De Dag

Het is de dag van de waarheid voor de 'Linkse Samenwerking'. Leden van GroenLinks en de PvdA stemmen er waarschijnlijk mee in dat de partijen de komende Tweede Kamerverkiezingen ingaan met één kandidatenlijst en één programma. Een belangrijke volgende stap in de samensmelting van de partijen. In deze podcast vertellen Andrée van Es en Job Cohen, twee prominente oudgedienden van GroenLinks en PvdA, hoe de liefde tussen de partijen jarenlang ver te zoeken was en welke verschillen in ideologie en partijcultuur nog altijd hier en daar tot gemor onder leden leidt. Ook zijzelf hebben die verschillen gevoeld, vertellen ze, toch zijn ze allebei uitgesproken voorstanders van een uiteindelijke fusie van de partijen. Andrée van Es is oud-voorvrouw van de PSP, een van de vier partijen die in 1990 opgingen in GroenLinks . Ze vertelt hoe moeilijk maar ook noodzakelijk het overbruggen van verschillen en het zoeken naar een nieuwe politieke identiteit kan zijn. Oud-partijleider van de PvdA Job Cohen kijkt met een ongemakkelijk gevoel terug op het verleden van zijn partij, en ook zijn eigen rol daarin. Er zijn duidelijk fouten gemaakt, zegt hij met de blik van nu, en de enige oplossing is volgens hem een brede progressieve beweging die weer vertrouwen in de overheid én in een oplossend vermogen van die overheid kan terugbrengen. Reageren? Mail [email protected]

Hoe de Oekraïense economie blijft draaien Wie door een Oekraïense stad op afstand van het front over een markt loopt, zal misschien niet eens merken dat het oorlog is. Mensen gaan naar hun werk, doen boodschappen en gaan uit eten. Ook in oorlogstijd gaat het dagelijkse leven door. Mattijs van de Wiel is in de stad Dnipro in Oekraïne. Hij maakte deze speciale aflevering van podcast De Dag op locatie. Samen met Kysia Hekster bespreekt hij hoe het gaat met de economie van het land en neemt ons mee naar bijzondere bedrijven. Het contrast is groot, tussen de vernietigingen, de hoge prijzen, en aan de andere kant ondernemingen die hun flexibiliteit en hun weerbaarheid laten zien. Reageren? Mail [email protected]

Eurocommissaris Frans Timmermans kan opgelucht ademhalen want zijn natuurherstelwet is aangenomen, zij het nipt en in afgezwakte vorm. Het is een opsteker na een keiharde strijd, doorspekt met onderlinge verwijten en persoonlijke aanvallen vanuit het Europarlement. Ook tussen Timmermans en de Europese Commissie schuurt het nogal eens, vertelt onderzoeksjournalist Jesse Pinster in deze podcast. Hij sprak - samen met collega's - voor Bureau Brussel van Follow the Money met Brusselse insiders, Haagse bronnen en anderen die met Timmermans te maken hebben. Van Timmermans klimaatteam wordt het uiterste gevraagd, vertelt hij. Tegelijk heeft Timmermans ook veel fans, oogst waardering en wordt hij genoemd als mogelijke nieuwe leider van de linkse samenwerking. Hoe is het om met Frans Timmermans samen te werken? Reageren? Mail [email protected]

Dilan Yesilgöz; ze wil en 'ze wordt genoemd', zoals dat heet, als de gedoodverfde opvolger van Mark Rutte als lijsttrekker en leider van de VVD. Ze heeft zich vanochtend kandidaat gesteld en is waarschijnlijk ook de voorkeurskandidaat van het partijbestuur. In deze podcast maakt politiek verslaggever van WNL Marieke Smits een profiel op van Dilan Yesilgöz, die volgens haar uitgroeide van media-politica tot Rutte-product met een wat rechtsere signatuur. Reageren? Mail [email protected]

Toen Rutte in 2006 na een spannende strijd met Rita Verdonk leider werd van de VVD, zat de partij electoraal zowat aan de grond. Maar met de jonge toen nog wat sullige Rutte aan het roer, werd de weg naar boven ingeslagen, en hoe. Sinds 2010 is de VVD de grootste partij van Nederland en werd Rutte de langstzittende premier uit de geschiedenis. Maar, het zal niemand ontgaan zijn, na de volgende verkiezingen verlaat hij de politiek. In deze podcast vertelt politiek verslaggever, VVD-kenner en Rutte-watcher Wilma Borgman hoe de VVD onder Rutte veranderde in een partij die langdurig aan de macht kon blijven. Ze volgt de liberalen al meer dan twintig jaar en schreef over Rutte's opkomst en stempel op de partij het boek De prijs van de macht. Hoe heeft die sullige Rutte zich in de afgelopen 17 jaar ontwikkeld, wat is zijn politieke erfenis, hoe laat hij zijn partij achter en wat betekent zijn vertrek voor de koers van de partij in de toekomst? Reageren? Mail [email protected]

Mark Rutte stapt uit de politiek. In zijn verklaring voorafgaand aan het debat over de val van zijn vierde kabinet zei hij dat hij niet opnieuw lijsttrekker wordt van de VVD. Hij wil voorlopig nog wel aanblijven als demissionair premier. Hoewel er al langer over de politieke houdbaarheid van Mark Rutte werd gespeculeerd, kwam het nieuws vanochtend voor velen als een schok. In deze podcast een eerste reactie van politiek commentator Kees Boonman, die Mark Rutte al vanaf dag één kent en die de onverwachte aankondiging erg 'Ruttiaans' vindt. De val van het kabinet en het vertrek van Rutte luidt volgens Boonman een 'politieke klimaatverandering' in die zijn weerga niet kent. "We leven in een instabiel tijdperk, in een instabiele geopolitieke situatie en in een instabiele nationale situatie." Reageren? Mail [email protected]

De Amerikaanse mega-ster Taylor Swift is hard op weg om de eerste vrouwelijke muziek-miljardair te worden. Ze is een van de populairste artiesten van deze tijd, en ze pakt zaken op een heel eigen manier aan. Zo kun je niet zomaar kaarten kopen voor haar concerten. Fans die een kans willen maken om kaarten te kúnnen bemachtigen voor haar optredens volgend jaar in de Johan Cruijff Arena moesten zich eerst laten registreren. Daarmee wil Swift voorkomen dan derden geld verdienen aan doorverkoop. Taylor Swift haalde eerder al haar muziek weg van streamingdiensten omdat ze het niet eens was met de voorwaarden. Voor haar trouwe fans is ze een rolmodel, en ze is een zelfverklaard feministe. Maar ook een artiest die een imago koestert van aanraakbaarheid. Het had je buurmeisje kunnen zijn. En ze heeft een enorm trouwe basis fans die van alles voor haar doet. In de Podcast vertelt cultuurwetenschapper Annelot Prins wat Taylor Swift beweegt en wat ze ermee bereikt. Prins onderzoekt al 10 jaar het fenomeen Taylor Swift, maakt er een podcast over en ze promoveert in Berlijn op celebrity feminism en millenials, met daarin een hoofdrol voor … Taylor Swift.

Na Facebook, Instagram en Whatsapp komt Mark Zuckerberg vandaag met een app die het 'nieuwe Twitter' moet worden: Threads. De app wordt gezien als een directe aanval op rivaal Elon Musk, tegen wie Zuckerberg ondertussen ook plannen maakt om het fysiek op te nemen in een kooigevecht. Threads is voorlopig alleen nog beschikbaar in de VS en het VK. Europese dataprivacywetgeving houdt de lancering in de EU voorlopig tegen. In deze podcast vertelt hoofdredacteur van Tweakers Wout Funnekotter over de strijd tussen Musk en Zuckerberg en de potentie van Threads. Interessant vindt hij de technologie achter die app, waarbij gebruikers zelf sociale netwerken kunnen maken en servers kunnen hosten. Daarmee geeft Zuckerberg in ieder geval op papier de controle en macht voor een deel uit handen en lijkt hij voor te sorteren op strengere regelgeving. Reageren? Mail [email protected]

De spanning loopt op rondom de kerncentrale bij Zaporizja, in door Rusland bezet gebied in Oekraïne. President Zelensky waarschuwt voortdurend dat Rusland een explosie gaat veroorzaken, en dan gaat beweren dat het een Oekraïense aanval was. Gisteravond zei Rusland dat Oekraïne komende nacht de kerncentrale gaat aanvallen met drones en precisiewapens. Een kernramp zou niet in het voordeel van Rusland zijn, maar niemand vertrouwt erop dat het daarom Moskou ervan zou weerhouden. De kerncentrale is een van de grootste in de wereld. Het is voor het eerst dat een kerncentrale een mogelijk doelwit is in een oorlog. NOS-verslaggever Sander van Hoorn reisde de afgelopen weken langs het front in Oekraïne. Hij zag hoe de bevolking wordt voorbereid op een mogelijke kernramp. In de podcast De Dag vertelt hij over de mogelijke gevolgen van een ontploffing in de kerncentrale, hoe we de waarschuwingen uit Moskou en Kyiv moeten begrijpen, en hoe de bevolking geterroriseerd wordt door deze dreiging. Reageren? Mail [email protected]

Het is een week geleden dat een Franse politieagent in Nanterre een 17-jarige jongen doodschoot en het land verkeert in crisisstand. Na dagen van rellen, met aanvallen op gemeentehuizen, orde- en hulpdiensten, journalisten en als dieptepunt de brandstichting in een burgemeesterswoning, kwamen burgemeesters massaal in protest tegen de relschoppers. Vandaag praten ze met president Macron. In deze podcast: Saskia Dekkers - zij was correspondent in Frankrijk tijdens hevige rellen in de banlieus in 2005 en trekt nu voor Nieuwsuur opnieuw wijken in waar de haat voor de staat alleen maar lijkt toe te nemen. En universitair docent Conflict Studies Luuk Slooter woonde voor zijn onderzoek naar politiegeweld in zo'n voorstad en sprak daar met veel jongeren. Hij begrijpt de onvrede, zegt hij, want in veertig jaar tijd en ondanks eerdere hevige protesten lukt het niet om de structurele problemen echt op te lossen. Reageren? Mail [email protected]

Correspondent Mustafa Marghadi ging op vakantie en hij nam mee: zijn verslaggeversspullen. Want het was niet zomaar een vakantie, hij ging mee op de eerste toeristenreis ooit naar misschien wel de geopolitiek meest betwiste eilanden op aarde: de Spratly-eilanden in de Zuid-Chinese Zee, waar vóór hem nooit eerder buitenlanders waren geweest. In deze podcast vertelt Mustafa hoe de Filipijnen toeristen de eilanden laat 'bezetten', zodat China ze niet kan inpikken. Toeristen als wapen dus, op minuscule eilandjes waar niets valt te beleven. Hoe dan? Reageren? Mail [email protected]

De koning spreekt morgen, op Keti Koti, mogelijk in navolging van premier Rutte in december ook excuses uit voor het Nederlandse slavernijverleden. Een geschiedenis waarin zijn eigen familie een prominente rol speelt. Persoonlijk is de koning niet verantwoordelijk, maar erfelijk wel - zegt historicus Raymund Schütz in deze podcast. Hij vond, per toeval, het eerste harde bewijs dat de voorouders van de koning geld verdienden aan de slavenhandel. En correspondent Nina Jurna bezocht een dorp in Suriname waar ze een lange en speciale geschiedenis met het Koningshuis hebben. Daar zeggen ze: alles in de koloniale tijd gebeurde uit naam van de koning, dan moeten de excuses ook nu uit zijn mond komen. Reageren? Mail [email protected]

De Podcast-aflevering van afgelopen maandag van De Dag heette 'Poetins dreigende stilte na de storm'. We zijn drie dagen verder, en Poetin heeft de stilte doorbroken. Met twee speeches: één voor tv en één voor militairen in het Kremlin. Daarin bedankte hij de Wagner-huurlingen. Poetin heeft gesproken, maar wat hebben we eigenlijk gehoord. We vragen het aan onze Rusland-correspondent Iris de Graaf. En we praten met verslaggever Sander van Hoorn over wat de gevolgen kunnen zijn voor de oorlog in Oekraïne.

NAVO-baas Jens Stoltenberg was gisteren op bezoek in Den Haag, waar hij samen met premier Rutte en zes andere Europese regeringsleiders voorbereidingen trof voor de grote NAVO-top op 11 en 12 juli in Litouwen. Die top staat natuurlijk in het teken van de oorlog in Oekraïne, en de wens van dat land om NAVO-lid te worden. Vóór die top moet ook worden bepaald wie de opvolger van de hoogste baas, secretaris-generaal Stoltenberg, wordt. De grootste kanshebber? Stoltenberg zelf, zo lijkt tot nu toe het beeld in de media. Wat maakt hem dan zo'n goede kandidaat? Daarover vertelt in deze podcast Dick Zandee, defensiespecialist bij Instituut Clingendael. Volgens hem is het proces van benoeming duister, maar kun je uit Stoltenberg en zijn voorgangers wel een profielschets opmaken.

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker is niet blij met de provinciale samenwerking van haar partij met de PVV in Flevoland. Ze krijgt er een "naar gevoel" bij, zegt ze, omdat de PVV volgens haar "de democratische rechtsstaat niet erkent". Ze zegt het aan de vooravond van een overleg, in Flevoland van ChristenUnieleden, die er uiteindelijk over gaan. De ChristenUnie loopt de laatste tijd vaker aan tegen de vraag of de principes van de partij niet te veel worden losgelaten om maar bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen, vertelt politiek verslaggever Lars Geerts in deze podcast. Ook bij het Landbouwakkoord, het Groningendebat en vooral het migratie- en vluchtelingendossier zie je een worsteling. Met de nieuwe partijleider nu een tijdje aan het roer, rijst de vraag: hoe principieel is de partij onder Mirjam Bikker en wat betekent dat voor de toekomst van de coalitie? Reageren? mail [email protected]

Twee dagen na de razendsnelle opmars van Wagner-troepen richting Moskou, en de daaropvolgende even zo snelle aftocht, is het opvallend stil in Rusland. De Russische bevolking, en de rest van de wereld, zit vol vragen, maar antwoorden zijn er nog nauwelijks. In deze podcast reflecteert Laura Starink, oud-correspondent in Rusland en journalist van het kennisplatform 'Raam op Rusland' op die stilte: de stilte van Poetin zelf, maar vooral ook van de mensen om hem heen. Een stilte die dreigend aanvoelt, zegt ze, want op welke manier zal Poetin zijn land en de wereld duidelijk gaan maken dat alleen hij in controle is? Ook oud-commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif vreest voor de reactie uit het Kremlin op het slagveld. En hij vertelt wat de interne machtsstrijd volgens hem zegt over de kwetsbaarheden van het Russische leger. Want wat doet het met je als je als Russische soldaat in de loopgraven ligt en hoort dat je bazen elkaar in de haren vliegen? Reageren? Mail [email protected]

Hij werd gezien als een groot talent binnen de VVD, een mogelijke opvolger van Rutte misschien zelfs; Dennis Wiersma. Maar na terugkerende klachten over grensoverschrijdend gedrag stond zijn functioneren dermate onder druk dat hij gisteravond - met pijn in het hart, zo schreef hij op twitter - zelf besloot om op te stappen als Minister van Onderwijs. In deze podcast vertelt politiek verslaggever en VVD-watcher Wilma Borgman over de worsteling van de VVD met Dennis Wiersma - over wie in de partij heel verschillend werd gedacht. Is hij wel goed begeleid? En wat betekent zijn vertrek voor andere prominente VVD'ers van wie ook bekend is dat ze flink uit hun slof kunnen schieten? Reageren? Mail [email protected]

Morgen en overmorgen komen Greenpeace en omwonenden in actie tegen Tata Steel. Greenpeace bouwt een groot actiekamp om te demonstreren voor 'schone lucht'. De twee cokesgasfabrieken van staalproducent Tata bij IJmuiden moeten zo snel mogelijk aan milieu-eisen voldoen. Tata moet een verbeterplan opstellen. En als het de problemen met de vervuilende installaties niet snel genoeg verhelpt, dan wil de omgevingsdienst dwangsommen opleggen. Of zelfs de vergunning voor de fabrieken intrekken. In het verleden kwam Tata Steel regelmatig weg met ongelukken met grafietwolken en gifuitstoot. Maar het tij is aan het keren, zegt economieverslaggever Rob Koster in deze aflevering van De Dag. En Jaap Venniker, die vlak naast de fabriek woont, vindt dat de meest vervuilende delen van Tata Steel uiteindelijk moeten sluiten.

Het is een week geleden dat een boot vol migranten zonk voor de Griekse kust. Tot nu toe zijn 81 doden geborgen, volgens de VN zijn er nog zo'n 500 vermisten. Mensen die veel geld betalen om vanaf het Afrikaanse continent naar Europa te reizen, in de hoop op een betere toekomst. In Europa blijft het ondertussen vrij stil over alle doden en hun verhaal. Tot frustratie van journalist en oud-correspondent Bram Vermeulen, die meerdere reportages maakte over migranten en bootvluchtelingen. Wat zegt dit over onze verhouding tot migranten? En je hoort ook Tineke Strik, hoogleraar migratierecht en Europarlementariër voor GroenLinks - op dit moment op werkbezoek in Tunesië, waar vandaan ook veel mensen via boten de oversteek wagen. Draagt Europa bij aan de oplossing, of juist aan het probleem?

Landbouwminister Piet Adema staat aan de vooravond van een cruciale week voor het Landbouwakkoord, waar voor het kabinet veel van afhangt. Het is deze week erop of eronder en daarom lichten we in de podcast de twee sleutelfiguren aan de onderhandelingstafel uit. Gisteren een profiel van LTO-voorzitter Sjaak van der Tak, vandaag is het de beurt aan Piet Adema. Politiek verslaggever bij Omrop Fryslân Onno Falkena vertelt over 'minister Piet', zoals boeren Adema op bijeenkomsten in zaaltjes soms noemen. Hij kent Piet Adema nog uit zijn tijd als provinciaal bestuurder in Friesland en volgt de onderhandelingen nauwgezet. Reageren? Mail [email protected]

Het is de week van de waarheid voor het Landbouwakkoord, waar voor boeren én voor het kabinet veel vanaf hangt. Na een bewogen onderhandelingsweek vorige week, waarbij de grootste boerenorganisatie LTO wegliep van de onderhandelingstafel maar ook weer terugkeerde, zei voorzitter Sjaak van der Tak dat hij deze week de knoop doorhakt over stoppen of doorgaan. Sjaak van der Tak is een van de belangrijkste personen aan tafel. Hij vertegenwoordigt naar eigen zeggen ongeveer tweederde van de boeren. In deze podcast vertelt Arjan Noorlander, die voor Nieuwsuur het Landbouwakkoord volgt, over de sleutelrol die Van der Tak speelt. Hij is een onverstoorbare, zakelijke een meer dan door de wol geverfde onderhandelaar die - zo lijkt het - doet wat lang onmogelijk leek: de boeren en het kabinet met de neuzen dezelfde kant op krijgen. Reageren? Mail [email protected]

Tienduizenden festivalgangers trekken deze dagen naar Landgraaf op zoek naar een nieuw 'beste optreden ooit'. Het is alweer de 52e editie van Pinkpop - dat het langst lopende festival is van Nederland, maar bepaald niet het enige: er worden er in Nederland per jaar zo'n duizend georganiseerd. Festivals schieten als paddenstoelen uit de grond en kaartjes zijn vaak, ondanks de forse prijzen, in no-time uitverkocht. Waar komt die liefde voor het festival vandaan? Wat heeft onze festivalcultuur, onze knaldrang, gevormd en wat brengt het ons? Meer dan je zou denken, zegt cultuurhistoricus aan de Radboud Universiteit Floris Meens in deze podcast. Hij loopt met grote passen de festivalgeschiedenis vol iconische optredens en collectieve culturele ervaringen langs. En één ding staat voor hem vast: een festival bezoeken maakt je - meestal - een beter mens. Reageren? mail [email protected]

De slaaptrein naar Berlijn rijdt sinds kort weer. Er zijn allerlei nieuwe initiatieven voor internationaal reizen met de trein. Hoe lang duurt het nog voordat we van Amsterdam naar Barcelona reizen zonder overstap? Naast FlixTrain, Arriva en Qbuzz meldde gisteren op de valreep ook de NS zich bij toezichthouder ACM voor een nieuwe vergunning voor internationale treinverbindingen. De toezichthouder gaat de aanvragen nu beoordelen. Vanaf 2025 zou je dan ook met een Arriva of Qbuzz-trein naar Parijs kunnen. Hoe ver zijn we met een Europese spoornetwerk en wat betekent deze ontwikkeling voor de internationale treinreiziger? We hebben heel lang naar het spoor gekeken, alsof het bij de grens ophoudt, vertelt Wijnand Veeneman in de podcast. Hij is universitair hoofddocent openbaar vervoer aan de TU Delft. Je ziet nu steeds meer behoefte aan internationale treinverbindingen ontstaan en het spoor moet hier op aangepast worden. Reinout Wissenburg is directeur duurzaamheid bij Prorail, hij ziet dat je met een paar kleine ingrepen het Europese spoor al veel beter en slimmer kunt benutten.

Donald Trump moest gisteren in de rechtbank in Miami verschijnen voor de rechtszaak over de geheime documenten die hij uit het Witte Huis mee had genomen. Het is het eerste federale strafproces ooit tegen een oud-president. De aanklacht is ernstig: hij bracht de veiligheid van de Verenigde Staten in gevaar en dwarsboomde het onderzoek hiernaar. Maar Trump zegt dat hij onschuldig is en dat het een politiek gemotiveerd proces is, een heksenjacht door Democraten. Maar ondertussen probeert hij er zijn voordeel mee te doen in zijn campagne. Correspondent Marieke de Vries was bij de rechtbank in Miami. Ze zag ook daar hoe ook gevoelig deze zaak ligt in het diep verdeelde Amerika. Reageren? Mail [email protected]

De EU is hard op weg om een migratiedeal met Tunesië te sluiten. In ruil voor miljardensteun is het de bedoeling dat Tunesië de grenzen beter gaat bewaken zodat er minder migranten doorreizen naar Europa. En de EU wil dat Tunesië ook meer migranten gaat opvangen die vanuit Europa worden teruggestuurd - ook als ze niet uit Tunesië komen. Premier Rutte, die dit weekend in Tunesië was, denkt dat Europa goed zaken kan doen. Maar, zegt Europa-correspondent Saskia Dekkers in deze podcast, het betekent wel: zakendoen met een onberekenbare, racistische president met dictatoriale trekken die migranten nu onder erbarmelijke omstandigheden overlaat aan hun lot. Saskia Dekkers reisde voor Nieuwsuur langs de zogenoemde Tunesië-route, sprak met smokkelaars en migranten, zag hoe zij behandeld worden en vroeg zich af: wie ís president Saied en is hij in staat om op een humane manier een migranten-deal uit te voeren? Reageren? Mail [email protected]

Het langverwachte tegenoffensief in Oekraïne is begonnen. Er wordt hard gevochten met als eerste resultaat de bevrijding van voorlopig enkele dorpen, zei president Zelensky in een nachtelijke toespraak. NOS-verslaggever Christiaan Paauwe reisde dit weekend, samen met collega Sander van Hoorn, vanuit het rampgebied van de damdoorbraak naar de randen van het front verderop. Het is een gevaarlijke en intensieve reis door een gebied waar zich dus twee rampen tegelijkertijd afspelen, vertelt Christiaan in deze podcast. De verhalen die hij hoort en de beelden die hij ziet, maken grote indruk en je vraagt je af: hoe kunnen mensen hier ooit nog op een normale manier leven? Reageren? Mail [email protected]

Lionel Messi gaat naar Miami. En dus niet naar Saudi-Arabië, waar hij naar verluidt 400 miljoen euro per jaar had kunnen verdienen. Hij verrast er vriend en vijand mee, want steeds meer grote namen - zoals Cristiano Ronaldo en meest recent ook Karim Benzema - trekken wel naar het "Benidorm van het voetbal", zoals sportjournalist voor Trouw en De Groene Amsterdammer Pepijn Keppel het in deze podcast noemt. Hij zet uiteen hoe Saudi-Arabië vele honderden miljarden in de sportwereld investeert, ook in de Formule 1, golf en boksen bijvoorbeeld, en daarmee grote invloed vergaart. Saudi-Arabië-deskundige Floor Beuming van Amnesty vertelt hoe de investeringen in sport onderdeel zijn van een veel breder plan om het land minder afhankelijk te maken van olie én om de handen van kroonprins Bin Salman schoon te wassen. Hoe vuil zijn die handen en waar werk je als sporter aan mee als je als sporter zijn PR-show actief steunt? Reageren? Mail [email protected]

De onrust rondom de Belgische zaak-Sanda Dia waait nu ook over naar Nederland. Gistermiddag waren er protesten in Den Haag. En er zijn ook plannen om komend weekend in Rotterdam de staat op te gaan. Eerder al gingen in België honderden mensen de straat op om te demonstreren tegen de straffen die zijn opgelegd voor de fatale ontgroening van Sanda Dia. Volgens de betogers zijn die werkstraffen en geldboetes veel te licht en is sprake van klassenjustitie en racisme. Misdaadjournalist Pieter Huyberechts schreef het boek 'Sanda Dia, de doop die leidde tot de dood', en volgt de zaak al jaren. Hij vertelt in de podcast dat de zaak nu wordt gekaapt. Er wordt een racistische moord van gemaakt en het gaat niet meer om de feiten. Volgens Geert-Jan Knoops, strafrechtadvocaat en hoogleraar internationaal strafrecht, hebben we zo'n breedgedragen reactie op een juridisch vonnis niet eerder in het strafrecht gezien.

De doorbraak van de Kachovka-dam in Oekraïne heeft allerlei ongekende gevolgen. Bijvoorbeeld dat er geen schepen meer kunnen varen van de Zwarte Zee naar Kyiv. En als de dam al wordt herbouwt dan gaat dat decennia duren. In deze aflevering van De Dag journalist Michiel Driebergen, die in de buurt van het getroffen gebied is, hij was ooit reisleider bij de Kachovka-dam. En je hoort onderzoeksjournalist Robert van der Noorda, die eerder foto's zag van Russen die explosieven plaatsten in de dam.

Mike Pence is méér dan een oud-vicepresident. Dat was althans zijn boodschap vlak voor hij zich formeel aanmeldde als presidentskandidaat voor de Republikeinen. En wie weet zit er inderdaad meer in het vat. Hij gaat het in ieder geval opnemen tegen zijn voormalige baas Donald Trump, die hier vier jaar lang door dik en dun steunde - totdat Trump van hem het onmogelijke vroeg. In deze podcast vertelt Amerika-kenner Kenneth Manusama over de complexe verhouding tussen Pence en Trump: twee gelegenheidsvrienden die vijanden werden. Door zich altijd op de vlakte te houden kon Pence ver komen, maar kan hij zich op die manier wel onderscheiden in het steeds drukker wordende veld van Republikeinse presidentskandidaten? Reageren? Mail [email protected]

De revolutie is begonnen, zegt dé man achter al het AI-nieuws van de laatste tijd: Sam Altman. Hij is de CEO van OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. En hoe die revolutie de wereld gaat veranderen, wordt al zichtbaar, zegt tech-redacteur Nando Kastelelijn in deze podcast. Bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt. Nando vertelt meer over Sam Altman, de nieuwe ster aan het tech-firmament, of de 'nieuwe Mark Zuckerberg' zoals hij al wordt genoemd. Hoe moeten we hem lezen: als een 'good guy' of een 'bad guy'? Want hij spreekt wel zorgen uit over de technologie die hij zelf ontwikkelt, maar handelt hij daar ook naar? Reageren? Mail [email protected]

VVD-coryfee Henk Kamp stelde deze week op de radio drastische maatregelen voor om de asielinstroom omlaag te krijgen. Desnoods moet Nederland uit internationale verdragen of zelfs helemaal uit de EU stappen, zei hij. De uitspraken komen aan de vooravond van een spannend VVD-congres waar partijleider Rutte onder druk staat over zijn asielbeleid. Dat beleid moet volgens een deel van de achterban strenger, zelfs als dat zou leiden tot een kabinetscrisis. In deze podcast een profiel van Henk Kamp. Hij sprong in het verleden vaak in de bres voor Rutte op momenten dat die het moeilijk had, vertelt politiek verslaggever Wilma Borgman. Doet hij dat nu ook, of voert hij de druk op Rutte verder op? Henk Kamp wordt dit VVD-congres officieel benoemd tot erelid van de partij. Wat is zijn rol in de partij en zou een terugkeer in de politiek voor hem nog een optie zijn? Reageren? Mail [email protected]

Heftige luchtaanvallen op Kyiv deze week. En ook een toename van het aantal drones en raketten dat door Rusland is afgevuurd. En na twee náchten van bombardementen lag Kyiv ook overdag onder vuur. Maar de luchtafweer haalt de meeste drones en kruisraketten neer voordat ze ontploffen. Wel komen er brokstukken neer op druk bereden wegen in de stad Die drones spelen een belangrijke rol in de oorlog: zowel aan Russische als aan Oekraïense kant. En daarom in podcast De Dag een tweeluik over de drones boven de hoofdsteden. Gisteren de drones boven Moskou en vandaag: drones boven Kyiv. Dat de aanvallen nu ook overdag gebeuren, is doodeng, vertelt journalist Michiel Driebergen, die de afgelopen dagen in Kyiv was. Het zorgt voor nieuwe angst in de stad. Volgens oud-commandant landstrijdkrachten Mart de Kruif hebben deze aanvallen vooral een politiek strategisch doel. En heeft Rusland de middelen niet om dit vol te blijven houden.

Uniek, een wake-upcall, de oorlog komt dichtbij. De drone-aanval in Moskou gisteren zorgt voor veel reacties, ook van president Poetin. Volgens hem probeert Oekraïne Russen bang te maken. Die drones spelen een belangrijke rol in de oorlog: zowel aan Russische als aan Oekraïense kant. En daarom in podcast de Dag een tweeluik over de drones boven de hoofdsteden. Met vandaag: Moskou. Na bijna anderhalf jaar oorlog treft die oorlog door de drone-aanval de gewone Rus in die stad, volgens correspondent Geert Groot Koerkamp. Ook al heeft lang niet elke inwoner er iets van meegekregen: de onrust door dit soort incidenten groeit. Volgens Rusland zit Oekraïne achter de aanval. Met welk doel zouden zij drones zo ver van de frontlinie sturen? Dat vertelt Frans Osinga, voormalig generaal bij de luchtmacht en hoogleraar oorlogsstudies. Want ook al is de schade gering, Poetin voelt de drone-aanval in zijn Moskou zeker. Reageren? Mail [email protected] (mailto:[email protected])

Na de Provinciale Statenverkiezingen in maart kiezen de Provinciale Staten vandaag de Eerste Kamer. De BBB-fractie en de gecombineerde fractie van GroenLinks en PvdA zijn de grootste fracties en de coalitiepartijen verliezen flink, wat betekent dat het zogeheten 'wheelen en dealen' om aan meerderheden te komen alleen maar zal toenemen. De Eerste Kamer wordt nog politieker dan al het geval was. Bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis Bert van den Braak maakt zich daar zorgen over, vertelt hij in podcast De Dag. De Eerste Kamer is volgens hem in feite politiek gewichtiger dan de Tweede Kamer, omdat wetten er gemakkelijker geblokkeerd kunnen worden. En door al het politieke geharrewar dreigt de kwaliteitscontrole te verslappen. Maar, stelt hij, daar is ook iets aan te doen. Reageren? Mail [email protected]

Het is het einde van een tijdperk, het Koffietijd-perk, want vanochtend was de allerlaatste aflevering van Koffietijd te zien op televisie. Wat in 1994 begon als een keuvelend 'huisvrouwen-programma' eindigde als monument met cultstatus en in de tussentijd is er uren en uren aan gezellige, soms 'mutserige' en bij vlagen iconische televisie gemaakt. Maar, zegt mediahistoricus Huub Wijfjes in deze podcast, tijden veranderen: vrouwen zitten minder thuis en lineair kijken gebeurt nauwelijks meer. Dat is lastig voor een daytime-televisieprogramma dat juist op die twee pijlers was geënt. Reageren? Mail [email protected]

Alsof je de douche aanzet: zo hard regende het in het Zuidoosten van Spanje. Vooral de regio's Murcia, Valencia en Andalusië werden getroffen. Het zorgde voor lege straten, dichte scholen, dorpen die onbereikbaar zijn door overstroomde wegen. En die zware buien komen na maanden zonder regen. Het water kunnen ze dus goed gebruiken, maar de grond zal het niet opnemen. Die is te droog en wordt de komende jaren alleen maar droger, legt klimaatwetenschapper van het KNMI Karin van de Wiel uit in podcast de Dag. Spanje is de hotspot van klimaatverandering: de Sahara schuift op richting het land. En dat gaat de Vlaming Benny Vanhaelewyn merken: hij runt een Bed & Breakfast in Murcia en vertelt hoe hij en de Spanjaarden leven met het nu al extreme weer. Reageren? Mail [email protected] (mailto:[email protected])

Het wit blauw rood van de Russische vlag vervangen voor wit blauw. Dat is wat een groep Russen wil die tegen Rusland strijdt. Ze brachten de oorlog thuis door de grens vanuit Oekraïne over te steken in de regio Belgorod en in vier Russische plaatsen binnen te vallen. Een symbolisch speldenprikje met grote gevolgen, vertelt NOS-redacteur Chiem Balduk in podcast de Dag. Want hoe veilig is de Russische grens nog? Daar zal het Kremlin op moeten reageren. Met helikopters, pantservoertuigen en een groep soldaten trokken ze de grens over. Maar wie zijn die Russen die vechten tegen het eigen land? De Belgische journalist Arnaud De Decker weet wie en wat er achter het Vrijheid voor Rusland Legioen zit. Hij bezocht de groep eind vorig jaar en zag daar dat de banden met Oekraïne niet te ontkennen zijn. Reageren? Mail [email protected]

Gerard Sanderink, ooit was hij de held van Twente die een indrukwekkend bedrijvenimperium opbouwde. Nu is hij vooral in opspraak, getrouwd met de ontmaskerde nep-deskundige Rian van Rijbroek en verwikkeld talloze rechtszaken en ruzies. Met desastreuze gevolgen voor de bedrijven waar hij eigenaar van is. Morgen dient misschien wel de belangrijkste rechtszaak van zijn leven en dreigt zijn zakenimperium definitief ineen te storten. In deze podcast vertelt onderzoeksjournalist Angelique Kunst hoe zij Sanderink in de loop der jaren zag veranderen van een - in haar woorden - 'knuffeltukker' in een man die bizar gedrag vertoont. Ze schreef een boek over Sanderink, maakte de podcast In de ban van Rian en volgt de zaak al vanaf dag één. Reageren? Mail [email protected]

'Pay your writers,' wordt er door een toespraak van de baas van Warner Bros. geroepen, een van de grootste film- en tv-producenten ter wereld. Studenten en stakende scriptschrijvers verstoorden de speech uit onvrede over de vastgelopen onderhandelingen over de salarissen en werkomstandigheden van schrijvers. En na schrijvers lijken ook acteurs zich aan te sluiten bij de massale Hollywood-staking, die alweer zijn vierde week ingaat. Zowat de hele filmindustrie kan daardoor stil komen te liggen. Nu al zijn er geen late night-shows meer, staan nieuwe Netflix, HBO en Disney-series op de helling en kunnen bioscoopfilms in de problemen komen. In deze podcast legt journalist Anke Meijer uit wat er achter de schermen gebeurt. Zij schrijft en over tv-series voor VPRO en NRC, maakt er zelf ook de podcast 'Skip intro' over, en volgt de staking nauwgezet. Het is de schrijvers versus de streamers, zegt ze. En op de achtergrond speelt ook de opkomst van kunstmatige intelligentie mee. Wat is de menselijke hand in het schrijfproces nog waard? Reageren? Mail [email protected]

De Amerikaanse acteur Harrison Ford hield het niet droog toen hij gisteravond op het filmfestival in Cannes een ere-Gouden Palm kreeg voor zijn hele oeuvre. In zijn ruim vijftigjarige filmcarrière speelde hij verschillende iconische rollen, waaronder die van Indiana Jones. Op tachtigjarige leeftijd is Ford nu voor de laatste keer in die rol van archeoloog en avonturier gestapt, waarmee de filmserie die al sinds 1981 loopt voor hem eindigt. Het is, zo zeggen velen, het einde van een tijdperk. In deze podcast vertelt filmjournalist en zelfverklaard Indiana Jones-fan Robbert Blokland hoe Harrison Ford met zijn tachtig jaar nog altijd een grote actieheld is. Hij bekeek de nieuwe film en voelde zich weer precies zoals hij zich voelde toen hij de allereerste Indiana Jones-film zag. Wat maakt deze films zo tijdloos? Reageren? Mail [email protected]

Na jaren van bezuinigingen en sluitingen trekt staatssecretaris Uslu de portemonnee voor bibliotheken. Voor het eerst sinds 1987 komt er geld vanuit het Rijk: tientallen miljoenen per jaar extra. Aanstaande maandag kunnen bibliotheken plannen indienen om aanspraak te maken op het geld. En dat geld gaat hoogstwaarschijnlijk niet in de boeken zelf zitten. Want ook al is de definitie van bieb boekenbewaarplaats. Het is in de jaren veel meer dan dat geworden, legt de enige bibliotheek hoogleraar van ons land Frank Huysmans uit in podcast de Dag. Nederland kan een voorbeeld nemen aan Finland volgens hem, waar de bieb middenin de samenleving staat. In Utrecht maken ze al plannen voor de pot geld. Bibliotheekdirecteur Deirdre Carasso ziet een grote plek voor haar bibliotheek in de toekomst. Reageren? Mail [email protected] (mailto:[email protected])

De grootste angst van de topman van Open AI, het bedrijf achter ChatGPT, is dat kunstmatige intelligentie de wereld flink beschadigt. Dat zei hij gisteren tijdens een ondervraging door Amerikaanse politici. Sinds de chatbot is gelanceerd, is AI niet meer weg te denken. Alle techbedrijven doen mee aan de AI-race. En de vraag die dat in de politiek oproept is: hoe zorg je ervoor dat de gevaren beteugeld worden met regels? Want steeds vaker horen we opgestapte tech-mensen hun zorgen uiten over de techniek. Volgens techjournalist van de NOS Nando Kasteleijn willen de bedrijven zelf ook graag meer regels. Maar wat spreek je af op papier is de grote vraag. Want hoe maak je regels in een AI-race waarin die regels net zo snel weer achterhaald kunnen zijn. In deze aflevering van podcast de Dag schetst Nando de worsteling bij bedrijven en overheden. Reageren? Mail [email protected] (mailto:[email protected])

De Turkse president Erdogan heeft het bij de verkiezingen veel beter gedaan dan verwacht. Hij stond ver achter in de peilingen maar haalde zondag bijna een absolute meerderheid. Toch is er een tweede stemronde nodig en dat is bij Erdogan nooit eerder voorgekomen. In deze podcast vertelt politiek analist Joost Lagendijk, die Erdogan al sinds zijn opkomst volgt, over de opmerkelijke comeback van de president in deze verkiezingsrace en de reden dat zoveel Turken hem trouw blijven. En hij schetst een profiel van oppositieleider en politieke laatbloeier Kiliçdaroglu, die met zijn zachtaardige voorkomen en hartjes-campagne in alles de tegenpool is van Erdogan. Kan hij het tij nog keren? Reageren? Mail [email protected]

Vanaf het NPO Podcast Event in TivoliVredenburg een speciale LIVE opname van podcast De Dag, inclusief live muziek van Tom Dicke, live gasten en live publiek. En voor één keer gepresenteerd door Elisabeth en Marco samen. In deze podcast vertellen defensiespecialist Peter Wijninga en Rusland-kenner Helga Salemon over het lente-offensief van het Oekraïense leger, waar we al maanden over horen, maar dat nog altijd niet is begonnen. Of toch wel? Wijninga zet uiteen waarom het Westen zoveel belang hecht aan dit offensief, dat volgens hem het verdere verloop van de oorlog zal bepalen. Salemon vertelt wat het offensief betekent voor de positie van Poetin, die eerder al een eigen, Russisch lenteoffensief zag mislukken en nu ook nog openlijk in de clinch ligt met het huurlingenleger Wagner. Reageren? Mail [email protected]

Op het NPO Podcast Event in Tivoli Vredenburg vertellen presentatoren Elisabeth Steinz en Maro Geijtenbeek over de ontstaansgeschiedenis en ontwikkeling van een van de best beluisterde podcasts van Nederland: podcast De Dag. Ook gaan ze in gesprek met correspondenten Sjoerd den Daas en Frank Renout over waarom zij het zo leuk vinden om te gast te zijn in De Dag en, tot slot, zijn er vragen van luisteraars. Tijdens het event is ook een live aflevering van De Dag opgenomen, inclusief live muziek van Tom Dicke, gasten en voice overs. Die is morgen te beluisteren! Reageren? Mail [email protected]

Vanwege de arrestatie en voorlopige schorsing van advocaat Inez Weski, heeft haar cliënt Ridouan Taghi besloten dat hij voorlopig zijn eigen verdediging gaat voeren in het omvangrijke liquidatieproces Marengo. Hij wil wel worden bijgestaan en is op zoek naar een advocaat. Maandag gaat het megaproces verder zonder Weski, die nog altijd vastzit. Ze zou berichten van Taghi naar de buitenwereld hebben doorgespeeld en wordt daarom verdacht van deelname aan een criminele organisatie die gericht is op de internationale drugshandel en witwassen. In deze podcast probeert justitieredacteur Remco Andringa een profiel te schetsen van een van de bekendste advocaten van ons land over wie eigenlijk maar weinig bekend is, behalve dan dat ze een hele reeks aan grote, complexe en geruchtmakende zaken op haar naam heeft staan. Heeft ze met Taghi haar hand overspeeld, hoe heeft het allemaal zover kunnen komen en welke impact heeft haar arrestatie op het Marengo-proces? Reageren? Mail [email protected]

In 2100 is de wereldbevolking gegroeid van 8 miljard nu naar 10 miljard, volgens de VN. Een groot deel van de groei komt uit Afrika: in dat jaar woont 4 op de 10 mensen in een Afrikaans land. En wereldwijd woont in 2100 85% van de mensen in een stad. Het gaat leiden tot megasteden en megasteden die niet meer lijken op te houden: megalopolissen. Het zijn allemaal duizelingwekkende statistieken die Eelco Bosch van Rosenthal van Nieuwsuur opsomt in de nieuwe serie De Wereld in 2100 (https://www.npostart.nl/de-wereld-in-2100-nieuwsuur/VPWON_1351745) op NPO Start. In podcast de Dag vertelt hij over hoe die megasteden van de toekomst eruit gaat zien. Hij bezocht Dar es Salaam in Tanzania. Die stad wordt één van de grootste ter wereld. Eelco zag hoe ze daar worstelen met de groei. En wat betekent die groei van Afrika voor de machtsverhoudingen in de hele wereld in 2100? Reageren? Mail [email protected] (mailto:[email protected])

Bereid je voor op een El Niño: de kans dat het weerfenomeen na een paar jaar afwezigheid dit jaar weer opduikt is groot. De aarde warmt dan tijdelijk extra op, met flinke regenval en hevige droogtes tot gevolg. En de piek ligt rond de kerst, vandaar de naam El Niño. Het betekent klein kindje, verwijzend naar het kerstkind. Peter Siegmund is meteoroloog bij het KNMI en vertelt dat deze extra warmte bovenop de al warmer wordende wereld door klimaatverandering komt. Hij schetst de werking, de gevolgen en de wetenschappelijke basis achter El Niño in een tijd waarin wetenschap onder druk staat. Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]).

Twee onervaren zangers op een draaiende schijf voor een volle zaal én miljoenen tv-kijkers een kwetsbaar lied laten zingen; dat lijkt vragen om problemen. Zeker na twee eerdere vals gezongen optredens en daardoor oplopende zenuwen. Maar Mia en Dion hebben hard gewerkt, de toonhoogte van hun lied is aangepast en zelf zeggen ze dat ze er vertrouwen in hebben dat ze vanavond de finale van het Eurovisie Songfestival kunnen halen. Als het in het ergste geval toch mis gaat, dan past dat eigenlijk ook wel in een Eurovisie-traditie, zegt Eurovisie-fanaat en journalist Lammert de Bruin in podcast De Dag. Niet gehaalde tonen en kromme tenen horen er een beetje bij. Hij loopt optredens uit het verleden langs, uit binnen- en buitenland, die turbulent verliepen of tot tumult leidden. Om maar te zeggen: hoe erg is het nou helemaal als het fout gaat? Reageren? Mail [email protected]