De Groene Amsterdammer Podcast

Het zou allemaal anders worden. Nadat de Fifa in 2016 werd ontmaskerd als een door en door corrupte organisatie, beloofde de voetbalbond er alles aan te doen om zich opnieuw uit te vinden. Onder leiding van de nieuwe voorzitter Gianni Infantino moesten er hervormingen worden doorgevoerd die de Fifa eerlijker en transparanter zouden maken. Dat viel tegen: de ene corrupte bestuurder werd ingewisseld voor de andere, de zelfverrijking ging door.  Waarom slaagt de Fifa er niet in zichzelf te hervormen? Groene-redacteuren Pepijn Keppel en Rutger van der Hoeven zochten het uit. Hoe kan het dat de bond van de populairste sport op aarde nog steeds draait om connecties, geheimhouding en het kopen van loyaliteit? Is de 'Fifa way of business' wel te hervormen zolang de gevestigde belangen zo diep geworteld zijn? En waarom weigert ook de ‘vooruitstrevende’ Nederlandse sportbestuurder Michael van Praag het probleem te erkennen?Productie: Kees van den Bosch & Ruben StiftSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Bijlmerbajes was opgezet om misdadigers te heropvoeden, niet te straffen. De Penitentiaire Inrichting Over-Amstel was ontworpen door een van de eerste vrouwelijke architecten in Nederland: Koos Pot-Keegstra. De gevangenis moest zo humaan mogelijk, maar de vrijheid van gedetineerden had helaas ook een keerzijde. De Bijlmerbajes was berucht door gijzelingen en de vele ontsnappingen en werd het symbool voor een wereldwijd debat over een humaner gevangenisleven.Hoe maak je een gevangenis menselijker? Is zo'n instelling wel houdbaar? En was deze aanpak achteraf een succes? Auteurs Nils von der Assen en Daphné Dupont-Nivet schreven daar het boek De hechtenisclub over. Zij doken in de geschiedenis van de Bijlmerbajes en schreven deze week een voorpublicatie voor De Groene. Productie: Kees van den Bosch en Merve ÖzdemirSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van Buitenlandse Zaken: de volgende verkiezingen in de VS zijn altijd ‘de belangrijkste ooit’. Maar dit keer is het ook echt waar, vertelt Casper Thomas aan Rutger van der Hoeven. Staat de volgende Democratische Verlosser ergens op het stembiljet? In Brazilië viert Lula zijn verkiezing als president. Is het wel waar dat Brazilianen graag meer inclusie, democratie en respect willen? En: het Verenigd Koninkrijk is de weg flink kwijt na een politiek rampjaar. Zet de nieuwe premier Rishi Sunak nieuwe bakens uit? Patrick van IJzendoorn denkt dat hij ons allemaal kan verrassen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Gasprijzen: lang hoorde je er niemand over, inmiddels gaat het over weinig anders. De directe aanleiding van de hoge prijzen: Poetin. Maar waarom ligt de prijs in Nederland zoveel hoger dan in vrijwel elk ander Europees land? Terwijl landen als Duitsland en Frankrijk snel actie ondernamen, onder meer door energiebedrijven te nationaliseren, klaagde minister Rob Jetten dat hij wel met zestig verschillende partijen moest onderhandelen om tot afspraken te komen. Hoe kan dat? Redacteur Koen Haegens legt uit hoe Nederland lang het braafste jongetje van de klas was: nergens anders werd de gasmarkt zo sterk geliberaliseerd als hier. Hoe beïnvloedt dit de huidige reactie van het kabinet op de stijgende prijzen? Waarom besloot Nederland de wens van de Europese Unie om te liberaliseren zo ver door te voeren, terwijl andere lidstaten minder enthousiast waren? En wat te denken van de aangekondigde energieplafonds? Productie: Kees van den Bosch & Ruben StiftSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Kun je in Nederland beter verdachte zijn dan burger? Met de huidige inrichting van het bestuursrecht misschien wel. Bij het controleren of burgers recht hebben op bijstand zijn de rechercheurs van de sociale dienst amper aan regels gebonden. Een ‘vermoeden’ van fraude volstaat al voor een huiszoeking. Dat leidt tot willekeur en excessen. Wanneer je verdachte bent neemt de politie het stokje over, zij hebben de beschikking over een veel kleiner arsenaal aan mogelijkheden.Belia Heilbron en Marieke Rotman van onderzoeksplatform Investico onderzochten waarom handhavers bijvoorbeeld aan handdoeken van 'klanten’ mogen voelen als onderdeel van gemeentelijk onderzoek. Hoe komen zij aan die vrijheden? Moet dit niet anders? Daar boog ook Thomas Muntz, hoofdredacteur van Investico, zich over. Met een scherpe analyse van de huidige stand van zaken pleit hij voor verandering van het rechtssysteem.Productie: Kees van den Bosch & Merve ÖzdemirSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Mongolië: een democratisch lichtje in een zee van autocratische duisternis. Ingeklemd tussen Rusland en China, de twee meest gevreesde autocratieën ter wereld, wordt het land steeds vaker gedwongen vrijheid en autonomie op te offeren voor stabiliteit en veiligheid. En dan dreigt het land ook nog eens één grote woestijn te worden. Nergens anders warmt het klimaat zo snel op. Genoeg reden voor een reportage, vonden de journalisten Kasper Goethals en Coen van de Ven. Hoe wisten zij zo dicht bij de Mongoolse nomaden én elite te komen? Op wat voor manier ontregelt klimaatverandering het Mongoolse steppe-bestaan? Hoe is het om journalistiek te bedrijven in een cultuur waar een stigma op pessimisme heerst? En waarom waren zij, ten aanzien van Mongoolse topambtenaren, genoodzaakt ‘slaap kindje slaap’ te zingen? Productie: Kees van den Bosch & Ruben StiftSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze Buitenlandse Zaken: Ruslands mobilisatie is chaos, ziet Eva Hartog. Poetin probeert zowel honderdduizenden mannen naar het front te sturen als de Russen het gevoel te geven dat de oorlog hun leven niet raakt. Rutger van der Hoeven en Casper Thomas luisteren naar Liz Truss’ pogingen om haar talloze critici te framen als ‘de anti-groei-coalitie’ – en ontdekken dat zij daar zelf bij horen. Plus: Casper Thomas introduceert zijn nieuwe boek, Amerika's laatste kans, en constateert dat de realiteit in de wereld Bidens ouderwetse visie op de wereld en op de VS weer relevant heeft gemaakt. Keert het tij onder Biden of zet het trumpisme door?De komende jaren zijn allesbepalend: krijgen de Verenigde Staten weer grip op zichzelf of raakt het land verder op drift? Kom naar het Groene Live-evenement, ter lancering van het boek.De Groene Live #29: Democratie in Amerika19 oktober om 20:00u / Debat / Pakhuis de ZwijgerSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als Trump een signaal van het échte Amerika is, wat voor signaal is Biden dan? Die vraag stelde Groene-redacteur Casper Thomas zichzelf toen hij begon aan het schrijven van zijn nieuwe boek, Amerika's laatste kans. Een lastige vraag, zeker in een land van contrasten waar het lijkt alsof elk moment gekozen kan worden voor een nieuwe toekomst. Dat wat er gisteren was, kan morgen alweer voorbij zijn. Valt het échte Amerika ooit wel te ontdekken? Na vijf jaar correspondentschap in de Verenigde Staten is Casper Thomas terug in Nederland. Deze week staat een voorpublicatie van zijn nieuwe boek in De Groene. In deze podcast vertelt Thomas over zijn ervaringen en wat hij heeft geleerd over het land. Zijn conclusie: Amerika is eigenlijk nooit volledig te doorgronden. Productie: Kees van den Bosch en Merve ÖzdemirSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Tinder bestaat deze maand tien jaar. Wat begon als een populaire app onder studenten om een snelle scharrel te fixen, groeide uit tot medium waar jong en oud duurzame relaties vindt. Daarmee verdween langzaam het taboe op online daten. Toch zijn er ook minder leuke kanten aan het medium. Want ja, het is leuk om talloze mensen te ontmoeten die je anders niet zou tegenkomen, maar hoe om te gaan met alle mensen die jou níet leuk vinden?Groene-redacteur Eva Hofman schreef een essay over liefde in het Tinder-tijdperk. Op wat voor manier draagt online daten bij aan de cultuur van zelfpromotie? Moet je een dikke huid hebben om jezelf te presenteren op de online datingmarkt? Wat zijn Eva’s eigen ervaringen met online daten? En wat te denken van alle nieuwe ‘exclusieve’ datingapps waar het vooral draait om het in contact komen met mensen die op je lijken?Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff & Ruben StiftSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Van Friedrich Hayeks De weg naar slavernij bleek geen fatsoenlijke Nederlandse vertaling meer beschikbaar te zijn. En dat terwijl het een van de oerteksten is van het neoliberalisme. Het boek inspireerde velen, maar dreef minstens zoveel mensen tot woede. Toen het in 1944 verscheen was het boek een vurige waarschuwing tegen de gevaren van een overheid die de productiemiddelen in handen heeft. Volgens Hayek leidde het model van een krachtige centrale overheid met grote economische controle naar de verschrikkingen van nazi-Duitsland en fascistisch Italië en niet, zoals velen dachten, naar een utopische samenleving waarin de lasten worden verdeeld. In de afgelopen zeventig jaar heeft De weg naar slavernij zich bewezen als een tijdloos werk dat nog steeds van invloed is op het politieke, filosofische en economische discours en de discussie over de relatie tussen individuele vrijheid en overheidsbemoeienis blijft voeden.In deze podcast spreekt adjunct-hoofdredacteur van De Groene Joost de Vries met onderzoeker en co-auteur van het boek Neoliberalisme Merijn Oudenampsen en Groene-redacteur Koen Haegens over de impact van het boek, die reikt tot vandaag.De Groene Amsterdammer is mediapartner van de nieuwe boekenreeks van uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep: de Paradigma-reeks. Frisse nieuwe uitgaven van boeken die in de laatste 150 jaar ons denken over geloof, klimaat, feminisme, racisme, de meritocratie of de holocaust onherroepelijk hebben veranderd. Deze aflevering: De weg naar slavernij van F.A. Hayek. Productie: Daan StoopLees ook het profiel van Friedrich Hayek in De Groene.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oost-Timorese bisschop Carlos Filipe Ximenes Belo heeft jongens jarenlang seksueel misbruikt tijdens de onstuimige Indonesische bezetting van Oost-Timor. De bisschop is zelfs in bezit van een Nobelprijs voor de Vrede voor zijn rol in dit conflict. Na uitgebreid onderzoek en meerdere getuigenverklaringen brengt Tjitske Lingsma dit nieuws deze week naar buiten in De Groene. In 2021 werd de Amerikaanse priester Daschbach al veroordeeld voor het seksueel misbruiken van jonge meisjes, ook in Oost-Timor en ook deze week te lezen in De Groene. Het verhaal over Belo was lang een publieksgeheim en Belo leek onaantastbaar door zijn nationale heldenstatus. Slachtoffers en getuigen durven de jarenlange stilte nu te doorbreken. Zullen zij nu excuses krijgen van de bisschop en de katholieke kerk?Productie: Kees van den Bosch & Merve ÖzdemirSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van de podcast Buitenlandse Zaken: Anne Branbergen analyseert de overwinning van de neofascistische Fratelli d'Italia (Broeders van Italië) in de Italiaanse verkiezingen. Hoe kwam Italië hier en wat is er van de partij te verwachten? Rutger van der Hoeven en Casper Thomas nemen president Poetins besluit onder de loep om militaire mobilisatie af te kondigen in Rusland. En ze bespreken de Republikeinse Partij in de Verenigde Staten anno 2022: is er nog een conservatieve kern in de partij die losstaat van Trump, of heeft de ooit deftige politieke partij daar vooral een grote leegte? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe ziet Nederland eruit in 2050? Met alle zorgen omtrent klimaat en natuur is het niet moeilijk om een zwart toekomstscenario te schetsen. Maar wat nou als Nederland de komende jaren doet wat het moet doen om de CO2 en stikstof terug te dringen? Hoe ziet het land er dan uit? Hoe wekken we onze energie op? Hoe reizen en wonen we? Welke industrieën zijn op- en afgeschaald? En wat blijft er over van de intensieve landbouw? Koen Haegens, Jaap Tielbeke, Evert de Vos en Emile Smits spraken met wetenschappers, ondernemers en natuurbeschermers om een antwoord op die vragen te vinden. Het resultaat stemt hoopvol. Hoe was het voor hen om een keer een positief verhaal over het klimaat te schrijven? Heeft De Groene Amsterdammer meer van dit soort ‘constructieve’ journalistiek nodig? En wat heeft ze verrast tijdens dit onderzoek? Je hoort het in deze nieuwe podcast. Productie: Kees van den Bosch & Ruben Stift See omnystudio.com/listener for privacy information.

Drie jaar geleden, op 18 september 2019, werd advocaat Derk Wiersum voor zijn huis neergeschoten. De moord bracht een schokgolf teweeg in Nederland en resulteerde in de oprichting van het Multidisciplinair Interventieteam, ook bekend als het MIT. Uit interne documenten blijkt dat toenmalig minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus koste wat kost zijn plannen wilde doorvoeren, ondanks de vele kritiek en scepsis waarmee de plannen ontvangen werden bij andere instellingen. De huidige minister van Justitie Dilan Yeşilgöz spreekt over Grapperhaus’ persoonlijke prestigeproject.Journalisten Rasit Elibol van De Groene en Marieke Rotman en Romy van der Burgh van Investico vertellen deze week over het MIT en hoe hun onderzoek gelopen is. Wat kunnen we nu eigenlijk concluderen uit het falen van het MIT? Waarom spreekt men steeds over ‘ondermijning’ en niet ‘georganiseerde misdaad’? Was het écht louter een prestigeproject? Je hoort het in deze nieuwe podcastaflevering.Productie: Kees van den Bosch & Gaya KemousSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ze volgen joodse gebruiken, spreken Hebreeuws, geloven in een god, maar zijn níet joods. De Israëlische overheid weet zich geen raad met een grote groep Afrikaans-Hebreeuwse Israëlieten die zich gevestigd hebben in het zuiden van Israël. Door een administratieve vergissing kregen 112 mensen jaren geleden geen verblijfsvergunning. Dat is inmiddels een groep van meer dan 200 mensen en die worden nu alsnog Israël uitgezet. Ze hebben geen permanente verblijfsvergunning of Israëlische nationaliteit; dat is alleen weggelegd voor degenen die zich aansluiten bij het moderne jodendom. De groep claimt directe nazaten van de oude Israëlieten te zijn, maar weigert zich te bekeren.Correspondent Simone Korkus bezocht de Afrikaans-Hebreeuwse Israëlieten in Dimona, hun ‘Dorp van de Vrede’. Na hier 53 jaar gewoond te hebben worden honderden van hen nu bedreigd met uitzetting. Al die tijd hebben zij in vrede met de lokale bevolking geleefd, en al die tijd heeft de staat deze groep genegeerd. Nu moeten ze vertrekken, maar een ander thuis kennen zij niet. Wordt de Israëlische overheid gedreven door racisme? Waarom bekeren de Hebreeuwse Israëlieten zich niet? En wie heeft er nou eigenlijk recht op wat?Productie: Kees van den Bosch, Pauline van Andel & Merve Özdemir See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland heeft een façadeleger, betoogt militair historicus Christ Klep. Hij denkt dat het Oekraïense leger het al voor het einde van dit jaar richting de grens kan terugduwen. Emmanuel Macron sprak over 'het einde van de overvloed': een leider die niet met klimaatwaarschuwingen wacht tot hij is opgestapt. En president Biden opende het verkiezingsseizoen in de VS met een vurige aanval op Donald Trump. Kan hij een afgetekende nederlaag ombuigen in een overwinning? See omnystudio.com/listener for privacy information.

De jaguar: het quasi mythische wezen was ooit te vinden van Noord-Argentinië tot Mexico maar zijn habitat wordt de laatste decennia ernstig bedreigd. Het staat symbool voor de toekomst van de jungle in Latijns-Amerika. Stropers en houthakkers spelen een kat-en-muisspel met natuurbeschermers, natuurcamera’s worden gestolen en er is zelfs sprake van moord op parkrangers.Journalist Mijke van Wijk stond ooit oog in oog met een jaguar. Nu, twintig jaar later, is ze op zoek naar het dier. Hoe zou het zijn met hem en zijn habitat? Er is al veel geschreven over de ontbossing en de impact daarvan op de mens, maar wat doet de ontbossing met de jaguar? Mijke zocht het uit en kwam terug met een schrijnend verhaal dat ook voor Nederlanders belangrijk is.Productie: Kees van den Bosch en Gaya Kemous See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Als we al onze auto’s zouden vervangen door elektrische auto’s, zou dat verschrikkelijk zijn.' Neodymium, praseodymium, dysprosium: weinig mensen kennen ze, maar zeldzame aardmetalen zijn onmisbaar voor onze toekomst. De hiermee geproduceerde magneten zijn niet alleen essentieel voor smartphones, maar ook voor windmolens en elektrische auto’s. Anders gezegd: zonder deze stoffen geen groene transitie. En de markt? Die is vrijwel volledig in Chinese handen. Het opzetten van een lokale productieketen kost decennia en de productie van de magneten is een vervuilend proces. In deze aflevering vertelt Frank Mulder over zeldzame aardmetalen, een verhaal uit de reeks Elementen voor een duurzame toekomst. Stuiten we op de grenzen van onze groene droom?Productie: Kees van den Bosch en Pauline van AndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie zoekt, die vindt. Wapens, drugs, kinderpornografie, duistere complottheorieën en groepsgesprekken van terroristen, het is allemaal te vinden op de app Telegram. De afgelopen jaren haalde de Russische berichtenservice met regelmaat het nieuws. De oprichter, Pavel Doerov, zegt er niets aan te kunnen doen. Sterker nog, hij is trots op de absolute vrijheid en anonimiteit die Telegram biedt. Waar bij ons in Nederland Telegram vooral gebruikt wordt voor criminele activiteiten, wordt het platform in landen waar autoritaire regimes aan de macht zijn ingezet door de oppositie en activisten om zich te organiseren. Ook voor journalisten is Telegram een handige bron van informatie. Wat moet je met een platform waarop enerzijds Russische activisten vrij kunnen debatteren en anderzijds naaktfoto’s van minderjarige meisjes gedeeld worden?Redacteuren Eva Hofman en Or Goldenberg vertellen ons na maandenlang onderzoek hoe Telegram werkt, hoe zulke groepen eruitzien en hoe moeilijk het is om criminele activiteiten op het platform aan banden te leggen.Productie: Kees van den Bosch en Gaya KemousSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de onrusten door interne verdeeldheid en het dramatische zetelverlies bij de afgelopen verkiezingen lijkt het intussen stil rond Forum voor Democratie. Op internet is hun invloed echter alleen maar gegroeid. Jonge gezichten binnen de partij spelen een steeds grotere rol, vooral op social media. Hoe is de partijkoers hierdoor veranderd?Samen met collega Coen van de Ven en data-onderzoeker Sal Hagen analyseerde Jaap Tielbeke honderden Kamerdebatten en YouTube-video’s van Forum. De data laten zien dat Thierry Baudet het podium tegenwoordig graag deelt met jonge partijgenoten als Gideon van Meijeren en Freek Jansen, die de partij op een radicalere koers brengen. Steeds vaker valt de term The Great Reset: een complottheorie die beweert dat een globalistische elite doelbewust probeert de burger zijn vrijheden af te nemen. Waar komen deze complotideeën vandaan? En hoe invloedrijk zijn ze?Productie: Kees van den Bosch en Pauline van AndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedereen kent Ferrero. Van de alom bekende Nutellapotten tot de klassieke Ferrero Rocher. In veel van die producten zit hazelnoot. Italianen hebben een lange geschiedenis met de noot en de Italiaanse multinational wordt inmiddels gezien als een vorm van Italiaans erfgoed. Het is het toonbeeld van de Italiaanse wederopbouw. Een symbool van wat Italië écht kan. Politicus Matteo Salvini maakt zelfs selfies met een boterham met een dikke laag Nutella om zijn patriottisme te benadrukken. Journalist Anne Branbergen woont in Italië en toont ons dat het land eigenlijk kreunt onder Ferrero. In bepaalde Italiaanse regio’s verandert de grond gewoonweg in een woestijn. Er wordt dynamiet in de grond gestopt om bodemwater te vinden. En die waterputten? Sommige zijn intussen al twintig meter gezakt. Meren zijn zodanig vergiftigd dat er niet meer in te zwemmen valt. De situatie is schrijnend, maar Italië lijkt er weinig om te geven. Integendeel, kritiek op Ferrero’s beleid wordt vaak boos weggewuifd door Italianen. Ferrero is Italië en Italië is Ferrero. Hoe heeft een klein nootje zoveel impact?Productie: Joost de Vries, Gaya Kemous en Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een man die over straat wandelt met een vogelkooitje in zijn hand – je ziet het overal in Suriname. “Ze noemen dat wandelen of trotten met een vogel, en het idee is dat die vogel ook wel eens wat wil zien.” Antropoloog en journalist Ingrid Gercama dook in de wereld van de zangvogelsport – traditioneel een populaire hobby in Suriname. Samen met fotograaf en collega-journalist Nathalie Bertrams maakte ze een reportage over de zangvogelhandel in Suriname en Nederland. Hun onderzoek bracht een complex probleem aan het licht: de zangvogelsport is een belangrijke Surinaamse traditie - “Het is erfgoed dat wordt overgedragen van man op man” - maar de liefhebberij kent ook schaduwzijden. De intussen beschermde twa twa’s en pikoletten worden nog steeds illegaal gevangen en verhandeld voor hoge prijzen. Wat is de aantrekkingskracht van de zeldzame fluiters? En kan de smokkel worden aangepakt, terwijl de hobby blijft bestaan?Productie: Kees van den Bosch en Pauline van AndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het ooit zo populaire Berlijn, met zijn rauwe rafelranden en bruisende creativiteit, zit vol. Inwoners ergeren zich aan de krappe, dure stad en haar muurvaste bureaucratie. Steeds meer Berlijners verhuizen daarom naar het platteland rondom de hoofdstad. Stadtflucht, wordt het in Duitsland ook wel genoemd. Buiten de stadsgrenzen stuiten de stedelingen op de Duitse geschiedenis: gebied dat voor 'de Wende' tot de DDR behoorde.Ook journalist Merlijn Schoonenboom verliet met zijn gezin de stad. Nu ziet hij vanuit zijn raam een Sovjet-monument. Waarom wilde hij weg uit Berlijn? Hoe is de stad veranderd? En hoe verloopt de ontmoeting tussen de nieuwkomers en de voormalig Oost-Duitse dorpsbewoners?Productie: Kees van den Bosch en Pauline van AndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Meer dan 124.000 gelekte documenten, obscure lobbyisten en sabotage van fiscaal onderzoek, de Uber Files creëren internationaal een schokgolf van verontwaardiging. Het Amerikaanse taxibedrijf Uber poogde wereldwijd taximarkten binnen te dringen zonder rekening te houden met de nationale wetgeving. Uber stuurde chauffeurs illegaal de weg op, maakte met een kill switch zijn administratie weg voor opsporingsinstanties en probeerde ondertussen met een agressieve lobby de Nederlandse politiek om zijn vinger te winden.Gezien Ubers’ Europese hoofdkantoor in Amsterdam gevestigd is, speelt Nederland een grote rol in dit verhaal. De lobby van oud-politica Neelie Kroes komt in opspraak. Uber kon daarnaast zelfs op impliciete steun rekenen van de Nederlandse Belastingdienst.Kees van den Bosch praat erover met Romy van der Burgh en Linda van der Pol van journalistenplatform Investico. Hoe werkt zo’n internationaal onderzoek? Wie is het lek? Uber zegt intussen zijn bedrijfscultuur verbeterd te hebben, maar is dat wel zo?Productie: Kees van den Bosch & Gaya KemousSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als kersverse minister voor Klimaat en Energie staat Rob Jetten voor een moeilijke opgave: de klimaatdoelen behalen en tegelijkertijd de energievoorziening waarborgen. Helemaal nu door de inval in Oekraïne een groot energietekort dreigt. Afgelopen maand nam Jetten het lastige besluit de productie van Nederlandse kolencentrales weer op te schroeven.De ambitieuze politicus moet zowel multinationals als klimaatactivisten te vriend weten te houden. Redacteuren Jaap Tielbeke en Coen van de Ven volgden de minister langdurig en schreven een profiel van hem in De Groene.In deze podcast bespreken ze wat ze te weten zijn gekomen over de man met de grote pot geld. Wat wil Jetten bereiken? Tegen welke uitdagingen loopt hij aan? En hoeveel macht heeft hij nu eigenlijk?Productie: Kees van den Bosch en Pauline van AndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Jongens van goeden begrijpe’ moeten ze zijn geweest, de naar schatting twaalfjarige en zestienjarige jongens Lourens en Madagascar. De twee worden in de nacht van 31 oktober 1595 gevangengenomen in de St. Augustijnbaai op het eiland Madagascar tijdens een expeditie, die in de geschiedenisboeken terecht kwam als 'de Eerste Schipvaart'. Deze reis vormde een eerste bouwsteen voor de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden als koloniale grootmacht.  Leendert van de Valk biedt, samen met Isa Pihlajamaa, een ontluikend nieuw perspectief op de Nederlandse geschiedschrijving rondom het slavernijverleden. Hoe deze jongens terecht kwamen op een Nederlands schip, hun ontsnappingspoging en hun uiteindelijke lot om als eerste door Nederlanders tot slaaf gemaakten de halve wereld over te varen legt een geschiedenis bloot die tot voor kort door veel historici onderbelicht bleef. Productie: Kees van den Bosch en Marieke de HaasSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Uitbreiding van de Europese Unie is terug als politiek strijdpunt. Brussel-correspondent Lise Witteman overziet de valkuilen en hobbels die nog op de weg liggen van kandidaat-lid Oekraïne. Macron moet opnieuw leren regeren, zegt hij zelf - doet hij melodramatisch of niet? En Mathieu Segers en Rutger van der Hoeven beschouwen een wereld die geen kant kiest in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. The West versus The Rest?See omnystudio.com/listener for privacy information.

De gaswinning in Groningen veroorzaakte een ramp die zich lange tijd onder de oppervlakte voltrok. Maar ook nu de scheuren onomstotelijk aan het licht zijn gekomen wachten veel Groningers nog altijd op een oplossing. Terwijl de versterking van hun huizen uitblijft neemt de schade alsmaar toe. Volgende week beginnen de openbare verhoren door de parlementaire enquêtecommissie aardgaswinning Groningen. Drie jaar na haar eerste rapportage over het dorp Overschild ging Irene van der Linde terug. Gaat het inmiddels beter met de afhandeling van schade en versterking?Waar de een inmiddels in een duurzame nieuwe villa woont, wacht de ander nog steeds op het zoveelste schaderapport. De traagheid en willekeur van de afhandeling zorgen voor wanhoop en onvrede onder de inwoners. Hoe gaan zij hiermee om? En hoe zien zij de toekomst in? In deze podcast beschrijft Irene van der Linde de persoonlijke verhalen van de getroffenen, de verdeeldheid en solidariteit onder de inwoners, en een wel heel bijzonder toneelstuk in dorpshuis De Pompel.Productie: Kees van den Bosch en Pauline van AndelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op het congres van de Partij van de Arbeid van afgelopen zaterdag was het hoge woord eruit. Al maanden werd het woord ‘fusie’ vermeden, maar – tot verbazing van veel oudgedienden – stonden met name de jongeren binnen de partij op om een keuze te maken over de toekomst van de partij. Ja, zij wilden de eerste stappen zetten tot een samengaan met GroenLinks. In de podcast van deze week spreekt Stephan Sanders met Den Haag-redacteur Coen van de Ven en politiek historicus en publicist Koen Vossen over de ‘contouren van fusie’. Een gesprek over de overgang van samenwerken naar samengaan, hoe de VVD voortkomt uit de PvdA en hoe de biefstuksocialist zich tot de havermelkelite verhoudt. En: is er met deze fusie een vacature voor de toekomstige leider van Nederland? Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff, Pauline van Andel en Willem VernooijSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De ene na de andere onthulling van structureel seksueel overschrijdend gedrag wordt door journalisten aan het licht gebracht. In januari dit jaar werd het door BOOS: This is The Voice pijnlijk duidelijk hoe ook in het Nederlandse medialandschap machtsmisbruik plaatsvindt. Het zette Daphne van Paassen en Khadra, Nudrat en Jules, alle drie student journalistiek, aan het denken: hoe staat dit eigenlijk binnen de journalistiek zelf? Stagiaires blijken de lichtmatrozen van de redactie. Je bent nieuw, jong, onervaren en bovenal afhankelijk van de opdrachten die je krijgt om een portfolio mee op te kunnen bouwen. Het geeft stagiaires een kwetsbare positie. Waarom lopen zij meer risico dan gewone werknemers? En hoe gaan de studenten hier zelf mee om? We bespreken het deze week in de podcast van De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Marieke de HaasSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Journalist Eva Hartog reisde de afgelopen drie weken door Oekraïne. In deze aflevering van Buitenlandse Zaken vertelt ze over hoe Oekraïners worden verscheurd tussen hun drang normaal te willen leven versus wegschuilen. En hoe ze laveren tussen hun Russische oriëntatie en hun haat.Casper Thomas en Rutger van der Hoeven wegen de conservatieve revolte in de Verenigde Staten. Die is vooral zichtbaar in de pogingen om de mogelijkheden voor abortus te verkleinen en die op het bezit van vuurwapens te vergroten. Hoe hebben de Republikeinen dit een-tweetje tussen politiek en rechters opgezet?Plus: De rubriek 'Historische Woorden' over Taiwan. Was Joe Bidens belofte om het eiland te verdedigen tegen China een uitglijder of niet? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als we spreken over de dood, gebeurt dat vaak als een zwaar en ernstig onderwerp, terwijl ze in de Middeleeuwen nog de spot dreven met de dood. Tegenwoordig zijn we steeds meer bezig om het leven te verlengen en verdwijnt de onvermijdelijkheid van de dood. Hoe komt dat? Zijn we banger voor de dood geworden? En bepaalde deze angst ook het coronabeleid?Deze week verscheen een voorpublicatie van het nieuwste boek van voormalig Denker des Vaderlands Marli Huijer over de toekomst van het sterven. Ze vertelt erover in de podcast van De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Willem VernooijSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Negentig jaar oud wordt de grootmeester van de choreografie deze zomer. Als eerbetoon wordt een gevarieerde dwarsdoorsnede uit het rijke oeuvre van Hans van Manen uitgevoerd, door nationale en internationale gezelschappen. In deze podcast gaat schrijver Christiaan Weijts in gesprek met levende legende Hans van Manen. Houdt Van Manen wel van terugkijken? Of kijkt hij nog altijd liever vooruit? Van Manen vertelt over deltavliegen, over Beethoven-in-slow-motion, de kijkrichting van de dansers, over de ontwikkeling van zijn stijl. Is hij de Mondriaan van de dans? ‘Je hoort het nooit andersom, dat Mondriaan de Hans van Manen van de schilderkunst zou zijn.’ Het Hans van Manen festival is te bezoeken tussen 8 en 29 juni 2022 in het Nationale Opera & Ballet.Voorafgaand aan het Holland Festival produceert De Groene Amsterdammer een podcast waarin voorstellingen worden uitlicht en makers aan het woord komen. Presentatoren Roos van der Lint, Gawie Keyser, Joost de Vries en Christiaan Weijts praten met makers en deskundigen over de voorstellingen en uitvoeringen die vanaf 3 juni op het programma staan. De rest van de podcasts zijn te luisteren via het kanaal van de Holland Festival Podcast.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met een portie vrouwelijke menselijkheid onderzoekt Marja Pruis de verhouding tussen de werkelijkheid en de verbeelding. Wie een portret wil maken van Sigrid Kaag heeft slechts de beschreven werkelijkheid als materiaal. In hoeverre laat zij zich dan kennen als publiek persoon? Kaag, die de ‘feministische kaart’ nooit wilde spelen, maakte een wending op het moment dat ze de politiek in ging. Of beter, ze werd hiertoe genoodzaakt toen ze tijdens de aanloop naar de verkiezingen het populairste haatobject van Nederland werd. Kaags feministische positionering zegt op die manier veel over een tijd waarin vrouwen nog steeds met buitenproportionele vormen van agressie te maken krijgen wanneer ze zich buiten de gebaande paden begeven.Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Marieke de HaasSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Friesland is arm en kent een hoge werkloosheid. Toch zijn de inwoners er gemiddeld gelukkiger dan de rest van Nederland. Hoe kan dat? Jarenlang geloofden we heilig dat economische vooruitgang en een hoger inkomen dé maatstaf was voor een gelukkig leven. Tegenwoordig lopen we steeds vaker tegen de grenzen van deze vooruitgang aan. Daarom schuift deze week Yvonne Zonderop aan in de Groene-podcast om te vertellen over ‘brede welvaart’, iets waar de Friezen inmiddels een beleidspunt van hebben gemaakt. Wat is brede welvaart precies? Welke rol speelt gemeenschapszin hierin? En vooral: hoe pak je zoiets aan?Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Willem Vernooij See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze Buitenlandse Zaken: Mathieu Segers en Rutger van der Hoeven over Ursula von der Leyens ambitie om geopolitiek te bedrijven met de Europese Commissie. Hoe gaat haar dat af? Verder: Finland is aspirant-lid van de NAVO – we horen de president, een voormalig ‘beerfluisteraar’, uitleggen waarom. En: Tjitske Lingsma weegt de kansen om kleine en grote daders te berechten voor misdaden in Oekraïne. Tienduizend strafzaken wachten al op afhandeling. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het grensgebied tussen Bosnië en Kroatië dwaalt een groot aantal mensen al jaren rond in een poging ergens in de Europese Unie asiel aan te vragen. Maar zelden komen ze langs de hardhandige Kroatische grensbewakers en Frontex. Hierdoor blijft hun situatie uitzichtloos en moeten ze zien te overleven in de bossen van Bosnië, waar men graag wil helpen maar waar gastvrijheid zwaar op de proef wordt gesteld. Armoede en interne verdeeldheid spelen ook Bosnië parten.Samen met een Nederlands gezelschap reisde Mounir Samuel langs diverse Bosnische steden om deze people on the move te bezoeken. Zij leven in omstandigheden die niet anders dan onmenselijk te noemen zijn. Mounir vertelt over de wijze waarop deze vluchtelingen hun waardigheid terugvinden. Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mìjnlieff en Marieke de HaasSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Twintig jaar na zijn dood loopt de beeldvorming van Pim Fortuyn uiteen. Sommigen zien hem nog steeds als de wegbereider van het populisme, anderen zien hem als een martelaar tegen de bureaucratische bestuurders. Een enkeling noemt hem zelfs een sociaaldemocraat. Van alle beschrijvingen die Fortuyn proberen te vatten is hij in ieder geval een onversneden marktdenker. In zijn ogen schuilde de verlossing in de markt, een idee dat veel mensen vandaag de dag vergeten wanneer ze aan Pim Fortuyn denken. In deze editie van de Podcast van De Groene Amsterdammer is Bram Mellink te gast om meer te vertellen over het essay dat hij samen met Merijn Oudenampsen schreef over de economische ideeën van ‘Professor Pim’. Wat klopt er nog van het beeld dat wij van hem hebben? En waar komen de ideeën waar Fortuyn zich op beriep vandaan? Het essay van Bram Mellink en Merijn Oudenampsen is een aangepaste versie van hun boek Neoliberalisme: Een Nederlandse geschiedenis, dat op 12 mei verschijnt bij Boom Uitgevers.Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Willem VernooijSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Je kunt je afvragen of Eric de Vroedts monumentale marathonvoorstelling The Nation niet ‘The Great Dutch Novel’ is – maar dan met andere middelen. In het hart van het stuk verdwijnt een elfjarige jongen uit een volkswijk in Den Haag, maar de tentakels van de verdwijning grijpen naar de uitersten van de maatschappij, naar de gesloten politiecultuur, naar de hypende media en de opportunistische politiek.In deze podcast gaat Groene-redacteur Joost de Vries in gesprek met de schrijver en regisseur zelf, Eric de Vroedt. De vraag is natuurlijk: kun je nog wel theater maken van de politiek, nu politiek al zo ontzettend theatraal is geworden? En wat is het eerste, meest typische Nederlandse ding dat Eric de Vroedt opvalt als hij weer op Schiphol landt? Een duidelijk antwoordt heeft hij niet, maar hé, de podcast is een informeel medium.The Nation is te bezoeken op 24-26 juni 2022 in het Internationaal Theater Amsterdam.Voorafgaand aan het Holland Festival produceert De Groene Amsterdammer een podcast waarin voorstellingen worden uitlicht en makers aan het woord komen. Presentatoren Roos van der Lint, Gawie Keyser, Joost de Vries en Christiaan Weijts praten met makers en deskundigen over de voorstellingen en uitvoeringen die vanaf 3 juni op het programma staan. De rest van de podcasts zijn te luisteren via het kanaal van de Holland Festival Podcast.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de afgelopen vijftien jaar is Nederland ‘dé logistieke hotspot van Europa’ geworden. Landschappen vallen in rap tempo ten prooi aan monotone distributiecentra. Het dozenlandschap is niet alleen lelijk, maar zorgt ook voor veel overlast voor omwonenden en het verdwijnen van groen. Waar Den Haag de regie zou moeten nemen over de schaarse groene ruimte gooit het die juist in de uitverkoop.Dit onderzoek is uitgevoerd door de masterclass van Investico. Deze groep jonge onderzoeksjournalisten hebben hiervoor tientallen bestemmingsplannen en bouwdossiers opgevraagd bij gemeenten en provincies. Door heel het land spraken ze met ontwikkelaars, wethouders, gedeputeerden, lobbyverenigingen, wetenschappers en protesterende bewoners. Bijou van der Borst, Karlijn Saris en Thomas Muntz leggen uit hoe dit proces verliep.Productie: Marieke de Haas, Stephan Sanders & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van de Buitenlandse Zaken podcast: president Macron wilde Frankrijk helen maar verdeelde het nog meer. Marijn Kruk weegt Macrons kansen om het beter te doen in de komende vijf jaar. Verder: Casper Thomas en Rutger van der Hoeven zwaaien de derde rechtspopulist uit die binnen een jaar van het pluche is gewipt in Centraal Europa. En ze evalueren de Amerikaanse rol in de oorlog in Oekraïne. Omarmt Joe Biden niet te gretig zijn rol als oorlogspresident? See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Ik moet sterk zijn. Ik weet waarvoor ik het doe.’ Dakloze Danail Simeonov, van Bulgaarse afkomst, kwam tijdens de coronapandemie in de geldproblemen. Om zijn studerende dochter te kunnen blijven ondersteunen, woont hij nu in een tent een paar kilometer ten noorden van Rotterdam. Journalist Jochem van Staalduine deed vijf maanden lang onderzoek naar dakloze arbeidsmigranten zoals Danail. Zijn conclusie? Het beleid is te hard. In geen enkel geval krijgen op straat belande arbeidsmigranten aan het gemeenteloket de hulp die ze nodig hebben. Hoe is dit zo gekomen? En waar ligt de oplossing? Hoor het deze week in de podcast van De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Begeesterd geraakt door de islam, zonder zelf moslim te worden. Deze week schreef Robbert van Lanschot een bewonderingswaardig stuk over de kracht van verhalen in de islamitische wereld. Welke verhalen zijn bepalend binnen de islam? Hebben deze overleveringen ook het verloop van de oorlog in Afghanistan bepaald? En welke bijzondere ervaringen heeft hij zelf meegemaakt tijdens zijn reizen?Deze week in de podcast van De Groene Amsterdammer weidt Robbert van Lanschot uit over zijn reizen en zijn onderzoek naar de bijzondere geschiedenis van de islam.Productie: Kees van den Bosch en Willem VernooijSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor Rachel Carson, een van de grondleggers van het ecologische denken, confronteerde de onwrikbare oceaan de mens met zijn nietigheid. Misschien zet de verwondering die uit haar boeken spreekt aan tot meer bescheidenheid. In deze podcast spreekt adjunct-hoofdredacteur van De Groene Joost de Vries met bioloog, schrijver en wereldreiziger Arita Baaijens en Groene-redacteur Jaap Tielbeke over de vrouw achter het verhaal en de invloed van haar boek.De Groene Amsterdammer is mediapartner van de nieuwe boekenreeks van uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep: De Paradigma-reeks. Frisse nieuwe uitgaven van boeken die in de laatste 150 jaar ons denken over geloof, klimaat, feminisme, racisme, de meritocratie of de holocaust onherroepelijk hebben veranderd. Deze aflevering: De Zee van Rachel CarsonLees ook het profiel van Carson in De Groene. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Wilt u naar Noorwegen, Denemarken, Duitsland of Nederland?' Burgerinitiatieven uit heel Europa hebben zich na het uitbreken van de oorlog snel en op ongekende schaal georganiseerd voor de opvang van vluchtelingen. Veel sneller dan de overheid zorgden particulieren voor bussen, en matchten vluchtelingen met gastgezinnen.Irene van der Linde rapporteert deze week in De Groene over kleinschalige Nederlandse initiatieven. Ze reisde mee naar Krakau. Daar, in een overvolle stationshal, worden dagelijks grote groepen Oekraïners opgevangen door vrijwilligers. Ze worden gekoppeld met een gastgezin, en dan gaat de bus vol met Oekraïners weer terug. Hoe gaat het er in de stationshal aan toe? Bij wie stappen deze Oekraïense vluchtelingen in de bus? En hoe wordt bepaald waar ze eigenlijk naartoe gaan? Productie: Kees van den Bosch & Marieke de HaasSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat wordt het Europese antwoord op de wreedheden van het Russische leger in Oekraïne? Mathieu Segers ziet Duitsland weifelen – en heel Europa. Laura Starink ziet hoe de oorlog met Rusland de Oekraïense identiteit vormt en stelt een ruil voor: Oekraïne in de EU, Hongarije in Ruslands tegenhanger daarvan, de Euraziatische Unie. Rutger van der Hoeven en Mathieu Segers gaan in gesprek met Laura Starink over hoe de oorlog met Rusland de Oekraïense identiteit vormt, over Viktor Orbáns lege vijandpolitiek en over de vraag die de wreedheden in Boetsja oproept: Europa, wat nu? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Burgers die door ziekte of pech arbeidsongeschikt raken kunnen een WIA-uitkering aanvragen bij het UWV. Maar als die uitkering niet wordt toegewezen, heeft beroep tegen die beslissing weinig zin. De Centrale Raad van Beroep geeft het UWV in negen van de tien gevallen gelijk. Hoe komt dat? Bij de hoogste rechter is de bewijslast omgekeerd: burgers moeten aannemelijk maken dat het UWV onzorgvuldig is geweest in de procedure. Of iemand daadwerkelijk ziek is, toetst de rechter niet. Zo kan het gebeuren dat arbeidsongeschikte mensen in staat worden verklaard om te kunnen werken. De vage diagnose ‘ongespecificeerde aanpassingsstoornis’, die wordt gesteld door commercieel zorgbedrijf Psyon, speelt hierbij een belangrijke rol. Belia Heilbron en Anouk Kootstra doken in de rechtszaken van het Centraal Beroep en zagen steeds dezelfde knip-en-plak-diagnose van Psyon voorbijkomen. Productie: Maria van Dordrecht en Kees van den Bosch See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van streaks en sociale bevestiging tot het inspelen op schuldgevoelens: het moderne internet is geoefend geworden in het trekken, en vooral het vasthouden, van je aandacht. Waarom? Omdat Facebook, Instagram, Netflix en al die anderen aan je aandacht geld verdienen. Dit verdienmodel moet anders, vindt Groene-redacteur Koen Haegens. Ook zelf brengt Koen vaak meerdere uren van zijn dag door op zijn smartphone, scrollend door zijn Twitter-tijdlijn terwijl hij eigenlijk iets anders zou willen doen. Hoe gaan de nieuwe tijdslurpers van het internet te werk? Zijn ze nog te stoppen? Koen Haegens spreekt er deze week over met Kees van den Bosch in de podcast van De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ooit, nog voor de millenniumwisseling, ging er van het internet een geweldig democratische belofte uit. Als een soort digitaal marktplein zou het een ruimte bieden voor vrije uitwisseling van ideeën en gedachtegoed. Maar het internet is grotendeels gecorrumpeerd geraakt door grote platforms die draaien op de verkoop van data van haar gebruikers. De beloftes van het jonge internet, wat is daarmee gebeurd? En hoe snijden we deze potentie weer aan? Teruggrijpend op de democratische beloftes van het internet, bespreekt redacteur Eva Hofman deze week alternatieve versies van het digitale web. Want, modereren kun je leren. Of althans, dat is het idee van het nieuwe platform De Groene Ruimte, dat deze week is gelanceerd in samenwerking met Waag. Naast de mogelijkheid om direct in gesprek te treden met de Groene-redacteuren, experimenteert De Groene Ruimte met etiquettes in de publieke ruimte van het internet. U bent van harte welkom. De Groene ruimte is beschikbaar via de chat app Element. Sluit je aan! Productie: Kees van den Bosch, Marieke de Haas en Roza YbemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

We moeten meer over Oekraïne praten, stelt historicus, journalist en oud Groene-hoofdredacteur Hubert Smeets. De oorlog tussen Rusland en Oekraïne draait om de vraag of de toekomst van Oekraïne in het verleden ligt of niet, vindt hij. Verder: Casper Thomas en Rutger van der Hoeven wegen de ‘grenzeloze vriendschap’ tussen Rusland en China en bespreken hoe de oorlog in de VS is geland. Tilt deze oorlog Bidens presidentschap uit boven de loopgraven van Amerika’s cultuuroorlog?Productie: Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.