De Groene Amsterdammer Podcast

In de laatste maand voor de Amerikaanse verkiezingen zit altijd de traditionele October Surprise: een gebeurtenis die het nieuws rond de verkiezingen domineert. Die van dit jaar mag er wezen: covid-19 bij de machtigste man van de wereld, de Amerikaanse president Trump. Hoe beïnvloedde zo'n oktoberverrassing de verkiezingen in het verleden? En hoe zal het dit keer zijn? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door de branden in kamp Moria kon de Europese Commissie niet anders dan met een nieuw plan komen. Maar met hun voorstel voor een New Pact on Migration and Asylum kan de Europese solidariteitsgedachte voorgoed bij het grofvuil, vindt Linda Polman. ‘Europa bereid is om elke morele en humanitaire prijs te betalen om vluchtelingen uit Europa te weren.' Deze week spreekt ze voor De Groene Amsterdammer Podcast met Kees van den Bosch over het gammele vluchtelingenbeleid van de EU en over welke lessen er geleerd moeten worden om tot structurele oplossingen te komen.Productie: Kees van den Bosch & Madelon de GoffauSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2018 kreeg ING een boete van 775 miljoen wegens nalatigheid inzake de controle op witwaspraktijken. Twee jaar later blijkt uit de zogenaamde FinCEN Files, ruim 2600 geheime Amerikaanse overheidsdocumenten, dat de bank haar witwaspraktijken heeft sindsdien heeft voortgezet. Karlijn Kuijpers en Anouk Kootstra van onderzoeksgroep Investico doken samen met journalisten van Trouw en Het Financieel Dagblad in de gelekte bestanden. ING blijkt favoriet bij criminelen, oligarchen en andere rijke en machtige buitenlandse rekeninghouders.Kees van den Bosch gaat met Kuijpers en Kootstra in gesprek over hun werkmethode, de samenwerking met de andere journalisten en hoe zij omgingen met de boze advocaten die achter hen aankwamen.Productie: Kees van den Bosch & An da SilvaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het vertrouwen in klassieke media staat op losse schroeven, laat het coronavirus opnieuw zien. Waar complotdenkers zich lange tijd verscholen hielden op muffe zolderkamertjes en elkaar opzochten via Twitter en obscure fora, zijn het in pandemische tijden ook hippe influencers die hun volgers via Instagram alles verklarende verhalen voorschotelen. Zo zou het coronavirus zijn veroorzaakt door 5G-zendmasten en draait Bill Gates stiekem aan de knoppen van het RIVM. Kees van den Bosch spreekt deze week met journalisten Rosa van Gool en Coen van der Ven, die samen met de Utrecht Data School onderzochten hoe coronacomplotten zich het afgelopen half jaar verspreidden en hoe ze in toenemende mate worden omarmt.Productie: Kees van den Bosch & Madelon de GoffauSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Stapt de Amerikaanse president Donald Trump op als hij in november de verkiezingen verliest? Het is een opzienbarende en beangstigende vraag, maar ook een die opvallend vaak wordt gesteld in de Verenigde Staten. Nogal wat mensen nemen dat scenario serieus, waaronder sommige van Trumps felste aanhangers en zijn tegenstander Joe Biden. Het is nog nooit gebeurd, maar vriend en vijand houden er wel rekening mee: dat Donald Trump in januari 2021 het Witte Huis weigert te verlaten als Biden de verkiezingen wint.See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Iedereen heeft recht op verdediging’, stelt advocaat Peter Plasman. Maar hoe verdedig je iemand waarvan je weet dat het een crimineel is? Waar liggen de ethische grenzen en hoe worden deze bewaakt door Nederlands grootste strafrechtadvocaten?Journalisten Margreet Fogteloo en Annerie Smolders - tevens oud-rechter - doken voor De Groene in de wereld van de strafrechtadvocatuur. Deze week gaat Kees van den Bosch met hen in gesprek over hun onderzoek, dat meer dan een jaar duurde, en na de moord op Derk Wiersum en het Marengo-proces aan relevantie wint.Productie: Kees van den Bosch & An da Silva See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Le soleil se lève à l’Est’: de zon gaat op in het oosten, las journalist Marijn Kruk op de cover van het Franse weekblad L’Incorrect. Waar landen als Hongarije en Polen voorheen beschouwd werden als slecht geïmiteerde replica’s van het neoliberale Westen, is er inmiddels een tegengestelde beweging gaande: terwijl premier Viktor Orbán de Hongaarse rechtstaat langzaamaan afbreekt, vinden radicaal-rechtse intellectuelen van over de hele wereld er juist hun inspiratie. Met Orbán voorop is Hongarije hét voorbeeld waar traditionele waarden en nationalisme nog gewaardeerd worden, vinden ze. In De Groene Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Kruk over de aantrekkingskracht van Orbán en Boedapest op de nationalistische denkers.Productie: Kees van den Bosch & Madelon de GoffauSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Komiek en nationalist Willl Ferguson schreef ooit over het Canadese zelfbeeld: ‘What we fail to realize is that self-conscious niceness is not niceness at all; it’s a form of smugness’. Toch lijken de verontschuldigingen voor de kolonisatie sinds het midden jaren tachtig in de Canadese cultuur ingebakerd. Waar de United Church of Canada het voortouw nam, wordt er nu decennia later bij elke nationale speech geopend met een ‘We are very sorry’. De verontschuldigingen blijven komen, maar de problemen van de inheemse gemeenschap blijven onveranderd: ze leven als tweederangsburgers op het land van hun voorvaderen.Emy Koopman reisde voor haar vijfdelige VPRO-serie Paradijs Canada door Canada en schreef een stuk over haar ervaringen in De Groene. In De Groene podcast van deze week gaat Stephan Sanders met Koopman in gesprek over haar ervaringen en belevenissen.Productie: Stephan Sanders, Merel Borst & An da SilvaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Afgelopen week hielden de Democraten en de Republikeinen in de VS hun Conventies. Het zijn traditioneel juichfeesten waarop de kandidaten voor het presidentschap en vice-presidentschap officieel worden genomineerd. Ze gelden als aftrap van de verkiezingscampagne. Beide partijen proberen eenheid uit te stralen en hun kandidaten en hun verkiezingsboodschap te verkopen aan een zo groot mogelijk publiek. Hoe werkt dat precies? En wat te denken van de opvallendste nominatie, die van Kamala Harris als Democratische kandidaat voor het vice-presidentschap? See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Er is geld genoeg, maar we gebruiken het verkeerd.’ Dat stelt hoogleraar economie Dirk Bezemer in zijn nieuwe boek Een land van kleine buffers. Met een krimpende economie en een wildgroei aan schulden, legt de coronacrisis plotseling bloot waar de pijn zit: ons financiële bestel is zo gericht op het vergroten van vermogens dat dit ten koste gaat van financiële buffers, de publieke sector, het milieu en ons welzijn. In De Groene Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Dirk Bezemer over hoe dit anders kan en waarom de misère van de coronacrisis de ultieme kans is tot duurzame verandering. Productie: Kees van den Bosch & Madelon de GoffauSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar worden wereldwijd vijf miljard haantjes gedood, omdat ze geen hen zijn. Twee (deels) Nederlandse bedrijven claimen het antwoord op dat dierenleed te hebben gevonden. Die bedrijven wachten niet tot het kuikentje geboren is, maar bepalen het geslacht al in het ei. En er is het bedrijf Kipster, voorstander van diervriendelijkere eierproductie, dat de kuikentjes juist wél laat uitkomen en ook de haantjes grootbrengt. Waarna wij ze opeten.Guus Ritzen onderzocht de eierindustrie en ontdekte dat oplossingen zonder nieuwe ethische vragen niet bestaan. In de Groene-podcast van deze week gaat Kees van den Bosch in gesprek met Guus Ritzen.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Het is van de weeromstuit onze aandacht geworden die schaars is. De Machine die wij hebben gebouwd, en die zichzelf onder onze ogen verder en verder uitbouwt, biedt ons informatie in overvloed, maar wat hij organiseert en kapitaliseert is onze aandacht.’ In een persoonlijk essay schrijft Jan Postma over de aandachtseconomie en zijn eigen schermverslaving. Vasthoudend aan E.M. Forsters The Machine Stops (1909), James Williams en Jenny Odell, overpeinst hij wie ‘schuld’ draagt voor de schermverslaving, een verslaving die hij tegelijkertijd ook met een heimelijk genoegen omarmt. In deze Groene-Podcast legt Kees van den Bosch essayist Jan Postma het vuur aan de schenen.Productie: Kees van den Bosch & An da SilvaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Met discipline, tucht en deadlines belooft de privaat gefinancierde hbo-school EuroCollege een snelle weg naar de top. Maar (oud-)studenten, (oud-)medewerkers en een interne audit onthullen een ander beeld, zo blijkt uit onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer. Misleidend marketingmateriaal, verloop van medewerkers en onderbezetting op de werkvloer vormen nog maar het tipje van de sluier. Het grootste structurele probleem: de prestatiecijfers van privéscholen zijn niet openbaar, in tegenstelling tot reguliere scholen. Krijgen studenten dan wel waar voor hun geld? In een interview met Kees van den Bosch vertellen Rosa van Gool en Thomas Muntz over de misstanden in het EuroCollege en het gebrek aan controle en transparantie van privéscholen.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van Schijndel See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Trump heeft federale troepen ingezet tegen demonstraties in de stad Portland, die voortvloeiden uit de Black Lives Matter-protesten van mei. Dat heeft tot een scherpe toename geleid van geweld in Portland en tot verhitte discussies over de wettelijkheid ervan. Maar Trump heeft aangekondigd deze troepen te gaan sturen naar een reeks andere steden: New York, Chicago, Detroit en andere. Trump stelt dat de Democratische burgemeesters en gouverneurs van die steden ze tot anarchie hebben laten vervallen; critici zien een schaamteloze poging om een nieuw verkiezingsthema te creëren, onder een winnend verkiezingsmotto van president Nixon: Law and Order. Het is een cynische en riskante gok – maar wel een met perspectief. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als de maan een oceaan in beweging kan brengen, waarom zou het de mens dan niet kunnen beïnvloeden? Steeds meer millenials voelen zich aangetrokken tot astrologie. En dat is geen toeval: velen gaan gebukt onder de dominante neoliberale overtuiging dat het leven maakbaar is en enkel in de eigen handen ligt. Astrologie laat meer aan het lot over en fungeert daarmee als een ontsnapping aan het neoliberale maakbaarheidsdenken. Is astrologie fictie, of zit er een kern van waarheid in?Deze week in De Groene Podcast gaat Kees van den Bosch met Marian Donner in gesprek over het verwoesten van ons neoliberale gedachtegoed en de kracht en schoonheid van astrologie.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Om bij de kern te komen van het idee van witte suprematie en ‘rassenverschillen’ in Zuid-Afrika moeten we terug naar de periode waarin de Kaap onder het bestuur stond van de Nederlandse VOC. De Nederlandse slavernij en het kolonialisme in de zeventiende en achttiende eeuw hebben deels geleid tot een racistische Zuid-Afrikaanse maatschappij. De rechtvaardiging van slavernij door de christelijke bezetters uitte zich in allerlei racistische mythes die zich genesteld hebben in het Zuid-Afrikaanse bewustzijn. Hoe moet Nederland omgaan met deze gemarginaliseerde geschiedenis?In deze aflevering van De Groene Podcast gaat Kees van den Bosch in gesprek met Fred de Vries over de racistische ideologie in Zuid-Afrika en de rol van Nederland in het teweegbrengen daarvan.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Radio Amerika is de podcast van De Groene Amsterdammer over de Verenigde Staten in 2020. Elke drie weken bespreken correspondent Casper Thomas en buitenlandredacteur Rutger van der Hoeven de achtergronden van een belangrijke politieke gebeurtenis, en de mogelijke gevolgen voor de presidentsverkiezingen tussen Donald Trump en zijn uitdager Joe Biden. De corona-epidemie trof de Verenigde Staten maandenlang vooral in delen van het land waar mensen op de Democratische Partij stemmen. Het Witte Huis keek vooral toe. Maar sinds begin juni zijn de meeste nieuwe besmettingen in overwegend Republikeins gebied. President Trump lijkt daarmee eindelijk ingehaald te worden door een probleem dat boven zijn macht ligt. Of is het electoraal gezien voor hem nog steeds beter om weg te blijven kijken? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het opzeggen van de Turkse nationaliteit in ruil voor enkel de Nederlandse nationaliteit gaat niet zonder slag of stoot, weet journalist Rasit Elibol. Als Nederlander met Turkse ouders val je tussen twee werelden, twee verwachtingen en twee identiteiten in. In de ogen van de één ben je een ‘nepturk’, in de ogen van de ander moet je ‘oprotten naar je eigen land’. Elibols beslissing om zijn Turkse paspoort te laten schrappen gaat gepaard met de onontkoombare en oneindige vraag wie ben ik nu eigenlijk?In De Groene Amsterdammer Podcast interviewt Kees van den Bosch Rasit Elibol over waarom hij de Turkse nationaliteit heeft opgezegd.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds het begin van de pandemie schrijft wetenschapsjournalist Jop de Vrieze bijna wekelijks in De Groene Amsterdammer over de Nederlandse aanpak van de coronacrisis. Hij schreef over het bron- en contactonderzoek, het RIVM, de Nederlandse exit-strategie en, deze week nog, over recent onderzoek naar antilichamen en aangeboren afweer. De afgelopen maanden groeide De Vrieze uit tot 'coronajournalist'. En dat zal hij waarschijnlijk nog wel even blijven.In deze aflevering van de Groene Podcast gaat Kees van den Bosch in gesprek met De Vrieze. Hoe kijkt hij terug op afgelopen maanden? Tegen welke dilemma’s liep hij aan als kritische journalist in crisistijden? En hebben we de coronacrisis in Nederland, in vergelijking met andere landen, wel goed genoeg aangepakt?Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Korter douchen, afval scheiden, minder vlees eten, minder vliegen – allemaal goedbedoelde adviezen die je dagelijks om de oren geslingerd worden. Middels campagnes leggen overheden en bedrijven al decennia lang uit hoe jíj het verschil kunt maken. Een betere wereld begint tenslotte bij jezelf, was het beeld dat Jaap Tielbeke van kinds af aan voorgeschoteld kreeg.Maar dat idee heeft hij losgelaten. Laten we niet meer doen alsof de particuliere consument het probleem van klimaatverandering kan oplossen, betoogt hij. De enige optie is rigoureus ingrijpen door politiek en bedrijfsleven.Deze week in De Groene Podcast gaat Kees van den Bosch in gesprek met Jaap Tielbeke, naar aanleiding van de voorpublicatie van zijn boek, die deze week in De Groene staat. Een beter milieu begint niet bij jezelf verschijnt 26 juni bij uitgeverij Das Mag.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In tijden van corona wordt er meer nagedacht en gesproken over ouderen en ouderdom, en niet altijd in positieve zin. De oude generatie wordt vaak als een last beschouwd in de Nederlandse samenleving. En van dat beeld moeten we af, vindt Marja Pruis: ‘In mijn ongetwijfeld apolitieke droomwereld, waarin de economie de mens dient en niet andersom, hoeft niemand zich ooit opgelaten te voelen over het feit dat hij leeft, of laat ik het zo zeggen: in ieder geval niet omdat hij al ruim acht decennia meedraait.’Wat betekent het om ouder te worden? Hoe voelt het om tot de oudere generaties gerekend te worden? Hoe moet de maatschappij met ouderen omgaan? In een persoonlijk gesprek met Kees van den Bosch (67) blikt Marja Pruis (60) terug op haar leven en beantwoordt zij levensvragen die horen bij het ouder worden.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De komende weken heeft de GGD voor het bron- en contactonderzoek honderden nieuwe mensen nodig. Al maanden wisten ze wat er moest gaan gebeuren, maar pas recentelijk werd er echt opgeschaald, en kan iedereen getest worden. Hoe kan dit?Voor de pandemiebestrijding is minister De Jonge volledig afhankelijk van de 25 GGD'en die Nederland rijk is. Maar uit onderzoek van platform Investico en De Groene Amsterdammer blijkt dat er bij de GGD al sinds de jaren tachtig een kaalslag heeft plaatsgevonden. Nu de druk op de GGD groeit, dreigt uitputting en onderbemanning.Deze week in de Groene Podcast gaat Kees van den Bosch hierover in gesprek met Karlijn Kuijpers en Emiel Woutersen.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Don’t back the losers, pick the winners, adviseerde Shell-topman Gerrit Wagner in het begin van de jaren tachtig om aan de economische crisis te kunnen ontsnappen. De Rijksoverheid luisterde: in plaats van het ondersteunen van kansarme regio’s en sectoren, werd de aandacht verlegd naar het versterken van succesvolle gebieden. Nederland leefde economisch op en werd een belangrijke speler in de mondiale markt, maar het beleid heeft diepe sporen achtergelaten in de achtergestelde delen van Nederland. Terwijl de kansenongelijkheid in eigen land sterk toeneemt, zijn de ogen van succesvolle regio’s gericht op het internationaal economisch netwerk.In haar boek Een klein land met verre uithoeken pleit Floor Milikowski voor meer aandacht voor de in de steek gelaten uithoeken van Nederland. Deze week in de Groene Podcast spreekt zij hierover met Kees van den Bosch.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Antisemitisme neemt wereldwijd toe. De Jodenhaat komt uit vele ideologische hoeken en broeit online in WhatsApp-groepen en besloten kanalen. Ook op Twitter speelt zich een levendig debat af, waarin complottheorieën en antisemitisme vermengd worden. Maar hoe ziet online antisemitisme er precies uit? En welke patronen zijn er te ontdekken wanneer je met een helikopterview naar het debat kijkt?Samen met de Utrecht Data School voerde De Groene Amsterdammer een netwerkanalyse uit van het brede debat rondom Joden en Jodendom in Nederland anno 2019. Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch hierover met Rosa van Gool en Coen van de Ven.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Moet er in de post-corona-economie nog plek zijn voor platformbedrijven zoals Uber, die slecht betalen, geen zekerheid bieden, zelf geen belasting of sociale premies afdragen en bij economische tegenwind onmiddellijk op de overheid leunen? Moet Uber niet gewoon verplicht worden om de chauffeurs in dienst te nemen? Het zijn vragen die de laatste maanden steeds vaker naar voren komen.Deze week in de Groene podcast spreekt Kees van den Bosch met Evert de Vos en Rosa Uijtewaal over de nieuwe platformeconomie, het Uberbeleid en hoe Uber aangepakt moet worden.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In een poging om de mondiale economie draaiende te houden trekken overheden de portemonnee. Noodfondsen, steunpakketten, regelingen, alles wordt uit de kast getrokken om een recessie af te wenden. En daarmee stijgen de schulden, zowel privaat als publiek, enorm. Maar wat doen we met deze schulden in een wereld na corona? Moet alles netjes worden afgelost, of wordt dat een molensteen waar landen en individuen onder gebukt gaan?Deze week in de Groene podcast spreekt Kees van den Bosch met Groene-redacteuren Jaap Tielbeke en Diederik Baazil over schuldkwijtschelding, een onderwerp dat opnieuw bovenaan de agenda staat.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een mondiale crisis vraagt om een wereldwijde aanpak, maar waar is die aanpak te zien? Internationale samenwerking staat op een laag pitje en de Verenigde Staten – het land dat sinds de Tweede Wereldoorlog fungeert als wereldleider – trekken zich terug uit de wereld. China probeert juist de wereldmacht naar zich toe te trekken. Ondertussen blijft de dollar een mondiaal toevluchtsoord.Hoe ziet de wereld er na de coronacrisis uit? Zullen de economieën zich herstellen? En welk land staat op als nieuwe wereldleider? Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Rutger van der Hoeven over de wereld die we aantreffen na de coronacrisis.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds de herverkiezing van Obama in 2012 worden grote online Facebookcampagnes ingezet voor politieke doeleindes. En aangezien strikte wetten ontbreken, zijn de mogelijkheden eindeloos. Toch is online targeting via Facebook een heikel thema, ook in Nederland. Sluis je als partij de mailadressen van je leden door naar Facebook om ze online het juiste duwtje naar de stembus te geven? Zorg je er met fijnmazige targeting voor dat enkel inwoners van Groningen het partijstandpunt over gasbaten te zien krijgen?Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Coen van de Ven over de microtargeting van politieke partijen, de vergaande mogelijkheden die Facebook hierin biedt en de spagaat waar de overheid zich in bevindt.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het zijn opwindende tijden voor de onderzoekers van het Dutch Research Institute for Transitions (DRIFT). Door de coronacrisis raken veel ideeën over het Nederland van 2050 - een land met een circulaire en duurzame economie en samenleving - in een stroomversnelling. Volgens DRIFT-oprichter Jan Rotmans zijn de kiemen van veel hoognodige ontwikkelingen nu al zichtbaar.Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Jaap Tielbeke over het transitie-instituut DRIFT, en praten ze verder over ‘kantelprofessor’ Rotmans en het vormgeven van gedurfde toekomstvisies in tijden van corona.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Nederlandse veiligheidsindustrie wordt op verzoek van de overheid veel werk uitbesteed aan bedrijven uit de private sector. Een van de belangrijkste spelers in dit veld is G4S, een miljardenbedrijf dat wereldwijd gevangenissen bewaakt en ook de beveiliging voor de zorg wil gaan leveren. Uit onderzoek van journalisten Kim van Keken en Dieuwertje Kuijpers blijkt dat een aantal prominente VVD’ers, zoals Ard van de Steur en Annemarie Jorritsma, binnen het ministerie namens G4S lobbyen voor ruimere wetgeving voor cameragebruik bij beveiliging. Wat daarbij opvalt is dat deze VVD’ers ook betaald worden door G4S, waar ze een adviserende functie innemen. Waar begint en eindigt belangenverstrengeling? Is het wenselijk dat private bedrijven zulke gevoelige informatie bezitten? Waar gaat die informatie heen? Deze week in De Groene Amsterdammer podcast spreekt Kees van den Bosch met Kim van keken over de veiligheidsindustrie. Productie: Kees van den Bosch en Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Het is belangrijk om te begrijpen waar dit virus vandaan komt, wat de causale verbanden zijn. Zodat we uiteindelijk, als we dit vuur zullen hebben gedoofd, hoewel we het waarschijnlijk nooit helemáál kunnen doven, onmiddellijk gaan nadenken over de volgende pandemie. De next big one.’ Dat stelde David Quammen in een gesprek dat hij voerde met Sanne Bloemink.De huidige pandemie ontstond op markten in Wuhan, China. Daar worden verschillende, vaak bedreigde, diersoorten dicht op elkaar gehouden. Daarnaast komen mensen door het ingrijpen in de natuur steeds vaker in contact met soorten waarmee ze niet eerder in contact kwamen. Dit verhoogt het risico op een gevaarlijke species jump. Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met journalist Sanne Bloemink over 'zoönose' en het ontstaan van corona.Productie: Kees van den Bosch en Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In crisistijd is de roep om een sterke, betrouwbare leider groter dan ooit. En dat zorgt in het ene land voor een liberale, en in een ander land voor een autocratische koers. Zo wijst premier-manager Rutte op de eigen verantwoordelijkheid van de Nederlanders en roept Victor Orbán in Hongarije de noodtoestand uit om per decreet te kunnen heersen. Hoe gaat het in de Verenigde Staten van Trump? In De Groene Podcast van deze week vertelt Groene-redacteur Casper Thomas vanuit Washington over de gevolgen van corona voor de democratie en de strijd om informatie in Amerika. Profiteert Trump van deze crisis of blijkt de test hem fataal?Productie: Kees van den Bosch en Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De bestrijding van het coronavirus valt of staat met het gedrag van de Nederlanders. Het feit dat de regels nu zijn aangescherpt, laat zien we ons niet gedragen zoals de modellen hebben voorspeld. Neemt Nederland niet een grote gok door het beleid zo afhankelijk te maken van menselijk gedrag? Moeten we niet smoren in plaats van blijven inzetten op dempen?Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met wetenschapsjournalist Jop de Vrieze over de Nederlandse aanpak van het virus, de rol die het RIVM daarin speelt en de functie van de journalistiek in tijden van crisis.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds 2012 werkt er een commissie aan het terugdringen van stalbranden in Nederland. Zonder resultaat, zo blijkt uit diepgravend onderzoek van de masterclass onderzoeksjournalistiek van platform Investico. In 2019 kwamen er maar liefst 175 duizend kippen, varkens en runderen om het leven bij stalbranden, de afgelopen acht jaar meer dan één miljoen. Uit cijfers blijkt dat het aantal branden significant toeneemt, ondanks inspanningen van de overheid.Deze week spreekt Kees van den Bosch in de Groene Podcast met Michelle Salomons en Felix Voogt van de Investico masterclass over het onderzoek dat zij deden naar stalbranden in Nederland.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op een regenachtige dag in het Amsterdamse Ambassade Hotel ontving Ewald Engelen de Franse rockster-econoom Thomas Piketty om het te hebben over zijn nieuwe boek, Kapitaal en Ideologie. Over dat gesprek schreef Engelen een groot stuk in De Groene.Momenteel waart er een golf van Frans denken door de Anglophone economiebeoefening, met Piketty als onbetwiste kapitein. Om de mondiale ongelijkheid een halt toe te roepen, stelt Piketty voor het grootbedrijf aan banden te leggen, de belastingen progressiever te maken en iedereen op zijn of haar vijfentwintigste 125 duizend euro te geven. Over die ideeën, en zijn gesprek met Piketty, spreekt Kees van den Bosch deze week met Engelen.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Veel vrouwen die zich in het publieke debat mengen, zijn mikpunt van seksistische en denigrerende opmerkingen. Vaak zijn de teksten niet strafbaar, maar laten ze wel een vies gevoel achter bij de ontvanger. ‘Daar moet een piemel in’ en ‘ga toch terug naar de keuken’, zijn niet alleen opmerkingen van seksistische aard, ze delegitimeren ook de aanwezigheid van vrouwen in het publieke debat. In Nederland kreeg #MeToo ook navolging, maar te vaak nog laten wij als land deze problematiek lopen. Vrouwen doen soms zelfs een stapje opzij, om een storm op sociale media te ontlopen. Zelfonderzoek van The Guardian wijst uit dat van de top tien journalisten die het vaakst negatieve commentaren krijgen maar liefst acht vrouw zijn. De top tien die de minst heftige reacties opriep bestond uitsluitend uit mannen. Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Kathalijne Buitenweg over deze problematiek, een week nadat De Groene haar essay ‘Vogelvrije vrouwen’ publiceerde.Productie: Kees van den Bosch, Rosa Uijtewaal & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je ouders niet hebben gestudeerd is de weg naar het hoger onderwijs lang en moeizaam. Eerstegeneratiestudenten kijken vaak tegen een achterstand aan, hebben een lager zelfbeeld en zien zich steeds verder verwijderd van hun ouders. Damy Baumhöer is zelf eerstegeneratiestudent en schreef er een artikel over in De Groene Amsterdammer. Wat betekent het om de underdog te zijn? En hoe kan het dat eerstegeneratiestudenten toch succesvol blijken? Productie: Kees van den BoschSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu de rijken steeds rijker worden en de armen steeds armer, vragen Thomas Piketty en Branko Milanovic zich af: hoe rechtvaardigen we het kapitalistische systeem?Kapitaal loont in het huidige systeem meer dan hard werken. Kunnen we dan het verhaal van een liberale meritocratie nog geloven? Wanneer vinden we het terecht dat de ene man miljardair is en de andere dakloos? Welke rechtvaardiging van ongelijkheid onderschrijven we?Deze week praat Groene-redacteur Casper Thomas in de Groene Podcast met Kees van den Bosch over de nieuwe boeken van deze twee invloedrijke economen.Kees van den Bosch & Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Jongeren van vijftien die elkaar met messen te lijf gaan, soms met fatale gevolgen: in ‘de Bims’, koosnaam voor de Amsterdamse Bijlmer, kijken ze er niet meer van op. Is de jeugdcultuur zich aan het verharden? En wat is de invloed van de gewelddadige drill raps? Groene-redacteur Joeri Boom zocht het uit en vertelt erover in De Groene Amsterdammer Podcast van deze week. Productie: Kees van den Bosch & Damy BaumhöerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Burgemeester Halsema heeft aangekondigd een campagne te starten om Amsterdam veiliger te maken voor jonge vrouwen. Hulpverleners sloegen alarm: steeds meer minderjarige meisjes lijken slachtoffer te worden van uitbuiting en seksueel geweld. In opdracht van de gemeente sprak Margalith Kleijwegt met meisjes en hun ouders. Kwetsbare meisjes, vaak (ten dele) met een migratieachtergrond, ambiëren een luxe leefstijl en zoeken dat op door met de verkeerde mensen om te gaan. Dure tassen, lachgas in hotelkamers en (gedwongen) seks volgen. Via Instagram en Snapchat kent iedereen elkaar en wordt de levensstijl genormaliseerd. Online exposen met filmpjes van misbruik is daarbij een veelgebruikt chantagemiddel. Én: soms zijn meisjes zelf ook dader in het ronselen van nieuwe slachtoffers. Hoe zijn deze meisjes te helpen? Welke aanpak kent Amsterdam? En welke rol hebben scholen en hulpverleners? Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Margalith Kleijwegt over deze problematiek.Productie: Kees van den Bosch & Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Het is aan de leerkrachten om hun vak terug te claimen.’ Ook deze week is er een landelijke onderwijsstaking. De nood is hoog in het onderwijs. De docenten van het basis- en middelbaar onderwijs demonstreren vooral voor meer geld. Maar, zegt Groene-redacteur Rosa van Gool, een zak geld alleen is niet de oplossing. Met meer investeringen zijn de problemen niet zomaar opgelost. Van Gool bezocht voor De Groene verschillende basisscholen.In deze podcast vertelt ze wat het we van deze basisscholen kunnen leren: kleinere of juist grotere klassen, minder lesuren, terug naar de basis van het onderwijs, kortere vakanties en meer tijd voor de kinderen en de lessen. Wat kan de onderwijssector zelf doen om het tij te keren?Kees van den Bosch & Tobiah Palm See omnystudio.com/listener for privacy information.

De bomentaxateurs van Cobra Groeninzicht brachten in kaart hoeveel bomen elke woonwijk telt. Want bomen en parken zijn meer dan natuur alleen, het zijn noodzakelijke voorzieningen, mét een prijskaartje. Onderzoeksjournalist Frank Mulder zocht uit hoe dit zit en schrijft erover in De Groene van deze week. Waarom zijn bomen in de stad zo belangrijk? En waarom worden mensen gelukkig van bomen? Productie: Kees van den Bosch & Damy BaumhöerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De huidige landbouwcrisis splitst het land in tweeën, waarbij stedelingen en boeren plots lijnrecht tegenover elkaar zijn komen te staan. Een dialoog lijkt verder weg dan ooit. Journalist Marcel ten Hooven zocht voor De Groene uit waar de pijnpunten voor de boeren liggen. Hij kwam erachter dat ze vaak klem zitten tussen sterke economische spelers zoals banken en grote winkelketens. De huidige crisis is ten dele het gevolg van het naoorlogse ‘nooit meer honger’-beleid van minister Mansholt, die schaalvergroting en mechanisering stimuleerde. Het economische wordt intussen vanzelfsprekend boven het ecologische verkozen. Marcel ten Hooven vindt het de taak van de overheid om boeren te beschermen en te helpen de duurzame transitie toch te maken. Deze week in de Groene Amsterdammer Podcast spreken Bas Mesters en Marcel ten Hooven over de landbouwproblematiek.Productie: Bas Mesters en Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De jaren tachtig gelden nog steeds als de bloeitijd van de bijstand. In de jaren tachtig waren veruit de meeste mensen geheel onvrijwillig werkloos en waren daar erg ongelukkig mee. Een kleine minderheid maakten van de nood een deugd, deden vrijwilligerswerk en noemden zich ‘baanloos’. Van wantrouwen over de vraag of er met deze uitkeringen gefraudeerd werd was nog geen enkele sprake. Die optimistische mentaliteit sloeg begin jaren negentig om na het bijstandsfraude-onderzoek van Van der Zwan. De opvatting dat bijstandstrekkers massaal frauderen en parasiteren op de samenleving werd steeds meer gemeengoed. Chris van der Heijden onderzoekt deze week in De Groene ons toenemende cynische mensbeeld en de regelgeving die daaruit vloeit. Waarom regeert het wantrouwen? Hoe definiëren we fraude? En waar liggen de oplossingen voor deze regelcultuur? Deze week in De Groene Amsterdammer Podcast: een gesprek over geïnstitutionaliseerd wantrouwen en burgerlijke ongehoorzaamheid. Productie: Kees van den Bosch, Tobiah Palm en Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Je vindt hem nooit, maar hij ligt in het volle zicht’. Twintig jaar lang hield Sirak Asfaw in zijn huis in Rotterdam een schat verborgen: de kroon van keizer Fasilides van Ethiopië. Sirak zelf vluchtte 41 jaar geleden van Ethiopië naar Nederland. De kroon, uit zijn vaderland gesmokkeld, belandde min of meer toevallig in zijn handen, en sindsdien zag Sirak het als zijn taak om de kroon te bewaken. Plezier had hij er niet van: de kroon haalde zijn leven overhoop. Maar, vond Sirak, de kroon kon pas terug als er weer een stabiel Ethiopië was. Met de gelauwerde premier Abiy aan de macht heeft Sirak weer hoop, en heeft hij zijn lang bewaarde geheim onthuld. Roos van der Lint zocht Sirak op en beschrijft in het winternummer van De Groene Amsterdammer hoe zijn persoonlijke geschiedenis verweven raakte met die van de kroon, en die van Ethiopië. Ze vertelt er deze week over in de podcast van De Groene.Productie: Kees van den Bosch & Marieke RotmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wereldwijd krijgen mensen steeds minder kinderen. Een krimpende wereldbevolking is nog maar decennia van ons verwijderd. Goed nieuws voor de aarde, maar kunnen onze samenlevingen dat wel aan? Redacteur Rutger van der Hoeven zocht het uit en schreef erover in het dubbeldikke winternummer van De Groene Amsterdammer.Waarom krijgen we minder kinderen? En wat zijn de gevolgen?Productie: Kees van den Bosch & Damy BaumhöerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump lijkt in de illusie te leven dat hij overal over gaat. Hij heeft van het Witte Huis een familiebedrijf gemaakt en schuift tijdens de G20-top zijn dochter Ivanka naar voren als vertegenwoordiger van Amerika. Nu fantaseert hij ook nog over een derde termijn, terwijl dit recht tegen de grondwet ingaat. Groene-redacteur Casper Thomas doet regelmatig verslag uit het Amerika van Trump. Deze week vertelt hij in de Groene Podcast over de Trump dynastie, zijn impeachment en de aankomende verkiezingen. Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het gesloten Roemeense systeem van 1989 droomde de zestienjarige Mira Feticu over haar leven, dat beter zou worden dan dat van haar ouders. In de dictatuur die Roemenië toen was bracht Mira haar jeugd door in de rij voor brood, suiker en olie en was één op de drie mensen verklikker voor de geheime dienst Securitate. Één op de drie: het kon je oom zijn, je buurvrouw, je leraar. En toen gebeurde het. Dertig jaar geleden, op 22 december, brak een volksopstand uit die dictator Ceausescu uiteindelijk ten val zou brengen. Maar daar ging een bloedige strijd aan vooraf. De slachtoffers wachten nog steeds op gerechtigheid. Ze willen een eerlijk antwoord op de vraag: ‘Wie heeft er op ons geschoten?’ Mira Feticu, nu journalist, ging in gesprek met vier kinderen van de revolutie, en tekende hun aangrijpende verhalen op. Ze vertelt deze week in De Groene Podcast over hoe ze deze vier een stem gaf en over haar eigen jeugd in Roemenië. Productie: Kees van den Bosch, Damy Baumhoër en Marieke RotmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

We dachten dat het nu eindelijk goed geregeld was in Groningen: Mark Rutte heeft zijn welgemeende excuses aangeboden voor de schade die is veroorzaakt in het aardbevingsgebied, net als Eric Wiebes, de minister van Economische Zaken. Ze zeiden: we hebben het niet goed aangepakt, maar vanaf nu gaat het anders.Maar, zo ontdekte Groene-redacteur Irene van der Linde, niets is minder waar. Ze zag dat slachtoffers van de sluimerende Groningse ramp al jaren vastzitten in een ‘bestuurlijke’ spaghetti, oftewel een bureaucratische warboel. En in plaats van geholpen, worden ze gewantrouwd door de Nederlandse overheid. In deze podcast vertelt Van der Linde over dit wantrouwen, wat dit zegt over de Nederlandse overheid, de ramp in slow motion en wat zo’n ramp met haar slachtoffers doet. Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz is het merendeel van de neoliberale economen geen wetenschapper meer, maar gelovige in een ontwrichtend economisch systeem. Gelukkig zijn er steeds meer tegengeluiden. Ewald Engelen interviewde Stiglitz voor De Groene Amsterdammer en vroeg hem hoe het anders kan. Wat zijn de uitdagingen van de komende jaren? En hoe laten we het neoliberale kapitalisme achter ons? Engelen vertelt erover in De Groene Podcast van deze week. Productie: Kees van den Bosch & Damy BaumhöerSee omnystudio.com/listener for privacy information.