. Martine Prange zich ten zeerste af. In haar recent verschenen boek De waarheidscrisis beschrijft de hoogleraar filosofie uit Tilburg hoe populisten moedwillig een loopje nemen met de feiten. Deze anti-intellectuele tendens baart de academicus vanzelfsprekend grote zorgen.

Hoe graag politici ons ook willen doen geloven dat Nederland kampt met een veelheid aan welhaast onoplosbare crises, wetenschappers houden zich graag bij de feiten. Zo ook prof. dr. Hans Koster, die zich hardop afvraagt of de woningmarkt er wel zo belabberd aan toe is als vaak wordt geschetst. Kiezersonderzoek wijst uit dat burgers huisvesting als grootste uitdaging zien, maar volgens deze woningmarkteconoom van de VU is er niet zo gek veel aan de hand. Zou het misschien kunnen dat Nederlanders ook op dit terrein verwend zijn en vinden dat een woningmarkt tegemoet moet komen aan het ultieme gevoel van keuzevrijheid waar zij menen recht op te hebben? Naast antwoord op deze filosofische kwestie, duidt Koster bovenal de economische realiteit. Podcast met Paul Frissen: Jortcast #799 - Elke elite krijgt het volk dat ze verdient (https://open.spotify.com/episode/1tYhXYsazUYkgwR6tRoHh9)

Woonprofessor Hans Koster over het huizentekort en of het reëel is hoe politieke partijen die denken op te lossen. Moeten we eigenlijk wel zoveel bouwen... ofwel, is er echt wel een crisis? Verder aangeschoven filosoof dr. Martine Prange over waarheid in feitenvrije tijden. Onze jonge dr. heeft een studie gedaan naar pakketkluizen en we bellen een rood-groene politicus over de handelsoorlog met Trump.

Afgelopen week heeft de EU overleg gevoerd met China over de grondstoffen, want geen deal heeft opgeleverd. Dat zijn belangrijke en gespannen gesprekken, want China is voor Nederland de grootste leverancier van producten die kritieke grondstoffen bevatten zoals zonnepanelen. Samen met de VS is China een van de machtigste landen van de wereld. Maar klopt dat beeld van "De Fabriek van de Wereld" wel als je naar de economische cijfers kijkt? En hoe bedreigend zijn de Chinezen op militair gebied? Jort Kelder praat met dr. Friso Stevens gespecialiseerd in China en werkzaam is bij HCSS, de onafhankelijke denktank qua geopolitiek en strategische studies.

Als je aan mensen vraagt wat ze belangrijk vinden in een partner, benadrukken de meesten het belang van humor in een relatie. Toch zoeken mannen en vrouwen niet hetzelfde: vrouwen zoeken een grappige man en mannen een goedlachse vrouw. Rolbevestigend? Zeker, maar wacht maar tot je hoort dat mannen vooral grappen maken om de aandacht op zichzelf te vestigen en vrouwen om connecties te maken met anderen. Te gast is dr. Madelijn Strick, sociaal psycholoog en humoronderzoeker aan de Universiteit Utrecht. Met Strick bespreekt Jort Kelder het belang van humor in een relatie: wat kunnen wij leren van het populaire programma B&B Vol Liefde? Is een relatie nog te redden als je elkaars humor niet begrijpt? Of kun je dan maar beter je koffers gaan pakken? We hebben het ook over humor in ingewikkelde situaties: is het moreel verwerpelijk om te lachen over Trump? En mag je tegenwoordig écht minder zeggen dan vroeger?

Nu China openlijk heeft gezegd baat te hebben bij de oorlog in Oekraïne vraagt Jort Kelder zich af: wat hebben wij te vrezen van de Chinezen? Ze nemen onze auto-industrie over en hebben een machtige leider Xi Jinping die al jaren om Taiwan heen cirkelt en lijkt te wachten op een zwak moment. Te gast is dr. Friso Stevens, schrijver van het boek "Chinese Assertiveness, Ideational Mobilization, and the Rise of Xi Jinping" en senior fellow bij HCSS. Shownotes: Artikel over China, Iran, Israël: https://edition.cnn.com/2025/07/18/china/china-iran-sco-israel-axis-intl-hnk Link naar de VPRO-uitzending over Suriname en China: https://www.vpro.nl/de-wereld-van-de-chinezen/artikelen/suriname Artikel over de economie van China: https://www.nrc.nl/nieuws/2025/07/16/door-trump-zullen-de-vs-de-economische-race-met-china-verliezen-zegt-expert-kyle-chan-a4900458 Artikel van NAVO-SG Mark Rutte dat werd genoemd in de podcast: https://www.foreignaffairs.com/authors/mark-rutte

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van 19 juli 2025 waar Jort Kelder belt met VVD'er Thom van Campen over de begroting van Europa. Het kan goedkoper volgens Van Campen. Te gast is dr. Friso Stevens over de macht van China en Xi. De jonge dr. Floris van Berckel Smit heeft onderzoek gedaan naar de democratie van de universiteiten. En Jort praat dr. Madelijn Strick over humor en de liefde, zoals te zien is in B&B Vol Liefde.

Waarom handelt Donald Trump als een proleterige makelaar en wanneer werkt dat juist averechts op het internationale wereldtoneel? En belangrijker, waarom werkt het soms wel? Te gast zijn prof. dr. Haroon Sheikh, senior wetenschapper bij de WRR en bijzonder hoogleraar Strategic Governance of Global Technologies aan de VU en voormalig SP-politicus en huidig directeur van het Nibud dr. Arjan Vliegenthart. Sheikh heeft met verschillende denktanks in de VS gesproken en duidt het denken van Trump.

De helft van alle jongeren maakt gebruik van achterafbetaaldiensten zoals Klarna of Riverty. Ideaal voor het kopen van nieuwe schoenen of een televisie terwijl je loon pas later wordt gestort. Eigen verantwoordelijkheid voor Gen Z'ers die slecht kunnen omgaan met geld? Of zijn de verleidingen zo groot dat we er simpelweg geen weerstand meer tegen kunnen bieden? Te gast is de directeur van het Nibud en politicoloog dr. Arjan Vliegenthart. Hoe effectief is de lobby van bedrijven zoals Klarna, en welke invloed hebben zij op het financiële gedrag van consumenten?

In de week van de jaarlijkse militaire oefeningen in Taiwan, ziet China de kans schoon om de wereldorde op te schudden. Want Europa en vooral de VS zijn gefocust op de oorlogen en onrust in Oekraïne en het Midden-Oosten. Na een korte pauze in wapenlevering heeft Trump recent de militaire steun aan Oekraïne hervat, mede als reactie op intensievere Russische aanvallen die volgden op zijn telefoongesprek met Poetin vorige week. Hoe moeten we Trump's wisselende houding ten opzichte van Rusland en zijn importheffingen interpreteren? En is China zijn grootste vijand? Prof. dr. Haroon Sheikh, hoogleraar aan de VU en gespecialiseerd in de filosofie van cultuur, politiek en organisatie is naar de VS geweest en heeft met denktanks en onderzoekers gepraat over het beleid van Donald Trump. Sheikh legt Trumps strategie van tarievenoorlogen en chaos uit aan Jort Kelder.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Aant Jelle Soepboer (ex-NSC nu FNP) over de Waddenzee en de toekomst van Friesland. Prof. dr. Haroon Sheikh legt uit waarom Trump zo chaotisch handelt. De jonge dr. Simon Oosterom (TU Delft) heeft onderzoek gedaan naar elektrisch vliegen, o.a. op Schiphol. En dr. Arjan Vliegenthart (NIBUD) legt uit waarom steeds minder mensen in armoede leven, maar dat er wel meer mensen met schulden zijn in Nederland (en dat zijn niet per se de mensen met een laag inkomen).

Is de Nederlandse politiek en daarmee onze democratie te herstellen? Jort Kelder spreekt met prof. dr. Jan Rotmans en de politicoloog prof. dr. Tom van der Meer (UvA). Rotmans, een autoriteit op het gebied van transities en duurzaamheid, pleit voor een revolutionaire omslag: weg met het disfunctionele Den Haag, weg met het poldermodel en de macht terug naar lokale gemeenschappen die zelf hun problemen oplossen. Prof. dr. Tom van der Meer, politicoloog en expert op het gebied van democratie en vertrouwen waarschuwt voor te simpele oplossingen. Is het vertrouwen in de democratie er nog, nu we de negende verkiezingscampagne van deze eeuw ingaan? En hoe lossen we problemen zoals de stikstofcrisis op - lokaal of landelijk? Voor meer informatie over het platform van Jan Rotmans genaamd ‘De Onderstroom’: https://onderstroom.org/ Het laatste boek van prof. dr. Tom van der Meer (aanrader!) is getiteld ‘Waardenloze politiek’.

De stikstofcrisis kost ons zo’n 15 miljard per jaar. En dat terwijl we al zo’n 40 jaar weten dat we een stikstofprobleem in dit kleine land, gevuld met varkensflats en eerder boterbergen, hebben. Waarom neemt de politiek geen beslissingen en hoe kan dit tij worden gekeerd? Prof. dr. Jan Rotmans, dé internationale autoriteit op het gebied van transities en duurzaamheid weet wel hoe je verandering teweeg brengt. Niet via de plannen van Hoekstra die hij deze week vanuit Brussel presenteerde. Maar met de ideeën van Rotmans kunnen we Tata Steel én vergroenen én behouden.

Het reces is begonnen en we maken ons op voor de verkiezingsstrijd. Maar waar gaat het eigenlijk over in Den Haag, bijvoorbeeld zo'n laatste week voor het reces in het debat over de asielwetten? Stemmen we op een poppetje of voor een specifiek beleid? Prof. dr. Tom van der Meer, hoogleraar Politicologie, in het bijzonder Legitimiteit, Ongelijkheid, en Burgerschap (UvA) analyseert deze opmaat naar de verkiezingen. Lees ook vooral het laatste boek van Van der Meer getiteld 'Waardenloze Politiek'. Zie hier Henri Bontenbal bij Nieuwsuur: https://www.youtube.com/watch?v=41J6GusaDfM Luister hier het hele nummer van Simon Vinkenoog, aan het einde van het interview) https://www.youtube.com/watch?v=3i_7sVdLE5U&t=551s Of hier, de modernere versie met Spinvis: https://www.youtube.com/watch?v=ZxZp_z4zod0&list=RDZxZp_z4zod0&start_radio=1

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 5 juli waar Jort Kelder belt met SP-Kamerlid Sarah Dobbe over de aangenomen motie een overheidscampagne te starten om meer zorgpersoneel te werven. Te gast is politicoloog prof. dr. Tom van der Meer over de aankomende verkiezingen, hoe profileren partijen zich? Onze jonge dr. heet Pim Koolwijk en heeft onderzoek gedaan naar de motoriek van kinderen en waarom die bij een gedeelte achteruit gaat. Maar vooral ook; wat je er aan kunt doen. En de professor van de transities is te gast, prof. dr. Jan Rotmans over een nieuw voorstel voor onze democratie, een themakabinet. En volg ook zijn nieuwe platform 'De Onderstroom (https://onderstroom.org/)'

De nieuwe verkiezingen komen er aan, maar wat moet je nou stemmen? Moet je je vertrouwen schenken aan sociaal links of kiezen voor je eigen portemonnee en dus rechts? Is links nog wel zo milieuvriendelijk en is rechts nog wel zo goed voor de bedrijven in Nederland? Jort Kelder gaat het gesprek aan met defensie-kenner dr. Dieuwertje Kuijpers die ook een boek schreef over de parlementaire journalistiek en Nederland inmiddels heeft verlaten en dr. Hidde Boersma. Hij stemt groen, maar niet per se links.

Nederland staat stil, echte oplossingen voor landbouw en stikstof zijn de afgelopen maanden niet bedacht in Den Haag. Moleculair bioloog en wetenschapsjournalist dr. Hidde Boersma ziet een behoudende politiek met een gebrek aan lef. Progressieven zijn niet meer progressief en ook rechtse partijen durven er niet aan. Boersma pleit voor een radicale en progressieve herziening van ons landbouwbeleid. Niet minder landbouw en lokale producties maar juist meer groeien en vol inzetten op nieuwe technologieën. Maar kunnen we überhaupt nog rijker worden zonder de planeet kapot te maken? Nederlanders, omarm de technologie, en zie de mens niet als vijand maar als oplossing, aldus Boersma.

Welke conclusie kunnen we trekken na de twee bewogen dagen van de NAVO-top in Den Haag? Waarin moeten we investeren? En waar moeten we die investeringen uitgeven, in de VS of kunnen we ook snel een eigen wapenindustrie via onze eigen technische universiteiten optuigen? Te gast is dr. Dieuwertje Kuijpers, ze was aanwezig bij de NAVO-top en doet al jaren onderzoek voor onder andere Follow the Money naar defensie en de aankopen die door het ministerie van Defensie (dus van ons belastinggeld) worden gedaan. Lees haar artikelen hier: https://www.ftm.nl/auteur/dieuwertje-kuijpers En abonneer je op haar nieuwsbrief: https://www.dieuwsnieuws.nl/about

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waarin Jort Kelder belt met Rosanne Hertzberger (NSC) over het tot stand brengen van embryo's. Defensiespecialist dr. Dieuwertje Kuijpers praat ons bij over de NAVO-top en de zin en onzin van de norm van 5%. Jonge dr. Irene van Droffelaar heeft onderzoek gedaan naar een AI-model waar meer boeven mee kunnen worden gepakt en dr. Hidde Boersma pleit voor een nieuw progressief duurzaamheidsverhaal.

Hoe zetten we na die toezegging van de 5% van ons BBP aan de 'NAVO-norm' niet in op een oorlogseconomie, maar op een burgereconomie? In dit gesprek vraagt Jort Kelder econome prof. dr. Barbara Baarsma en prof. dr. Martijn KItzen (Defensie Academie) hoe en tegen wie we ons moeten beschermen en hoe wat het beste kunnen doen.

Hoe moet dat nou met al die dreigingen rondom Nederland? Hoe houden we ons land weerbaar? Daar is door een denktank genaamd Denkwerk waar gast prof. dr. Barbara Baarsma ook bij is betrokken, over nagedacht. Denk na over je weerbaarheid, is de boodschap en hou daar rekening mee in hoe je je land inricht. Hoe goed voorbereid is Jort zelf eigenlijk op een noodsituatie?

De gast van Jort Kelder prof. dr. Martijn Kitzen voorspelde de aanval van de VS op Iran. Niet voor niets schreef hij een boek (samen met dr. Tim Sweijs) getiteld ' De oorlog van morgen'. Hoe kijkt Kitzen (verbonden aan de Nederlandse Defensie Academie en Universiteit Leiden) naar een mogelijke regime change in Iran ? Shownotes: https://www.ad.nl/opinie/opinie-navo-top-kan-ook-tot-conflictpreventie-besluiten~a1d089ad/ https://www.youtube.com/watch?v=dwyWI_jKQaw https://npo.nl/start/serie/hoop-en-wanhoop-in-het-midden-oosten https://www.youtube.com/watch?v=RXoWNe_HAak

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jan Paternotte over de toetreding van Oekraïne tot de NAVO. Prof. dr. Martijn Kitzen praat ons bij over de oorlog tussen Israël en Iran. De jonge dr. Rogier Simons heeft ondrzoek gedaan naar vaccinatiedwang en prof. dr. Barbara Baarsma pleit voor meer voorbereiding op rampen in ons kleine land- hoe pak je dat aan?

De cijfers vragen om optimisme: Nederland wordt steeds rijker, de kloof tussen arm en rijk versmalt en er zijn steeds meer hoogopgeleiden. Waarom voelt een grote groep Nederlanders zich dan toch achtergesteld? En is stilstand hetzelfde als achteruitgang? Jort Kelder buigt zich met zijn gasten over de vraag: als we onze welvaartsstaat opnieuw zouden kunnen inrichten, hoe zou deze er dan uit moeten zien? Aan tafel zitten prof. dr. Brian Burgoon, dr. Fabian Dekker en dr. Tim Sweijs.

Arbeiders in Nederland stemmen allang niet meer op de Partij van de Arbeid. Maar waar beweegt de arbeider zich wel naartoe? Te gast is dr. Fabian Dekker, arbeidssocioloog aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Praktisch opgeleiden stemmen de laatste jaren vaker rechts dan links. Waarom? De tip van dr. Dekker: focus minder op ideologie en culturele thema’s en kom met een duidelijk economisch plan.

Tijdens de verjaardagsparade van Trump, afgelopen zaterdag, en deze ochtend blikt Jort Kelder terug op de verassingsaanval die Israël op Iran uitvoerde. Te gast zijn dr. Tim Sweijs (HCSS) en prof. dr. Brian Burgoon (politieke economie, UvA) over de huidige. spanningen in het Midden-Oosten en in het binnenland van de VS. Shownotes: (docu Louis Theroux/The Settlers - https://npo.nl/start/video/louis-theroux-the-settlers (docu Zero Days/Stuxnet : https://www.youtube.com/watch?v=4DWtOFYtb88)

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waarin Jort Kelder belt met NSC-Kamerlid Diederik Boomsma over financiële bonussen voor terugkerende Syrische vluchtelingen. Ook aan tafel zit dr. Tim Sweijs van het Haags Centrum voor Strategische Studies over het oplaaiende conflict tussen Iran en Israël. Prof. dr. Brian Burgoon vertelt over het Trumpisme. Dr. Fabian Dekker is gespecialiseerd in de arbeider (ze zijn er nog, heus) en voorspelt of Groenlinks/PvdA deze groep met de fusie weer aan weet te trekken.

Nu het kabinet is gevallen worden de kaarten opnieuw geschud, maar wat wil Wilders? Hoe moet het verder met deze man en zijn partij? Eindigt het altijd slecht voor de populisten aan de macht of zijn er ook voorbeelden waar het wel goed gaat? Te gast bij Jort Kelder zijn prof. dr. Wim Voermans, dr. Gijs Schumacher en dr. Chris Aalberts.

U hoort Jort Kelder in gesprek met prof. dr. Wim Voermans, dr Chris Aalberts en dr. Gijs Schumacher over de val van dit kabinet en wie in oktober de grootste zal worden. Hebben we straks een middenkabinet, genaamd Henri I- de belofte van het CDA- en hoe zal de oppositie zich roeren?

Nieuwe verkiezingen dus ook een nieuwe coaltie in het vooruitzicht. Wat hebben we geleerd van dit kortzittende kabinet? En hoe moeten de media omgaan met de peilingen en de mogelijk nieuwe partijen? Te gast zijn prof. dr. Wim Voermans, dr. Chris Aalberts en dr. Gijs Schumacher.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waarin Jort Kelder met prof. dr. Wim Voermans, dr. Gijs Schumacher en dr. Chris Aalberts praat over de gevolgen van de val van het kabinet en de aankomende verkiezingen. Kan het Nederlandse systeem anders zodat we sneller verkiezingen krijgen en hoe formeren we met de komende uitslag snel een doeltreffend nieuw kabinet. Wat ging er mis met deze ministers? Werd er zand in de machinerie gegooid door de ambtenaren of konden ze het gewoon niet?

Hoe om te gaan met politici als Trump die cijfers verdraaien? Hoe kijk je daarnaar als je hoofdeconoom van het CBS (dr. Peter Hein van Mulligen) bent? En waarom willen we toch wel zo'n leider als 'The Donald'? Prof. dr. Mariska Kret, die ons gedrag met dat van apen vergelijkt, weet het.

Sinds #metoo is flirten een stuk lastiger geworden, hoe doe je het goed en succesvol? En kunnen we wat leren van de apen hoe zij elkaar het hof maken? Te gast is psycholoog en apenonderzoeker prof. dr. Mariska Kret (hoogleraar bij Cognitieve Psychologie aan de Universiteit Leiden en geeft leiding aan het Comparative Psychology and Affective Neuroscience (CoPAN) lab). Zij bestudeert het menselijke gedrag én dat van onze 'soortgenoot' die andere primaat zoals de chimpansee en de bonobo.

Hoe voelen we ons in Nederland? En hoe gaat het met ons inkomen en onze stijgende vaste lasten? Groeit onze economie genoeg? Jort Kelder vraagt het dr. Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Bij het CBS onderzoeken ze jaarlijks onze 'Brede Welvaart', hoe tevreden we zijn met ons leven en of we kloof tussen de burgers (jong/oud, man/vrouw, etc. ) groter of kleiner wordt. Het rapport van de Monitor Brede Welvaart is hier te vinden: https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/monitor-brede-welvaart-en-de-sustainable-development-goals

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Ines Kostic (PvdD) over de poging van Wiersma om individuele emissiegegevens van boeren niet vrij te geven. Te gast is dr. Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS die de cijfers achter de Monitor Brede Welvaart uitlegt. Wordt Nederland gelijker of ongelijker? De jonge dr. is Mart van Uden van de TU Delft die het principe van circulair bouwen heeft onderzocht. Nationaal zullen we in 2050 geheel circulair moeten bouwen, gaan we dat halen? En hoe flirt je na #metoo en kunnen we wat leren van de apen? Onderzoeker prof. dr. Mariska Kret (Universiteit Leiden) weet dit.

Wie dacht dat religie en verzuiling uit Nederland was verdwenen, komt tegenwoordig bedrogen uit. Want geloven is een 21ste eeuws feneomeen, aldus dr. Ernst van den Hemel, religiewetenschapper bij het Meertens Instituut. Hij gaat met Jort Kelder en prof. dr. Menno Hurenkamp (politicoloog, verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek) in gesprek over de rol van religie in het huidige politieke klimaat.

De daling van de populariteit van religie zet voor het eerst in jaren niet door. Vooral onder jongeren neemt religiositeit toe. Maar hoe kunnen we dit verklaren? Conservatieven omarmen de Joods-Christelijke cultuur en verbinden het aan de nationale identiteit. Jongeren hebben behoefte aan houvast in onzekere tijden. Maar hoe vaak gaan dit soort lieden nog naar de kerk? Te gast is religiewetenschapper dr. Ernst van den Hemel.

Onze democratieën staan onder druk, meent het links aangehauchte deel van de westerse wereld. Bovendien zou democratie gewoon niet ‘werken’ om de grote problemen van deze tijd, zoals klimaatverandering, aan te pakken. Is dat een vorm van verliezersmentaliteit nu rechtse populisten in het Westen terrein winnen, of zit er wat in? Politicoloog prof. dr. Menno Hurenkamp duidt de staat van onze democratie – die volgens hem pas écht in gevaar komt als de Jort Kelders van deze wereld te veel meebewegen met de populisten.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 17 mei. Jort Kelder belt met Inge van Dijk (CDA) over de aanpak van de studieschuld. Te gast is politicoloog prof. dr. Menno Hurenkamp over onze democratie, hoe stabiel is die? De jonge dr. Irene Waajen-Labee heeft onderzoek gedaan naar de laatste afkoeling van de Noordzee, zo'n 80 duizend jaar geleden. Tot slot, waarom is Gen Z religieuzer dan de voorgaande generatie van millenials? Dat weet dr. Ernst van den Hemel, verbonden aan het Meertens Instituut.

Iedereen heeft soms of vaak last van stress en daarom vraagt Jort Kelder advies aan psychiater en stress-onderzoeker prof. dr. mr. Christiaan Vinkers wat je tegen spanning en overbelasting kunt doen. Moet Jort aan de pillen en waarom slaapt hij soms zo slecht? Is stress erfelijk of besmettelijk? Lees ook de boeken van Christiaan Vinkers, bijvoorbeeld 'In de ban van burn-out' (2022).

Wie in Nederland een burn-out krijgt, heeft een legitiem excuus om niet aan het werk te hoeven. Binnenkort is Nederland het enige land ter wereld waar dit nog kan – Zweden schaft de diagnose in 2028 af. En dat is maar goed ook, denkt psychiater prof. dr. mr. Christiaan Vinkers.

Wie is Javier Milei? De man die met zijn kettingzaag de bureaucratie van de Argentijnse overheid te lijf ging. Milei is nu anderhalf jaar aan de macht en tegen alle verwachtingen in zijn de eerste economische indicaties goed. Aan tafel bij Jort Kelder is dr. Susana Menéndez aangeschoven, Latijns-Amerika expert en van origine Argentijnse. Zij schetst voor ons een beeld van het huidige Argentinië en verklaart hoe Milei aan de macht kwam. Ook Edin Mujagic, econoom, is te gast bij Jort. Hij volgt met interesse het Argentijnse libertaire experiment. Voor wie denkt, wat is het nummer van Mercedes Sosa (Gracia a la vida) kort? Dat hebben we vanwege auteursrechten moeten kortwieken, maar prachtig nummer - dus zoek het online (https://www.youtube.com/watch?v=cIrGQD84F1g) op!

Op vrijdag 9 mei vierden we ‘de Dag van Europa’ – maar viel er eigenlijk wel wat te vieren? Opeens wankelde de stemming voor bondskanselier Merz, de verkiezingen in Roemenië leiden niet tot het ‘gewenste’ resultaat en er schijnt in geopolitiek opzicht ook van alles gaande te zijn. Echt feestelijk kun je het allemaal niet noemen. Maar prof. dr. Theresa Kuhn ontwaart een lichtpunt: dankzij de dreiging van buitenaf is het vertrouwen in Europa lang niet zo groot geweest als nu. Niets verbroedert zo als een gemeenschappelijke vijand. Maar is het voldoende om de toekomst van Europa veilig te stellen?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Sandra Beckerman (SP), onderweg naar het woonprotest, die strijdt voor lagere huren en meer huizen. Te gast is prof. dr. Theresa Kuhn over de toekomst van de Europese leiders die steeds nationalistischer worden, maar toch ook bij Europa willen horen. De jonge dr. Rozemarijn van Dijk heeft onderzoek gedaan naar hoe politieke partijen meer vrouwen kunnen vinden voor hun kieslijst. En prof. dr. mr. Christiaan Vinkers legt uit waarom Nederland een van de weinige landen is (naast Zweden) waar de diagnose burn-out nog wordt gesteld.