De Dag

Het begon met één melding begin deze maand in Groot-Brittannië, inmiddels zijn er wereldwijd bijna 100 bevestigde gevallen in meer dan 10 landen, waaronder ook in Nederland. De snelheid en de schaal van de uitbraak buiten het Afrikaanse continent baart wetenschappers zorgen. Zo kort na corona trekt het nieuwe virus veel aandacht en worden er ook verbanden gelegd met covid. Deels terecht en deels helemaal niet, zegt onderzoeker en adviseur infectieziekten Charifa Zemouri in podcast De Dag. Er gaat heel veel mis- en desinformatie rond over het apenpokkenvirus en echt niet alleen in de complot-hoek. Het is volgens Zemouri belangrijk om de goede informatie te raadplegen en de het virus niet te gauw weg te wuiven als ongevaarlijk omdat patiënten er niet vaak aan overlijden. Reageren? Mail [email protected]

Een deel van de Tweede Kamer had al langer genoeg van premier Rutte en in een emotioneel en stekelig debat over zijn gewiste sms'jes leek Rutte nu zelf ook genoeg te hebben van een deel van de Kamer. Want volgens hem werd het sms-debat ten onrechte opnieuw een debat over het vertrouwen in hem, de bestuurscultuur en de politiek. En waar Rutte normaal kritiek behendig weg knuffelt, meebuigt en klappen opvangt, koos hij nu voor de frontale aanval. Politiek-analist Joost Bekendam van NPO Radio 1 programma De Nieuws BV zag op meer punten een nieuwe verdedigingsstrategie, zegt hij in podcast De Dag. "De Rutte-methode lijkt niet meer te werken," zegt hij. De vraag is wat dit betekent voor de slagkracht van een premier die het moeten hebben van 'wheelen en dealen' en goede relaties. Reageren? Mail [email protected]

Van een drol in bed tot gegooi met drankflessen: de rechtszaak tussen Johnny Depp (58) en Amber Heard (35) gaat er heftig aan toe. Na een weekje pauze verschijnen de twee Hollywoodsterren deze week weer voor de jury. Depp beschuldigt Heard van laster en smaad, nadat zij in een artikel suggereerde dat Depp huiselijk geweld pleegde. Heard beschuldigt Depp er van haar reputatie kapot te maken, door haar leugenaar te noemen. Via een livestream krijgt de hele wereld door alle details een inkijkje in een tumultueuze en nare relatie vol mishandeling, drugsgebruik en geweld. Op social media gaat de zaak tussen Team Johnny en Team Amber na de stream ook nog door. Strafrechtadvocaat Zahra Boufadiss vraagt zich in podcast De Dag af wat de advocaten willen: want zij ziet vooral een onherstelbare reputatieschade voor beiden. Reageren? Mail [email protected]

In de zorg, het onderwijs, de horeca, de ICT en de havens: overal is er een schreeuwend tekort aan personeel. De arbeidsmarkt wordt steeds krapper. Het zorgt nu al voor allerlei problemen, zoals de extreme drukte op Schiphol, een gesloten verkeerstunnel in de maandagochtendspits en op sommige plekken rijden er minder en bussen en treinen. 'Er zijn te weinig mensen,' wordt er gezegd, maar dat klopt niet helemaal, zegt hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp in podcast De Dag. Er zijn vooral te weinig mensen die onder slechte voorwaarden willen werken. Anders gezegd: als je ze beter beloont, zijn ze er wel. Verhulp schetst hoe Nederland de afgelopen decennia een 'lagelonenland' is geworden en hoe de verhoudingen op de arbeidsmarkt compleet scheef gegroeid zijn. Veelzeggend is volgens hem dat een VVD-premier nu werkgevers oproept om de lonen te verhogen. 'Dan weet je dat er echt iets aan de hand is.' Reageren? Mail [email protected]

Opnieuw is het erg droog in Nederland, te droog. Zo droog dat een droogterecord uit 1976 geëvenaard dreigt te worden. Maar uitzonderlijk is het niet: ook in 2018, 2019 en 2020 kampte Nederland met problematische droogte. Zelfs een van de natste gebieden van het land, de Veluwe, droogt op. Een enorme zoetwaterbel die daar onder de grond ligt, waar veel drinkwater uit gehaald wordt, slinkt gestaag. Maarten Veldhuis van Waterschap Vallei en Veluwe legt in podcast De Dag uit waarom dat voor iedereen in Nederland een probleem is en hij pleit dan ook voor een heuse water-transitie. Reageren? Mail [email protected]

D66 heeft de lat hoog gelegd en zich kwetsbaar gemaakt, zei partijleider Sigrid Kaag dit weekend op een partijbijeenkomst over de Metoo-affaire in de partij. Ze reageert op wat gezien wordt als misschien wel de diepste crisis van Kaag sinds zij met de belofte van 'nieuw leiderschap' aan het roer kwam te staan. Want naast grensoverschrijdend gedrag in de partij gaat de affaire ook over hoe Kaag het morele gezag dat ze van anderen in de politiek verlangt zélf toepast in haar eigen organisatie. Sigrid Kaag komt gebutst en gehavend uit de eerste fase van haar politieke leiderschap, zegt Trouw-journalist Wilma Kieskamp in deze podcast. Zij schreef het boek 'Sigrid Kaag, de schaduwpremier', dat afgelopen week uitkwam. Aan haar de vraag wat het nieuwe leiderschap en de morele kompas van Kaag D66 tot nu toe heeft opgeleverd. Reageren? Mail [email protected]

Zangeres S10 staat morgen voor Nederland in de finale van het Eurovisie Songfestival. Ze staat in Turijn helemaal in haar eentje op het podium voor tientallen miljoenen kijkers en dat is, als je bedenkt waar ze vandaan komt, bijzonder. Stien den Hollander, zoals ze echt heet, is pas 21 jaar, kampte als tiener met ernstige psychiatrische problemen en zag daarna in korte tijd haar artistieke succes exploderen. Soms worstelt ze nog met de vraag of ze die schijnwerpers eigenlijk wel aankan. Toch zoekt ze dit weekend de felst mogelijke spotlight dus op. In podcast De Dag vertellen twee muzikanten die met haar hebben samengewerkt over deze eigenzinnige en veelzijdige artiest. Koen van de Wardt, van de Nederlandse band Klangstof, ontmoette Stien al in haar 'donkere periode' en herkende direct haar talent. Ze had volgens hem de muziek echt 'nodig'. Ook harpist Remy van Kesteren, met wie S10 samenwerkte voor het album 'Vlinders', is onder de indruk van haar grote muzikale talent. Ze durft te improviseren, te experimenteren en zich breed te oriënteren. 'Dat doen alleen de hele groten.' Reageren? Mail [email protected]

De Finnen zelf wilden al in grote meerderheid bij de NAVO. En nu willen ook de president en premier van Finland (https://nos.nl/liveblog/2428489-ook-zweden-vraagt-navo-lidmaatschap-aan-vn-1000-burgerdoden-rondom-kiev) dat hun land lid wordt van de militaire alliantie. De 30 NAVO-landen staan aan de vooravond van een historische en strategische uitbreiding. Na Finland volgt Zweden na dit weekend waarschijnlijk ook. De oorlog in Oekraïne doet Finland na een lange periode van neutraliteit anders kijken naar hun buur, Rusland. En zo komt de NAVO-grens voor Rusland dichterbij. Finland en Rusland hebben een gespannen burenrelatie, vertelt Volkskrant-correspondent in Scandinavië Jeroen Visser in podcast De Dag. De honderden kilometers lange grens bepaalt de geschiedenis van de Finnen. Reageren? Mail [email protected]

Het is niets nieuws, een waardevolle traditie zelfs, aldus oud-burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan, om tijdens een huldiging van Ajax als burgemeester uitgefloten en met bier bekogeld te worden. Maar waar het in 2017 bij hem bij uitfluiten bleef, gaat het er bij zijn opvolger Femke Halsema harder aan toe. Sinds zij bekendmaakte dat een huldiging in de binnenstad er dit jaar door gebrek aan beveiligers niet in zit, wordt ze ernstig bedreigd. De haat van voetbalsupporters tegen burgemeester Halsema is ongekend, vertelt Stopera-verslaggever van het Parool David Hielkema in podcast De Dag. En die heftige emoties zijn er vaker rondom Halsema. Er is vanaf het begin van haar termijn keiharde kritiek van allerlei kanten. Wat betekent dat voor haar burgemeesterschap? Reageren? Mail [email protected]

De verkiezingen in Noord-Ierland eind vorige week hebben een politieke aardverschuiving veroorzaakt. Het lang verguisde Sinn Féin, dat jaren nauw verbonden was aan de gewelddadige IRA, is de grootste partij geworden. Voor het eerst mag nu een katholieke partij, die zich wil afscheiden van Groot-Brittannië, de premier leveren in Noord-Ierland. Hoe Sinn Féin zo ver is gekomen en hoe het traumatische en gewelddadige verleden van de partij doorwerkt in de politieke doelen voor de toekomst, vertelt universitair hoofddocent Joost Augusteijn van de Universiteit Leiden. Hij is gespecialiseerd in de Ierse geschiedenis en werkte zelf ook lang in Noord-Ierland. Augusteijn ziet nu onder leiding van twee moderne vrouwelijke leiders een nieuw Sinn Féin opstaan dat wel trouw blijft aan de oude wensen. In een nog altijd zeer instabiele vredessituatie kan dat volgens hem makkelijk tot onrust leiden. Reageren? Mail [email protected]

Het is 9 mei, de dag dat Rusland de zogenoemde Dag van de Overwinning viert. Dat is de dag dat de Sovjet-Unie 77 jaar geleden samen met de geallieerden nazi-Duitsland versloeg. En ook een dag waarop de militaire slagkracht en successen van het Russische leger tijdens een grote militaire parade in Moskou worden getoond en geclaimd. Waar het niet over gaat zijn de grote verliezen die het Russische leger momenteel lijdt in Oekraïne. En die verliezen zijn aanzienlijk, zet kolonel Han Bouwmeester uiteen in podcast De Dag. Hij maakt de balans op aan Russische zijde: wat hebben de Russen verloren aan manschappen, aan materieel en welke strategische doelen moeten ze laten varen? Reageren? Mail [email protected]

77 jaar geleden eindigde de Tweede Wereldoorlog: Duitsland komt los van de führer. Maar de jaren ervoor weet Adolf Hitler in korte tijd Duitsers massaal aan 'm te binden door de nauwkeurige inzet van propaganda. Hoe werkte dat? Dat zochten documentairemakers van de NOS Melinde Kassens en Arjan Nieuwenhuizen uit. Ze maakten een driedelige documentaireserie 'Hitler en de macht van het beeld (https://over.nos.nl/nieuws/nos-docuserie-over-de-rol-van-beeld-bij-de-opkomst-en-ondergang-van-hitler/)'. Daarin hoor je hoe mensen werden beïnvloed en wat de makers van de propaganda er zelf van vonden. Er zitten lessen in die nog altijd actueel zijn, vertellen de makers in podcast De Dag. In het bijzonder in deze tijd. Reageren? Mail [email protected]

De Amerikaanse president Biden ziet sinds de oorlog in Oekraïne een nieuwe wereldorde. Een orde die Amerika weer moet gaan leiden. Het land doet veel in Oekraïne: maakt de Verenigde Staten een comeback op 't wereldtoneel als leider van 't Vrije Westen, zoals na de Tweede Wereldoorlog? Amerikanist aan de Universiteit Utrecht Markha Valenta legt in podcast De Dag het verband tussen het Amerika van toen en nu. Zelf kwam ze ruim 20 jaar geleden vanuit de VS naar Nederland en ze verbaast zich nog weleens over de grote invloed die Amerika op ons had en heeft. Maar ze ziet die tijd niet snel terugkeren. Reageren? Mail [email protected]

Schipholtopman Dick Benschop zegt sorry voor de chaos op 't vliegveld deze meivakantie. Lange rijen, vertragingen, annuleringen: Schiphol piept en kraakt. Er komen weer meer passagiers na de pandemie, maar er is nog te weinig personeel in bijvoorbeeld beveiliging en bagageafhandeling. En daar is de luchtvaartsector niet alleen in. De arbeidsmarkt is op z'n krapst sinds 1971. En dat terwijl er nog nooit zoveel mensen werk hebben. Wat is er aan de hand? Arbeidseconoom Ronald Dekker van TNO legt het uit in podcast De Dag en heeft ook oplossingen. Reageren? Mail [email protected]

Het recht op abortus voor Amerikaanse vrouwen staat meer onder druk dan ooit. Volgens nieuwssite Politico staat het Amerikaanse hooggerechtshof op het punt om het landelijke recht op abortus in te perken. Direct nadat via de Amerikaanse nieuwssite uitlekte dat het hof waarschijnlijk twee eerdere uitspraken die het recht op abortus vastleggen gaat vernietigen, kwamen zowel voor- als tegenstanders van abortus naar het gebouw van het hooggerechtshof. Voorstanders vrezen inperking van de rechten van vrouwen, want als de plannen juist blijken, komt de abortuswetgeving weer te liggen bij de verschillende Amerikaanse staten en naar verwachting zal dan de helft een abortusverbod instellen. Een definitief besluit van het Hooggerechtshof wordt binnen twee maanden verwacht. In september vorig jaar sprak Elisabeth Steinz met Amerika-deskundige Laila Frank. Zij gaf toen al aan dat de anti-abortus beweging nog nooit zo sterk is geweest. Gezien en ongezien komt de pro life beweging al jaren het dagelijks leven van Amerikanen in - en de gevolgen daarvan worden nu merkbaar. Reageren? Mail [email protected]

Geen lovende recensies, financiële tegenvallers en een kale start van wat een bloeiende pracht moet zijn. Wereldtuinbouwtentoonstelling de Floriade in Almere is een paar weken onderweg en de problemen zijn nog niet weg. Almere had van verre kunnen zien aankomen dat dit niet goed gaat, zegt Hans van Driem vandaag in podcast De Dag. Hij was commercieel directeur van de Floriade in Zoetermeer in 1992. Naar eigen zeggen de laatste Floriade met succes. Reageren? Mail [email protected]

Nederland neemt zondag afscheid van de Wet Openbaarheid van Bestuur. Een wet waarmee journalisten de nodige affaires boven water hebben gebracht, denk bijvoorbeeld aan het toeslagenschandaal. WOB-specialist Roger Vleugels vertelt vandaag in podcast De Dag hoe belangrijk transparantie is. De Nederlandse overheid is volgens hem steeds geslotener geworden en de wet die ervoor in de plaats komt, gaat daaraan niks veranderen, zegt hij. NOS-onderzoeksjournalist Ben Meindertsma heeft met hulp de WOB veel affaires blootgelegd en vertelt hoe hij dat heeft gedaan.

Waar we twee jaar geleden geen dag doorkwamen zonder nieuws over de toenmalige president van de Verenigde Staten Donald Trump, horen we hier niet zoveel meer van hem. Maar in Amerika is hij allesbehalve verdwenen. Correspondent Lucas Waagmeester bezocht een van zijn vele Save-America-rally's en vertelt er vandaag over in podcast De Dag. De vraag of hij zich weer kandidaat gaat stellen in 2024, hangt als een groot vraagteken boven de Amerikaanse politiek.

Van struinen over de vrijmarkt tot happen in een koek aan een lijntje: de tradities stapelen zich weer op vandaag op Koningsdag, voorheen Koninginnedag. Maar de traditie staat onder druk: Oranjeverenigingen hebben het steeds moeilijker met het organiseren van het feestje, omdat te weinig mensen meehelpen. De Oranjevereniging in Weesp moest dit jaar daarom dingen laten schieten. En in sommige gemeentes wordt Koningsdag zelfs niet gevierd. Traditiedeskundige Ineke Strouken vertelt in podcast de Dag hoe belangrijk de traditie van Koningsdag is en heeft oplossingen hoe 't oudhollandse feest tóch in alle glorie kan blijven bestaan. Reageren? Mail [email protected]

Afrikaanse landen spreken zich lang niet allemaal uit over de oorlog in Oekraïne. Tijdens een stemming in de VN stemde minder dan de helft van de landen in Afrika vóór het veroordelen van het Russische geweld. We weten dat Poetin z'n invloed al langer uitbreidt in 't continent, in onder meer de Centraal Afrikaanse Republiek en Mali. Correspondent Saskia Houttuin reisde naar Mali en ze zag hoe groot de invloed van Rusland op het land is. Ze vertelt in podcast de Dag hoe Malinezen los proberen te komen van oud-kolonisator Frankrijk. De Russen zijn een welkome hulp, maar niet voor alle 54 landen in Afrika is dat zo. En hoe ver gaat de vriendschap? Reageren? Mail [email protected]

Emmanuel Macron is de nieuwe president van Frankrijk. Met 59% van de stemmen won hij van de extreemrechtse Marine Le Pen. Voor het eerst in jaren is een zittende president herkozen en wat volgde was een explosie van vreugde voor de Eifeltoren volgens de Franse tv. Maar niet alle Fransen stonden te juichen, vertelt Frankrijk-kenner van de Universiteit Utrecht Marloes Beers in podcast de Dag. Frankrijk is verdeelder dan ooit. Macron zegt president van alle Fransen te willen zijn. Maar hoe gaat dat 'm lukken als een grote groep Fransen hem niet van harte steunt? Reageren? Mail [email protected]

Op maandag 25 april zou Johan Cruijff 75 zijn geworden. Er is over hem onnoemelijk veel gezegd, geschreven en geproduceerd - je bent een voetballegende of je bent het niet -, toch is het Andere Tijden Sport gelukt om een bijzondere podcastserie te maken over de minder bekende kanten uit zijn leven: 'De Onbekende Cruijff'. In podcast De Dag vertellen de makers van de eerste aflevering, Jeroen Stekelenburg en Guido van Gorp, over de soms bikkelharde kant van Cruijff. Die kant liet zich zien tijdens de zogenoemde 'fluwelen revolutie' bij Ajax. Op 24 maart 2011 barstte tijdens een vergadering de bom tussen Johan Cruijff en het Ajax-bestuur. Door onderzoek van Stekelenburg en Van Gorp wordt nu woord voor woord duidelijk wat er destijds gezegd is. Reageren? Mail [email protected]

Waar de Russen vertrekken, komen meer en meer gruwelijke verhalen en details naar buiten over de oorlog in Oekraïne. Zeker nu Russische troepen focussen op 't oosten van 't land voor de aanval op de Donbas-regio. De ogen zijn gericht op die volgende fase in de oorlog, maar de verhalen uit bevrijd gebied zijn nog lang niet verteld. Kijk niet weg, zegt NOS-correspondent Kysia Hekster in podcast de Dag. Hoe erg de verhalen ook zijn. Samen met verslaggever Mattijs van de Wiel reisde ze af naar bevrijd gebied. Ze zien en voelen wat de Russen hebben aangericht. En ze merken dat Oekraïners ondanks alles geloven in een goede afloop. Reageren? Mail [email protected]

Terwijl in de Europese Unie de steun voor een Russisch energie-embargo groeit, ligt een van de grootste afnemers, Duitsland dwars. Volgens de regering-Scholz zou de impact op de economie zo groot zijn dat het tot sociale ontwrichting kan leiden. Maar een vooraanstaande groep Duitse economen zegt dat een embargo best zou kunnen. De kritiek op Duitsland neemt internationaal toe. En dat terwijl het land aanvankelijk juist geprezen werd om de historische ommezwaai die het kort na de Russische inval in Oekraïne had gemaakt. Toch blijkt nu dat de banden met Rusland uit het verleden nog niet worden doorgesneden. Wiebke Pittlik van het Duitsland Instituut legt in podcast De Dag uit waarom Duitsland zo moeilijk doet en hoe zeer Rusland verweven zit in de Duitse energie-sector. Reageren? mail [email protected]

Elon Musk, de rijkste man ter wereld, heeft zijn oog op Twitter laten vallen. Hij wil het social media platform kopen, zodat hij het naar eigen zeggen groot kan maken. En hoewel alleen al zijn overnameplannen ervoor zorgen dat het aandeel Twitter in de lift zit, moet Twitter zelf er niets van hebben. Het bedrijf bezint zich op het overnamebod en lijkt er ondertussen alles aan te doen om Musk buiten de deur te houden. Waarom eigenlijk? Digitaal strateeg en Trouw-columnist Ilyaz Nasrullah vertelt in podcast De Dag over de vijandige en complexe relatie tussen Elon Musk en Twitter en wat het voor het dat platform zou betekenen als Musk het daar inderdaad voor het zeggen zou krijgen. Reageren? Mail [email protected]

De vredesgesprekken tussen Oekraïne en Rusland lijken helemaal vastgelopen. Volgens de Russen worden de gesprekken door Oekraine gesaboteerd en Oekraine zegt dat de totale verwoesting van Marioepol mogelijk de definitieve rode lijn is. Het plan van Rusland zou nu zijn om de oorlog voor 9 mei te beëindigen. Maar hoe dan? Rusland- en Oost-Europa deskundige Bob Deen vertelt in podcast De Dag over de meest waarschijnlijke uitweg, namelijk een zogenoemd 'bevroren conflict'. Dat is een geopolitiek instrument waar Rusland patent op heeft en dat door Moskou volgens Deen gebruikt wordt als bewuste strategie om op allerlei plekken rondom Rusland aan invloed te winnen. Met een bevroren conflict akkoord gaan, is volgens hem niet altijd verstandig. Reageren? Mail [email protected]

Lilianne Ploumen noemt zichzelf 'niet de ideale leider' voor de PvdA en stapte daarom deze week op. Maar wat maakt een leider van de PvdA dan wel ideaal? In podcast De Dag loopt oud-campagneman Alex Klusman, die voor de PvdA jarenlang aan verschillende campagnes meewerkte, de ideale en minder ideale leiders uit de partijgeschiedenis langs. Hij maakt zo een profielschets op van hoe die gedroomde kandidaat voor de toekomst er dan zou moeten zien. Reageren? Mail [email protected]

Nederlanders tanken minder en stoken minder door de hoge inflatie, blijkt uit onderzoek. Sommige Nederlanders voelen de stijgende prijzen flink in de portemonnee. In maart kwam de inflatie uit op 9,7%. Sinds de jaren '70 was die niet zo hoog. De inflatiecijfers doen denken aan die seventies. Ook toen liepen de prijzen op, door stijgende energieprijzen. Met autoloze zondagen en benzine op de bon, moest het olieverbruik in die jaren naar beneden. Hoogleraar economie en overheidsfinanciën Bas Jacobs ziet overeenkomsten met de jaren '70. Maar er zijn ook belangrijke verschillen. Jacobs vertelt in podcast de Dag dat de overheid lessen kan trekken uit hoe de regering de inflatie toen aanpakte. Reageren? Mail naar [email protected].

In de Chinese stad Shanghai schreeuwen inwoners uit hun ramen om hulp. Video's van radeloze mensen worden massaal gedeeld op sociale media. De 25 miljoen inwoners zitten al weken in lockdown, in ultra strenge China-stijl. Ze weten niet voor hoe lang. China houdt vast aan zijn zero-covidbeleid en in de grootste stad ter wereld wordt daar nu een hoge maatschappelijke én economische prijs voor betaald. Maar waarom eigenlijk: is het in deze fase van de pandemie nog wel nodig? Ondernemer Thomas Knoop woont in Shanghai en vertelt in podcast De Dag hoe hij het volhoudt. En China-expert Ties Dams van Instituut Clingendael legt uit waarom Peking vasthoudt aan het zero-covid, ook al leidt dat tot maatschappelijke onrust en een groot economisch probleem. Reageren? Mail [email protected]

Volgens militair analisten staat de strijd om de Donbas te beginnen en, zo vrezen zij, die strijd wordt ongekend bloedig. De afgelopen weken is ook duidelijk geworden hoe meedogenloos de aanpak van de Russen is in de gebieden die ze bezetten in Oekraïne. De beelden van Boetsja staan nog vers in het geheugen. Schokkend, maar bepaald niet nieuw. Het Russische leger heeft een lange geschiedenis die gekenmerkt wordt door bruut geweld, zowel intern als naar buiten toe. Dat zegt Marnix Provoost van de Nederlandse Defensie Academie in deze podcast. Als soldaten in dienst gaan worden ze er zelf ook al direct mee geconfronteerd door de oversten. Die bikkelharde cultuur zet zich door op het slagveld. De brute geweldscultuur van de Russen wint misschien niet de hearts and minds, zegt Provoost, maar deze strategie is voor Rusland in het verleden wel zeer effectief gebleken. 'Het werkt.' Reageren? Mail [email protected]

Dagelijks komen uit Oekraïne de beelden van de verschrikkingen van oorlog. Maar er zijn ook plekken waar de oorlog voorbij is en de verschrikkingen alsnog doorgaan. Correspondent Daisy Mohr reisde in Noord-Irak naar de plek waar in 2014 door IS genocide is gepleegd op duizenden jezidi's. Terwijl de massagraven daar momenteel geopend worden voor onderzoek, ontvouwt zich een nieuw drama, vertelt Daisy: een toenemend aantal vrouwen dat overleefde, pleegt nu zelfmoord. Daisy Mohr hield voor podcast De Dag een reisverslag in audio bij. Het is een zwaar en heftig verhaal, zegt ze, maar juist nu belangrijk om te vertellen. Het laat zien welke sporen oorlog nalaat en toont dat een oorlog niet stopt als de vijand ophoudt met schieten. Ook daarvan moeten we volgens haar niet wegkijken. Reageren? Mail [email protected]

Met nog twee dagen te gaan tot de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen is de opmars van de radicaal rechtse Marine Le Pen het gesprek van de dag. Het gat tussen haar en president Macron wordt steeds kleiner en volgens de peilingen maakt ze serieus kans om president van Frankrijk te worden. Correspondent Frank Renout vertelt in podcast De Dag waarom Marine Le Pen eerst verguisd werd maar nu helemaal meetelt, hoe haar banden zijn met Poetin en wat winst van Le Pen zou betekenen voor Europa. Reageren? Mail [email protected]

Van duizenden hoogleraren is onduidelijk wat ze naast hun werk bij de universiteit of een academisch medisch centrum voor bijbaantjes hebben, blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur. Onduidelijk is zo wat de belangen van hoogleraren zijn en of de nevenfuncties onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek in de weg zitten. Want verhalen over belangenverstrengeling zijn er. Nieuwsuur-verslaggever Siebe Sietsma dook er met collega's in. Hij vertelt in podcast de Dag hoe zijn onderzoek naar een paspoortprofessor op Malta leidde tot een register met duizenden bijbaantjes van hoogleraren. Door het onderzoek verandert er langzaam wat in de academische wereld. Zijn onderzoek naar nevenfuncties van hoogleraren is nog steeds gaande. Heb je tips? Mail naar [email protected]. En wil je reageren op onze podcast? Mail dan naar [email protected].

De waarheid is in een oorlog het eerste slachtoffer, zo luidt het, maar de waarheid wordt ook nauwkeurig in kaart gebracht. Soms heel letterlijk, aan de hand van satellietkaarten zoals deze week in Boetsja. Door gebruik te maken van digitale bronnen wordt de Russische leugen dat de lijken in de straten zijn neergelegd door Oekraïners, weerlegd. De lugubere speurtocht naar de waarheid van de oorlog in Oekraïne wordt voor een deel met met openbare bronnen gevoerd, en dat levert veel op. Ook de NOS heeft er een speciale redactie voor ingericht, de osint-redactie. Osint verwijst naar open source intelligence. In principe kan iedereen 'osinten', zegt redacteur Mitchell van de Klundert in podcast De Dag, maar je moet er wel een sterke maag voor hebben. Hij vertelt hoe het in z'n werk gaat, wat het oplevert en waarom dat belangrijk is. Reageren? Mail [email protected]

Boetsja, Irpin, Borodjanka, Hostomel. Het is een greep uit de voorsteden van Kiev vanwaaruit Russische troepen zich hebben teruggetrokken en waar Oekraïense ooggetuigen nu vertellen over extreem geweld. Dit weekend doken beelden op die de wereld hebben geschokt. Volgens de Oekraïense regering is het nog maar het topje van de ijsberg. Russische militairen lijken zich op veel meer plekken schuldig te maken aan oorlogsmisdaden. Dat is ook de waarneming van Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp, zegt hij in podcast De Dag. Hij sprak afgelopen dagen op verschillende plaatsen met ooggetuigen en was ook bij opgravingen van slachtoffers. Zo zag hij met eigen ogen hoe deze mensen aan hun einde zijn gekomen. "Dan blijkt dat deze mensen zijn geëxecuteerd," vertelt Dennekamp over het onderzoek waar hij bij was. "Dan blijkt dat ze schotwonden aan het hoofd hebben. Van één slachtoffer was de keel doorgesneden en is er met een mes in het hart gestoken. Deze mensen zijn geëxecuteerd, nadat ze door het Russische leger van straat zijn geplukt." Reageren? Mail [email protected]

Terwijl het Westen probeert om de geldstromen naar Moskou nog verder af te knijpen, zoekt Rusland manieren om de sancties te omzeilen en op andere plekken in de wereld geld te verdienen. En dat gaat voorspoedig, want twee grote handelspartners laten Poetin niet vallen en trekken de banden zelfs verder aan: India en China. Beide landen verwelkomden afgelopen week de Russische buitenlandminister Lavrov met open armen. Het is voor Rusland een belangrijk handelsblok, want in India en China samen woont een derde van de wereldbevolking en het zijn twee van de snelst groeiende economieën ter wereld. India-correspondent Aletta André en China-correspondent Sjoerd den Daas vertellen in deze podcast hoe die landen de banden met Rusland opvoeren en wat hen dat oplevert. De vraag die achterblijft is: wat zijn de Westerse sancties waard als het Oosten Moskou te hulp schiet? Reageren? Mail [email protected]

Toen Emmanuel Macron vijf jaar geleden aantrad als president had hij nauwelijks politieke ervaring. Hij zat pas twee jaar in de politiek, was 39 jaar, en profileerde zich als een frisse wind. Hij wilde breken met de oude politiek. Maar vanaf het eerste moment kleefde er een imago aan Macron van een elitaire, arrogante man, die ver van de dagelijkse werkelijkheid afstond, vertelt correspondent Frank Renout. Hij blikt in podcast De Dag terug op vijf jaar Macron in het Élysée. Renout zag Macron veranderen van een afstandelijke nieuwkomer in een ervaren politicus die, hoewel niet altijd succesvol, meer de taal van zijn volk probeert te spreken. De president werd geconfronteerd met crisis op crisis en was een snelle leerling. Aanvankelijk leek zijn herverkiezing ook in kannen en kruiken, maar Macron lijkt het nu een week voor de verkiezingen toch steeds moeilijker te krijgen. Reageren? Mail [email protected]

Sinds begin deze week is contact hebben met een gevangene moeilijker. Het berichtensysteem eMates is stopgezet door de Minister voor Rechtsbescherming, naar aanleiding van een onderzoek naar Ridouan Taghi. De zware crimineel zou met z'n neef een ontsnappingspoging hebben beraamd en ook via de berichtenservice regelmatig teksten sturen. Oprichter van het systeem Job Joris Arnold legt in podcast De Dag uit hoe belangrijk eMates voor de duizenden gedetineerden in ons land is. Het is volgens hem een levenslijn naar huis. En dat kan Anna beamen: haar partner zat jarenlang in de cel. Zij vertelt hoe fijn het voor haar was om via eMates contact te hebben. Reageren? Mail naar [email protected].

Tijdens de Europese top in Brussel afgelopen week richtte de Oekraïense president Zelensky zich persoonlijk tot de premier van Hongarije, Viktor Orbán. Hij vroeg hem om te kiezen: staat Hongarije aan de kant van Oekraïne of aan die van Rusland? Daarmee legde hij de vinger op de zere plek, want met precies die vraag zit Orbán in aanloop naar de verkiezingen komende zondag, behoorlijk in de maag. Viktor Orbán presenteert zich in de verkiezingscampagne als peacekeeper en wil de banden met Rusland niet doorknippen, vertelt correspondent Tijn Sadée in de podcast. Maar de vraag is hoe lang dat houdbaar blijft én hoe de Hongaren in het stemhokje over deze positie oordelen. Reageren? Mail [email protected]

Cryptovaluta zijn veel in het nieuws, meest recent nog vanwege de oorlog. Oekraïne gebruikt crypto om geld op te halen voor de strijd tegen Rusland. En Rusland gebruikt het als alternatief betalingsverkeer om sancties te omzeilen. Maar de afgelopen jaren was de cryptomarkt sowieso al geëxplodeerd en daarmee ook het stroomverbruik dat ervoor nodig is om cryptomunten te laten draaien. Crypto is extreem slecht voor het milieu. Hoe slecht, dat zet datawetenschapper Alex de Vries uiteen in deze podcast. Het is een onderwerp waar de sector iets mee moet, weten de aanbieders van cryptovaluta ook zelf. Maar hoe krijg je crypto groen? Reageren? Mail [email protected]

De VS waarschuwt dat Rusland in Oekraïne mogelijk op korte termijn biologische of chemische wapens gaat inzetten. Rusland zegt juist dat Oekraïne deze wapens wil gebruiken. De informatie-oorlog draait overuren, maar duidelijk is dat deze vuile wapens als een donkere wolk boven het slagveld hangen. Defensiespecialist Danny Pronk van het Clingendael Instituut legt in podcast De Dag uit welke wapens er zijn, hoe die werken, welke schade ze kunnen aanrichten en welke ervaring Rusland ermee heeft. Reageren? Mail [email protected]

Aan de pomp wordt benzine en diesel duurder en duurder. En ook de gasprijzen rijzen de pan uit. De oorlog in Oekraïne legt de Europese afhankelijkheid van energie uit Rusland pijnlijk bloot. En een einde aan al die stijgende prijzen is nog niet in zicht. Tegelijkertijd is de vraag hoe we zo snel mogelijk van Russisch gas en olie afkomen. Lisse van Vliet werkt bij de Energiebeurs van Oekraïne en de brancheverenging van Europese energiebeurzen en hij vertelt vandaag in podcast de Dag hoe Oekraïne de lampen aan kan houden in de oorlog. En hoe ze vrijwel overal in Europa de druk voelen oplopen om zich los te koppelen van Rusland. Reageren? Mail [email protected]

De Amerikaanse president Joe Biden is op een ingelaste NAVO-top. Eerst is de president in Brussel, daarna gaat hij door naar Polen. Amerika wil laten zien dat ze onvoorwaardelijk achter Oekraïne en Europa staan in de oorlog, met wapens, sancties en morele steun. Maar president Biden heeft nog een agenda, vertelt Amerikadeskundige Paul Verhagen van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies in podcast De Dag. Voor de president staat er veel op het spel op geopolitiek vlak. Want Biden ziet het als kans om de strijd met China aan te gaan. Reageren? Mail [email protected]

Rusland-correspondent Iris de Graaf stond op 2 maart voor het laatst vanaf haar balkon in Moskou het NOS achtuurjournaal te woord. Twee dagen later was ze terug in Nederland: halsoverkop vertrokken uit het land waar ze van houdt en waar ze iets meer dan een jaar werkte als correspondent voor de NOS. Door de repressie was het voor haar en de mensen om haar heen niet meer veilig om te blijven. In podcast De Dag vertelt Iris over haar plotse vertrek, over haar persoonlijke band met het land en hoe ze Rusland zag veranderen van een land dat hip, vrij en kosmopolitisch kon zijn, tot een plek waar bijna niemand meer openlijk durft te praten. Reageren? Mail [email protected]

De militaire steun van Westerse landen voor Oekraïne is ongekend. Alleen al de VS heeft sinds eind vorig jaar omgerekend 1,8 miljard euro vrijgemaakt en de EU zit nu op een fonds van 1 miljard euro. Het leidt tot een gigantische opeenstapeling van wapens in Oekraïne. En dat is precies het omgekeerde van wat de Russische president Poetin voor ogen had, hij wil het land immers demilitariseren. Daarnaast zie je ook een grote militaire opbouw aan de NAVO-grenzen met Rusland. Defensieonderzoeker Adája Stoetman van het Clingendael Instituut vertelt in podcast De Dag welke risico's er volgens haar kleven aan deze wapenopbouw en het herschikken van de defensiestructuren. Want waar is het Westen nou eigenlijk mee bezig: verdedigen, afschrikken, provoceren of zijn dit voorbereidingen voor een veel grotere oorlog? Reageren? Mail [email protected]

De Amerikaanse president Biden en zijn minister van buitenlandse zaken Blinken noemen de Russische president Poetin een oorlogsmisdadiger. EU-buitenlandchef Borell voegde daar vanochtend aan toe dat Rusland zich volgens hem in Oekraïne schuldig maakt aan 'enorme oorlogsmisdaden'. Vrijwel niemand twijfelt eraan dat Rusland zich in Oekraïne schuldig maakt aan oorlogsmisdaden. En als politiek leider kan de Russische president Poetin ook berecht worden voor het internationaal Strafhof in Den Haag. In Oekraïne worden de bewijzen al op grote schaal verzameld, vertelt Universitair docent internationaal strafrecht Marieke de Hoon in podcast De Dag. Nooit eerder is volgens haar zo flagrant duidelijk geweest dat er op het slagveld sprake was van oorlogsmisdaden. Maar hoe bouw je een zaak tegen Poetin op en hoe krijg je hem vervolgens in Den Haag? Reageren? Mail [email protected]

Poetin zegt dat hij zijn land wil zuiveren van tuig en verraders: Russen die in zijn ogen geen patriotten zijn en te Westers denken of leven. Volgens kenners zegt de Russische president nooit zomaar iets en aangenomen wordt dat de opmerkelijke en dreigende woorden die hij deze week uitsprak op de staatstelevisie nog meer repressie in Rusland inluidt. Ook voor het Westen belooft het radicaliserende taalgebruik van Poetin weinig goeds. De VS waarschuwt al dat Poetin binnenkort met meer kernwapendreigementen komt. Rusland en Poetin-kenner Hubert Smeets ontleedt in deze podcast stap voor stap wat Poetin deze week precies zei en vertelt wat die woorden volgens hem impliceren. Voor Rusland. En voor het Westen. "Het is het taalgebruik van een dictator." Reageren? Mail [email protected]

De opmars van de Russen mag dan langzaam gaan, de horror van de oorlog wordt er niet minder op. Vooral uit Marioepol, dat al drie weken aanhoudend wordt gebombardeerd en beschoten, maar ook uit Charkov komen schokkende berichten en beelden. De stad Cherson staat al onder controle van Rusland. Hoe is het leven in deze gebieden? Correspondent Michiel Driebergen is na een kort verblijf in Nederland weer teruggekeerd in Oekraïne, onder meer om antwoord te zoeken op die vraag. Maar contact met inwoners in deze belegerde steden is vaak moeilijk. Er zijn bijna geen journalisten en de communicatielijnen liggen plat. In podcast De Dag schetst hij aan de hand van berichten van zijn persoonlijke contacten en video's en foto's die wel naar buiten komen zo goed en zo kwaad als het kan een beeld van hoe het nu is in Marioepol, Charkov en Cherson. Reageren? Mail dedag@radio

Dictator van Belarus Aleksandr Loekasjenko zegt dat zijn leger niet betrokken is bij de oorlog van Rusland in Oekraïne, maar internationaal klinken andere geluiden. De Belarussische soldaten zouden het Russische leger op allerlei manieren beveiligen en helpen. Betrokkenheid ontkennen, kan niet meer volgens voormalig Luitenant-Generaal van de Koninklijke Landmacht Mart de Kruif. Het is een oorlog waar de bevolking van Belarus in meerderheid niet achterstaat. De strijd van Oekraïne is de strijd van Belarus, klinkt het. Belarussen vechten zelfs mee tegen Rusland, vertelt journalist en Belaruskenner Franka Hummels. Vandaag in podcast de Dag hoe Belarus Rusland militair helpt en civiel dwarsboomt. Reageren? Mail [email protected]

Het is het verhaal van de aangekondigde vernietiging: de slag om de Oekraïense hoofdstad Kiev. Een colonne Russische tanks omsingelt de stad en vanuit de lucht worden al woonwijken bestookt. Ongeveer de helft van de inwoners is gevlucht, de rest kan of wil niet. In podcast De Dag een gesprek met twee journalisten die net met pijn in het hart uit Kiev vertrokken zijn. Step Vaessen sprak dit weekend voor al Jazeera met president Zelensky midden in dat bedreigde bastion. En Bruno Beeckman van de VRT stapte na drie intense weken in Kiev gisteravond op een overvolle trein met vluchtelingen naar Slowakije. Beiden zijn zeer aangedaan door wat ze gezien en gehoord hebben. Reageren? Mail [email protected]