De Groene Amsterdammer Podcast

Het is oorlog in Oost-Europa en de sancties tegen Rusland volgen elkaar op. Maar hoe effectief zijn deze maatregelen? In deze aflevering spreekt Kees van den Bosch drie auteurs over hun artikelen over de sancties tegen Rusland. Journalisten Linda van der Pol en Simone Peek doken in de sancties tegen de Krim uit 2014. Werd er iets gedaan door het Openbaar Ministerie met bedrijven die de sancties overtraden? Waarom is juridische handhaving zo moeilijk? Het tweede artikel is van de hand van Karlijn Kuijpers. Zij schreef een analyse over de sancties tegen oligarchen. Waarom is het Russische geld zo moeilijk vindbaar? Welke rol speelt de Zuidas daarin? En wat wordt beoogd met sancties opleggen aan oligarchen? Productie: Maria van Dordrecht en Kees van den BoschSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In een tijd van individualisme, populisme en polarisatie voeren vrijheid en gelijkheid de boventoon. Waar is de broederschap gebleven? Journalist en auteur Bas Mesters ging op zoek, eerst in grote Europese steden voor zijn vorige Groene-serie, nu in Nederland. En hij vond tegengeluid: burgerinitiatieven, mensen die de kloof juist proberen te dichten. In het eerste deel van zijn nieuwe serie bespreekt hij wooncoöperaties, waarin mensen samenwonen en samenwerken in een duurzame woongemeenschap. ‘Dit collectief is een school voor democratie en samenleven,’ stellen de bewoners zelf. Wat kunnen wij van hen leren over conflicthantering in polariserende tijden? En hoe kan het dat deze initiatieven juist nu opkomen? Bas Mesters spreekt er deze week over met Stephan Sanders in de podcast van De Groene Amsterdammer. Productie: Stephan Sanders, Daan Stoop en Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorige week bood premier Mark Rutte excuses aan voor het systematische en extreme geweld van Nederlandse militairen in Indonesië: waren het historische woorden? Waarom duurde het zo lang voordat het tot Nederland doordrong dat wij ook fouten hebben gemaakt? Chris van der Heijden vertelt in de podcast van deze week hoe het NIOD-onderzoek 'Over de Grens' in essentie weinig verrassend is, maar wel tot nieuwe inzichten leidt.Productie: Kees van den Bosch & Jitka MarksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Duitsland sluit gasleiding Nord Stream 2 niet aan, als straf voor Ruslands optreden in Oekraïne. Te laat en te weinig? Nee, vindt Mathieu Segers, juist voor Duitsland een radicale stap. Eva Hartog legt uit hoe gewone Russen aankijken tegen de oplopende spanningen met Oekraïne – en hoe zij zelf ook verward raakt van de informatieoorlog tussen Rusland en de VS. See omnystudio.com/listener for privacy information.

“Zo bezien keert de wereld van vóór de oliecrisis niet terug”, zei minister-president Joop Den Uyl toen hij in 1973 het land toesprak. Een jaar ervoor kwam het rapport van de Club van Rome uit, ‘De grenzen aan de groei’. De wereld werd geconfronteerd met een nieuw probleem: onbegrensd groeien op een planeet die grenzen heeft is niet mogelijk. De waarschuwing sloeg in als een bom, ook bij Den Uyl. “We moeten ons beseffen met elkaar dat we niet kunnen voortgaan met het verbruik van beperkte voorraden brandstoffen en grondstoffen zoals we dat in de laatste kwarteeuw hebben gedaan.” In het langste stuk dat ooit in De Groene Amsterdammer is verschenen blikt Jaap Tielbeke terug op de afgelopen vijftig jaar. Hoe kan het dat we, ondanks alle alarmsignalen, de planetaire grenzen hebben overschreden? En welke lessen kunnen we daaruit trekken voor de toekomst? Hierover en meer spreken wij hem deze week in de podcast van De Groene Amsterdammer. Productie: Kees van den Bosch, Maria van Dordrecht en Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens zijn diepgravende onderzoek naar de onvervolgde Nederlandse oorlogsmisdaden in Indië stuitte Maurice Swirc ook op een fascinerend stuk Groene-geschiedenis. In 1949 publiceerde het blad een brief van een Nederlandse militair over de wandaden van zijn medesoldaten in Indië. De Binnenlandse Veiligheidsdienst wilde een coup plegen op de redactie, omdat die ‘gevaarlijk communistisch’ was en zich openlijk voor de onafhankelijkheid van de Indische koloniën uitsprak. Het was een van de vele voorvallen die in de Indische doofpot verdwenen. In de podcast van deze week neemt Maurice ons mee in zijn onderzoek en trekt hij de deksel voor ons open.Productie: Kees van den Bosch & Jitka MarksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Rutger van der Hoeven en Casper Thomas in gesprek met historicus Hubert Smeets over Joe Bidens successen en mislukkingen en over Vladimir Poetins ontregeling van de NAVO en Europa. Zijn Joe Bidens eerste jaar en zijn grote hervormingsplannen mislukt? Welnee, denkt Casper Thomas. Het is veel te vroeg om Biden nu al af te schrijven. Zijn presidentschap loopt best aardig, maar Amerikanen lijken wel verslaafd aan een ondergangsnarratief. Verder legt historicus Hubert Smeets uit wat die Amerikaanse belofte om de NAVO niet uit te breiden nou inhield, en waar Poetins prioriteit al twintig jaar ligt: voorkomen dat de Europa niet alleen economisch, maar ook politiek één wordt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 1 februari was het precies één jaar geleden: het leger pleegde een staatsgreep in Myanmar, waardoor het land opnieuw terechtkwam in een militaire dictatuur. Maar de bevolking heeft in de tien jaar daarvoor van de vrijheid kunnen proeven en pikt het niet langer: door het hele land wordt verzet gepleegd tegen de junta. Gewapend én ongewapend. Kees van den Bosch praat erover met journalist Minka Nijhuis, die al 30 jaar schrijft over Myanmar vanuit het land zelf. Maakt het verzet deze keer een kans? Op welke manier werd er stilgestaan bij de coup van één jaar geleden? En hoe houden de burgers uit Myanmar het vol om zich te blijven verzetten onder levensgevaarlijke omstandigheden? Productie: Maria van Dordrecht en Kees van den Bosch See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Oriëntalisme bekritiseerde Edward Said de westerse intelligentsia om haar benepen beeld van het Midden-Oosten als zouden daar slechts onverlichte geesten wonen. Het boek sloeg in als een bom. In deze podcast spreekt adjunct-hoofdredacteur van De Groene Joost de Vries met antropoloog en schrijver Sinan Cankaya en columnist en opiniemaker bij NRC Lotfi El Hamidi over het belangrijke werk en de man achter het verhaal.De Groene Amsterdammer is mediapartner van de nieuwe boekenreeks van uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep: De Paradigma-reeks. Frisse nieuwe uitgaven van boeken die in de laatste 150 jaar ons denken over geloof, klimaat, feminisme, racisme, de meritocratie of de holocaust onherroepelijk hebben veranderd. Deze aflevering: Oriëntalisme van Edward SaidLees het artikel dat Sinan Çankaya schreef over de lessen die Edward Said hem leerde.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van staatsgrepen tot moordaanslagen en van het WK voetbal in Argentinië in ’78 tot de aanstaande Winterspelen in Beijing: buitenlandcorrespondent Jan van der Putten leeft al jaren van historische gebeurtenis naar historische gebeurtenis. Zijn carrière begon in ’68 tijdens de Parijse studentenrevolte, ging verder in Griekenland, Latijns-Amerika, Italië, en toen: China. Daar ondervindt hij de schok der niet-herkenning: een land dat zich niet aan westerse regels of verwachtingen houdt, waar onderdrukking geen opstand betekent en waar niet terreur, maar propaganda zijn werk uitdagend maakte. Interessant vindt Jan niet wát er gebeurt, maar vooral waaróm. In zijn nieuwste artikel voor De Groene duikt hij de geschiedenis van China en de Oeigoeren in. Kees van den Bosch spreekt zijn jeugdheld deze week in de podcast van De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2012 grapte Rutte nog dat windmolens vooral op subsidie draaien. Inmiddels is het ook volgens het Internationaal Energie Agentschap (IEA) duidelijk dat zon- en windenergie goedkoper zijn dan ooit en nog vele malen goedkoper zullen worden. De ontwikkeling van duurzame energie gaat met exponentiële sprongen vooruit, in plaats van met kleine lineaire stapjes. Wat betekent dat voor de klimaatcrisis, en hoe zal de elektrificatie van de wereld uitpakken voor Nederland? De grenzen van wat er mogelijk is met duurzame energie zijn nog lang niet bereikt. Kees van den Bosch praat erover met Pepijn Vloemans, uit wiens onderzoek een optimistisch toekomstbeeld naar voren komt. Productie: Kees van den Bosch en Maria van DordrechtSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland heeft meer dan ooit een nationaal debat nodig over wat Nederland wil in de wereld – Monika Sie roept daartoe op in deze aflevering van Buitenlandse Zaken. Plus: Mathieu Segers over de stuurloosheid van Nederland in Europa en over wat Europa nodig heeft om machtspolitiek te bedrijven. En: welke rare sprongen maakt Boris Johnson nu hij in het nauw zit? Met Monika Sie, Mathieu Segers en Rutger van der HoevenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een jaar na de ophef over een vrouw uit Wijdemeren, die als bijstandsgerechtigde duizenden euro’s terug moet betalen nadat ze simpele boodschappen van haar moeder kreeg, doken onderzoeksjournalisten Karlijn Kuijpers en Marieke Rotman in de Participatiewet. Ze hoopten dat er sindsdien van alles veranderd zou zijn, maar dat viel tegen. Voor een oplossing wijzen politiek, gemeenten en rechters vooralsnog naar elkaar. In de podcast van deze week vertellen Karlijn en Marieke hoe ze hun onderzoek hebben aangepakt en gaan ze in op de beklemmende hoek waarin bijstandsgerechtigden gedreven worden door de extreme controle van sociaal rechercheurs. Productie: Kees van den Bosch & Jitka MarksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de eerste podcast van het nieuwe jaar interviewt Stephan Sanders Groene-hoofdredacteur Xandra Schutte over de lezersbrieven van 2021. Waar maakten onze lezer zich het afgelopen jaar druk over? Wat waardeerden ze? Waarover waren ze kritisch? Een gesprek over het functioneren van een redactie in tijden van corona. Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de dood van haar man Antoine Verbij komt Annemieke Hendriks voor de vraag te staan hoe ze met hun nalatenschap om moet gaan. Als journaliste is ze gewend een kijkje te nemen in de levens van anderen, en vooral niet over zichzelf te schrijven. Maar het idee te verdwijnen na de dood is moeilijk. Hoe zorg je dat je niet verdwijnt als je zelf altijd de observator bent? Het kleine kerkhof in Berlijn waar haar man begraven ligt bleek de uitkomst om over anderen en tegelijk Antoine en haarzelf te schrijven. In de podcast van deze week vertelt Annemieke over haar nieuwe boek over dit bijzondere kerkhof, waar ze een tweede graf kreeg aangeboden voor de halve prijs. Productie: Kees van den Bosch & Jitka MarksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’: met deze titel werd vorige week het nieuwe regeerakkoord gepresenteerd. Een nieuw akkoord, een nieuw kabinet, een nieuw begin. Of toch niet? Na jaren van affaires en aardbevingen zijn veel Nederlandse burgers het vertrouwen in hun overheid kwijtgeraakt. Toch zijn het dezelfde partijen en dezelfde premier die nu de taak op zich nemen deze vertrouwensbreuk te herstellen. Kees van den Bosch spreekt de politieke redacteuren van De Groene, Coen van de Ven en Marcel ten Hooven. Wat viel hen op aan het regeerakkoord? Kan een doorstartcoalitie de last van haar verleden van zich afwerpen en vooruitkijken naar de toekomst? Productie: Kees van den Bosch & Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wil de Russische president Poetin Oekraïne binnenvallen of bluft hij? En wat kan hij als reactie vanuit het Westen verwachten? In Chili versloeg een socialistische millennial een extreem-rechtse advocaat voor het presidentschap: begint de rechts-autoritaire golf in de wereld stuk te slaan op een nieuwe generatie? En Joe Biden kreeg dit jaar maar weinig gedaan, is zijn presidentschap al klaar? Zijn voorganger Donald Trump gebruikt ‘the Big Lie’ over gestolen presidentsverkiezingen als lanceerplatform voor een nieuwe kandidatuur in 2024. Staat de Democratische Partij erbij te kijken terwijl de Republikeinen het Amerikaanse kiessysteem in hun voordeel opzetten? Met Eva Hartog, Rutger van der Hoeven & Casper Thomas See omnystudio.com/listener for privacy information.

Journaliste Ingeborg Beugel moest een aantal weken geleden noodgedwongen uit Griekenland vertrekken. Tijdens een persconferentie stelde ze een kritische vraag over de vluchtelingencrisis aan premier Kyriakos Mitsotakis. Bedreigingen, een steen naar haar hoofd en intimidatie waren het gevolg. ‘Een ware heksenjacht’, volgens Ingeborg. Ze wil terug, maar het kan nog niet. Wat is er aan de hand in Griekenland? Hoe staat het ervoor met de persvrijheid in het land? In de podcast van deze week vertelt Ingeborg over haar redenen voor het stellen van de simpele vraag: when will you stop lying?Productie: Kees van den Bosch & Jitka MarksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Sjoemelende belastingadviseurs, die door de Belastingdienst op de hielen worden gezeten: aan dit beeld houdt de Dienst graag vast. Uit diepgravend onderzoek van journalist Marco de Vries blijken de rollen echter omgedraaid. Niet de belastingadviseurs sjoemelden maar het fraudeteam van de Belastingdienst ging ook hier, net als bij de toeslagenaffaire, over de schreef. De adviseurs werden door het FIOD opgespoord en onterecht voor fraude aangeklaagd en zelfs veroordeeld. In de podcast van De Groene Amsterdammer vertelt Marco hoe hij achter het persoonlijke verhaal van adviseur Ahmed Abdi kwam en ontdekte dat er nog velen zoals hem blijken te zijn. Abdi’s verhaal is het topje van de ijsberg van een nieuwe toeslagenaffaire. Hoe lang houdt het beeld van een betrouwbare Belastingdienst nog stand?Productie: Kees van den Bosch, Roza Ybema & Jitka MarksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe staat Engeland ervoor na de Brexit? Sacha Hilhorst woont in Mansfield en onderzoekt de gevolgen van de Brexit op het land. In de jaren tachtig werden de mijnen in Mansfield gesloten en grote textielbedrijven naar lagelonenlanden verplaatst. In ruil daarvoor werden distributiecentra gebouwd van onder andere Amazon en Sports Direct. Nu werken veel mensen alleen nog maar via uitzendbureaus en krijgen slecht betaald. Hilhorst sprak hun, maar ook veel mensen die de stad uit zijn gegaan. Veel hebben voor de Brexit gestemd, maar sommigen komen daar nu op terug. ‘De schappen liggen vaker leeg, en alles is veel duurder.’ Je hoort het in de podcast van deze week. Productie: Kees van den Bosch & Paola Leijssen See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Duitse regering lanceert zichzelf met groene en sociale ambities; wat betekent dat voor Europa? De presidenten Biden en Xi glimlachten veel op een virtuele top, maar er vielen ook weinig verhulde dreigementen over en weer. En premier Modi wil India vooraan schuiven op het wereldtoneel en interne oppositie opsluiten in de kelder. Maar hij vond boze boeren en covid-19 op zijn pad. Met Mathieu Segers, Eva Oude Elferink, Rutger van der Hoeven & Casper Thomas See omnystudio.com/listener for privacy information.

Duizenden vluchtelingen hebben zich verzameld rond de grens tussen Belarus en Polen. Het wordt geportretteerd als een onvoorzienbare humanitaire ramp en vals spel van een op zijn tenen getrapte dictator. Maar is het wel zo simpel? Thomas Spijkerboer, hoogleraar Migratierecht, betoogt van niet. Het langetermijnbeleid van de rijke Europese landen is er al decennia op gericht om het zo moeilijk mogelijk te maken voor vluchtelingen om daar asiel aan te vragen, en omringende regio’s op te zadelen met de opvang. De situatie in Belarus staat niet op zichzelf maar is symbool voor een veel groter probleem dat veel landen in de grensregio’s al langer dwarszit. Europa overschrijdt in haar zelfzucht niet alleen ethische maar ook juridische grenzen.Kees van den Bosch spreekt met Thomas voor de podcast van De Groene Amsterdammer over de gecompliceerde verhoudingen tussen centrum en periferie, hypocrisie binnen Europees denken en de vluchtelingen die van dit alles de dupe zijn. Productie: Kees van den Bosch & Zed FaselSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Vier jaar na de val van het ISIS-kalifaat is de blik van rest van de wereld allang op andere zaken gericht. Maar in Irak heeft tijd de wonden die ISIS achterliet niet geheeld. De Iraakse regering doet te weinig, vindt journalist Judit Neurink. Voor het eerst sinds corona was zij terug in het land waar ze jarenlang heeft gewoond. Zij ziet daar hoe het terugverhuizen van ISIS-families langzaam, té langzaam, op gang komt. Tienduizenden vrouwen en kinderen zitten nog altijd vast in kampen in Syrië en Irak. Hun mannen zitten, voor zover zij nog in leven zijn, in de gevangenis. Zonder verzoening zullen zij alleen maar verder radicaliseren. Maar zonder gerechtigheid willen de slachtoffers van ISIS zich niet met hen verzoenen. Hoe moet het nu verder? Judit Neurink vertelt er deze week over in de podcast van de Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch & Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Daphne van Paassen liep afgelopen weken mee met The Climate Miles, een klimaatmars van Groningen naar Glasgow, waar de klimaatconferentie COP26 van de Verenigde Naties momenteel plaatsvindt. Ze vertelt over de tocht, de diversiteit van het publiek en wat haar ertoe bracht om mee te lopen. Ook hoor je Luuk Sengers en Evert de Vos. Zij maakten een top tien van Europese bedrijven die hun CO2-uitstoot aanzienlijk hebben verminderd. Zo gebruikt Heineken momenteel als enige een elektrisch binnenvaartschip. Zij tonen een enorme bedrijfstrots. Wat kunnen de anderen hiervan leren? En wat zou de overheid moeten doen? Productie: Kees van den Bosch & Paola Leijssen See omnystudio.com/listener for privacy information.

De grote democratieën moeten het klimaat maar redden in Glasgow, zo maken China en Rusland duidelijk. Wat zijn daarvoor de obstakels in Europa en de VS zelf? En journalist Laura Starink spreekt over de toenemende repressie en onvrijheid in Rusland. Poetin is wakker geworden voor het gevaar dat een vrij internet vormt, en neemt zijn maatregelen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rechtvaardige internationale rechtspraak is noodzakelijk maar haast onmogelijk, weet Tjitske Lingsma. Zij deed onderzoek naar het Internationaal Strafhof (ICC) en de moeilijkheden die het vervolgen van dictators en oorlogsmisdadigers met zich meebrengt. Voor haar nieuwste stuk onderzocht ze de gecompliceerde situatie in Afghanistan na de snelle overname door de Taliban, die sinds de machtswisseling mensenrechten schenden, ondanks beloftes over verandering. Het ICC blijkt machteloos tegenover de Taliban, maar ook tegenover andere partijen die daar misdrijven hebben gepleegd, waarvan de Verenigde Staten niet een van de minsten zijn. Kees van den Bosch spreekt Tjitske voor de podcast van De Groene Amsterdammer over de positie van het ICC, problemen met internationale veroordeling en de hypocrisie in Westers denken daarover. Productie: Kees van den Bosch & Zed FaselSee omnystudio.com/listener for privacy information.

'De realiteit is dat de komende tijd een groot deel van de Nederlandse bevolking met het virus besmet zal raken,' zegt premier Mark Rutte op 16 maart 2020. We zullen als land een 'redelijke middenweg' volgen – geen draconische Chinese maatregelen, maar gecontroleerde verspreiding. We moeten groepsimmuniteit opbouwen, zodat er uiteindelijk een beschermende muur om onze kwetsbare landgenoten heen staat. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt echter al sinds het begin van de pandemie tegen deze strategie. Testen en traceren is de sleutel, niet groepsimmuniteit. Heeft het Nederlandse beleid geleid tot onnodige ziekte- en sterfgevallen? En is onze corona-aanpak wel zo vergelijkbaar met buurlanden als de overheid beweert? Wetenschapsjournalist Jop de Vrieze volgt al sinds het begin van de crisis zowel Nederlands als buitenlands coronabeleid op de voet. Het uitgebreide onderzoek dat hij deed in samenwerking met Nieuwsuur geeft antwoord op veel vragen. Hij vertelt erover in de podcast van De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch, Roza Ybema & Paola LeijssenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

We mogen er allemaal op stemmen en betalen er allemaal belasting aan. Maar wat weten we eigenlijk van de waterschappen? Er zijn veel schulden, er is weinig transparantie en de belangen zijn groot. Onderzoeksjournalisten Kim van Keken en Dieuwertje Kuijpers doken in de wereld van het oudste polderoverleg, ontstaan in de twaalfde eeuw. Toen waren er duizenden, nu zijn dat er nog maar 21. Enorme ambtelijke apparaten zijn het. Het boerenbelang is goed ‘geborgd’, maar hoe zit dat met het belang van de ‘normale’ inwoner? Een boer wil droge grond, de natuurliefhebber en de huizenbezitter juist niet. Kim van Keken vertelt over haar onderzoek in de podcast van De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch & Paola Leijssen See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rutger van der Hoeven en Casper Thomas in gesprek met Mathieu Segers over hoe Polen op ramkoers ligt met de Europese Unie, en met Laila Frank over de Republikeinse aanval op het recht op abortus in de VS. En Sebastian Kurz: is hij nou een boef of niet? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kleine basisscholen die moeten sluiten, bibliotheken die uit het dorp verdwijnen, ziekenhuizen en politiekantoren die fuseren en nóg slechter bereikbaar worden. De overheid streeft al sinds de jaren tachtig naar efficiency en rendement. De gevolgen van dit beleid worden steeds duidelijker, en nergens zo pijnlijk als in de ‘uithoeken’ van ons kleine land. Dit stellen Coen van de Ven (De Groene Amsterdammer) en Remy Koens (Follow the Money) vast. Zij vonden een onmiskenbare overlap tussen de plekken waar de overheid zich aan het zicht onttrok, en de plekken waar populistische woede groeide. Moet je een overheid zien om haar te vertrouwen? Over deze vraag en meer sprak Stephan Sanders hen in de podcast van de Groene Amsterdammer.Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff, Zed Fasel & Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is een crisissituatie tussen overheid en burger in Amsterdam, ziet journalist Floor Milikowski. Er zijn grootse plannen van de gemeente; veel bouwen, snel van het gas af en radicaal vergroenen. Maar er wordt niet naar de bewoners geluisterd. Terwijl de bewoners onmisbaar zijn bij het vormgeven van de stad. Ze zien hun omgeving veranderen, maar hebben niet of nauwelijks invloed op dit proces. Daarover is veel frustratie, want de buurtinitiatieven en projecten die er zijn, sneuvelen omdat ze uiteindelijk toch niet passen bij de gemeentelijke plannen. Alles wat ook maar een beetje afwijkt van de gemeentelijke norm zorgt gelijk voor paniek. Het draait uiteindelijk om macht en geld; het is een ville versus cité. In De Groene Amsterdammer Podcast interviewt Kees van den Bosch Floor Milikowski over de complexe verhouding tussen burgers en beleidsmakers. Productie: Kees van den Bosch & Paola Leijssen See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van onderbetaling in kleine restaurants tot gedwongen overuren maken voor Nederlands grootste bedrijven, de rechten van werknemers worden vaker geschonden dan algemeen gedacht. Investico-redacteuren Emiel Woutersen en Simone Peek doen er onderzoek naar en leggen misstanden op zowel de arbeidsmarkt als de controle daarvan bloot. Deze week verscheen hun verhaal over de arbeidsinspectie, of meer formeel de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (iszw), die als taak heeft om arbeidsuitbuiting op te sporen maar daarin faalt. Ondanks meer budget worden er minder daders gepakt en minder slachtoffers geholpen.In De Groene Amsterdammer Podcast spreekt Kees van den Bosch met Emiel en Simone over hun recentste onderzoek en het boek Uitgebuit waarin de verhalen van onderzoeksplatform Investico over de uitbuiting op de arbeidsmarkt zijn gebundeld.Productie: Kees van den Bosch & Zed FaselSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Journalist Lisa Peters doet onderzoek naar hoe de ultraconservatieve christenen in Europa de strijd aangaan met de 'genderideologie'. Deze groep is tegen abortus, het homohuwelijk en echtscheiding en heeft maar één doel: het herstel van de ‘natuurlijke orde’. Ze leeft onder de naam Agenda Europe en met haar gedachtegoed krijgt ze steeds meer voet aan de grond bij populistische partijen, ook in Nederland. Doordat deze beweging zoveel geld heeft, heeft ze veel lobbykracht. Activisten die durven op te staan, worden met de grond gelijk geprocedeerd. Peters duikt in dit onderwerp en spreekt onder andere een Poolse homoactivist, Bartosz Staszewski, die strijdt tegen Ordo Iuris, de ultraconservatieve katholieke denktank van Polen. Ze vertelt erover in De Groene Amsterdammer Podcast. Productie: Kees van den Bosch & Paola Leijssen See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Duitse verkiezingen wint zaterdag de kandidaat die het best het gevoel van stabiliteit weet op te roepen, legt Mathieu Segers uit – een reflectie van de Duitse cultuur, en de rol van begrenzing. Rutger van der Hoeven en Casper Thomas wegen AUKUS, een nieuw strategisch bondgenootschap van de VS, VK en Australië dat China moet indammen – en dat vragen oproept over het verschil tussen Trump en Biden. Tot slot reflecteert Bette Dam op de razendsnelle overname van Afghanistan door de Taliban, en op de simplistische narratieven die we gebruiken om het land te begrijpen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Journalist Lise Witteman doet in Brussel verslag van de politiek op het hoogste niveau. Wat haar opviel was het verschil aan transparantie tussen de nationale politiek van veel Europese landen en de internationale politiek van hun vertegenwoordigers in Brussel. Het bedrijfsleven heeft door middel van lobby’s een grote vinger in de pap in de Europese politiek, zelfs zo groot dat zij op sommige gebieden meer invloed hebben dan nationale overheden. Hoe heeft dit de kijk van politici en burgers op de Europese Unie veranderd?In De Groene Amsterdammer Podcast spreekt Kees van den Bosch met Witteman over de band tussen de Europese burger en Brussel en hoe de rol van journalistiek als waakhond zelfs in de meest democratische samenlevingen van belang blijft.Productie: Kees van den Bosch, Micha Zaat & Zed FaselSee omnystudio.com/listener for privacy information.

'Het is een tikkende tijdbom in je lijf’. Of: ‘je voelt je plots tachtig jaar en doodziek’. Voor mensen met siliconen implantaten was de documentaire Moordtieten van BNNVARA schrikwekkend. Journaliste Daphne van Paassen kreeg na borstkanker ook een siliconenprothese en maakte, net zoals vele andere vrouwen, ongerust een afspraak bij de dokter. Wat van Paassen miste in de documentaire, waren feiten en cijfers. Ze ging op onderzoek uit en schreef het stuk dat ze zelf verlangde te lezen. In De Groene Amsterdammer Podcast gaat Kees van den Bosch met haar in gesprek. Wat blijkt: na haar onderzoek kiest ze opnieuw voor siliconen implantaten.Productie: Kees van den Bosch, Simon Dequeker & Paola Leissen See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het einde van Angela Merkel aan het roer in Duitsland is een einde van een tijdperk. Toch verwacht Merlijn Schoonenboom, journalist en auteur gezeteld in Berlijn, dat de stabiliteit die Merkel uitstraalt doorgezet zal worden. In gesprek met Kees van den Bosch vertelt hij hoe het verlangen naar continuïteit diepgeworteld is in de Duitse cultuur, gevoed door een algemene angst voor een heropleving van extremisme.Merkel was de belichaming van het ‘goede’ Duitsland, dat zich in 2015 openstelde voor een miljoen vluchtelingen. Kenmerkend gebaar van haar was de ruit, ze hield haar handen in een ruitvorm voor haar buik, als een ultiem gebaar van stabiliteit en kalmte. Dit en meer in deze aflevering van De Groene Amsterdammer Podcast.Productie: Kees van den Bosch & Micha ZaatSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Mensen staan dagen in een opeengepakte massa. Velen sterven door verstikking, hitte of geweld.’ Oorlogsverslaggever Minka Nijhuis noemt de evacuatie uit Afghanistan de meest chaotische die ze ooit heeft meegemaakt. Tien dagen geleden kreeg ze een mail van een wanhopige collega. Hij probeerde zijn familieleden uit Afghanistan weg te krijgen. Nijhuis schoot meteen te hulp; het ging om mensenlevens.In De Groene Amsterdammer Podcast gaat Kees van den Bosch met haar in gesprek. Wat is de rol en het belang van de buitenlandjournalistiek, die altijd ‘een eerste ruwe versie van de geschiedenis naar huis brengt’?Productie: Kees van den Bosch & Simon DequekerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is een zomer waarin we met de neus op de feiten worden gedrukt; een zomer vol extreem weer, en een zomer waarin het alarmerende IPCC-rapport uitkwam. Volgens dat rapport is het vijf voor twaalf. Als er nu niet hard wordt ingegrepen is het misschien wel te laat, en zullen de weersextremen normaal worden. Hoe is het om als klimaatjournalist te werken in tijden als deze? Kees van den Bosch vraagt het in de podcast van De Groene Amsterdammer aan Groene-redacteuren Evert de Vos en Jaap Tielbeke. Het werd een gesprek over frustraties, interessante analyses en verschillende toekomstperspectieven. Productie: Kees van den Bosch & Micha ZaatSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de jaren 70 kwamen de eerste Ghanezen naar Nederland. Het is een heel gelovige en overwegend christelijke gemeenschap. Maar christen waren de Ghanezen niet altijd. Vroeger, in het Ashanti-koninkrijk, werd de oppergod Nyame aanbeden en waren mensenoffers een gangbare praktijk. Tot de Britten kwamen, het christendom met zich meenamen en de Ghanezen onderwierpen. Kunnen de Ghanese christenen leven met het beeld van hun geloof als restant van het kolonialisme?In De Groene Amsterdammer Podcast sprak Stephan Sanders met Dan Afrifa, zelf van Ghanese afkomst. Dan ging praten met enkele jongeren uit zijn eigen kerk, de Ghanese methodistengemeenschap.Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Simon DequekerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Met zo’n veertigduizend zijn ze, de Bulgaren, Polen en Roemenen die in Den Haag als arbeidsmigrant door het leven gaan. Vaak niet geregistreerd en altijd onder de waterlijn. ‘Wij staan veilig aan de kust en zien enkel de vin van de haai. We weten dat er meer zit, maar gaan kijken, dat willen we niet.’Mira Feticu stak haar hoofd in de zee en sprak met Stephan Sanders in De Groene Amsterdammer Podcast. De blootgelegde verhalen grijpen Mira, zelf geboren in Roemenië, naar het hart. ‘Ik vraag me nu af: zou ik zelf, met deze ervaring op zak, het nog aandurven om de sprong te wagen?’Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Simon DequekerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Historicus, schrijver en journalist Eva Vriend is geboren in de Noordoostpolder. Maar voelt ze zich dan ook Flevolander? In haar verhaal in De Groene schrijft ze dat de jongste provincie van Nederland grote problemen heeft met het vinden van een eigen identiteit. Misschien wel juist omdat haar eerste inwoners, na een strenge selectie vanuit de Rijksdienst, vanuit heel Nederland neerstreken in de nieuwe polder. In de podcast vertelt Vriend over de geschiedenis van dit stukje Nederland en gaat ze diep in op haar eigen ervaringen.Productie: Kees van den Bosch & Micha ZaatSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe is het om gehackt te worden? Groene-redacteur Eva Hofman besloot het vrijwillig aan den lijve te ondervinden. Ze vroeg een ‘ethisch hacker’ om in één week zo veel mogelijk over haar te weten te komen via internet. De resultaten zijn choquerend, maar volgens Hofman had hij nog veel verder kunnen komen. De boodschap is duidelijk: wees waakzaam en denk twee keer na over wat je online zet, want veel zal nooit verdwijnen. In de podcast van De Groene Amsterdammer vertelt Hofman hoe ze deze week heeft ervaren en gaat ze in op de vraag of we nog wel echt vrij kunnen zijn op het internet. Productie: Kees van den Bosch & Micha ZaatSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kleine huisje op de Amerikaanse prairie. Een geïsoleerd, zelfvoorzienend bestaan ver weg van de bewoonde wereld. Dat is homesteading, het resultaat van een – ondertussen afgeschafte - wet die mensen het recht gaf om een stuk land te claimen om daar te gaan boeren. Het oorspronkelijke idee was om de uitbreiding van Amerika te stimuleren. Een haasje over van geïsoleerde boerderijen, verder en verder landinwaarts, was het gevolg.In De Groene Amsterdammer Podcast spreekt Kees van den Bosch met Groene-redacteur Casper Thomas die de hedendaagse landontginners Rudd en Saenz in Brunswick bezocht. Zij voorzien homesteading van een extra dimensie: het terugclaimen van grond die hen, als zwarte mensen, nooit is gegund. Productie: Kees van den Bosch & Simon Dequeker See omnystudio.com/listener for privacy information.

In mei gingen jonge Arabische burgers van Israël in Arabische en gemengde joods-Arabische steden massaal de straat op. Uit solidariteit met hun broeders in Gaza maar ook vanuit ontevredenheid over hun eigen minderheidspositie. Ruim twintig procent van de Israëlische bevolking is Arabisch, maar hun problematiek blijft vaak onderbelicht. Journalist en schrijver Simone Korkus woont en werkt al ruim twintig jaar in Israël en sprak Arabische inwoners over de problemen waar zij tegenaan lopen. In De Groene Amsterdammer Podcast interviewt Kees van den Bosch haar over journalistiek werken in Israël en de problemen maar ook de hoop van de Arabische Israëliërs.Productie: Kees van den Bosch, Sofie Bongers & Micha ZaatSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Amsterdam-Noord is hip. Na jaren van verloedering wordt de buurt massaal opgeknapt. Gentrificatie, of verfraaiing, is de naam. Maar dit gaat ten koste van zij die allang om vernieuwing vroegen: de bewoners van Amsterdam-Noord zelf. Zij hebben er geen toekomst meer, de huizen worden onbetaalbaar. ‘Noord is onze thuis. Maar spoedig worden de sociale weefsels weggevaagd, en de wijk geanonimiseerd tot een onbekende stad’. Massih Hutak is, naast hiphopper en schrijver, de voortrekker van ‘Verdedig Noord’, een burgercollectief dat het stadsbestuur op het matje roept, want wonen is een universeel basisrecht.Kees van den Bosch sprak met Hutak over identiteit, verzet maar ook hoop. Niet tegen verfraaiing, wel tegen een onrechtvaardige verdeling van de groei van de stad.Productie: Kees van den Bosch & Simon DequekerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De gaswinning in Groningen zorgde voor veel fysieke schade, maar de mentale schade van de inwoners in het bevingsgebied werd voorheen buiten beschouwing gelaten. Daar komt verandering in, want de slachtoffers kunnen binnenkort aanspraak maken op smartengeld. Redacteur Roos van der Lint verhuisde een paar maanden geleden naar Groningen, waar haar blik op de schade veranderde: ‘Iedereen in Nederland kent het probleem, maar wanneer je Groningers spreekt heb je pas door hoe erg het onderwerp daar leeft’. Deze week spreekt ze met Kees van den Bosch over de keerzijde van het smartengeld voor de Groningers. Want welk bedrag staat in verhouding tot het leed dat zij de afgelopen jaren hebben moeten ondergaan? Wat houdt dat leed in?Productie: Kees van den Bosch & Sofie BongersSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de voorstelling Maison Mère, de eerste van het drieluik Contes Immoreax (‘Immorele verhalen’), bouwt de Franse performancekunstenaar Phia Ménard een Parthenon van karton. Roos van der Lint spreekt met kunstcritici Koen Kleijn en Joke de Wolf over de grote virtuositeit en schoonheid die Ménard, opgeleid als circusartiest, met eenvoudig gereedschap voor de ogen van het publiek tentoonspreidt. Maar ook over de stad Athene, de kwetsbaarheid van een monument en de betekenis van kunst in tijden van crisis. Luister alle afleveringen van de Holland Festival Podcast via groene.nl/hfpodcast See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat voor Turkse Nederlanders een bekend fenomeen is, is voor de rest van Nederland vrijwel onbekend terrein. Het gaat om intimidatie, bedreigingen en haat vanuit Turks-nationalistische hoek. Via sociale media en een web van nieuwssites zijn Nederlanders van Turkse komaf steeds vaker slachtoffer van intimidatie.Deze week spreekt Stephan Sanders in De Groene Amsterdammer Podcast met Karlijn Saris en Coen van de Ven over hun onderzoek. Samen met collega Rasit Elibol bogen zij zich over de vraag waar het verschil tussen spontane intimidatie en centrale coördinatie ligt. En welke uitdagingen brengen zo’n gevoelig onderwerp nog meer met zich mee?Poductie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Samira Ataei See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens het Holland Festival produceert De Groene Amsterdammer een podcast waarin voorstellingen worden uitlicht en makers aan het woord komen. De afleveringen verschijnen op de site van de Groene, maar zijn ook te beluisteren via alle bekende podcast-kanalen. De podcast biedt achtergrond en reflectie bij de programmering; ze zijn te beluisteren als inleiding of als nabeschouwing door bezoekers en door iedereen die in het festival is geïnteresseerd. In deze aflevering spreekt Stephan Sanders met schrijver Auke Hulst en Groene-medewerker Oscar Bouwhuis. De productie is in handen van Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.