De Dag

Opnieuw heeft de Europese Centrale Bank, in navolging van de Amerikaanse en Britse centrale banken, deze week de rente verhoogd in een poging de torenhoge inflatie te beteugelen. En die hogere rente heeft grote gevolgen voor de huizenmarkt, waar momenteel van alles aan de hand is: er wordt minder verkocht, de prijzen dalen, het benodigde inkomen voor een hypotheek stijgt, de vaste lasten stijgen, de huren stijgen. De huizenmarkt kantelt onder invloed van de economische tegenspoed, zegt hoogleraar huisvestingssystemen van de TU Delft Peter Boelhouwer in podcast De Dag, en samen met de structurele problemen op de woningmarkt vreest hij voor een 'perfecte storm'. Maar gelukkig ziet hij ook verbeteringen en mogelijkheden. En Mirian Thomas voelt de gevolgen van de veranderingen op de woningmarkt al. Zij krijgt haar huis niet verkocht en vertelt in de podcast wat dat voor haar betekent. Reageren? Mail [email protected]

De finalisten van het WK in Qatar zijn duidelijk: Frankrijk of Argentinië wordt de wereldkampioen voetbal van 2022. Het meest besproken kampioenschap loopt op z'n eind. Nederlandse journalisten zijn weer thuis, na het afgelopen Oranje-avontuur, en blikken terug op een WK met twee gezichten. Verslaggever Noortje Deutekom ging met alle kritiek uit het Westen naar de golfstaat toe. Ze vertelt in podcast de Dag wat ze daarmee kon in Qatar. En correspondent Daisy Mohr was al vaker in de golfstaat geweest. Zij zag een land dat opbloeide door de schijnwerpers van de wereld. Reageren? Mail [email protected]

Met een foto vol cashgeld maakte de Belgische politie bekend dat ze 1,5 miljoen euro in beslag hebben genomen na invallen in Brussel. Die invallen zijn gedaan in een corruptieonderzoek binnen het Europees Parlement. Qatar zou politici en medewerkers van hen proberen om te kopen. Vier verdachten zitten vast. Correspondent Ardy Stemerding vertelt in podcast de Dag wat we nu weten over de - misschien wel - grootste corruptiezaak ooit in dat Europees Parlement. En Michiel van Hulten is van anti-corruptieorganisatie Transparancy International: hij pleit voor strengere lobbyregels. Want van Hulten is nóg meer te weten gekomen en verwacht dat dit corruptieschandaal nog lang niet voorbij is. Reageren? Mail [email protected]

Zet de tv deze dagen aan en de dennennaalden en nepsneeuw vliegen je tijdens de reclameblokken om de oren. Er zijn opvallend veel kerstcommercials dit jaar, die aandoen als mini-films, met complexe verhaallijnen, kerstige muziek en vooral veel emotie. De strijd om de beste kerstreclame lijkt een nieuwe traditie te worden in Nederland. Maar wat is dan de perfecte kerstreclame? Clichés horen erbij, zegt kerstcommercial-kenner Patrick Severein, die onder andere in een officieus kerstpanel van reclamemakers zit in podcast De Dag. Maar de kitsch en kromme tenen liggen volgens hem wel op de loer en soms wordt de plank ook ontzettend mis geslagen. Ook dit jaar weer. Consumentenpsycholoog Tom van Bommel meet met elektroden hoe onze hersenen reageren op de sneeuwvlokken, kerstbellen, kinderen, dieren en volle tafels eten waar we deze dagen mee overspoeld worden. Uit dat onderzoek blijkt dat voor de meeste impact de simpele beelden het best werken. Reageren? Mail [email protected]

Voor de tweede keer in een paar dagen tijd heeft Iran iemand geëxecuteerd die was opgepakt tijdens de protesten in het land. Hij is in het openbaar opgehangen. De verwachting is dat er meer executies van demonstranten volgen. Daarnaast zijn er veel berichten van martelingen en het doelbewust ernstig verwonden van demonstranten. Vrouwen zouden door de oproerpolitie bijvoorbeeld opzettelijk van dichtbij met hagel, luchtbukskogels, in het gezicht, de ogen, op hun borsten en tussen hun benen worden beschoten. Na ruim drie maanden van aanhoudende protesten, lijkt er in Iran een nieuwe fase aangebroken. Eén waarin het regime naar de laatste redmiddelen grijpt, zegt politiek-commentator en Iran-deskundige Damon Golriz in deze podcast. Hij ziet een regime dat wankelt en uiteindelijk zal vallen. Ook de Iraanse filmmaker en dichter Nafiss Nia denkt dat, al breekt de machteloosheid over de gruwelen die nu plaatsvinden haar wel op. Reageren? Mail [email protected]

Voor de nationale ploeg van Marokko is het WK in Qatar nu al een succes, want voor het eerst staat de ploeg in een kwartfinale. En de droom is nog niet voorbij, want het kan zomaar zijn dat ze na Spanje ook Portugal de baas zijn, zeggen oud-voetballer Dries Boussatta en voetballiefhebber en schrijver Abdelkader Benali in podcast De Dag. Bousatta, die voor zowel het Marokkaanse als Nederlandse elftal uitkwam, en Benali vertellen over de impact die de prestaties van het huidige elftal hebben op de spelers zelf - die nu al voor het leven een heldenstatus hebben -, op de ontwikkeling van de sport in Marokko, maar vooral ook op de manier waarop er naar Marokko en Marokkanen gekeken wordt. "De prestaties van dit elftal worden gezien als een spiegel voor de eigen drang naar voren." Reageren? mail de [email protected]

De liefde, de druk van paparazzi en racisme binnen het Britse koningshuis. Allemaal komt het voorbij in de nieuwe Netflixserie Harry & Meghan. De Britse prins en zijn vrouw deden een stap terug in de koninklijke familie en vertellen nu uitgebreid over wat er achter gesloten deuren gebeurde in die tijd. Het koppel werd twee jaar lang gevolgd door camera's. Correspondent Fleur Launspach schetst de context rond de serie in podcast de Dag. Ze heeft de serie in rap tempo gebinged en vertelt over de timing en het doel van prins Harry en Meghan. En is dit een PR-nachtmerrie voor Buckingham Palace en Koning Charles? Of juist niet? Reageren? Mail [email protected]

Hoe ontstaan sterren en sterrenstelsels? Is er buitenaards leven? Dat soort vragen moet een nieuwe telescoop gaan beantwoorden. En nog veel meer: vragen waarvan we het bestaan nog niet afweten. Op de stilste plekken van de wereld is de bouw van de grootste radiotelescoop ooit begonnen: de SKA-telescoop. Duizenden en duizenden antennes in Australië en honderden schotels in Zuid-Afrika gaan dieper het heelal in kijken dan we ooit konden. Nederland speelt een belangrijke rol in het project, vertelt Michiel van Haarlem in podcast de Dag. Hij werkt al tientallen jaren namens Astron mee aan de telescoop en weet dat de techniek van een Nederlandse voorloper heel belangrijk is. Maar deze nieuwe telescoop kan straks veel meer. Reageren? Mail [email protected]

Denzel Dumfries vindt het soms niet makkelijk om voetballer te zijn, zei hij zaterdag na een uitstekende wedstrijd op het WK in Qatar. Hij ervaart grote druk en spreekt daar regelmatig over met een sportpsycholoog. Ook tijdens dit WK had hij twee keer een afspraak. FC Utrecht-speler Othmane Boussaid heeft ook hulp ingeschakeld, vertelt hij in Podcast De Dag. Hij kon zo slecht tegen zijn verlies dat hij uit frustratie slechter ging spelen en telkens op de bank terecht kwam. Nu zit hij op de bank bij de psycholoog en staat hij met veel meer zelfvertrouwen in het veld. Sportpsycholoog Susie Cats vertelt dat Boussaid en Dumfries zeker niet de enigen zijn die last hebben van mentale druk. Ze begeleidt verschillende topsporters die last hebben van faalangst, extreme spanning en soms het plezier in de sport helemaal verloren zijn. Reageren? Mail [email protected]

In Oekraïne is de winter begonnen en dat heeft grote gevolgen voor de oorlog. In militair opzicht kennen winterse omstandigheden voor- en nadelen: voordeel is dat de grond harder is, waardoor tanks bijvoorbeeld niet vast blijven zitten in de modder en dus sneller kunnen oprukken. Maar nadeel is dat het voor soldaten fysiek en mentaal veel zwaarder werken is en ook dat materieel bevriest. Je ziet nu dat zowel Russische als Oekraïense soldaten zich ingraven in loopgraven, die doen denken aan de Eerste Wereldoorlog. Het verleden leert dat oorlog voeren in de winter een grote impact heeft op zowel het slagveld als op burgers van landen waar die oorlogen gevoerd worden, vertelt militair historicus Merle Lammers in podcast De Dag. Aan de hand van verschillende voorbeelden uit de geschiedenis schetst ze hoe de winter een wapen kan zijn, dat niet zelden bepalend is geweest voor de uitkomst van veldslagen of oorlogen. Reageren? Mail [email protected]

Lallende toeristen en het constante getril van rolkoffertjes over de bakstenen. De gemeente Amsterdam wil dat je die geluiden binnenkort een stuk minder hoort. Ze willen de overlast van toerisme aanpakken met een nieuw plan: de horeca moet eerder dicht, vrijgezellenfeesten gaan aan banden en nog veel meer. De Amsterdammer wil meer rust. En daar moet naar geluisterd worden, zegt hoogleraar toerisme Jan van der Borg in podcast de Dag. Hij woont zelf in Venetië, een stad die volgens veel inwoners inmiddels is overgenomen door toeristen. Zó mis moet het allemaal niet gaan in de hoofdstad, vinden veel Amsterdammers. Maar hoe krijg je dat voor elkaar? Reageren? Mail [email protected]

19 december maakt de Nederlandse regering excuses voor het slavernijverleden. Maar hoe en met wie? Daarover laat premier Rutte nog weinig los, ook al zijn de plannen al uitgelekt. De reacties op die plannen zijn niet mis: de verkeerde datum, de verkeerde mensen én er wordt haast gevoeld. Hoe zou dit wel moeten? Mercedes Zandwijken en Machiel Keestra schreven een stuk in de Volkskrant over dat onderwerp en vertellen erover in podcast de Dag. Ze gaan al twaalf jaar om tafel met allerlei mensen om te praten over het slavernijverleden. En in dat praten zit volgens hen de oplossing. En misschien ook wel in de Koning? Reageren? Mail [email protected]

Voor de derde keer in drie jaar tijd verdwijnt er een boekenprogramma van de NPO. Na de VPRO-programma's Boeken en Mondo, keert ook Brommer op Zee in het nieuwe jaar niet terug. Wel zal Eus' boekenclub in het voorjaar weer te zien zijn, maar - zo luidt de kritiek in literaire kringen: in dat programma zou entertainment boven verdieping gaan en is er minder ruimte voor inhoud of onbekendere schrijvers. Waarom is het óf-óf en niet én-én? In podcast De Dag vertellen twee schrijvers, Alma Mathijsen en Hans Maarten van den Brink - die naast schrijver ook oud-hoofdredacteur tv van de VPRO is - over hun liefde voor en het belang van de in hun ogen inhoudelijkere boekenprogramma's. Wat is de kunst van een succesvol boekenprogramma op tv en wat betekent het voor schrijvers om erin op te treden? Reageren? Mail [email protected]

Het worden de grootste protesten tegen de Chinese overheid genoemd sinds 1989, de protesten van de afgelopen dagen in tientallen steden en bij universiteiten in China tegen de coronamaatregelen. En dat niet alleen: er wordt ook om meer vrijheden geroepen, vrijheid van meningsuiting, democratie, en zelfs het aftreden van president Xi Jinping. De protesten van nu roepen herinneringen op aan het massale studentenprotest in 1989, maar is dat wel terecht? Correspondent Sjoerd den Daas sprak met demonstranten die deze dagen de moed vinden om zich uit te spreken, en ook met een van de protestleiders die dit in 1989 deed. Hij voelt momentum om verandering te forceren, vertelt Sjoerd, maar de vraag is: hoe dan? Protesteren tegen Xi, hoe doe je dat? Reageren? Mail [email protected]

Deze maand ging cryptobeurs FTX onderuit. En daarmee ging ook het vertrouwen in cryptomunten onderuit. Wereldwijd is in november 200 miljard dollar aan cryptowaarde verdampt. Wat is er met de cryptomunten aan de hand, en wat blijft er van over? Teunis Brosens is crypto-expert bij ING bank. In de podcast vertelt hij hoe crypto begon, als een mooie technologische innovatie met een ideaal erachter. En hoe in de jaren daarna de munten steeds meer voor iets anders werden ingezet, puur als beleggingsobject. De markt is nu extreem nerveus, zegt hij, het is wachten of er nog meer mega-verliezen aankomen. Het grootste probleem is volgens hem gebrek aan transparantie en dat er nu geen enkele regulering is. Maar … daar komt verandering in. Reageren? Mail: [email protected]

Oekraïne maakt zich op voor de winter. Stroomuitval is aan de orde van de dag en veel mensen vragen zich af hoe ze nog warm kunnen blijven. De Russische raketten blijven maar komen en beschadigen belangrijke infrastructuur overal in het land. Ondertussen verovert het Oekraïense leger steeds meer gebied terug op de Russen. Met de stad Cherson als voorlopig hoogtepunt: de grootste stad die de Russen innamen is weer in Oekraïense handen. Verslaggever Wessel de Jong was de afgelopen weken in het heroverde gebied en vertelt in podcast de Dag over de emoties van de mensen daar. Hij ziet vooral veerkracht in alles wat ze doen. Maar met een zware winter in aantocht en raketten die maar blijven komen wordt die veerkracht flink op de proef gesteld. Reageren? Mail [email protected]

Corona is voor miljoenen Nederlanders geen dreiging meer en op dagelijkse basis ver weg. Deze week verschenen meerdere nieuwsberichten dat de pandemie op z'n retour is. Maar voor tienduizenden mensen sleept het virus nog voort: zij hebben long covid. Kees Rottinghuis noemt zichzelf een covidkluizenaar nu hij al maanden thuis zit. Nog steeds is onduidelijk wat hij kan doen om beter te worden, omdat er zo weinig bekend is over de ziekte. Arts en onderzoeker van het Amsterdam UMC Brent Appelman vertelt in podcast de Dag welke hoop er is voor long covid-patiënten. Wanneer worden zij verlost van het virus? Reageren? Mail [email protected]

De ONE LOVE aanvoerdersband mag niet om, op straffe van een gele kaart. Er is toch geen bier in de stadions en ook de Belgische tenues mochten niet. Zo is er iedere dag weer een nieuwe rel rondom het WK in Qatar. Het verbaast onderzoeksjournalist Edwin Schoon niks. Hij verwacht nog veel meer problemen, want Qatar heeft volgens hem de regie over het WK overgenomen van de wereldvoetbalbond FIFA. En dat is heel ongebruikelijk. Schoon volgt de FIFA al sinds 2010, het jaar waarin Qatar het WK kreeg toegewezen door FIFA-leden om te kopen. In de podcast vertelt hij over de hervormingen bij de bond, die door voorzitter Infantino werden toegezegd, maar die nooit werden doorgevoerd. Hoe komen Infantino en zijn bond aan hun macht? Waarom verandert het niet? En waarom maken Europese voetbalbonden niet samen een vuist hiertegen? Reageren? Mail: [email protected]

De Amerikaanse ruimtecapsule Orion heeft zijn eerste rondje om de maan afgelegd. Vijftig jaar nadat er voor het laatst een astronaut rondliep, is NASA weer op weg naar de maan. In die 50 jaar is er veel veranderd. Toen ging het de VS om de Sovjet Unie voor te zijn. Nu zijn er meer partijen die naar de maan willen. Niet alleen om daar onderzoek te doen. Mogelijk kunnen er ook zeldzame grondstoffen worden gewonnen. En de maan kan een tussenstation worden voor een veel langere reis … naar Mars. Wetenschapsjournalist Govert Schilling is al zijn hele leven gefascineerd door de maan. In de podcast vertelt hij hoe NASA te werk gaat, wat de volgende stappen zijn, en wat dit betekent voor deze nieuwe fase in de ruimtevaart. Reageren? Mail [email protected]

Op de VN-klimaattop in Sharm-el-Sheikh werd anderhalve dag langer onderhandeld dan gepland, maar zonder het door Nederland gewenste resultaat. Het lukte niet om verdere afspraken te maken om klimaatverandering te beperken. En dat terwijl wetenschappers blijven waarschuwen dat snelle maatregelen noodzakelijk zijn om grote rampen te voorkomen. NOS- klimaatredacteur Heleen Ekker was bij de top, haar zevende. In de podcast legt ze uit waarom het nu niet lukte om nieuwe afspraken te maken. Op de top werd wél iets besloten waar ontwikkelingslanden al jaren om vroegen. Er komt een fonds, betaald door rijke landen, waarmee schade door klimaatverandering in arme landen kan worden vergoed. Maar ook daar zitten nog heel wat haken en ogen aan, vertelt Afrika-correspondent Elles van Gelder. Reageren? Mail [email protected]

Vandaag helaas geen podcast De Dag, want er heerst griep op de burelen van De Dag. Als goedmakertje plukten we deze aflevering uit het archief. Maandag zijn we er weer, fijn weekend! De nieuwe Netflix-serie Monster: The Jeffrey Dahmer Story is dé true crime-hit van dit moment. Miljoenen kijkers wereldwijd smullen van het verhaal over een van de beruchtste seriemoordenaars van de VS. Maar er is ook verontwaardiging over ontstaan, onder meer omdat de nabestaanden van de slachtoffers niet vooraf betrokken zouden zijn en de moordenaar en zijn daden geromantiseerd zouden worden. Dat soort kritiek komt vaker voor in het populaire genre. True crime kent een problematische keerzijde. Hoe die keerzijde eruit ziet, vertelt criminoloog Janine Janssen in podcast De Dag. En Annelies Verhelst en Sylvia Mulder, van de true crime-podcast Al sla je me dood vertellen hoe je daar als maker mee omgaat. Reageren? Mail [email protected]

Het WK voetbal staat op 't punt van beginnen. Kijk je wel of niet? Dat is de worsteling van voetbalfans. De kritiek op gastland Qatar is groot. Het toernooi is door corruptie aan het land gegund, de arbeidsomstandigheden tijdens de bouw van de stadions waren onmenselijk en het land gaat anders om met vrouwen en lhbti'ers dan Nederland. Twee voetbalfans vertellen waarom ze wel en niet gaan kijken naar Oranje. Journalist Pepijn Keppel, die schrijft over sport voor Trouw en de Groene Amsterdammer. En schrijver Enzio Bakker, die in aanloop naar dit WK schreef over de donkere kanten van gastland Qatar. Wat zijn hun afwegingen om 't Nederlands elftal wel en niet te steunen? Reageren? Mail [email protected]

Ruim 8 jaar nadat vlucht MH17 boven het Oosten van Oekraïne uit de lucht werd geschoten, krijgen vier verdachten die zijn aangeklaagd, morgen hun straf te horen. Ze zijn er niet bij in de rechtszaal en belanden bij een veroordeling in ieder geval op dit moment ook niet in de cel. Toch is deze uitspraak ontzettend belangrijk, niet alleen voor de nabestaanden, maar ook omdat de uitspraak onderdeel is van de grotere oorlog die nu gaande is in Oekraïne, zegt Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp in deze podcast. "In warfare is ook 'lawfare' een belangrijk wapen." Gert-Jan Dennekamp was was in 2014 als een van de eersten op de rampplek aanwezig, en deed voor Nieuwsuur in de loop der jaren meerdere keren onderzoek in Oekraïne, onder meer naar de verdachten die morgen terechtstaan. Universitair docent internationaal strafrecht Marieke de Hoon volgt het juridische proces ook al jaren. Het is een ongelooflijk complex proces, zegt ze, dat teruggebracht naar de kern interessante vragen opwerpt over wat we als samenleving onder rechtvaardigheid verstaan. Reageren? Mail [email protected]

Een meerderheid van de Republikeinen ziet liever de herkozen gouverneur van Florida, Ron DeSantis, als de Republikeinse presidentskandidaat in 2024 dan oud-president Donald Trump, blijkt uit een nieuwe peiling. Trump kondigt mogelijk vandaag aan dat hij opnieuw een gooi wil doen naar het presidentschap, maar DeSantis - een voormalige protegé van Trump - lijkt het bij de Republikeinse achterban beter te doen. Trump is 'not amused' en slijpt de messen. In podcast De Dag maakt Amerika-deskundige Paul Verhagen een profiel op van Ron DeSantis, die ook wel 'de Trump met hersens' wordt genoemd. Hij benadrukt dat DeSantis radicaal conservatief is en cultuuroorlogen voert die polariseren. In feite een gevaarlijkere Trumpist dan Trump zelf, aldus Verhagen. Reageren? Mail [email protected]

Het gastland van de G20-top, Indonesië, ziet gouden bergen in de toekomst. Nikkel-bergen, beter gezegd, want Indonesië zit op de grootste nikkelreserves ter wereld en juist die grondstof wordt gezien als 'het goud van 21e eeuw'. Nikkel cruciaal is voor de energietransitie, want het gaat onder meer in batterijen van elektrische auto's. Gedreven door de snel uitdijende nikkel-industrie hoopt Indonesië de komende jaren door te dringen tot misschien wel de top vijf van landen met hoogste inkomens ter wereld. Maar er kleeft een grote paradox aan het nikkel-dossier. Om nikkel uit de grond te krijgen worden oerbossen op grote schaal gekapt, er wordt steenkool verbrand om fabrieken aan te drijven en vervuild water in zee gedumpt. De schade aan mens en milieu is zo groot dat de vraag rijst: is dit het wel waard? In aanloop naar de G20-top deze week in Indonesië ging correspondent Mustafa Marghadi op onderzoek uit op Sulawesi, waar nikkel op grote schaal gemijnd wordt. Hij schrok van wat hij zag, vertelt hij in podcast De Dag. Maar, en dat is het goeie nieuws, er zijn ook mogelijkheden om het beter te doen. Reageren? Mail [email protected]

Het wordt gezien als een grote nederlaag voor de Russische president Poetin en een mogelijk keerpunt in de oorlog in Oekraïne. Rusland heeft z'n troepen teruggetrokken uit Cherson en Oekraïense militairen zijn al in de stad gesignaleerd. De strijdkrachten zouden zich in de laatste fase bevinden van het terugwinnen van de westelijke oever van de rivier de Dnepr. Maar dat de bevrijding van Cherson nabij is, betekent niet het einde van de onzekerheid voor inwoners van de stad, vertelt journalist Robert van der Noorda in podcast De Dag. Zij vrezen voor wraakacties van Poetin of een valstrik. Robert van der Noorda kent Cherson goed, trouwde daar in 2007 en zijn schoonfamilie en veel vrienden wonen er nog. Sinds het uitbreken van de oorlog heeft hij intensief contact met hen. Hij vertelt in de podcast hoe zij bijna negen maanden lang nauwelijks buiten zijn geweest, en continu in angst leefden. "Voor het eerst in acht, negen maanden hebben we echt weer hoop dat het goed komt en dat iedereen het overleeft." Reageren? Mail [email protected]

Het is een pittige week voor de VVD. De asielwet waar de partij zichtbaar mee worstelde, is er na een bezoek van de hoogste VVD'er doorheen. Mark Rutte moest de kritiek wegmasseren. Wat is er gebeurd? Volgens VVD-watcher en politiek verslaggever van de NOS Wilma Borgman zat de pijn voor VVD'ers dieper dan alleen die wet. Ze vertelt wat de gevolgen van deze pittige week zijn voor de partij die de afgelopen weken van lokaal tot landelijk kritiek kreeg. Reageren? Mail [email protected]

Donald Trump stond niet op het stembiljet, maar domineerde wel de verkiezingen en hij zegt dat hij komende dinsdag met een belangrijke aankondiging komt. Alles wijst erop dat Trump over twee jaar weer president wil worden en dus waren de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen ook een soort referendum over het Trumpisme en een peiling van hoe de Democraten ervoor staan. Het beeld is nu dat de kandidaten die zich aan Trump hebben verbonden het niet goed hebben gedaan. Maar ook dat de positie van de Democraten broos is. De vraag wordt: wie neemt het straks tegen Trump op? Amerika-journalist Laila Frank licht in podcast De Dag drie Democraten uit - opvallende stemmen in een partij die nu nog zwaar leunt op de oude garde en naarstig op zoek lijkt naar een 'nieuwe Obama'. Laila Frank bespreekt de profielen van 'de man in de hoodie' John Fetterman, die in Pennsylvania een belangrijke Senaatszetel won, van Stacey Abrams - die een belangrijke rol speelt in Georgia, de staat waar de verkiezingen op 6 december over moeten, en van Pete Buttigieg, de man die president Biden als zijn gedroomde opvolger ziet. Maar is Amerika klaar voor een openlijk homoseksuele president? Reageren? Mail [email protected]

Het stof over het massaontslag bij twitter is nog niet gaan liggen, of er is alweer nieuws over een volgende grote ontslagronde bij een tech-bedrijf. Ook duizenden medewerkers van Meta, het moederbedrijf van Facebook, krijgen deze week te horen dat er voor hen geen werk meer is. Eerder kondigden Apple, Microsoft en Alphabet al aan dat ze met de bezem door het personeelsbestand gaan en ook bij Netflix, Vimeo, Tesla, Onlyfans en een hele lijst meer, worden mensen ontslagen. Nieuwsuur-huiseconoom Mathijs Bouman vertelt in podcast De dag wat er aan de hand is en wat de gevolgen kunnen zijn voor de economie. En voor wie denkt: deze ontslagrondes zijn het begin van één grote bak ellende...daar kijkt hij anders tegenaan. Reageren? Mail [email protected]

De klimaattop in Egypte is voorzichtig bemoedigend begonnen voor Afrikaanse landen. Want voor het eerst staat officieel op de agenda dat rijke landen, als grootste vervuilers, arme landen - die een veel kleinere rol hebben gespeeld bij klimaatverandering -, moeten gaan helpen om schade te vergoeden. Veel Afrikaanse landen stoten weinig uit, maar worden hard geraakt en kunnen de problemen door klimaatverandering niet zelf het hoofd bieden. Meerdere plekken worden daardoor nu al onbewoonbaar. Correspondent Elles van Gelder bezocht in aanloop naar de klimaattop zo'n plek in Somalië, waar het al twee jaar niet heeft geregend. Ze reisde naar een stad die de VN bestempelt als een van dé honger-hotspots van de wereld: Baidoa. In de podcast vertelt ze over de slachtoffers die klimaatverandering daar nu al maakt. En hoe deze plek het voorland kan zijn van zoveel andere plekken op het Afrikaanse continent. Reageren? Mail [email protected]

Oud-presidenten Trump en Obama reizen Amerika door om stemmers te mobiliseren. Dinsdag stemmen Amerikanen voor de midterms. Ze kiezen een nieuw congres, waar Democraten nu in de meerderheid zijn. Als dat verschuift naar Republikeinen wordt het voor president Biden moeilijker om plannen door te voeren. De verkiezingscampagne staat nog volop in 't teken van de erfenis van Trump, merkt correspondent Lucas Waagmeester. Hij reisde door zuidelijke staten van Amerika om met Amerikanen te praten over de verkiezingsthema's. Lucas ziet de Democraten worstelen. De Republikeinen doen er alles aan om nu en over 2 jaar de macht naar zich toe te trekken. Reageren? Mail [email protected]

De jarenlange geitenpaadjes kunnen niet meer: de enige optie is minder stikstof uitstoten volgens stikstofminister van der Wal. Het kabinet kreeg opnieuw een tik op de vingers van de Raad van State: zij zetten een streep door de zogenoemde bouwvrijstelling. Het is een uitspraak met grote gevolgen. Sarah Bürmann volgt voor de NOS dat almaar dikker wordende stikstofdossier. De bouw vreest voor flinke vertraging en kabinetsambities komen onder druk te staan. Of zorgt die druk er juist voor dat we eindelijk richting de aftiteling van de stikstofsoap gaan? Sarah is er niet optimistisch over. Reageren? Mail [email protected]

'Bibi is terug' en 'Bibi, koning van Israël', zingen aanhangers van Benjamin - Bibi - Netanyahu, want het ziet ernaar uit dat hij terugkeert als premier van Israël. Zijn Likud-partij is de grote winnaar van de verkiezingen en samen met de ultra rechtse partijen met wie hij wil samenwerken, kan hij rekenen op een meerderheid in het parlement. Twee dingen vallen op aan de Israëlische verkiezingsuitslag: de rentree van deze oude bekende, die nog altijd wordt vervolgd voor corruptie, én de snelle opkomst van extreem-rechtse partijen, met wie hij een verbond heeft gesloten. In deze podcast hoor je correspondent Ties Brock over de vraag waarom Israël - dat voor de vijfde keer in vier jaar tijd naar de stembus ging - kennelijk niet zonder Benjamin Netanyahu kan. En waarom zijn land steeds rechtser wordt. Reageren? Mail [email protected]

Sinds Elon Musk aan het roer van twitter staat, zoekt een groep teleurgestelde twitteraars naar een alternatief platform. Mastodon, waar een tweet een toot heet, trekt de meeste aandacht. Wat zijn de voor- en nadelen? Elon Musk is sinds vorige week 'chief twit' zoals hij dat zelf noemt, de officiële eigenaar van twitter, en hij liet ook direct zien dat hij - en hij alleen - daar de baas is. Op dag één ontsloeg hij de hele bedrijfstop en de dagen daarna verliepen ook tumultueus. Een deel van de twittergemeenschap maakt zich zorgen over de invloed van Musk, zeker nu hij zich steeds vaker politiek laat gelden en controversiële standpunten inneemt. Twitteraars zoeken naar alternatieven en komen massaal uit bij Mastodon. Techjournalist Eva Hofman van De Groene Amsterdammer vertelt in podcast De Dag over wat twittervluchtelingen op dat alternatieve platform aantreffen en hoe het werkt. En Sander van der Waal van onderzoeksinstituut over technologie Waag ziet momentum ontstaan voor een radicaal andere manier van social media-gebruik. Heeft hij gelijk, of zitten we straks toch weer gewoon allemaal te tweeten ipv te tooten? Reageren? Mail [email protected]

Qatar betaalt voetbalfans om positieve berichten te posten op sociale media. 'Micro-influencing' wordt dat genoemd en het is samen met de honderden miljoenen die zijn uitgetrokken voor het 'Macro-influencen' door bijvoorbeeld oud-voetballers als Ronald de Boer en David Beckham onderdeel van een ongekend grote PR-campagne van Qatar. En die campagne lijkt er vooral op gericht om de aandacht af te leiden van de misstanden in het land. NOS-redacteur Brian van der Bol sprak meerdere Oranjefans die op het Qatarese aanbod van gratis vlucht, verblijf en tickets voor de openingswedstrijd zijn ingaan. Hij heeft ook de gedragscode in handen die de fans daarvoor moesten ondertekenen, want voor wat, hoort wat. Brian vertelt erover in de podcast. Historicus Paul Reef schrijft aan de Radboud Universiteit een proefschrift over protesten bij grote sportevenementen en pogingen van gastlanden om kritiek te smoren. Qatar gaat volgens hem nog weer een stapje verder dat eerder is gezien. En vanuit dat land zelf bezien: met succes. Reageren? Mail [email protected]

De misschien wel rijkste rapper ooit, met een geschat vermogen van 1,5 miljard dollar, voorheen bekend als Kanye West maar tegenwoordig luisterend naar de naam Ye, ziet al zijn zakenpartners één voor één vertrekken. Inclusief deze week Adidas, dat kleding en schoenen onder zijn naam verkoopt - en waarover hij op een opgedoken filmpje zegt dat hij van Adidas alles mag zeggen wat hij wil, ook antisemitische uitspraken. Niet dus. En vanwege een reeks aan dat soort uitlatingen trekken bijna alle partijen met wie hij samenwerkt de handen van hem af. Ye is altijd al explosief, grenzeloos en controversieel geweest. Maar nu lijkt hij dus écht te ver gegaan. In deze podcast vertelt Thijs van Ingen over de in zijn ogen zorgwekkende kant waar het opgaat met Ye, die hij zelf voor het gemak nog altijd Kanye noemt. Thijs is liefhebber van zijn muziek, volger van zijn vele uitspattingen en maakte zelfs ooit een college over hem. Maar ook hij worstelt nu hoe hij zich tot de rapper moet verhouden. Kun je nog onbezoedeld van de muziek van deze rapper genieten? Reageren? Mail [email protected]

Een tubetje lijm die plots uit een colbert komt en binnen seconden zitten twee handen vastgeplakt op een talkshowtafel. RTL-presentator Beau van Erven Dorens zat centimeters van een klimaatactivist die niet wilde vertrekken dinsdagavond. Een protestactie die past in een rijtje van acties over de hele wereld, die verder gaan dan we eerder hebben gezien. De tactiek van klimaatactivisten verschuift, vertelt Mathijs Boom. Hij is historicus en onderzoekt aan de Universiteit Utrecht de geschiedenis van milieu-en klimaatwetenschappen. En hij is activist bij Extinction Rebellion. Volgens hem leert de geschiedenis ons dat een radicalere tactiek vaak nodig is voor verandering. Reageren? Mail [email protected]

Philips schrapt wereldwijd 4000 banen vanwege de aanhoudende slechte resultaten, die de laatste tijd vooral voortkomen uit de grote terugroepactie van slaapapneu-apparaten. Maar er zijn al veel langer problemen. Het bedrijf dat ooit Neerlands trots was, is een zorgenkind geworden dat vaak negatief in het nieuws is en eigenlijk al decennia in een neergang zit. Wat is er nog over van het ooit zo machtige lampenbedrijf uit Eindhoven? Onderzoeksjournalist en historicus Marcel Metze vertelt in podcast De Dag hoe Philips sinds de jaren tachtig in een negatieve spiraal terecht is gekomen. De geschiedenis van Philips is er één van gemiste kansen, zegt hij, maar hij benadrukt ook dat er uit de as van Philips nieuwe, succesvolle bedrijven zijn ontstaan. Te veel somberheid doet het bedrijf volgens hem geen recht. Marcel Metze schreef verschillende boeken over Philips, het bedrijf én de familie. Reageren? Mail [email protected]

Een journalist intimiderend benaderen en bestempelen als 'rioolrat', wetende wat voor haar de gevolgen zijn, dat is onacceptabel. Dat is een veelgehoorde reactie na de publicatie van de breed veroordeelde Forum-video over SBS-journaliste Merel Ek. Wat die gevolgen zijn bleek al snel na de publicatie van het filmpje, want Merel Ek wordt al dagen bedolven onder haatberichten en bedreigingen door het zogenoemde trollenleger van Forum voor Democratie. Journalist en data-analist Robert van der Noorda weet alles over de machinaties achter dit en ook andere trollenlegers en vertelt erover in podcast De Dag. Hij is vooral bekend van de ontmaskering in 2018 van het trollenleger van zanger Dotan, die met nepaccounts fictieve fans inzette. Maar inmiddels kan Robert van der Noorda veel sneller en beter blootleggen wat er aan de achterkant van social media gebeurt en hopelijk dus ook: wat we ertegen kunnen doen. Reageren? Mail [email protected]

Het was al lang geen verrassing meer: Xi Jinping blijft aan voor een derde termijn als leider van de communistische partij in China. Dat werd gisteren duidelijk op de slotdag van het Partijcongres. Hoewel het al verwacht werd, is het toch opmerkelijk. Maar spectaculairder en vooral mysterieuzer was misschien wel wat er een dag eerder gebeurde op het partijcongres. Vlak voor een toespraak van Xi werd de man die naast hem zat, zijn voorganger, oud-president Hu Jintao, voor het oog van de camera's afgevoerd. Correspondent Sjoerd den Daas vertelt in podcast De Dag over het in meerdere opzichten bizarre partijcongres en het signaal dat president Xi Jinping ermee afgeeft; aan zijn partijgenoten, aan China, én aan de rest van de wereld. Reageren? Mail [email protected] Luister ook podcast Het China van Xi: https://www.nporadio1.nl/podcasts/het-china-van-xi

Er kan veel gebeuren in zes weken tijd. Begin september werd Liz Truss als nieuwe premier van Groot-Brittannië geïnaugureerd door koningin Elizabeth, twee dagen later overleed de Queen, niet veel later presenteerde Truss tegen alle adviezen in een controversieel plan om voor miljarden aan belastingverlagingen door te voeren en veel geld te gaan lenen, waarna de financiële markten instortten en er zo'n grote crisis dreigde dat alsnog alle plannen de prullenbak in gingen. Gisteren nam Liz Truss ontslag. In podcast de Dag probeert correspondent Fleur Launspach soep te maken van het kortste en misschien wel meest turbulente premierschap uit de Britse geschiedenis. En hoewel het over de ongemakkelijke Lizz Truss makkelijk grappen maken is, vraag Fleur zich af: lag het wel aan Liz? Welke rol heeft haar voorganger Boris Johnson gespeeld in de totale mislukking van dit premierschap? En welke krachten hebben op de achtergrond zulke slechte adviezen gegeven? Hoe kan het dat iemand die zich zo graag spiegelt aan Margaret - 'the lady's not for turning'- Thatcher uiteindelijk zulke grote U-turns heeft moeten maken? Reageren? Mail [email protected]

De Russische president Poetin heeft z'n raketten en drones gericht op energiecentrales en verwarmingsstations. Door de luchtaanvallen zitten elke dag mensen zonder stroom en moeten Oekraïners zuiniger aan doen. Is dit een voorbode voor een barre winter in Oekraïne? Wereldleiders maken zich zorgen. EU-voorzitter Ursula von der Leyen noemt de luchtaanvallen oorlogsmisdaden. Verslaggever Jeroen de Jager hoort in Oekraïne dat de mensen daar vooral bezig zijn met plannen maken. Het Westen kan ook hierin te hulp schieten, vertelt Willem Coppoolse. Er is een groot tekort aan materialen. Coppoolse is directeur van het Oekraïense energiebedrijf ERU en werkt al tien jaar op de Oekraïense energiemarkt. Meer over de drones die gebruikt worden voor de luchtaanvallen in aflevering 1201 (https://plinkhq.com/i/1339219119/e/1000583022187). Reageren? Mail [email protected]

De vader van Carlo Heuvelman, die in juli vorig jaar in elkaar geslagen werd tijdens een vakantie op Mallorca en overleed, deed in de rechtszaal nog een laatste poging. Hij richtte zich tot de groep Hilversumse jongens die verdacht worden van de mishandeling en vroeg ze voor de zoveelste keer om hun zwijgen te verbreken. Maar de antwoorden waar de nabestaanden en de rechtbank naar zoeken, kwamen er niet. Het O.M. rekent het de verdachten zwaar aan dat ze de lippen op elkaar houden en eiste deze week hoge straffen. In podcast De Dag vertelt journalist Maarten Kolsloot, die het proces voor de Gooi en Eemlander volgt, over de gespannen stilte in de rechtszaal en het beeld dat van de verdachten is ontstaan. En strafrechtadvocaat Clarice Stenger buigt zich over de strategie van de verdediging en de worsteling die er bij alle partijen is om deze zaak tot een rechtvaardig einde te brengen. Reageren? Mail [email protected]

Opeens duiken ze overal op in de oorlog in Oekraïne: kamikazedrones. Dat zijn onbemande vliegtuigjes die zichzelf laten neerstorten met explosieven. Het is het nieuwste wapen van de Russen. Maar ook het Oekraïense wapenarsenaal breidt uit. Oud-commandant Mart de Kruif vertelt in podcast De Dag over de groeiende wapenberg in Oekraïne en ook de groeiende behoefte om naar steeds zwaarder geschut te grijpen. De vraag is waar het eindigt en welke nieuw wapens nog het verschil kunnen maken in de oorlog. Reageren? Mail [email protected]

Maandenlang deden Ben Meindertsma van de NOS en Eelco Bosch van Rosenthal van Nieuwsuur onderzoek naar 17 Russische spionnen die dit voorjaar uit Nederland werden gezet. Destijds hoorden we alleen dat deze mannen een gevaar waren voor de nationale veiligheid. Maar waarom dan, wat ze hier deden of wie ze waren, bleef onduidelijk. De gezamenlijke onderzoeksredactie van de NOS en Nieuwsuur besloot er samen met de Belgische krant De Tijd mee aan de slag te gaan. Niet gemakkelijk, want: hoe doe je dat, Russische spionnen opsporen? En hoe gevaarlijk is het? In podcast De Dag vertelt Ben Meindertsma hoe dat zoeken naar een speld in de hooiberg ging en hoe ze uiteindelijk de identiteit en achtergronden van alle 17 spionnen wisten te achterhalen. Reageren? Mail [email protected]

In zeven weken tijd legden 69 betrokkenen de eed of belofte af, en beantwoordden ze alle vragen. De openbare verhoren van de parlementaire Enquêtecommissie aardgaswinning Groningen zitten er nu op. In de podcast De Dag maakt Mario Miskovic van RTV Noord de eerste conclusies. Hij zat alle dertig verhoordagen op de publieke tribune en zag ambtenaren die nieuwe antwoorden gaven, bewindslieden die het niet meer wisten en gedupeerden die hun ziel bloot legden. De eindconclusies van de enquêtecommissie komen pas in februari, maar volgens Mario is één conclusie onvermijdelijk: de aardgasbaten wogen jarenlang zwaarder dan de veiligheid van Groningers. De verhoren legden lieten ook veel pijn zien, en niet alleen van de bewoners. Reageren? Mail: [email protected]

Er is opnieuw discussie over de miljoenen die naar het Koningshuis gaan. De Tweede Kamer debatteerde er deze week over. Koning Willem Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix krijgen er in 2023 zo'n 2 miljoen euro extra bij. Dat bedrag in tijden van crisis is volgens sommige partijen niet te verkopen. Maar het is de Kamer zelf die eerder akkoord is gegaan met het hoe en waarom van deze verhoging, vertelt politiek verslaggever Wilco Boom. De jaarlijkse miljoenen die erbovenop komen staan zo vast als wat. Net als de discussie hierover. Reageren? Mail [email protected].

Pluimveehouders zitten al een jaar in spanning: raken m'n kippen besmet of trekt de vogelgriep niet langs mijn bedrijf? Die griep is hardnekkiger dan andere jaren en daardoor zitten we nu in de ergste vogelgriep-uitbraak in Europa ooit. Opnieuw geldt er een ophokplicht en bedrijven worden geruimd, maar het virus blijft rondgaan. Hoe tem je deze griep? Hoogleraar vergelijkende pathologie bij het Erasmus MC Thijs Kuiken volgt de vogelgriep al bijna vanaf het begin. En volgens hem moet de strategie om: want het afmaken van miljoenen dieren helpt niet meer. Reageren? Mail [email protected]

Raketten op een speeltuin, een museum en op voorzieningen voor stroom in Oekraïne. Door de Russische aanvallen is de oorlog weer voelbaar door heel het land. De Russische president Poetin schoot tientallen raketten af met zeker 19 doden en meer dan 100 gewonden tot gevolg. En ook vandaag zijn er berichten van aanvallen. Het is een reactie op de aanval op de Krimbrug afgelopen weekend. En daarmee escaleert Rusland verder in de oorlog volgens wereldleiders. Maar hoe voorkom je dat Poetin verder klimt op de escalatieladder op weg naar het uiterste middel: een kernwapen? Defensiespecialist bij het Clingendael Instituut Dick Zandee weet hoe escaleren werkt. Volgens hem zijn we nog niet zover, maar is de-escaleren nu geen optie. Want de oorlog zit muurvast. Reageren? Mail [email protected]

Haarlokken afknippen als steunbetuiging, wekelijks demonstreren en de druk op politici opvoeren: Iraniërs in Nederland proberen op verschillende manieren de strijd van hun volk in Iran te steunen. In Iran zijn er al wekenlang ongekende protesten tegen het streng islamitische regime. De bevolking neemt grote risico’s en de ordetroepen slaan keihard terug. De betogingen begonnen na de dood van de 22 jarige Mahsa Amini, die werd opgepakt omdat ze haar hoofddoek niet volgens de regels zou hebben gedragen. In de podcast vertellen drie Iraans-Nederlandse vrouwen over hun strijd, hun zorgen en hun betrokkenheid bij de vrijheidsstrijd in de straten van Iran. Over het nut van haarlokken afknippen, de toegenomen aandacht voor hun land en wat Nederland zou kunnen doen om de demonstranten te steunen. Reageren? Mail [email protected]