De Groene Amsterdammer Podcast

Philip Roth, een van de grootste Amerikaanse schrijvers, overleed in 2018 op 85-jarige leeftijd. Zelden werd in (zeker) de Engelstalige wereld zo naar een schrijversbiografie uitgekeken. Dat langverwachte boek is nu verschenen, geschreven door Blake Bailey. Want naast een geprezen schrijver was Philip Roth ook een spraakmakend persoon: hij stond bekend als vrouwenverslinder en narcist. Heeft zijn werk de tijd doorstaan? Of moet Roth gecanceld worden?Deze week spreekt Stephan Sanders, die Kees van den Bosch tijdelijk vervangt, met adjunct-hoofdredacteur Joost de Vries over cancelcultuur, het schrijversleven en de meerwaarde van een biografie.Productie: Stephan Sanders, Sofie Bongers & Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe vind je de woorden om te zeggen wat je voelt als die woorden er nog niet zijn? Redacteur Marja Pruis stelde zich deze vraag tijdens haar studentenjaren. Haar taal was ontoereikend om bepaalde ervaringen uit te drukken. Gelukkig groeit de taal.Deze week spreekt ze in De Groene Amsterdammer Podcast met Stephan Sanders, die Kees van den Bosch voor vijf weken vervangt, over of met de taal ook de wereld verandert. Er komen steeds meer woorden bij die de diversiteit in de samenleving moeten weerspiegelen. Het plusje in ‘lhbtiq+’ is representatief: ‘Er zal altijd nog iets bij komen, iets waar we nog geen woord voor hebben.’Productie: Stephan Sanders, Myrthe Meines, Sofie Bongers & Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Westen zijn we gewend om de natuur te knechten. Maakbaarheid kenmerkt ons bestaan. Na jaren van ontdekkingsreizen bepleit schrijver en bioloog Arita Baaijens een fundamenteel andere relatie tot de natuur. Is het mogelijk om te communiceren met de zee en de natuur, zoals in veel culturen gebruikelijk is? Een eerste aanzet is om te experimenteren met taalvernieuwing. Onze taal laat geen ruimte voor bezielde objecten. In De Groene Amsterdammer Podcast interviewt Stephan Sanders, die Kees van den Bosch tijdens diens sabbatical vijf weken vervangt, Arita Baaijens over haar project ‘Taal voor de toekomst’, een gedeelde taal voor mens en natuur.Productie: Stephan Sanders, Abel Bormans & Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de VS ontbrandt een politiek gevecht over toegang tot de stembus. In tientallen staten proberen Republikeinen wetten aangenomen te krijgen die het moeilijker maken om te stemmen, terwijl de regering van Joe Biden juist een wet door de Senaat probeert te krijgen die stemmen makkelijker maakt. Wat is de achtergrond daarvan en wat staat er op het spel? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toen Laura H. vijf jaar geleden ontsnapte uit het IS-kalifaat werd ze in Nederland direct gearresteerd wegens mogelijke dreiging. Haar levensverhaal werd een hit. Er volgde een boek, een podcast, een toneelstuk en een geplande tv-serie om haar inmiddels beroemde ontsnappingsverhaal te vertellen. Maar in de mythevorming rond Laura H. dreigt de gruwelijke schending van mensenrechten onder IS ondergesneeuwd te raken.In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Tjitske Lingsma over de portrettering van Laura H. door de media en de vervolging van terugkeerders uit Syrië en Irak. Hoe valt de afstand tussen Nederland en IS-gebieden te overbruggen?Productie: Kees van den Bosch & Myrthe Meines See omnystudio.com/listener for privacy information.

De ‘grootste opgave van deze tijd’ heeft in de Tweede Kamer geen vanzelfsprekende prioriteit: net als de coronagolven, kent het klimaatdebat door de jaren heen hoogte- en dieptepunten. De documentaire An Inconvenient Truth zorgde in 2017 voor een piek maar drie jaar later kwam klimaatverandering nauwelijks meer aan de orde. Hoe heeft het debat zo vaak kunnen wegebben? In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week praat Kees van den Bosch met redacteuren Diederik Baazil en Jaap Tielbeke over hun onderzoek naar twintig jaar klimaatpolitiek in de Tweede kamer. De klimaatcrisis wordt als politieke kwestie vaak overschaduwd. Waarom bleef het zo lang een linkse kwestie? Productie: Kees van den Bosch & Myrthe Meines See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is het betwisten van de mogelijkheid tot abortus in Nederland taboe, zoals Kees van der Staaij (SGP) beweert? En is pro-life alleen in de VS en elders in het buitenland een invloedrijke beweging? Uit onderzoek door de masterclass van onderzoeksplatform Investico blijkt van niet: de anti-abortusbeweging is in Nederland springlevend. Een omstreden 'spijtpil' is op Urk te verkrijgen, goedbedoelde wetgeving van D66 speelt de beweging in de kaart en christelijke politieke partijen en maatschappelijke organisaties hanteren een sluwe tactiek om hun agenda door te voeren.Daarover spreekt Kees van den Bosch in De Groene Amsterdammer Podcast van deze week met masterclassjournalisten Marieke Rotman en Esther Chavannes en vertrekkend hoofdredacteur Jeroen Trommelen.Productie: Kees van den Bosch en Abel BormansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse regering gaat een bedrag zo groot als de economie van Rusland of Brazilië in de eigen economie pompen, om de coronacrisis te bestrijden. Wat is de economische en politieke achtergrond daarvan? Is dit puur gericht op verlichting van de nood, of ook op hervorming van de economie - en op een plaats in de geschiedenis? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tien procent van alle tweets gericht aan vrouwelijke politici bevat haat of bedreigingen, blijkt uit onderzoek van De Groene Amsterdammer in samenwerking met de Utrecht Data School. Seksisme in de politiek is een heikel punt: de haatpraat is duidelijk aanwezig, maar dit aankaarten levert vrouwen vaak alleen maar meer bagger op. ‘Als je echt een sterke vrouw bent, dan trek je je toch nergens iets van aan?’ In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week praat Kees van den Bosch met redacteuren Karlijn Saris en Coen van de Ven over hun onderzoek naar de rol van seksisme in het politieke debat op sociale media en in de pers. Zij spraken twaalf vooraanstaande vrouwelijke volksvertegenwoordigers van links tot rechts en van conservatief tot progressief. Wat bracht deze politici ertoe zich toch uit te spreken? Productie: Kees van den Bosch & Myrthe Meines See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het 'greed is good'-imago van de Zuidas uit de jaren tachtig en negentig is de afgelopen dertig jaar enorm uitgebreid. De scheefgroei in belastingparadijs Nederland leidt tot harde, ethische vragen. Wie deze vragen durft te stellen stuit op ervaren bedrijfsadvocaten die zich ontfermen over de belangen van hun cliënten en voor wie alles mag wat niet verboden is. In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met redacteur Margreet Fogteloo en jurist Annerie Smolders over bedrijfsadvocaten en ethiek op de Zuidas. De corporate lawyers geven achter de schermen advies aan bedrijven en gaan voor hen tot het gaatje. Maar hoever gaat deze maximale partijdigheid? Handelen zij nog wel ethisch verantwoord als advocaten in dienst van de cliënt én de rechtsstaat? Productie: Kees van den Bosch & Myrthe MeinesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor 2020 waren alle ‘epidemieparaatheidsindexen’ het erover eens: Nederland zou goed voorbereid zijn op een mogelijke epidemie. Na een jaar coronacrisis moet er toch een andere balans worden opgemaakt. Waardoor worstelt Nederland zo met de aanpak van het virus en met een deel van de eigen bevolking? In de Groene Amsterdammer Podcast van deze week gaat Kees van den Bosch in gesprek met wetenschapsjournalist Jop de Vrieze, die vanaf dag één verslag deed van de crisis. Over de rol van de media, polderen en het cruciale onderscheid tussen paraatheid en bereidheid. Productie: Kees van den Bosch & Abel BormansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump is vrijgesproken in zijn impeachment-proces – en dus blijft de Republikeinse Partij opgescheept met het koekoeksjong dat zich meester heeft gemaakt van het nest. Welke koers slaan de Republikeinen in na de verkiezingsnederlaag en op welke kiezers richten zij zich? Of vermijdt de Partij elke keuze en laat zij zich leiden door de kansen die zich voordoen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wereldwijd kwijnen kleine vissers weg omdat de reuzen de zeeën inpikken. Nationale visquota moesten voor verantwoorde en eerlijke visserij zorgen, maar door overnames zijn de visrechten van tal van landen in handen gekomen van een handvol mondiale visgiganten. Nergens zijn de gevolgen zo zichtbaar als in Faeröer. In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Spit-onderzoekers Bram Logger en Parcival Weijnen over illegale visvangst, overbevissing en de invloed van lobby's. Een anonieme tip van een klokkenluider leidde tot een grootschalig onderzoek. Hoe heeft privatisering kunnen leiden tot corruptie? Spoiler: ook Nederland neemt een belangrijke machtspositie in met spelers als Mark Rutte en visserijbedrijf Parlevliet & Van der Plas. Productie: Kees van den Bosch & Myrthe MeinesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De documentaire An Inconvenient Truth (2006) van de Amerikaanse politicus Al Gore had een grote impact, maar kreeg ook veel kritiek omdat er in de film alleen een worstcasescenario zou worden geschetst. De ontvangst liet zien hoe onzekerheden konden worden uitvergroot om conclusies te bagatelliseren. Op vergelijkbare wijze hebben Nederlandse media de afgelopen twintig jaar een vertekend beeld gegeven van het klimaatdebat. Welke namen werden door hen genoemd? Hoe hebben de grote media kunnen falen in deze representatie en wat zou hun functie moeten zijn? In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week vertellen redacteuren Jaap Tielbeke en Coen van de Ven over de spelregels van wetenschap en de rol van de media in tijden van klimaatverandering. Productie: Kees van den Bosch, Abel Bormans & Myrthe MeinesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hubert Smeets schreef een biografie over Hans van Mierlo, de oprichter van D66. Smeets is journalist en oud-hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer. Vijf jaar lang dook hij in de nalatenschap van een van de meest charismatische politici die Nederland gekend heeft: 'Van Mierlo was allereerst een grote, mooie man die met zijn woorden zijn toehoorder zo kon begeesteren dat je vergat naar de inhoud van zijn boodschap te luisteren.'In 1994 slaagde Van Mierlo erin om voor de eerste keer in de parlementaire geschiedenis aartsvijanden VVD en PvdA te verenigen. Maar dat paarse kabinet bleek de eerste stap in de richting van wat inmiddels is uitgegroeid tot een apolitieke cultuur, waarin niet visie, maar pragmatisme centraal staat. Volgens Smeets is Van Mierlo medeverantwoordelijk voor de opkomst van populistische politici, die kans zagen het ideologische gat op te vullen.In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Hubert Smeets over de mens en de politicus Hans van Mierlo, heimwee naar de optimistische jaren zeventig en de ethische dilemma’s van de biografieschrijver. Productie: Kees van den Bosch en Ilja ScheifesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Joe Biden heeft in zijn eerste week een stortvloed aan decreten getekend. Hij wil in zijn eerste honderd dagen veel beleid neerzetten en successen scoren - zoals elke president. Waar komt die term ‘Honderd Dagen’ eigenlijk vandaan, en waarom is die in de Amerikaanse politiek zo belangrijk? En welke hordes gaat Biden op zijn pad vinden als hij niet alleen met decreten wil regeren? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij zijn jubileum als premier werd in analyses en profielen vooral de vraag gesteld: 'Wat wil Mark Rutte nu eigenlijk?' Na tien jaar in het Torentje, en een desastreuze toeslagenaffaire, is dat nog steeds niet duidelijk. Dus rest de vraag: wat willen wij eigenlijk van Rutte?In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Joost de Vries. Hij is de auteur van het boek De gelukkigste man van Nederland, over Mark Rutte als spiegel van Nederland, dat 1 februari verschijnt bij Prometheus en waarvan deze week een voorpublicatie in staat De Groene. Kun je een man zonder idealen ook ter verantwoording roepen als het misgaat?Productie: Kees van den Bosch & Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De toeslagenaffaire laat opnieuw zien dat de electoraal succesvolle, door marketing en populariteit gedreven politiek van Rutte een zware tol eist. De cruciale rol van Rutte moet verder worden onderzocht in het dringend nodige vervolgonderzoek, zo betoogt Mathieu Segers. De geloofwaardigheid en integriteit van de rechtsstaat zijn in het geding. Volgens de hoogleraar Europese Geschiedenis is het vrekkige Nederlandse optreden in de EU eveneens een symptoom van hetzelfde probleem: het onvermogen tot empathie en de ongeïnteresseerde houding in ‘de ander’.In de Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Mathieu Segers over Rutte, de toeslagenaffaire en Europa. Productie: Kees van den Bosch & Abel BormansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een couppoging in Washington DC, door aanvallers die U.S.A en ‘verdedig democratie’ schreeuwen – het zijn ongekende tijden. Waar komt dat verbeten, gekrenkte nationalisme vandaan, en waarom voelen deze ‘superpatriotten’ zich bestolen? Plus: betekent dit demasqué de doodsteek voor het Trumpisme?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe goed heeft De Groene vorig jaar verslag gedaan van de Corona-crisis? Wat betekent het dat er ook bij De Groene opzeggingen binnenkomen omdat lezers gaan geloven in complotten?In de eerste podcast van het nieuwe jaar praat Kees van den Bosch met Xandra Schutte over het beleid en de journalistiek van De Groene. Sinds Schutte in 2008 aantrad als hoofdredacteur is het aantal abonnees meer dan verdubbeld, van 13.000 naar nu bijna 30.000. Terwijl kranten en weekbladen het in die tijd steeds moeilijker kregen. Hoe kan dat? Een gesprek over essays, (onderzoeks)journalistiek, transparantie en het functioneren van een redactie in tijden van Corona. Productie: Kees van den Bosch en Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de schaduw van het medialandschap bouwt een leger van zelfverklaarde ‘vrijheidsstrijders’ aan een alternatieve zuil. Op Youtube-kanalen als Café Weltschmerz en alternatieve kranten als Gezond verstand trekt de groep mannen ten strijde tegen het coronabeleid van de overheid, delen ze complottheorieën en rekenen ze af met de mainstream-media, die slaafs achter de voorgeschreven werkelijkheid aan zou huppelen. Ooit genoot het gezelschap, dat voornamelijk uit mannen bestaat, hoog aanzien in de journalistiek, literatuur of op de universiteit en inmiddels ageren ze tegen de elite waar ze zelf ooit onderdeel van uitmaakten. Volgens Groene-redacteur Warda El-Kaddouri lijden de mannen aan Weltschmerz: ‘een gevoel van pijnlijke melancholie, veroorzaakt door een discrepantie tussen de huidige onvolmaakte wereld en de wereld in haar ideale vorm.’In de Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees ten Bosch met redacteuren Karlijn Saris, Warda El Kaddouri en Coen van de Ven over de opkomst van een alternatieve zuil.Productie: Kees van den Bosch & Ilja ScheifesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nog lang voordat sociale isolatie een algemeen begrip werd, leidde sekteleider en Jezus look-a-like Vissarion zijn volgelingen diep de Siberische taiga in. In de jaren negentig brachten ze de beschaving naar de wildernis, terwijl ze haar tegelijkertijd probeerden te ontvluchten. Nu, dertig jaar later, grijpen de Russische autoriteiten in. De verlosser van een vreedzame sekte waar negatieve gedachten taboe zijn werd hardhandig opgepakt en zit achter slot en grendel.In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Eva Hartog, die naar het Siberische dorpje afreisde en daar drie dagen doorbracht. Ze zag een Rusland dat had kunnen zijn. Een land met een meer open houding en liefde voor de natuur, maar ook traditioneel berust op een patriarchaal systeem en met een hang naar een autoritaire leider. ‘Wat deze groep nu overkomt is een spiegel van wat zich afspeelt in de Russische samenleving.’Productie: Kees van den Bosch & Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het ministerie dat Nederland door de coronacrisis moet leiden had ook na de eerste golf geen visie, geen regie, geen plan. Terwijl zorgorganisaties smeekten om sturing, was het ministerie van VWS afwezig en tuimelden we onvoorbereid de tweede golf in. ‘Geen strategie maken is het ontkennen van je politieke verantwoordelijkheid’, aldus een crisisdeskundige. Minister Hugo de Jonge stelt zich eerder op als allerhoogste persvoorlichter dan als regisseur. Dit alles heeft verstrekkende gevolgen voor burgemeesters, de GGD’s, en al het zorgpersoneel.In De Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Karlijn Kuijpers, Thomas Muntz en Emiel Woutersen over het tekortschieten van het ministerie van VWS.Productie: Kees van den Bosch en Abel BormansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De verkiezing van Joe Biden zit eindelijk achter slot en grendel. Wat voor president wil hij zijn en hoeveel ruimte gaat hij daarvoor krijgen? Wie zijn de opvallendste ministers die hij heeft benoemd en waarom zijn progressieve Democraten steeds minder te spreken over zijn team? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bijna vijf jaar geleden maakte toenmalig minister Stef Blok de huurcontracten ‘flexibel’. Dat zou een uitzondering blijven, beloofde hij, maar daarvan is niets terecht gekomen. Flexibel is de norm geworden. Journalisten Michelle Salomons en Felix Voogt ontdekten dat bijna de helft van de huurcontracten tijdelijk wordt aangeboden. Vermeende positieve gevolgen blijven uit: huren stijgen alleen maar harder en is meer ruimte voor onwettige en slechtere contracten. Doorstroming vanuit de sociale huur verkeert inmiddels op een historisch dieptepunt. Verhuurders profiteren maar huurders zijn de dupe van deze situatie.In De Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Salomons en Voogt over de schrijnende situatie met tijdelijke huurcontracten, het onvermogen van het CBS om de juiste cijfers in kaart te brengen en coalitiepartijen die blijven pleiten voor verdere flexibilisering.Productie: Kees van den Bosch en Abel BormansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereldwijde handel in mensenhaar is een miljardenindustrie met China als hofleverancier. De West-Chinese regio Xinjiang staat vol met fabrieken waar arme Oeigoeren onder dwang de haarextensions naaien die in beautywinkels in het westen worden verkocht. Uit verschillende getuigenverklaringen blijkt dat in de interneringskampen van Xinjiang Oeigoerse mannen en vrouwen worden kaalgeschoren. Van het haar wordt in fabrieken in het Chinese binnenland pruiken gemaakt. Volgens journalist Eline Huisman, die samen met Linda van der Pol onderzoek deed naar de Chinese haarhandel, is het kaalscheren een belangrijk onderdeel van de culturele assimilatie van Oeigoeren: ‘In de Oeigoerse cultuur zegt haardracht veel over de sociale status van een individu, het is extra wrang dat juist hun haar gebruikt wordt om de hoofden van anderen te verfraaien.’In de De Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Eline en Linda over dwangarbeid van Oeigoeren in Chinese haarfabrieken, de promotie van armoedeprojecten in Xinjiang en hun samenwerking met mode- en lifestylemagazine LINDA. Productie: Kees van den Bosch en Ilja ScheifesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Sommige veebedrijven vergiftigen natuurgebieden in hun eentje met meer stikstof dan we gezamenlijk in een jaar besparen door slechts honderd kilometer per uur te rijden. Het sluiten van een handjevol topvervuilers biedt weg- en woningbouw noodzakelijke ruimte. Dat blijkt uit een maandenlang onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer. Het levert een top 25 van boerenbedrijven die het meeste stikstof uitstoten. 'Grote stikstofbronnen in de nabijheid van natuurgebieden maken het nagenoeg onmogelijk om natuurdoelen te halen', zegt Lourens Loeven, directeur van de Commissie voor de Milieueffectrapportage.In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Adrián Estrada, Felix Voogt en Evert de Vos over hoe deze journalistieke productie tot stand kwam, over het stikstofbeleid door de jaren heen en hoe zij de grootste vervuilers met openbare data in kaart brachten.Productie: Kees van den Bosch & Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de VS lijkt de regeringsoverdracht eindelijk te beginnen, al erkent Donald Trump zijn verlies niet. We moeten bijna een eeuw terug voor een transitie die zo vijandig en moeizaam ging. Is Trump bezig met een strategie van de verschroeide aarde, en wat zou daar het doel van kunnen zijn? Waarom hebben de VS eigenlijk zo'n lange transitieperiode, en schuilen daar geen gevaren in?See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Willen we leven in een land dat zich kan bogen op een grote, vrije en moderne democratie en dat er tegelijkertijd van afziet haar diepste overtuiging te onderstrepen?’De laïcité, de scheiding van kerk en staat, zit diep geworteld in het DNA van de Franse democratie. Na de aanslag op Charlie Hebdo in 2015 ontbrandde er in Frankrijk en de rest van Europa een fel debat over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Een debat dat vorige maand opnieuw oplaaide nadat de Franse docent Samuel Patty door een achttienjarige Rus van Tsjetsjeense origine werd onthoofd. De redactie van Charlie Hebdo voelt zich in de steek gelaten door haar linkse politieke familie, die steeds vaker vindt dat de cartoons van het satirisch weekblad een grens overschrijden. Volgens hen is de islam te vaak het mikpunt van spot. ’Een grove denkfout’ zegt schrijver en journalist Angela Dekker: ‘Charlie Hebdo spot niet met religie, maar met de uitwassen van religie.’In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Dekker over het proces tegen de daders van de aanslag op Charlie Hebdo, de grenzen van vrijheid van meningsuiting en cancel culture. Productie: Kees van den Bosch en Ilja ScheifesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Alleen maar verschroeide aarde en een enorme boom, ik denk dat hij 20 meter was, ligt hier na te gloeien.’ Journalist Marjon van Royen komt al twintig jaar in het Amazonegebied en heeft sinds het aantreden van Jair Bolsonaro de situatie daar drastisch zien verslechteren. Gesteund door de extreem-rechtse president maken lokale milieucriminelen illegale grond klaar voor koeien of soja.In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week spreek Kees van den Bosch met Van Royen over wat zij met eigen ogen zag toen ze op reportage ging in het regenwoud. Is er nog een manier om te voorkomen dat de Amazone verandert in landbouwgrond? En wat kan Europa doen om daarbij te helpen?Productie: Kees van den Bosch & Gizelle MijnlieffSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Joe Biden wordt de nieuwe president van de Verenigde Staten - dat lijkt vrijwel zeker. Donald Trump strooit met wilde beschuldigingen en juridische procedures. Het ziet er voorlopig nogal amateuristisch uit. Kan dat veranderen als de Republikeinse Partij zich achter Trump, en zijn aanval op het electorale proces schaart? See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Verschillende Amerikanen leven met hun hoofd in verschillende realiteiten.’ Volgens Amerika-correspondent Casper Thomas en buitenlandredacteur Rutger van der Hoeven is de gelijkopgaande verkiezingsstrijd tekenend voor de verdeeldheid die in het land heerst. De social media bubbels hebben veel Amerikanen naar een steeds extremer gedachtegoed geleid. Met name Trump, ‘het genie van social media,’ bleek tijdens zijn campagne een meester in het zaaien van verdeeldheid. Ook deze verkiezingen was de steun voor de president weer groot. Met conservatieve agendapunten als een streng immigratiebeleid en het behoud van de vrijemarkteconomie in tijden van Corona wist hij zijn achterban schijnbaar tevreden te houden. • Productie: Kees van den Bosch en Ilja ScheifesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Amerikaanse systeem blijkt voor steeds minder mensen te werken. Geld, afkomst en woonplaats zijn bepalende factoren in het electorale proces en steeds minder burgers voelen zich vertegenwoordigd door de klassieke politieke elite. De Amerikaanse belofte lijkt daardoor uit elkaar te spatten. Maar Amerikanen zijn weerbaar, stelt politicoloog en journalist Laila Frank: 'Als Amerikaan word je geboren om te vechten.' Generatie Z, de generatie die tussen 1995 en 2010 werd geboren, neemt het heft in eigen handen en organiseert zich om het gesprek over de toekomst van hun land aan te gaan. In aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen spreekt Kees van den Bosch met Frank over het failliet van het systeem én over de strijd die Amerikaanse burgers voeren om de macht weer te krijgen waar hij hoort: bij het volk.Productie: Kees van den Bosch & Madelon de GoffauSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De verkiezingsdatum voelt voor veel Amerikanen als een dreigend einde der tijden. Beide partijen zwepen hun kiezers op met apocalyptische retoriek. Waar komt die extreme benadering van politiek vandaan - en klopt er ook iets van? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Twintig jaar na het uiteenvallen van voormalig Joegoslavië trokken Irene van der Linde en Nicole Segers met pen en camera door de zeven landen die nu de Balkan vormen. Ze namen dezelfde route die journaliste Rebecca West in 1937, twintig jaar na de oprichting van Joegoslavië, ook aflegde. In totaal reisden Van der Linde en Segers vier keer af naar dit gebied om de verhalen te verzamelen die nu gebundeld zijn in hun nieuwste boek Bloed en honing. In de podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch Van der Linde en Segers over de totstandkoming van dit boek. Productie: Kees van den Bosch & An da SilvaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump beloofde vier jaar geleden gouden bergen aan zijn kiezers. Nu voert hij campagne met de slogan Promises Made, Promises Kept. Welke beloften heeft hij dan gehouden, en welke niet? En wat maakt dat uit voor de verkiezingen? Bestel nu alvast het dubbeldikke Amerika-nummer via www.groene.nl/amerika! See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er moet een oplossing komen voor de elfduizend buitenlandse IS-vrouwen en hun kinderen, die na de val van het kalifaat vastzitten in kampen in Koerdisch Syrië. Dat stelt journalist Judit Neurink. De zaak zit muurvast. Terwijl juridische mogelijkheden uitgeput lijken en verschillende Europese lidstaten weigeren hun geradicaliseerde onderdanen op te halen, groeien achtduizend kinderen op tussen kampgeweld, honger en ziekte. Daarmee worden de kalifaatskinderen gegijzeld tussen hun eigen belang en het belang van hun moeders.Deze week spreekt Kees van den Bosch in De Groene Amsterdammer Podcast met Neurink over wat er moet gebeuren om deze impasse te doorbreken en hoe het belang van deze kinderen weer voorop gezet kan worden.Productie: Kees van den Bosch & Madelon de Goffau See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als correspondent Oost-Nederland voor NRC Handelsblad trok Karel Smouter samen met fotograaf Michaël Rhebergen het afgelopen jaar op de fiets door de Achterhoek. Zij gingen op zoek naar verhalen over de zogenaamde 'noabers', de mensen die hun hele leven op één plek doorbrengen en zo lokaal en kleinschalig mogelijk leven. Het zijn de 'ergensmensen', gebonden aan een plek, die zo verschillen van de overalmensen, zij die de kranten volschrijven en in Den Haag werken. Maar is dat noaberschap niet iets wat we allemaal moeten ambiëren? Deze week gaat Kees van den Bosch in De Groene Podcast in gesprek met Smouter en Rhebergen over hun liefde voor het achterland en leggen ze uit waarom deze serie over Oost-Nederland zo belangrijk is voor de toekomst van de journalistiek.Productie: Kees van den Bosch, An da SilvaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de laatste maand voor de Amerikaanse verkiezingen zit altijd de traditionele October Surprise: een gebeurtenis die het nieuws rond de verkiezingen domineert. Die van dit jaar mag er wezen: covid-19 bij de machtigste man van de wereld, de Amerikaanse president Trump. Hoe beïnvloedde zo'n oktoberverrassing de verkiezingen in het verleden? En hoe zal het dit keer zijn? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door de branden in kamp Moria kon de Europese Commissie niet anders dan met een nieuw plan komen. Maar met hun voorstel voor een New Pact on Migration and Asylum kan de Europese solidariteitsgedachte voorgoed bij het grofvuil, vindt Linda Polman. ‘Europa bereid is om elke morele en humanitaire prijs te betalen om vluchtelingen uit Europa te weren.' Deze week spreekt ze voor De Groene Amsterdammer Podcast met Kees van den Bosch over het gammele vluchtelingenbeleid van de EU en over welke lessen er geleerd moeten worden om tot structurele oplossingen te komen.Productie: Kees van den Bosch & Madelon de GoffauSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2018 kreeg ING een boete van 775 miljoen wegens nalatigheid inzake de controle op witwaspraktijken. Twee jaar later blijkt uit de zogenaamde FinCEN Files, ruim 2600 geheime Amerikaanse overheidsdocumenten, dat de bank haar witwaspraktijken heeft sindsdien heeft voortgezet. Karlijn Kuijpers en Anouk Kootstra van onderzoeksgroep Investico doken samen met journalisten van Trouw en Het Financieel Dagblad in de gelekte bestanden. ING blijkt favoriet bij criminelen, oligarchen en andere rijke en machtige buitenlandse rekeninghouders.Kees van den Bosch gaat met Kuijpers en Kootstra in gesprek over hun werkmethode, de samenwerking met de andere journalisten en hoe zij omgingen met de boze advocaten die achter hen aankwamen.Productie: Kees van den Bosch & An da SilvaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het vertrouwen in klassieke media staat op losse schroeven, laat het coronavirus opnieuw zien. Waar complotdenkers zich lange tijd verscholen hielden op muffe zolderkamertjes en elkaar opzochten via Twitter en obscure fora, zijn het in pandemische tijden ook hippe influencers die hun volgers via Instagram alles verklarende verhalen voorschotelen. Zo zou het coronavirus zijn veroorzaakt door 5G-zendmasten en draait Bill Gates stiekem aan de knoppen van het RIVM. Kees van den Bosch spreekt deze week met journalisten Rosa van Gool en Coen van der Ven, die samen met de Utrecht Data School onderzochten hoe coronacomplotten zich het afgelopen half jaar verspreidden en hoe ze in toenemende mate worden omarmt.Productie: Kees van den Bosch & Madelon de GoffauSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Stapt de Amerikaanse president Donald Trump op als hij in november de verkiezingen verliest? Het is een opzienbarende en beangstigende vraag, maar ook een die opvallend vaak wordt gesteld in de Verenigde Staten. Nogal wat mensen nemen dat scenario serieus, waaronder sommige van Trumps felste aanhangers en zijn tegenstander Joe Biden. Het is nog nooit gebeurd, maar vriend en vijand houden er wel rekening mee: dat Donald Trump in januari 2021 het Witte Huis weigert te verlaten als Biden de verkiezingen wint.See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Iedereen heeft recht op verdediging’, stelt advocaat Peter Plasman. Maar hoe verdedig je iemand waarvan je weet dat het een crimineel is? Waar liggen de ethische grenzen en hoe worden deze bewaakt door Nederlands grootste strafrechtadvocaten?Journalisten Margreet Fogteloo en Annerie Smolders - tevens oud-rechter - doken voor De Groene in de wereld van de strafrechtadvocatuur. Deze week gaat Kees van den Bosch met hen in gesprek over hun onderzoek, dat meer dan een jaar duurde, en na de moord op Derk Wiersum en het Marengo-proces aan relevantie wint.Productie: Kees van den Bosch & An da Silva See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Le soleil se lève à l’Est’: de zon gaat op in het oosten, las journalist Marijn Kruk op de cover van het Franse weekblad L’Incorrect. Waar landen als Hongarije en Polen voorheen beschouwd werden als slecht geïmiteerde replica’s van het neoliberale Westen, is er inmiddels een tegengestelde beweging gaande: terwijl premier Viktor Orbán de Hongaarse rechtstaat langzaamaan afbreekt, vinden radicaal-rechtse intellectuelen van over de hele wereld er juist hun inspiratie. Met Orbán voorop is Hongarije hét voorbeeld waar traditionele waarden en nationalisme nog gewaardeerd worden, vinden ze. In De Groene Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Kruk over de aantrekkingskracht van Orbán en Boedapest op de nationalistische denkers.Productie: Kees van den Bosch & Madelon de GoffauSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Komiek en nationalist Willl Ferguson schreef ooit over het Canadese zelfbeeld: ‘What we fail to realize is that self-conscious niceness is not niceness at all; it’s a form of smugness’. Toch lijken de verontschuldigingen voor de kolonisatie sinds het midden jaren tachtig in de Canadese cultuur ingebakerd. Waar de United Church of Canada het voortouw nam, wordt er nu decennia later bij elke nationale speech geopend met een ‘We are very sorry’. De verontschuldigingen blijven komen, maar de problemen van de inheemse gemeenschap blijven onveranderd: ze leven als tweederangsburgers op het land van hun voorvaderen.Emy Koopman reisde voor haar vijfdelige VPRO-serie Paradijs Canada door Canada en schreef een stuk over haar ervaringen in De Groene. In De Groene podcast van deze week gaat Stephan Sanders met Koopman in gesprek over haar ervaringen en belevenissen.Productie: Stephan Sanders, Merel Borst & An da SilvaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Afgelopen week hielden de Democraten en de Republikeinen in de VS hun Conventies. Het zijn traditioneel juichfeesten waarop de kandidaten voor het presidentschap en vice-presidentschap officieel worden genomineerd. Ze gelden als aftrap van de verkiezingscampagne. Beide partijen proberen eenheid uit te stralen en hun kandidaten en hun verkiezingsboodschap te verkopen aan een zo groot mogelijk publiek. Hoe werkt dat precies? En wat te denken van de opvallendste nominatie, die van Kamala Harris als Democratische kandidaat voor het vice-presidentschap? See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Er is geld genoeg, maar we gebruiken het verkeerd.’ Dat stelt hoogleraar economie Dirk Bezemer in zijn nieuwe boek Een land van kleine buffers. Met een krimpende economie en een wildgroei aan schulden, legt de coronacrisis plotseling bloot waar de pijn zit: ons financiële bestel is zo gericht op het vergroten van vermogens dat dit ten koste gaat van financiële buffers, de publieke sector, het milieu en ons welzijn. In De Groene Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Dirk Bezemer over hoe dit anders kan en waarom de misère van de coronacrisis de ultieme kans is tot duurzame verandering. Productie: Kees van den Bosch & Madelon de GoffauSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar worden wereldwijd vijf miljard haantjes gedood, omdat ze geen hen zijn. Twee (deels) Nederlandse bedrijven claimen het antwoord op dat dierenleed te hebben gevonden. Die bedrijven wachten niet tot het kuikentje geboren is, maar bepalen het geslacht al in het ei. En er is het bedrijf Kipster, voorstander van diervriendelijkere eierproductie, dat de kuikentjes juist wél laat uitkomen en ook de haantjes grootbrengt. Waarna wij ze opeten.Guus Ritzen onderzocht de eierindustrie en ontdekte dat oplossingen zonder nieuwe ethische vragen niet bestaan. In de Groene-podcast van deze week gaat Kees van den Bosch in gesprek met Guus Ritzen.Productie: Kees van den Bosch & Daan StoopSee omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Het is van de weeromstuit onze aandacht geworden die schaars is. De Machine die wij hebben gebouwd, en die zichzelf onder onze ogen verder en verder uitbouwt, biedt ons informatie in overvloed, maar wat hij organiseert en kapitaliseert is onze aandacht.’ In een persoonlijk essay schrijft Jan Postma over de aandachtseconomie en zijn eigen schermverslaving. Vasthoudend aan E.M. Forsters The Machine Stops (1909), James Williams en Jenny Odell, overpeinst hij wie ‘schuld’ draagt voor de schermverslaving, een verslaving die hij tegelijkertijd ook met een heimelijk genoegen omarmt. In deze Groene-Podcast legt Kees van den Bosch essayist Jan Postma het vuur aan de schenen.Productie: Kees van den Bosch & An da SilvaSee omnystudio.com/listener for privacy information.