
De Groene Amsterdammer Podcast
510 episodes — Page 5 of 11

Ep 309Hoe Mark Rutte Nederland bestuurlijk liet ontsporen
"Het tijdperk-Rutte is er een van talloze bestuurlijke ontsporingen, waarbij ambtenaren achteraf riepen dat het zo niet was bedoeld," concludeert Thomas Muntz, hoofdredacteur van onderzoeksplatform Investico, in het dubbeldikke verkiezingsnummer van De Groene Amsterdammer deze week. Investico deed gedurende het grootste deel van het tijdperk Rutte uitgebreid onderzoek naar het functioneren van de overheid.Deze week schuiven Belia Heilbron en Thomas Muntz van Investico aan bij Kees van den Bosch in de podcast om de periode Rutte te bespreken. Ze nemen de luisteraars mee door verschillende Investico-onderzoeken, onthullen het beeld dat daaruit naar voren komt over de staat van de overheid, en bespreken hoe de schade te repareren valt.Lees meer over dit onderwerp in het artikel 'Nee zeggen tegen de minister' in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Yannick van der Heijden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 308Arnon Grunberg bezoekt asielzoekerscentra boven de Poolcirkel
Deze week verwelkomt de podcast een bijzondere gast: Arnon Grunberg, romanschrijver en journalist, die zichzelf omschrijft als een 'ironisch mysticus'. Grunberg legt uit hoe hij als journalist andere beperkingen ervaart dan bij het schrijven van romans, waarbij waarheid en werkelijkheid volgens hem verschillende concepten zijn. Tijdens zijn reizen voor reportages geniet Grunberg van het verliezen van zichzelf en niet langer het middelpunt te zijn van zijn eigen wereld.In zijn nieuwste non-fictie boek, getiteld 'De vluchteling, de grenswacht en de rijke Jood', tracht Grunberg de deken van beeldvorming over asielzoekers weg te nemen. Hij doorkruiste verschillende landen en had gesprekken met staatssecretaris Eric van der Burg (VVD) om een dieper inzicht te krijgen.Wil je meer weten over Grunbergs recente werk? Lees dan ook het artikel De laatste vreugde in De Groene Amsterdammer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 307Buitenlandse Zaken: Leeft Libanon op de rand van oorlog met Israël?
Cosette Molijn ziet hoe Libanon, ademloos als bij een grote voetbalwedstrijd, de ontwikkelingen in Israël volgt. Niemand wil een nieuwe oorlog, maar kan Hezbollah op zijn handen blijven zitten als Gaza wordt gebombardeerd?In de rubriek 'Historische Woorden' luisteren Yaghoub Sharhani en Rutger van der Hoeven naar Ismaïl Haniyeh. De politiek leider van Hamas bood vorige week aan om onderhandelingen te openen met Israël. Komt dat neer op een erkenning van Israël, en kan Israël nog beweren dat het niemand heeft om mee te praten?Casper Thomas trapt het verkiezingsjaar in de VS af – in Buitenlandse Zaken althans. Over een jaar stemmen de Amerikanen over Biden versus Trump. Of is er nog een verrassing mogelijk? En kunnen de Amerikanen Biden nog wel vier jaar presidentschap aandoen?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 306Criminelen bedreigen de rechtsstaat? - De impact van het Marengo-proces
Het strafproces Marengo is een ‘voor Nederland ongekende zaak’ en staat symbool voor de toenemende verharding uit de onderwereld. Door deze verharding worden in de bovenwereld meer mensen beveiligd dan ooit. Voor hun onderzoek interviewden journalisten Rasit Elibol, Romy van der Burgh en Marieke Rotman ruim dertig officieren van justitie, rechters, advocaten en misdaadjournalisten over de vraag: is de rechtstaat veranderd onder druk van toenemende bedreiging uit de criminele wereld? Met het Marengo-proces als ijkpunt. Wat is de impact op de Nederlandse rechtstaat? En hoe gaan betrokkenen om met de voortdurende dreiging?In de podcast van deze week: Kees van den Bosch in gesprek met journalisten Rasit Elibol, Romy van der Burgh en Marieke Rotman over de aanpak, gevolgen en bijzondere vertelvorm van dit maandenlange onderzoek. Merkten zij zelf iets van de bedreigingen en beveiliging? Wat voor invloed heeft het op de verschillende beroepsgroepen? En hoe zorg je ervoor dat betrokkenen durven te praten over de toenemende angst en dreiging op hun werk? Lees ook het artikel Betonrot in de rechtsstaat in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Claire Venema See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 305Hoe ziet de échte arbeider er anno 2023 uit?
‘Sommige mensen willen maar niet begrijpen dat Nederland geen arbeidersklasse van betekenis heeft’, aldus hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) begin dit jaar op X. Ergens aannemelijk: het aantal ‘klassieke’ arbeiders is de afgelopen decennia flink afgenomen. Toch voelen veel Nederlanders zich nog wel arbeider. Bovendien tonen verschillende statistieken Nederland als klassenmaatschappij, met een duidelijke boven- én onderkant. Koen Haegens, redacteur economie van de Groene Amsterdammer, ging voor het dubbeldikke themanummer over klasse op onderzoek uit met de vraag: hoe ziet in het Nederland van 2023 de échte arbeider eruit?In de podcast geeft hij antwoord op die vraag en meer. Heeft het nog zin om over de arbeidersklasse en klasse in het algemeen te spreken? Onze iPhones worden in China gemaakt, onze kleren in Vietnam en er werken honderdduizenden Polen en Roemenen in Nederland: is zo’n internationale arbeidersklasse wel te organiseren? Hoe keek Koen zelf tegen het revolutionair potentieel van de arbeidersklasse aan in zijn radicale studentenjaren? Lees het volledige artikel in De Groene Amsterdammer. Productie: Kees van den Bosch en Yannick van der HeijdenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 304We moeten het over klasse hebben
Ron Meyer is deze week gasthoofdredacteur van het dubbeldikke nummer van De Groene Amsterdammer. Meyer, oud-voorzitter van de SP, oud-vakbondsman en nu directeur van het Nationaal Programma Heerlen-Noord, vindt dat het woord klasse weer gebruikt moet worden. Bestaanszekerheid is een populaire term die hem inmiddels een beetje jeuk bezorgt, sociaal-economische klasse is een duidelijkere term. Meyer komt uit Heerlen, uit een warm en arm gezin. Dat heeft hem gevormd. Hij schreef het boek 'De onmisbaren' en daarover spreekt hij in deze podcast met Kees van den Bosch. Over waarom trots pas het laatste is dat knakt en over het succes van staken, zoals de schoonmakersstakingen uit 2010 en 2012 laten zien.Lees hier de special over klasse.Productie: Kees van den Bosch en Mats CooperSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 303Buitenlandse Zaken: Een horrorweek in Israël; Polen kiest voor Europa
Israëli’s twijfelen na de aanval van Hamas aan hun veiligheid, hun staat, en aan het hele project Israël, beschrijft Simone Korkus. Hoe beleefden Israëli’s de afgelopen week? Wat is de politieke toekomst van Israël voorbij de eenheidsregering van nu? En hoe kijken Israëli’s aan tegen de Palestijnse slachtoffers die hun leger heeft gemaakt in Gaza – en de duizenden die er bij een invasie bij gaan komen? Simone Korkus beschrijft een land in verwarring. In 'Historische Woorden' luisteren Casper Thomas en Rutger van der Hoeven naar de Oekraïense president Zelensky, die de Russische invasie van zijn land gelijkstelde aan Hamas’ aanval op Israël, en oproept tot een wereldwijd front tegen terrorisme. Richt Zelensky zich met die vergelijking niet teveel op een Amerikaans publiek, ten koste van zijn publiek in Europa? En: Ekke Overbeek interpreteert de verkiezingsuitslag in Polen. De rechts-populistische partij PiS verloor zijn meerderheid, maar betekent dat de redding van de Poolse democratie? Overbeek heeft goede hoop maar ziet nog veel werktuigen in handen van PiS om de terugkeer te saboteren van Polen naar een normale politiek en een normaal functionerende rechtstaat.Productie: Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 302Het verzwegen dodeneiland van New York
Op het New Yorkse Hart Island zijn sinds 1869 ruim een miljoen mensen begraven. Hier komen de verschoppelingen van de metropool terecht: mensen gevonden in metrokarretjes, treinen, busstations, rivieren, beekjes. Maar het grootste deel van de doden op het eiland ligt er omdat hun familie geen geld had voor een eigen begrafenis.Journalist Lize Geurts gaat op zoek naar de verhalen van nabestaanden en onderzoekt het raadsel achter de geheimzinnigheid van dit eiland. Probeert New York het bestaan van het eiland te verzwijgen? Houdt het bezoekers liever op afstand? Moffelt het de doden weg? Hoe verander je het imago van een plek die niemand wil kennen?Kees van den Bosch in gesprek met journalist Lize Geurts over dit onbekende eiland. Ze bespreken het gevecht van de nabestaanden Elsie Soto, Elaine Joseph en de organisatie The Hart Island Project om het eiland toegankelijker te maken. Waarom maken zij zich hard voor dit eiland? En waarom hangt er zoveel schaamte om dit eiland heen?Lees ook het artikel De schaamte van Hart Island in De Groene AmsterdammerProductie: Kees van den Bosch en Claire Venema See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 301Frank Westerman: waarom de natuur geen stem moet krijgen
Rechten voor de zee, het bos en de berg, precies zoals wij mensen die hebben, om de natuur tegen ons beschermd moet worden: filosoof Bruno Latour pleitte ervoor in de vorm van een ‘Parlement der dingen’. Hij is niet alleen, vele anderen nemen zijn gedachten ter harte en pogen de natuur rechten toe te kennen om (verdere) ecologische catastrofe te voorkomen. Moeten we beter naar de door ons mensen gemartelde aarde luisteren? Vanuit Italië, gezeten aan de voet van de Dolomieten, vertelt schrijver, journalist en voormalig ingenieur Frank Westerman over zijn kijk op de zaak. Voor het Landschapstriënnale, het landschapsfestival van Nederland in Haarlem, schreef hij een Troonrede van het Landschap, waarin hij het standpunt van Latour en consorten onderzoekt. Zijn conclusie: een weg geplaveid met wetten, leidt niet naar het paradijs. Want, zo vraagt hij zich af, wat wil het Wad? Wil het natter zijn, wil het terugkeren bij de Noordzee? Wie is de mens om als buikspreker van het water te fungeren? Lees ook het artikel Wat wil het Wad? in De Groene Amsterdammer. Productie: Kees van den Bosch & Yannick van der Heijden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 300Bermfraude - Hoe boeren subsidie krijgen voor land dat ze niet hebben
Bij bermfraude tekenen boeren extra stukken land in die van een andere eigenaar zijn om zo meer subsidie te krijgen van de Europese Commissie en om meer mest te mogen uitrijden. Niemand weet hoe vaak dit gebeurd. Platform Investico heeft dat nu voor het eerst onderzocht. Hoe groot is de schaal waarop dit gebeurd? Wat maakt de regels zo ingewikkeld? En waarom is er nauwelijks controle? Marieke Rotman en Sebastiaan Grosscurt van Investico leggen uit hoe dit zit maar ook waarom je voorzichtig moet zijn om dit allemaal fraude te noemen.Lees het volledige artikel in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Mats CooperSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 299Buitenlandse Zaken: Iran beteugelt de straat, India breekt vrij als grootmacht
Een jaar geleden gooiden jonge vrouwen in Iran hun hoofddoek af en lieten protesten door het hele land het religieuze regime op zijn fundamenten schudden. In een dubbelgesprek kijken Samira Ataei en Yaghoub Sharhani terug, wegen ze het effect van de protesten af en kijken ze naar de toekomst. Kreeg Iran de geest werkelijk terug in de fles?In Historische Woorden mag António Guterres zeggen dat de wereld ‘unhinged’ aan het raken is, en dat de internationale gemeenschap erbij staat te kijken. Geen nieuwe waarschuwing, vindt Rutger van der Hoeven, maar wel uit de mond van een VN-chef zelf.En India beleeft een break-out-jaar als grootmacht, ziet Casper Thomas. Is dat op eigen kracht, of gunnen India’s vrienden het land (en premier Modi) zijn moment van triomf?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 298Is de Amazone te redden uit de handen van goudzoekers?
Marjon van Royen schreef een reportage over de vier jaar lange verwoesting van het Amazoneregenwoud in Brazilië onder leiding van extreemrechtse klimaatontkenner president Jair Bolsonaro. Het aantal illegale goudmijnen in Brazilië is het laatste decennium vervijfvoudigd, en de vernietiging van het woud neemt in rap tempo toe. Met hun graafmachines, kwik en wapens maken ze de leefgebieden van inheemse volkeren kapot. Drie jaar later keert Van Royen terug naar Itaituba, de criminele hoofdstad, nu onder bewind van de linkse arbeider-president Lula da Silva en zijn nieuwe milieupolitiek. De strijd tussen de garimpeiros, de goudzoekers, en de boswachters is nog nooit zo onstuimig geweest. Deze week in de podcast: Marjon van Royen over de misstanden in de Amazone. Wat betekent de politieke polarisatie in Brazilië voor de dynamiek rondom die goudkoorts? Is er een kans dat de boswachters winnen? Is de Amazone nog te redden?Lees ook het artikel De wonden van het Amazonewoud in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch, Yannick van der Heijden en Claire Venema.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 297Wantrouwen in de wandelgangen
Coen van de Ven (31) en Jan Tromp (74) bespreken in de podcast hun nieuwe boek Wantrouwen in de wandelgangen, dat gaat over hoe de relatie tussen pers en politiek veranderd is. Ze gaan in op scoringsdrift vanuit de journalistiek, hoe Den Haag een verslaving kan zijn en het verlaten ervan een bevrijding. Journalisten en politici houden in de betonnen gangen van B67 steeds meer afstand van elkaar. De verschillen tussen de generaties van Tromp en Van de Ven komen aan bod. Is het nog wel normaal om amicaal met politici om te gaan? Worden de wandelgangen in de toekomst afgesloten voor journalisten?Lees ook het artikel De salon van de macht is een bunker geworden in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch & Mats CooperSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 296De haat richting homo's en trans personen groeit razendsnel
De lhbti+-gemeenschap wordt op sociale media steeds meer geconfronteerd met scheldpartijen en bedreigingen. De belangrijkste afzenders: extreem-rechts, streng religieus, complotdenkers en ‘bezorgde’ influencers.Waarom is het geweld tegen de lhbti+-gemeenschap toegenomen? Hoe meet je online haat? Onderzoeksjournalisten Eva Hofman en Romy van Dijk leggen uit wie die verschillende groepen zijn die de lhbti+-gemeenschap bedreigen en hoe algoritmes het internet heteronormatief maken. Productie: Stephan Sanders, Yannick van der Heijden en Mats Cooper. Lees ook het artikel ‘Tijd voor geweld tegen deze lui’ in De Groene Amsterdammer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 295Buitenlandse Zaken: Wraak: de Poetin- en de Trump-editie
Is de dood van Wagner-baas Jevgeni Prigozjin het bewijs van Poetins kracht of van zijn zwakte? Beide, denkt oud-correspondent Eva Hartog: het heeft de Russische elite gerustgesteld dat de logica van Poetins regime nog altijd geldt, maar ook bewezen dat zijn woord niets waard is. Eva ziet dat er een grote wens naar verandering leeft in Rusland, en kijkt terug op haar uitzetting als correspondent. Rutger van der Hoeven luistert naar de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa, die aankondigde dat de BRICS, de organisatie van grote, niet-westerse landen, ruim dubbel zo groot wordt. Waar komt de wens voor een ‘eerlijker wereld’ vandaan die Ramaphosa wil? En Casper Thomas praat ons bij over de grote Amerikaanse klucht van deze zomer: de opstapeling van rechtszaken tegen oud-president Donald Trump. Wat betekenen die voor de verkiezingen van volgend jaar, en op welke manier komen zij terug als verkiezingsthema?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 294De tragedie van Midden-Europa
Met de Russische invasie van Oekraïne heeft De tragedie van Midden-Europa van de onlangs overleden Tsjechische schrijver Milan Kundera een nieuwe, profetische lading gekregen. Het essay uit 1983 ontlokte destijds een vurig debat over het lot van Midden-Europa. Het lijkt alsof de door Kundera geschetste polaire situatie tussen West en Oost nu weer helemaal terug is van weggeweest. De Oekraïner staat nu als model-Europeaan tegenover de barbaarse Rus. Kundera’s essay waart tegenwoordig rond in allerlei opiniebijdragen en politieke speeches. Macron parafraseerde eruit op een conferentie in Bratislava eind mei van dit jaar, aan de vooravond van de bijeenkomst van de Europese Politieke Gemeenschap in Moldavië. Guido van Hengel is schrijver en historicus en publiceerde eerder boeken over Joegoslavië. Deze week schuift hij aan om te vertellen over veertig jaar weerklank op Kundera’s essay.Lees ook het artikel 'Ruslands angstaanjagende vreemdheid' deze week in De Groene Amsterdammer.Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Liesbet Samyn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 293Polygamie in Amerikaanse religieuze sektes
Brielle Decker ontsnapte op 26-jarige leeftijd uit de Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter Day Saints (FLDS). Zij was een van de 65 vrouwen van sekteleider Warren Jeffs. Nu, elf jaar later, zet zij zich samen met andere activisten in om lotgenoten te helpen. Met als grootste winst het decriminaliseren van polygamie in 2020.Hoe gaat decriminalisering de slachtoffers van polygame sektes helpen? Deze week in de podcast praat Stephan Sanders met Laila Frank over polygamie in Utah. Hoe proberen activisten de gesloten sekte open te breken? En wat is het verschil tussen polygamie en polyamorie?Lees ook het artikel ‘Hoe verder uit het zicht, hoe beter’ in De Groene Amsterdammer. Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Samuel RuiterSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 292Waarom hoogopgeleide Turken naar Nederland komen
Sinds Erdogan aan de macht is leek hij eerst een prowesterse en seculier beleid te gaan vormen. Vanaf 2012 veranderde dat langzamerhand in een meer repressief bewind. Op dit moment komen zo veel vrijheden in het gedrang dat veel hoogopgeleide Turken besluiten te vertrekken. De torenhoge inflatie in Turkije is een andere, economische reden. De Turken die deze kant op komen worden leidinggevenden bij grote internationale bedrijven in Duitsland en in Nederland. Turkije verandert daarmee van leverancier van arbeidsmigranten naar leverancier van kennismigranten.Froukje Santing heeft zelf lang in Turkije gewoond en is daar ook correspondent geweest voor de NRC en NPO Radio 1. Samen met Floris Vermeulen schreef ze voor De Groene een artikel over de Turkse expats. Nadat in de vorige eeuw veel Turkse mensen als arbeidsmigrant naar Nederland zijn gekomen, zien we nu in een migratiegolf van kennismigranten. In Nederland vinden mensen uit deze verschillende migratiegolven weinig aansluiting bij elkaar. Waarom is dat?Lees ook het artikel ‘In Turkije werden we ongelukkig’ in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Noa FuksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 291De logica achter woke
‘Woke’ zouden we kunnen zien als de hedendaagse erfgenaam van de protestantse moraal. Of die moraal nu betrekking heeft op de erfzonde of op inclusiviteit en diversiteit, probleem is dat sceptici worden weggezet als ongelovigen die moeten worden uitgesloten.Wie schrijft over woke krijgt te maken met minstens twee valkuilen, vertelt schrijver en journalist Ian Buruma. Kees van de Bosch spreekt deze week over het fenomeen 'woke' met Buruma, die al sinds lange tijd woont in de Verenigde Staten. Lees ook het artikel De verkeerde klassenstrijd in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Noa Fuks.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 290Waarom neemt geweld tegen hulpverleners toe?
De Nederlander als nuchtere, bedaarde burger? Niets blijkt minder waar. Als het gaat om geweld tegen hulpverleners behoort Nederland tot de internationale top. Deze hufterigheid lijken we steeds normaler te vinden. Vier jaar geleden riep demissionair premier Rutte nog dat hij mensen die hulpverleners lastigvallen ‘het liefst allemaal persoonlijk in elkaar zou slaan’. Stoere praat, maar vooral een teken van onbegrip en onmacht. Hoe moeten we de agressie dan wél tegengaan? Deze week in de podcast: Casper Thomas over alledaags geweld. Waarom zijn we geweld normaal gaan vinden? Waar komt de systeemhaat vandaan? En waarom richt het zich specifiek tegen hulpverleners? Lees ook de artikelen ‘Het lieveheersbeestje is er niet meer’ en ‘De snelkookpan van het ziekenhuis’.Productie: Kees van den Bosch & Samuel RuiterSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 289Hoe kan de man nog man zijn?
Het lijkt de laatste jaren een almaar urgentere kwestie te zijn geworden. Sinds de vrouw zich in de jaren zestig meer en meer losrukte van huis en haard, ging studeren en zelfs kostwinner werd, betrad ze steeds meer het traditionele terrein van de man.Gevolg: de man weet niet meer wat er precies van hem verwacht wordt. Op welke manier is hij nu echt man? Moet hij zijn feminiene kant meer benadrukken, of moet hij halsstarrig vasthouden aan typisch mannelijke deugden zoals flinkheid en zelfbeheersing. En gaat dat dan weer te fel neigen naar zogeheten 'toxische' mannelijkheid?Misschien ligt het ideaal in een combinatie van beide? Pepijn Keppel zocht het uit door deel te nemen aan twee afzonderlijke mannenretraites. Zelf had hij het als voormalig tophockeyer knap lastig met de uitgesproken klemtoon op fysieke prestaties en het stoere spierenballengerol. Daarover publiceerde hij vorig jaar een autobiografisch boek getiteld ‘De laatste man’ (2022). Hij concludeert dat mannelijkheid eigenlijk vooral een fictief begrip is en dat het een stuk rekbaarder is dan de meeste mannen het aangeleerd kregen. Daarom adviseert hij de man ‘minder man te doen’ en ‘gewoon meer mens zijn.’Lees ook het artikel 'Wat kom je doen, man?' in De Groene Amsterdammer. Productie: Liesbet Samyn & Kees van den BoschSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 288Gasthoofdredacteur Marleen Stikker over Andere Intelligentie
Het dubbeldikke zomernummer van De Groene gaat over intelligentie. Want wat is nou eigenlijk intelligentie? En onder welke condities laten wij artificiële intelligentie toe in onze samenleving?Op dit moment hebben een paar grote bedrijven digitaal bijna alles in handen wat de mensheid ooit heeft geproduceerd. Daarnaast bieden social media een rijkdom aan data om algoritmes te trainen om mensen verslaafd te maken. Hoe kunnen we een samenleving met AI opbouwen waarin mensen gelukkig zijn in plaats van verslaafd aan scrollen?Marleen Stikker vindt het belangrijk dat er meer aandacht wordt gegeven aan digitale competenties en dat er wetgeving voor de implementatie van AI moet komen. Ze noemt Wikipedia als een wenselijk voorbeeld van een 'data common', een gezamenlijk platform dat wél gebonden is aan regels.Lees ook het artikel ‘Het tosti-ijzer als summum’Productie: Kees van den Bosch en Noa FuksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 287Joost de Vries over het tragische leven van Robert Oppenheimer
Net zoals dat van Prometheus werd het leven van J. Robert Oppenheimer gekenmerkt door zijn uitvinding en de spijt die daarop volgde. Hij was verantwoordelijk voor het ontketenen van de meest vernietigende kracht die wij mensen ooit in handen hebben gehad. Maar nadat de Verenigde Staten op 6 augustus 1945 de bom gebruikten op Hiroshima raakte hij bevangen door walging, schaamte en somberheid. De enige schrale troost was zoals hij het zelf zei: als hij het niet had uitgevonden, hadden de nazi’s of sovjets het wel gedaan.In zijn stuk gaat Joost de Vries op zoek naar het andere perspectief en ontrafelt hij de man achter de bom. Wie was dit genie? En hoe ontpopte een gepest, verlegen jongetje zich tot de uitvinder van het meest destructieve wapen van die tijd?Lees ook het artikel 'Een tragisch genie' in De Groene Amsterdammer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 286Waarom blijft transparantie een struikelblok bij onze overheid?
Na de toeslagenaffaire klonken er vanuit Den Haag beloftes over een nieuwe bestuurscultuur. De overheid moest transparanter te werk gaan en het moest makkelijker worden voor journalisten en burgers om aan informatie te komen. De Wet openbaarheid van bestuur werd vervangen door de ‘Wet open overheid’ en even leek het de goede kant op te gaan. Maar nog steeds piept en kraakt het ambtelijke apparaat aan alle kanten wanneer er een Woo-verzoek wordt ingediend. Het duurt te lang en documenten worden ijverig zwartgelakt. Coen van de Ven mocht vijf weken meekijken achter de schermen bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Daar kon hij met eigen ogen waarnemen wat er gebeurt in de Haagse binnenwereld wanneer iemand vanuit de buitenwereld een Woo-verzoek indient. Welke radertjes gaan er draaien? Waar gaat het mis? En doen ze het in Scandinavië nou echt zo veel beter? Lees ook het artikel ‘In de machinekamer van de openbaarheid’.Productie: Kees van den Bosch & Samuel RuiterSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 285Buitenlandse Zaken: De rebellie van Wagner-leider Prigozjin
De baas van huurlingenleger Wagner bracht het regime van Vladimir Poetin aan het wankelen. Was het een bijna-staatsgreep of niet? Hubert Smeets keek er met verbijstering naar en weegt de gevolgen af voor Rusland. Vladimir Poetin zal moeten laten zien dat hij controle heeft, denkt hij – en vooral de elite laten zien dat hij nog altijd voor ze kan leveren.Met Rutger van der Hoeven luistert Hubert naar de man die het allemaal veroorzaakte: Jevgeni Prigozjin. Hij waarschuwde iedereen om niet in het pad van Wagner te komen en riep iedereen op om zich aan te sluiten. Had hij nou Poetin op de korrel of niet?Ingrid Gercama legt uit waarom duizenden Serviërs elke zaterdag demonstreren in hoofdstad Belgrado. Nu is het vuurwapengeweld dat de aanleiding is hiervoor een grote mijn, maar het grotere verhaal is grote onrust en zorgen over de koers van het land. Kunnen de jonge, pro-westerse Serviërs voorkomen dat hun land afglijdt richting autoritaire staat? Lees ook het artikel Een wereld post-Poetin in De Groene Amsterdammer. Meer van Ingrid Gercama is te vinden op haar website. Hubert Smeets' bijdrages zijn te lezen via Raamoprusland.nl.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 284De geschiedenis van de slavernij werd lang genegeerd
In 1873 is de slavernij afgeschaft, aankomende Keti Koti precies 150 jaar geleden. De afgelopen twintig jaar lijkt er een verandering gaande in de manier waarop er wordt omgegaan met dit koloniale verleden: er wordt meer plek gemaakt voor mensen en verhalen die eerder geen deel uitmaakten van de vaderlandse geschiedenis.Niels Mathijssen, zelf historicus, duidt deze ontwikkelingen vanuit historiografisch perspectief. De nazaten van tot slaaf gemaakten zijn steeds meer hun plek in de geschiedenis gaan opeisen. Waarom werd de geschiedenis van de slavernij zo lang genegeerd? Wat waren de motieven voor het afschaffen van de slavernij? En waarom maakt de koning nu pas excuses?Lees ook het artikel ‘Van triviaal onderwerp tot verreikende gebeurtenis’.Productie: Kees van den Bosch en Noa FuksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 283Met een gammel algoritme jaagt Duo op thuiswonende mbo-studenten
In 2009 werd besloten dat een algoritme en risicoprofiel Duo moeten helpen om vermeende studiefinancieringsfrauders aan te pakken. Op basis van een kort huisbezoek of enkele verklaringen van buren plakt Duo studenten het stempel fraudeur op. Uit onderzoek van Investico voor De Groene blijkt dat dit fraudesysteem van alle kanten rammelt. Sinds 2012 verloor Duo ruim een kwart van de aangespannen zaken. Bij ruim 97 procent van de fraudezaken gaat het om studenten met een migratieachtergrond.Welke lessen trekt de organisatie hieruit? Is hier sprake van discriminatie? En wat is de impact op de beschuldigde studenten? Investico-journalisten Belia Heilbron en Anouk Koostra bespreken het in de Groene-podcast.Lees ook het verhaal in De Groene van deze week.Productie: Kees van den Bosch & Noor UnkelSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 282Sta ik wel perplex genoeg?
Deze week staat er een grote taart klaar met 400 kaarsjes erop, Blaise Pascal is namelijk jarig. Ter ere van deze gelegenheid heeft Willem Jan Otten een profiel over hem geschreven. Pascal heeft zich lang verdiept in wiskundige en natuurkundige problemen, uit deze periode kennen wij de wet van Pascal (interactie tussen vloeistof en druk) en de eenheid Pascal (druk). Vervolgens hield hij zich bezig met het bestrijden van de Jezuïeten van zijn tijd, pas in zijn laatste jaren werkte hij aan een apologie/verdediging van het christendom. Die heeft hij echter nooit af kunnen maken, maar zijn aantekeningen (pensées) zijn wel bewaard gebleven en hier is het profiel grotendeels op gebaseerd.Willem Jan was zelf op zoek naar het ultieme argument om niet in het christendom te hoeven geloven, maar van Pascal leerde hij dat zo’n argument niet bestaat en liet hij zich bekeren. Ook binnen onze huidige maatschappij blijft Pascal relevant, hij is een eindtijddenker die ons onze eigen overbodigheid doet beseffen. In het licht van de klimaatcrisis kan dit ook een verfrissend perspectief zijn. Lees ook het artikel ‘Sta ik wel perplex genoeg?’Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff en Noa FuksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 281Buitenlandse Zaken: Grande Bellezza in Europa, woede om Taiwan
Nooit is het uitzicht mooier dan op de weg naar beneden, constateert Mathieu Segers. In Europese hoofdsteden feliciteren politieke en economische elites elkaar, terwijl de onvrede op straat maar niet verdwijnt. Hoe lang gaat dat goed? Lang genoeg om de zaak ten goede te keren, denkt Segers – als het probleem voldoende wordt erkend. Met Rutger van der Hoeven luistert hij naar de Griekse premier Mitsotakis, die van een ‘aardbeving’ sprak na de Griekse verkiezingen, en meteen nieuwe uitschreef. Een keuze uit armoede, vindt Van der Hoeven, van een land dat mede door Nederland is gebroken. Xiaoxue Martin van Instituut Clingendael neemt de Chinese obsessie met Taiwan onder de loep: waarom is het eiland toch zo belangrijk voor president Xi dat hij zelfs een oorlog met de VS om Taiwan misschien niet uit de weg zou gaan? En waarom is het een probleem dat Europa maar niet kan beslissen hoe het tegenover de spanning tussen de VS en China wil staan?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 280Waarom heeft iedereen opeens een burn-out?
Burn-out is dé ziekte van deze tijd. Maar wat is het precies, een burn-out? Journalist Lena Bril deed onderzoek naar het begrip en kwam tot de conclusie dat er geen eenduidig antwoord is. Ze kwam erachter dat het begrip enorm is opgerekt door de jaren heen en dat er geen richtlijnen zijn voor het gebruik ervan. Hierdoor is er verwarring ontstaan tussen de burn-out als ziekte en de burn-out als verhaal, ontdekt Lena.Dat brengt haar bij de vragen: waarom doen de burn-out-verhalen het zo goed in onze maatschappij? Geeft een burn-out aan dat je hard hebt gewerkt en goed meedoet aan het systeem? En wat zegt de inflatie van het begrip burn-out nog meer over onze tijd?Lees ook het volledige artikel in De Groene van deze week.Productie: Kees van den Bosch & Noor Unkel See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 279Holland Festival: The Disintegration Loops
Ieder jaar heeft het Holland Festival een Associate Artist; een kunstenaar die genres doorbreekt, een programma cureert en richting geeft aan het festival. Dit jaar is dat zangeres, beeldend kunstenaar en componist ANOHNI. ANOHNI bracht een deel van haar jeugd door in Amsterdam, waar zij woonde aan de Gerrit van der Veenstraat. Pas later kwam zij erachter dat hier tijdens de Tweede Wereldoorlog het hoofdkantoor van de Sicherheitsdienst was gevestigd. Om deze geschiedenis weer aan het licht te brengen, organiseert ANOHNI op 18 juni een uitvoering van het monumentale werk The Disintegration Loops, van Amerikaanse componist William Basinski. Joost de Vries en Thomas Heerma van Voss gaan in deze live-aflevering in gesprek met historica en kunstredacteur van het NRC Bianca Stigter en historicus Koen Kleijn. Een gesprek over de geschiedenis van de voormalige Euterpestraat, Amsterdam tijdens de bezetting en over de rol van kunst in het herdenken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 278Moet Tata Steel dicht of moet het vergroenen?
Op dit moment heeft Tata Steel negenduizend werknemers en is het verantwoordelijk voor tien procent van de Nederlandse CO2-uitstoot. Binnen zeven jaar zou deze uitstoot tot twee derde gereduceerd kunnen worden. Dat neemt niet weg dat Tata de komende zeven jaar wél van plan is te blijven uitstoten zoals het nu doet, inclusief schadelijke gevolgen voor de omwonenden. De overheid zou de helft van de financiering voor de bouw van een groene fabriek voor haar rekening moeten nemen, vindt Tata.Onderzoeksjournalisten Luuk Sengers en Evert de Vos zijn de afgelopen weken veel in IJmuiden geweest. Ze hebben daar deelgenomen aan een Toxic Tour en ze verdiepten zich in het perspectief van milieubewegingen en vakbonden. Hoe ziet de toekomst van Tata eruit?Lees ook het artikel ‘Groen staal in IJmuiden’.Productie: Kees van den Bosch en Noa FuksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 277Brievenbusfirma’s vluchten naar flexkantoren
In de co-working space van Lisanne Wichgers stond een lange lege tafel met ruimte voor twintig flexers. Slechts twee mensen zaten hier elke dag aan te werken. Toch bleken alle plekken bezet. Ze stonden op naam van Canadezen, Amerikanen en Zwitsers, die in alle waarschijnlijkheid nooit hun gerechtigde werkplek zouden komen gebruiken, ondanks het dure abonnement. Waarom stonden deze mensen dan alsnog ingeschreven bij een Nederlands flexkantoor?Met deze vraag kwam Lisanne aan bij Investico, waar zij hier samen met Linda van der Pol en Romy van der Burgh maandenlang onderzoek naar deed. Daaruit blijkt dat veel van de ingeschrevenen bij co-working spaces geen flexers op zoek naar gezelligheid en gemeenschap zijn, maar brievenbusfirma’s die er vaak schimmige belangen op nahouden. Waar dit soort buitenlandse bedrijven voorheen bij trustkantoren zaten, zorgde strengere regelgeving ervoor dat vele bedrijven op zoek moesten naar een nieuw onderkomen. Over de consequenties van deze ontwikkeling vertellen Lisanne en Linda in deze podcast.Lees het volledige onderzoek in De Groene van deze week.Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff, Auke van Geene en Anna StibbeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 276Buitenlandse Zaken: Onrust onder de Russen, kiest Turkije opnieuw voor Erdoğan?
In Moskou en provinciesteden ziet correspondent Eva Hartog onrust onder de Russen: geen opstandigheid tegen het regime, maar wel bar weinig oorlogsenthousiasme, zelfs niet bij zogenaamde ‘Z-patriotten’. Had die militaire parade met die éne antieke tank op het Rode Plein nou wel iets te betekenen of niet? En waarom gaat ze toch weer terug, ondanks de kans op arrestatie? Casper Thomas en Rutger van der Hoeven luisteren naar oude bekende Donald Trump, die oproept tot het moedwillig bankroet maken van de VS. En pakken live een geschenk uit, in Texas gekocht van onder de toonbank. Ten slotte weegt journalist Tan Tunali de uitslag van de presidents- en parlementsverkiezingen in Turkije en kijkt hij vooruit naar de tweede ronde van aanstaande zondag. Hoe kan het dat zelfs 85 procent inflatie en een falende staat president Erdogan niet opbreken?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 275Holland Festival: Drive Your Plow Over the Bones of the Dead
De openingsvoorstelling van het Holland Festival is dit jaar een bewerking van de roman Drive Your Plow Over the Bones of the Dead van Nobelprijswinnaar Olga Tokarczuk. Op het eerste gezicht een klassieke whodunnit, waarin dorpsgenoten van de eigenzinnige hoofdpersoon Janina Duszejko een voor een op mysterieuze wijze het loodje leggen. Niet toevallig zijn het allemaal mannen, én allemaal leden van de lokale jagersclub. Janina heeft een theorie: het zijn de dieren die in opstand komen.In deze podcast gaat adjunct-hoofdredacteur Joost de Vries in gesprek met schrijver en literatuurcriticus Marja Pruis en schrijver en journalist Pieter van Os; over de twee gezichten van Polen, Tokarczuks omstreden status in haar thuisland en over haar militante feminisme.Drive Your Plow Over the Bones of the Dead speelt op 1, 2 en 3 juni in het Theater Amsterdam. Beluister ook alle andere afleveringen van de Holland Festival podcast.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 274De psychologie van de bullebakbaas
Wie zich machtig voelt gaat zich al snel anders gedragen. Het is inmiddels een bekend verhaal van de afgelopen tijd: meer en meer machtige mannen worden onthuld als bullybazen die structureel de schreef over zijn gegaan. Mannen waarvan niemand het had verwacht. Mannen die van veraf buitengewoon charismatisch en aantrekkelijk leken. Maar van dichtbij toch echt machtsmisbruikers bleken. Voor De Groene van deze week analyseerde Daphne van Paassen het systeem dat dit soort bullybazen voortbrengt. Mensen aan de top zijn minder afhankelijk van anderen, wat al snel voor minder empathie zorgt. Net zo goed als mannen zijn ook vrouwen gevoelig voor de corrumperende invloed van macht. Mensen in machtsposities vertonen relatief vaak narcistische en manipulatieve karaktertrekken. Hoe komt het toch dat dit soort mensen telkens weer aan de top terechtkomen? En wat zouden we kunnen doen om een nieuw soort leider te werven?Productie: Stephan Sanders, Gizelle Mijnlieff, Noa Fuks en Anna StibbeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 273Jan Hanlo Podcast: Basje Boer - Pose
In de Jan Hanlo Podcast spreekt dichter, NRC-columnist en presentator Ellen Deckwitz met vijf auteurs die zijn genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs voor Nederlandstalige literaire essayistiek. In deze aflevering vertelt schrijver en Groene-redacteur Basje Boer over Pose, verschenen bij Nijgh & Van Ditmar (2022). In de andere afleveringen zijn Roel Bentz van den Berg, Jan Postma, Mira Feticu en Dilara Bilgiç gast. Lees ook de artikelen die Basje Boer schrijft voor De Groene Amsterdammer. Meer informatie is te vinden op de websites van de Jan Hanlo Essayprijs en De Groene Amsterdammer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 272‘Ei, foetus, baby’: Trudy Dehue over de geschiedenis van zwangerschap
Eerst betekende een kloppend hartje een zelfstandige bloedsomloop, maar toen de foetus zichtbaar werd op de echo veranderde dit. Een foetus kon opeens een kloppend hartje hebben terwijl zijn bloedsomloop nog geheel afhankelijk is van de zwangere vrouw. Wij zien een zwanger persoon immers als twee personen in plaats van een verstrengeld leven.Het kloppend hartje is een van de vele voorbeelden die Trudy Dehue aanhaalt in ‘Ei, foetus, baby’, haar boek over de geschiedenis van zwangerschap. Zij stelt voor om zelf het initiatief te nemen in de verstrengeling tussen technologie en taal, en de abortuspil te vervangen door de allroundpil.Productie: Kees van den Bosch, Anna Stibbe en Noa FuksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 271Jan Hanlo Podcast: Dilara Bilgiç - De gelabelde
In de Jan Hanlo Podcast spreekt dichter, NRC-columnist en presentator Ellen Deckwitz met vijf auteurs die zijn genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs voor Nederlandstalige literaire essayistiek. In deze aflevering vertelt schrijver Dilara Bilgiç over De gelabelde, verschenen bij uitgeverij Pluim (2022). In de andere afleveringen zijn Roel Bentz van den Berg, Jan Postma, Mira Feticu en Basje Boer te gast. Meer informatie is te vinden op de websites van de Jan Hanlo Essayprijs en De Groene Amsterdammer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 270Drie generaties redacteuren over de ontwikkeling van De Groene
Al 145 jaar lang schrijven redacteuren van De Groene voor een betere wereld. In deze podcast, opgenomen tijdens het lustrumfeest van het blad, komen drie van hen aan het woord. Geert Mak was redacteur in de roerige jaren zeventig, Xandra Schutte is hoofdredacteur sinds 2008 en Jaap Tielbeke is op dit moment in dienst als redacteur. Elk van hen vertegenwoordigt een eigen generatie. Samen vertellen zij de geschiedenis van De Groene van de afgelopen vijftig jaar.Schrijven voor een betere wereld: hoe deden en doen redacteuren van De Groene dat? In de tijd van Geert stond het blad in het teken van actiejournalistiek. Nachtenlang werkten de redactieleden door, gedreven door hun idealen. Onder leiding van Xandra kregen de journalisten meer ruimte voor schrijven en onderzoek doen. Het engagement van De Groene is altijd gebleven. Zo hoopt Jaap met zijn artikelen over de klimaatcrisis de wereld stukje bij beetje in een betere richting te sturen.Productie: Kees van den Bosch en Anna StibbeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 269Buitenlandse Zaken Live: Europa in regressietherapie, Amerika droomt nog
Een speciale Buitenlandse Zaken, live vanuit de Stadsschouwburg Amsterdam. Mathieu Segers ziet hoe Europa versneld in omgekeerde regressietherapie moet. Laila Frank hoort nog altijd de Amerikaanse droom in verhalen van gewone Amerikanen. Liever een berekenende dan een afwezige Verenigde Staten, vindt Casper Thomas, en Rutger van der Hoeven verbaast zich niet over president Lula’s cynische kijk op de oorlog in Oekraïne.Productie: Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 268Jan Hanlo Podcast: Mira Feticu − Liefdesverklaring aan de Nederlandse taal
In de Jan Hanlo Podcast spreekt dichter, NRC-columnist en presentator Ellen Deckwitz met vijf auteurs die zijn genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs voor Nederlandstalige literaire essayistiek. In deze aflevering vertelt schrijver Mira Feticu over Liefdesverklaring aan de Nederlandse taal, verschenen bij De Geus (2021). In de andere afleveringen zijn Dilara Bilgiç, Roel Bentz van den Berg, Jan Postma en Basje Boer te gast.Lees ook de artikelen van Mira Feticu in De Groene Amsterdammer. Meer informatie is te vinden op de websites van de Jan Hanlo Essayprijs en De Groene Amsterdammer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 267Een reis door Beverland
Nadat de bever lang was uitgestorven in Nederland is dit beestje in 1988 opnieuw uitgezet in de Biesbosch. Het gaat goed met de bever, er verschijnen meer open ruimtes in het landschap en beverburchten vormen een plek waar vissen kunnen schuilen voor roofdieren. Met al deze ecologisch-architecturale aanpassingen creëren bevers een dynamische hotspot in hun leefgebied. Deze nieuwe dynamiek brengt ook botsende belangen met zich mee, bijvoorbeeld wanneer een weg doorzakt omdat een bever daar een gang onder heeft gegraven. Hoe liggen de verhoudingen in het grensgebied tussen Mensenland en Beverland?Irene van der Linde schrijft voor De Groene Amsterdammer over de grenzen van Europa en schreef eerder al een stuk over de integratie van de wolf. Bij beide interesses gaat het om een proces waarin groepen zich aan elkaar moeten aanpassen. Mogelijk zullen we in de toekomst onze infrastructuur afstemmen op de activiteiten van de bever en zal de bever ons helpen met een meer gebalanceerde waterhuishouding.Lees ook het artikel ‘Dit zijn echte kunstenaars’ geschreven door Irene van der Linde.Productie: Kees van den Bosch en Noa FuksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 266Jan Hanlo Podcast: Jan Postma - Is dit alles?
In de Jan Hanlo Podcast spreekt dichter, NRC-columnist en presentator Ellen Deckwitz met vijf auteurs die zijn genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs voor Nederlandstalige literaire essayistiek.In deze aflevering vertelt programmamaker, Groene-redacteur en schrijver Jan Postma over Is dit alles?, verschenen bij uitgeverij Das Mag (2021). In de andere afleveringen zijn Dilara Bilgiç, Basje Boer, Mira Feticu en Roel Bentz van den Berg te gast.Lees ook de artikelen van Jan Postma in De Groene Amsterdammer. Meer informatie is te vinden op de websites van de Jan Hanlo Essayprijs en De Groene Amsterdammer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 265Maria Ressa, symbool van hoop en moed
Maria Ressa is een Filipijnse journalist en oprichter van mediaplatform Rappler. Met Rappler bindt zij de strijd aan tegen online desinformatie. Dit leidde tot rechtszaken en een stroom aan haatberichten vanuit de legioenen van de Filipijnse oud-president Rodrigo Duterte. Toch houdt Ressa zich staande: zij blijft trouw aan enkel en alleen de feiten. In 2021 ontving ze de Nobelprijs voor de Vrede, die ze aanvaardde namens alle bedreigde journalisten.Ressa is een van de hoofdgasten van het lustrumfeest van De Groene op 28 april. Deze week staat er een profiel van haar in het blad, geschreven door Tjitske Lingsma. Lingsma leerde Ressa kennen in Oost-Timor, in 1999, vlak voor het referendum waarin de Oost-Timorezen kozen voor hun onafhankelijkheid. Lingsma en Ressa keken toen anders tegen de Indonesische bezetting aan, maar raakten toch bevriend. In deze podcast vertelt Lingsma over haar ontmoetingen met Ressa. Productie: Kees van den Bosch en Anna StibbeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 264Paradigma Podcast: Herbert Marcuse - De eendimensionale mens
Filosoof Herbert Marcuse schreef in 1964 het boek De eendimensionale mens, waarmee hij een grote inspiratiebron was voor de studentenprotesten. Zijn conclusie: massamedia, reclame en managementdenken scheppen een individu dat in de ban is van ‘valse verlangens’. Het kritisch bewustzijn wordt lamgelegd als niemand nog droomt van een nieuwe wereld, maar enkel van een nieuwe televisie. De enige oplossing is volgens Marcuse De Grote Weigering: de kapitalistische samenleving radicaal de rug toekeren.Tegenwoordig zijn de technieken voor sociale controle door het kapitalistische systeem nog geraffineerder dan toen. Heeft de consumptiemaatschappij ons langzaam in slaap gesust? Adjunct-hoofdredacteur Joost de Vries gaat erover in gesprek met schrijver Marian Donner en universitair docent kunst- en cultuurfilosofie Thijs Lijster.De Groene Amsterdammer is mediapartner van de nieuwe boekenreeks van uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep: de Paradigma-reeks. Frisse nieuwe uitgaven van boeken die in de laatste 150 jaar ons denken over geloof, klimaat, feminisme, racisme, de meritocratie of de holocaust onherroepelijk hebben veranderd. Lees ook het profiel van Herbert Marcuse in De Groene.Productie: Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 263Jan Hanlo Podcast: Roel Bentz van den Berg - De straatwaarde van de ziel
In de Jan Hanlo Podcast spreekt dichter, NRC-columnist en presentator Ellen Deckwitz met vijf auteurs die zijn genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs voor Nederlandstalige literaire essayistiek.In deze aflevering vertelt programmamaker, filosoof en schrijver Roel Bentz van den Berg over De straatwaarde van de ziel, verschenen bij uitgeverij Atlas Contact (2022). In de andere afleveringen zijn Dilara Bilgiç, Basje Boer, Mira Feticu en Jan Postma te gast.Lees ook de bespreking van De straatwaarde van de ziel in De Groene Amsterdammer. Meer informatie is te vinden op de websites van de Jan Hanlo Essayprijs en De Groene Amsterdammer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 262Ten volle leven. Hoe doe je dat?
In de huidige maatschappij lijkt onze tijd steeds meer verstrooid te raken over verschillende kattenfilmpjes op Instagram en influencers op TikTok. Na een avondje scrollen blijven er weinig waardevolle herinneringen over aan die uren op social media. Toch is die tijd nu verdwenen. Toegewijde tijd is de tegenhanger van die verstrooide tijd, de activiteiten die een bepaalde mate van ‘instapenergie’ vereisen die je er vervolgens in de vorm van waardevolle herinneringen weer uithaalt. Hoe verhouden we ons tot onze eigen tijd binnen de kaders van de huidige maatschappij?Koen Haegens vertelt in de podcast van deze week over zijn nieuwe boek Op zoek naar de verstrooide tijd, waarin hij zijn bijna-doodervaring beschrijft na een aortadissectie en een operatie die vijftien uur in beslag nam. Terwijl hij in een ziekenhuisbed lag hield hij een dagboek bij. Haegens' boek stelt de vraag wat het betekent om daadwerkelijk te leven. Productie: Kees van den Bosch en Noa FuksSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 261Buitenlandse Zaken: De historische missies van Macron, de rechtszaken van Trump
In deze Buitenlandse Zaken: Terwijl Emmanuel Macron op staatsbezoek is in Den Haag analyseert Marijn Kruk de historische missies van de Franse president om zijn eigen land te hervormen en Europa een nieuwe geopolitieke koers te geven. Hij heeft alleen een bijster slecht gevoel voor timing. In de rubriek Historische Woorden vertelt de Estse premier Kaja Kallas waar haar politiek (en die van haar land) in de kern om draait: weerbaarheid tegen Rusland. En Casper Thomas en Rutger van der Hoeven buigen zich over de vele rechtszaken tegen Trump. Nu de eerste arrestatie een feit is, zullen er wellicht meer volgen. Wat betekent dat voor de volgende verkiezingen? En klopt het niet wat Trump zegt, dat deze rechtszaken eigenlijk politiek zijn? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ep 260Wat is nog ‘woke’?
We moeten het hebben over ‘woke’. Ooit een term met een progressieve connotatie, wees waakzaam voor racisme, tegenwoordig vooral een signaalwoord voor rechts. Niemand lijkt zich nog als ‘woke’ te identificeren. Toch zien velen er een groot gevaar in, dat nodig bestreden moet worden. Maar wat betekent ‘woke’ nu eigenlijk? En moeten we die term nog wel willen gebruiken? Casper Thomas ziet het woord liever verdwijnen. Toch schreef hij er een artikel van zes pagina’s over voor De Groene van deze week. In deze podcast vertelt hij waarom. Er valt in het huidige debat niet om ‘woke’ heen te draaien. Zo’n vage term werkt ideaal in een gepolariseerd klimaat. Maar valt er nog wel een productieve discussie te voeren over wat doorgaat als ‘woke’? En welke rol zou de journalistiek daarbij moeten innemen?Productie: Kees van den Bosch en Anna StibbeSee omnystudio.com/listener for privacy information.