De Groene Amsterdammer Podcast

Met discipline, tucht en deadlines belooft de privaat gefinancierde hbo-school EuroCollege een snelle weg naar de top. Maar (oud-)studenten, (oud-)medewerkers en een interne audit onthullen een ander beeld, zo blijkt uit onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer. Misleidend marketingmateriaal, verloop van medewerkers en onderbezetting op de werkvloer vormen nog maar het tipje van de sluier. Het grootste structurele probleem: de prestatiecijfers van privéscholen zijn niet openbaar, in tegenstelling tot reguliere scholen. Krijgen studenten dan wel waar voor hun geld? In een interview met Kees van den Bosch vertellen Rosa van Gool en Thomas Muntz over de misstanden in het EuroCollege en het gebrek aan controle en transparantie van privéscholen.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van Schijndel See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Trump heeft federale troepen ingezet tegen demonstraties in de stad Portland, die voortvloeiden uit de Black Lives Matter-protesten van mei. Dat heeft tot een scherpe toename geleid van geweld in Portland en tot verhitte discussies over de wettelijkheid ervan. Maar Trump heeft aangekondigd deze troepen te gaan sturen naar een reeks andere steden: New York, Chicago, Detroit en andere. Trump stelt dat de Democratische burgemeesters en gouverneurs van die steden ze tot anarchie hebben laten vervallen; critici zien een schaamteloze poging om een nieuw verkiezingsthema te creëren, onder een winnend verkiezingsmotto van president Nixon: Law and Order. Het is een cynische en riskante gok – maar wel een met perspectief. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als de maan een oceaan in beweging kan brengen, waarom zou het de mens dan niet kunnen beïnvloeden? Steeds meer millenials voelen zich aangetrokken tot astrologie. En dat is geen toeval: velen gaan gebukt onder de dominante neoliberale overtuiging dat het leven maakbaar is en enkel in de eigen handen ligt. Astrologie laat meer aan het lot over en fungeert daarmee als een ontsnapping aan het neoliberale maakbaarheidsdenken. Is astrologie fictie, of zit er een kern van waarheid in?Deze week in De Groene Podcast gaat Kees van den Bosch met Marian Donner in gesprek over het verwoesten van ons neoliberale gedachtegoed en de kracht en schoonheid van astrologie.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Om bij de kern te komen van het idee van witte suprematie en ‘rassenverschillen’ in Zuid-Afrika moeten we terug naar de periode waarin de Kaap onder het bestuur stond van de Nederlandse VOC. De Nederlandse slavernij en het kolonialisme in de zeventiende en achttiende eeuw hebben deels geleid tot een racistische Zuid-Afrikaanse maatschappij. De rechtvaardiging van slavernij door de christelijke bezetters uitte zich in allerlei racistische mythes die zich genesteld hebben in het Zuid-Afrikaanse bewustzijn. Hoe moet Nederland omgaan met deze gemarginaliseerde geschiedenis?In deze aflevering van De Groene Podcast gaat Kees van den Bosch in gesprek met Fred de Vries over de racistische ideologie in Zuid-Afrika en de rol van Nederland in het teweegbrengen daarvan.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Radio Amerika is de podcast van De Groene Amsterdammer over de Verenigde Staten in 2020. Elke drie weken bespreken correspondent Casper Thomas en buitenlandredacteur Rutger van der Hoeven de achtergronden van een belangrijke politieke gebeurtenis, en de mogelijke gevolgen voor de presidentsverkiezingen tussen Donald Trump en zijn uitdager Joe Biden. De corona-epidemie trof de Verenigde Staten maandenlang vooral in delen van het land waar mensen op de Democratische Partij stemmen. Het Witte Huis keek vooral toe. Maar sinds begin juni zijn de meeste nieuwe besmettingen in overwegend Republikeins gebied. President Trump lijkt daarmee eindelijk ingehaald te worden door een probleem dat boven zijn macht ligt. Of is het electoraal gezien voor hem nog steeds beter om weg te blijven kijken? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het opzeggen van de Turkse nationaliteit in ruil voor enkel de Nederlandse nationaliteit gaat niet zonder slag of stoot, weet journalist Rasit Elibol. Als Nederlander met Turkse ouders val je tussen twee werelden, twee verwachtingen en twee identiteiten in. In de ogen van de één ben je een ‘nepturk’, in de ogen van de ander moet je ‘oprotten naar je eigen land’. Elibols beslissing om zijn Turkse paspoort te laten schrappen gaat gepaard met de onontkoombare en oneindige vraag wie ben ik nu eigenlijk?In De Groene Amsterdammer Podcast interviewt Kees van den Bosch Rasit Elibol over waarom hij de Turkse nationaliteit heeft opgezegd.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds het begin van de pandemie schrijft wetenschapsjournalist Jop de Vrieze bijna wekelijks in De Groene Amsterdammer over de Nederlandse aanpak van de coronacrisis. Hij schreef over het bron- en contactonderzoek, het RIVM, de Nederlandse exit-strategie en, deze week nog, over recent onderzoek naar antilichamen en aangeboren afweer. De afgelopen maanden groeide De Vrieze uit tot 'coronajournalist'. En dat zal hij waarschijnlijk nog wel even blijven.In deze aflevering van de Groene Podcast gaat Kees van den Bosch in gesprek met De Vrieze. Hoe kijkt hij terug op afgelopen maanden? Tegen welke dilemma’s liep hij aan als kritische journalist in crisistijden? En hebben we de coronacrisis in Nederland, in vergelijking met andere landen, wel goed genoeg aangepakt?Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Korter douchen, afval scheiden, minder vlees eten, minder vliegen – allemaal goedbedoelde adviezen die je dagelijks om de oren geslingerd worden. Middels campagnes leggen overheden en bedrijven al decennia lang uit hoe jíj het verschil kunt maken. Een betere wereld begint tenslotte bij jezelf, was het beeld dat Jaap Tielbeke van kinds af aan voorgeschoteld kreeg.Maar dat idee heeft hij losgelaten. Laten we niet meer doen alsof de particuliere consument het probleem van klimaatverandering kan oplossen, betoogt hij. De enige optie is rigoureus ingrijpen door politiek en bedrijfsleven.Deze week in De Groene Podcast gaat Kees van den Bosch in gesprek met Jaap Tielbeke, naar aanleiding van de voorpublicatie van zijn boek, die deze week in De Groene staat. Een beter milieu begint niet bij jezelf verschijnt 26 juni bij uitgeverij Das Mag.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In tijden van corona wordt er meer nagedacht en gesproken over ouderen en ouderdom, en niet altijd in positieve zin. De oude generatie wordt vaak als een last beschouwd in de Nederlandse samenleving. En van dat beeld moeten we af, vindt Marja Pruis: ‘In mijn ongetwijfeld apolitieke droomwereld, waarin de economie de mens dient en niet andersom, hoeft niemand zich ooit opgelaten te voelen over het feit dat hij leeft, of laat ik het zo zeggen: in ieder geval niet omdat hij al ruim acht decennia meedraait.’Wat betekent het om ouder te worden? Hoe voelt het om tot de oudere generaties gerekend te worden? Hoe moet de maatschappij met ouderen omgaan? In een persoonlijk gesprek met Kees van den Bosch (67) blikt Marja Pruis (60) terug op haar leven en beantwoordt zij levensvragen die horen bij het ouder worden.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De komende weken heeft de GGD voor het bron- en contactonderzoek honderden nieuwe mensen nodig. Al maanden wisten ze wat er moest gaan gebeuren, maar pas recentelijk werd er echt opgeschaald, en kan iedereen getest worden. Hoe kan dit?Voor de pandemiebestrijding is minister De Jonge volledig afhankelijk van de 25 GGD'en die Nederland rijk is. Maar uit onderzoek van platform Investico en De Groene Amsterdammer blijkt dat er bij de GGD al sinds de jaren tachtig een kaalslag heeft plaatsgevonden. Nu de druk op de GGD groeit, dreigt uitputting en onderbemanning.Deze week in de Groene Podcast gaat Kees van den Bosch hierover in gesprek met Karlijn Kuijpers en Emiel Woutersen.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Don’t back the losers, pick the winners, adviseerde Shell-topman Gerrit Wagner in het begin van de jaren tachtig om aan de economische crisis te kunnen ontsnappen. De Rijksoverheid luisterde: in plaats van het ondersteunen van kansarme regio’s en sectoren, werd de aandacht verlegd naar het versterken van succesvolle gebieden. Nederland leefde economisch op en werd een belangrijke speler in de mondiale markt, maar het beleid heeft diepe sporen achtergelaten in de achtergestelde delen van Nederland. Terwijl de kansenongelijkheid in eigen land sterk toeneemt, zijn de ogen van succesvolle regio’s gericht op het internationaal economisch netwerk.In haar boek Een klein land met verre uithoeken pleit Floor Milikowski voor meer aandacht voor de in de steek gelaten uithoeken van Nederland. Deze week in de Groene Podcast spreekt zij hierover met Kees van den Bosch.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Antisemitisme neemt wereldwijd toe. De Jodenhaat komt uit vele ideologische hoeken en broeit online in WhatsApp-groepen en besloten kanalen. Ook op Twitter speelt zich een levendig debat af, waarin complottheorieën en antisemitisme vermengd worden. Maar hoe ziet online antisemitisme er precies uit? En welke patronen zijn er te ontdekken wanneer je met een helikopterview naar het debat kijkt?Samen met de Utrecht Data School voerde De Groene Amsterdammer een netwerkanalyse uit van het brede debat rondom Joden en Jodendom in Nederland anno 2019. Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch hierover met Rosa van Gool en Coen van de Ven.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Moet er in de post-corona-economie nog plek zijn voor platformbedrijven zoals Uber, die slecht betalen, geen zekerheid bieden, zelf geen belasting of sociale premies afdragen en bij economische tegenwind onmiddellijk op de overheid leunen? Moet Uber niet gewoon verplicht worden om de chauffeurs in dienst te nemen? Het zijn vragen die de laatste maanden steeds vaker naar voren komen.Deze week in de Groene podcast spreekt Kees van den Bosch met Evert de Vos en Rosa Uijtewaal over de nieuwe platformeconomie, het Uberbeleid en hoe Uber aangepakt moet worden.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In een poging om de mondiale economie draaiende te houden trekken overheden de portemonnee. Noodfondsen, steunpakketten, regelingen, alles wordt uit de kast getrokken om een recessie af te wenden. En daarmee stijgen de schulden, zowel privaat als publiek, enorm. Maar wat doen we met deze schulden in een wereld na corona? Moet alles netjes worden afgelost, of wordt dat een molensteen waar landen en individuen onder gebukt gaan?Deze week in de Groene podcast spreekt Kees van den Bosch met Groene-redacteuren Jaap Tielbeke en Diederik Baazil over schuldkwijtschelding, een onderwerp dat opnieuw bovenaan de agenda staat.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een mondiale crisis vraagt om een wereldwijde aanpak, maar waar is die aanpak te zien? Internationale samenwerking staat op een laag pitje en de Verenigde Staten – het land dat sinds de Tweede Wereldoorlog fungeert als wereldleider – trekken zich terug uit de wereld. China probeert juist de wereldmacht naar zich toe te trekken. Ondertussen blijft de dollar een mondiaal toevluchtsoord.Hoe ziet de wereld er na de coronacrisis uit? Zullen de economieën zich herstellen? En welk land staat op als nieuwe wereldleider? Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Rutger van der Hoeven over de wereld die we aantreffen na de coronacrisis.Productie: Kees van den Bosch & Mariska van SchijndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds de herverkiezing van Obama in 2012 worden grote online Facebookcampagnes ingezet voor politieke doeleindes. En aangezien strikte wetten ontbreken, zijn de mogelijkheden eindeloos. Toch is online targeting via Facebook een heikel thema, ook in Nederland. Sluis je als partij de mailadressen van je leden door naar Facebook om ze online het juiste duwtje naar de stembus te geven? Zorg je er met fijnmazige targeting voor dat enkel inwoners van Groningen het partijstandpunt over gasbaten te zien krijgen?Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Coen van de Ven over de microtargeting van politieke partijen, de vergaande mogelijkheden die Facebook hierin biedt en de spagaat waar de overheid zich in bevindt.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het zijn opwindende tijden voor de onderzoekers van het Dutch Research Institute for Transitions (DRIFT). Door de coronacrisis raken veel ideeën over het Nederland van 2050 - een land met een circulaire en duurzame economie en samenleving - in een stroomversnelling. Volgens DRIFT-oprichter Jan Rotmans zijn de kiemen van veel hoognodige ontwikkelingen nu al zichtbaar.Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Jaap Tielbeke over het transitie-instituut DRIFT, en praten ze verder over ‘kantelprofessor’ Rotmans en het vormgeven van gedurfde toekomstvisies in tijden van corona.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Nederlandse veiligheidsindustrie wordt op verzoek van de overheid veel werk uitbesteed aan bedrijven uit de private sector. Een van de belangrijkste spelers in dit veld is G4S, een miljardenbedrijf dat wereldwijd gevangenissen bewaakt en ook de beveiliging voor de zorg wil gaan leveren. Uit onderzoek van journalisten Kim van Keken en Dieuwertje Kuijpers blijkt dat een aantal prominente VVD’ers, zoals Ard van de Steur en Annemarie Jorritsma, binnen het ministerie namens G4S lobbyen voor ruimere wetgeving voor cameragebruik bij beveiliging. Wat daarbij opvalt is dat deze VVD’ers ook betaald worden door G4S, waar ze een adviserende functie innemen. Waar begint en eindigt belangenverstrengeling? Is het wenselijk dat private bedrijven zulke gevoelige informatie bezitten? Waar gaat die informatie heen? Deze week in De Groene Amsterdammer podcast spreekt Kees van den Bosch met Kim van keken over de veiligheidsindustrie. Productie: Kees van den Bosch en Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Het is belangrijk om te begrijpen waar dit virus vandaan komt, wat de causale verbanden zijn. Zodat we uiteindelijk, als we dit vuur zullen hebben gedoofd, hoewel we het waarschijnlijk nooit helemáál kunnen doven, onmiddellijk gaan nadenken over de volgende pandemie. De next big one.’ Dat stelde David Quammen in een gesprek dat hij voerde met Sanne Bloemink.De huidige pandemie ontstond op markten in Wuhan, China. Daar worden verschillende, vaak bedreigde, diersoorten dicht op elkaar gehouden. Daarnaast komen mensen door het ingrijpen in de natuur steeds vaker in contact met soorten waarmee ze niet eerder in contact kwamen. Dit verhoogt het risico op een gevaarlijke species jump. Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met journalist Sanne Bloemink over 'zoönose' en het ontstaan van corona.Productie: Kees van den Bosch en Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In crisistijd is de roep om een sterke, betrouwbare leider groter dan ooit. En dat zorgt in het ene land voor een liberale, en in een ander land voor een autocratische koers. Zo wijst premier-manager Rutte op de eigen verantwoordelijkheid van de Nederlanders en roept Victor Orbán in Hongarije de noodtoestand uit om per decreet te kunnen heersen. Hoe gaat het in de Verenigde Staten van Trump? In De Groene Podcast van deze week vertelt Groene-redacteur Casper Thomas vanuit Washington over de gevolgen van corona voor de democratie en de strijd om informatie in Amerika. Profiteert Trump van deze crisis of blijkt de test hem fataal?Productie: Kees van den Bosch en Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De bestrijding van het coronavirus valt of staat met het gedrag van de Nederlanders. Het feit dat de regels nu zijn aangescherpt, laat zien we ons niet gedragen zoals de modellen hebben voorspeld. Neemt Nederland niet een grote gok door het beleid zo afhankelijk te maken van menselijk gedrag? Moeten we niet smoren in plaats van blijven inzetten op dempen?Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met wetenschapsjournalist Jop de Vrieze over de Nederlandse aanpak van het virus, de rol die het RIVM daarin speelt en de functie van de journalistiek in tijden van crisis.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds 2012 werkt er een commissie aan het terugdringen van stalbranden in Nederland. Zonder resultaat, zo blijkt uit diepgravend onderzoek van de masterclass onderzoeksjournalistiek van platform Investico. In 2019 kwamen er maar liefst 175 duizend kippen, varkens en runderen om het leven bij stalbranden, de afgelopen acht jaar meer dan één miljoen. Uit cijfers blijkt dat het aantal branden significant toeneemt, ondanks inspanningen van de overheid.Deze week spreekt Kees van den Bosch in de Groene Podcast met Michelle Salomons en Felix Voogt van de Investico masterclass over het onderzoek dat zij deden naar stalbranden in Nederland.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op een regenachtige dag in het Amsterdamse Ambassade Hotel ontving Ewald Engelen de Franse rockster-econoom Thomas Piketty om het te hebben over zijn nieuwe boek, Kapitaal en Ideologie. Over dat gesprek schreef Engelen een groot stuk in De Groene.Momenteel waart er een golf van Frans denken door de Anglophone economiebeoefening, met Piketty als onbetwiste kapitein. Om de mondiale ongelijkheid een halt toe te roepen, stelt Piketty voor het grootbedrijf aan banden te leggen, de belastingen progressiever te maken en iedereen op zijn of haar vijfentwintigste 125 duizend euro te geven. Over die ideeën, en zijn gesprek met Piketty, spreekt Kees van den Bosch deze week met Engelen.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Veel vrouwen die zich in het publieke debat mengen, zijn mikpunt van seksistische en denigrerende opmerkingen. Vaak zijn de teksten niet strafbaar, maar laten ze wel een vies gevoel achter bij de ontvanger. ‘Daar moet een piemel in’ en ‘ga toch terug naar de keuken’, zijn niet alleen opmerkingen van seksistische aard, ze delegitimeren ook de aanwezigheid van vrouwen in het publieke debat. In Nederland kreeg #MeToo ook navolging, maar te vaak nog laten wij als land deze problematiek lopen. Vrouwen doen soms zelfs een stapje opzij, om een storm op sociale media te ontlopen. Zelfonderzoek van The Guardian wijst uit dat van de top tien journalisten die het vaakst negatieve commentaren krijgen maar liefst acht vrouw zijn. De top tien die de minst heftige reacties opriep bestond uitsluitend uit mannen. Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Kathalijne Buitenweg over deze problematiek, een week nadat De Groene haar essay ‘Vogelvrije vrouwen’ publiceerde.Productie: Kees van den Bosch, Rosa Uijtewaal & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je ouders niet hebben gestudeerd is de weg naar het hoger onderwijs lang en moeizaam. Eerstegeneratiestudenten kijken vaak tegen een achterstand aan, hebben een lager zelfbeeld en zien zich steeds verder verwijderd van hun ouders. Damy Baumhöer is zelf eerstegeneratiestudent en schreef er een artikel over in De Groene Amsterdammer. Wat betekent het om de underdog te zijn? En hoe kan het dat eerstegeneratiestudenten toch succesvol blijken? Productie: Kees van den BoschSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu de rijken steeds rijker worden en de armen steeds armer, vragen Thomas Piketty en Branko Milanovic zich af: hoe rechtvaardigen we het kapitalistische systeem?Kapitaal loont in het huidige systeem meer dan hard werken. Kunnen we dan het verhaal van een liberale meritocratie nog geloven? Wanneer vinden we het terecht dat de ene man miljardair is en de andere dakloos? Welke rechtvaardiging van ongelijkheid onderschrijven we?Deze week praat Groene-redacteur Casper Thomas in de Groene Podcast met Kees van den Bosch over de nieuwe boeken van deze twee invloedrijke economen.Kees van den Bosch & Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Jongeren van vijftien die elkaar met messen te lijf gaan, soms met fatale gevolgen: in ‘de Bims’, koosnaam voor de Amsterdamse Bijlmer, kijken ze er niet meer van op. Is de jeugdcultuur zich aan het verharden? En wat is de invloed van de gewelddadige drill raps? Groene-redacteur Joeri Boom zocht het uit en vertelt erover in De Groene Amsterdammer Podcast van deze week. Productie: Kees van den Bosch & Damy BaumhöerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Burgemeester Halsema heeft aangekondigd een campagne te starten om Amsterdam veiliger te maken voor jonge vrouwen. Hulpverleners sloegen alarm: steeds meer minderjarige meisjes lijken slachtoffer te worden van uitbuiting en seksueel geweld. In opdracht van de gemeente sprak Margalith Kleijwegt met meisjes en hun ouders. Kwetsbare meisjes, vaak (ten dele) met een migratieachtergrond, ambiëren een luxe leefstijl en zoeken dat op door met de verkeerde mensen om te gaan. Dure tassen, lachgas in hotelkamers en (gedwongen) seks volgen. Via Instagram en Snapchat kent iedereen elkaar en wordt de levensstijl genormaliseerd. Online exposen met filmpjes van misbruik is daarbij een veelgebruikt chantagemiddel. Én: soms zijn meisjes zelf ook dader in het ronselen van nieuwe slachtoffers. Hoe zijn deze meisjes te helpen? Welke aanpak kent Amsterdam? En welke rol hebben scholen en hulpverleners? Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Margalith Kleijwegt over deze problematiek.Productie: Kees van den Bosch & Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Het is aan de leerkrachten om hun vak terug te claimen.’ Ook deze week is er een landelijke onderwijsstaking. De nood is hoog in het onderwijs. De docenten van het basis- en middelbaar onderwijs demonstreren vooral voor meer geld. Maar, zegt Groene-redacteur Rosa van Gool, een zak geld alleen is niet de oplossing. Met meer investeringen zijn de problemen niet zomaar opgelost. Van Gool bezocht voor De Groene verschillende basisscholen.In deze podcast vertelt ze wat het we van deze basisscholen kunnen leren: kleinere of juist grotere klassen, minder lesuren, terug naar de basis van het onderwijs, kortere vakanties en meer tijd voor de kinderen en de lessen. Wat kan de onderwijssector zelf doen om het tij te keren?Kees van den Bosch & Tobiah Palm See omnystudio.com/listener for privacy information.

De bomentaxateurs van Cobra Groeninzicht brachten in kaart hoeveel bomen elke woonwijk telt. Want bomen en parken zijn meer dan natuur alleen, het zijn noodzakelijke voorzieningen, mét een prijskaartje. Onderzoeksjournalist Frank Mulder zocht uit hoe dit zit en schrijft erover in De Groene van deze week. Waarom zijn bomen in de stad zo belangrijk? En waarom worden mensen gelukkig van bomen? Productie: Kees van den Bosch & Damy BaumhöerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De huidige landbouwcrisis splitst het land in tweeën, waarbij stedelingen en boeren plots lijnrecht tegenover elkaar zijn komen te staan. Een dialoog lijkt verder weg dan ooit. Journalist Marcel ten Hooven zocht voor De Groene uit waar de pijnpunten voor de boeren liggen. Hij kwam erachter dat ze vaak klem zitten tussen sterke economische spelers zoals banken en grote winkelketens. De huidige crisis is ten dele het gevolg van het naoorlogse ‘nooit meer honger’-beleid van minister Mansholt, die schaalvergroting en mechanisering stimuleerde. Het economische wordt intussen vanzelfsprekend boven het ecologische verkozen. Marcel ten Hooven vindt het de taak van de overheid om boeren te beschermen en te helpen de duurzame transitie toch te maken. Deze week in de Groene Amsterdammer Podcast spreken Bas Mesters en Marcel ten Hooven over de landbouwproblematiek.Productie: Bas Mesters en Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De jaren tachtig gelden nog steeds als de bloeitijd van de bijstand. In de jaren tachtig waren veruit de meeste mensen geheel onvrijwillig werkloos en waren daar erg ongelukkig mee. Een kleine minderheid maakten van de nood een deugd, deden vrijwilligerswerk en noemden zich ‘baanloos’. Van wantrouwen over de vraag of er met deze uitkeringen gefraudeerd werd was nog geen enkele sprake. Die optimistische mentaliteit sloeg begin jaren negentig om na het bijstandsfraude-onderzoek van Van der Zwan. De opvatting dat bijstandstrekkers massaal frauderen en parasiteren op de samenleving werd steeds meer gemeengoed. Chris van der Heijden onderzoekt deze week in De Groene ons toenemende cynische mensbeeld en de regelgeving die daaruit vloeit. Waarom regeert het wantrouwen? Hoe definiëren we fraude? En waar liggen de oplossingen voor deze regelcultuur? Deze week in De Groene Amsterdammer Podcast: een gesprek over geïnstitutionaliseerd wantrouwen en burgerlijke ongehoorzaamheid. Productie: Kees van den Bosch, Tobiah Palm en Rosa UijtewaalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Je vindt hem nooit, maar hij ligt in het volle zicht’. Twintig jaar lang hield Sirak Asfaw in zijn huis in Rotterdam een schat verborgen: de kroon van keizer Fasilides van Ethiopië. Sirak zelf vluchtte 41 jaar geleden van Ethiopië naar Nederland. De kroon, uit zijn vaderland gesmokkeld, belandde min of meer toevallig in zijn handen, en sindsdien zag Sirak het als zijn taak om de kroon te bewaken. Plezier had hij er niet van: de kroon haalde zijn leven overhoop. Maar, vond Sirak, de kroon kon pas terug als er weer een stabiel Ethiopië was. Met de gelauwerde premier Abiy aan de macht heeft Sirak weer hoop, en heeft hij zijn lang bewaarde geheim onthuld. Roos van der Lint zocht Sirak op en beschrijft in het winternummer van De Groene Amsterdammer hoe zijn persoonlijke geschiedenis verweven raakte met die van de kroon, en die van Ethiopië. Ze vertelt er deze week over in de podcast van De Groene.Productie: Kees van den Bosch & Marieke RotmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wereldwijd krijgen mensen steeds minder kinderen. Een krimpende wereldbevolking is nog maar decennia van ons verwijderd. Goed nieuws voor de aarde, maar kunnen onze samenlevingen dat wel aan? Redacteur Rutger van der Hoeven zocht het uit en schreef erover in het dubbeldikke winternummer van De Groene Amsterdammer.Waarom krijgen we minder kinderen? En wat zijn de gevolgen?Productie: Kees van den Bosch & Damy BaumhöerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump lijkt in de illusie te leven dat hij overal over gaat. Hij heeft van het Witte Huis een familiebedrijf gemaakt en schuift tijdens de G20-top zijn dochter Ivanka naar voren als vertegenwoordiger van Amerika. Nu fantaseert hij ook nog over een derde termijn, terwijl dit recht tegen de grondwet ingaat. Groene-redacteur Casper Thomas doet regelmatig verslag uit het Amerika van Trump. Deze week vertelt hij in de Groene Podcast over de Trump dynastie, zijn impeachment en de aankomende verkiezingen. Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het gesloten Roemeense systeem van 1989 droomde de zestienjarige Mira Feticu over haar leven, dat beter zou worden dan dat van haar ouders. In de dictatuur die Roemenië toen was bracht Mira haar jeugd door in de rij voor brood, suiker en olie en was één op de drie mensen verklikker voor de geheime dienst Securitate. Één op de drie: het kon je oom zijn, je buurvrouw, je leraar. En toen gebeurde het. Dertig jaar geleden, op 22 december, brak een volksopstand uit die dictator Ceausescu uiteindelijk ten val zou brengen. Maar daar ging een bloedige strijd aan vooraf. De slachtoffers wachten nog steeds op gerechtigheid. Ze willen een eerlijk antwoord op de vraag: ‘Wie heeft er op ons geschoten?’ Mira Feticu, nu journalist, ging in gesprek met vier kinderen van de revolutie, en tekende hun aangrijpende verhalen op. Ze vertelt deze week in De Groene Podcast over hoe ze deze vier een stem gaf en over haar eigen jeugd in Roemenië. Productie: Kees van den Bosch, Damy Baumhoër en Marieke RotmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

We dachten dat het nu eindelijk goed geregeld was in Groningen: Mark Rutte heeft zijn welgemeende excuses aangeboden voor de schade die is veroorzaakt in het aardbevingsgebied, net als Eric Wiebes, de minister van Economische Zaken. Ze zeiden: we hebben het niet goed aangepakt, maar vanaf nu gaat het anders.Maar, zo ontdekte Groene-redacteur Irene van der Linde, niets is minder waar. Ze zag dat slachtoffers van de sluimerende Groningse ramp al jaren vastzitten in een ‘bestuurlijke’ spaghetti, oftewel een bureaucratische warboel. En in plaats van geholpen, worden ze gewantrouwd door de Nederlandse overheid. In deze podcast vertelt Van der Linde over dit wantrouwen, wat dit zegt over de Nederlandse overheid, de ramp in slow motion en wat zo’n ramp met haar slachtoffers doet. Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz is het merendeel van de neoliberale economen geen wetenschapper meer, maar gelovige in een ontwrichtend economisch systeem. Gelukkig zijn er steeds meer tegengeluiden. Ewald Engelen interviewde Stiglitz voor De Groene Amsterdammer en vroeg hem hoe het anders kan. Wat zijn de uitdagingen van de komende jaren? En hoe laten we het neoliberale kapitalisme achter ons? Engelen vertelt erover in De Groene Podcast van deze week. Productie: Kees van den Bosch & Damy BaumhöerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Je levert elke maand loon in om straks met pensioen te kunnen. Werkgevers betalen daarmee, voor iedereen in loondienst, pensioenpremie. Het pensioenfonds houdt dat netjes bij en als het zover is krijg jij je pensioen en kan het grote genieten beginnen. Toch?Karlijn Kuijpers en Emiel Woutersen kwamen erachter dat het vaak fout gaat, met grote gevolgen. Ze belandden in een doolhof van pensioenfondsen, administratiebedrijven, toeslagen en premies en concludeerden: het systeem rammelt aan alle kanten. Werkgevers betalen geen premie, fondsen controleren niet en administratiebedrijven maken er een potje van. Deze week in De Groene Podcast: de bom onder ons pensioenstelsel.Productie: Kees van den Bosch & Marieke RotmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor De Telegraaf is polemiek dagelijkse kost en links al decennialang de vijand. Terwijl de oplage van de krant hard slinkt, klinkt zijn rechtse engagement harder dan ooit. Groene-redacteuren Rasit Elibol en Coen van de Ven zochten samen met data-onderzoeker Sal Hagen uit hoe klimaat, immigratie en de cultuurstrijd hoofdonderwerpen van De Telegraaf werden. Hoe uit de rechtse koers van de krant zich in de kolommen? Waarom krijgt Femke Halsema het zo vaak te verduren? En wie zijn die Carmiggelt-mannetjes? Coen en Sal vertellen erover in De Groene Amsterdammer Podcast van deze week. Productie: Kees van den Bosch & Damy BaumhöerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een eeuw na de invoering van de Opiumwet is in Nederland sprake van een onbeheersbare illegale markt van verboden drugs. Politici van links en rechts roepen dat de drugshandel strenger aangepakt moet worden en dat drugsgebruikers ‘bloed aan hun neus hebben’. Maar volgens Groene-redacteur Joeri Boom heeft bestrijden geen zin. Gebruikers hebben inderdaad bloed aan hun neus, maar dat is niet hun eigen schuld. Dat is de schuld van het systeem. Deze week bespreekt Boom in De Groene Podcast hoe Nederland de afgelopen honderd jaar met haar verslaafden omging, en wat we daarvan kunnen leren. Ook vertelt hij iets over de tijd voor de opiumwet: Nederland was de grootste coca-dealer ter wereld en in Amsterdam stond tot 1919 onze eigen cocaïnefabriek. Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Waddenfonds moest de ideale uitruil worden: gas voor natuur. Inmiddels is bijna zeshonderd miljoen euro in het Waddengebied verjubeld zonder dat de natuur er beter van werd. Vooral slimme ondernemers en hobbyisten profiteerden van het fonds. Daarover schrijven Eline Huisman, Belia Heilbron en Kim van Keken deze week in De Groene. Productie: Kees van den Bosch & Brecht RusschenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Braziliaanse politiek had altijd iets weg van een soapserie: het ene corruptieschandaal na het andere, de afzetting van Dilma Rousseff en als klap op de vuurpijl werd oud-president Lula vlak voor de nieuwe verkiezingen in de gevangenis gegooid. Maar sinds Bolsonaro is aangetreden begint Brazilië steeds meer op een horrorfilm te lijken, zegt Marjon van Royen. De president is openlijk tegen homoseksualiteit, tegen de zwarte bevolking en doet vaak seksistische uitspraken. Hij moordt de inheemse bevolking uit en kapt de Amazone, kijkt nostalgisch terug op de dictatuur en is voor het martelen van gevangenen. Ook vindt hij dat ‘bandieten’ het beste neergeschoten kunnen worden. Van Royen schreef voor De Groene van deze week over het toenemende politiegeweld in Rio de Janeiro. In deze podcast blikt ze terug op het wat er sinds Bolsonaro’s uitverkiezing, een jaar geleden, is gebeurd in Brazilië.Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het broeit in de Drentse Veenkoloniën. Deze zomer begon men er, na jaren van verzet, met de bouw van een enorm windmolenpark. Marco Visscher keerde terug naar zijn geboortegrond en peilde de stemming. Hij schreef een drieluik voor De Groene en sprak daarvoor met tientallen betrokkenen. Van omwonenden en actievoerders tot initiatiefnemers en bestuurders. Een gesprek over maatschappelijke onrust, politiek draagvlak en de lessen voor de energietransitie. Productie: Bas Mesters & Alfred KosterSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Vier uur lang stonden fans in New York in de rij voor een selfie. Niet voor een foto met een popster of topsporter, maar met Elizabeth Warren, senator van Massachusetts en een van de presidentskandidaten voor de Amerikaanse Democraten. Haar rally’s zijn een bijna religieuze ervaring en hebben naast een politieke ook een rituele functie, waar die selfie-rij bijhoort. En met effect: Warren blijft stijgen in de peilingen en wordt door de media op de voet gevolgd. Casper Thomas reisde haar achterna naar rally’s en woonwagenparken en raakte gefascineerd. Deze week analyseert hij in De Groene Podcast haar succes, verhouding tot Bernie Sanders, haar antwoord op Trump en haar inzet voor de middenklasse. Productie: Kees van den Bosch & Marieke RotmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de zomer van 2014 viel IS de regio Sinjar in Noord-Irak binnen. Het doel was de Jezidi’s, een gemeenschap met een eigen religie en een eeuwenoude cultuur, uit te roeien. De mannen werden vermoord; vrouwen en meisjes als slaaf verkocht en jongens in IS-trainingskampen gestopt. Journaliste Brenda Stoter Boscolo reisde naar Irak om over de Jezidi’s te schrijven. In de vluchtelingenkampen deed ze onderzoek naar de genocide en de geschiedenis en cultuur van de Jezidi's. Deze week in De Groene een bewerkte voorpublicatie van haar boek Het vergeten volk over het leed van de Jezidi-vrouwen en het taboe op hun onwettige kinderen. In deze podcast vertelt ze over de totstandkoming van het boek, over de vriendschappen die ze sloot en de moeilijkheden tijdens haar onderzoek. Productie: Bas Mesters, Alfred Koster & Brecht RusschenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

“Doorzeefde kampongs, verhoren waarbij op een gruwelijke manier gemarteld werd, wraakacties, allen daden waarvan de militaire noodzaak niet aantoonbaar was.” Op 17 januari 1969 vertelt Joop Hueting, in 1947 uitgezonden naar Nederlands-Indië, openlijk over de oorlogsmisdaden waaraan hij heeft deelgenomen. Toch blijven deze gebeurtenissen aangeduid worden als ‘politionele acties’ in de strijd tegen ‘guerillapraktijken’. Na het proefschrift van Remy Limpach in 2016 wordt duidelijk dat die redenering voorgoed van tafel kan. Kunnen de daders van toen nu nog vervolgd worden? Deze vraag leidde Maurice Swirc naar documenten waaruit duidelijk wordt hoe de Nederlandse regering via een ingewikkelde juridische constructie de verjaring van deze oorlogsmisdaden in de doofpot heeft gestopt. Hij vertelt deze week over zijn stuk in De Groene Amsterdammer Podcast. Productie: Kees van den Bosch & Marieke RotmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Samen met 250 andere media wereldwijd doet De Groene Amsterdammer mee aan de campagne Covering Climate Now. Op initiatief van de Columbia Journalism Review vragen deze media collectief aandacht voor de klimaatcrisis. Redacteuren Evert de Vos en Jaap Tielbeke spreken over het initiatief, waarom De Groene meedoet, de klimaatcrisis en de manier waarop de media daarover berichten. Een gesprek over waarheidsvinding, journalistieke onafhankelijkheid en activisme. Productie: Kees van den Bosch & Brecht RusschenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Onder de Haagse kaasstolp zijn de verhoudingen soms iets te intiem. Kim van Keken en Dieuwertje Kuijpers volgen het met argusogen. Het gaat bijvoorbeeld zo: de persvoorlichter schotelt ‘nieuwtjes’ voor, de journalist vraagt hem om ze wat aan te dikken, neemt ze klakkeloos over op de voorpagina en beiden profiteren van de media-aandacht.De journalistiek wordt commerciëler en sneller en de ophefgevoeligheid van nieuws is steeds belangrijker. Toon en timing gaan hierbij boven de inhoud. Gevolg: zelfs het menu tijdens een crisisoverleg is nieuws, de ‘duider’ staat bovenaan in de journalistieke rangorde en het vertrouwen in de journalistiek daalt. Van Keken en Kuijpers bevroegen pers en politiek en vertellen erover in de podcast van deze week. Over de verschillende soorten journalisten in Den Haag, de verleiding om het verhaal van de voorlichter te volgen en de inflatie van nieuws op het Binnenhof. Productie: Kees van den Bosch & Marieke RotmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het leest als een thriller, het stuk van wetenschapsjournalist Jop de Vrieze over het Pandemrix-vaccin. Vanwege een dreigende uitbraak van de Mexicaanse griep werd het testproces van dit vaccin in 2009 versneld. Vervolgens werden dertienhonderd gevallen van narcolepsie gemeld: allemaal mensen die het vaccin hadden gekregen.Tien jaar later duurt de discussie over vaccineren voort. De Vrieze ergerde zich aan het gebrek aan feiten in de discussie en besloot de zaak rondom Pandemrix dieper te onderzoeken. Hij begaf zich buiten de gangbare paden van de wetenschapsjournalistiek en tussen vele tegenstrijdige meningen en verhalen. Wie voer je op als betrouwbare bron en hoe manoeuvreer je tussen feit en fictie? Productie: Kees van den Bosch, Brecht Russchen & Marieke RotmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.